Bawaria jako centrum zbrojeniowe. Produkcja dronów jako bilet do strategicznej strefy zagrożenia

Produkcja dronów jako bilet do strategicznej strefy zagrożenia

Opinia Wolfganga Effenbergera . apolut/rustungsdrehscheibe-bayern

W kwietniu 2026 r. kanclerz Niemiec Friedrich Merz spotkał się z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim na niemiecko-ukraińskich konsultacjach rządowych w Berlinie. (1)

Osiągnięto porozumienie w sprawie zacieśnienia współpracy obronnej, obejmujące wspólną produkcję dronów średniego i dalekiego zasięgu. Zełenski nazwał je „umową dronową”, która może stać się największą tego typu umową w Europie.

Podczas wizyty w Kancelarii Prezydenta zaprezentowano różne ukraińskie drony i systemy bezzałogowe. Niemcy chcą skorzystać z ukraińskich doświadczeń wojennych i technologii. (3)

Dwa miesiące wcześniej minister obrony Boris Pistorius i prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski otworzyli wspólną niemiecko-ukraińską fabrykę dronów w pobliżu Gauting koło Monachium i odebrali pierwszy wielozadaniowy dron bojowy wyprodukowany w Niemczech dla Ukrainy. (4)

W ramach tej polityki bawarska firma Quantum Systems współpracuje z ukraińskim partnerem w ramach spółki joint venture o nazwie Quantum Frontline Industries (QFI), która opracowuje drony („Linza”) dla Ukrainy i produkuje je w Niemczech.

QFI pokazało Merzowi i Zełenskiemu drony, co podkreśla polityczną uwagę poświęcaną bawarskiej branży dronów i sztucznej inteligencji w dziedzinie obrony.

Zgodnie z porozumieniami w ramach programu „Buduj z Ukrainą”, spółka joint venture zamierza dostarczyć ukraińskim siłom zbrojnym co najmniej 10 000 dronów do końca roku; dokładne ilości zostaną określone przez Ministerstwo Obrony Ukrainy. Quantum Systems zapewnia fabrykę i automatyzację, a Frontline Robotics zapewnia projektowanie, wiedzę specjalistyczną i wsparcie.

QFI zajmuje się przede wszystkim produkcją wielozadaniowego drona „Linza”, opracowanego przez Frontline Robotics i przetestowanego już na froncie; obecnie produkowany jest model Linza 3.0.

Linza 3.0 to taktyczny dron wielofunkcyjny o czasie lotu do 60 minut, który może być wykorzystywany jako dron rozpoznawczy lub jako „amunicja krążąca” (dron kamikaze).

Dron nadaje się do misji bojowych, rozpoznania i wsparcia logistycznego. Jest produkowany na licencji w Niemczech, co ma zrekompensować ograniczenia produkcji broni na Ukrainie spowodowane atakami Rosji.

Quantum Systems wnosi infrastrukturę przemysłową, automatyzację i doświadczenie zdobyte podczas poprzedniej dostawy ponad 1500 dronów rozpoznawczych na Ukrainę.

Firma zapewnia zaplecze produkcyjne, zautomatyzowany proces wytwarzania i kontrolę jakości w bezpiecznym środowisku w Niemczech.

Quantum Systems dba również o skalowalność serii i zgodność z normami technicznymi i bezpieczeństwa (w tym interfejsy z normami NATO).

Frontline Robotics opracowuje projekt drona, dostarcza licencjonowane plany konstrukcyjne i wdraża koncepcję techniczną zdobytą w ramach pierwszej linii do produkcji seryjnej.

Firma szkoli personel, dostarcza materiały szkoleniowe oraz zapewnia wsparcie produktu i całego cyklu życia (eksploatacja, konserwacja, modernizacje) zgodnie ze standardami NATO.

Strategicznie rzecz biorąc, strona ukraińska – a konkretnie Ministerstwo Obrony – określa niezbędne ilości i integruje QFI z planowaniem potrzeb operacyjnych ukraińskich sił zbrojnych.

