Jak międzynarodowa oligarchia finansowa nadal rządzi światem
Alex Krainer twierdzi, że Imperium Brytyjskie przetrwało w formie transnarodowej sieci finansowej. Analizuje, jak wykorzystuje ono państwa i korporacje do utrzymania swojej dominacji poprzez zadłużenie.
Andreas Mylaeus 7 listopada 2026 forumgeopolitica/how-the-international-financial-oligarchy-continues-to-rule-the-world
Benjamin Disraeli, 1846: „Światem rządzą zupełnie inne osoby, niż wyobrażają sobie ci, którzy nie stoją za kulisami”.
Rozmowa ekspertów
12 października 2026 r. Pascal Lottaz i Alex Krainer wystąpili na kanale Pascala Lottaza na YouTube, Neutrality Studies.
Dyskusja koncentrowała się na trwałym wpływie rzekomo upadłego Imperium Brytyjskiego. Teza Krainera głosi, że choć Imperium Brytyjskie rzeczywiście przestało istnieć jako terytorialne imperium kolonialne, to jednak napędzana finansami Wielka Brytania – City of London – nigdy tak naprawdę nie utraciła władzy. Jako struktura władzy z transnarodowymi elitami, bynajmniej nie zniknęła. Przeciwnie, przekształciła się z jawnie imperialnej formy rządów w w dużej mierze niewidzialny system obejmujący kapitał finansowy, sieci polityczne, agencje wywiadowcze, strategiczne think tanki i instytucje międzynarodowe, który umiejętnie ukrywa swoją rolę.
Krainer nazywa ten byt „nieumarłym Imperium Brytyjskim”. Ma na myśli potęgę, która formalnie i w odczuciu opinii publicznej już nie istnieje, ale której fundamentalne interesy, sposoby myślenia i metody rządzenia trwają niczym bardzo aktywne zombie.
Neokolonializm
Decydująca zmiana, jak twierdzi, polega na tym, że ta wciąż imperialna władza nie musi już być sprawowana przede wszystkim poprzez bezpośrednią okupację obcych terytoriów. Wystarczy kontrolować warunki ekonomiczne i polityczne, w jakich inne państwa podejmują decyzje.
Kto udziela pożyczek, określa prawa własności, kontroluje koncesje na surowce, wpływa na elity polityczne i organizuje zależności militarne, może dominować nad państwami bez ich oficjalnej kolonizacji. Dochody w dużej mierze trafiają do kieszeni oligarchii finansowej w postaci odsetek i bezpośrednich zysków biznesowych, a firmy działające bezpośrednio w poszczególnych krajach pełnią funkcję stacji taśmowych, którymi bogactwo tych krajów jest transportowane do skarbców londyńskiego City i Wall Street.
Państwa narodowe i korporacje jako narzędzia transferu bogactwa
Zgodnie z tym poglądem Imperium jest nie tyle bytem terytorialnym, co międzynarodowym systemem dominacji, który wykorzystuje państwa narodowe i korporacje międzynarodowe jako instrumenty realizacji swoich interesów. City of London i Wall Street jawią się jako centralne węzły jednej globalnej sieci finansów i władzy.
Stany Zjednoczone nie są w istocie suwerennym następcą Imperium Brytyjskiego. Raczej – podobnie jak reszta zbiorowości Zachodu – są również narzędziem w rękach wspomnianego systemu dominacji, który wykorzystuje potęgę ekonomiczną i militarną USA dla własnych korzyści i wyłącznie w swoim interesie. W związku z tym w USA rzekomo rywalizują różne siły: z jednej strony zwolennicy amerykańskiej suwerenności narodowej, z drugiej – ugruntowane sieci, takie jak tzw. „głębokie państwo”, które Krainer przypisuje transnarodowej elicie imperialnej.
