Archiwa tagu: Comenius

Komensky, UNESCO i droga ku religijnemu indyferentyzmowi

Opublikowany przez

Komensky, UNESCO i droga ku religijnemu indyferentyzmowi

magnapolonia./komensky-unesco-i-droga-ku-religijnemu-indyferentyzmowi

Komensky, UNESCO i droga ku religijnemu indyferentyzmowi

Co łączy XVII-wiecznego protestanta Jana Amosa Komenskyego z UNESCO i dlaczego katolik powinien z niepokojem patrzeć na papieską wizytę w tej instytucji? 25 września 2026 roku papież Leon XIV odwiedził paryską siedzibę UNESCO. Sam fakt spotkania papieża z przedstawicielami międzynarodowej organizacji nie musiałby budzić szczególnych zastrzeżeń. Kościół zawsze prowadził dialog z ludźmi i instytucjami, także z tymi, którzy nie podzielają wiary katolickiej. Problem pojawia się wtedy, gdy dialog przestaje być okazją do głoszenia prawdy, a zaczyna oznaczać przyjęcie języka i założeń strony przeciwnej.

Właśnie dlatego szczególnie interesujący jest patron duchowy, którego UNESCO samo wskazuje jako jednego ze swoich poprzedników: Jan Amos Komensky (Comenius).

We współczesnych opracowaniach Komensky przedstawiany jest zazwyczaj jako wielki reformator szkolnictwa, zwolennik powszechnej edukacji i prekursor międzynarodowej współpracy oświatowej. Jean Piaget, którego tekst o Komenskym został opublikowany przez UNESCO, rzeczywiście wskazywał go jako prekursora m.in. edukacji międzynarodowej. Co jednak znamienne, Piaget widział w jego projekcie znacznie więcej niż tylko reformę metod nauczania.

Komensky marzył o powszechnej reformie rodzaju ludzkiego. Edukacja miała być jednym z podstawowych narzędzi przebudowy społeczeństwa, a jego projekty obejmowały również ponadnarodową organizację wiedzy, współpracę polityczną i religijne pojednanie chrześcijan.

Nie mamy więc do czynienia wyłącznie z pytaniem: jak lepiej uczyć dzieci? Chodzi o znacznie bardziej ambitny projekt: jak poprzez edukację, organizację wiedzy i ponadnarodową współpracę przekształcić całą ludzkość? I właśnie tutaj zaczyna się problem, którego nie można przemilczeć.

Człowiek, którego Kościół nie był „centrum”

Komensky był protestantem, związanym z Jednotą Braci Czeskich. Nie uznawał autorytetu Kościoła katolickiego ani papieskiego prymatu. Co więcej, jego eschatologiczne pisma zawierają zdecydowanie antyrzymskie treści. W wydanym w 1657 roku Lux in tenebris Komensky zebrał i opublikował proroctwa oraz wizje Christophora Kottera, Krystyny Poniatowskiej i Mikołaja Drabika. Samo dzieło zachowało się w wydaniu z 1657 roku, a współczesne opracowania dokumentują jego profetyczny i millenarystyczny charakter.

Co jeszcze bardziej znamienne, Komensky angażował te proroctwa w bieżącą walkę polityczno-religijną. Historyczne opracowania wskazują, że oczekiwał upadku Habsburgów i wiązał swoją wizję przyszłości z triumfem protestantyzmu. Nie jest zatem uczciwe przedstawianie Komenskyego wyłącznie jako niewinnego poprzednika współczesnej pedagogiki. Był teologiem protestanckim, millenarystą, autorem wizjonerskich i profetycznych dzieł oraz człowiekiem zaangażowanym w wielki projekt religijno-politycznej przemiany Europy. Wielkość jako pedagoga nie może być więc wykorzystywana do wymazania jego zasadniczej wizji religijnej.

Od pansofii do światowego systemu edukacji

W projekcie Komenskyego szczególne miejsce zajmowała pansophia – idea powszechnej wiedzy, która miała objąć całość ludzkiego poznania. Nie chodziło tylko o to, aby człowiek wiedział więcej.

Chodziło o stworzenie uniwersalnego systemu wiedzy, wychowania i organizacji społeczeństwa, który prowadziłby ludzkość ku określonemu celowi. I właśnie dlatego z punktu widzenia katolickiego trzeba zachować szczególną ostrożność.