Bliska integracja Quantum Systems z berlińskim start-upem technologii obronnych STARK, założonym w 2024 r. i rozwijającym uzbrojone, autonomiczne systemy dronów dla europejskich sił zbrojnych, a także z inicjatywami polityki bezpieczeństwa (agencja zaawansowanych technologii, kompetencje w zakresie dronów i centrum obronne w Erding), tworzy przemysłowo-polityczny kręgosłup, który Rosja musi postrzegać jako zagrożenie.

Bliskie powiązanie z Quantum Systems ma charakter zarówno osobisty, jak i strategiczny: STARK został ukształtowany przez środowisko Quantum Systems, w szczególności przez Floriana Seibela, współzałożyciela Quantum Systems. (5)

STARK to europejska firma zbrojeniowa, specjalizująca się w tzw. „dronach kamikaze” (amunicja krążąca), które podobnie jak małe drony wyposażone w głowice bojowe najpierw „krążą” nad danym obszarem przez dłuższy czas, a dopiero potem atakują cel.

Scena produkcji dronów jest silnie powiązana: ci sami założyciele, inwestorzy i partnerzy pojawiają się wielokrotnie, jak Sequoia, Project A, Fundusz Innowacji NATO, a w niektórych przypadkach Peter Thiel. Co więcej, istnieją współprace i nakładające się obszary technologii, produkcji i zaopatrzenia. (6) Już sam ten segment zbrojeniowy sugeruje, że wojna z Rosją tak naprawdę się jeszcze nie rozpoczęła.

Założenie to potwierdza dodatkowo wypowiedź ministra obrony Pistoriusa, który podkreślił, że te 10 000 jednostek stanowi początkowo „początkową” zdolność; w dłuższej perspektywie nie ma ustalonego górnego limitu, poza możliwościami przemysłowymi firmy.

Rząd krajowy i frakcja parlamentarna CSU mówią o „technologii obronnej wyprodukowanej w Bawarii” i chcą, aby Bawaria stała się centrum obrony dronowej i nowoczesnej obronności w Niemczech.

W debacie publicznej otwarcie dyskutowano nad tym, czy Niemcy ze swoją fabryką dronów stają się celem militarnym dla Rosji; zwolennicy tej idei mówią o konieczności solidarności i odstraszania, podczas gdy krytycy ostrzegali przed ryzykiem eskalacji i odwetu. (7)

Jednocześnie projekt dzieli opinię publiczną – między solidarnością z Ukrainą a obawami przed dalszym wciąganiem Bawarii w konflikt. Debaty i komentarze czytelników wyraźnie odzwierciedlają te napięcia.

Nowa sytuacja bezpieczeństwa w Bawarii

Dzięki QFI w Gauting i innych lokalizacjach w obszarze Monachium i okolic, Bawaria jest miejscem, w którym widoczne są elementy europejskiej produkcji dronów. To sprawia, że Wolne Państwo jest obiektywnie „strategicznym miejscem wsparcia” dla Ukrainy, jak to ujął rosyjski Sztab Generalny. (8)

W kwietniu 2026 r. Dmitrij Miedwiediew, wiceprzewodniczący Rady Bezpieczeństwa Rosji i wysoko postawiony urzędnik rządzącej partii Jedna Rosja, wprost odniósł się do opublikowanych list europejskich lokalizacji, w których produkowano drony lub komponenty dla Ukrainy, nazywając je „listą potencjalnych celów dla rosyjskich sił zbrojnych”. (9)

Na listach tych znajdują się również lokalizacje w rejonie Monachium; Miedwiediew i inni przedstawiciele Rosji wiążą to z ostrzeżeniami przed „nieprzewidzianymi konsekwencjami” i „eskalacją sytuacji” (10).

Zgodnie z międzynarodowym prawem humanitarnym fabryki broni, które faktycznie przyczyniają się do prowadzenia wojny, są na ogół uznawane za cele wojskowe, pod warunkiem że atak przyniósłby wyraźną korzyść militarną i przestrzegana jest zasada proporcjonalności. (11)

Symboliczna klasyfikacja takich miejsc przez Miedwiediewa jako „potencjalnych, uzasadnionych celów” zwiększa podatność na zagrożenia bezpieczeństwa: w rosyjskiej retoryce Bawaria przekształca się z odległego obserwatora w potencjalny teatr działań wojennych, na którym mogą zostać użyte bronie dalekiego zasięgu lub przeprowadzone zostaną operacje sabotażowe.

