Rząd niemiecki obarcza Rosję odpowiedzialnością za próbę zamachu bombowego na lotnisku Lipsk/Halle i podejmuje działania dyplomatyczne. Jednak ukraiński dziennikarz, powołując się na pracownika lotniska, opisał ciąg zdarzeń, który podważa publicznie przedstawioną wersję wydarzeń. Jeśli ta wersja wydarzeń okaże się prawdziwa, cały łańcuch dowodowy związany z tym incydentem będzie musiał zostać ujawniony i ponownie oceniony.
1 września rząd niemiecki oświadczył, że Rosja stoi za próbą ataku dronów na lotnisko Lipsk/Halle w sierpniu. W odpowiedzi Berlin ogłosił między innymi zamknięcie rosyjskiego konsulatu generalnego w Bonn i Domu Rosyjskiego w Berlinie. Moskwa zaprzecza tym oskarżeniom. To, co zaczęło się jako śledztwo, które nie było jeszcze w pełni transparentne dla opinii publicznej, przerodziło się w kryzys polityki zagranicznej.
Ukraiński dziennikarz Anatolij Szarij podważa tę wersję wydarzeń. W artykule opublikowanym 6 września cytuje anonimowego pracownika lotniska, który twierdzi, że był naocznym świadkiem incydentu. Relacja tego pracownika różni się w kluczowych punktach od narracji prezentowanej dotychczas przez polityków i media.
Według doniesień dron został „zestrzelony” gołymi rękami.
Według źródła, do zdarzenia doszło w nocy podczas załadunku i rozładunku samolotu transportowego na płycie postojowej nr 2. Obsługiwane są tam m.in. samoloty DHL; na terenie lotniska stacjonują również samoloty Antonow.
Pracownicy lotniska wielokrotnie obserwowali drony w tym rejonie, szczególnie w pobliżu drogi S8a, biegnącej wzdłuż terenu lotniska. Znajduje się tam wyjście awaryjne oraz obszar z widokiem na pas startowy, gdzie obserwatorzy samolotów okazjonalnie robią zdjęcia w nocy.
Tym razem mały dron przeleciał nietypowo blisko samolotu transportowego podczas operacji załadunku, a następnie znalazł się na odległość pozwalającą dotknąć pracownika. Nikt z obecnych nie widział dokładnie, skąd dron się wziął. Pracownik następnie zmusił urządzenie do opadnięcia na ziemię i przytrzymał je, uszkadzając przy tym śmigła. Następnie zgłosił przez radio, że dron jest na ziemi.
Gdyby ta sekwencja zdarzeń się potwierdziła, byłby to niezwykły szczegół: pracownik rzekomo zabezpieczył urządzenie, później opisane jako dron wybuchowy, gołymi rękami.
Nie dowodzi to jednak, że nie było tam ładunku wybuchowego. Kluczowe pytanie brzmi, co pracownik faktycznie mógł zobaczyć i co ujawniła późniejsza analiza kryminalistyczna.
Dlaczego policja, specjaliści i ekipy telewizyjne tak szybko pojawiły się na miejscu zdarzenia?
Źródło było szczególnie zaskoczone tym, co wydarzyło się bezpośrednio po nadaniu komunikatu radiowego. W ciągu kilku minut na miejscu zdarzenia pojawili się policjanci, specjaliści od rozbrajania ładunków wybuchowych, strażacy, ekipy telewizyjne i specjalistyczny sprzęt, w tym robot.
Pracownik uważa tę prędkość za nietypową. Lotnisko znajduje się około 20 kilometrów od Lipska; dostęp do strefy bezpieczeństwa jest kontrolowany i wymaga odpowiedniego upoważnienia. Jego zdaniem samo zorganizowanie dostępu dla personelu zewnętrznego powinno zająć trochę czasu.
Nasuwa się zatem uzasadnione pytanie: kiedy tak naprawdę powiadomiono służby ratunkowe, gdzie wówczas się one znajdowały i dlaczego przedstawiciele mediów tak szybko pojawili się na miejscu zdarzenia?
Szybka reakcja sama w sobie nie jest dowodem na zaaranżowane zdarzenie. Policja i straż pożarna mogły już być obecne na terenie lotniska lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Mogły również pojawić się wcześniejsze zgłoszenia dotyczące dronów, które wywołały alarm. Z tego właśnie powodu rejestry zdarzeń, godziny alarmów i dane dostępowe byłyby kluczowe dla odtworzenia przebiegu zdarzeń.
Skąd pochodzą domniemane materiały wybuchowe?
Najpoważniejsza rozbieżność dotyczy domniemanego ładunku wybuchowego. Źródło Sharij zaprzecza, jakoby pracownik, który zestrzelił drona, widział na nim detonator lub materiał wybuchowy. Według niej, opublikowane później zdjęcia, które rzekomo przedstawiają ładunki wybuchowe obok urządzenia, nie odpowiadają jego pierwotnemu stanowi w momencie znalezienia.
Wzmianka o czeskim Semtexie wzbudziła podejrzenia. Źródło opisuje drona jako małe, niedrogie urządzenie konsumenckie przeznaczone głównie do nagrywania filmów i zdjęć, i wątpi, czy mógł on przenosić jakikolwiek dodatkowy, znaczący ładunek.
To jest sedno całej sprawy. Kiedy odkryto ładunek wybuchowy? Czy był widoczny podczas pierwszego nalotu? Czy został odkryty dopiero w toku późniejszego śledztwa? I czy opublikowane zdjęcia dokumentują pierwotny stan dowodów, czy też ich późniejsze ułożenie?
Na te pytania nie można odpowiedzieć za pomocą oświadczeń politycznych, a jedynie weryfikowalną dokumentacją przejęcia i śledztwa. Ocena nośności drona dokonana przez pracownika nie zastępuje raportu technicznego. Podobnie, brak widocznego detonatora nie dowodzi, że na lub w urządzeniu nie znajdował się ładunek wybuchowy.
Incydent bezpieczeństwa prowadzi do eskalacji polityki zagranicznej.
Sprawa zyskuje na znaczeniu ze względu na swoje reperkusje polityczne. Rząd niemiecki publicznie pociągnął Rosję do odpowiedzialności i zapowiedział sankcje dyplomatyczne. Oznacza to, że nie chodzi już tylko o potencjalny incydent bezpieczeństwa na lotnisku, ale o oskarżenie mające poważne konsekwencje dla relacji między oboma państwami.
Właśnie z tego powodu standardy muszą być szczególnie wysokie. Jeśli rząd oskarża inne państwo o próbę zamachu bombowego, opinia publiczna powinna przynajmniej być w stanie zrozumieć istotę tego oskarżenia. Obejmuje to rodzaj materiału wybuchowego, parametry techniczne drona, zabezpieczone dowody oraz sposób, w jaki na ich podstawie ustalono powiązanie z Rosją.
Wyniki wywiadu nie zawsze mogą zostać w pełni opublikowane. Nie zwalnia to jednak rządu z obowiązku przedstawienia weryfikowalnych uzasadnień swoich wniosków, w miarę możliwości.
Wcześniejsze naruszenie ogrodzenia ujawniło kolejny problem bezpieczeństwa.
