Szachownica Brzezińskiego
– niemieckie wyliczenia
liczone w miliardach dolarów
Autor: Wolfgang Effenberger apolut/brzezinskis-schachbrett-deutschlands-milliardenrechnung
Skutki finansowe polityki Ukrainy od czasu pomarańczowej rewolucji 2004 do 2026 r.
Opinia Wolfganga Effenbergera .
Strategiczne znaczenie Ukrainy
Ukraina odegrała kluczową rolę w brytyjskiej geopolityce przed I wojną światową, a także w amerykańskiej geopolityce po II wojnie światowej, a zwłaszcza po zimnej wojnie. Z powierzchnią 603 000 kilometrów kwadratowych, Ukraina jest drugim co do wielkości krajem w Europie po Rosji; graniczy z Polską, Węgrami i Słowacją od zachodu, Białorusią od północy, Morzem Czarnym od południa i Rosją od wschodu. Ta długa wspólna granica z rosyjskimi sąsiadami odgrywa kluczową rolę w wojnie o wschodnią Ukrainę.
Kraj jest podzielony na Wschód i Zachód pod wieloma względami: Zachód, pozostający pod wpływem Habsburgów, charakteryzuje się rolnictwem, katolicyzmem i jest ukraińskojęzyczny, podczas gdy Wschód (wschodnie Kotliny Donieckiej) był zdominowany przez carat i Cerkiew prawosławną, ciężki przemysł i język rosyjski. Te długotrwałe różnice, a także – dla ludności rosyjskojęzycznej – bliskość Rosji, wzmocniona licznymi więzami rodzinnymi, utrudniały strategom w Białym Domu prostą integrację Ukrainy z Zachodem.
Urodzony w Polsce weteran geopolityki Zbigniew Brzeziński, aż do swojej śmierci w 2017 roku, miał większy wpływ niż niektórzy prezydenci USA. W swojej książce z 1997 roku „Wielka Szachownica” nie pozostawił wątpliwości co do ambicji USA wobec Europy.
„Prostym faktem jest, że Europa Zachodnia, a coraz częściej także Europa Środkowa, w dużej mierze pozostanie protektoratem amerykańskim, którego państwa sojusznicze przypominają wasali i danników z przeszłości”. (1)
Jaki jest nadrzędny motyw? Dla Anglii głównym zagrożeniem były rozwijające się gospodarczo Niemcy, zjednoczone od 1871 roku. Od końca XIX wieku elity w krajach anglosaskich rozważały wszelkie uzasadnione środki, aby zapobiec powstaniu silnej władzy centralnej w Europie: wojny gospodarcze i handlowe, intrygi i ukierunkowane działania destabilizacyjne. Bismarck dostrzegł to już w kwietniu 1888 roku.
„Ludzkość, pokój i wolność są zawsze ich pretekstem, gdy nie może nimi być chrześcijaństwo i szerzenie dobrodziejstw cywilizacji wśród dzikusów i półbarbarzyńców, dla odmiany. Prawdę mówiąc, „The Times” i „Królowa Wiktoria” [przyp. autora] pisali w interesie Anglii, który nie miał nic wspólnego z naszym. Interes Anglii leży w tym, że Rzesza Niemiecka ma złe stosunki z Rosją; naszym interesem jest to, abyśmy mieli z nią jak najlepsze stosunki.”(2)
Oświadczenie Bismarcka zostało znacznie przekroczone 127 lat później przez George’a Friedmana, przewodniczącego amerykańskiego think tanku Stratfor, który jasno stwierdził, że Stany Zjednoczone nie mają żadnych „relacji” z Europą, a jedynie stosunki dwustronne z poszczególnymi państwami. Następnie przeszedł do konkretów:
„Tak więc z pierwotnego, pierwotnego interesu Stanów Zjednoczonych, dla których od wieków toczymy wojny – I wojnę światową, II wojnę światową i zimną wojnę – wynikały stosunki między Niemcami a Rosją. Ponieważ zjednoczeni, są jedyną potęgą, która może nam zagrozić, a naszym interesem było dopilnowanie, aby do tego nie doszło”.
Idea pasa państw buforowych między Niemcami a Rosją istniała od 1919 roku. Marszałek Polski Józef Piłsudski nazwał go „Międzymorzem”. Wkrótce pas państw rozciągający się od Finlandii, przez kraje bałtyckie i Polskę, aż po Rumunię, faktycznie oddzielił Związek Radziecki od reszty Europy – dla ochrony przed „bolszewicką rewolucją światową”.
