Departament Stanu USA nakazał częściową ewakuację personelu dyplomatycznego z Arabii Saudyjskiej z powodu nasilających się ataków jemeńskich Huti. Decyzja z 21 października 2026 roku obejmuje pracowników niepełniących funkcji awaryjnych oraz członków ich rodzin w Rijadzie i placówkach konsularnych. Władze amerykańskie wiążą ten krok bezpośrednio z zagrożeniem ze strony wspieranych przez Iran rebeliantów, którzy od tygodni prowadzą intensywne operacje przeciwko saudyjskiej infrastrukturze.
Wcześniejsze doniesienia agencji AFP, oparte na źródłach dyplomatycznych, sugerowały szerszy zakres działań – wycofanie rodzin personelu nie tylko z Arabii Saudyjskiej, ale także z placówek w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Jordanii, Katarze i Bahrajnie. Rzecznik Departamentu Stanu Tommy Pigott sprostował te informacje, podkreślając, że nakaz opuszczenia kraju dotyczy wyłącznie Arabii Saudyjskiej. „Huti wspierani przez Iran coraz intensywniej angażują się w działania wrogie wobec Arabii Saudyjskiej, w tym ataki na cywilne lotniska i inną infrastrukturę krytyczną, co skutkuje ofiarami wśród ludności cywilnej i poważnymi zakłóceniami w podróżowaniu” – napisał Pigott.
Tło decyzji stanowią niemal codzienne uderzenia Huti. Grupa kontrolująca znaczne obszary Jemenu od początku października intensyfikuje kampanię rakietową i dronową przeciwko Królestwu. Ataki na międzynarodowe lotnisko King Khalid w Rijadzie przyniosły jedne z najwyższych strat w historii konfliktu – w jednym z najkrwawszych uderzeń zginęło kilkanaście osób, a rannych było ponad trzysta. Podobne uderzenia dotknęły lotniska w Abha, Najran i Jizan, a także obiekty energetyczne, w tym należące do Saudi Aramco. Spadające odłamki po przechwyconych pociskach i dronach powodowały ofiary również wśród pracowników cywilnych. Saudyjska koalicja wspierająca uznawany międzynarodowo rząd Jemenu odpowiada nalotami, co jednak nie powstrzymało eskalacji.
Sytuacja wpisuje się w kontekst regionalnej wojny, która wybuchła pod koniec lutego 2026 roku. Wspólne uderzenia USA i Izraela na Iran, obejmujące infrastrukturę nuklearną i wojskową oraz eliminację najwyższego przywódcy Alego Chamenei, wywołały serię odwetowych ataków Teheranu na cele amerykańskie i sojusznicze w Zatoce Perskiej. Wówczas również zarządzano ewakuacje personelu dyplomatycznego. Po podpisaniu w czerwcu memorandum o porozumieniu i próbach deeskalacji wokół Cieśniny Ormuz walki powróciły. Huti, jako sojusznik Iranu, otworzyli kolejny front, wykorzystując zaawansowane uzbrojenie do uderzeń na saudyjskie porty lotnicze i instalacje naftowe. Arabia Saudyjska, producent ropy i partner USA, znalazła się pod bezpośrednim ciśnieniem.
Amerykańskie władze wydały jednocześnie alerty bezpieczeństwa dla obywateli USA, ostrzegając przed możliwymi atakami na lotniska i zakłóceniami w ruchu lotniczym. Pracownicy rządu USA w Arabii Saudyjskiej potrzebują specjalnego zezwolenia na korzystanie z miejscowych lotnisk. Niektóre inne placówki w regionie przeszły na tryb ograniczonych operacji, redukując personel bez pełnej ewakuacji. Departament Stanu zaprzeczył jednak, by przygotowywano podobne nakazy dla całego regionu Zatoki.
Decyzja o wycofaniu części personelu sygnalizuje poważne obawy o bezpieczeństwo. Analitycy wskazują, że może ona poprzedzać dalszą eskalację w Jemenie oraz w szerszym konflikcie z Iranem. Prezydent Donald Trump deklarował wcześniej, że Stany Zjednoczone nie przeprowadzą nowych uderzeń na Iran przed wyborami środkowymi. Wpływ na rynki energii jest już odczuwalny: zakłócenia w transporcie i zagrożenie dla infrastruktury naftowej podnoszą ceny ropy i zwiększają niepewność globalnych dostaw.
