02.01.2025. – Europa nie pójdzie na wojnę – część druga
Zamrożone aktywa, puste arsenały i ciche przyznanie się do porażki
Giorgia Meloni
Fantazja 210 miliardów euro
Ta przemysłowa rzeczywistość wyjaśnia, dlaczego saga zamrożonych aktywów była tak ważna – i dlaczego się nie powiodła. Przywódcy Europy nie dążyli do przejęcia rosyjskich aktywów państwowych z powodu prawnej pomysłowości czy moralnych zapędów. Zrobili to, ponieważ potrzebowali czasu. Czasu, by nie przyznać, że wojna nie da się utrzymać w zachodnich warunkach przemysłowych. Czasu, by zastąpić produkcję finansowaniem.
Kiedy próba konfiskaty około 210 miliardów euro rosyjskich aktywów zakończyła 20 grudnia się niepowodzeniem – zablokowana przez ryzyko prawne, reperkusje rynkowe i opór Belgii, a także Włoch, Malty, Słowacji i Węgier przeciwko całkowitemu przejęciu – Europa zdecydowała się na rozwodnione rozwiązanie: „pożyczkę” w wysokości 90 miliardów euro dla Ukrainy na lata 2026–2027, obsługiwaną 3 miliardami euro odsetek rocznie, co dodatkowo zabezpieczyło zamiary Europy. To nie była strategia. To były pozorne ruchy, które pogłębiły podziały w i tak już osłabionej Unii.
Całkowita konfiskata podważyłaby wiarygodność Europy jako depozytariusza aktywów finansowych. Trwałe unieruchomienie pozwala uniknąć eksplozji, ale powoduje powolny krwotok. Aktywa pozostają zamrożone na czas nieokreślony, co stanowi permanentny akt wojny gospodarczej, sygnalizujący światu, że rezerwy przechowywane w Europie są warunkowe i nie warte ryzyka. Europa wybrała erozję reputacji. Ta decyzja ujawnia strach, a nie siłę.
Ukraina jako wojna bilansowa
Głębsza prawda jest taka, że Ukraina nie jest już przede wszystkim problemem pola bitwy. Jest problemem wypłacalności. Waszyngton to rozumie. Stany Zjednoczone potrafią poradzić sobie z kompromitacją. Nie mogą jednak znosić zobowiązań o nieokreślonym czasie trwania. Szuka się wyjścia – po cichu, nierówno i z retorycznym kamuflażem.
Europa nie może przyznać, że go potrzebuje. Europa przedstawiła wojnę jako egzystencjalną, cywilizacyjną i moralną. Ogłosiła kompromis ustępstwem, a negocjacje kapitulacją. Tym samym wyeliminowała własne opcje wyjścia z konfliktu.
Teraz koszty uderzają tam, gdzie żadna narracja nie jest w stanie ich odwrócić: w budżety europejskie, rachunki za energię w Europie, europejski przemysł i europejską spójność polityczną. Pożyczka w wysokości 90 miliardów euro nie jest solidarnością. Jest ucieleśnieniem upadku – stopniowego wycofywania zobowiązań, podczas gdy baza produkcyjna, która powinna je uzasadniać, nadal ulega erozji.
Giorgia Meloni o tym wie. Dlatego jej ton nie był buntowniczy, lecz pełen zmęczenia.
Przywódcy Europy na froncie
Cenzura jako zarządzanie paniką
W miarę jak granice fizyczne się zaostrzają, kontrola narracyjna się zacieśnia. Agresywne egzekwowanie unijnej ustawy o usługach cyfrowych nie dotyczy bezpieczeństwa. Chodzi o powstrzymywanie w jej najbardziej orwellowskiej formie – budowanie bariery informacyjnej wokół elitarnego konsensusu, który nie jest już w stanie wytrzymać otwartej kontroli. Kiedy obywatele zaczynają – najpierw cicho, potem już nie tak cicho – uparcie pytać: Po co to wszystko?, iluzja legitymizacji szybko pryska.
Dlatego presja regulacyjna wykracza teraz poza granice Europy, wywołując transatlantyckie tarcia o jurysdykcję i wolność słowa. Systemy pewne siebie nie boją się dialogu. Te kruche – tak. Cenzura nie jest tu ideologią. To ubezpieczenie.