Aby zapobiec anglo-amerykańskiemu koszmarowi, jakim jest dzisiejszy sojusz niemiecko-rosyjski, konfrontacja z Rosją musi trwać, co oznacza konieczność wbicia klina między Niemcy a Rosję. W swoim wykładzie na początku 2015 roku Friedman odniósł się do motywów polityki USA: Rzym jako wielki wzór do naśladowania – to upodobanie jest widoczne dla wszystkich w reprezentacyjnych budynkach Waszyngtonu, takich jak Kapitol. Najpóźniej od uzyskania niepodległości Stany Zjednoczone postrzegają siebie jako prawowitego spadkobiercę starożytnych Rzymian, którzy byli na tyle mądrzy, by nie wysyłać wojsk do odległych regionów poza Cesarstwo Rzymskie. Zamiast tego, osadzono tam prorzymskich królów, odpowiedzialnych za utrzymanie pokoju. Imperia, które próbowały bezpośrednio rządzić terytoriami okupowanymi, poniosły porażkę, na przykład III Rzesza. Trzeba działać sprytnie, przyznał Friedman. I USA rzeczywiście to robią! Genialnie, wyjaśnił, jak wywołano kolorowe rewolucje i otworzyły się wrota dla wojny. Wszystko zgodnie z planem.
Od 2015 roku idea Międzymorza odżyła, tym razem nie jako inicjatywa dwóch, a trzech mórz: Bałtyk – Morze Czarne – Morze Adriatyckie.
Dokument strategiczny „Tradoc 525-5” z 1994 roku jasno opisuje etapy eskalacji: Zamieszki, Kryzys, Konflikt, Wojna. (4) Tylko na tle tego szablonu można zrozumieć działania USA od zakończenia zimnej wojny. W przypadku Ukrainy etapy te są szczególnie oczywiste: Majdan, Słowiańsk, Krym i wreszcie Wojna.
„Pomarańczowa rewolucja” 2004
Impulsem do tak zwanej „pomarańczowej rewolucji” były wybory prezydenckie na Ukrainie w 2004 roku: po jednej stronie prorosyjski Wiktor Janukowycz, po drugiej faworyzowany przez Zachód Wiktor Juszczenko. Obiecał on, że w razie wygranej zniweczy plan utworzenia euroazjatyckiej strefy gospodarczej. Mimo poparcia Zachodu, Juszczenko przegrał. Ponieważ jednak obaj kandydaci nie przekroczyli progu 50%, przeprowadzono drugą turę wyborów. Wiktor Janukowycz wygrał ponownie, choć nieznacznie. Zwolennicy Juszczenki i obserwatorzy wyborów z OBWE zarzucili oszustwo wyborcze, a ponad 100 000 osób zgromadziło się na Majdanie, by zaprotestować. Masowe protesty szybko rozprzestrzeniły się na zachodnie miasta Ukrainy, a po oficjalnym ogłoszeniu Janukowycza zwycięzcą, frakcja Juszczenki postanowiła zablokować rząd strajkami generalnymi i okupacjami.
W trakcie pomarańczowej rewolucji Ian Traynors, wieloletni korespondent „Guardiana ” w Moskwie i Europie Wschodniej, dostrzegł pewien schemat, który rozwinął się w Jugosławii, by obalić rząd Slobodana Miloševicia, a który znalazł zastosowanie również w Gruzji w postaci „rewolucji róż”. Ukraiński ruch studencki Pora odegrał kluczową rolę w ruchu protestacyjnym – podobnie jak serbski ruch puczystów Optor, który doprowadził do władzy prozachodniego Vojislava Kosztunicy w Serbii. Analogiczny ruch w Gruzji w 2003 roku nosił nazwę Kmara, a na Białorusi – Subr. (5)
We wszystkich przypadkach ruchy te były szkolone, finansowane i kierowane przez profesjonalnych „doradców” wspieranych przez zachodnie rządy, agencje i organizacje, takie jak Fundacja Konrada Adenauera, Departament Stanu USA i USAID, we współpracy z Narodowym Instytutem Demokratycznym, Międzynarodowym Instytutem Republikańskim, Freedom House i Instytutem Społeczeństwa Otwartego George’a Sorosa. Skoordynowane działania początkowo odniosły sukces. W wyniku wielotygodniowych protestów pierwsza tura wyborów została unieważniona. W powtórce 26 grudnia 2004 roku Juszczenko uzyskał najwięcej głosów i został zaprzysiężony na następcę Leonida Kuczmy w Kijowie w styczniu 2005 roku. W polityce zagranicznej „Pomarańczowi” wyznaczyli zupełnie nowe priorytety. W kwietniu 2005 roku prezydent Juszczenko i sekretarz generalny NATO Jaap de Hoop Scheffer podpisali porozumienie w sprawie przygotowań do przystąpienia Ukrainy do NATO. Nie było już mowy o często przywoływanej neutralności kraju. „To spotkanie miało charakter rewolucyjny… Po raz pierwszy uznano, że Ukraina chce i może stać się atlantycka” – (6) oświadczył Ołeksandr Sznyrkow, „pomarańczowy” pracownik Instytutu Stosunków Międzynarodowych w Kijowie.
