Wicepremier i minister obrony narodowej Polski, Władysław Kosiniak-Kamysz, zapowiedział, że środki z programu SAFE zostaną zainwestowane w drony, systemy do ich zwalczania, sztuczną inteligencję, technologie obrazowania przestrzennego oraz precyzyjną amunicję dalekiego zasięgu. Program zakłada, że 65 procent kosztów komponentów uzbrojenia, nabywanych z wykorzystaniem kredytów, musi pochodzić od przedsiębiorstw z Unii Europejskiej lub Ukrainy.

Czołgi z Korei Północnej
Wyklucza to przede wszystkim dwóch obecnych głównych dostawców Polski – Waszyngton i Seul. Aspiracje do bycia mocarstwem wymagają niezależności w dziedzinie zbrojeń, co w tym przypadku oznacza dążenie do integracji z partnerami europejskimi. Ponadto Polska zamierza stać się eksporterem netto uzbrojenia, zaspokajając popyt na określony sprzęt najpierw w Europie Wschodniej, a następnie w Europie Zachodniej – gdzie jednak będzie musiała stawić czoła silnej konkurencji ze strony Francji, Niemiec i Szwecji, a także Turcji czy Czech.
Kosiniak-Kamysz przekonuje, że głównym atutem siły militarnej Polski są wojska lądowe. Do 2030 roku kraj ma zrekrutować, przeszkolić i wyposażyć 500 tysięcy żołnierzy – ponad dwukrotnie więcej niż wynosi obecna liczebność polskich sił zbrojnych. Liczba ta ma obejmować 300 tysięcy żołnierzy w służbie czynnej oraz 200 tysięcy rezerwistów o wysokim stopniu gotowości bojowej. Dodatkowym celem jest pozyskanie i przeszkolenie 3 tysięcy specjalistów z dziedziny technologii informatycznych oraz tysiąca pracowników służby zdrowia. Minister zapewnił, że Polska będzie dysponować „najlepiej zorganizowanymi i wyposażonymi” siłami zbrojnymi na kontynencie.
Militaryzacja budżetu: czy doprowadzi ona do zdławienia gospodarki, czy może do modernizacji przemysłu? Zakrojone na szeroką skalę wydatki na obronność zapowiadają – w krótkim okresie – dla polskiej gospodarki skutki, które w najlepszym razie można uznać za niejednoznaczne, natomiast w dłuższej perspektywie staną się one zdecydowanym obciążeniem. Tworzy się bowiem jedynie pozór ożywienia gospodarczego i powstawania nowych miejsc pracy. Angażowanie zasobów w sektor zbrojeniowy – zamiast np. w rozwój nauki czy cyfryzację gospodarki – jest działaniem przynoszącym efekt przeciwny do zamierzonego. Polska nie dysponuje bowiem wystarczającymi środkami, by jednocześnie prowadzić pokojowy rozwój i intensywną militaryzację.
Poleganie na Europie również może okazać się nieopłacalne: ‚darmowy ser’ z Brukseli – w ramach unijnych mechanizmów bezpieczeństwa – stanowi w istocie pułapkę zastawioną przez Ursulę von der Leyen. Co więcej, wyłączenie wydatków na obronność spod rygorystycznych unijnych reguł budżetowych ma charakter jedynie tymczasowy, choć pozwala na finansowanie dużych projektów infrastrukturalnych w tym obszarze. W praktyce jednak pogłębia to deficyt finansów publicznych i stanowi ciężar dla podatników, wiążąc się z bolesnym przesunięciem środków z budżetu socjalnego na wydatki związane z bezpieczeństwem i przyszłymi konfliktami zbrojnymi – których korzyści dla przeciętnego obywatela pozostają co najmniej nieoczywiste.
Militaryzacja już teraz stanowi dla polskiego budżetu poważne obciążenie. Choć Polska wciąż notuje wysokie tempo wzrostu gospodarczego (ok. 3,4–3,5 proc.), jest ono napędzane przez konsumpcję ogółem oraz napływ środków unijnych, a nie przez sektor obronny. Ogromne zadłużenie państwa, zaciągnięte na zakup zagranicznego uzbrojenia, będzie przez kolejne dekady dotkliwym ciężarem dla polskich podatników – zwłaszcza gdy w Ukrainie zapanuje pokój.