Przeniesienie ukraińskiej produkcji dronów do Europy to ryzykowne przedsięwzięcie. Chociaż zwolennicy nie utożsamiają automatycznie ukraińskiej produkcji dronów w Bawarii z „aktywną wojną” i utratą neutralności, Niemcy i wiele państw UE od dawna popierają ten pomysł. Od czasu nielegalnego ataku na Jugosławię 24 marca 1999 roku Stany Zjednoczone przestały szukać usprawiedliwień i od tamtej pory nie wypowiadają wojny.

Formalnie Rosja nie jest obecnie w stanie wojny z Niemcami ani USA; sama mówi o „specjalnej operacji wojskowej” przeciwko Ukrainie i o „konfrontacji” lub „wojnie hybrydowej” z Zachodem. (13)

Zgodnie z prawem międzynarodowym wypowiedzenie wojny to formalny akt, poprzez który państwo ogłasza stan wojny innemu państwu; praktyka ta stała się rzadka od 1945 roku, ponieważ z przyczyn politycznych i prawnych państwa wolą mówić o „operacjach”, „interwencjach” lub „operacjach specjalnych”. Stany Zjednoczone przeprowadziły wiele operacji wojskowych od czasów II wojny światowej (Wietnam, Irak, Afganistan itd.), głównie bez klasycznego wypowiedzenia wojny, a raczej na podstawie rezolucji Kongresu, decyzji lub zobowiązań sojuszniczych. (14)

W swojej oficjalnej narracji Rosja oskarża państwa NATO o prowadzenie wojny zastępczej przeciwko niej poprzez dostawy broni, szkolenia, gromadzenie informacji wywiadowczych i sankcje, ale celowo unika formalnego wypowiedzenia bezpośredniej wojny Niemcom lub Stanom Zjednoczonym. (15) W rosyjskiej sferze publicznej Niemcy i inne państwa europejskie są coraz częściej postrzegane jako „wrogowie”; badanie przeprowadzone przez Centrum Lewady wskazuje Niemcy na czwarte miejsce wśród najważniejszych „państw wrogich”, ale jedynie na poziomie wizerunku wroga politycznego, a nie jako zdeklarowanego wroga w toku wojny. (16)

Rosyjskie władze i media bardzo ostro reagują na planowane rozmieszczenie w Niemczech od 2026 roku nowych amerykańskich pocisków dalekiego zasięgu oraz potencjalnie hipersonicznego systemu rakietowego Dark Eagle, zdolnego do przenoszenia głowic nuklearnych. Mówią o „czerwonych liniach”, „reakcji lustrzanej” i niebezpieczeństwie kryzysu na miarę zimnej wojny. (17) Jednocześnie Niemcy masowo się zbroją i wyraźnie zmieniają swoją strategię militarną w kierunku odstraszania Rosji, co w Moskwie można interpretować jako przygotowania do ewentualnego przyszłego poważnego konfliktu. (18)

To, czy i kiedy Rosja oficjalnie ogłosi wojnę z Niemcami lub Stanami Zjednoczonymi, zależy politycznie od progów, które sama określi – takich jak rozmieszczenie określonych systemów uzbrojenia, bezpośrednie zaangażowanie wojsk zachodnich na Ukrainie czy ataki na terytorium Rosji ze strony sił zachodnich. (19) Ze strategicznego punktu widzenia Kreml unika złożenia takiej deklaracji, ponieważ dodatkowo zaostrzyłoby to sytuację, ograniczyło jego pole manewru i obniżyło próg bezpośredniej konfrontacji z NATO; dopóki unika tych ryzyk, formuła „konfrontacji z Zachodem” bez formalnych stosunków wojennych pozostaje w mocy. (20)

Kilka instytutów polityki bezpieczeństwa i służb wywiadowczych ostrzega, że od 2027 r. Rosja może znów być na tyle silna militarnie, że będzie mogła „rzucić poważne wyzwanie” państwom NATO, zwłaszcza państwom bałtyckim. W skrajnych przypadkach mówi się nawet o możliwej konfrontacji „za kilka lat”.