Pomimo otwartego stanowiska wobec atlantyckiego sojuszu wojskowego, „Pomarańczowi” (Ukraina) nie mogli być pewni poparcia większości społeczeństwa. Ich priorytetem była integracja z Zachodem, otwierająca drzwi zachodniemu kapitałowi i jednocześnie wzbogacająca ich samych. Naciskali na przystąpienie do WTO – bez okresów przejściowych i jakichkolwiek specjalnych warunków wstępnych. Pożyczki MFW uzależniły Ukrainę od zachodniego kapitału już w 2014 roku. Warunki pożyczek obejmowały żądania prywatyzacji mieszkań, podwyżki podatków masowych i eliminację wszelkich subsydiów socjalnych: typową neoliberalną terapię szokową. Zachodnia para mocarstw Wiktor Juszczenko i jego atrakcyjna premier Tymoszenko obrali kurs antyrosyjski i znieśli preferencyjne warunki zakupu rosyjskiego gazu. W styczniu 2009 roku wszedł w życie nowy kontrakt na dostawy gazu z ceną powiązaną z rynkiem światowym. Teraz UE musiała przyjść z pomocą nacjonalistycznemu i neoliberalnemu rządowi.
Kampania wyborcza w 2010 roku rozpoczęła się w obliczu całkowitej katastrofy gospodarczej spowodowanej polityką neoliberalną. Wiktor Janukowycz prowadził kampanię na platformie niezaangażowanej Ukrainy, powracając tym samym do linii polityki zagranicznej za czasów Kuczmy, która wraz z polityką gospodarczą i korzystnymi warunkami kredytowymi w latach 90. XX wieku przyniosła Ukrainie najdłuższy jak dotąd okres wzrostu gospodarczego. Ponadto kandydat Partii Regionów opowiadał się za umiarkowaną, probiznesową polityką. Biorąc pod uwagę utrzymującą się siłę Pomarańczowego Bloku, zwłaszcza na zachodniej Ukrainie, przedstawiciele Partii Komunistycznej ogłosili wybory prezydenckie wyborem między dwoma złami i wezwali wyborców do preferowania Janukowycza, przedstawiciela „kapitału narodowego”, nad Tymoszenko, przedstawicielką „kompradorskiej burżuazji” (lokalnych kupców prowadzących interesy z mocarstwami kolonialnymi). (7) Janukowycz wygrał wybory (49%, Tymoszenko 45%), podczas gdy prezydent Juszczenko uzyskał jedynie 5,45% głosów.
W 2010 roku Ukraina otrzymała pożyczkę z MFW wynegocjowaną przez koalicję Juszczenko/Tymoszenko. Kluczowym warunkiem była „reforma” systemu emerytalnego. Taka reforma oznaczałaby drastyczne cięcia emerytur poprzez prywatyzację i napływ kapitału zagranicznego. Ponadto warunki MFW nakazywały zamrożenie płac i emerytur, a także zmniejszenie dopłat do paliw i ogrzewania. Jednak nowy rząd premiera Mykoły Azarowa zawiesił współpracę z MFW wiosną 2011 roku, a trzecia transza pożyczki w wysokości 15 miliardów dolarów nigdy nie została wypłacona. Jednostronne więzi z Zachodem ulegały coraz większemu rozluźnieniu. We wrześniu 2010 roku Ukraina otrzymała pożyczkę w wysokości 4 miliardów dolarów od Chińskiej Republiki Ludowej na projekty infrastrukturalne. Następnie, w lipcu 2012 roku, otrzymała pożyczkę w wysokości ponad 4,5 miliarda dolarów na rozwój ukraińskiego rolnictwa, a Ukraina była również w stanie znacząco zwiększyć swój eksport do Chin. Do 2013 roku roczny eksport zboża przekroczył już cztery miliony ton. Oprócz komponentu ekonomicznego, istniał również komponent militarny. Już w 1999 roku Chiny zakupiły od Ukrainy lotniskowiec, który po remoncie wypłynął w 2011 roku na pierwsze próby morskie pod nazwą Liaoning , wraz z myśliwcami. Turbiny gazowe do najnowocześniejszych chińskich niszczycieli zostały sprowadzone z Ukrainy już w 1990 roku.