W tym kontekście termin „brytyjski” nie odnosi się zatem do ludności brytyjskiej ani do rządu w Londynie – choć rząd ten pilnie i posłusznie wykonuje zadania swoich panów, podobnie jak ma to miejsce w całej Europie. To określenie geograficzne odzwierciedla raczej fakt, że znaczna część wspomnianego systemu dominacji ma swoje korzenie i siedzibę w Wielkiej Brytanii.
Kluczowym pytaniem w polityce światowej nie jest zatem to, które państwo oficjalnie sprawuje największą władzę, ale kto, za pośrednictwem swojej władzy finansowej, kontroluje struktury polityczne, finansowe i instytucjonalne, za pośrednictwem których władza ta jest sprawowana.
Konwencjonalne narracje historyczne – których wszyscy uczymy się w szkołach na Zachodzie – prezentują zupełnie inny punkt widzenia: jeśli rozumiemy imperia wyłącznie jako państwa z koloniami, pomijamy te struktury władzy, które przetrwały upadek formalnych rządów kolonialnych i nadal działają pod nowymi nazwami i podobnymi strukturami – strukturami, które są w dużej mierze kontrolowane przez imperium finansowe koordynowane przez pokolenia.
A skoro już o tym mowa:
Starożytny kartel
W latach 80. XIX wieku wybuchła słynna wojna cenowa naftowa tamtej epoki pomiędzy Rockefellerami a rodziną Rothschildów. Potężna rodzina Rothschildów weszła w rosyjski biznes naftowy i udzieliła braciom Nobel pożyczek na infrastrukturę wiertniczą i transportową, aby eksportować ropę na rynki europejskie i światowe. John D. Rockefeller uznał to za poważne zagrożenie dla globalnej dominacji swojej firmy Standard Oil. W 1892 roku wojna cenowa zmusiła Rockefellera do zaproszenia głowy francuskiej gałęzi rodziny Rothschildów, barona Alphonse’a de Rothschilda, na spotkanie w Nowym Jorku. Negocjacje zakończyły się rozejmem, w którym rywalizujące rodziny utworzyły sojusz (patrz na przykład Ron Chernow, Titan: The Life of John D. Rockefeller, Sr. , Nowy Jork 1998, s. 556). Te bliskie więzi przetrwały i znacząco wpłynęły na rozwój gospodarczy i polityczny XX wieku.
Biografie tych rodzin powinny znaleźć się w każdej bibliotece rodzinnej.
Jugosławia: Jak społeczeństwo staje się teatrem wojny
Krainer wyjaśnia, co od dziesięcioleci skłania go do analizowania tych powiązań. Jako młody, dwudziestokilkuletni mężczyzna bezkrytycznie przyjął narrację o rzekomych przyczynach wojny w ówczesnej Jugosławii i zaciągnął się jako ochotnik. Później jednak był bardzo zdezorientowany i zadawał sobie pytanie: „Jak w ogóle mogła wybuchnąć ta wojna?”. To pytanie nigdy go nie opuściło.
„Gdybyś zapytał kogokolwiek w byłej Jugosławii – w Chorwacji, Serbii lub którejkolwiek innej republice – o wojnę zaledwie tydzień przed jej wybuchem, 99% ludzi odpowiedziałoby, że to niemożliwe. Wojna nigdy by się nie wydarzyła”.
Alex Krainer
Jego matka jest Serbką, a ojciec Chorwatem.
„Wiele osób było w podobnej sytuacji. Mieli mieszane pochodzenie. Nie wiedzieliśmy nawet, kto jest kim, bo to nie miało znaczenia. Ludzie wyglądali zupełnie normalnie. Nawet mniejszość muzułmańska – kiedy się z nimi rozmawiało, wyglądali zupełnie jak ja. Nie było wahabizmu. Nie było ekstremizmu i tak dalej”.
