Brudna wojna Zachodu z Rosją

Autor: Dirk Ellerbrock apolut/der-schmutzige-krieg-des-westens-gegen-russland

Artykuł Dirka Ellerbrocka.

We wtorek w Abu Zabi stronę rosyjską reprezentowali nie tylko dyplomaci i generałowie. Według listy uczestników opublikowanej przez Moskwę, obecny był również szef kontrwywiadu FSB, rosyjskiego wywiadu wewnętrznego, oraz inny oficer FSB. Naprzeciwko nich siedzieli przedstawiciele ukraińskich służb. Alexander Mercouris interpretuje to jako chęć Rosji do dyskusji o „brudnej wojnie”, czyli tajnych operacjach, które Moskwa klasyfikuje jako terroryzm. Można to postrzegać jako rosyjską taktykę negocjacyjną. Uderzające jest to, że poziom wojny, który oficjalnie nie istnieje, nagle pojawił się w programie rozmów pokojowych.

To właśnie ten poziom będziemy tu omawiać, nie twierdząc nic ponad to, co da się udowodnić. Ukryta przemoc rzadko sama w sobie generuje dowody. Dlatego każdy, kto chce ją opisać, musi starannie rozróżnić to, co jest znane, co jest relacjonowane, a co jedynie twierdzone.

Co mówią sami sprawcy

Najbardziej wiarygodne informacje pochodzą od samych zaangażowanych. Według własnych relacji, w czerwcu 2025 roku ukraińska Służba Bezpieczeństwa (SBU) zniszczyła lub uszkodziła do 41 rosyjskich samolotów, w tym bombowce strategiczne, podczas operacji „Pajęczyna”. Jej szef, Wasyl Maluk, opisał później w briefingu, że przygotowania trwały około półtora roku, że 117 dronów zostało przetransportowanych w głąb Rosji w nadwoziach ciężarówek, a wyrzutnie wjechały na teren kraju z pomocą przekupionych celników. Nazwał atak na most krymski z użyciem dwóch bomb o masie 1100 kilogramów początkiem „nowej ery”.

To samo dotyczy zabójstwa generała porucznika Kiryłowa w grudniu 2024 roku, za które SBU później wzięła odpowiedzialność. W przypadku zabójstwa generała Moskalika w kwietniu 2025 roku prezydent Zełenski zasugerował odpowiedzialność, a jeden ze sprawców przyznał się do otrzymania pieniędzy od ukraińskich służb.

W sprawie Duginy Zełenski zaprzeczył jakiemukolwiek udziałowi. „New York Times” doniósł w 2022 roku, że amerykańskie agencje wywiadowcze uważają Ukrainę za winną, ale jest to jedynie opinia publiczna, a nie dowód.

Najlepiej udokumentowanym przypadkiem jest Nord Stream. W Hamburgu toczy się proces obywatela Ukrainy Serhija K., byłego oficera. Niemiecka Prokuratura Federalna opiera swoją sprawę na śladach materiałów wybuchowych (HMX i RDX, dwóch wojskowych materiałów wybuchowych) znalezionych na wynajętym jachcie, sfałszowanych paszportach oraz twierdzeniu, że działał „w imieniu ukraińskich władz państwowych”. Drugi podejrzany, Wołodymyr Żurawłow, ma zostać ekstradowany do Niemiec po wyroku chorwackiego sądu z 18 września. Zełenski zaprzecza jakiemukolwiek zaangażowaniu państwa. Warto zauważyć, że niemiecka prokuratura nie zarzuca CIA ani żadnej innej zachodnim służbom wywiadowczym udziału w tym procederze.

O czym donoszą zachodnie gazety

Związek między działaniami Kijowa a Zachodem nie jest wymysłem rosyjskiej propagandy. „The New York Times” donosił w lutym 2024 roku, że CIA wspierała ukraińskie służby wywiadowcze od około 2014 roku. Wyszkoliła jednostkę specjalną pod dowództwem Kyryła Budanowa, a od 2016 roku utworzono dwanaście baz wzdłuż granicy z Rosją, z których kierowano siatkami agentów w obrębie Rosji. Po rosyjskiej inwazji administracja Bidena złagodziła ograniczenia dotyczące wsparcia wywiadowczego dla operacji o charakterze śmiercionośnym.

24 października 2026 roku ukazał się artykuł w magazynie „The Atlantic”. Według dostępnych mi streszczeń, CIA pod przewodnictwem Ratcliffe’a odgrywa „wiodącą” rolę, jej operacje terenowe są „znacznie bardziej agresywne” niż za Bidena, a koordynacja z amerykańskim wywiadem poprawiła zdolność Ukrainy do precyzyjnych ataków wewnątrz Rosji. Tekst ten opiera się na anonimowych źródłach i nie miałem możliwości zapoznania się z oryginalnym tekstem. Warto zwrócić uwagę na dodatek: Trump zagroził zablokowaniem informacji, jeśli Kijów nie zaprzestanie ataków na rosyjskie rafinerie. Jednocześnie, w sierpniu, Waszyngton zwrócił się do Kijowa z prośbą o powstrzymanie się od nalotów na Moskwę podczas wizyty Ratcliffe’a. Kijów zastosował się do tej prośby i wznowił ataki kilka godzin po starcie jego samolotu. Każdy, kto może wysunąć taką prośbę, ma przewagę.

