Czy bańka sztucznej inteligencji w końcu pęknie?
14 listopada 2026 r. przez Thomasa Oysmüllera tkp/platzt-nun-endlich-die-ki-blase
Giełdy pikują, Bitcoin leci na łeb na szyję. Opinii publicznej wmawia się, że to przez romans prezesa. Ale to prawdopodobnie tylko pozory – prawdziwy romans kręci się wokół bańki spekulacyjnej na sztucznej inteligencji.
Jensen Huang zrezygnował ze stanowiska, a wraz z nim losy Nvidii gwałtownie podupadły. Sytuacja przypomina trochę sytuację jajka i kury: najpierw pojawił się skandal, a potem reakcja giełdy. Jeśli jednak założymy, że w polityce nie ma przypadków (i ekonomia nie jest wyjątkiem), można by przypuszczać, że krach na giełdzie nie nastąpił z powodu romansu prezesa, ale raczej, że skandal wyszedł na jaw z powodu (a może właśnie po to?) krachu na giełdzie.
To, że akcje spółek technologicznych są chronicznie przewartościowane, jest tajemnicą poliszynela, której nikt nie zaprzecza. Tak zwana „bańka AI” to zjawisko szczególne, ponieważ wszyscy traktują ją jak coś oczywistego – zupełnie inaczej niż na przykład bańka internetowa. A jednak boom nie słabł. W tym tygodniu nastąpiło jednak znaczne spowolnienie.
Kapitalizacja rynkowa Nvidii na początku października wynosiła prawie 5,8 biliona dolarów. Od szczytu straciła ponad 1,5 biliona dolarów i spadła poniżej 4 bilionów dolarów. W pewnym momencie straciła około 600 miliardów dolarów w ciągu jednego dnia – to jedna z największych dziennych strat w historii. Indeks Nasdaq 100 odnotował już ponad 10% korektę w stosunku do swojego rekordowego maksimum. Pozytywne raporty o zyskach (takie jak te od Palantira) nie ustabilizowały ceny akcji, a negatywne informacje pogłębiły spadek.
Reklam
Boom na sztuczną inteligencję opiera się na karuzeli długu i oczekiwań. CoreWeave, dostawca usług neocloud finansowany przez firmę Nvidia, odnotował wzrost rentowności swoich obligacji do 16%. Koszt swapów kredytowych sugeruje prawdopodobieństwo niewypłacalności przekraczające 60% w ciągu pięciu lat – pomimo 168-procentowego wzrostu przychodów i zabezpieczenia Nvidii na niewykorzystane zasoby. Strata netto i koszty odsetkowe pochłaniają zyski.
Najwięksi giganci (Amazon, Microsoft, Alphabet, Meta, Oracle) planowali wydatki na sztuczną inteligencję na poziomie 800 miliardów dolarów lub więcej do 2026 roku. Według Bank of America i innych analiz, łączny wolny przepływ środków pieniężnych grupy zmieni się z dodatnich 180–190 miliardów dolarów w 2025 roku na ujemne 60 miliardów dolarów lub więcej w 2026 roku. Finansowanie odbywa się poprzez obligacje, emisje akcji i leasing. Poszczególni gracze inwestują w nie duże środki: na przykład Oracle przeznaczył połowę swojego portfela zamówień na OpenAI.
Termin wyborów uzupełniających również nie jest przypadkowy: liczne gminy głosowały przeciwko nowym centrom danych podczas wyborów. Goldman Sachs szacuje, że około 45% planowanej mocy obliczeniowej w USA znajduje się w stanach z bardziej restrykcyjnymi gubernatorami. Rosnące stopy procentowe (inflacja przewyższająca oczekiwania, ceny rynkowe podwyżek stóp procentowych przez Fed) dodatkowo zwiększają koszty pożyczek. Również w Chinach bańka pęka: indeks STAR50 stracił około 40% od lipca, tracąc około 480 miliardów dolarów – po wcześniejszych ekstremalnych wycenach sięgających nawet 250-krotności zysków.
Weterani funduszy hedgingowych, tacy jak Steve Eisman, dostrzegają duże prawdopodobieństwo bessy. Zdolności produkcyjne przewyższają popyt, a destrukcja kapitału może nastąpić – nawet jeśli technologia pozostanie użyteczna w dłuższej perspektywie.
To, co dzieje się z technologią, ma już drugorzędne znaczenie. Jej rzeczywista wartość jest oderwana od wycen, zadłużenia, zakładów finansowych i zrealizowanych zysków. Jeśli założymy, że to właśnie skandal doprowadził do krachu na giełdzie, a nie był to jedynie chwyt reklamowy, to jeden skandal wystarczył, by zrujnować setki miliardów.
Niemniej jednak bańka jeszcze nie pękła, ponieważ może jeszcze bardziej spaść. W tym tygodniu doszło do upuszczenia powietrza; kierunek zostanie określony w kolejnych kwartałach.