Alex Krainer
Nie jest to wojna etniczna ani religijna
Opisuje społeczeństwo, w którym ludzie o różnym pochodzeniu religijnym i etnicznym żyli pokojowo razem w całym kraju, zakładali rodziny i w życiu codziennym nie definiowali się w żaden sposób poprzez przynależność narodową. Jak to możliwe, że tak pokojowe społeczeństwo rozpadło się w stosunkowo krótkim czasie i pogrążyło w gwałtownym konflikcie?
Ilustruje swoją odpowiedź współczesnym mitem o czerwonych i czarnych mrówkach w słoiku: Dopóki mrówki w słoiku żyją obok siebie, nie niepokojone, nie walczą ze sobą. Jednak gdy słoik zostanie gwałtownie potrząśnięty, wpadają w panikę i zaczynają atakować się nawzajem. Nagle postrzegają inne mrówki jako zagrożenie, mimo że nic w ich fundamentalnej naturze się nie zmieniło. To mocny obraz, choć biolodzy nie potwierdzają go jednoznacznie.
Rzecz jednak w tym, że różnice etniczne i religijne niekoniecznie prowadzą do wojny. Można je jednak wykorzystać do celów politycznych, zinterpretować jako zagrożenie egzystencjalne i podsycić do szaleństwa. Gdy tylko ludzie zaczynają wierzyć, że druga grupa chce ich zaatakować, a nawet zniszczyć, pojawia się strach, postawa obronna, a ostatecznie przemoc.
Przyczyna wojny: Geopolityczne ambicje międzynarodowej oligarchii finansowej
Wojna ta nie była zatem wynikiem wewnętrznego rozpadu, odwiecznej wrogości, różnic religijnych ani rzekomo nieuchronnego rozpadu etnicznego. Wynikała raczej z decyzji politycznych, propagandy, instytucjonalnych walk o władzę i nasilania się postrzeganych zagrożeń, celowo podżeganych z zewnątrz. Krainer jest przekonany, że „nieumarłe” Imperium Brytyjskie odegrało kluczową rolę w popchnięciu tego regionu do wojny w tamtym czasie.
Zamierzony cel: osłabienie Rosji
Podobnie jak w czasie I i II wojny światowej oraz zimnej wojny, celem było maksymalne osłabienie Rosji. Dlatego postanowili przekształcić Jugosławię w beczkę prochu, a następnie podpalić lont. Paralela do wojny na Ukrainie jest uderzająca. Państwo centralne, takie jak Ukraina czy Jugosławia, jest zachęcane do zwalczania niepodległościowych i secesjonistycznych dążeń republik lub regionów, które pragną oderwać się od rządu centralnego lub przynajmniej nie chcą już być przez niego rządzone. Belgrad pod rządami Slobodana Miloševicia, podobnie jak Kijów pod rządami Wołodymyra Zełenskiego, został wykorzystany instrumentalnie, aby wciągnąć Rosję w wojnę w regionie i tym samym go osłabić.
Mówi się, że brytyjska oligarchia finansowa odegrała decydującą rolę w zaostrzeniu konfliktów w byłej Jugosławii i ukierunkowaniu rozpadu kraju w określonym kierunku. Początkowo popierała scentralizowaną strukturę państwa jugosłowiańskiego pod przywództwem Belgradu, mimo że polityka ta musiała wywołać opór ze strony republik dążących do niepodległości. Jednocześnie zachodnie embarga na broń utrudniały separatystycznym republikom obronę militarną. Dla Związku Radzieckiego rosnące wpływy Zachodu na Belgrad i centralizacja jego władzy stanowiły realne zagrożenie – doskonale wiedząc, że londyńskie City od dziesięcioleci dążyło do demontażu Rosji. W związku z tym obeszło zachodnie embargo na broń wobec republik wchodzących w skład Jugosławii i sprzedawało broń na przykład Chorwacji.