Katolicyzm nie zna bowiem neutralnego wychowania. Każde wychowanie prowadzi człowieka ku jakiemuś rozumieniu prawdy, dobra, człowieka i jego ostatecznego celu. Jeżeli szkoła nie prowadzi dziecka ku Bogu, nie oznacza to, że jest neutralna. Oznacza to jedynie, że za punkt odniesienia przyjmuje coś innego. Może nim być państwo. Może nim być społeczeństwo. Może nim być nauka. Może nim być ludzkość. Może nim być „postęp”. Ale w każdym przypadku jest to już określona filozofia człowieka.

UNESCO powiedziało to wprost

Tutaj dochodzimy do dokumentu, którego nie trzeba interpretować ani podejrzewać o ukryte intencje. W 1946 roku Julian Huxley, pierwszy dyrektor generalny UNESCO, opublikował broszurę UNESCO: Its Purpose and Its Philosophy. Dokument znajduje się dziś w oficjalnych zasobach UNESCO.

Huxley pisał, że UNESCO nie może opierać swojej filozofii na jednej z konkurujących religii – wymieniając m.in. katolicyzm, protestantyzm, islam, judaizm czy hinduizm. Następnie wskazywał, że filozofia UNESCO powinna mieć charakter „scientific world humanism”, czyli naukowego humanizmu światowego, oraz – co szczególnie istotne – „evolutionary humanism”, humanizmu ewolucyjnego. Nie trzeba dopisywać tutaj żadnej teorii spiskowej. Wystarczy przeczytać dokument.

Według Huxleya podejście ewolucyjne miało pozwalać rozpoznawać pożądane i niepożądane kierunki rozwoju, określać, jakie działania należy wspierać, a jakich unikać, oraz traktować człowieka jako odpowiedzialnego za dalszy postęp ewolucyjny. Z punktu widzenia wiary katolickiej jest to zasadnicza różnica. Katolik nie może uznać ludzkości za najwyższego gospodarza własnego przeznaczenia. Człowiek nie jest sam dla siebie ostatecznym celem. Nie ludzkość jest miarą prawdy. Nie ewolucyjny „postęp” jest najwyższym dobrem. Nie UNESCO określa, które kierunki rozwoju człowieka są „pożądane”.

Ostatecznym celem człowieka jest Bóg, a prawdziwym dobrem człowieka jest życie zgodne z prawem Bożym i osiągnięcie zbawienia. Tutaj pojawia się przepaść między katolickim rozumieniem człowieka a filozofią, którą Huxley proponował UNESCO.

Człowiek czy Chrystus?

W przemówieniu z 25 września Leon XIV mówił wiele o pokoju, sprawiedliwości, edukacji, kulturze, godności człowieka i prawdzie. Są to oczywiście rzeczy same w sobie dobre. Papież przypomniał nawet, że wolność musi być ukierunkowana ku dobru i prawdzie, a edukacja pozbawiona prawdy może stać się narzędziem manipulacji sumieniami. Problem polega na tym, że kiedy przychodzi do przedstawienia źródła tej prawdy, wypowiedź staje się znacznie mniej jednoznaczna.

Leon XIV powiedział: „Dla wiary chrześcijańskiej tajemnica osoby ludzkiej znajduje swoje pełne światło w Chrystusie”. To sformułowanie jest symptomatyczne. Nie: „Chrystus objawia człowiekowi prawdę o nim samym”. Nie: „Jezus Chrystus jest jedynym Zbawicielem człowieka”. Nie: „Kościół katolicki posiada pełnię środków zbawienia”. Lecz: „dla wiary chrześcijańskiej”.

Oczywiście można powiedzieć, że zdanie samo w sobie jest prawdziwe. Chrześcijanin rzeczywiście wierzy, że Chrystus objawia pełnię tajemnicy człowieka. Ale w kontekście przemówienia skierowanego do instytucji, której oficjalna filozofia od początku odrzucała oparcie się na jednej religii, pojawia się pytanie: czy Chrystus został przedstawiony jako prawda obiektywna i powszechna, czy jedynie jako chrześcijańska perspektywa na człowieka? To nie jest drobna różnica. To różnica pomiędzy głoszeniem Ewangelii a prezentowaniem chrześcijaństwa jako jednego z wielu sposobów rozumienia świata.