Inni eksperci uważają takie ramy czasowe za zbyt wczesne lub zbyt spekulatywne, podkreślając, że Rosja jest początkowo wyczerpana wojną na Ukrainie i będzie potrzebowała kilku lat, aby zregenerować swoją siłę militarną – stopniowe zwiększanie presji jest bardziej realistyczne niż jasna „data ataku” (21).

BND ostrzega, że Europa w najlepszym razie znajduje się w stanie „mroźnego pokoju” z Rosją, który w każdej chwili może „przerodzić się w gorącą konfrontację”, bez względu na konkretny rok. (22)

Choć konwencjonalne ataki na fabryki dronów nie są wykluczone na mocy prawa międzynarodowego w sytuacji poważnej eskalacji, to pod względem politycznym stanowią naruszenie tabu wobec państwa NATO i oznaczają jakościowo nowy etap konfliktu – co właśnie sprawia, że rosyjscy aktorzy wykorzystują obecnie to zagrożenie głównie jako narzędzie nacisku. (23)

Dla mieszkańców Bawarii oznacza to wyższy poziom zagrożenia niż przed wojną na Ukrainie, ale brak bezpośredniego, ostrego frontu wojny.

Niemcy i Bawaria są narażone w kontekście polityki bezpieczeństwa ze względu na swoją rolę w wojnie na Ukrainie i nie są już neutralne w świetle prawa międzynarodowego ani w praktyce, ale nie oznacza to automatycznie, że Rosja działałaby „zupełnie poza granicami prawa międzynarodowego” – Moskwa jest również związana międzynarodowym prawem humanitarnym, nawet jeśli interpretuje je odmiennie pod względem politycznym.

Rola USA/UE/NATO jako „kaftanów bezpieczeństwa” w wojnie ukraińsko-rosyjskiej

Bez zbytnich spekulacji można stwierdzić, że bez zachodnich dostaw broni i pomocy finansowej, wojna prawdopodobnie zostałaby już rozstrzygnięta militarnie na korzyść Rosji. Zatem Stany Zjednoczone, Unia Europejska i NATO stanowią w istocie filary („gorset”) potencjału militarnego Ukrainy: dostarczają broń, amunicję, zapewniają szkolenia, współrzędne celów, wywiad i stabilizację finansową.

Politycznie rzecz biorąc, rządy Zachodu uzasadniają to jako „wsparcie dla zaatakowanego państwa” i obronę europejskiego porządku bezpieczeństwa; z perspektywy Rosji jest to aktywny udział w wojnie bez formalnego wypowiedzenia wojny.

Jednocześnie, poprzez dostawy ciężkiego uzbrojenia, szkolenie ukraińskich żołnierzy, dane rozpoznawcze i wspólną produkcję uzbrojenia (drony, amunicja, czołgi), Niemcy przekraczają próg „zwykłej neutralności”. Wielu prawników międzynarodowych mówi zatem o „udziale w międzynarodowym konflikcie zbrojnym” lub de facto współdziałaniu.

Międzynarodowe prawo humanitarne nie traktuje wszystkiego po prostu jako „neutralnego” lub „strony konfliktu”: państwa mogą „konkretnie wpływać” na konflikt bez formalnego wypowiedzenia wojny i nadal są uznawane za uzasadnione cele niektórych działań wojskowych, jeśli wnoszą istotny wkład w prowadzenie wojny. Właśnie do tego zmierzają rosyjskie groźby wobec europejskich firm zbrojeniowych.

Od początku sankcji i dostaw broni Niemcy były uważane za „państwo nieprzyjazne”; jest to klasyfikacja polityczna stosowana w rosyjskim dyskursie w celu legitymizacji drastycznych środków (gospodarczych, hybrydowych, w skrajnych przypadkach militarnych) stosowanych w kraju.

Moskwa mogłaby argumentować – wbrew obecnemu rozumieniu prawa międzynarodowego – że niemiecka produkcja broni dla Ukrainy (dronów, czołgów, amunicji) czyni Niemcy uzasadnionym celem, bez konieczności formalnego wypowiedzenia wojny. Z prawnego punktu widzenia byłoby to wysoce kontrowersyjne, ale politycznie nie jest wykluczone, że Rosja mogłaby wykorzystać takie rozumowanie do uzasadnienia ataków lub sabotażu.