Skorumpowani przywódcy jako kozły ofiarne
Krainer podkreśla, że nie postrzega ówczesnych serbskich przywódców pod wodzą Slobodana Miloševicia jako bezinteresownych przedstawicieli narodu serbskiego. Sam Milošević był jednym z tych skrajnie amoralnych aparatczyków, którym tak naprawdę nie leżało na sercu dobro narodu serbskiego. Raczej wykonywał rozkazy. Został wysłany na cztery lata do Nowego Jorku przez klan rodzinny, który wówczas zarządzał Narodowym Bankiem Serbii, aby reprezentować jeden z największych banków w byłej Jugosławii. Po powrocie z Nowego Jorku został nagle mianowany przewodniczącym Serbskiej Partii Komunistycznej i zaczął przygotowywać grunt pod przejęcie władzy w celu centralizacji Jugosławii pod rządami Belgradu. Czyniąc to, cieszył się stałym poparciem zachodnich struktur władzy. Wolności poszczególnych republik zostały ograniczone, co wstrząsnęło mrowiskiem.
Błędna interpretacja historii
Krainer sprzeciwia się interpretacji historii, która wyjaśnia konflikty przede wszystkim poprzez lokalne napięcia etniczne i traktuje wpływy zewnętrzne jedynie jako późniejszą ingerencję. Jego kontrmodel jest następujący: o ile lokalne konflikty dostarczają paliwa, to zewnętrzne interesy władzy decydują, kiedy i jak eskalują one do pełnoskalowego konfliktu.
Geopolityczne znaczenie Bałkanów: konflikt regionalny jako potencjalny czynnik wywołujący poważną wojnę
Bałkany mają szczególne znaczenie dla globalnych strategii potęgi. Krainer wskazuje na strategiczne położenie regionu między Morzem Śródziemnym a Europą Wschodnią. Bałkany leżą na skrzyżowaniu głównych szlaków transportowych, stref ekonomicznych i wojskowych stref wpływów. Co więcej, region ten historycznie wielokrotnie stanowił punkt wyjścia dla poważnych konfliktów europejskich. Nieprzypadkowo bezpośrednia przyczyna I wojny światowej miała tam swoje źródło. Ponowny kryzys na Bałkanach mógłby trwale sparaliżować i osłabić Rosję. W tym kontekście sam region nie jest rzeczywistym celem, lecz raczej geopolityczną dźwignią przeciwko Rosji. Jak pokazuje wojna na Ukrainie, celem jest utrzymanie presji na Rosję poprzez łańcuch kryzysów regionalnych rozciągających się od Morza Bałtyckiego, przez Bałkany, po wschodnią część Morza Śródziemnego i dalej do Azji Wschodniej.
Ciągłość strategii imperialnej
W tym kontekście Krainer odwołuje się do brytyjskiego geografa i geopolityka Halforda Mackindera, który na początku XX wieku podkreślił znaczenie Eurazjatyckiego Serca dla globalnej równowagi sił.
Idee Mackindera zaliczają się do klasycznych teorii geopolityki, a dzisiejsza polityka odzwierciedla trwający program imperialny: mocarstwa morskie powinny otoczyć serce Eurazji strategicznymi strefami wpływów i punktami newralgicznymi, aby żadna potęga kontynentalna nie mogła zdobyć dominującej pozycji.
Głównym celem jest tutaj Rosja, która – ze względu na swój zasięg terytorialny, zasoby naturalne i położenie geograficzne – jest postrzegana jako potencjalny rywal zachodnich potęg morskich.
Z tej perspektywy dzisiejsza geopolityka nie jawi się jako seria niezależnych od siebie kryzysów. Raczej składa się z różnych teatrów długotrwałej walki o kontrolę nad przestrzenią euroazjatycką.
Bośnia i Hercegowina: celowo utrzymywana niestabilność
Argumentacja Krainera staje się szczególnie oczywista na przykładzie Bośni i Hercegowiny. Opisuje on strukturę państwową tego kraju jako konstrukcję polityczną, która po porozumieniu z Dayton z 1995 roku zakończyła wojnę, ale jednocześnie utrzymała napięcia instytucjonalne. Kraj charakteryzuje się złożonym podziałem władzy między Bośniakami, Serbami i Chorwatami, a także między różnymi szczeblami władzy. System ten nie jest jedynie trudnym kompromisem między grupami ludności o odmiennych interesach, ale raczej strukturą, która w każdej chwili może doprowadzić do eskalacji.
