Integracja z Unią Europejską
jest jedną z głównych przyczyn
erozji demokracji.
13 listopada 2026 r. przez dr. Petera F. Mayera tkp/eu-integration-eine-der-hauptursachen-fuer-die-aushoehlung-der-demokratie
W listopadzie 2026 roku Roger Köppel, redaktor szwajcarskiego tygodnika „Die Weltwoche” , przeprowadził rozmowę z włoskim pisarzem i dziennikarzem Thomasem Fazim. Fazi, który uważa się za socjalistę i tym samym stanowi wyjątek wśród współczesnych krytyków UE, od lat analizuje Unię Europejską jako projekt od początku zaprojektowany jako elitarny i antydemokratyczny.
W wywiadzie, którego zredagowany zapis jest prezentowany tutaj w języku niemieckim, Fazi wyjaśnia, dlaczego uważa integrację europejską za jedną z głównych przyczyn erozji demokracji w Europie. Omawia utratę suwerenności narodowej, narastające tendencje autorytarne w Brukseli, rolę UE w konflikcie na Ukrainie oraz rosnące niezadowolenie, zwłaszcza wśród młodszych pokoleń. Wywiad jest oparty na nowej książce Faziego pt. * The Brussels Tyranny or The Discreet Coup* .
Oto tekst Thomasa Faziego :
To zredagowany zapis mojego niedawnego wywiadu z Rogerem Köppelem, redaktorem naczelnym i wydawcą szwajcarskiego tygodnika „Die Weltwoche”, który ukazał się dzisiaj . Pełny wywiad wideo (w języku angielskim) można znaleźć tutaj .
Thomas Fazi wywodzi się z lewicy sceny politycznej i nadal identyfikuje się jako socjalista – rzadkość wśród krytyków UE, których sprzeciw dziś pochodzi głównie z prawicy. Od czasu wydania swojej pierwszej książki o kryzysie strefy euro w 2014 roku, postrzegał integrację europejską jako proces elitarny i antydemokratyczny od samego początku. W swojej nowej książce „* The Brussels Tyranny or The Discreet Coup*” (Westend Verlag) doprowadza tę tezę do skrajnych wniosków.
Weltwoche: Panie Fazi, proszę się krótko przedstawić. Kim pan jest i co pana najbardziej zajmuje?
Fazi: Jestem publicystą i dziennikarzem, od dawna piszę o kwestiach ekonomicznych, ale szczególnie o integracji europejskiej. Moja pierwsza książka, krytyka reakcji UE na kryzys strefy euro, ukazała się w 2014 roku. Jestem swego rodzaju wyjątkiem, ponieważ wywodzę się z lewicy socjalistycznej i nadal uważam się za socjalistę, podczas gdy sceptycyzm wobec UE jest dziś obecny niemal wyłącznie na prawicy. Jednak to lewica była kiedyś na czele walki o suwerenność i sprzeciwu wobec UE. Moje stanowisko pozostało niezmienne: integracja europejska jest jedną z głównych przyczyn erozji demokracji w Europie.
Weltwoche: Mówi Pan, że UE nie tylko zboczyła z kursu, ale od samego początku była projektem antydemokratycznym.
Fazi: Dokładnie. W mojej książce argumentuję, że to nie był projekt z dobrymi intencjami, który okazał się niewypałem. Był to projekt elitarny, oligarchiczny od samego początku – po prostu nie da się tego dłużej ignorować. Przede wszystkim kraje, które używają euro, nie mają już suwerenności; kluczowe decyzje gospodarcze zapadają w Brukseli i Frankfurcie. A dla mnie suwerenność jest warunkiem demokracji. Już podczas kryzysu strefy euro widzieliśmy, jak te instytucje narzucały państwom członkowskim brukselski neoliberalizm – często wbrew woli obywateli, wyborców, a nawet samych rządów.
Weltwoche: A dzisiaj?
Fazi: Dziś rozwinęło się coś jeszcze bardziej przerażającego: praktycznie bezprecedensowe imperium kontynentalne, które rządzi życiem 450 milionów ludzi, nie podlegając demokratycznej kontroli. Prowadzi szeroko zakrojone kampanie propagandowe, przekazuje fundusze organizacjom pozarządowym, mediom i uniwersytetom, cenzuruje za pomocą instrumentów takich jak ustawa o usługach cyfrowych (DSA), a teraz bezpośrednio ingeruje w wybory krajowe. W Rumunii w 2024 roku całe wybory zostały uznane za nieważne. A na domiar złego UE obiera lekkomyślny [?? md] kurs na wojnę z Rosją. Daleko jej do projektu pokojowego, a wręcz przeciwnie – okazała się projektem wojennym. UE stała się egzystencjalnym zagrożeniem dla Europy.