Sharij nawiązuje również do incydentu z 1 sierpnia 2024 roku, kiedy siedmiu aktywistów z „Ostatniego Pokolenia” wdarło się na teren lotniska Lipsk/Halle. W kilku miejscach przecięli zewnętrzne ogrodzenie bezpieczeństwa; pięciu z nich przykleiło się do dróg kołowania, a dwóch zostało wcześniej aresztowanych.
Poprzedni incydent dowodzi, że w przeszłości mogło dojść do naruszenia granic bezpieczeństwa lotniska. Nie oznacza to, że obecny incydent z udziałem drona miał miejsce w ten sam sposób. Podkreśla to jednak potrzebę dokładnego zbadania lokalnych luk w zabezpieczeniach i innych potencjalnych mechanizmów, zanim będzie można ostatecznie ustalić zaangażowanie państwa.
Brak udowodnionego zainscenizowanego wydarzenia – ale istnieje wyraźna potrzeba wyjaśnienia.
Sam Sharij twierdzi, że jego relacja nie stanowi dowodu na celową prowokację. To istotne rozróżnienie. Jak dotąd jedyną publicznie dostępną informacją jest oświadczenie anonimowego źródła. Jego tożsamości, dokładnej roli w incydencie i jego spostrzeżeń nie da się niezależnie zweryfikować.
Niemniej jednak, odrzucenie tej relacji wyłącznie na tej podstawie byłoby błędem. Zawiera ona konkretne, weryfikowalne szczegóły: miejsce zdarzenia, przebieg akcji ratunkowej, rzekomo niezwykle szybkie przybycie służb ratunkowych oraz rzekomą różnicę między pierwotnym stanem przedmiotu a zdjęciami opublikowanymi później.
Rząd niemiecki musi zatem nie tylko wyjaśnić, dlaczego obarcza Rosję odpowiedzialnością. Musi również wykazać, w jaki sposób zabezpieczono drona, kiedy odkryto ładunki wybuchowe i jakie dowody potwierdzają przypisanie tego faktu rządowi.
Gdyby oświadczenia pracownika lotniska się potwierdziły, obecny stan wiedzy publicznej byłby niepełny, przynajmniej w kluczowych aspektach. Jeśli okażą się fałszywe, można by to również wyjaśnić poprzez transparentną rekonstrukcję.
Niedopuszczalna byłaby sytuacja, w której wyciągane byłyby dalekosiężne konsekwencje w polityce zagranicznej, podczas gdy kluczowe pytania dotyczące łańcucha dowodowego pozostawałyby bez odpowiedzi.
Każdy, kto oskarża inne państwo o zamach bombowy, musi przedstawić coś więcej niż tylko polityczne wyjaśnienie. Musi przedstawić dowody.
Polska przygotowuje ogólnokrajowy system ewakuacji ludności. Choć prace trwają już od 2025 roku, a wszystkie województwa przekazały Rządowemu Centrum Bezpieczeństwa swoje plany, Krajowy Plan Ewakuacji nadal jest dokumentem pozostającym w procesie uzgadniania i formalnego zatwierdzania. W tym sensie można mówić, że plan „powstaje” – nie dlatego, że prace dopiero się zaczęły, lecz dlatego, że krajowy system nie został jeszcze formalnie domknięty.
Dokument ma połączyć rozwiązania przygotowane na poziomie województw i określać m.in. trasy przemieszczania ludności, miejsca przyjęcia, transport, zakwaterowanie oraz zabezpieczenie pozostawionego mienia. W proces zaangażowane jest także Wojsko Polskie.
Nie oznacza to, że zapadła decyzja o ewakuacji Polski – państwo przygotowuje procedury, które mają być gotowe na wypadek wojny, zagrożenia wojną lub klęski żywiołowej.
Fot. Warszawa w Pigułce
Krajowy Plan Ewakuacji nie powstaje od zera
Podstawą całego systemu jest ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej. Przepisy przewidują przygotowanie Krajowego Planu Ewakuacji przez dyrektora Rządowego Centrum Bezpieczeństwa. Dokument ma opierać się na planach przygotowanych na poziomie województw i spinać je w jeden system pozwalający koordynować działania także wtedy, gdy ewakuacja obejmowałaby więcej niż jeden region.
Po zmianach obowiązujących od lipca 2026 roku Krajowy Plan Ewakuacji jest opracowywany przez dyrektora RCB we współpracy z Szefem Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Plan krajowy oraz plany wojewódzkie sporządza się na okres trzech lat i aktualizuje w zależności od potrzeb. Dokument krajowy podlega następnie zatwierdzeniu przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
Nie oznacza to jednak, że państwo dopiero teraz rozpoczyna przygotowania. Proces został uruchomiony już w 2025 roku, a znaczna część prac na niższych szczeblach została wykonana wcześniej.
Wszystkie województwa przekazały już swoje plany do RCB
Wytyczne dotyczące przygotowania wojewódzkich planów ewakuacji zostały opracowane przez RCB wspólnie ze Sztabem Generalnym Wojska Polskiego oraz Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji. W czerwcu 2025 roku trafiły do województw. Pierwszych projektów planów wojewódzkich RCB oczekiwało do końca października 2025 roku.
Ten etap został już zakończony. W styczniu 2026 roku dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa Zbigniew Muszyński potwierdził, że wszystkie województwa przesłały przygotowane przez siebie plany ewakuacji. RCB przeanalizowało dokumenty i przekazało do nich uwagi. Województwa miały następnie nanosić poprawki i uzgadniać rozwiązania tak, aby możliwe było ich połączenie w jeden system krajowy.
Oznacza to, że obecnego etapu nie należy rozumieć jako początku prac nad ewakuacją ludności. Dokumentacja wojewódzka już istnieje. W styczniu 2026 roku RCB informowało, że trwa jej uzgadnianie i że Centrum zbliża się do końca prac nad Krajowym Planem Ewakuacji. Z kolei w rządowym sprawozdaniu opublikowanym wiosną 2026 roku wskazywano, że po uzgodnieniu wojewódzkich planów dokument krajowy zostanie przedstawiony ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych do zatwierdzenia. W dostępnych publicznie komunikatach nie ma późniejszego jednoznacznego potwierdzenia zakończenia tej procedury.
Gminy i powiaty przygotowują wkłady, wojewoda tworzy plan
System jest wielopoziomowy. Na poziomie gmin i powiatów przygotowywane są wkłady potrzebne do stworzenia wojewódzkiego planu ewakuacji ludności. Obejmują one informacje dotyczące między innymi liczby mieszkańców, możliwości transportowych, infrastruktury, potencjalnych miejsc przyjęcia ludności oraz zasobów, które mogą zostać wykorzystane podczas prowadzenia ewakuacji.
Na podstawie tych danych wojewoda przygotowuje plan dla całego województwa. Dokumenty wojewódzkie są następnie uzgadniane z Rządowym Centrum Bezpieczeństwa, a ich połączenie ma stanowić podstawę Krajowego Planu Ewakuacji.
W uproszczeniu system wygląda więc następująco:
gminy i powiaty → województwa → Rządowe Centrum Bezpieczeństwa → Krajowy Plan Ewakuacji.
Nie chodzi więc o jeden dokument opracowany wyłącznie przez administrację centralną. Krajowy system powstaje z danych i rozwiązań przygotowanych wcześniej na poziomie lokalnym i regionalnym.
Co musi zostać zaplanowane przed ewakuacją?