De-industrializacja: Niewypowiedziana zdrada
Europa nie tylko nałożyła sankcje na Rosję. Nałożyła sankcje na swój własny model przemysłowy. Do 2025 roku europejski przemysł będzie nadal ponosił koszty energii znacznie przewyższające koszty konkurentów w Stanach Zjednoczonych czy Rosji. Niemcy, siła napędowa, doświadczają ciągłego spadku energochłonnego przemysłu. Produkcja chemikaliów, stali, nawozów i szkła została zamknięta lub przeniesiona. Małe i średnie przedsiębiorstwa we Włoszech i Europie Środkowej upadają po cichu, nie trafiając na pierwsze strony gazet.
Dlatego Europa nie może zwiększyć produkcji amunicji tak, jak powinna. Dlatego zbrojenia pozostają obietnicą, a nie rzeczywistością. Tania energia nie była luksusem. Była fundamentem. Jej usunięcie poprzez autosabotaż (m.in. Nord Stream) podważa tę strukturę.
Chiny, obserwując to wszystko, trzymają drugą połowę koszmaru Europy. Posiadają najgłębszą bazę przemysłową na Ziemi, nie przechodząc jednocześnie w tryb wojenny. Rosja nie potrzebuje Chin, a jedynie ich strategicznej głębi jako rezerwy. Europa nie ma ani jednego, ani drugiego.
Czego Meloni naprawdę się boi
Nie ciężkiej pracy. Nie napiętych grafików. Obawia się roku takiego jak 2026, w którym europejskie elity stracą kontrolę nad trzema rzeczami naraz: 1) kontrolę nad pieniędzmi – jeśli finansowanie Ukrainy stanie się kwestią bilansu UE, zastępując fantazję, że ‚Rosja zapłaci’; // 2) nad narracją – jeśli cenzura się nasili, ale nie będzie w stanie stłumić pytania rozbrzmiewającego echem po całym kontynencie: Po co to wszystko?; //3) nad dyscypliną sojuszniczą – jeśli Waszyngton będzie manewrował, a Europa poniesie koszty, ryzyko i upokorzenie.
To jest panika. Nie natychmiastowa porażka w wojnie, ale powolna erozja legitymizacji, gdy rzeczywistość przesiąka przez rachunki za energię, zamknięte fabryki, puste arsenały i zadłużone kontrakty terminowe.
Ludzkość na krawędzi
To nie tylko kryzys europejski. To kryzys cywilizacyjny. System, który nie może produkować, nie może uzupełniać zapasów, nie może mówić prawdy i nie może się wycofać bez utraty wiarygodności, osiągnął swoje granice. Kiedy przywódcy zaczynają przygotowywać swoje instytucje na chudsze lata, nie przewidują nieprzyjemności. Przyznają się do strukturalnego rozkładu.
Uwaga Meloni była ważna, ponieważ przełamała farsę. Imperia głośno obwieszczają swój triumf. Upadające systemy obniżają oczekiwania po cichu – lub – jak w przypadku Meloni – niezwykle otwarcie. Przywódcy Europy obniżają teraz oczekiwania, ponieważ wiedzą, co leży w magazynach, czego fabryki jeszcze nie są w stanie dostarczyć, jak wyglądają krzywe zadłużenia – i co opinia publiczna już zaczyna rozumieć.
Dla większości Europejczyków to rozliczenie nie nadejdzie jako abstrakcyjna debata o strategii czy łańcuchach dostaw. Nadejdzie jako znacznie prostsze uświadomienie: to nigdy nie była wojna, na którą się zgodzili. Nie toczono jej w obronie ich domów, bogactwa ani przyszłości. Była napędzana imperialną chciwością – i opłacona ich standardem życia, przemysłem i przyszłością ich dzieci.
Wmawiano im, że to kwestia egzystencjalna. Mówiono im, że nie ma alternatywy. Mówiono im, że poświęcenie jest cnotą. Ale Europejczycy nie chcą niekończącej się mobilizacji ani permanentnej polityki oszczędności. Chcą pokoju. Chcą stabilności. Chcą cichej godności dobrobytu – niedrogiej energii, funkcjonującego przemysłu i przyszłości, która nie będzie obciążona konfliktami, na które nigdy się nie zgodzili.
A kiedy ta prawda dotrze do ludzi, kiedy strach opadnie, a czar pryśnie, pytanie, które zadadzą Europejczycy, nie będzie techniczne, ideologiczne ani retoryczne. Będzie ludzkie. Dlaczego byliśmy zmuszeni poświęcić wszystko dla wojny, na którą nigdy się nie zgodziliśmy, wojny, o której mówiono nam, że nie ma pokoju, o który warto zabiegać? I to właśnie spędza Meloni sen z powiek.