Ogólnie rzecz biorąc, nowy rząd prowadził zrównoważoną politykę zagraniczną, otwierając się na kraje Globalnego Południa – od Ameryki Południowej i Afryki po Chiny. W pierwszym roku urzędowania Janukowycz podpisał z prezydentem Hugo Chávezem porozumienie, które otworzyło wenezuelskie pola naftowe dla firm ukraińskich. (8) Ponadto Chávez i Janukowycz uzgodnili tranzyt wenezuelskiej ropy naftowej na Białoruś i zakup przez Wenezuelę samolotów Antonow. Podczas wizyty państwowej Janukowycza w Indiach w grudniu 2012 roku, Ukraina również rozszerzyła swoje stosunki gospodarcze z tym krajem poprzez szereg porozumień. Podobnie jak w przypadku Chin, interesy Indii koncentrowały się na współpracy z producentami broni we wschodniej Ukrainie.
Zorganizowany zamach stanu 2013/14
W polityce wewnętrznej i gospodarczej rząd Janukowycza priorytetowo traktował wzmocnienie klasy średniej i poprawę sytuacji socjalnej pracowników. Polityka ta zasadniczo różniła się od neoliberalnego kursu poprzedniego rządu, który jednostronnie popierał Waszyngton, Brukselę i Berlin. Janukowycz nie deklarował ani jednostronnego zaangażowania w UE i NATO, ani jednostronnie prorosyjskiej postawy. W listopadzie 2013 roku oficjalni przedstawiciele podpisali umowę z amerykańską firmą energetyczną Chevron w sprawie rozwoju gazu łupkowego. Metoda szczelinowania miała uniezależnić Ukrainę od rosyjskiego gazu do 2020 roku.
Duet Janukowycz/Azarow opowiadał się za zacieśnieniem więzi z Unią Eurazjatycką, która do początku 2014 roku obejmowała Armenię, Białoruś, Kazachstan i Rosję. Stanowiło to poważny krok wstecz dla strategów NATO/UE, mimo że rząd Azarowa również dążył do stowarzyszenia z UE. Na szczycie w Brukseli w 2013 roku przewodniczący Komisji Europejskiej Barroso jednoznacznie stwierdził, że przystąpienie do kierowanej przez Rosję Unii Celnej jest nie do pogodzenia z zacieśnieniem więzi z UE ani z przystąpieniem do niej; Ukraina musiała podjąć decyzję. Niewielu dostrzegało niebezpieczeństwo, że ta bezkompromisowa postawa może wpędzić Ukrainę w ramiona Rosji.
21 listopada 2013 roku prezydent Janukowycz wstrzymał jednak wszelkie działania związane z umową stowarzyszeniową. Czując się bardziej niezależnym od Rosji i mając wzmocnioną pozycję dzięki umowom z Chevronem, najwyraźniej uznał, że może tymczasowo zawiesić stowarzyszenie z UE z powodu trwających interwencji w państwie i społeczeństwie. Co więcej, gotowa do podpisu była jedynie część 2 (polityczna), a nie część 1 (umowa gospodarcza). UE powiązała tę umowę z pożyczkami z MFW, domagając się znacznej dewaluacji ukraińskiej waluty oraz zamrożenia płac, emerytur i składek na ubezpieczenia społeczne. Zakładała ona również jednostronne skupienie się na rynku Unii Europejskiej. Były komisarz UE ds. rozszerzenia Günter Verheugen wskazał dwa błędy w negocjacjach: po pierwsze, UE nie zaoferowała Ukrainie długoterminowej perspektywy, a po drugie, niedoceniła presji zewnętrznej, pod jaką znajdowała się Ukraina, i stworzyła wrażenie, że Ukraina jest przedmiotem przepychanek między UE a Rosją. Co więcej, umowa stowarzyszeniowa po raz pierwszy ustanawia komponent wojskowy. (9)
Janukowycz powiązał tymczasowe wstrzymanie umowy z prośbą o pomoc finansową do UE i MFW dla podupadającego budżetu Ukrainy. Gdy ta została odrzucona, zwrócił się do Rosji. Deklarując wycofanie się z umowy z Unią Europejską, Rosja obniżyła cenę dostaw gazu ziemnego o około jedną trzecią i obiecała zakup ukraińskich obligacji rządowych o wartości 15 miliardów dolarów. (10) Do czasu obalenia Janukowycza na Ukrainę napłynęło 3 miliardy dolarów.