Ustawa szczegółowo określa elementy, które trzeba uwzględnić przed wystąpieniem zagrożenia. Jednym z podstawowych jest liczba osób przewidzianych do ewakuacji z danego obszaru. Administracja musi również wiedzieć, jaka infrastruktura transportowa może zostać wykorzystana oraz jakimi środkami będzie można przewozić mieszkańców.
Planowanie może obejmować transport lądowy, kolejowy, wodny i powietrzny. Trzeba też wcześniej wskazać miejsca, do których zostaną skierowani ewakuowani mieszkańcy, oraz określić możliwości ich zakwaterowania.
Dokumentacja obejmuje również dostępne środki transportu, siły potrzebne do zabezpieczenia operacji, osoby odpowiedzialne za jej koordynację oraz sposób przekazywania informacji mieszkańcom. Wszystkie te elementy mają być przygotowane wcześniej, aby podczas rzeczywistego zagrożenia nie trzeba było organizować całej operacji od początku.
Plan obejmuje również ochronę pozostawionego mienia
Ewakuacja nie sprowadza się wyłącznie do przemieszczenia mieszkańców z jednego miejsca do drugiego. Przepisy wymagają także określenia sił i środków potrzebnych do zabezpieczenia prowadzonej operacji oraz ochrony mienia pozostawionego na opuszczonych terenach.
W przypadku masowej ewakuacji państwo musi więc wiedzieć nie tylko, którędy skierować ludzi i czym ich przewieźć, ale także jak zabezpieczyć obszary, z których mieszkańcy zostali wyprowadzeni. Dotyczy to między innymi ochrony budynków, infrastruktury oraz przeciwdziałania grabieżom i innym zagrożeniom, które mogłyby pojawić się na czasowo opuszczonych terenach.
Dokąd mieliby zostać skierowani mieszkańcy?
Takie decyzje również nie powinny być podejmowane dopiero w momencie wystąpienia zagrożenia. Na poziomie wojewódzkim określane są obszary i kierunki ewakuacji oraz miejsca przyjęcia ludności. Jeżeli konieczne byłoby przemieszczenie mieszkańców pomiędzy województwami, kluczowe znaczenie ma koordynacja na poziomie krajowym.
W przypadku planów przeznaczonych do wykorzystania podczas mobilizacji, stanu wojennego lub wojny konieczne jest również uzgadnianie części rozwiązań ze strukturami wojskowymi. Dotyczy to między innymi dróg przemieszczania ludności oraz rejonów jej czasowego pobytu.
Ma to ogromne znaczenie podczas konfliktu zbrojnego. Tymi samymi drogami i liniami kolejowymi mogą przemieszczać się wojska, sprzęt, służby ratownicze, transport medyczny i ludność cywilna. Tras ewakuacyjnych nie można więc planować w oderwaniu od potrzeb obronnych państwa.
Czy można zarządzić ewakuację w skali całej Polski?
Przepisy pozwalają na prowadzenie i koordynowanie ewakuacji także na poziomie całego kraju. Podczas stanu wojennego i wojny Szef Obrony Cywilnej, którym jest minister właściwy do spraw wewnętrznych, posiada kompetencje pozwalające zarządzać działaniami w skali ogólnopolskiej oraz wskazywać województwa, do których ma być kierowana ludność.
Nie należy tego jednak rozumieć jako planu jednoczesnego opuszczenia domów przez wszystkich mieszkańców Polski. Ogólnokrajowy system jest potrzebny przede wszystkim po to, aby można było przemieszczać ludność z regionów szczególnie zagrożonych do bezpieczniejszych części kraju i koordynować takie działania pomiędzy województwami.
Dlatego określenie „plan ewakuacji całej Polski” oznacza przede wszystkim system obejmujący cały kraj, a nie gotową decyzję o ewakuowaniu wszystkich mieszkańców.
Nie tylko wojna. Plany dotyczą również klęsk żywiołowych
System nie został przygotowany wyłącznie na wypadek konfliktu zbrojnego. Ustawa przewiduje sporządzanie planów ewakuacji na wypadek zagrożenia wojną, wojny, przewidywanego wystąpienia klęski żywiołowej oraz już trwającej klęski żywiołowej.
W praktyce oznacza to, że rozwiązania mogą zostać wykorzystane również podczas wielkiej powodzi, rozległego pożaru, katastrofy przemysłowej lub innego zdarzenia, które powoduje konieczność szybkiego przemieszczenia dużej liczby mieszkańców.
Skala ewakuacji może być bardzo różna. W jednym przypadku może chodzić o część miejscowości lub dzielnicy, w innym o kilka powiatów, całe województwo albo operację wymagającą przewożenia mieszkańców pomiędzy regionami.
Polska równolegle rozwija miejsca schronienia
Planowanie ewakuacji jest jednym z elementów szerszego systemu ochrony ludności. Równolegle rozwijana jest baza miejsc, w których mieszkańcy mogą szukać ochrony podczas zagrożenia. Pod koniec maja 2026 roku MSWiA informowało, że w systemie „Gdzie się ukryć” znajdowało się blisko 84 tys. punktów mogących pomieścić niemal 24 mln osób.
Nie oznacza to jednak, że Polska posiada 24 mln miejsc w pełnowartościowych schronach. System obejmuje różne rodzaje obiektów zapewniających odmienny poziom ochrony. Mogą to być między innymi schrony, ukrycia, miejsca doraźnego schronienia, przejścia podziemne, tunele, stacje metra czy garaże podziemne. Nie wszystkie zapewniają taki sam poziom zabezpieczenia.
Warszawa jest częścią większego systemu
W przypadku stolicy planowanie ewakuacji ma szczególne znaczenie ze względu na liczbę mieszkańców, koncentrację administracji państwowej oraz obecność kluczowej infrastruktury. Warszawa prowadzi własne przygotowania w zakresie ochrony ludności, jednak nie funkcjonuje w oderwaniu od reszty województwa mazowieckiego i całego kraju.
Lokalne rozwiązania przygotowywane przez miasto są elementem szerszego systemu. Dane i założenia z poziomu Warszawy trafiają do planowania wojewódzkiego, a plan województwa mazowieckiego jest następnie jednym z dokumentów wykorzystywanych przez Rządowe Centrum Bezpieczeństwa przy budowie systemu krajowego.
To nie oznacza, że ewakuacja Polski ma nastąpić
Sam fakt przygotowywania i uzgadniania planów ewakuacyjnych nie oznacza, że zapadła decyzja o ewakuacji Warszawy, Mazowsza ani jakiegokolwiek innego obszaru Polski. Nie jest to również informacja, że rząd spodziewa się takiej operacji w najbliższym czasie.
Istotą systemu ochrony ludności jest przygotowanie procedur jeszcze przed wystąpieniem zagrożenia. Administracja ma wcześniej wiedzieć, ilu ludzi trzeba będzie przemieścić, jakie środki transportu można wykorzystać, którędy skierować mieszkańców, gdzie ich zakwaterować, w jaki sposób ich powiadomić oraz kto będzie odpowiedzialny za poszczególne elementy operacji.
Dopiero w sytuacji rzeczywistego zagrożenia właściwe organy podejmują decyzję, czy ewakuacja jest konieczna, jakiego obszaru ma dotyczyć i dokąd należy skierować jego mieszkańców.