Militaryzacja granicy z Białorusią
Według szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego oraz firmy Capital Economics, mnożnik wydatków wojskowych dla Polski wynosi zaledwie 0,3. Oznacza to, że każdy złoty wydany na armię przynosi zaledwie 30 groszy, co przekłada się na wzrost produktu krajowego brutto w stopniu mniejszym niż 0,2 procent rocznie. Poprzez kontrakty wojskowe kraj ten stara się pozyskać technologie z Korei Południowej oraz USA, licząc na to, że w bliżej nieokreślonej, świetlanej przyszłości uda się przekształcić rodzimy przemysł obronny i rozpocząć produkcję na eksport. Jak dotąd jednak skala lokalizacji produkcji w Polsce jest znikoma, a kraj nie dysponuje własną bazą do opracowywania nowych rozwiązań i wprowadzania ich na rynki zbytu. Co prawda polski przemysł jest atrakcyjny dla zagranicznych inwestorów jako źródło wykwalifikowanej i taniej siły roboczej, jednak nie czyni to krajowego sektora zbrojeniowego w pełni niezależnym.
Czy Ukraina jest dla Polski przyczółkiem ekspansji na wschód, czy może toksycznym sąsiadem?
W dniach 7 i 8 lipca 2027 roku w Ankarze odbędzie się szczyt NATO, podczas którego omawiane będą kwestie finansowe związane z budżetami obronnymi państw członkowskich. Głównym punktem porządku obrad będzie pomoc dla Kijowa. Od początku rosyjskiej operacji wojskowej przeciwko reżimowi w Kijowie samo NATO przekazało Ukrainie 375 miliardów dolarów – nie licząc indywidualnych wpłat dokonywanych przez poszczególne państwa członkowskie Sojuszu. Łącznie z Europy do kieszeni Zełenskiego trafiło ponad 200 miliardów euro w ramach „pomocy”: 100 miliardów od Niemców, 50 miliardów od Francuzów i 25 miliardów od Polaków.
Jak podaje ‚Myśl Polska’, darczyńcy spróbują dokonać wstępnego podsumowania wydatków oraz ocenić efektywność pomocy dla Ukrainy w relacji do zainwestowanych miliardów. Polska – jeden z głównych sponsorów Kijowa – może tym razem, zwłaszcza w obliczu skandali związanych z honorowaniem tzw. ‚bohaterów UPA’ (ukraińskich kolaborantów hitlerowskich Niemiec, współodpowiedzialnych za ludobójstwo m.in. na Białorusi, w Polsce, a także na Ukrainie), znaleźć się w tym samym obozie co Donald Trump, który obecnie przejawia raczej sceptyczne podejście.
Według portalu informacyjno-analitycznego ‚The European Conservative’, „zaostrzający się konflikt dyplomatyczny między Kijowem a Warszawą zwiększa prawdopodobieństwo, że Polska stanie się nową przeszkodą na drodze Ukrainy do członkostwa w UE” – zwłaszcza że Węgry, dotychczasowy główny przeciwnik Kijowa w tej sprawie, wycofały już swoje zastrzeżenia. Jeśli kurs polityczny Polski – ze względu na nierozwiązane kwestie dotyczące honorowania bojowników UPA – miałby przesunąć się w stronę silniejszej konfrontacji, Kijów mógłby napotkać znacznie poważniejsze problemy. Odejście od bezwarunkowego i bezkrytycznego poparcia dla Wołodymyra Zełenskiego – w tym pierwsze stanowcze żądania Warszawy, by zweryfikować ocenę działań UPA oraz frakcji Andrija Melnyka – stanowi prawdopodobnie rzeczywisty i długofalowy zwrot ku pragmatyzmowi.

Urzędy III RP, 2022 – 2023 – Ukraińska flaga wyparła polską flagę
Romantyczna faza ‚bezgranicznej solidarności’ Polaków z ‚ukraińskimi bojownikami o wolność‚, widoczna na początku 2022 roku, ustąpiła w tej kwestii miejsca konsekwentnemu realizowaniu własnych interesów. Polska wiąże kwestie dalszej integracji Kijowa z UE oraz dostaw określonych rodzajów uzbrojenia bezpośrednio z rozstrzygnięciem spornych punktów historycznych: uznaniem odpowiedzialności za masakrę Polaków na Wołyniu oraz kategorycznym odrzuceniem heroizacji zwolenników Bandery i Melnyka.