W całej historii mocarstwa wielokrotnie podejmowały działania militarne, które same przedstawiały jako legalne, ale które strona przeciwna i wielu ekspertów prawnych uważały za naruszenie prawa międzynarodowego. Dotyczy to Rosji, USA, Izraela, NATO – nikt nie jest odporny na naciąganie lub ignorowanie prawa z powodów politycznych.

Niemcy, a w szczególności Bawaria, zostały obiektywnie wciągnięte w logikę konfliktu poprzez produkcję broni i bezpośrednie wsparcie militarne dla Ukrainy. Zakłady zbrojeniowe, fabryki dronów oraz infrastruktura komunikacyjna i energetyczna stają się potencjalnymi celami dla Rosji – przynajmniej teoretycznie, a w skrajnych przypadkach również w praktyce.

To, czy Rosja faktycznie zaatakuje te cele, zależy mniej od prawnych formalności, a bardziej od kalkulacji politycznych i wojskowych: analizy kosztów i korzyści, ryzyka reakcji NATO, wewnętrznej presji politycznej i sytuacji militarnej na Ukrainie. Prawo międzynarodowe służy raczej jako rama argumentacji niż rzeczywista bariera.

Żądania polityczne: „Sprowadźcie wojnę do Rosji”

Kilku prominentnych niemieckich polityków i wojskowych otwarcie rozmawia teraz o „przeniesieniu wojny głęboko w głąb Rosji” – to znaczy o uczynieniu z terytorium Rosji bezpośredniego pola walki z zachodnią bronią i potencjałem, a nie tylko o wzmocnieniu Ukrainy.

Ekspert ds. polityki zagranicznej CDU i były oficer Bundeswehry Roderich Kiesewetter wielokrotnie publicznie oświadczał: „Wojnę trzeba przenieść do Rosji”, a konkretnie poprzez ataki Ukrainy na rosyjskie obiekty wojskowe, kwatery główne, ministerstwa, stanowiska dowodzenia i centra dowodzenia.

Żąda, aby Niemcy umożliwiły Ukrainie przeprowadzenie tak głębokich uderzeń na rosyjskie tereny wewnętrzne – przy użyciu broni dalekiego zasięgu, takiej jak Taurus, kompleksowego rozpoznania celów i wsparcia technicznego.

Krytycy, tacy jak Amira Mohamed Ali i inni, wyraźnie ostrzegają, że każdy, kto używa niemieckiej broni do ataków w głąb Rosji, „przenosi wojnę do Niemiec”, ponieważ Rosja uznałaby takie ataki za bezpośrednie zaangażowanie i możliwe uzasadnienie dla ataków odwetowych na cele niemieckie. (24)

To pokazuje, jak daleko część elit politycznych jest gotowa posunąć się od „wspierania Ukrainy” do aktywnego udziału w wojnie na terytorium Rosji.

Rzeczywista sytuacja bezpieczeństwa Bawarii wynika z tej polityki siły i ryzyka: zwiększonego zagrożenia atakami hybrydowymi (cybernetycznymi, sabotażowymi, dezinformacyjnymi), teoretycznego ryzyka konwencjonalnych ataków dalekiego zasięgu, a w skrajnym przypadku eskalacji – włączenia się w logikę odstraszania nuklearnego. Wszystko to pozostaje jednak jak dotąd scenariuszem, a nie natychmiastową rzeczywistością.