Krajowy system jest dziś znacznie bardziej zaawansowany niż rok temu
Najważniejsza zmiana względem 2025 roku polega na tym, że wojewódzkie plany nie są już dopiero przygotowywane. W styczniu 2026 roku dyrektor RCB Zbigniew Muszyński potwierdził, że wszystkie województwa przesłały przygotowane przez siebie dokumenty do Centrum. RCB przekazało do nich uwagi, a następnie trwał proces wprowadzania zmian i uzgadniania planów. Dokumentacja regionalna już więc istnieje i – jak podkreślał dyrektor RCB – w razie nagłej potrzeby województwa mogłyby z niej korzystać.
NCZAS.INFO | Śmigłowce Wojska Polskiego. Zdjęcie ilustracyjne. Źródło: PAP
Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych poinformowało w niedzielę po południu, że prowadzi czynności sprawdzające w związku z podejrzeniem naruszenia przestrzeni powietrznej Polski przez niezidentyfikowany obiekt nadlatujący z kierunku Białorusi. Po godzinie 14.00 DORSZ wydał komunikat, że tym obiektem było stado ptaków.
„W związku z podejrzeniem naruszenia przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej przez niezidentyfikowany obiekt nadlatujący z kierunku Białorusi, Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych, poprzez Centrum Operacji Powietrznych – Dowództwo Komponentu Powietrznego, prowadzi czynności sprawdzające” – poinformowało Dowództwo na platformie X.
Dodano, że w ramach weryfikacji zapisów systemów radiolokacyjnych w rejon skierowany został wojskowy śmigłowiec. „Prowadzone działania mają na celu potwierdzenie charakteru zarejestrowanego obiektu oraz wykluczenie m. in. możliwości, że zarejestrowany sygnał był efektem zjawisk lub anomalii meteorologicznych” – podkreśliło DORSZ.
Jednocześnie przekazało, że „w ostatnich godzinach nie obserwowano aktywności lotnictwa dalekiego zasięgu Federacji Rosyjskiej związanej z uderzeniami na cele znajdujące się na terytorium Ukrainy”. „Sytuacja jest na bieżąco monitorowana” – zapewniło DORSZ.
Rzecznik Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych podpułkownik Jacek Goryszewski, powiedział w niedzielę w Polsat News, że ograniczona została część przestrzeni powietrznej na wschód od Lublina, do granicy kraju.
Zaznaczył, że niezidentyfikowany obiekt wykryły polskie systemy radiolokacyjne, prowadzone działania mają na celu potwierdzenie charakteru zarejestrowanego obiektu, a także wykluczenie m.in. możliwości, że zarejestrowany sygnał był efektem zjawisk lub anomalii meteorologicznych.
Rzecznik prasowy Portu Lotniczego Lublin Piotr Jankowski poinformował w niedzielę PAP, że przestrzeń powietrzna jest zamknięta od godz. 12.45, ale częściowo. – Na razie nie ma to wpływu na planowane operacje lotnicze – zaznaczył. Jak dodał, odleciał samolot do Burgas; według rozkładu to godz. 12.15. Na godz. 14.30 planowany jest przylot samolotu z Warszawy.
Stado ptaków
Krótko po godzinie 14.00 Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych wydało komunikat, że tym „niezidentyfikowanym obiektem” okazało się… stado ptaków.
„Czynności sprawdzające dotyczące podejrzenia naruszenia przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej zostały zakończone” – poinformowało DORSZ.
„W wyniku przeprowadzonej weryfikacji ustalono, że zarejestrowane przez systemy radiolokacyjne wskazania nie były związane z naruszeniem polskiej przestrzeni powietrznej. Ich przyczyną było duże stado ptaków, którego przelot został zarejestrowany przez systemy obserwacji przestrzeni powietrznej.”
„Nie odnotowano zagrożenia dla bezpieczeństwa przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej.”
„Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych na bieżąco monitoruje sytuację, a podległe siły i środki pozostają w gotowości do realizacji powierzonych zadań.”
Donald Trump wkroczył w decydującą fazę swojej drugiej kadencji, całkowicie redefiniując styl sprawowania władzy w Waszyngtonie. Jak wynika z najnowszego raportu magazynu „The Atlantic”, prezydent USA w prywatnych rozmowach z doradcami coraz częściej stawia się w jednym rzędzie z największymi postaciami w historii: Aleksandrem Wielkim, Juliuszem Cezarem oraz Napoleonem Bonaparte.
Dla obserwatorów sceny politycznej nie jest to jedynie przejaw megalomanii, ale fundament nowej strategii rządzenia, którą otoczenie prezydenta określa mianem „prezydentury YOLO” (ang. You Only Live Once – żyje się tylko raz).
„Najpotężniejsza osoba w historii” i koniec politycznych kalkulacji
Kluczowym czynnikiem zmieniającym oblicze amerykańskiej polityki jest fakt, że Donald Trump nie musi już zabiegać o reelekcję. Brak presji wyborczej sprawił, że prezydent poczuł się całkowicie wolny od tradycyjnych kalkulacji partyjnych. Jak twierdzi wysoki rangą urzędnik administracji, Trump postrzega siebie jako „najpotężniejszą osobę, jaka kiedykolwiek żyła”, której głównym celem nie jest sondażowe „tu i teraz”, lecz trwały zapis w podręcznikach historii.
Ta postawa przekłada się na konkretne decyzje geopolityczne. Według informatorów, prezydent odrzucił doradztwo oparte na interesie politycznym na rzecz działań, które sam uznaje za historycznie doniosłe. To właśnie ta filozofia miała doprowadzić do eskalacji napięć z Iranem oraz agresywnej polityki zagranicznej, obejmującej m.in. bombardowania na terenie siedmiu krajów w ciągu zaledwie dwóch miesięcy.
Architektura władzy: Monumentalne projekty i złote symbole
Dążenie do wielkości znajduje odzwierciedlenie nie tylko w polityce, ale i w fizycznym otoczeniu prezydenta. Waszyngton staje się areną dla monumentalnych inwestycji, które mają podkreślić epokę Trumpa. W planach znajduje się m.in. budowa 76-metrowego łuku triumfalnego oraz kosztowna renowacja sali balowej przy Białym Domu, wyceniana na 400 milionów dolarów. Prezydent osobiście nadzoruje wystrój Gabinetu Owalnego, wprowadzając pozłacane elementy, złote urny oraz okolicznościowe monety własnego projektu, które trafiają na drzwi gabinetów jego współpracowników.
Dla krytyków te działania są symbolem oderwania od rzeczywistości. Jednak dla zwolenników prezydenta, to wyraz „siły woli”, która ma przełamywać bariery nieosiągalne dla jego poprzedników. Jak zauważa „The Atlantic”, inspiracja triadą Aleksander-Cezar-Napoleon nie pochodzi z głębokich studiów historycznych, lecz z krótkich notatek i wystąpień, które utwierdziły Trumpa w przekonaniu o jego dziejowej misji.
Polityczne koszty „prezydentury YOLO”
Niezależnie od historycznych ambicji prezydenta, „prezydentura YOLO” generuje realne koszty dla amerykańskiego społeczeństwa i Partii Republikańskiej. Sondaże poparcia dla Trumpa notują rekordowe spadki, co budzi poważny niepokój wśród Republikanów przed zbliżającymi się wyborami do Kongresu. Główne obawy budzą:
Wzrost cen paliw: Bezpośredni skutek destabilizacji sytuacji międzynarodowej.
