Koniec ery tzw. sztucznego mięsa? – Upadki gigantów branży “cultivated meat” w roku 2025
Date: 2 giugno 2026Author: Uczta Baltazara babylonianempire/koniec-ery-tzw-sztucznego-miesa-upadki-gigantow-branzy-cultivated-meat-w-roku-2025
Rok 2025 przejdzie do historii rynku foodtech jako moment pęknięcia bańki w sektorze mięsa hodowlanego (cultivated meat). W przeciągu kilku tygodni świat obiegła wiadomość o upadku dwóch najbardziej obiecujących firm, tj. Believer Meats i Meatable. Mimo rekordowych funduszy, prestiżowych regulacyjnych zgód i lat wytężonej pracy, obydwa przedsięwzięcia legły w gruzach, pozostawiając po sobie długi, pozwy i pytania o przyszłość całej technologii.
1. Upadek Believer Meats: 390 milionów dolarów i pozwolenie USDA nie wystarczyły
Jako pierwsza, w grudniu 2025 roku, upadła izraelska spółka Believer Meats (dawniej Future Meat Technologies). Dla obserwatorów branży był to szok, ponieważ firma uchodziła za faworyta do wprowadzenia mięsa z laboratorium na szeroką skalę. Jak opisuje portal Protein Production Technology, spółka pozyskała ponad 390 milionów dolarów od gigantów takich jak ADM Ventures, Tyson Ventures czy S2G Investments.
Co poszło nie tak? – Believer dokonał rzeczy niemożliwej – jako jeden z pierwszych uzyskał zgodę amerykańskiego Departamentu Rolnictwa (USDA) na komercyjną sprzedaż kurczaka hodowanego w bioreaktorach. Wydawało się, że otwiera to drzwi do rynku. Firma zainwestowała w ogromną fabrykę w Karolinie Północnej. Jednak zakład nigdy nie zainicjował produkcji komercyjnej.
Kluczowym powodem okazał się konflikt z wykonawcą – firmą Gray Construction. Ta złożyła pozew o 34 miliony dolarów za niezapłacone faktury. Gray zarzuca Believerowi niewypłacalność i próbę przejęcia obiektu. Zatrzymanie produkcji poprzedziły zwolnienia w kadrze zarządzającej i w fabryce. Co więcej, w artykule cytowany jest Eshchar Ben-Shitrit z Redefine Meat, który pointuje problem całej branży:
„Firmy produkują komórki, ale produkcja komórek to nie produkcja mięsa. Komórki nie wnoszą prawie nic do smaku ani tekstury.”
Believer, mimo „kreatywności i serca” – jak napisała na LinkedIn wiceprezes Anne Shubert – nie zdołał przełożyć technologii na opłacalny ekonomicznie produkt.
2. Meatable: holenderski sen zakończony fiaskiem
Zaledwie kilkanaście dni później, 19 grudnia 2025, inwestorzy otrzymali kolejny cios. Holenderski startup Meatable ogłosił zakończenie działalności. Informację tę, zgodnie z relacją EU-Startups, podał kluczowy udziałowiec – fundusz Agronomics, który wyzerował wycenę swoich udziałów (z 13,6 mln euro do zera).
Meatable był dumą holenderskiego ekosystemu biotechnologicznego. Firma zasłynęła tym, że jako pierwsza w UE zorganizowała legalną degustację mięsa hodowlanego. Jej technologia opierała się na unikalnej metodzie przekształcania pluri-potencjalnych komórek macierzystych (PSCs) w mięśnie i tłuszcz w błyskawicznym tempie.
Dlaczego Meatable upadło? – Artykuł wskazuje jednoznacznie: brak dalszego finansowania. W 2025 roku ani dotychczasowi inwestorzy, ani nowi nie chcieli już dokładać kapitału. O ironio, Meatable zdążyło jeszcze przejąć platformę Uncommon Bio i dostać dofinansowanie z programu InvestEU – czytamy w zestawieniu Komisji Europejskiej. Firma miała też umowę z Tajlandią na budowę fabryki w Singapurze. Jednak 85,3 miliona euro (ponad 100 mln dol.) łącznych funduszy okazało się niewystarczające, by firma stała się rentowna.
3. Szerszy obraz: krach inwestycji i „zima foodtechu”
Dane przytoczone w artykule o Believer Meats wskazują na ogromny trend spadkowy:
- Inwestycje w mięso hodowlane w 2021 roku: 989 mln dolarów.
- W 2024 roku: zaledwie 55 mln dolarów.
To ponad 90%. W tym samym czasie inwestycje w alternatywną żywność (w tym roślinne zamienniki) spadły o 67%. Okres tanich pieniędzy i entuzjazmu dobił końca, a firmy takie jak Believer czy Meatable potrzebowałyby jeszcze lat, by obniżyć koszty pożywki hodowlanej (które stanowią lwią część wydatków) do poziomu konkurencyjnego wobec mięsa tradycyjnego.
Problemem nie są już tylko regulacje, ale czysta matematyka. Jak słusznie zauważył cytowany ekspert, komórki nie dają smaku ani tekstury – to wciąż wymaga domieszki białek roślinnych. Klienci nie akceptują drogiego „mięsa”, które nie przewyższa roślinnych burgerów.
Inne zlikwidowane firmy z branży (przykłady)
- SCiFi Foods (USA) – W czerwcu 2024 roku startup produkujący hybrydowe burgery (hodowlane + roślinne) ogłosił zamknięcie z powodu niemożności skalowania produkcji. Firma spaliła 22 miliony dolarów. https://agfundernews.com/scifi-foods-shuts-down-citing-inability-to-commercialize-cultivated-meat
- New Age Meats (USA) – W lipcu 2023 roku firma zwolniła cały personel i zaprzestała działalności po tym, jak nie udało jej się domknąć rundy finansowej. Specjalizowała się w hodowlanym boczku i kiełbasach. https://www.fooddive.com/news/new-age-meats-shuts-down-cultivated-meat-layoffs
- Eat Just – oddział GOOD Meat (USA) – Na razie nie zbankrutował, ale w 2024 roku zamroził budowę dużej fabryki i przeszedł drastyczne zwolnienia, próbując przetrwać. Wiele wskazuje, że może podzielić los Believer. https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-03-14/eat-just-s-good-meat-suspends-facility-construction-in-layoffs
Podsumowanie: śmierć lansowanej technologii?
Likwidacja Believer Meats i Meatable to nie tylko historia dwóch firm – to sygnał ostrzegawczy dla całego sektora cultivated meat. Mimo wsparcia UE (InvestEU), rządów Holandii i USA oraz prywatnych funduszy, technologia okazała się zbyt droga i zbyt skomplikowana, by w perspektywie dekady konkurować z rolnictwem czy nawet zamiennikami roślinnymi.
Jak podsumowuje portal Protein Production Technology, głównym problemem nie są już pozwolenia, ale ekonomia. Dopóki koszt pożywki i bioreaktorów będzie wyższy niż wartość produktu, a smak nie będzie odróżnialny od roślinnego odpowiednika, kolejne „Believery” będą upadać. Rok 2025 był prawdopodobnie końcem złotej ery laboratoryjnych steków.
https://investeu.europa.eu/investeu-operations/investeu-operations-list/meatable_en (AI)