Jest to widoczne w Republice Serbskiej, zdominowanej przez Serbów jednostce w Bośni i Hercegowinie. Według jego relacji, ingerencja międzynarodowa, działania polityczne podejmowane przez instytucje państwowe oraz presja na przywódców Republiki Serbskiej znacznie zaostrzyły napięcia. Argumentował, że polityka brytyjska sprowokowała serbskie władze i stworzyła sytuację, w której secesja, środki zaradcze rządu centralnego i konflikt zbrojny wydawały się coraz bardziej prawdopodobne – wszystko to jako próba otwarcia kolejnego frontu w konfrontacji między Zachodem a Rosją na Bałkanach.
Inauguracja Trumpa jako punkt zwrotny: częściowa współpraca z Moskwą
Według Krainera, sytuacja uległa zasadniczej zmianie na początku 2025 roku wraz z inauguracją Donalda Trumpa. Zagrożenie wojną w Bośni i Hercegowinie nagle drastycznie zmalało. Administracja Trumpa stanęła po stronie władz Republiki Serbskiej i wspólnie z Moskwą dążyła do przełożenia planowanego referendum w sprawie secesji oraz zainicjowała rozmowy między stronami konfliktu.
Waszyngton udaremnił w ten sposób brytyjską strategię eskalacji. Amerykanie kontrolowali sytuację nie tylko dzięki przewadze militarnej, ale także zmieniając warunki polityczne, które mogłyby doprowadzić do eskalacji. Decydującym krokiem było wyeliminowanie bezpośredniego czynnika wyzwalającego potencjalną konfrontację.
Ten rozwój sytuacji pokazuje, że USA i Wielka Brytania nie zawsze mają te same interesy.
Zachód nie jest jednolitym aktorem: konflikt między Waszyngtonem a Londynem
Krainer wskazuje, że pozornie zjednoczony „Zachód” jest w rzeczywistości kształtowany również przez konkurujące ze sobą ośrodki władzy. Rząd w Waszyngtonie mógłby z powodzeniem prowadzić politykę sprzeczną z interesami wpływowych kręgów w Londynie. Również w tym przypadku należy dokonać rozróżnienia między rządem amerykańskim a transnarodową siecią finansów i władzy, która była – i nadal jest – w znacznym stopniu kształtowana przez interesy brytyjskie.
Krainer zauważa, że Stany Zjednoczone pierwotnie powstały jako kontrmodel Imperium Brytyjskiego.
Deklaracja Niepodległości z 1776 r. oznaczała pomyślne zakończenie formalnych rządów Londynu nad kontynentem amerykańskim.
Zdaniem Krainera, ta relacja uległa jednak później częściowemu odwróceniu: chociaż Stany Zjednoczone stały się wiodącą potęgą militarną, w niektórych kwestiach polityki zagranicznej – a zwłaszcza w odniesieniu do dominacji oligarchii finansowej – nadal podlegały wpływom struktur, które nie służą przede wszystkim interesom amerykańskim. Opisuje on te struktury jako sieć urzędników politycznych, powiązań wywiadowczych, ośrodków analitycznych i wpływowych kręgów społecznych. W związku z tym, części amerykańskiego aparatu państwowego nie są związane wyłącznie Konstytucją i suwerennością narodową, lecz raczej transnarodową strukturą władzy.