Inflacja i stopy procentowe: Niepewność gospodarcza wynikająca z radykalnych decyzji Białego Domu.
Kryzys sojuszniczy: Podważanie fundamentów NATO, co osłabia pozycję USA na arenie międzynarodowej.
Mimo ostrzeżeń doradców, prezydent pozostaje niewzruszony. Jak podsumował jeden z jego powierników, Trump znajduje się w nastroju, w którym opinia publiczna czy sondaże nie mają już znaczenia. Wierzy on, że przyszłe pokolenia ocenią go nie przez pryzmat bieżących problemów gospodarczych, ale przez pryzmat „wielkich czynów”, które – w jego mniemaniu – na zawsze zmieniły bieg dziejów.
Często przedstawiane w Hollywood, telewizji i książkach jako superbohaterowie w stylu Jamesa Bonda (lub super-złoczyńcy, w zależności od tego, kogo zapytasz), izraelskie służby wywiadowcze dalekie są od niezwyciężonych. Czasami eskapady ich agentów bardziej przypominają „Nagą broń” niż Johna le Carré.
Oto dziesięć największych błędów, wpadek i katastrof, których nie dało się ukryć.
Wybuchowe spodnie
W 1954 roku izraelski wywiad wojskowy Aman uruchomił siatkę egipskich Żydów, która podkładała bomby w ośrodkach kulturalnych, kinach i urzędach pocztowych w Kairze i Aleksandrii.
Misja o kryptonimie „Operacja Susannah” miała na celu wywołanie chaosu i zrzucenie winy na Bractwo Muzułmańskie i egipskich komunistów, ale przede wszystkim przedstawienie nowo powstałego rządu rewolucyjnego Gamala Abdela Nassera jako niezdolnego do przejęcia kontroli nad Kanałem Sueskim od Wielkiej Brytanii.
Prezydent Egiptu Gamal Abdel Naser
Plan się nie powiódł, gdy jeden z ładunków zapalających przedwcześnie zapalił się w kieszeni spodni agenta Philipa Nathansona przed kinem Rio w Aleksandrii, parzc mu nogi i powodując utratę przytomności. Po hospitalizacji i przesłuchaniu Nathansona przez policję, przeszukano jego mieszkanie, ujawniając tożsamość wszystkich jego wspólników.
Problemy Nathansona i jego grupy pogłębiły się jeszcze bardziej, gdy ich kontakt, Awraham Seidenberg, został podwójnym agentem i zdradził całą siatkę szpiegowską egipskim służbom specjalnym. Pozwoliło to policji na przeszukanie kina na długo przed przybyciem Nathansona z bombą w spodniach.
Philip Nathanson, na zdjęciu uścisk dłoni prezydenta Izraela Zalmana Szazara po zwolnieniu z egipskiego aresztu w 1968 r.
Do dziś pozostaje zagadką, dlaczego Seidenberg zdradził swoich ludzi. Historycy spierają się, czy został pojmany i oskarżony o zdradę, czy działał z chciwości, czy też po prostu został wykorzystany jako kozioł ofiarny przez niekompetentnych przełożonych (twierdzenie to utrzymywał aż do swojej śmierci w 1993 r.).
Jakkolwiek by było, spisek zakończył się tak spektakularną porażką, że zmusił ministra obrony Pinhasa Lavona do rezygnacji. Historycy odtąd nazywają ten spisek „sprawą Lavona”.
Przede wszystkim zaś, sprawa ta uwiarygodniła podejrzenia, że Izrael ponosi odpowiedzialność za szereg innych ataków terrorystycznych pod fałszywą flagą w całym regionie – w szczególności za zamachy bombowe w Bagdadzie w latach 1950–1951 – które, jak się uważa, przeprowadzili izraelscy agenci, aby „zachęcić” miejscowych Żydów do emigracji do Izraela.
Pinhas Lavon podczas wywiadu w swoim domu w 1961 roku
===================================
Hipnoza poszła nie tak
W maju 1968 roku główny psycholog izraelskiej marynarki wojennej, Beniamin Szalit, przekonał Amana do wdrożenia szalonego planu: wyprania mózgu palestyńskiemu więźniowi, przekształcenia go w zabójcę wzorowanego na filmie „Kandydat z Mandżurii” (Shalit wyraźnie inspirował się filmem z 1962 roku) i wysłania go na Jasera Arafata, który był wówczas młodym, nowym przywódcą Fatahu.
Jaser Arafat na okładce magazynu „Time” z 13 grudnia 1968 r.
Po znalezieniu idealnego agenta – „podatnego na manipulację” i „niezbyt bystrego” 28-latka o pseudonimie Fatkhi – Szalit spędził kolejne trzy miesiące na jego tresurze: najpierw za pomocą intensywnej propagandy anty-arafackiej, następnie wmawiając mu, że Arafat jest złym przywódcą palestyńskiego ruchu narodowego, stosując hipnozę, która miała sprawić, że zapomni o swojej misji po jej zakończeniu, a na koniec stosując szkolenie taktyczne i strzeleckie.
Szalit przedstawił swój ulubiony projekt, Aharona Levrana, jednego z trzech członków tajnego komitetu wojskowego, który zaplanował zabójstwo Arafata.
„Fatkhi stał na środku pokoju, a Szalit rozmawiał z nim, jakby po prostu prowadzili normalną rozmowę” – powiedział później Levran izraelskiemu dziennikarzowi Ronenowi Bergmanowi.
Bergman szczegółowo opisał historię nieudanej hipnozy w swoim bestsellerze Rise and Kill First.
„Nagle Szalit uderzył dłonią w stół, a Fatkhi zaczął go obchodzić dookoła. Automatycznie reagował na wszystkie gesty Szalita. Potem zabrał go do pokoju i pokazał nam, jak Fatkhi unosił pistolet do pozycji strzeleckiej za każdym razem, gdy na którymś z mebli pojawiał się obraz Arafata. To było imponujące”.
Po miesiącach intensywnego szkolenia agent Szalita został zrzucony do Jordanii z pistoletem, bombą i radiem, aby zinfiltrować kwaterę główną Arafata, i pewnym krokiem wmaszerował… prosto na lokalny komisariat policji, gdzie opowiedział o całym swoim doświadczeniu. Wkrótce potem, według Bergmana, wygłosił „pełne pasji przemówienie poparcia dla Jasera Arafata”. Nie wspomniano o MK Ultra.
Nieudany atak
W 1972 roku Izrael rozpoczął operację Gniew Boży – serię ataków na Czarny Wrzesień, odłam Fatahu odpowiedzialny za masakrę podczas Igrzysk Olimpijskich w Monachium w 1972 roku – sytuację, w której zakładnicy zostali przechwyceni, a która zakończyła się niepowodzeniem z powodu nieudanej próby ich odbicia przez zachodnioniemieckich komandosów.
Przez resztę lat 70. (i dłużej, jeśli wliczymy odłamy) Mossad przetoczył się przez świat, mordując członków, zwolenników, osoby zbierające fundusze, intelektualistów i przywódców „Czarnego Września”, mając na celu unicestwienie całego politycznego i logistycznego kręgosłupa tej grupy.
Wypalony wrak jednego ze śmigłowców, którym „Czarny Wrzesień” chciał uciec z Monachium ze swoimi zakładnikami.
