Młode pokolenie nie chce bydła

co dalej z gospodarstwami rodzinnymi?

Łukasz Chmielewski 7-01-2026,

Kontynuacja hodowli bydła przez młode pokolenie staje się coraz trudniejszym wyborem

Łukasz Chmielewski / PTWP

Jeszcze kilkanaście lat temu pytanie o następcę w gospodarstwie było formalnością. Dziś coraz częściej staje się tematem trudnej rozmowy, odkładanej „na później”.

Ogólnopolskie Badanie Farmera. Weź udział i wygraj prenumeratę

Hodowla bydła – zarówno mlecznego, jak i mięsnego – wymaga obecności 365 dni w roku, dużych nakładów kapitałowych i odporności na zmienność rynku. Dla młodego pokolenia, wychowanego w świecie mobilności, elastycznej pracy i szybkiego przepływu informacji, taki model życia przestaje być atrakcyjny.

Kontynuacja hodowli coraz trudniejszym wyborem

Dla wielu młodych ludzi bydło to dziś często synonim pracy bez wytchnienia. Codzienny rytm wyznaczany przez poranne i wieczorne obrządki, brak urlopu, dyżur 365 dni w roku. W świecie, w którym elastyczność, work-life balance i przewidywalność dochodów stały się kluczowymi wartościami, tradycyjny model hodowli przegrywa konkurencję z pracą poza rolnictwem. Nawet jeśli gospodarstwo jest nowoczesne i dobrze wyposażone, młodzi coraz częściej pytają: czy to się naprawdę opłaca – nie tylko finansowo, ale też życiowo?

Problem pogłębia się wraz z rosnącą presją regulacyjną. Wymogi środowiskowe, dobrostanowe, administracyjne i sprawozdawcze sprawiają, że hodowla bydła staje się coraz bardziej skomplikowana. Dla doświadczonych rolników to kolejne obciążenia, dla młodych – często bariera nie do przeskoczenia. Zamiast postrzegać gospodarstwo jako przestrzeń rozwoju, widzą oni system pełen kontroli, ryzyka i niepewności.

Farmer.pl rusza z regionalnymi konferencjami, podczas których będziemy rozmawiać o przyszłości rolnictwa, a eksperci omówią, jak redukować straty, poprawiać dobrostan zwierząt i budować rentowną produkcję w realiach rosnących kosztów. Sprawdźcie, czy odwiedzimy Twój region: Farmer w regionach

W tle pozostaje także kwestia społecznego wizerunku produkcji zwierzęcej. Narracje podważające sens chowu bydła, oskarżenia o nadmierną emisję czy brak troski o środowisko nie zachęcają młodych do identyfikowania się z zawodem hodowcy. Trudno budować dumę z profesji, która coraz częściej bywa stawiana w defensywie.

Rodzinne gospodarstwa w odwrocie?

Co to oznacza dla gospodarstw rodzinnych? Przede wszystkim realne ryzyko przyspieszonej koncentracji produkcji. Tam, gdzie brakuje następców, bydło znika. Ziemia jest dzierżawiona lub sprzedawana, a produkcja zwierzęca trafia do większych, często bardziej kapitałowych podmiotów. To zmienia strukturę wsi, relacje społeczne i lokalną gospodarkę. Gospodarstwo rodzinne – fundament polskiego rolnictwa – przestaje być oczywistą formą organizacji produkcji.

Czy ten proces da się odwrócić? Nie poprzez sentyment czy odwoływanie się do tradycji. Młode pokolenie potrzebuje realnych argumentów: stabilności dochodów, uproszczenia przepisów, wsparcia inwestycyjnego i jasnego sygnału, że produkcja bydła ma przyszłość w europejskim rolnictwie. Coraz większą rolę mogą odegrać nowe technologie – automatyzacja, cyfryzacja, precyzyjne zarządzanie stadem – które ograniczają nakład pracy i poprawiają komfort życia.

Kluczowa jest też zmiana narracji. Hodowca bydła nie może być postrzegany wyłącznie jako „beneficjent dopłat” czy „emitent”. To producent żywności, zarządca ekosystemu i przedsiębiorca funkcjonujący w coraz trudniejszych warunkach. Jeśli młodzi mają chcieć przejmować gospodarstwa, muszą widzieć w nich nie tylko obowiązek wobec rodziny, ale także sensowną, nowoczesną ścieżkę zawodową.

Bez młodego pokolenia bydła nie będzie. A bez bydła trudno mówić o trwałości wielu gospodarstw rodzinnych. To nie jest problem przyszłości – to wyzwanie, które już dziś zaczyna decydować o kształcie polskiego rolnictwa na kolejne dekady.