Weltwoche: Porozmawiajmy o niepokojach, których jesteśmy obecnie świadkami w wielu europejskich miastach – we Francji, Niemczech, Portugalii. Co to ma wspólnego z tematem?
Fazi: Wszystko. Ludzie skupiają się na przemocy, ale pojawiła się ona w kontekście w dużej mierze pokojowych masowych demonstracji prowadzonych przez dziesiątki tysięcy studentów – nie tylko we Francji, ale także we Włoszech, Hiszpanii, Portugalii, Belgii, Grecji i Niemczech. To rodzaj buntu pokoleniowego. Ci młodzi ludzie demonstrują przeciwko systemowi, który ich zawiódł. Umowa społeczna, którą wyznawali ich rodzice – ciężko pracuj, a znajdziesz pracę, dom, rodzinę – legła w gruzach. Ponieśli oni ciężar neoliberalnej polityki narzuconej w dużej mierze przez Brukselę.
Weltwoche: W jaki sposób?
Fazi: Polityka taniego pieniądza banków centralnych, w tym EBC, podniosła ceny aktywów i nieruchomości oraz zablokowała młodym ludziom dostęp do własności mieszkań. Praca stała się bardziej elastyczna, a jednocześnie bardziej niepewna. Polityka oszczędnościowa doprowadziła do ruiny szkoły, uniwersytety i system opieki zdrowotnej. A teraz mówi się im: będzie jeszcze mniej pieniędzy na edukację i szpitale, bo musimy płacić za broń. Nigdy nie ma pieniędzy na to, czego ludzie naprawdę potrzebują, ale zawsze są pieniądze na wojnę. Nie trzeba mieć magistra ekonomii, żeby zdać sobie sprawę, że ktoś cię oszukuje.
Weltwoche: Jednocześnie na przedmieściach panuje przemoc, w którą uwikłane są również dzieci imigrantów drugiej generacji we Francji.
Fazi: To fakt i nie ma sensu temu zaprzeczać. Można jednocześnie przyznać obie rzeczy: że masowa imigracja stworzyła zgettowane społeczeństwa równoległe – bombę zegarową – i że demonstrujący młodzi ludzie mają uzasadnione pretensje. Ale pomysł, że ci ludzie, należący do drugiego, a nawet trzeciego pokolenia i urodzeni tutaj, mogą zostać po prostu usunięci poprzez reemigrację, jest fantazją. A nawet gdyby to było możliwe, nie rozwiązałoby to strukturalnych problemów młodych Europejczyków.
Weltwoche: Ale to samo młode pokolenie buntuje się również z prawej strony – przy urnach wyborczych, w partiach takich jak AfD czy Rassemblement National. Czy jesteśmy świadkami swoistej rewolucji francuskiej?
Fazi: Coś w tym jest. Równie duża część tego pokolenia rzuca wyzwanie establishmentowi z zupełnie innej perspektywy politycznej, głosując na AfD lub Le Pen. Co ciekawe, te dwa obozy, które postrzegają się jako śmiertelnych wrogów, często kierują swój gniew przeciwko temu samemu establishmentowi, przeciwko tej samej polityce. Głównym punktem spornym jest imigracja. Co ciekawe, bardziej konserwatywni młodzi ludzie często lepiej rozumieją realia UE; lewica już dawno przyswoiła sobie proeuropejską ewangelię.
Weltwoche: Po sukcesie AfD w Saksonii-Anhalt Friedrich Merz powiedział, że był „zszokowany”.
Fazi: Historyczne paralele są niemal oczywiste. Kiedy NATO niedawno otrzymało Pokojową Nagrodę Westfalską, Merz i sekretarz generalny NATO Mark Rutte stali uśmiechnięci na balkonie, podczas gdy ludzie demonstrowali na dole i wygwizdywali ich obu. Przyznanie Pokojowej Nagrody najbardziej agresywnej organizacji wojskowej świata ma w sobie coś głęboko orwellowskiego, gdzie słowa oznaczają coś przeciwnego niż mówią. Cała scena przypominała ostatnie dni Ceaușescu.
Weltwoche: Widzimy więc, że UE jest w kryzysie.
Fazi: W głębokim kryzysie. Nie jest już w stanie zapewnić materialnego bezpieczeństwa, które zapewniało ludziom szczęście w latach dziewięćdziesiątych. A jego ideologiczna hegemonia się chwieje. Nie dlatego, że nie próbował – powiązanie głównych mediów jest bezprecedensowe. Ale propaganda działa tylko tak długo, jak jest subtelna; gdy staje się zbyt oczywista, traci skuteczność. Dlatego reżim ucieka się teraz do coraz bardziej represyjnych środków: unieważnia całe wybory, Le Pen musi prowadzić kampanię praktycznie w areszcie domowym, a w Niemczech mówi się otwarcie o delegalizacji AfD. Ale każdy reżim, który zrzuca demokratyczną maskę i pokazuje autorytarne oblicze, już przegrywa – bo to tylko przyspiesza jego delegitymizację.