Należy zauważyć, że:

Zachód podtrzymuje wojnę na Ukrainie, uniemożliwiając rozwiązanie konfliktu przez Rosję.
Niemcy i inne państwa UE porzuciły w ten sposób klasyczną rolę „widzów”, stając się w istocie częścią gospodarki i strategii wojennej.
Zwiększa to ryzyko stania się celem przeciwdziałań – prawnych, ekonomicznych, a w skrajnych przypadkach militarnych.
Klauzule dotyczące państw wrogich nadal znajdują się w tekście Karty Narodów Zjednoczonych i nigdy nie zostały usunięte, a ich nieaktualność twierdzą główne mocarstwa, które same wielokrotnie naruszały normy.
Wojna w Kosowie w 1999 r. i późniejsze interwencje USA i NATO poważnie podważyły wiarygodność zakazu stosowania siły i obecnie dostarczają Rosji argumentów retorycznych do usprawiedliwiania własnych aktów przemocy w kategoriach względnych. (25)

Historia przemocy w USA i oficjalna narracja o wolności i sprawiedliwości rozchodzą się diametralnie, a język oficjalny dla wielu brzmi jak orwellowskie staromodne gadanie. (26)

Niezależne dochodzenia wykazały, że prowadzona od 2001 r. przez Stany Zjednoczone polityka „wojny z terroryzmem” doprowadziła do setek tysięcy ofiar śmiertelnych i ogromnych zniszczeń w Afganistanie, Iraku, Syrii, Jemenie, Pakistanie, Libii i innych krajach. (27)

Badanie przeprowadzone przez projekt „Koszty wojny” na Uniwersytecie Browna szacuje, że wojny te zmusiły do ucieczki co najmniej 37 milionów ludzi, przy czym dopuszczalna górna granica to 59 milionów – skala ta odpowiada niemal całkowitej „przesiedleniu” ludności kraju wielkości Kanady. (28)

Analizy krytyczne podkreślają, że wiele z tych interwencji miało uzasadnienie wymyślone lub bardzo wybiórcze (broń masowego rażenia w Iraku, zmiana reżimu, walka z terroryzmem) i często prowadziło do nowych konfliktów i fal migracji. (29)

To, czy USA „przegrają” tę „skomplikowaną wojnę” w szerszym sensie, zgodnie z celem „Wygrana w złożonym świecie 2020–2040”, pozostaje dziś kwestią otwartą. Jednakże jest oczywiste, że ich dominacja militarna ulega znacznemu osłabieniu pod względem politycznym, gospodarczym i moralnym.

Co tak naprawdę mówią doktryny USA

Koncepcja operacyjna armii „Zwycięstwo w złożonym świecie 2020–2040” to doktryna długoterminowej orientacji armii amerykańskiej; opisuje ona, w jaki sposób armia powinna zapobiegać konfliktom na całym świecie, „kształtować” przestrzenie bezpieczeństwa i wygrywać wojny – wyraźnie jako potęga działająca globalnie. (30)

Towarzyszące dokumenty i analizy strategiczne regularnie wymieniają Rosję, Chiny, Koreę Północną i Iran jako kluczowe „mocarstwa rewizjonistyczne” lub zagrożenia, których potencjał należy ograniczyć, osłabić lub, w najgorszym przypadku, wyeliminować; w związku z tym uwaga skupia się nie tylko na nieznanych przeciwnikach, ale wyraźnie na tych czterech głównych aktorach. (31)

Fakt, że w sekcji 2.4 (Przyszłe konflikty) dokumentu TRADOC wyraźnie stwierdzono, że siły USA mają zająć się właśnie tymi zagrożeniami i je „wyeliminować” w okresie 2020–2040, wpisuje się w ten strategiczny obraz: jest to długoterminowa struktura konfliktu strukturalnego z Rosją, Chinami, Koreą Północną i Iranem, a nie doktryna neutralnego pokoju. (32)

Rosyjska i chińska interpretacja „Wygraj w złożonym świecie 2020-2040”

Rosyjskie i chińskie dokumenty strategiczne interpretują amerykańskie podejście „Wygranej w złożonym świecie” jako w istocie długoterminową doktrynę hegemoniczną – i odpowiadają własnymi koncepcjami, które ograniczają wpływy USA, wzmacniają regionalne centra władzy i stopniowo zmieniają istniejący porządek w stronę wielobiegunowości. (33)

Od 2014 r. rosyjskie doktryny wojskowe wyraźnie wskazują USA i NATO jako główne zagrożenie, w tym „globalną obronę przeciwrakietową”, rozszerzenie NATO na wschód i „kolorowe rewolucje” jako instrumenty wpływu Zachodu. (34)