„Religie” zamiast religii prawdziwej

Jeszcze bardziej znamienny jest dalszy fragment przemówienia. Papież mówi o tym, że „tradycje religijne” mają niezastąpioną rolę kulturową i że religie wyrażają pytania człowieka o początek i cel życia. Następnie mówi o wspólnym poszukiwaniu sensu oraz o narodach, które rozpoznają siebie jako dzieci „tego samego Ojca”. Znów: wiele z tych słów można interpretować w sposób zgodny z katolicką nauką o powszechnym ojcostwie Boga w porządku stworzenia. Ale pozostaje pytanie, którego papież w UNESCO nie postawił wystarczająco jasno:

Czy wszystkie religie prowadzą człowieka do tego samego Boga w ten sam sposób? Katolicka odpowiedź brzmi: nie. Kościół nie głosi, że religie świata są równorzędnymi drogami do prawdy. Chrystus nie jest jednym z wielu nauczycieli religijnych. Ewangelia nie jest jednym z wielu równoprawnych systemów duchowych. Chrystus powiedział: „Ja jestem drogą i prawdą, i żywotem. Żaden nie przychodzi do Ojca, jedno przeze Mnie”. To nie jest język „wspólnego poszukiwania”. To jest język objawionej prawdy.

Papież w domu UNESCO

I dlatego szczególnie niepokojący jest nie tyle sam fakt wizyty Leona XIV w UNESCO, ile sposób, w jaki papież ustawił relację między Ewangelią a współczesnym projektem międzynarodowym.

Papież mówił o UNESCO jako miejscu, w którym ludzkość może zastanawiać się nad sobą, swoją historią i przyszłością. Wyraził także wdzięczność pracownikom organizacji za jej misję promowania pokoju poprzez rozwój ludzkiej sztuki i nauki. Tymczasem sam Huxley pisał, że UNESCO potrzebuje własnej filozofii – i filozofia ta miała być humanistyczna, światowa, naukowa i ewolucyjna.

Czy zatem Kościół przychodzi do UNESCO, aby nawrócić UNESCO na Chrystusa? A może Kościół przychodzi tam jako jeden z uczestników wielkiego światowego dialogu, w którym chrześcijaństwo jest jednym z wielu głosów? To jest pytanie zasadnicze. bo Kościół może i powinien rozmawiać ze wszystkimi, ale nie może zapomnieć, że ma coś więcej niż propozycję dialogu. Ma Ewangelię. Ma Objawienie. Ma prawdę o Bogu. Ma prawdę o człowieku. Ma prawdę o grzechu. Ma prawdę o odkupieniu. I ma imię, które nie może zostać sprowadzone do jednej z wielu tradycji religijnych: Jezus Chrystus.

Nie Komensky jest tutaj najważniejszy

Ostatecznie problem nie polega nawet na tym, że UNESCO fascynuje się Komenskym. Polega na tym, że Kościół katolicki nie powinien przejmować od świata jego wizji człowieka i następnie ubierać jej w chrześcijańską terminologię.

Komensky marzył o powszechnej reformie ludzkości poprzez edukację, wiedzę i ponadnarodową organizację. UNESCO przejęło część tej wizji w świeckiej, humanistycznej formie. Huxley uczynił z niej projekt światowego humanizmu ewolucyjnego. A dziś papież przychodzi do tej instytucji i mówi o pokoju, kulturze, edukacji, ludzkiej godności, wspólnym poszukiwaniu sensu i jednej ludzkiej rodzinie.

Wszystkie te słowa mogą brzmieć pięknie. Ale piękne słowa nie wystarczą. Jeżeli nie prowadzą do Chrystusa, mogą zostać wykorzystane przez każdą ideologię. Pokój bez Chrystusa może stać się jedynie równowagą interesów. Jedność bez prawdy może stać się przymusem. Dialog bez prawdy może stać się relatywizmem. Edukacja bez Boga może stać się tresurą człowieka dla potrzeb państwa albo międzynarodowych instytucji. Kultura bez chrześcijaństwa może zachować piękne formy, ale utracić odpowiedź na pytanie, po co człowiek żyje.

Potrzebujemy nie nowego humanizmu, lecz Chrystusa

Największym błędem współczesnej polityki Kościoła nie jest to, że papież rozmawia ze światem. Błędem jest sytuacja, w której świat zaczyna być traktowany jako nauczyciel Kościoła w sprawach, w których Kościół od dwóch tysięcy lat posiada Objawienie. Chrystus nie powiedział Apostołom: Idźcie i prowadźcie z narodami wspólne poszukiwanie sensu. Powiedział: „Idąc tedy, nauczajcie wszystkie narody”. I dlatego katolik ma prawo oczekiwać od Najwyższego Pasterza czegoś więcej niż pięknych słów o pokoju i godności człowieka.