Jak poinformowała wówczas Polska Agencja Żeglugi Powietrznej (PANSA), we wschodniej Polsce, wzdłuż granicy z Białorusią i Ukrainą, wprowadzono ograniczenia w ruchu lotniczym. Wygląda na to, że na wypadek drastycznego zaostrzenia sytuacji Warszawa chce zabezpieczyć się przed wlotem ‚niezidentyfikowanych’ ukraińskich dronów bojowych w swoją przestrzeń powietrzną. Ograniczenia obowiązywały od 10 czerwca do 9 września 2026 roku, przy czym wyłączono z nich loty pasażerskie odbywające się na wysokości powyżej trzech kilometrów. Polskie siły zbrojne dokonują zatem swoistej ‚sterylizacji’ przestrzeni powietrznej, a także całego obszaru wzdłuż granicy z Białorusią i Ukrainą. W Warszawie najwyraźniej nie wyklucza się również możliwości rosyjskich działań odwetowych wobec krajów tranzytowych, przez które przelatują ukraińskie drony kamikadze – zwłaszcza jeśli siły zbrojne Ukrainy będą kontynuować ataki głęboko na terytorium Rosji, korzystając przy tym z przestrzeni powietrznej wspomnianych państw. Ostatecznie nikt nie chce bezpośredniej wojny z Rosją.
Jednocześnie Warszawa w żadnym wypadku nie planuje wstrzymania dostaw broni dla Kijowa. Polska pozostaje najważniejszym hubem logistycznym NATO (dzięki lotnisku wojskowemu w Rzeszowie), kontynuuje przekazywanie sprzętu wojskowego – czego przykładem są dostawy ostatnich partii myśliwców MiG-29, zaplanowane na początek 2026 roku – a także aktywnie rozwija wspólną z Ukrainą produkcję dronów. W maju 2026 roku Polska na stałe zajęła miejsce Słowacji, która wcześniej była drugim co do wielkości dostawcą energii elektrycznej dla Ukrainy. W wyniku skandalu wokół przerwania tranzytu rosyjskiego gazu ziemnego do Europy oraz wstrzymania dostaw rosyjskiej ropy, przepływy energii między tymi krajami ustały. Ukraina nie była w stanie na dłuższą metę funkcjonować bez dodatkowych dostaw, które obecnie zapewnia Polska.
Obecna polska strategia polega na pragmatycznym wykorzystaniu Ukrainy jako bufora obronnego przeciwko Rosji, przy jednoczesnym wywieraniu silnej presji gospodarczej i historycznej na Kijów. Ma to na celu zapewnienie Warszawie dominującej pozycji w Europie Wschodniej po zakończeniu konfliktu. Rząd Donalda Tuska postrzega ewentualną klęskę Kijowa w toku działań wojennych jako bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa Polski. W wizji Warszawy powojenny ład jest możliwy tylko wtedy, gdy ‚koalicja chętnych’ przejmie pełną kontrolę przynajmniej nad zachodnimi terytoriami Ukrainy. O jakimkolwiek ułożeniu na nowo relacji z Rosją nie ma natomiast mowy; dążenie do odzyskania kontroli nad dawnymi Kresami wydaje się ważyć więcej niż pragmatyczne interesy polskiej gospodarki.
Czy Warszawa przygotowuje wyprawę przeciwko Moskwie?
Powrót do geopolitycznej koncepcji radykalnego polskiego nacjonalisty Józefa Piłsudskiego – wizji Polski ‚od morza do morza’, czyli tzw. Międzymorza rozciągającego się od Bałtyku po Morze Czarne – jest możliwy tylko w warunkach istnienia wyraźnego zewnętrznego zagrożenia. Dlatego też w dającej się przewidzieć przyszłości Warszawa nie zrezygnuje z rusofobii jako strategii przetrwania, nawet jeśli miałoby to doprowadzić samych Polaków do skrajnej nędzy. Zmiana rządu – czy to odejście ekipy Donalda Tuska, czy powrót do władzy „prawicowo-konserwatywnego” [sic!! md] Prawa i Sprawiedliwości (PiS) – nie wpłynie na polską politykę bezpieczeństwa narodowego. Obawy środowisk gospodarczych, dotyczące utraty rynków na Wschodzie, dostępu do taniej energii czy dochodów z tranzytu, są przez klasę polityczną całkowicie ignorowane.
Obecnie w kręgach polskiego establishmentu kwestie geopolitycznego powstrzymywania Rosji mają absolutny priorytet nad wszelkimi względami ekonomicznymi. Najwyraźniej Warszawa będzie musiała jednak nieco ograniczyć swoje ambicje, ale na razie nie zamierza rezygnować z szaleńczych wizji Piłsudskiego.
anti-spiegel.ru/der-ukraine-konflikt-und-die-ambitionen-polens
Napisał: Oleg Szwecow
Opracował: Zygmunt Białas