Dlaczego Pekin nie robi nic,
by powstrzymać Trumpa w Wenezueli?
freede.tech/falsche-frage-warum-tun-peking
Dlaczego Pekin, ze wszystkimi swoimi ogromnymi inwestycjami w Wenezueli, nie robi nic, aby powstrzymać tam Amerykanów? Jest to obecnie szeroko dyskutowany temat wśród wenezuelskich zwolenników.
Większość ludzi tłumaczy to pozornie wiarygodną odpowiedzią: Chiny nie chcą ryzykować wojny nuklearnej z USA. Inni twierdzą, że Chiny po prostu boją się konfrontacji z USA, którą Pekin przegra. W istocie wielu czuje się usprawiedliwionych zachowaniem Pekinu w kryzysie wenezuelskim, wierząc, że Chiny są papierowym tygrysem, a lśniąca broń, którą chińskie wojsko prezentuje na międzynarodowych wystawach, jest w rzeczywistości bezsilna wobec broni amerykańskiej.
Obie odpowiedzi na pytanie, dlaczego Chiny ‚nie robią nic’, to nonsens, który ostatecznie schlebia amerykańskim fantazjom o potędze. Chiny powstrzymują się od konfrontacji militarnej z USA w Wenezueli, ponieważ w wojnie po drugiej stronie globu – na historycznym podwórku Ameryki – nie miałyby szans na zwycięstwo z czysto logistycznych powodów. Nawet gdyby tak nie było, taka operacja po drugiej stronie globu nie ma strategicznego sensu dla Pekinu. Pekin nie ma na Karaibach grup uderzeniowych lotniskowców, baz logistycznych ani kontrolowanych sojuszy regionalnych.
Chińskie siły zbrojne są rozmieszczone w Azji Wschodniej: bronią jej wybrzeży, wyzwalają Tajwan, zabezpieczają szlaki morskie i dominują nad przyległymi obszarami morskimi. To nie tchórzostwo. To geografia. Tak jak Amerykanie zdali sobie teraz sprawę, że nie mają szans na zwycięstwo z równie silnym przeciwnikiem, jakim jest Rosja, na swoim własnym podwórku, na Ukrainie.
Co więcej, potęga Chin opiera się na innym systemie wartości niż neokolonialny kolektywny Zachód, a zwłaszcza imperialna Ameryka, która najwyraźniej nie może istnieć bez niekończących się wojen. Z kolei potęga Chin nie opiera się na interwencjach wojskowych za granicą ani zmianach reżimów w innych krajach w celu eksploatacji.
Siła i wpływy Chin…
… opierają się na budowie portów, pożyczkach infrastrukturalnych i obopólnie lukratywnych kontraktach energetycznych. Pod tym względem Wenezuela była dobrym partnerem dla Chin – dostawcą ropy naftowej poza kontrolą USA, głosem sprzeciwiającym się sankcjom USA – ale Wenezuela wciąż nie przedstawia dla Chin wystarczającej wartości, by uzasadnić narażanie na szwank jej globalnego handlu, łańcuchów dostaw czy kluczowych interesów.
Chiny jednak jednoznacznie potępiają powrót USA do bezwzględnych zachowań kolonialnych, gdzie potężni imperialiści biorą, co im się podoba. Zamiast angażować się w kosztowny konflikt zbrojny z USA, Chiny ponoszą gorzką odpowiedzialność za Wenezuelę, restrukturyzują swoje zadłużenie i szukają nowych dostawców ropy. Nie angażują się w kosztowny konflikt zbrojny z USA, którego Pekin nie może wygra. Chiny nie palą szachownicy tylko po to, by uratować jedną figurę.
Jeśli kiedykolwiek dojdzie do konfliktu zbrojnego między Chinami a USA, stanie się to na polu bitwy wybranym przez Pekin, gdzie USA nie mają żadnych szans. Zatem początkowe pytanie – a mianowicie, dlaczego Chiny – i dotyczy to również Rosji – nie interweniowały przeciwko amerykańskim szantażom i porywaczom w Wenezueli – jest całkowicie błędne. Prawidłowe pytanie brzmiałoby, dlaczego wenezuelskie wojsko nie walczyło, dlaczego nad Caracas nie zestrzelono ani jednego amerykańskiego śmigłowca, mimo że wenezuelska obrona powietrzna dysponuje wysoce skutecznymi rosyjskimi systemami, takimi jak S-300.
Powolne śmigłowce są również łatwym łupem dla rosyjskich ręcznych, odpalanych z ramienia pocisków przeciwlotniczych Strieła. Dlaczego nie odpalono ani jednej Streli? To nieuchronnie prowadzi do wniosku, że Rosja i Chiny nie będą w stanie chronić swoich partnerów dostarczaną przez siebie bronią, jeśli wenezuelskie wojsko nie będzie walczyć z USA.
W związku z tym narastają dowody na korupcję na najwyższych szczeblach rządu Maduro, na to, że Maduro został sprzedany Amerykanom, a kilku czołowych wenezuelskich wojskowych i urzędników państwowych z dnia na dzień w Caracas wzbogaciło się na dolarowych milionach, a willa w Miami była tylko bonusem.