Ma prawo oczekiwać wyznania prawdy, że Chrystus jest Królem nie tylko ludzkich serc, lecz także prawdy i moralności. Że prawo Boże nie jest prywatną opinią wierzących. Że religia katolicka nie jest jedną z wielu równorzędnych tradycji. Że człowiek nie jest najwyższym sędzią własnego przeznaczenia. Że prawdziwa edukacja nie może być oderwana od prawdy o Bogu. I że żadna międzynarodowa instytucja – choćby posiadała ogromne możliwości oddziaływania na szkoły, kulturę i środki komunikacji – nie ma prawa zajmować miejsca, które należy do Boga.

Komensky chciał reformować świat poprzez powszechną edukację. Huxley chciał budować światowy humanizm ewolucyjny. UNESCO odziedziczyło znaczną część tego języka. Kościół natomiast nie potrzebuje kolejnego projektu przebudowy ludzkości. Potrzebuje powrotu do tego, co zawsze było jego największą siłą: „Jezus Chrystus wczoraj i dziś, tenże i na wieki”. Bo świata nie zbawi ani UNESCO, ani edukacja, ani międzynarodowy dialog. Świat zbawił Chrystus.

Damian Marszał

Papież, UNESCO i niejaki Comenius…

Opublikowany przez

Papież, UNESCO i niejaki Comenius…

27 settembre 2026 Uczta Baltazara babylonianempire/papiez-unesco-i-niejaki-comenius

25 września 2026: W ramach pierwszego etapu swojej podróży apostolskiej do Francji, papież Leon XIV odwiedził siedzibę UNESCO w Paryżu. Wydarzenie to ma ogromne znaczenie, zwłaszcza w świetle kulturowych korzeni tej instytucji, która – przypomnijmy – jest Organizacją Narodów Zjednoczonych ds. Oświaty, Nauki i Kultury (do których obecnie dołączają komunikacja i informacja).

Misja UNESCO skupia się w szczególności na globalnym ujednoliceniu kryteriów, metod i celów w dziedzinie pedagogiki i kultury w szerokim znaczeniu. Misja ta wywodzi się z działalności postaci nieznanej większości: Jana Amosa Komeńskiego, znanego pod łacińskim imieniem Comenius (1592–1670). Co może mieć wspólnego XVII-wieczny teolog protestancki z UNESCO? – Wyjaśnił to w 1957 roku Jean Piaget¹, przewodniczący Szwajcarskiej Komisji UNESCO i dyrektor Międzynarodowego Biura Edukacji przez ponad trzydzieści lat.

Piaget przypomina, że wielkim przedsięwzięciem, któremu Comenius poświęcił całe swoje życie, była: „uniwersalna reforma społeczeństwa ludzkiego za pomocą następujących środków:

– ujednolicenie wiedzy i jej upowszechnianie poprzez ulepszony system szkolny pod kierownictwem swego rodzaju międzynarodowej akademii;

– koordynacja polityczna pod kierownictwem instytucji międzynarodowych mających na celu zapewnienie utrzymania pokoju;

– pojednanie Kościołów pod egidą tolerancyjnego chrześcijaństwa” .

Krótko mówiąc: ekumenizm polityczny i religijny.

Jednak większość swojej energii Comenius poświęcił dziedzinie pedagogiki, ponieważ był (słusznie) przekonany o kluczowym znaczeniu edukacji, już od dzieciństwa, dla powodzenia każdego prawdziwego projektu reformy społecznej. Dlatego właśnie, jak przypomina Piaget, nadrzędnym celem wszystkich jego planów była „międzynarodowa organizacja edukacji publicznej, a ostatecznie projekt collegium lucis, które miało stanowić swego rodzaju międzynarodowe ministerstwo edukacji”. Pomimo nawiązania do „światła” zaczynają wyłaniać się pewne cienie… Tak czy inaczej, „to niewątpliwie właśnie te aspekty jego pracy”, precyzuje Piaget, „najprawdopodobniej są interesujące dla UNESCO – organizacji, która pod wieloma względami mogłaby uznać Comeniusa za jednego ze swoich prekursorów”.

Przejdźmy jednak do kwestii, która w tym miejscu interesuje nas najbardziej: w roku 1657 Comenius opublikował w Amsterdamie dzieło „Lux in tenebris”, w którego przedmowie wymienił kluczowe punkty swojej doktryny. Wśród nich znalazły się stwierdzenia:

– Papież jest wielkim Antychrystem i Nierządnicą Babilońską (II);

– Bestia, która niesie Nierządnicę, to Imperium Rzymskie: a konkretnie Ród Habsburgów (III).