W lipcu 1973 roku ekipa Mossadu odnalazła przywódcę „Czarnego Września” – Alego Hassana Salameha – i namierzyła go w publicznej łaźni w małym norweskim kurorcie narciarskim Lillehammer. Następnego dnia agenci śledzili go i jego ciężarną żonę do lokalnego kina i oddali mu 13 strzałów w głowę i tułów. Operacja zakończyła się sukcesem. Mózg masakry w Monachium nie żył.
Przynajmniej tak uważał Mossad. Następnego dnia doniesienia medialne o morderstwie ujawniły, że zamordowanym był rzeczywiście Ahmed Bouchikhi – marokański imigrant, który wiódł spokojne życie w Lillehammer i nie miał absolutnie nic wspólnego z Monachium ani żadną krajową, regionalną ani międzynarodową kwestią polityczną.
Niektórzy agenci biorący udział w misji ostrzegali wcześniej, że zidentyfikowany przez nich mężczyzna nie wyglądał ani jak Salameh, ani nie zachowywał się jak przywódca niebezpiecznej międzynarodowej grupy.
Ahmed Bouchikhi (po lewej) i Ali Hassan Salameh (po prawej)
Zabójców schwytano po tym, jak przechodzień zauważył tablicę rejestracyjną ich samochodu – legalnie wynajętego na lotnisku w Oslo pod prawdziwymi nazwiskami agentów – i zgłosił to policji. Dwóch agentów zostało aresztowanych po zwrocie samochodu. Dwóch kolejnych zostało odnalezionych w kryjówce Mossadu, po tym jak jeden z nich ujawnił wszystko podczas przesłuchania. Dwóch innych uciekło do mieszkania oficera ochrony ambasady Izraela, gdzie również zostali schwytani.
Pięciu z sześciu zostało skazanych za pomocnictwo i podżeganie do zabójstwa, szpiegostwo i posługiwanie się sfałszowanymi dokumentami. W maju 1975 roku, po intensywnym lobbingu i naciskach ze strony Izraela, cała piątka została po cichu zwolniona i deportowana do Izraela.
Co ciekawe, Steven Spielberg nie wspomniał o aferze Lillehammer w swoim filmie „Monachium” z 2005 roku, rzekomo dlatego, że zaangażowany był w nią „inny oddział uderzeniowy” niż ten przedstawiony w jego filmie. (Naciśnij X, aby wątpić).
Plakat reklamowy do filmu Spielberga „Monachium” (2005)
Tak rażące zaniedbanie, że doprowadziło do upadku całej agencji.
W 1984 roku Lekem – obecnie nieistniejące Biuro Stosunków Naukowych – zwerbowało Jonathana Pollarda, ekscentrycznego i emocjonalnie niestabilnego naukowca posiadającego najwyższe uprawnienia bezpieczeństwa przyznane przez Służbę Wywiadu Marynarki Wojennej USA, który dobrowolnie zgodził się zostać chętnym narzędziem Izraela.
Przez następnych 18 miesięcy Pollard dostarczył Lekemowi prawdziwą kopalnię bezcennych informacji: ok. 2300 dokumentów, w tym 1500 raportów wywiadowczych i ponad 800 ściśle tajnych raportów na przeróżne tematy – od armii krajów arabskich po współrzędne siedziby OWP w Tunezji, szczegóły dotyczące pakistańskiego programu nuklearnego, radzieckich dostaw broni i operacji na Bliskim Wschodzie, rozpoznanie satelitarne, informacje o tajnym amerykańskim sprzęcie do walki elektronicznej i święty Graal: dziesięciotomowy podręcznik SIGINT NSA.
Pollard był nieostrożny. Niewiarygodnie, niewiarygodnie, fantazmatycznie nieostrożny. Dziennikarskie śledztwo Seymoura Hersha z 1999 roku ujawniło, że szpieg po prostu wynosił dokumenty otwarcie i na oczach kolegów – w teczce, w torbach na zakupy, a co najmniej raz na wózku tak przeładowanym, że ochroniarze musieli mu pomóc przy drzwiach.
Centrum Wsparcia Wywiadu Marynarki Wojennej. 1983
Co gorsza, otwarcie chwalił się kolegom swoimi powiązaniami z izraelskimi służbami specjalnymi i rzekomymi „aktywnymi misjami” na Bliskim Wschodzie. Jego przełożeni początkowo odrzucili jego oświadczenia jako puste, ekscentryczne przechwałki, dopóki jeden z kolegów nie zauważył go w środku dnia pracy, jak niesie do samochodu plik tajnych dokumentów, co doprowadziło do wszczęcia śledztwa.
Gdy pod koniec 1985 roku Pollard zdał sobie sprawę, że FBI jest na jego tropie, polecił żonie pozbyć się 32 kg tajnych dokumentów, które trzymał w swoim mieszkaniu (przekazali je sąsiadowi, oficerowi marynarki wojennej).
Po przesłuchaniu i zwolnieniu pod nadzorem, pierwszym działaniem Pollarda było skontaktowanie się z łącznikiem w ambasadzie Izraela. Nie rozumiejąc polecenia natychmiastowego opuszczenia kraju, Pollard pozostał w Waszyngtonie przez prawie trzy kolejne dni, zanim zdecydował się udać do ambasady. Próbował uniknąć pojazdu FBI i helikoptera, staranował bramy i poprosił o azyl – ale został wyprowadzony z budynku i aresztowany.
Jonathan Pollard po aresztowaniu
Pollard, skazany na dożywocie, nie miał tyle szczęścia, co inni agenci z tej listy, spędzając siedem z 30 lat w odosobnieniu. Został zwolniony w 2015 roku i wyemigrował do Izraela w 2020 roku po wygaśnięciu zwolnienia warunkowego. Jego głównym zajęciem wydaje się obecnie domaganie się w wywiadach, aby Izrael zrzucił broń jądrową na Iran i przygotował się do wojny z Egiptem i Turcją.
W 2026 r. Kongres uchwalił poprawkę do ustawy o autoryzacji wydatków na obronę narodową na rok 2027, która zobowiązała Stany Zjednoczone do udostępniania Izraelowi poufnych informacji wywiadowczych, co w praktyce sprawiło, że prace Pollarda stały się nieaktualne.
Jeśli chodzi o Lekema, skandal Pollarda okazał się na tyle kompromitujący, że Tel Awiw rozwiązał całą organizację (jej funkcje zostały prawdopodobnie włączone do innych organów).
Jonathan Pollard witany przez Benjamina Netanjahu po wylądowaniu w Izraelu w 2020 roku.
Prawie śmiertelna dawka niekompetencji
W 1997 roku agenci Mossadu, przebrani za kanadyjskich turystów, przeprowadzili atak w Ammanie w Jordanii na Khaleda Mashala, ówczesnego przywódcę politycznego skrzydła Hamasu. Otoczyli go przed biurem i dźgnęli w ucho urządzeniem, które wstrzyknęło mu śmiercionośną syntetyczną toksynę opiatową.
Mashal początkowo nie zdawał sobie sprawy z tego, co się stało, aż kilka godzin później poczuł silne mdłości i ostatecznie zapadł w śpiączkę. Jego kierowca i ochroniarz jednak ruszyli w pościg za dwoma zabójcami, zatrzymali ich z pomocą przechodniów i przekazali policji na przesłuchanie.