Tak zwana „doktryna Putina” w polityce zagranicznej i bezpieczeństwa ma na celu zabezpieczenie rosyjskiej suwerenności i stref wpływów (Eurazja, przestrzeń postsowiecka, Bliski Wschód) przed dominacją USA, a w razie potrzeby ich militarną obronę – w tym za pomocą środków hybrydowych, wojny informacyjnej i ograniczonych interwencji. (35)

Rosja w swej istocie postrzega doktrynę USA jako próbę osłabienia Rosji na wszystkich poziomach (wojskowym, gospodarczym, politycznym); odpowiedź brzmi:

Rozwój własnych zdolności odstraszania (w tym arsenału nuklearnego i broni hipersonicznej). (36)

Wykorzystanie konfliktów regionalnych i polityki energetycznej do wywierania presji na NATO/UE.

Bliska współpraca z innymi „ogniskami niepokojów” z perspektywy USA (Chiny, Iran), przynajmniej taktycznie.

Rosyjscy stratedzy postrzegają siebie mniej jako agresora, a bardziej jako aktora, który „przeciwdziała” temu, co postrzegają jako agresywną strategię USA i przyspiesza rozpad dominacji tego kraju.

Centralną strategią Chin jest strukturalne ograniczenie wpływów USA bez angażowania się w bezpośrednią konfrontację militarną: Inicjatywa Pasa i Szlaku, nowe instytucje finansowe, ukierunkowane partnerstwa na Globalnym Południu i selektywne zaangażowanie w organizacjach ONZ, z których USA częściowo się wycofują. (37)

Strategiczny przekaz Pekinu kładzie nacisk na „wspólne bezpieczeństwo”, „korzyść obu stron” i „stabilność”, ale jednocześnie przedstawia Stany Zjednoczone jako „potęgę hegemoniczną”, której wpływy w kluczowych regionach (Azja i Pacyfik, Afryka, Ameryka Łacińska) należy ograniczyć. (38)

Dla Chin „Zwycięstwo w złożonym świecie” oznacza w istocie próbę USA, by militarnie zabezpieczyć słabnącą hegemonię; odpowiedzią jest mieszanka współzależności gospodarczej, instytucjonalnych zmian władzy i ukierunkowanego odstraszania militarnego.

Doktryna USA z pewnością nie stanowi neutralnej strategii pokojowej dla Rosji i Chin, lecz raczej ramy pozwalające utrzymać je i inne „mocarstwa problemowe” w ryzach lub osłabić na dziesięciolecia – a w razie potrzeby „wyeliminować” je militarnie. (39)

Oba państwa odpowiadają doktrynami kontrretorycznymi, które retorycznie kładą nacisk na „stabilność” i „pokój”, ale w rzeczywistości mają na celu ograniczenie swobody działania USA i poszerzenie ich pola manewru.

Jednocześnie stosunki między Rosją a Chinami same w sobie charakteryzują się nieufnością; ich kontrstrategie to raczej równoległe projekty mające na celu osłabienie dominacji USA niż spójny „antyzachodni sojusz” ze wspólnym porządkiem pokojowym. (40)

Porządek wielobiegunowy jako kontrpropozycja

Analizy wydarzeń na świecie od lat wskazują na przesunięcie w stronę porządku wielobiegunowego: wschodzące potęgi, takie jak Chiny, Indie, Rosja i Brazylia, sojusze regionalne w krajach Globalnego Południa oraz nowe sieci bezpieczeństwa osłabiają dawną hegemonię Stanów Zjednoczonych. (41)

Wiele głosów na Globalnym Południu uważa, że polityka wojenna i interwencyjna prowadzona przez USA jest główną przyczyną destabilizacji, przesiedleń i chaosu gospodarczego, i jednoznacznie łączy projekty wielobiegunowe z celem przezwyciężenia tej formy dominacji. (42)

To, czy „wielobiegunowy porządek pokojowy” rzeczywiście stanie się bardziej pokojowy, zależy jednak od tego, czy nowe ośrodki władzy będą realizować swoje interesy mniej brutalnie niż poprzedni hegemoni. (43)