Oczywiście, ktoś mógłby zaprotestować, że przypisywanie tak dużego znaczenia postaci, która w gruncie rzeczy nie ma żadnego rzeczywistego związku z tą instytucją, jest nieco przesadzone. Przyjmijmy to za słuszne i przejdźmy zatem do lektury tego, co sama UNESCO przechowuje w swoich archiwach jako „manifest” swojej filozofii i światopoglądu, który stanowi siłę napędową jej działań. Jest to broszura z 1946 roku zatytułowana „UNESCO: its purpose and its philosophy”  (“UNESCO: jej cel i filozofia”), podpisana przez pierwszego prezesa ówczesnej, nowo powstałej organizacji, Juliana Huxleya (brata bardziej znanego Aldousa Huxleya). goldengalaxies.net/Quasarpdflibrary/wp-content/uploads/2024/04/UNESCO-Its-Purpose-and-its-Philosophy-Julian-Huxley-1946.pdf

Pierwszy przewodniczący UNESCO pisze zatem, odnosząc się do kwestii idealnej filozofii, która powinna kierować działaniami organizacji, że „nie może ona opierać swojej perspektywy na żadnej z konkurujących ze sobą teologii świata w opozycji do pozostałych, czy to islamie, katolicyzmie rzymskim, chrześcijaństwie protestanckim, buddyzmie, unitarianizmie, judaizmie czy hinduizmie. […] Nie może tego uczynić, po części dlatego, że sekciarstwo [sectarian] jest sprzeczne z jej statutem i istotą, a po części z bardzo praktycznego powodu, że taka próba natychmiast wywołałaby aktywną wrogość ze strony licznych i wpływowych grup, a także brak współpracy, a nawet wycofanie się wielu państw. […] Wreszcie, kładąc nacisk na konkretne zadania w zakresie edukacji, nauki i kultury, na potrzebę wzajemnego zrozumienia między narodami świata oraz na cele pokoju i dobrobytu ludzkości na tej planecie, wydaje się, że należy wykluczyć perspektywę wyłącznie lub głównie pozaziemską” (s. 6–7).

Ostatecznie, jak twierdzi Huxley, naczelną zasadą UNESCO powinien być „humanizm ewolucyjny”. Podejście to „nie tylko ukazuje nam miejsce człowieka w naturze oraz jego relacje z resztą wszechświata zjawiskowego, […] ale pozwala nam również odróżnić tendencje pożądane od niepożądanych oraz wykazać istnienie postępu we Wszechświecie. Wreszcie ukazuje nam człowieka jako jedynego strażnika dalszego postępu ewolucyjnego i dostarcza nam ważnych wskazówek dotyczących dróg, których należy unikać, oraz tych, które należy obrać, aby osiągnąć ten postęp. Podejście ewolucyjne […] ukazuje nam pochodzenie i biologiczne korzenie naszych wartości ludzkich […]; jest ono niezbędne, abyśmy mogli zidentyfikować, pośród dzisiejszego chaosu sprzecznych tendencji, te ruchy, działania i metody, które UNESCO powinno podkreślać i wspierać” (s. 7–8).

Krótko mówiąc: po co nam Bóg, skoro nauka daje nam klucz do tajemnic i pozwala panować nad naturą? – I jak można sobie wyobrazić, że wybierzemy jedną religię spośród wielu, skoro światowi władcy wskazują na obojętność religijną jako najlepszą drogę?

Cóż, dzisiaj papież składa wizytę w siedzibie UNESCO. Papież wkracza do domu tych, którzy czerpią inspirację z Comeniusa jako swojego „duchowego przodka” i „prekursora”: protestanta, który pragnął, by religie świata stopiły się w synkretyczną mieszankę pozbawioną tożsamości; gnostyka, który opowiadał się za wymazaniem papiestwa z powierzchni Ziemi. Papież wkracza do siedziby tych, dla których obojętność religijna jest drogowskazem, dokładnie tak samo jak dla Emmanuela Macrona, który kilka godzin wcześniej w Pałacu Elizejskim mówił o obowiązku Republiki, by chronić „prawo wszystkich do wierzenia lub niewierzenia”. Cóż więc papież Leon XIV powiedział w UNESCO?

Przemówienie było pełne wezwań do pokoju i sprawiedliwości, do roztropności i nadziei, do miłości… Przemówienie, w którym jednak trudno doszukać się wiary, a nawet gdy wspomina się w nim o Panu, czyni się to z już zwyczajowym wstępem o relatywistycznym wydźwięku: «Według wiary chrześcijańskiej, tajemnica osoby ludzkiej znajduje swoje pełne światło w Chrystusie».

