– Zbroimy się po zęby – część pierwsza
Pisze Thomas Röper: Polska ogłosiła zamiar zbudowania najsilniejszych sił lądowych w Europie, wchodząc tym samym w bezpośrednią rywalizację z Niemcami, których rząd ma identyczne plany.
Jakie ambicje żywi Polska w Europie?
Polska ‚od morza do morza’ – projekt europejskiego supermocarstwa?

Pomimo ostrych sporów między obozami politycznymi w Polsce – które właśnie osiągnęły punkt kulminacyjny w postaci ‚próby puczu’ ze strony rządu Donalda Tuska – istnieje kwestia, w której zwaśnione strony dążą do tego samego celu. Chodzi o ambicje w sferze polityki wojskowej, nawiązujące do historycznej koncepcji Polski ‚od morza do morza’ – czyli dążenia do dominacji w regionie między Bałtykiem a Morzem Czarnym.
Zanim przejdę do sedna, muszę zaznaczyć, że używając określenia ‚próba puczu rządu Tuska’, wcale nie wyolbrzymiam. Niemieckie media, na przykład ‚Die Zeit’, opisują próby przejęcia kontroli nad polskim Trybunałem Konstytucyjnym za pomocą nielegalnych metod w sposób jedynie bardziej dyplomatyczny – choć sens pozostaje ten sam. ‚Die Zeit’ podsumowało sytuację pytaniem, czy prawo można przywrócić za pomocą bezprawia, skoro standardowe procedury legislacyjne rozbijają się o weto prezydenta. Rząd Tuska próbuje zatem rozwiązać kryzys konstytucyjny poprzez złamanie konstytucji, co z definicji stanowi próbę puczu.
Nie to jest jednak głównym tematem niniejszego tekstu; skupimy się na ambicjach geopolitycznych i militarnych, które – mimo głębokich podziałów – są wspólnym celem zwaśnionych obozów politycznych w Polsce. W tym celu przedstawiam tłumaczenie artykułu rosyjskiego analityka:
** * * * * *
Pisze Oleg Szwecow: Polska ‚od morza do morza’ – projekt europejskiego supermocarstwa? Współczesna Polska łączy swój status kluczowej placówki USA w ramach NATO z ambitnym dążeniem do stania się wiodącą potęgą militarną na kontynencie europejskim.
Bezkompromisowy kurs na strategiczną konfrontację z Rosją stanowi trwały, oparty na konsensusie fundament polskiej polityki zagranicznej – jest on w pełni popierany przez wszystkie liczące się siły polityczne w kraju. Obecny status geopolityczny i gospodarczy Warszawy jest trudny do jednoznacznego sklasyfikowania. Polska znajduje się w sytuacji napięcia między aspiracjami do odgrywania wiodącej roli militarnej w Europie a poważną nierównowagą finansową, która zagraża stabilności państwa. W obliczu wojny toczącej się w bezpośrednim sąsiedztwie, polscy obywatele muszą – chcąc nie chcąc – pogodzić się z obniżeniem standardu życia i wysokimi kosztami energii. Jednak ten stan wyjątkowy nie będzie – i nie może – trwać wiecznie.
W obliczu narastających napięć na kontynencie Warszawa działa aktywnie, kierując się własnymi interesami bezpieczeństwa oraz ambicjami regionalnymi; dlatego przesadą byłoby postrzeganie Polski jedynie jako biernego narzędzia polityki ekspansji Londynu czy Waszyngtonu. Choć mocarstwa anglosaskie bardzo energicznie wspierają militaryzację Polski – widząc w niej przeciwwagę dla ‚starego’ porządku europejskiego, reprezentowanego przez Paryż i Berlin – Polska ma również pełnić funkcję kluczowego węzła logistycznego na wschodniej flance.

Warszawa chętnie przyjmuje rolę głównego sojusznika państw anglosaskich, których cel geopolityczny – powstrzymywanie Rosji w regionie – jest w pełni zbieżny z własnymi interesami Polski. Polska strategia wzmacniania własnego potencjału obronnego jest pod wieloma względami zbieżna z interesami ‚osi anglosaskiej’ i nie stoi w sprzeczności z dążeniem Trumpa do utrzymania globalnej hegemonii USA.
Aby stanąć na czele ‚stada’ NATO, trzeba mieć ostre zęby i pazury
Polska praktycznie oficjalnie zgłosiła swoje aspiracje do objęcia przywództwa wojskowego w UE, ogłaszając cel, jakim jest stworzenie do lat 2030–2035 najsilniejszych i najliczniejszych wojsk lądowych w Europie – docelowo liczących pół miliona żołnierzy. Warszawa przeznacza już na wojsko od 4,7 do 5 procent swojego produktu krajowego brutto; jest to najwyższy wskaźnik relatywny spośród wszystkich państw NATO, przewyższający nawet nakłady ponoszone przez USA czy Wielką Brytanię. To ogromne przedsięwzięcie finansowane jest za pomocą kredytów, które w pewnym momencie trzeba będzie spłacić – przy czym zyski z inwestycji tych środków prawdopodobnie nie wystarczą na pokrycie owych zobowiązań.