Karta Narodów Zjednoczonych i jej formalne słownictwo pozostają w mocy, ale są stosowane wybiórczo przez główne mocarstwa: naruszenia prawa międzynarodowego (Kosowo 1999, Irak 2003, różne interwencje) są racjonalizowane politycznie, podczas gdy prawo międzynarodowe jest przywoływane, gdy służy ich własnym celom. (44) Ta rozbieżność między fasadą normatywną a rzeczywistą praktyką władzy jest wyraźnie dostrzegana przez wielu w świecie pozazachodnim i w krytycznych kręgach zachodnich. (45)

Od 1 lipca 2026 roku cała sytuacja drastycznie się pogorszyła: wznowiono ataki między USA a Iranem; rozmowy w Dosze utknęły w martwym punkcie. Rzecznik irańskiego MSZ, Baghaei, potwierdził tego dnia, że Teheran i Waszyngton komunikują się kanałami politycznymi, ale poparcie administracji Trumpa dla polityki „Wielkiego Izraela” w Libanie ostatecznie oznacza fiasko jakiegokolwiek rozwiązania.

Jednocześnie w Europie trwa samobójcza rozbudowa sił zbrojnych przeciwko Rosji. Ustępujący brytyjski premier Keir Starmer przedstawił nowy plan inwestycji obronnych o wartości 300 miliardów funtów jako program tworzenia miejsc pracy. Ponadto NATO wzywa firmy z sektora prywatnego do opracowania technologii umożliwiających ataki dalekiego zasięgu na lotniska w Rosji. (46)

Obchodzona 4 lipca 250. rocznica Deklaracji Niepodległości Stanów Zjednoczonych będzie okazją do zatrzymania się i przypomnienia uniwersalnych zasad, które stały się podstawą powstania Republiki Amerykańskiej i jej zwycięstwa nad Imperium Brytyjskim.

+++

Notatki i źródła

Wolfgang Effenberger, urodzony w 1946 roku, zdobył dogłębną wiedzę na temat „pola bitwy nuklearnej” w Europie, przygotowywanego przez USA, służąc jako kapitan w niemieckich oddziałach saperskich. Po dwunastu latach służby studiował nauki polityczne i edukację średnią (budownictwo/matematyka) w Monachium, a następnie do 2000 roku wykładał w uczelni technicznej budownictwa. Od tego czasu publikował prace na temat najnowszej historii Niemiec i geopolityki USA. Do jego najnowszych publikacji należą: „Czarna księga UE i NATO” (2020), „Niedoceniana potęga” (2022) oraz „Od wojny do porządku światowego” (2026).

+++

1) https://www.tagesschau.de/inland/innenpolitik/deutsch-ukrainische-konsultationen-102.html

3) https://www.br.de/nachrichten/wirtschaft/zeitenwende-bayerns-ruestungsindustrie-lernt-von-der-ukraine,VIq0FpI

4) https://www.zdfheute.de/video/heute-nachrichten/videos/selenskyj-pistorius-treffen-kynast-100.html

5) https://www.handelsblatt.com/unternehmen/start-ups/stark-defence-das-berliner-start-up-waechst-mit-militaerischer-technologie/100149288.html

6) https://www.vestbee.com/insights/articles/stark-secures-500-m

7) https://www.focus.de/die-debatte/leser-debatte-macht-sich-deutschland-mit-drohnenfabrik-zum-militaerischen-ziel-russlands_a2265d55-0086-4e73-b8da-ed0721703c4d.html

8) https://www.merkur.de/lokales/starnberg/gauting-ort69895/in-gauting-produzieren-deutsche-und-ukrainer-gemeinsam-10-000-drohnen-94176472.html

9) https://de.euronews.com/my-europe/2026/04/16/deutschland-moskau-medvedev-drohnen

10) https://www.faz.net/aktuell/politik/ukraine/ukrainekrieg-russland-droht-europa-mit-angriffen-auf-drohnenunternehmen-ackg-200737609.html

11) https://www.drk.de/fileadmin/user_upload/PDFs/Das_DRK/Materialien/Allgemein/Das_Humanitaere_Voelkerrecht__Antworten_auf_Ihre_Fragen.pdf

13) https://www.zeit.de/politik/ausland/2026-02/usa-russland-militaer-dialog-ukraine-krieg