
Xi Jinping wzywa do obniżenia barier handlowych przed szczytem z Putinem i Trumpem w Shenzhen
18 listopada 2026 r. przez dr. Petera F. Mayera tkp-at/xi-jinping-fuer-abbau-der-handelsbarrieren-vor-gipfeltreffen-mit-putin-und-trump-in-shenzhen
Prezydent Chin Xi Jinping wezwał do zniesienia barier handlowych. Podczas spotkania w Shenzhen Putin i Xi Jinping potwierdzili swoje niezachwiane partnerstwo przed trójstronnym szczytem z Trumpem.
Prezydent Chin Xi Jinping otworzył szczyt APEC w chińskiej metropolii high-tech, Shenzhen, jasnym przesłaniem : bariery handlowe i inwestycyjne muszą zostać zniesione. Otwartość przynosi postęp, a izolacja nieuchronnie prowadzi do zacofania. Xi wygłosił te uwagi 18 listopada 2026 roku przed liderami biznesu, na krótko przed dwustronnym spotkaniem z prezydentem USA i Rosji Władimirem Putinem. Następnie odbędzie się trójstronny szczyt z prezydentem Donaldem Trumpem.
Xi Jinping zaapelował o obronę wielostronnego systemu handlowego, którego rdzeniem jest WTO, o zapewnienie wolnych i otwartych warunków handlu i inwestycji oraz stabilnych globalnych łańcuchów dostaw. Chiny obniżą cła, rozszerzą dostęp do rynku oraz zreformują przepisy i standardy, aby zapewnić lepsze warunki zagranicznym firmom. Oświadczenia te są jednoznacznie skierowane przeciwko szerzącemu się unilateralizmowi i protekcjonizmowi – bez wyraźnego wymienienia Stanów Zjednoczonych.
Moment nie był przypadkowy. Zaledwie kilka dni wcześniej Waszyngton jeszcze bardziej zaostrzył kontrolę eksportu zaawansowanych chipów AI i utrudnił chińskim firmom dostęp do nich za pośrednictwem państw trzecich. Kruche zawieszenie broni z poprzedniego roku wygasa w styczniu 2027 roku. Podczas gdy Stany Zjednoczone przedstawiają cła i zakazy technologiczne jako „bezpieczeństwo narodowe”, Chiny głoszą wolny rynek i multilateralizm. Wygląda na to, że role się odwróciły.
Spotkanie Putina z Xi Jinpingiem
Tego samego dnia Xi i Putin spotkali się dwustronnie na marginesie szczytu. Putin podkreślił silne partnerstwo gospodarcze i w polityce zagranicznej oraz wspólne konstruktywne podejście do sprawiedliwszego, wielobiegunowego porządku świata. Handel utrzymuje się na stabilnym poziomie powyżej 200 miliardów dolarów od lat i nadal rośnie. Ruch turystyczny wzrósł o 43 procent dzięki wprowadzeniu ruchu bezwizowego.
Xi określił tę relację jako „niezachwianą jak góra”. Stwierdził, że pozostaje ona stabilna pomimo wszelkich trudności międzynarodowych i stanowi przykład nowego rodzaju relacji między mocarstwami. Obie strony chcą wspólnie promować pokój i dobrobyt w regionie Azji i Pacyfiku oraz wspierać demokratyzację stosunków międzynarodowych.
Historyczne spotkanie trójstronne
Na 19 listopada zaplanowano historyczne spotkanie trójstronne Putina, Xi i Trumpa. To pierwsze spotkanie przywódców trzech największych mocarstw nuklearnych w tym formacie. Przewidywane tematy to rozbrojenie nuklearne (po wygaśnięciu Nowego START-u), wojna na Ukrainie, konflikt z Iranem, handel i zagrożenia związane ze sztuczną inteligencją.
W stolicach zachodnich i w Kijowie rozbrzmiewają dzwonki alarmowe. Słychać ostrzeżenia przed „nową Jałtą” – podziałem świata między mocarstwa bez Europejczyków i bez Ukrainy. Zełenski narzeka, że o przyszłości jego kraju można decydować bez niego. Kreml to odrzuca: nikt nie powinien nikomu narzucać porządku świata.
Oburzenie wydaje się wybiórcze. Przez lata sam Zachód interpretował „porządek oparty na zasadach” wedle własnego uznania, stosował sankcje jako wojnę ekonomiczną i uzależniał państwa członkowskie UE od amerykańskich gwarancji bezpieczeństwa i kosztownego importu energii. Sankcje wobec Rosji osłabiły europejski przemysł i skierowały rosyjską gospodarkę w stronę Azji i globalnego Południa. Chiny i Rosja pogłębiły partnerstwo i otwarcie rozmawiają o wielobiegunowości.
To, że Trump zasiada teraz do stołu z Putinem i Xi, to realpolitik. Stany Zjednoczone nie mogą już izolować ani pouczać rosnących potęg. Europa, która zepchnęła się na margines, przygląda się temu, obawiając się o swoje wpływy. Era, w której Bruksela i Waszyngton dyktowały warunki reszcie świata, dobiega końca.
Czy w Shenzhen uda się osiągnąć konkretne przełomy, pozostaje niewiadomą. Trwają negocjacje nad wspólnym oświadczeniem, ale nie ma gwarancji jego wydania. Sama symbolika jest jednak już momentem przełomowym: trzy mocarstwa nuklearne rozmawiają ze sobą pomimo wszelkich rywali – i robią to w Chinach.
Świat wielobiegunowy nabiera kształtów. Zachód musi zdecydować, czy uczestniczyć w tym konflikcie, czy też kontynuować izolację i sankcje.