Krainer używa terminu „Deep State” (państwo głębokie), aby opisać to zjawisko. Nie ma tu na myśli jedynie istnienia profesjonalnej, trwale funkcjonującej biurokracji, ale raczej nieformalnej struktury władzy, która wpływa na decyzje polityczne, ogranicza zakres działania demokratycznie wybranego rządu i ma dostęp do praktycznie niewyczerpanych zasobów finansowych. Inauguracja Trumpa była pierwotnie postrzegana również jako wyraz wewnętrznego oporu Amerykanów wobec istniejącego podziału władzy. Krainer interpretuje częściową konfrontację między administracją Trumpa a brytyjskim imperium finansowym, w pewnym sensie, jako eskalację tego konfliktu.
Prawdziwa siła kapitału finansowego: dominacja poprzez dług, a nie okupację
Ekonomiczne sedno wywiadu leży w tezie Krainera, że współczesna władza imperialna jest sprawowana przede wszystkim za pośrednictwem systemu finansowego. Siła militarna jest ważna, argumentuje, ale nie jest ona rzeczywistą siłą napędową systemu. Decydująca jest, jak twierdzi, zdolność do uzależniania innych krajów od finansowania długoterminowego i kontrolowania wynikających z tego przepływów pieniężnych.
Krainer opisuje model biznesowy „nieumarłego Imperium Brytyjskiego” jako triadę obejmującą dług, surowce i wydobycie aktywów.
Rola banków: „Taśma transportowa wydobycia aktywów”
Jednak firma, która faktycznie wydobywa surowiec, niekoniecznie jest największym zwycięzcą. Firma naftowa musi zatrudniać pracowników, budować zakłady, dostarczać energię, zarządzać ryzykiem technicznym i organizować produkcję. Jest częścią łańcucha produkcyjnego gospodarki realnej.
Z drugiej strony banki mogą czerpać zyski z tych struktur finansowania, nie musząc samodzielnie wydobywać ani transportować ropy naftowej. Ich przychody pochodzą z należności pożyczkowych, odsetek, opłat i innych transakcji finansowych.
Krainer wysuwa zatem teorię, że prawdziwa władza niekoniecznie leży w rękach widocznych przedsiębiorstw przemysłowych, lecz raczej w rękach instytucji finansowych, które ustalają warunki finansowania.
Obraz, którym posługuje się Krainer, to taśmociąg: po jednej stronie znajdują się surowce, siła robocza i realna produkcja gospodarcza. Po drugiej stronie – roszczenia, odsetki i dochody z inwestycji. Taśmociąg transportuje część wartości dodanej wytworzonej w kraju rozwijającym się do międzynarodowych centrów finansowych.
Enrico Mattei: Kontrmodel polityki gospodarczej zorientowanej na państwo
Jako kontrprzykład dla swojego modelu imperializmu zdominowanego przez finanse Krainer podaje włoskiego dyrektora przemysłowego Enrico Mattei.
Po II wojnie światowej Mattei stworzył włoski konglomerat energetyczny Eni i starał się zmniejszyć zależność Włoch od międzynarodowych firm naftowych.
Jego strategia polegała na zawieraniu bezpośrednich, korzystnych dla obu stron umów z krajami bogatymi w surowce. Włochy miały uzyskać energię, a kraje partnerskie miały otrzymać inwestycje, infrastrukturę, rozwój przemysłu i możliwości zatrudnienia.
W tym modelu współpraca gospodarcza nie miała na celu przede wszystkim gromadzenia jak największych roszczeń finansowych wobec słabszego partnera. Zamiast tego obie strony miały czerpać korzyści poprzez wymierne korzyści ekonomiczne.
Istniały szeroko zakrojone porozumienia o współpracy z krajami Afryki Północnej i Związkiem Radzieckim. Na przykład Włochy mogły dostarczać produkty przemysłowe i rury stalowe, otrzymując w zamian ropę naftową. Takie porozumienia umożliwiały wywieranie presji na ugruntowane firmy naftowe w kwestii cen. Mattei nie podporządkowywał rozwoju gospodarczego swojego kraju interesom międzynarodowych instytucji finansowych. Włochy miały mieć własne moce produkcyjne, własne firmy i własną autonomię w polityce gospodarczej.