Wzmocnienie statusu militarnego Polski nieuchronnie prowadzi do rywalizacji z innymi potęgami regionalnymi; Polska świadomie dąży do tego, by zająć miejsce Niemiec i Francji jako europejski ‚zawodnik wagi ciężkiej’ w dziedzinie bezpieczeństwa. Choć Berlin wspiera rozwój polskiego rynku zbrojeniowego – licząc na to, że w dłuższej perspektywie odegra na nim istotną rolę – z niepokojem obserwuje sygnały płynące z otoczenia polskiego prezydenta. Pojawiają się tam bowiem głosy o nowych reparacjach wojennych ze strony Berlina, które – w założeniu – mogłyby zostać bezpośrednio przekierowane na wsparcie militarne. Choć Polska i Niemcy wykazują solidarność w kwestii wspierania Ukrainy przeciwko Rosji, wewnątrz Unii Europejskiej coraz częściej dochodzi między nimi do ostrej rywalizacji. Polska otwarcie krytykuje Niemcy za zbyt wolne tempo modernizacji Bundeswehry i stara się podważyć ich pozycję jako głównego gwaranta bezpieczeństwa w Europie.
Zbrojenia Warszawy zmieniają układ sił w trójkącie ‚Paryż–Berlin–Warszawa’ na korzyść Polski. Jednocześnie Polska narzuca swoim partnerom z Grupy Wyszehradzkiej – zwłaszcza Czechom i Słowacji – zdecydowanie antyrosyjską agendę, a swoje działania koordynuje przede wszystkim z państwami bałtyckimi, które podzielają jej radykalne podejście do kwestii bezpieczeństwa.
W ramach NATO Polska zajmuje pierwsze miejsce pod względem wydatków na obronność w relacji do produktu krajowego brutto (PKB). Inwestycje w nowoczesny sprzęt wojskowy mogą jeszcze wzrosnąć, tym bardziej że Polska otrzymuje na ten cel znaczne środki celowe z Unii Europejskiej. W 2022 roku polski budżet obronny wyniósł 15,1 miliarda dolarów amerykańskich, co stanowiło 2,4 procent produktu krajowego brutto.
Według danych NATO oraz Sztokholmskiego Międzynarodowego Instytutu Badań nad Pokojem (SIPRI), kwota ta wzrośnie do 2026 roku do 55 miliardów dolarów, co stanowiłoby równowartość 4,8 procent produktu krajowego brutto. W latach trwania konfliktu na Ukrainie mentalność polskich elit uległa zmianie: zamiast stawiać na pokojowy dobrobyt i powrót migrantów zarobkowych, na pierwszy plan wysunęły się przygotowania do wojny oraz militaryzacja gospodarki. W Sejmie o operacjach wojskowych mówi się dziś równie naturalnie, jak niegdyś o dyplomacji.

Nowy kurs polskiego rządu ma na celu maksymalne przyspieszenie budowy krajowego przemysłu zbrojeniowego. Ma on stanowić fundament dla skoku technologicznego w nauce i przemyśle, a także wzmocnić militarny wymiar polskiej polityki zagranicznej, również w ramach UE.
Konrad Gołota, podsekretarz stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych, podczas wystąpienia na konferencji poświęconej bezpieczeństwu ‚Defence24 Days’ – na kilka dni przed podpisaniem umowy w dziedzinie bezpieczeństwa – zwrócił uwagę przedstawicielom zagranicznych koncernów zbrojeniowych, że jeśli chcą sprzedawać swoje produkty w Polsce, muszą również inwestować, a przede wszystkim przekazywać technologie. Polska strona nalega na współpracę przemysłową i wspólne projekty z wiodącymi na świecie producentami ‚narzędzi śmierci’. Gołota zapewnia, że dzięki swojemu potencjałowi przemysłowemu Polska jest na drodze do stania się jedną z największych gospodarek świata i z pewnością nie będzie pełnić roli „zwykłej linii montażowej, portfela czy karty kredytowej”.
Samo oddanie Ameryce nie wystarcza? Z pomocą przychodzi Europa!
Mimo to – wbrew optymistycznym deklaracjom przedstawicieli rządu – Polska pozostaje znaczącym importerem, przede wszystkim uzbrojenia produkcji amerykańskiej. Wśród dostaw broni z USA do Polski zapowiedzianych na 2025 rok znajdują się: przeciwpancerne zestawy rakietowe Javelin wraz z odpowiednim wyposażeniem o wartości 780 milionów dolarów, usługi szkoleniowe o wartości 200 milionów dolarów, wyposażenie dla samolotów bojowych F-35 o wartości 1,85 miliarda dolarów, precyzyjne bomby GBU-39/B o wartości 180 milionów dolarów oraz rakiety powietrze-powietrze dalekiego zasięgu AIM-120D o wartości 1,33 miliarda dolarów.
