SAS odwołuje tysiąc lotów. Paliwo lotnicze podwoiło cenę w 10 dni i branża nie ma pomysłu, co z tym zrobić
19/3/2026 zmianynaziem/sas-odwoluje-tysiac-lotow-paliwo-lotnicze-podwoilo-cene-w-10-dni
Skandynawskie linie lotnicze SAS ogłosiły, że w kwietniu odwołają co najmniej 1000 lotów. Powodem jest gwałtowny wzrost cen paliwa lotniczego wywołany konfliktem zbrojnym na Bliskim Wschodzie. To pierwszy tak duży europejski przewoźnik, który zdecydował się na tak radykalne cięcia w siatce połączeń. Branża lotnicza obserwuje sytuację z niepokojem, bo nie widać szybkiego wyjścia z kryzysu.
Wszystko zaczęło się od zamknięcia Cieśniny Ormuz i ataków na infrastrukturę naftową w regionie. Cieśnina to kluczowy szlak transportowy dla paliwa lotniczego dostarczanego z Bliskiego Wschodu do Europy i Azji. Gdy przestała być bezpieczna dla tankowców, ceny kerozyny poszybowały w górę w tempie, jakiego branża nie widziała od dekad. W ciągu zaledwie 10 dni tona paliwa lotniczego podrożała z około 830 do ponad 1600 dolarów. To wzrost o niemal 100 %.
Dla linii lotniczych paliwo stanowi zazwyczaj od 20 do 30 procent wszystkich kosztów operacyjnych. Przy takim skoku cen matematyka robi się brutalna. SAS jako pierwszy zdecydował się działać otwarcie i przyznał, że część połączeń po prostu przestała być opłacalna. Jeszcze w marcu linia skasowała kilkaset lotów krajowych w Norwegii i Danii, w tym połączenia z Kopenhagi do Oslo. W kwietniu skala cięć ma być znacznie większa.
Dyrektor generalny SAS Anko van der Werff nie owijał w bawełnę. Stwierdził wprost, że jeśli sytuacja się nie zmieni, linia będzie musiała podnosić ceny biletów. Na razie firma skupia się na ograniczeniu strat przez redukcję lotów, które generują największe koszty przy najmniejszych przychodach. Chodzi przede wszystkim o krótkie trasy krajowe, gdzie marże i tak są niskie, a zużycie paliwa w przeliczeniu na pasażerokilometr jest stosunkowo wysokie.
Na tej sytuacji próbuje skorzystać norweski konkurent Norwegian Air. Linia zapowiedziała dodanie 120 dodatkowych lotów, żeby przejąć pasażerów, którzy stracili rezerwacje w SAS. To sprytny ruch, ale Norwegian też operuje na tym samym rynku paliwa i prędzej czy później poczuje te same koszty.
Kryzys nie dotyczy wyłącznie Skandynawii. Air France-KLM, Ryanair, Qantas, Cathay Pacific i Air India zapowiedziały podwyżki cen biletów. Część linii rozważa zmianę tras, żeby ominąć niestabilny region. Problem w tym, że dłuższe trasy to więcej spalonego paliwa, a więcej spalonego paliwa to wyższe koszty, które i tak w końcu trafią do ceny biletu. Pasażer zapłaci więcej tak czy inaczej.
Eksperci branżowi ostrzegają, że nawet jeśli konflikt na Bliskim Wschodzie szybko się zakończy, ceny paliwa nie wrócą od razu do poprzednich poziomów. Rynki surowcowe potrzebują czasu, żeby się ustabilizować, a infrastruktura logistyczna musi zostać odbudowana lub przekierowana. Prognozy mówią o miesiącach podwyższonych cen, a nie tygodniach. Dla linii operujących z cienkimi marżami to może oznaczać poważne problemy finansowe.
Warto przypomnieć, że branża lotnicza wciąż nie w pełni otrząsnęła się ze skutków pandemii. Wiele linii latami odbudowywało płynność finansową i zmniejszało zadłużenie. Nagły skok kosztów paliwa trafia więc w moment, gdy rezerwy finansowe wielu przewoźników są wciąż skromniejsze niż przed 2020 rokiem. SAS sam przeszedł przez postępowanie restrukturyzacyjne i wrócił na rynek jako odmłodzona firma. Teraz znów staje przed egzystencjalnym wyzwaniem.
Dla pasażerów planujących loty w najbliższych miesiącach sytuacja jest jednoznaczna: należy spodziewać się wyższych cen biletów i mniejszej liczby dostępnych połączeń, szczególnie na krótkich trasach krajowych i regionalnych. Ci, którzy mają już zarezerwowane loty z SAS na kwiecień, powinni śledzić komunikaty linii, bo lista odwołań będzie się rozrastać.
Kryzys paliwowy odsłonił też strukturalną słabość europejskiego lotnictwa: jego silne uzależnienie od dostaw ropy z Bliskiego Wschodu. Przez lata tania kerozyna była jednym z filarów modelu tanich lotów. Teraz ten filar się chwieje, a branża nie ma gotowej odpowiedzi na pytanie, co dalej.
Źródła:
https://www.euronews.com/travel/2026/03/18/sas-to-cancel-…
https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/scan…
https://www.thelocal.dk/20260317/airline-sas-cancels-norw…
https://www.dailymail.co.uk/travel/article-15656725/Major…