Mattei został wyeliminowany z powodów podobnych do tych, które doprowadziły do śmierci Alfreda Herrhausena, ponieważ zakwestionował geopolityczny model władzy sprawowany przez wspomniane imperium – w jego przypadku obejmujący również duże firmy naftowe i ich struktury finansowania. Mattei zginął w katastrofie lotniczej w 1962 roku – celowym zamachu, za który odpowiedzialna była CIA, działająca w imieniu Państwa Głębokiego.
Mattei jest więc jednym z wielu przykładów wpływowych ludzi, którzy zostali wyeliminowani, ponieważ starali się, aby alternatywny model ekonomiczny okazał się sukcesem.
Systemowy przymus kapitalizmu — czy imperializm to świadomy wybór czy strukturalna konieczność?
W rozmowie Pascal Lottaz wprowadza ważny kontrast teoretyczny: czy opisywany system jest wynikiem świadomych decyzji poszczególnych podmiotów finansowych – innymi słowy, jest celowy – czy też wynika z wewnętrznych praw kapitalizmu – innymi słowy, jest systemowy?
Pytanie to dotyka podstawowego sporu pomiędzy różnymi teoriami ekonomii politycznej.
Systemowe wyjaśnienie imperializmu zaproponowane przez Karola Marksa i przede wszystkim Włodzimierza Iljicza Lenina („Imperializm jako najwyższe stadium kapitalizmu”, 1916) zakłada, że konkurencja kapitalistyczna i konieczność akumulacji kapitału, z samej swojej logiki, generują interesy w ekspansji gospodarczej, które muszą być zabezpieczone za pomocą władzy państwowej – stąd podział świata między wielkie mocarstwa.
Takie strukturalne wyjaśnienie zakłada, że w pewnych warunkach konkurencji przedsiębiorstwa i instytucje finansowe są nieuchronnie (ze względu na naturę systemu) zmuszone do poszukiwania wyższych zysków, nowych rynków, korzystniejszych warunków produkcji i bezpiecznych inwestycji.
Krainer odrzuca czysto systemowe wyjaśnienie. Podkreśla, że ten rozwój sytuacji jest w dużej mierze celowy. System nie składa się wyłącznie z anonimowych sił rynkowych. Jest kształtowany przez ludzi, którzy podejmują decyzje, reprezentują interesy, instytucje finansowe i wpływają na procesy polityczne.
Jego zdaniem zaangażowani aktorzy mają pewną swobodę w zakresie swoich celów. Starają się kształtować warunki ekonomiczne i polityczne w taki sposób, aby ich interesy były zabezpieczone w perspektywie długoterminowej. Krainer przyjmuje założenie, że interesy kapitałowe mogą przyczyniać się do ekspansji relacji dominacji i zależności. Idzie jednak o krok dalej: za obserwowanymi wzorcami dostrzega celowo skoordynowaną strategię elit międzynarodowych, mającą na celu utrzymanie własnej władzy.
Unikalność argumentacji Krainera polega na tym, że nie postrzega on tych pięciu założeń jako zjawisk niezależnych. Dla niego tworzą one pewien cykl: interesy finansowe wpływają na politykę; władza polityczna tworzy zależności ekonomiczne; konflikty geopolityczne zmieniają równowagę sił; rozwój technologiczny poszerza możliwości kontroli; a percepcja społeczna odgrywa decydującą rolę w określeniu, czy te warunki zostaną zaakceptowane, czy zakwestionowane.
Model ten jest z pewnością owocny jako punkt wyjścia do dyskusji o władzy, kapitalizmie i polityce zagranicznej. Jego słabość polega na tym, że czasami łączy on bardzo różne procesy w jeden, kompleksowy model wyjaśniający. Tam, gdzie brakuje konkretnych dowodów, wiarygodna krytyka struktury systemu może przerodzić się w interpretację praktycznie niepodważalną: każdy rozwój sytuacji – nawet sprzeczny – jawi się wówczas jako kolejny dowód na siłę systemu.