To, co jest jedynie twierdzeniem

Trzeba zachować obiektywizm, nawet jeśli własne sympatie sugerują co innego. Mercouris mówi o ataku na most kolejowy w pobliżu Archangielska, w którym sabotażyści zdetonowali ładunki wybuchowe, gdy przejeżdżał po nim pociąg z paliwem.

Doniesienia mówią co innego. 10 listopada o godzinie 5:10 rano zawalił się fragment mostu nad rzeką Wiled, wykoleił się pociąg towarowy i nie odnotowano żadnych obrażeń. Gubernator nazwał to „incydentem”. Nie ma żadnego twierdzenia o odpowiedzialności, potwierdzonej przyczyny ani informacji o ładunku. Sabotaż to hipoteza rosyjskich grup monitorujących, nic więcej. Podobnie jest w przypadku ataku na ratusz w Crocus w marcu 2024 roku. Państwo Islamskie przyznało się do odpowiedzialności. Rosyjscy śledczy stwierdzili w czerwcu 2025 roku, że akt został przeprowadzony „w interesie ukraińskich władz”, nie przedstawiając żadnych dowodów.

Przypadek Archangielska jest pouczający, ponieważ pokazuje, jak podmiot zaprzeczający dowodom kusi każdą ze stron do zaproponowania alternatyw. Brudna wojna jest tak skonstruowana, że ​​nie da się jej udowodnić.

Dlaczego tajny system ma

To prowadzi mnie do tego, co wydaje mi się ważniejsze niż jakikolwiek pojedynczy incydent. Każdy, kto żąda jedynie dowodów pojedynczych działań, pomija funkcję tajnego poziomu jako całości. Zachód oficjalnie nie prowadzi tej wojny. Dostarcza broń, dzieli się informacjami i zapewnia finansowanie, ale zgodnie z oficjalną linią, nie jest stroną wojującą. Ta linia jest aktualna tylko tak długo, jak długo najniebezpieczniejsze działania mają miejsce w ukryciu. Operacje w Rosji, zabijanie generałów i wysadzanie mostów to właśnie materiał, z którego można budować odstraszanie, presję i siłę przetargową bez konieczności wypowiadania wojny.

To wyjaśnia, dlaczego dowody pozostają skąpe, ale nie stanowi to argumentu przeciwko istnieniu tego poziomu. Tajny charakter operacji nie jest wynikiem porażki śledztwa, ale raczej jego fundamentalnej zasady. Formalnie odpowiedzialność spoczywa na Kijowie, podczas gdy zasoby, śledztwo, a w niektórych przypadkach wskazówki, zapewniają partnerzy. Koszty ponoszą ludzie na Ukrainie, w Rosji, a wkrótce także w Europie. Tworzy to podział pracy, w którym główny ciężar ryzyka spoczywa na najbardziej bezbronnych, podczas gdy poziom ryzyka, jak pisałem w poprzednich tekstach, jest regulowany gdzie indziej.

Dlaczego tę wojnę można kontrolować, zwięźle wyjaśnił Pascal Lottaz w rozmowie z politologiem Stevenem Starrem z Neutrality Studies. Ukraina nie jest członkiem NATO. Dlatego konfliktem tam można zarządzać: można zwiększać jego intensywność, zmniejszać ją, a następnie ponownie zwiększać. Gdyby ta sama wojna toczyła się na terytorium sojusznika, natychmiast obowiązywałby Artykuł 5 Traktatu NATO, klauzula wzajemnej obrony, zgodnie z którą atak na jednego członka jest uznawany za atak na wszystkich. Wtedy wszystko byłoby albo nic. Wojna zastępcza dopuszcza coś pomiędzy, a brudna wojna jest sposobem na wypełnienie tego „pomiędzy”: utrzymuje presję bez formalnego przekroczenia progu otwarcia wojny. Próg ten jest stale przesuwany. Starr podaje, opierając się na raportach, których nie zweryfikowałem, 7000 dronów w marcu i od 900 do ponad 1000 dziennie w październiku. To, czy liczby są dokładne, jest kwestią drugorzędną w stosunku do logiki. Liczy się schemat: każdy krok jest tuż poniżej poziomu, który uniemożliwiłby użycie kontrolera.

Ujawnia to również, jak nie należy interpretować zachowania Waszyngtonu. Starr postrzega fakt, że ataki na rosyjskie rafinerie nasiliły się po tym, jak prezydent Trump publicznie poprosił Zełenskiego o ich zakończenie, jako dowód na to, że CIA „wymknęła się spod kontroli”, i snuje domysły na temat stanu psychicznego prezydenta. Jednak satelity dostarczające dane rozpoznawcze nie należą do CIA, lecz do Narodowego Biura Rozpoznania (National Reconnaissance Office), agencji Departamentu Obrony, a według „New York Timesa” amerykańscy generałowie w Wiesbaden w Hesji są zaangażowani w planowanie celów. Tam, gdzie agencje wywiadowcze, Pentagon i sztaby współpracują ze sobą, nie ma utraty kontroli, a raczej funkcjonujący aparat. Prośba Trumpa sama w sobie jest działaniem w ramach tego aparatu, sygnałem dla wyborców, przeciwników i sojuszników. Nie sposób z zewnątrz ocenić, czy jest ona traktowana poważnie, czy też wpisuje się w ustalone role. Sam Starr posługuje się bardziej trafnym obrazem: Ci, którzy skupiają się na Trumpie, widzą wodę znikającą w odpływie, a nie siłę grawitacji, która ją tam wciąga.

Alastair Crooke, były brytyjski dyplomata i ekspert ds. Bliskiego Wschodu, wspomina o mechanizmie uzupełniającym w rozmowie z Glennem Diesenem. CIA działa w oparciu o tzw. ustalenia prezydenckie (Presidential Findings), czyli prezydenckie zezwolenia na tajne operacje, które kumulują się przez dekady i pozostają ważne, dopóki żaden prezydent ich nie odwoła. Nie jest potrzebny żaden rozkaz; wystarczy, że nikt ich nie odwoła. To opisuje raczej bezwładność niż intencję. To, co donosi „The Atlantic”, w oparciu o dostępne mi streszczenia, tylko częściowo pasuje do tego obrazu: Ratcliffe podporządkowałby się blokadzie informacyjnej, gdyby Trump wyraźnie nakazał. Zatem agencja działa zgodnie z jasnym rozkazem i kontynuuje działalność, dopóki nie zostanie wydany nowy. Nie jest to sprzeczność, lecz opis mechanizmu utrwalającego ugruntowane praktyki. Regulator nie jest jednak jednoręczny. Crooke donosi, że próba ograniczenia zasięgu ukraińskich dronów za pośrednictwem Starlink, satelitarnej sieci internetowej wykorzystywanej przez ukraińskie siły zbrojne do komunikacji, została cofnięta po dwóch dniach. Oba te stwierdzenia pochodzą od Crooke’a i nie zweryfikowałem ich. Jeśli są prawdziwe, regulator jest pociągany z dwóch stron: przez tego, kto chce zmniejszyć prędkość, i przez tego, kto chce ją ponownie zwiększyć.

Jest to zgodne z oceną samej strony zachodniej. Brytyjski sekretarz obrony Streeting podobno w „Financial Times” wezwał do utworzenia dodatkowych kanałów komunikacji z Moskwą, zwłaszcza między personelem wojskowym, aby zapobiec błędnym kalkulacjom. Londyn próbował otworzyć takie kanały, ale spotkał się z odmową. Mercouris interpretuje to jako obawę przed utratą kontroli nad tym, co w Europie nazywa się wojną hybrydową. Taka jest jego interpretacja, a cytowany przez niego artykuł nie zawiera terminów „MI6” ani „wojna hybrydowa”. Niemniej jednak logika jest słuszna: poziomu komunikacji, którego nie da się regulować ze względu na możliwość kontestacji, trudno ograniczyć. Taka jest właśnie cena tajemnicy.

Druga strona również należy do tego obrazu. Rządy zachodnie oskarżają Rosję o sabotaż w Europie, a Moskwa, według Mercouris, rozpoczyna działania odwetowe. Każdy, kto określa to wszystko jako jednostronną agresję Zachodu, pomija fakt, że tajna wojna rozwija swoją własną dynamikę eskalacji. Tam, gdzie działania nie są przypisane, każda strona może przypisać drugiej wszystko, a każdy incydent staje się usprawiedliwieniem dla kolejnego.

Zakończenie

W Abu Zabi to, co przez lata było trzymane w tajemnicy, teraz wychodzi na jaw. Fakt, że Rosjanie wnoszą swój kontrwywiad, to coś więcej niż tylko kwestia tradycji. Pokazuje, że brudna wojna jest dla nich punktem negocjacyjnym i że zbliża się moment, w którym Zachód zdecyduje, czy chce wyraźnie ograniczyć poziom działań wojennych, który oficjalnie zaprzecza.

Ci, którzy czynią tajną wojnę swoją naczelną zasadą, nie mogą już negocjować bez przyznania się do tego. A ci, którzy się do tego przyznają, przestali być stronami konfliktu.

+++