Weltwoche: Jak groźna jest ta brukselska tyrania? Czy to tyrania słabości i niekompetencji, czy też istnieje realne zagrożenie, że wojna zostanie wykorzystana jako środek do przejęcia władzy?
Fazi: To nie byłby pierwszy raz, kiedy europejskie elity wypowiedziały wojnę, aby uniknąć konfrontacji z napięciami społecznymi i gospodarczymi w kraju. Wojna kieruje energię społeczną na zewnątrz, przeciwko zewnętrznemu wrogowi. Zdumiewające jest to, jak otwarcie to przyznają przedstawiciele tego pokolenia przywódców. Pretekstem jest Rosja. Zagrożenie jest w dużej mierze sfabrykowane: nie ma dowodów ani powodu, by sądzić, że Rosja zamierza zaatakować Europę – przyznają to nawet przedstawiciele NATO. Rosja jest ostatnią ważną narracją, jaka im pozostała, by uzasadnić wszystkie te autorytarne posunięcia. Dlatego wręcz panikują na myśl o końcu wojny.
Weltwoche: Czy nie istnieje niebezpieczeństwo, że ta narracja stanie się rzeczywistością? Że niedźwiedź będzie prowokowany tak długo, że zacznie atakować?
Fazi: To jest prawdziwe zagrożenie. Nawet jeśli ich kalkulacja sprowadza się do tego, że Rosję można bez końca prowokować bez eskalacji, to jest to niezwykle niebezpieczne. NATO systematycznie umożliwia ciężkie ataki głęboko na terytorium Rosji, na rosyjską infrastrukturę. To my obecnie toczymy wojnę z Rosją. Jak dotąd Rosja powstrzymuje się od odwetu, ale jakie założenie leży u podstaw pewności, że nigdy tego nie zrobi? Można sobie wyobrazić jeszcze bardziej niepokojący scenariusz: europejskie elity faktycznie dążą do otwartej wojny, napędzane swego rodzaju zbiorową chęcią śmierci – lepiej wszystko zniszczyć niż stracić władzę.
Weltwoche: Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski doszedł do władzy, obiecując pokój z Rosją. Czy obawia się Pan wybuchu III wojny światowej w Europie w ciągu najbliższych sześciu do dwunastu miesięcy?
Fazi: Trzeba tu rozróżnić. Trump może być szczery w swoim pragnieniu porozumienia pokojowego. Ale w amerykańskim aparacie bezpieczeństwa istnieją potężne siły, które wciąż pragną wojny – ukraińskie ataki na rosyjskie rafinerie są również wspierane przez amerykańskie agencje wywiadowcze, satelity i CIA. Mamy więc konflikt wewnątrz samego państwa amerykańskiego, a Europejczycy prawdopodobnie koordynują swoje działania z transatlantyckim establishmentem wojennym w USA.
Gdyby faktycznie wybuchła otwarta wojna między NATO a Rosją, nie byłaby to wojna na wyniszczenie, jak na Ukrainie, ale atak pociskami hipersonicznymi na europejskie miasta. Konsekwencje byłyby niewyobrażalne. Jeśli to ich gra, to postradali rozum.
Weltwoche: Przejdźmy do Szwajcarii. Wkrótce będziemy głosować nad umowami instytucjonalnymi z UE. Co Pan radzi?
Krótko mówiąc: Dla Szwajcarii pogłębianie integracji z UE w tym momencie byłoby czystym szaleństwem. Nie miałoby to sensu również trzydzieści czy czterdzieści lat temu. Jednak przekazanie UE jeszcze większej władzy dzisiaj, biorąc pod uwagę jej autorytarny, wojowniczy kurs, byłoby katastrofą. Szwajcaria jest żywym dowodem na kłamstwo, że małe kraje mogą prosperować tylko w ramach UE. Islandia dowodzi tego samego, a kraje takie jak Polska i Węgry, które były na tyle mądre, by przystąpić do UE, ale nie do euro, poradziły sobie pod wieloma względami lepiej niż kraje, które przystąpiły do wspólnej waluty, ponieważ zachowały znacznie większą suwerenność.
Weltwoche: Czy raz utraconą suwerenność można kiedykolwiek odzyskać?
Fazi: To jest kluczowa kwestia. Założyciele UE doskonale to rozumieli: zaczyna się od współpracy w drobnych, nieszkodliwych sprawach, które nikogo nie niepokoją, ale ponadnarodowość tworzy własną zależność od ścieżki. W każdym kryzysie istnieje tendencja do przekazywania jeszcze większej władzy tym instytucjom, ponieważ nie ma się już środków, by samemu zareagować. To równia pochyła: kiedy już zrobi się pierwszy krok, nieuchronnie stacza się dalej. Te drzwi otwierają się coraz szerzej, a odwrócenie tego procesu jest praktycznie niemożliwe.