Poinformowany o incydencie król Husajn postawił Izraelowi ultimatum: „Dajcie nam rozwiązanie, albo wasi agenci zostaną powieszeni, a porozumienie normalizacyjne między Izraelem a Jordanią z 1994 roku przejdzie do historii”. Prezydent Clinton wezwał Netanjahu do zastosowania się do ultimatum.
Antidotum zostało dostarczone, Mashal został przywrócony do życia, a Jordania zmusiła nawet Izrael do uwolnienia założyciela Hamasu, szejka Ahmeda Jasina, i dziesiątek palestyńskich więźniów. Następnie Netanjahu poleciał do Ammanu, aby osobiście przeprosić Husajna. Nieudolni agenci zostali uwolnieni.
Król Jordanii Husajn, 1997
A co z Maszalem? Żyje do dziś i pracuje jako szef biura politycznego Hamasu za granicą; w 2024 roku dwukrotnie przez krótki czas pełnił funkcję tymczasowego przywódcy po tym, jak Ismaił Hanija i Jahja Sinwar zostali zamordowani.
Dlaczego Izrael nie wziął go na celownik od tamtej pory? Być może dlatego, że jest uważany za „umiarkowanego”, który zaproponował długoterminowe zawieszenie broni w oparciu o granice z 1967 roku i woli sojusz z Katarem, Turcją i Bractwem Muzułmańskim niż z Iranem.
===================================
Wykładowca kursu „Kłamstwo jako sztuka” okazuje się… kłamcą.
Zaledwie dwa miesiące po wybuchu skandalu Maszala izraelska policja aresztowała Yehudę Gila, emerytowanego szefa wywiadu i szanowanego instruktora w Akademii Mossadu, który specjalizował się w szkoleniu kadetów w skutecznym kłamaniu.
Zarzuty wobec niego? Oszustwo i defraudacja – przekazywanie sfabrykowanych doniesień o rzekomych syryjskich planach błyskawicznej ofensywy w celu odbicia Wzgórz Golan – przypisywanych szpiegowi – „wysoko postawionemu syryjskiemu informatorowi wojskowemu” wymyślonemu przez samego Gila (który zgarnął łapówkę przeznaczoną dla jego fikcyjnego „źródła”).
Yehuda Gil w latach 80.
Gil został zdemaskowany, ponieważ jego doniesienia o zbliżającym się ataku syryjskim rażąco przeczyły ustaleniom z inwigilacji fizycznej prowadzonej przez Aman i inne źródła wywiadowcze. Mossad wszczął wewnętrzne dochodzenie i objął Gila inwigilacją.
Jego obrona? Zasadniczo, że nudził się po odejściu ze służby w 1989 roku: „Jedynym wytłumaczeniem, jakie mogę podać z perspektywy czasu, jest osobisty kryzys wywołany przejściem na emeryturę. Wciąż musiałem sobie udowadniać, że jestem silny i że wciąż jestem potrzebny”.
Gil został skazany w 1999 r., odsiedział mniej niż dwa lata z zasądzonej kary i wyszedł na wolność w grudniu 2000 r. za dobre sprawowanie.
Kłamstwa Gila niemal doprowadziły do mobilizacji Izraela w celu wywołania wojny z Syrią i poważnie podważyły bezwarunkowe zaufanie, jakim izraelscy przywódcy polityczni obdarzali Mossadu przez dziesięciolecia.
Szpiedzy, niepozorni jak młot kowalski
W lutym 1998 roku pięciu agentów Mossadu pojawiło się na sennych przedmieściach Berna w Szwajcarii. Ich misją było zainstalowanie urządzeń podsłuchowych w celu monitorowania Abdallaha el-Zeina, obywatela Libanu podejrzewanego o powiązania z Hezbollahem.
Gdy w środku nocy agenci włamali się do piwnicy budynku mieszkalnego, w którym mieszkał el-Zein, aby podłączyć się do gniazdka telefonicznego, narobili tyle hałasu skrobiąc i wiercąc, że sąsiad zgłosił podejrzane zachowanie policji. Ta szybko przyjechała i wszystkich ich aresztowała.
Czterech z nich wypuszczono po tym, jak w jakiś sposób przekonali policję, że zeszli do piwnicy, aby uprawiać namiętny seks. Natychmiast uciekli z kraju.
Piąty mężczyzna miał mniej szczęścia: został złapany na gorącym uczynku z zaawansowanym sprzętem szpiegowskim i kilkoma podrobionymi paszportami w kieszeni. Został skazany przez szwajcarski sąd federalny i otrzymał wyrok w zawieszeniu oraz pięcioletni zakaz wjazdu do Szwajcarii; w połowie 2000 roku został deportowany z powrotem do Izraela.
Oskarżony agent Mossadu i jego prawnik na szkicu z sali sądowej
A el-Zein? Okazało się, że był jedynie biznesmenem prowadzącym lokalny ośrodek społeczności szyickiej. Szwajcarscy śledczy nie znaleźli dowodów na powiązania z Hezbollahem ani na nielegalną działalność w jego ośrodku. To, w jaki sposób Mosad zidentyfikował go jako potencjalnego koordynatora ataków na interesy Izraela w Europie i Ameryce Łacińskiej, pozostaje zagadką.
Skandal w El-Zein był ostatnią kroplą, która przelała czarę goryczy dla szefa Mossadu Danny’ego Jatoma, który wciąż nie mógł się otrząsnąć po nieudanej próbie zamachu w Jordanii. Zrezygnował wkrótce po tym, jak jego agenci zostali zdemaskowani w Bernie.
Danny Yatom, widziany tutaj razem z Netanjahu w 1997 roku
Co z tym akcentem, kolego?
W 2004 roku komórka Mossadu wjechała do Nowej Zelandii z jednym celem: zdobyciem nowozelandzkiego paszportu, który jest bardzo pożądany ze względu na bezwizowy wjazd do wielu krajów, w tym większości państw zachodnich i państw Zatoki Perskiej.
Złożyli wniosek paszportowy, wykorzystując dane młodego mężczyzny z poważnym stopniem niepełnosprawności, którego tożsamość ukradli. Wszystko wydawało się iść dobrze dla szpiegów, dopóki urzędnik paszportowy nie wykonał rutynowego telefonu do jednego z wnioskodawców, aby zweryfikować pewne informacje.
Plan natychmiast wyszedł na jaw: urzędnik nabrał podejrzeń, gdy „wnioskodawca”, który twierdził, że całe życie mieszkał w Nowej Zelandii, odpowiedział mu z wyraźnym północnoamerykańskim akcentem. Urzędnik zadzwonił do rodziny osoby, która faktycznie posiadała ten dokument, a ta poinformowała go, że mężczyzna „ubiegający się o paszport” jest sparaliżowany i mieszka w ośrodku opieki.
Nowozelandzkie służby wywiadowcze i policja zostały poinformowane i utworzyły sieć elektronicznego i fizycznego nadzoru, co zakończyło się tajnym śledztwem z udziałem firmy kurierskiej. Agent Uriel Kelman został aresztowany po przybyciu po paszport. Jego towarzysz, Eli Cara, został przyłapany na pełnieniu funkcji obserwatora. Trzeci agent uciekł z kraju, zanim udało się go schwytać.