Perspektywy
Na naszym forum Geopolitica wielokrotnie wskazywaliśmy na obecną systemową konkurencję między gospodarką realną a sektorem finansowym. Na przykład w artykule zatytułowanym „Epokowy przełom na horyzoncie” pokazaliśmy, że międzynarodowa oligarchia finansowa jest zasadniczo uzależniona od znalezienia państw lub ich przywódców, którzy byliby skłonni zaciągnąć długoterminowe długi na „rynku pieniężnym” – tak jak Niemcy robią to obecnie za pomocą swoich tzw. „funduszy specjalnych”.
Ale kiedy główne państwa zaczynają tworzyć suwerenną (tj. niezależną trwale od długu zagranicznego) gospodarkę realną, aby zapewnić byt swoim obywatelom, pozbawia to lichwiarzy gruntu pod nogami. Widzimy tu zatem prawdopodobnie najważniejszy powód wojen zarówno na Ukrainie, jak i obecnie z Iranem: Rosja, Chiny i Iran są dla tych krwiopijców niedostępne. Muszą więc zostać zmuszeni do uległości, zanim ich polityka – nastawiona na suwerenną gospodarkę realną – rozprzestrzeni się na cały świat. A przynajmniej ten moment należy odsunąć w czasie tak daleko, jak to możliwe.
Globalne Południe, państwa BRICS i wiele innych konsekwentnie podążają jednak drogą do suwerenności. Jeśli ten stan rzeczy utrzyma się na całym świecie, potęga finansowa „nieumarłych zombie” opisywanych przez Krainera dobiegnie końca. W tym kontekście staje się jasne, dlaczego obecna wojna światowa toczy się tak zaciekle i nieubłaganie, i dlaczego nie ma możliwości dyplomatycznych rozwiązań: to agonia neokolonializmu. Pasożyt ginie, gdy nie może już znaleźć żywiciela – i nie można z nim negocjować.
______________________________
Osoby udzielające wywiadu:
Alex Krainer to pochodzący z Chorwacji analityk rynkowy, autor i były menedżer funduszy hedgingowych z siedzibą w Monako, znany ze swojej wiedzy specjalistycznej w zakresie handlu towarami i geopolitycznej analizy ekonomicznej. Jest założycielem KRAINER ANALYTICS i I-System Trend Following oraz autorem książek: „Alex Krainer’s Trend-Following Bible”, „Mastering Uncertainty” i „Grand Deception” (zakazana). Regularnie publikuje również na Substacku Alexa Krainera. Więcej informacji o jego doświadczeniu można znaleźć tutaj .
Dr Pascal Lottaz jest profesorem nadzwyczajnym na Uniwersytecie w Kioto, gdzie zajmuje się badaniem neutralności w stosunkach międzynarodowych i kieruje siecią badawczą neutralitystudies.com. Uzyskał tytuł magistra i doktora w Narodowym Instytucie Studiów nad Polityką (GRIPS) w Tokio, a wcześniej prowadził badania i wykładał na Uniwersytecie Waseda i Uniwersytecie Temple (kampus w Japonii). Do jego najnowszych książek należą: „ Sweden, Japan, and the Long Second World War” (Routledge, 2022), „ Neutral Beyond the Cold: Neutral States and the International System after the Cold War” (Lexington Books, 2022) oraz „ Notions of Neutralities ” (Lexington Books, 2019). Jest również autorem artykułów „Neutrality Studies” dla Oxford Encyclopedia oraz „The Politics and Diplomacy of Neutrality” dla Oxford Bibliography.
Tutaj znajdziesz listę jego najnowszych artykułów. Na jego kanale YouTube, Neutrality Studies , regularnie pojawiają się bardzo pouczające wywiady. Warto również zajrzeć na Substack Pascala Lottaza .