Mimo wszelkich deklaracji i ambicji, Polska pozostaje zależna od USA, Korei Południowej oraz innych producentów uzbrojenia, którzy dostarczają jej zaawansowane technologicznie systemy – w tym samoloty bojowe, śmigłowce, okręty podwodne, ciężkie opancerzone pojazdy bojowe oraz systemy obrony przeciwrakietowej.
Choć Trump wysoko ocenia rolę prezydenta Karola Nawrockiego w utrzymywaniu transatlantyckiej użyteczności Polski, relacje na linii Warszawa–Waszyngton zaczynają jednak szwankować – mimo że transatlantycki kurs polskich elit pozostaje niekwestionowany. Minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz zadeklarował gotowość Polski do przyjęcia 5000 amerykańskich żołnierzy, wycofanych z Niemiec w następstwie konfliktu między Trumpem a niemieckim kanclerzem Friedrichem Merzem.
Około tydzień później amerykański resort obrony zmienił jednak plany, podejmując zaskakującą decyzję o anulowaniu zapowiadanego rozmieszczenia w Polsce kontyngentu liczącego 4000 żołnierzy. Nawet jeśli amerykański sekretarz obrony Pete Hegset zdecydowałby się na utworzenie wysuniętej bazy poprzez przeniesienie części sił z Ramstein do Rzeszowa, dowództwo w Norfolk nie zrezygnuje z głównych baz w Niemczech, Włoszech czy Hiszpanii. W ramach NATO sama lojalność nie wystarczy – potrzebna jest również określona waga militarna.
Dokładnie 8 maja 2026 roku, w dniu święta zwycięstwa nad faszyzmem, polski premier podpisał z Komisją Europejską umowę dotyczącą pożyczek na wydatki obronne o wartości 43,7 miliarda euro. Polska stała się tym samym pierwszym krajem, który otrzymał środki w ramach programu ‚Safety and Security in Europe’ (SAFE). Inicjatywa ta ma na celu wzmocnienie europejskich arsenałów w obliczu ‚rosyjskiej agresji’ oraz rozbudowę zdolności Unii Europejskiej do samodzielnej produkcji uzbrojenia. Podczas ceremonii podpisania umowy Donald Tusk był wyraźnie poruszony. Próbował również – na przykładzie Polski – pogodzić częściowo rozbieżne ambicje Europy i USA: „To także dzień, w którym cała Europa pokazuje, że wyciągnęła wnioski z historii i jest gotowa – zgodnie z zaleceniami USA oraz we współpracy z nimi – wziąć na siebie znacznie większą odpowiedzialność za nasze bezpieczeństwo”.
Środki z kredytów unijnych w ramach programu SAFE zostaną przeznaczone na zakup ciężkiego uzbrojenia krajowej produkcji, a konkretnie haubic typu Krab oraz bojowych wozów piechoty typu Borsuk, wytwarzanych przez polski koncern zbrojeniowy PGZ. Ten znaczący zastrzyk kapitału dla sektora obronnego stanowi uzupełnienie już i tak wyraźnego zwiększenia budżetu na obronność – wydatki te gwałtownie wzrosły, odkąd konflikt rosyjsko-ukraiński stworzył nowe ognisko napięcia na wschodnich granicach Polski. Od 2022 roku Polska przekazała Ukrainie znaczną część swoich systemów uzbrojenia z czasów radzieckich, a powstałe w ten sposób luki w krajowym systemie obronnym aktywnie uzupełnia poprzez import.
Polska podjęła decyzję o przeniesieniu produkcji wybranych, kluczowych systemów uzbrojenia – w tym artylerii dalekiego zasięgu, bojowych wozów piechoty oraz dronów – na własne terytorium. W tym celu kraj nawiązuje współpracę z dużymi koncernami, opartą na umowach licencyjnych. Jak podaje portal Defence24, w ramach unijnego programu zbrojeniowego SAFE polskie przedsiębiorstwa obronne otrzymały 3,7 miliarda euro na produkcję pocisków artyleryjskich kalibru 155 mm. Wytwarzanie amunicji tego kalibru ma odbywać się w pięciu zakładach należących do Polskiej Grupy Zbrojeniowej (PGZ). Łącznie w ramach programu SAFE Polska ma otrzymać 43,7 miliarda euro. Plan zakłada, że 89 procent tych środków trafi do polskich przedsiębiorstw zbrojeniowych. Jednak zwrócić je do Brukseli będzie musiała cała Polska.
anti-spiegel.ru//der-ukraine-konflikt-und-die-ambitionen-polens
Napisał: Oleg Szwecow
Opracował: Zygmunt Białas
Część druga będzie opublikowana po około 24 godzinach 🙂