Weltwoche: Partie prawicowe złagodziły od tego czasu swoje żądania wycofania. Czy zostały skorumpowane przez rządzących?
Fazi: Nie nazwałbym tego korupcją; spojrzałbym na to strukturalnie. Jeśli postrzegamy UE jako imperium, a państwa członkowskie jako kolonie, to w naturze systemu kolonialnego leży to, że nie pozwala on swoim koloniom na demokratyczne wyjście z imperium w drodze głosowania. Pierwsza fala partii eurosceptycznych była naiwna. Kiedy Liga i Ruch Pięciu Gwiazd doszły do władzy w 2018 roku, Włochy uległy presji Brukseli. Następna fala – ludzie tacy jak Meloni – rozumieją uwarunkowania kolonialne. Wiedzą, że w najważniejszych kwestiach polityki gospodarczej i zagranicznej nie mają innego wyboru, jak tylko podporządkować się dyktatowi Brukseli.
Weltwoche: Wtedy zostają tylko obywatele. W Szwajcarii w 1992 roku prawie wszystkie partie były za przystąpieniem – a społeczeństwo niewielką większością głosów je odrzuciło.
Fazi: To właśnie jest błogosławieństwem demokracji bezpośredniej: to więzienie dla polityków. Muszą się nieustannie usprawiedliwiać; można ich pociągnąć do odpowiedzialności. Tego właśnie brakuje w Europie. Ale jeśli inne kraje chcą większej demokracji bezpośredniej, najpierw muszą opuścić UE, ponieważ demokracja bezpośrednia potrzebuje suwerenności, aby w ogóle była skuteczna. Można pozwolić obywatelom głosować we wszystkich sprawach, ale jeśli ostatecznie decyzje i tak zapadają w Brukseli, to nie ma sensu. Model szwajcarski wskazuje drogę, zwłaszcza w dobie internetu, gdzie ludzie mogliby głosować niemal codziennie – i zazwyczaj podejmowaliby mądrzejsze decyzje niż nasze skorumpowane elity.
Weltwoche: Bardzo aktualnym przykładem jest Polska, gdzie proeuropejski rząd podejmuje działania przeciwko własnym sędziom konstytucyjnym.
Fazi: Nikt się tym nie oburza, ale to trafia w sedno sprawy. Nienawidzą faktu, że w Polsce wciąż są sędziowie konstytucyjni, którzy poważnie traktują swoją konstytucję – sędziowie, którzy w przeszłości orzekali, że prawo polskie ma pierwszeństwo przed prawem UE. To najwyższa herezja w UE, ponieważ cała architektura opiera się na zasadzie prymatu prawa UE: to znaczy, że ostatecznie UE stoi ponad prawem krajowym i konstytucjami.
W Polsce chodzi o likwidację ostatnich bastionów oporu – nawet do momentu całkowitej integracji kraju z systemem UE, w tym porzucenia własnej waluty, co byłoby sprzeczne z polską konstytucją. To jest właśnie wasze szwajcarskie żądanie: „Szwajcarskie prawo zamiast zagranicznych sędziów”. Każdy, kto broni suwerenności narodowej i praworządności, jest karany, ponieważ sama Bruksela nie uznaje praworządności z trójpodziałem władz.
Weltwoche: I na koniec: jak przekonać lewicę, że ten ponadnarodowy globalizm przeczy jej własnym ideałom?
Fazi: Problem polega na tym, że nie ma już prawdziwej lewicy socjalistycznej. To, co dziś uchodzi za lewicę, nie ma prawie nic wspólnego ze starym ruchem robotniczym; to postępowo-liberalna papka, w której wszystko kręci się wokół tożsamości jednostki. Lewica kiedyś dążyła do przezwyciężania różnic i jednoczenia ludzi w oparciu o wspólne interesy klasowe. Liberalny progresywizm robi coś przeciwnego: znajduje wszystkie sposoby na dzielenie pracowników, w zależności od użytych zaimków i tak dalej. Szczerze mówiąc, moim celem nie jest przekonywanie lewicy, a raczej połączenie najlepszych idei obu tradycji: idei starej lewicy na temat demokracji ekonomicznej i kulturowego zdrowego rozsądku konserwatystów. Stara Europa była na wpół chrześcijańska, na wpół socjalistyczna, zjednoczona ideą dobra wspólnego. Lewica i prawica to dziś przede wszystkim narzędzia elit do dzielenia ludzi. Wszyscy potrzebujemy pokoju, rozwoju i suwerenności gospodarczej – a to nie jest ani lewica, ani prawica