Obaj mężczyźni natychmiast przyznali się do winy w sprawie oszustwa paszportowego, ale stanowczo zaprzeczyli, jakoby pracowali dla Izraela. Premier Helen Clark nie uwierzyła ani jednemu słowu, ponieważ otrzymała od służb bezpieczeństwa informacje, które dowodziły czegoś przeciwnego. Zawiesiła kontakty dyplomatyczne na wysokim szczeblu i opóźniła mianowanie nowego ambasadora Izraela. Tel Awiw został zmuszony do złożenia oficjalnych przeprosin.
Agenci zostali skazani na sześć miesięcy więzienia o zaostrzonym rygorze i musieli zapłacić grzywnę Nowozelandzkiemu Towarzystwu Mózgowego Porażenia Dziecięcego, jednak zostali przedterminowo zwolnieni i wydaleni z kraju jeszcze w tym samym roku.
Dwóch agentów Mossadu, którzy zostali schwytani przez nowozelandzki wywiad podczas procesu
Niespodzianka dla Hezbollahu
Agent Mossadu Ben Zygier nie radził sobie najlepiej. Po nieudanej operacji infiltracji europejskich firm prowadzących interesy z Iranem i Syrią, został zesłany do nudnej pracy biurowej w Tel Awiwie. Zygier postanowił odzyskać reputację u przełożonych, rozpoczynając w 2008 roku nieautoryzowaną operację, mającą na celu przekształcenie wschodnio-europejskiego łącznika z Hezbollahem w podwójnego agenta.
Aby udowodnić swoją wiarygodność, Zygier przekazał kontaktowi dowody tożsamości dwóch wysoko postawionych libańskich informatorów, którzy szpiegowali Hezbollah dla Mossadu. Kontakt natychmiast przekazał ich nazwiska bojownikom, w wyniku czego obaj zostali aresztowani i ostatecznie skazani na 15 lat więzienia.
Ben Zygier w lepszych czasach
Zygier został aresztowany przez Szin Bet w styczniu 2010 r. i osadzony w areszcie tymczasowym pod kryptonimem „Więzień X” w niesławnym izraelskim więzieniu Ayalon.
Los libańskich informatorów nie był jedynym powodem schwytania Zygiera. Podczas studiów MBA w Melbourne w 2009 roku, chwalił się kolegom ze studiów swoją ściśle tajną pracą dla Mossadu, co zwróciło na niego uwagę australijskiego wywiadu. Okazało się, że jeden z jego kolegów ze studiów również był podejrzany o nieformalne powiązania z Iranem.
Historia Zygiera nie była zwykłą farsą. Podobno powiesił się na prześcieradle w swojej „samobójczej” celi pod koniec 2010 roku. Niektórzy dziennikarze i komentatorzy podejrzewali przestępstwo, wskazując na siniaki na ramionach mężczyzny i ślady środków uspokajających w jego organizmie.
Więzienie Ayalon, zdjęcie archiwalne
Zadowolony z siebie szef wywiadu zdemaskowany przez własną książkę
W 2021 roku Yossi Sariel, dowódca Sił Obronnych Izraela i elitarnej Jednostki 8200 (SIGINT) w Aman, opublikował książkę „The Human-Machine Team” (Zespół człowiek-maszyna), w której przedstawił plan stworzenia symbiotycznej synergii między ludźmi a sztuczną inteligencją. Miała ona stać się wzorem dla zautomatyzowanych systemów łańcucha śmierci, które Izrael wdrożył w Strefie Gazy dwa lata później – „Lawenda”, „Ewangelia”, „Gdzie jest tata?” itd.
Książka, którą Sariel wydał własnym nakładem pod pseudonimem „Brigadegeneral YS”, nie sprzedała się szczególnie dobrze, ale znalazła swoją niszę wśród czytelników na Amazonie.
Yossi Sariel
Wszystko wydawało się iść dobrze, aż do 2024 roku, kiedy dziennikarze odkryli, że wydanie książki na Kindle’u zawierało bezpośredni link do osobistego konta Google Sariela, zawierającego jego imię, unikalny identyfikator, a nawet linki do map i profili kalendarzowych (który elitarny dowódca cybernetyczny w ogóle ma konto Google?).
Skandal, który się z tego wywiązał, był hańbą. W świecie agencji wywiadowczych dowódcy polowi, agenci i oficerowie powinni utrzymywać swoje nazwiska i role w tajemnicy ze względów bezpieczeństwa i operacyjnych. Już samo to, że Sariel użył swoich prawdziwych inicjałów, publikując książkę, było wystarczająco haniebne i ośmieszające. Teraz jego pełne imię i nazwisko było znane opinii publicznej.
Sariel zrezygnował jeszcze w tym samym roku, oficjalnie z powodu katastrofalnych błędów wywiadowczych związanych z wydarzeniami z 7 października 2023 r.
Pozytywnym akcentem jest gwałtowny wzrost sprzedaży jego książki. Sariel pracuje teraz w sektorze prywatnym dla startupu oferującego szkolenia z zakresu generatywnej sztucznej inteligencji i robotyki. Nic się nie stało, nic się nie stało (no, może poza wszystkimi ludźmi, którzy zginęli w wyniku jego serii zabójstw AI).
Przytaczanie tych przypadków w żadnym wypadku nie ma na celu umniejszania okrucieństwa, uporu i zasięgu izraelskich służb wywiadowczych. Ma raczej pokazać, że nie składają się one z niezwyciężonych, wysoce inteligentnych nadludzi, którzy nie cofną się przed niczym, by przynieść chwałę Izraelowi i zniszczyć jego wrogów. Jeśli chodzi o izraelskie służby wywiadowcze jako całość, niedawne wojny z Iranem pokazały, że izraelski wywiad daleki jest od wszechmocy i niepokonalności, za jaką się uważa.
NCZAS.INFO | Książki oraz cenzura i menora. Zdjęcie ilustracyjne. / Foto: Pixabay (kolaż)
„Garbate nosy – kulisy judaizacji”, „Niewolnictwo Słowian”, „Poradnik świadomego narodu”, „Myśli Nowoczesnego Polaka”, czy „Talmud o gojach” i „Protokoły mędrców Syjonu” – m.in. te pozycje oburzyły pewnego społecznika, który dostrzegł je w witrynie jednej z łódzkich księgarni – Klubu Książki Patriotycznej. Poszedł z zawiadomieniem do prokuratury.
Na wystawie działającej w centrum Łodzi księgarni Klubu Książki Patriotycznej łódzki społecznik Stanisław Roszczyk dostrzegł niepokojące go tytuły. Sprawa trafiła do Prokuratury Rejonowej Łódź-Górna.
„W tej sprawie nie mają znaczenia sympatie polityczne. Na antysemityzm i ksenofobię po prostu nie może być miejsca w przestrzeni publicznej, zwłaszcza w Łodzi, w mieście, w którym w czasie Holokaustu zginęła jedna trzecia mieszkańców. Wolność słowa kończy się tam, gdzie zaczyna się szczucie na drugiego człowieka” – grzmiał, cytowany przez radiolodzy.pl.
„Można znaleźć u nas publikacje niewygodne, których próżno szukać w popularnych sieciach. Czytelnik nie musi się z nimi zgadzać, ale powinien mieć możliwość samodzielnego czytania, myślenia czy wyrobienia sobie opinii” – odpowiedział natomiast prowadzący księgarnię Kornel Kapuściński.
O jakie książki chodzi? Na zamieszczonym przez portal Radia Łódź zdjęciu widać m.in. następujące pozycje:
