Moskwa chce zlikwidować imperium USA

za pomocą prawa międzynarodowego

Franck Pengam wolnemedia/moskwa-chce-zlikwidowac-imperium-usa-za-pomoca-prawa-miedzynarodowego

Dmitrij Miedwiediew zaapelował na Międzynarodowym Forum Prawnym w Sankt Petersburgu o stworzenie wiążących mechanizmów likwidacji zagranicznych baz wojskowych na całym świecie. Stany Zjednoczone posiadają od 750 do 800 baz wojskowych w około 80 krajach: jest to bezprecedensowa obecność w historii współczesnej w czasie pokoju. Dlaczego Moskwa wybiera drogę prawną i dyplomatyczną, a nie militarną, aby kwestionować globalny porządek bezpieczeństwa? Czy Globalne Południe , które ma bezpośrednie doświadczenie w goszczeniu baz zagranicznych, jest prawdziwym celem tej rosyjskiej ofensywy?

Wypowiedź Miedwiediewa sama w sobie nie stanowi dyplomatycznego zerwania. Wpisuje się ona w ugruntowaną rosyjską doktrynę wielobiegunowości i wyzwania dla porządku zachodniego. Jednak forma prawna, jaką Moskwa zamierza teraz nadać temu wyzwaniu, zasługuje na poważną uwagę, ponieważ ujawnia bardziej wyrafinowaną strategię niż prosta retoryka antynatowska.

Wiceprzewodniczący Rady Bezpieczeństwa Rosji wezwał do stworzenia wiążących mechanizmów prawnych w celu likwidacji sieci zagranicznych baz wojskowych, które Stany Zjednoczone i ich sojusznicy rozmieścili na wszystkich kontynentach. Liczby mówią same za siebie: Waszyngton posiada od 750 do 800 baz wojskowych w około 80 krajach i terytoriach. Żadne inne mocarstwo we współczesnej historii nie utrzymywało tak dużej obecności wojskowej w czasie pokoju. „Dlatego konieczne jest wypracowanie konkretnych mechanizmów prawnych, mających na celu likwidację obecnego systemu obcej obecności wojskowej, jaki Zachód narzuca innym państwom”.

To stwierdzenie Miedwiediewa ma wagę analityczną, której odrzucenie jako zwykłej propagandy byłoby błędem. Kluczowym słowem jest „narzuca”. Za tą semantyką kryje się bowiem fundamentalne pytanie: w jakim stopniu państwa, w których znajdują się amerykańskie bazy, dobrowolnie się na to zdecydowały, a w jakim stopniu podlegają presji strukturalnej, która utrudnia odróżnienie tej zgody od ukrytego przymusu? To właśnie to pytanie każe nam zadać realistyczna perspektywa, a którego zachodnie rządy zazwyczaj wolą unikać.

Prawo międzynarodowe jako pole bitwy

Rosyjska strategia jest tu wyraźnie widoczna: ponieważ militarna równowaga sił jest niekorzystna dla NATO pod względem globalnej projekcji, Moskwa dąży do otwarcia drugiego frontu, prawnego i dyplomatycznego, poprzez mobilizację tych samych norm, które Zachód od dawna wykorzystuje na swoją korzyść. To forma instytucjonalnego jiu-jitsu, zgodna z rosyjską wizją świata, w którym zasady nie powinny pozostać monopolem mocarstw atlantyckich.

Miedwiediew stwierdza to jednoznacznie: bazy zagraniczne „prowokują napięcia międzynarodowe i regionalne”. Ta obserwacja nie jest bezpodstawna. Amerykańska obecność wojskowa na Bliskim Wschodzie, w Azji Południowo-Wschodniej i u progu Rosji nie przyniosła stabilnego pokoju obiecywanego przez jej zwolenników. Podsyciła niechęć, asymetrie i dynamikę konfrontacji, które są obecnie odczuwalne na Ukrainie, Morzu Południowochińskim i gdzie indziej. Ignorowanie tego związku przyczynowo-skutkowego tylko dlatego, że podkreśla go Moskwa, byłoby błędem analitycznym.

Kwestia skuteczności tych przyszłych mechanizmów prawnych pozostaje całkowicie otwarta. Instytucje międzynarodowe, począwszy od ONZ, są de facto rządzone przez równowagę sił między swoimi stałymi członkami. Żadna rezolucja nie zmusi Waszyngtonu do zamknięcia baz w Niemczech, Japonii czy Korei Południowej, jeśli nie będzie tego chciał. Miedwiediew doskonale o tym wie. Celem jest zatem nie tyle osiągnięcie natychmiastowego rezultatu normatywnego, co zbudowanie alternatywnej narracji w skali globalnej, a w szczególności dla Globalnego Południa.

Globalne Południe jako strategiczna publiczność

W tym właśnie tkwi prawdziwa stawka rosyjskiej ofensywy dyplomatycznej. Moskwa zwraca się nie tyle do stolic europejskich, oddanych wizji atlantyckiej, co do krajów Afryki, Azji i Ameryki Łacińskiej, które mają bezpośrednie i często bolesne doświadczenie z obecnością obcej bazy wojskowej na swoim terytorium. W przypadku tych państw rosyjski dyskurs o suwerenności i niezaangażowaniu rezonuje z siłą, którą zachodni dyplomaci regularnie lekceważą.

Nie można ignorować bezpośredniego kontekstu. Stanowisko to pojawia się w obliczu eskalacji ukraińskich ataków dronów na terytorium Rosji, w tym ataków na strategiczne rafinerie ropy naftowej. Moskwa otwarcie oskarża zachodnie służby wywiadowcze o dostarczanie ukraińskim siłom danych o celach, co w efekcie przekształca konflikt w bezpośrednią, choć zawoalowaną, konfrontację między Rosją a NATO. W obliczu rosnącej presji, sięgnięcie po środki prawne jest również wewnętrzną reakcją polityczną: dowodem na to, że Rosja ma inne możliwości niż konfrontacja militarna.

To, co dzieje się w Sankt Petersburgu, nie jest zatem akademicką debatą na temat prawa międzynarodowego. To próba Rosji, by prawnie i moralnie zredefiniować globalny układ sił, narzucając ideę, że amerykańska obecność wojskowa nie jest gwarancją zbiorowego bezpieczeństwa, lecz formą ukrytej okupacji. Niezależnie od tego, czy zgadzasz się z tą analizą, czy nie, odpowiada ona percepcji rosnącej większości państw na całym świecie. I właśnie tę rzeczywistość Zachód, kurczowo trzymając się swoich instytucjonalnych pewników, nie kwapi się traktować poważnie.

Autorstwo: Franck Pengam
Wyszukał, opracował i udostępnił: Jarek Ruszkiewicz
Źródło zagraniczne: Geopolitique-Profonde.com