Zgodnie z tym, gdy mowa o budowaniu pokoju, używa się konsekwentnie liczby mnogiej: „tradycje religijne odgrywają niezbędną i niezastąpioną rolę kulturową, a religie wyrażają nasze pytania o początek życia i jego koniec, kształtując pierwotny i ostateczny sens egzystencji, który znajduje odzwierciedlenie w codziennych decyzjach. […] Ludzkość natomiast łączy wspólne poszukiwanie sensu, ukierunkowane na przeznaczenie, które nie jest śmiercią. Nie zmierzamy ku nicości. Dlatego właśnie dusza ludzka, w swojej relacji z Bogiem, jeszcze intensywniej odczuwa wezwanie do pielęgnowania pokoju poprzez przymierze między narodami, które uznają się za dzieci tego samego Ojca oraz za braci i siostry między sobą”. vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico

Ale, Wasza Świątobliwość, kim jest ten Ojciec? – Czy ma jednoznaczne imię? – Czego od nas wymaga, abyśmy mogli osiągnąć owo „przeznaczenie, które nie jest śmiercią”? – Czy możemy wybrać dowolną religię spośród religii świata, czy też wymaga od nas, abyśmy czcili Go „w duchu i prawdzie”? – Czy Bóg może obdarzyć pokojem narody, które naruszają prawo naturalne i znieważają wiarę katolicką?

Wasza Świątobliwość, jakże wielki zapał rozgorzałby na nowo w sercach katolików, gdyby Wasza Świątobliwość udzielił odpowiedzi choćby na jedno z tych pytań. Jaką radość odczuły by Jego dzieci, słysząc ponownie z ust Najwyższego Pasterza, że „tak wielka lawina zła szaleje na świecie, ponieważ większość ludzi odsunęła Jezusa Chrystusa i Jego święte prawo od praktyki swojego życia, od rodziny i od społeczeństwa”, oraz „że nigdy nie będzie nadziei na trwały pokój między narodami, dopóki ludzie i narody będą zaprzeczać panowaniu Chrystusa Zbawiciela i odrzucać je”.2

…….

1 Zob. Jean Piaget, „L’actualité de Jean Amos Comenius. Introduction”, w: Jean Amos Comenius, 1592–1670: pages choisies, UNESCO, Paryż 1957, s. 11–33; tekst ponownie opublikowany w Perspectives, UNESCO, Bureau international d’éducation, tom XXIII, nr 1/2, 1993, s. 175–99 (cytaty pochodzą z tego drugiego wydania).

2 Pius XI, encyklika «Quas Primas».

INFO: fsspx.news/it/news/il-papa-l’unesco-e-un-certo-comenius

Komeniusz: W centrum Wszechświata stoi człowiek –

Opublikowany przez

Komeniusz: W centrum Wszechświata stoi człowiek –

STRUKTURA TAJNYCH STOWARZYSZEŃ

Epiphanius, Ukryta strona dziejów. Nowy Porządek Świata.…

Ukryta-strona-dziejow, str. 63

LUX IN TENEBRIS

Posiadając już w pełni skrystalizowane koncepcje Komeniusz ogłosił drukiem W Amsterdamie „Lux in tenebris” (1657). Pewne zbieżności doktrynalne dają podstawy, by sądzić, że pisząc to dzieło był on pod wpływem mesjanistycznych proroctw rabina Abardanela (1437—1508)102, opublikowanych w tymże mieście w roku 1644 (to również rok ukazania się Panortosji). W tych proroctwach była mowa o zniszczeniu Kościoła Rzymskiego i Papiestwa, w którym widziano Antychrysta, dzięki skoordynowanemu działaniu sprzysiężonych krajów Północy, Tatarów oraz Turcji.

Tytuł był zaczerpnięty z Ewangelii wg Św. Jana, „ale osiem lat później (1665), prawdopodobnie w celu usunięcia z owego dzieła znaczeń związanych z tajemnicą

Wcielenia, pojawi się w jego miejsce „Lux e tenebris ” – światło wydobywające się z mroków – co dużo trafniej oddaje ideę rewolucyjnego bóstwa, które według różo-krzyżowców ma zastąpić prawdziwego Boga Objawienia ” .

Zgodnie z programem Komeniusza, prekursora współczesnego globalizmu, z owych mroków miałby się wyłonić Super-Kościół będący źródłem światła i integrujący w sobie wszystkie religie dzięki działaniu krajowych Konsystorzy – Kościołów narodowych, by w imię jednoczącego humanizmu o obliczu filantropijnym i tolerancyjnym doprowadzić do ogłoszenia równości i jednakowej godności wszystkich religii.

Jednak ten plan napotykał na kolosalne przeszkody, zwłaszcza w postaci doktryny katolickiej, hierarchii, papieskiego nauczania, zaś na płaszczyźnie politycznej – dynastii Habsburgów. Komeniusz będzie wobec niej szczególnie zajadły, wyczekując końca „Pychy Antychrysta ”, zgładzenia „Bałwochwalcy” oraz jego przedstawiciela, Papieża, określanego mianem „bożka ”.

Oto tłumaczenie z łaciny (fotokopia oryginalnego tekstu jest w książce) paru znamiennych fragmentów rozważań Komeniusza, zamieszczonych w jego przedmowie do „Lux in tenebris” (na podstawie kopii egzemplarza dzieła przechowywanego w Bibliotece Narodowej w Rzymie):

„II — Papież jest wielkim Antychrystem i Nierządnica babilońską.

III — Bestia, której dosiadła Nierządnica jest (Święte) Cesarstwo Rzymskie, a zwłaszcza Dom Austriacki.

IV — Bóg nie będzie tego dłużej znosił, przeciwnie: utopi świat bezbożników w morzu krwi

V — W tym celu poruszy Niebo i Ziemię, tj. sprawi, że jedne ludy powstaną przeciwko drugim, co wywoła zamęt, jakiego jeszcze nie widziano.

VI — Skutkiem tej wojny będzie śmierć Papieża i upadek Domu Austriackiego.

VII — [Polegną] z rąk ludów rozjuszonych ich tyrania, które zlecą się z czterech krańców Świata.

VIII— Pierwsze będą ludy Północy i Wschodu. [. .]

X — Próżno będą trudzić się w pojedynkę; lecz wreszcie z połączenia ich sił wyjdzie dzieło Boże

XI – A dokona się to niesłychanie szybko: w jeden rok, jeden miesiąc, jeden dzień, jedną godzinę, ku osłupieniu całego Świata.

XII— Turcy i Tatarzy wkroczą, by sprawić to dzieło.

XIII— Dzięki nim przyniosą światło Ewangelii.

XIV— Nastąpi powszechna Reforma Świata przed końcem czasów.

XV— Zasady i kształt tej reformy są postanowione, aby zginęły Bożki wraz z Bałwochwalcami i aby wszędzie na nowo zakwitł najczystszy kult Boga.”

========================

Tekst, jak widać, prawdziwie prorocki i jakże aktualny! Odsłania on arkana anty-teologii różokrzyżowców, która już sama wystarcza, by uzasadnić istnienie takiego planu – niezależnie od tego, w jakie synkretyczne szaty próbuje się on stroić – oraz dowodzi wielowiekowej ciągłości działań i dążeń. Jest tu ukazana Pierwsza Wojna Światowa, która zmiotła Dwór Austriacki, masoński atak przeciwko Papiestwu na przestrzeni wojen, jakie toczyły się w XIX w., z momentem kulminacyjnym w postaci wkroczenia do Rzymu [wojsk piemonckich] przez wyłom w Porta Pia w 1870 r., co doprowadziło do pozbawienia Papiestwa niezależności ekonomicznej i politycznej, wreszcie przenikanie idei modernistycznych, Konkordaty oraz Sobór Watykański II.

To wielce charakterystyczne, że motyw zniszczenia Kościoła Katolickiego „w jeden rok, jeden miesiąc, jeden dzień, jedną godzinę” powraca znowu – w sposób jeszcze bardziej naglący – we współczesnym tekście różokrzyżowców, gdzie Kościół Katolicki ukazany jest jako apokaliptyczna nierządnica i gdzie postacie Jakuba i Jana, którzy przychodzą zająć miejsce Papieża, symbolizują kolegializm demokratyczny biskupów i duchowieństwa:

„Który najpierw zacznie zamierać pośród doktrynalnego zepsucia kleru, co pociągnie za sobą zmierzch mistycznego ducha rzymskiego i jego ostatniego, integrystycznego bastionu […] Bogu dzięki – nadchodzi koniec Rzymu, dzięki wysiłkowi młodych kapłanów, którzy niedługo nie będą mieli nic wspólnego z klerykalnym obskurantyzmem, zwłaszcza tym, jaki istniał od XVI do XX wieku. Piotr i ci, którzy do niego należą, muszą teraz znowu liczyć się z Jakubem i Janem oraz tymi, którzy z nimi trzymają, i nie mogą nawet śnić o „zmiażdżeniu” kogokolwiek. […] Wtedy chrześcijański Rzym zostanie alchemicznie zasztyletowany […] w niecałą godzinę, niecałe sześćdziesiąt minut […] dzięki bezlitosnemu parciu z zewnątrz na papieski Rzym”.

Niech czytelnikowi, który zarzuciłby, że taka interpretacja myśli Komeniusza jest nieco naciągana, odpowiedzi udzieli znany badacz globalizmu Yann Moncomble, który stwierdza:

„Już wtedy widział, jak w ślad za Jerzym z Podiebradu (król Czech, sukcesor Jana Husa, teolog, organizator narodowego kościoła czeskiego – nota red.), nadchodzi zjednoczona Europa. Komeniusz, którego Michelet nazwał „Galileuszem pedagogii”, jawi się tu jako jeden z czołowych internacjonalistów, myślący już wówczas o stworzeniu języka bardziej giętkiego od łaciny. Wszystkie te pomysły odnajdujemy u niektórych masonów (np. idee i język Zamenhofa) a w szczególności na 18. stopniu Rytu Szkockiego, co daje masonerii podstawy, by traktować tego człowieka [Komeniusza], który tak niezwykle wyprzedził swoją epokę, wprawdzie nie jako jej bezpośredniego przodka, ale na pewno jako jednego z jej przewodników duchowych”.

Oto sama Masoneria autorytatywnie potwierdza przynależność Komeniusza do gnostyckiego związku Różokrzyżowców (a trzeba zaznaczyć, że 18. stopień Rytu Szkockiego jest też zwany stopniem „Suwerennego Księcia Róży i Krzyża”)

a nadto – wpisując się w najbardziej autentyczną i rdzenną doktrynę różokrzyżowców – podkreśla „emancypację ludzkości przez Gnostycyzm”. Stopień, o którym mowa, jest „jednym z najważniejszych stopnii masońskich; należał on i należy do niemal wszystkich Rytów” – nie tylko do Rytu Szkockiego.

Można by zatem dojść do konkluzji, że dla Komeniuszaw centrum wszechświata stoi człowiek – obraz mikrokosmosu, a zarazem potencjalny władca widzialnego świata, który go otacza, tj. makrokosmosu. Choć formalnie Komeniusz nie neguje upadku pierwszych rodziców, jego poglądy są w tej mierze bardzo zbieżne z poglądami humanistów doby Odrodzenia – zwłaszcza tymi reprezentowanymi przez niemieckiego prałata i teozofa Nicolasa de Cusa (1401-1464), za to bardzo oddalone od dogmatu katolickiego. W jego rozumieniu człowiek posiada w sobie to, co jest mi potrzebne do zbawienia:

„Nie trzeba przynosić człowiekowi czegoś z zewnątrz; wystarczy wydobyć z niego to, co ma on w sobie, rozwinąć to i ukazać w całej doniosłości” (Didactica magna, V, 5).

W innym miejscu zaś stwierdza:

„Czego potrzebuje człowiek? Siebie samego. Powinien on nauczyć się poznawać i cenić siebie […]. Nie powinien już szukać otuchy i wsparcia w innych, ale w sobie. W tobie samym drzemie świat – nie szukaj go poza sobą” (Unum necessarium, V, 2-4).

Patrząc przez ten pryzmat, dzieło Komeniusza jest prometejskim hymnem na cześć człowieka, jedynego architekta swoich własnych losów. Przyznał to – aczkolwiek nie wprost – Jean Piaget, profesor na Sorbonie i członek władz UNESCO, pisząc:

„ducha jego filozofii odnajdujemy w jego pedagogii dyscyplinarnej, gdzie ten teolog w niewielkim tylko stopniu zwraca uwagę na grzech pierworodny, za to opiewa nieustannie przyrodę, którą cechuje ustawiczny postęp”.

Na cześć owego proroka światowej dyktatury wtajemniczonych, dyktatury elit uważających się za „oświecone z góry”, opartej na ekumenicznej i antykatolickiej super-religii (choć częste odniesienia do chrześcijaństwa dość skutecznie przesłaniają centralną ideę kultu człowieka) entuzjastyczną laudację wygłosił 16 kwietnia 1993 r. na międzynarodowym sympozjum odbywającym się w Rzymie pod hasłem „Spuścizna Komeniusza, bilans stulecia” wcale nie jakiś wolnomularz, lecz Książę Kościoła, Kardynał Poupart, przewodniczący Papieskiej Rady ds. Kultury, który złożył Komeniuszowi hołd jako pionierowi nowej edukacji „człowieka przez człowieka” .

Już samo to stwierdzenie świadczy dobitnie o tym, jak głęboko idee wypracowane w cieniu lóż masońskich zdołały przeniknąć do wnętrza współczesnego Kościoła.