W dniach 21-22 lutego 2014 roku parlament został zajęty pod przewodnictwem Prawego Sektora. Prezydent Janukowycz opuścił kraj i udał się do Rosji. Chociaż uzyskano większość pozwalającą na odsunięcie go od władzy, nie osiągnięto wymaganej konstytucyjnie większości trzech czwartych. Mimo to oligarcha Poroszenko objął urząd zgodnie z planem, a prezydent USA Obama z satysfakcją oświadczył: „My, Stany Zjednoczone, wynegocjowaliśmy porozumienie w sprawie przekazania władzy”. (11)
We wrześniu 2014 r. administracja Obamy uchwaliła dokument TRADOC 525-3-1 „Zwycięstwo w złożonym świecie 2020–2040”.
Konsekwencje finansowe polityki Niemiec wobec Ukrainy:
od pomarańczowej rewolucji 2004 r. do dziś (2026 r.)
- Pomarańczowa rewolucja (2004)
- Polityka Sąsiedztwa UE
- Niemieckie programy finansowania
- Współpraca rozwojowa
- fundacje polityczne
- KfW
- GIZ
- Hermes gwarantuje
- Obserwacja wyborów
Pomoc dla Ukrainy do 2013 r.: ok. 1–2 mld euro
; Pomoc dla Ukrainy w latach 2014–2021: ok. 1,83 mld euro (12)
(Federalne Ministerstwo Spraw Zagranicznych)
Standardowe kwoty dodatków, a także pokrycie kosztów zakwaterowania, ogrzewania i ubezpieczenia zdrowotnego wynikają z przepisów o dochodach obywateli oraz informacji udostępnianych przez Federalne Ministerstwo Pracy i Spraw Socjalnych.
Kwota ta nie jest kwotą oficjalną, lecz uśrednionym szacunkiem, wyliczonym na podstawie różnych pozycji kosztów publicznych. Rzeczywiste koszty różnią się w zależności od wielkości gospodarstwa domowego, miejsca zamieszkania, statusu zatrudnienia i poszczególnych usług. Sprawozdanie finansowe za lata 2004–2026 (14)
(Według Federalnego Ministerstwa Finansów/Raporty miesięczne/Numer/2025/01/)
Całkowite koszty są trudne do określenia i rozbicia ze względu na różnorodność sektorów i interesariuszy; są one rozgałęzione i ukryte w bardzo zróżnicowanych budżetach.
Niemieckie gminy są już praktycznie bankrutami, a rząd federalny stale zaciąga miliardy dolarów w nowych kredytach na finansowanie uzbrojenia i kosztów wojny na Ukrainie. Płacimy zatem za geopolityczne interesy USA, które są diametralnie sprzeczne z naszymi własnymi interesami bezpieczeństwa, ponieważ czyni nas to celem militarnym dla Rosji.
+++
Notatki i źródła
Wolfgang Effenberger, urodzony w 1946 roku, zdobył dogłębną wiedzę na temat „pola bitwy nuklearnej” w Europie, przygotowywanego przez USA, służąc jako kapitan w niemieckich oddziałach saperskich. Po dwunastu latach służby studiował nauki polityczne i edukację średnią (budownictwo/matematyka) w Monachium, a następnie do 2000 roku wykładał w uczelni technicznej budownictwa. Od tego czasu publikował prace na temat najnowszej historii Niemiec i geopolityki USA. Do jego najnowszych publikacji należą: „Czarna księga UE i NATO” (2020), „Niedoceniana potęga” (2022) oraz „Od wojny do porządku światowego” (2026).
+++
1) Brzeziński 1997, Wielka Szachownica, s. 25. 192
2) Lenz/Marcks 1915, Berlin, s. 23-35. 190
4) Wolfgang Effenberger: Czarna księga UE i NATO: Dlaczego świat nie może znaleźć pokoju. Höhr-Grenzhausen 2020, s. 2020 318
5) Wolfgang Effenberger: Czarna księga UE i NATO: Dlaczego świat nie może znaleźć pokoju. Höhr-Grenzhausen 2020, s. 318 i nast.
6) Cytat z junge welt , 31 maja 2005
7) Effenberger, s. 322
8) Tamże, s. 323
9) Tamże, s. 324
10) Tamże.
11) Cytat jak w http://cnnpressroom.blogs.cnn.com/2015/02/01/pres-obama-on-fareed-zakaria-gps-cnn-exclusive/ , dostęp 9 listopada 2019 r.