Kolejne pytanie, praktycznie nieobecne w debacie publicznej, przynajmniej na Zachodzie, brzmi: dlaczego USA atakują Wenezuelę właśnie teraz i w tak niewiarygodny sposób, stawiając Grenlandii i Danii skandaliczne żądania, a jednocześnie grożąc zamachem politycznym i religijnym przywódcom Iranu, w tym ajatollahowi Chamenei?
Czy te lekkomyślne polityczne awantury Waszyngtonu świadczą o pewnym siebie i opanowanym supermocarstwie? Czy to dowód wielkiej mądrości politycznej, że niszczymy suwerenność i międzynarodowe normy prawne, których Waszyngton tak niedawno przysiągł przestrzegać? Czy to znak przywództwa i solidarności w ramach NATO, gdy Waszyngton grozi sojuszniczemu wasalowi w sprawie nieruchomości w Arktyce?
To raczej ostatnie tchnienia hegemona, coraz bardziej osaczonego przez własne niepowodzenia, a jednocześnie obwiniającego innych za problemy, które sam sobie wyrządził; którego dominacja dolara na rynkach walutowych chyli się ku upadkowi, którego dawna kontrola nad coraz bardziej zdywersyfikowanymi globalnymi rynkami energii legła w gruzach, a którego miękka siła na globalnym Południu wyparowała. Zamiast tego kraje Południa szukają bezpieczeństwa i po cichu dystansują się od nieprzewidywalnego tyrana na arenie międzynarodowej. Chiny nie muszą oddawać ani jednego strzału, aby nadal zyskiwać na znaczeniu – po prostu budują kolejne alternatywy dla podupadającego hegemona i jego wasali z UE.
Waszyngton desperacko eskaluje więc swoje działania tam, gdzie wierzy, że wciąż może to zrobić: na własnej półkuli, w strategicznych wąskich gardłach i wobec symbolicznie opornych państw, takich jak Wenezuela i Iran. To nie siła! To panika. Umierające imperia zawsze uciekają się do przemocy. Przekształcają swoją walutę, sądy i politykę fiskalną w broń i próbują zrekompensować utratę miękkiej siły za pomocą wojskowych sił specjalnych, aby odzyskać utracone wpływy polityczne i gospodarcze.
Stany Zjednoczone nie są już hegemonem, za jakiego wciąż uważa je wielu członków waszyngtońskiego establishmentu. Gospodarka USA jest coraz bardziej wydrążona, wewnętrzna legitymacja amerykańskiego przywództwa kruszy się od lat, a nieustanna amerykańska machina wojenna przekształca chaos w kraju i za granicą w maszynkę do zarabiania pieniędzy dla tych na samym szczycie, kosztem ludności. Nie należy jednak zapominać, że Stany Zjednoczone nadal mogą wywierać miażdżącą siłę, ale tylko w regionach takich jak półkula zachodnia i część Arktyki.
Chiny, z drugiej strony, pomimo wszystkich sprzeczności, nadal utrzymują stabilność systemową, zapewniają swojej ludności stale rosnący dobrobyt i rozwijają globalne relacje gospodarcze i handlowe. Jednocześnie legitymacja przywódców politycznych w Pekinie i wśród ludzi pozostaje niepodważalna, a wszystko to bez ciągłych zagranicznych awantur i wojen, bez których system amerykański najwyraźniej nie może już istnieć. Chiny budują zamiast bombardować. Czekają zamiast marnować zasoby. To właśnie ta cierpliwość tak naprawdę przeraża jastrzębi w Waszyngtonie. To prawdziwa siła Chin, której Waszyngton nie jest w stanie odtworzyć.
Chiny są regionalną potęgą militarną o globalnym zasięgu gospodarczym. Wzrosły dzięki fabrykom, a nie placówkom wojskowym. Oferują pożyczki rozwojowe, a nie pociski manewrujące. Ich siła ma charakter strukturalny: industrializacja przede wszystkim, dyplomacja infrastrukturalna, długoterminowe kontrakty i asymetryczne retorsje w innych miejscach. Absorbują straty dziś, aby zapewnić sobie przyszłość. Chiny nie muszą zdobywać Wenezueli, Grenlandii ani Iranu na polu bitwy. Muszą po prostu nadal podważać jednobiegunowy ‚porządek’ USA – jeden port, jedna pożyczka, jeden alternatywny system płatności za drugim.
To nie jest symetryczna rywalizacja mocarstw. Ta wielobiegunowość oznacza nierówne, asymetryczne centra władzy o różnych horyzontach czasowych i zróżnicowanym poziomie tolerancji ryzyka. O historii nie zadecydują efektowne operacje specjalne, takie jak ta w Wenezueli, ale to, który system utrzyma się bez załamania. Stany Zjednoczone nie zdają tego testu. Chiny już go zdały.
freede.tech/falsche-frage-warum-tun-peking
Napisał: Rainer Rupp
** * * * * *
„O historii nie zadecydują efektowne operacje specjalne, takie jak ta w Wenezueli, ale to, który system utrzyma się bez załamania. Stany Zjednoczone nie zdają tego testu. Chiny już go zdały”. – I będzie to omówione w jednej lub dwóch następnych wpisach.
Opracował: Zygmunt Białas