Nagroda za rekordowe zadłużenie Polski. Dlaczego Tusk robi Domańskiego wicepremierem?
Cyprian Gąsiorowski ndz., 25/10/2026 – zmianynaziemi/nagroda-za-rekordowe-zadluzenie-polski-dlaczego-tusk-robi-domanskiego-wicepremierem
20 października 2026 roku, w trakcie sejmowej debaty nad wnioskiem o wotum nieufności wobec ministra finansów i gospodarki, premier Donald Tusk ogłosił, że złoży do prezydenta wniosek o mianowanie Andrzeja Domańskiego wicepremierem. Sejm wniosek PiS odrzucił, Tusk podpisał nominację jeszcze tego samego wieczoru, a sam Domański nazwał to „olbrzymim wyróżnieniem”. Oficjalne uzasadnienie brzmi znajomo: minister „balansuje na ryzykach”, utrzymuje finanse w ramach bezpieczeństwa i jednocześnie wydaje pieniądze tam, gdzie trzeba – na ludzi i na bezpieczeństwo.
Tyle że liczby mówią co innego. Zadłużenie Skarbu Państwa na koniec września 2026 roku przekroczyło 2,269 biliona złotych. W ciągu jednego miesiąca przybyło kolejne 20 miliardów. Dług sektora instytucji rządowych i samorządowych (metodologia europejska) na koniec drugiego kwartału wynosił już około 2,598 biliona złotych, czyli 64,5 procent PKB. Na koniec 2025 roku było to 2,335 biliona i 59,6 procent PKB. Tempo wzrostu relacji długu do PKB należało do najszybszych w całej Unii Europejskiej. Deficyty utrzymują się na poziomie około 7 procent PKB – jednym z najwyższych w bloku. To nie są już „skutki poprzedników” ani „koszty pandemii”. To trajektoria wyraźnie ukształtowana za obecnego rządu i obecnego ministra finansów.
Do tego dochodzi sygnał z rynku. 18 września 2026 roku agencja Moody’s obniżyła rating Polski z A2 do A3. Była to pierwsza obniżka ratingu przez którąkolwiek z trzech największych agencji od 2016 roku i pierwsza obniżka przez Moody’s od ponad dwóch dekad. Uzasadnienie było bezpośrednie: trwałe pogorszenie siły fiskalnej, utrzymujące się duże deficyty, materialny wzrost długu publicznego, rosnące koszty obsługi i osłabienie wskaźników zdolności do obsługi zadłużenia.
Agencja wskazała także na ograniczoną gotowość lub zdolność władz do odbudowy buforów fiskalnych w okresie dobrej koniunktury oraz na ograniczenia polityczne – w tym spór między rządem a prezydentem i zbliżające się wybory. Innymi słowy: agencja ratingowa stwierdziła, że polityka fiskalna prowadzona przez Domańskiego pogorszyła wiarygodność kredytową kraju. Kilka tygodni później premier proponuje mu awans.
Rząd odpowiada, że gospodarka rośnie, a fundamenty pozostają mocne. To prawda, że wzrost PKB jest przyzwoity. Problem w tym, że wzrost nie zwalnia rządu z odpowiedzialności za to, co dzieje się z finansami publicznymi. Dobra koniunktura to właśnie moment, w którym odpowiedzialne rządy odbudowują rezerwy, a nie dalej je konsumują. Moody’s zauważyła, że tak się nie dzieje. Zamiast konsolidacji mamy dalszą ekspansję. Zamiast spowolnienia wzrostu długu – jego przyspieszenie. Zamiast poprawy ratingu – jego obniżenie. A w odpowiedzi na to wszystko – propozycja wicepremierostwa.
Można oczywiście argumentować, że część wydatków to koszty obronności wynikające z wojny za wschodnią granicą. To realny czynnik. Ale nawet jeśli odejmiemy wydatki zbrojeniowe, pozostaje problem strukturalny: wysokie i sztywne wydatki socjalne, rosnące koszty obsługi już zaciągniętego długu oraz brak wyraźnego planu konsolidacji przed wyborami 2027 roku. Agencje ratingowe nie obniżają ocen za samo istnienie armii. Obniżają je wtedy, gdy uznają, że trajektoria fiskalna jest niebezpieczna i że władze nie wykazują woli jej zmiany.
W tym kontekście nominacja Domańskiego nabiera innego znaczenia. Tusk przedstawia ją jako nagrodę za kompetencje i jako odpowiedź na atak opozycji. Z punktu widzenia opozycji i części opinii publicznej wygląda to raczej jak nagroda za to, że minister „ładnie” zwiększył zadłużenie – czyli za realizację polityki, która pozwala rządowi wydawać więcej, niż wpływa, i odkładać bolesne decyzje na później. Wotum nieufności zostało odrzucone, ale nie dlatego, że liczby były dobre, tylko dlatego, że koalicja ma większość. Awans jest więc przede wszystkim sygnałem wewnętrznym: lojalność wobec linii rządu jest ważniejsza niż wynik fiskalny.
Prezydent Karol Nawrocki nie musi się spieszyć z decyzją. Jego otoczenie już sygnalizuje, że będzie to okazja do publicznej oceny polityki gospodarczej rządu. Niezależnie od tego, czy nominacja przejdzie, czy nie, sam fakt jej złożenia mówi więcej o priorytetach obecnej władzy niż wszystkie komunikaty o „odpowiedzialnej polityce fiskalnej”. Gdy agencja ratingowa obniża ocenę, a dług bije kolejne rekordy, normalną reakcją byłoby oczekiwanie korekty kursu. Zamiast tego dostajemy awans.
Polska gospodarka wciąż ma mocne strony: duży rynek wewnętrzny, napływ środków unijnych, relatywnie niski poziom bezrobocia. Ale wiarygodność kredytowa nie jest czymś, co odzyskuje się automatycznie wraz ze wzrostem PKB. Jest wynikiem przekonania inwestorów i agencji, że rząd kontroluje swoje finanse. Obniżka Moody’s i tempo wzrostu długu podważają to przekonanie. Propozycja wicepremierostwa dla osoby odpowiedzialnej za te liczby sugeruje, że rząd albo nie widzi problemu, albo uważa, że jest on mniej ważny niż utrzymanie obecnej linii politycznej.
W obu przypadkach sygnał jest czytelny. Miejmy nadzieję, że nie chodzi o to, że Domański na zlecenie „ładnie zadłużył Polskę” jako cel sam w sobie.
Ale niewątpliwie polityka, która do tego doprowadziła, jest przez premiera oceniana jako sukces warty awansu. Dla części Polaków, którzy będą spłacać ten dług wyższymi podatkami, wyższymi odsetkami lub ograniczonymi usługami publicznymi w przyszłości, taka ocena może być trudna do zaakceptowania. Nominacja Domańskiego nie rozwiązuje żadnego z problemów fiskalnych. Co najwyżej pokazuje, kto w obecnym układzie jest nagradzany za ich trwanie.
Źródła:
https://kresy.pl/wydarzenia/tusk-zapowiedzial-wniosek-o-p…
https://goniec.pl/tusk-chce-domanskiego-na-wicepremiera-s…
https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2026-10-20/tusk-zapow…