Dla Arabii Saudyjskiej ataki Huti stanowią powrót do wojny, którą Królestwo starało się zakończyć po latach interwencji w Jemenie. Dla Waszyngtonu to test zdolności do ochrony sojuszników i personelu w regionie ogarniętym wieloma frontami. Choć oficjalnie krok ten dotyczy bezpieczeństwa dyplomatów, obserwatorzy widzą w nim sygnał rosnącej niestabilności na Bliskim Wschodzie. Dalszy rozwój sytuacji będzie zależał od reakcji Huti, wsparcia ze strony Iranu oraz decyzji USA i sojuszników w najbliższych dniach.
Ród Saudów otrzymał surowe ostrzeżenie od Ansarallah i jemeńskich sił zbrojnych: Jeśli będziecie nas nadal atakować, stracicie swoją infrastrukturę naftową i całą gospodarkę.
To nie jest groźba. To fakt.
A potem wkroczył najwyższy rangą saudyjski urzędnik, MbS [to właściciel ARABII md] , i jego doradcy, uparcie atakując jemeński skład ropy naftowej w Sanie. Ogłoszono już, że obiekt jest pusty. Niemniej jednak Saudyjczycy potrzebowali okazji do zrobienia zdjęcia – i to z płomieniami.
W rezultacie saudyjska infrastruktura naftowa stanęła w płomieniach. Rakiety balistyczne i drony jemeńskich sił zbrojnych zaatakowały siedzibę Aramco w Dammam, rafinerię Aramco w Rijadzie oraz rafinerię Aramco w Rabigh.
Dochody z eksportu ropy naftowej stanowią ponad 60% dochodów podatkowych Arabii Saudyjskiej. Budżet wojskowy, absurdalne wydatki rodziny królewskiej, prestiżowe projekty takie jak NEOM – wszystko to zależy od eksportu ropy naftowej.
ARAMCO jest w rzeczywistości najcenniejszą firmą na świecie, która pozyskuje i sprzedaje większość czarnej krwi płynącej w żyłach kolejnych „kul wampirów”.
Ale teraz mamy tych „terrorystów w sandałach” – demonizację napędzaną przez syndykat Epsteina – atakujących wampira tysiącem małych srebrnych kołków namaszczonych świeżym czosnkiem, prawdopodobnie każdego dnia. Rezultatem będzie nieuchronnie droga – i rzadka – czarna krew przez lata, gdy nieuniknione manipulacje się załamią.
Oś Oporu de facto kontroluje obecnie oba szlaki eksportu ropy naftowej Arabii Saudyjskiej: Cieśninę Ormuz i Cieśninę Bab al-Mandab.
W Cieśninie Ormuz marynarka wojenna Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej zaatakowała i podpaliła szereg tankowców, w tym supertankowiec przewożący 2 miliony baryłek saudyjskiej ropy naftowej.
To całkiem proste: każdy, kto wyłączy systemy nawigacyjne i identyfikacyjne, będzie traktowany jako cel wrogi i bezlitośnie niszczony przez flotę IRGC.
Jednocześnie siły jemeńskie kontrolują wzniesienia po obu stronach cieśniny Bab al-Mandab. Każdy atak posiłków i najemników saudyjskich na pozycje jemeńskie zakończył się niepowodzeniem.
Gdyby Cieśnina Ormuz i cieśnina Bab al-Mandab zostały całkowicie i jednocześnie zamknięte – co jeszcze nie nastąpiło – dynastia Saudów nie byłaby w stanie eksportować ani kropli ropy. I tak, cała jej gospodarka by się załamała.
Lotniska w Arabii Saudyjskiej są już sparaliżowane: król Chalid w Rijadzie, Nadżranie, Dżazanie, Janbu, Al-Dżauf, król Abdulaziz w Dżuddzie, Taifie i Dammamie. Ansarallah wdraża zawiłości „blokady przeciwko blokadzie”: prawdziwy kontratak na trwające od dziesięcioleci oblężenie lotniska w Sanie przez Arabię Saudyjską.
Nic dziwnego, że w świecie arabskim krążą dowcipy, w których październik w Rijadzie jest nazywany „miesiącem jemeńskiej świadomości”.
Jedyna prawdziwie prawdziwa armia w całym świecie arabskim
MbS miałby tylko jeden rozsądny wybór: zakończyć tę wojnę – którą po raz kolejny wywołał – i znieść blokadę Jemenu. Ansarallah nie chce dostępu do bogactw naftowych Arabii Saudyjskiej; chcą, aby Rijad przestał zabijać Jemeńczyków i sprowadzać na nich głód.
Ale Arabia Saudyjska, USA i kult śmierci w Azji Zachodniej mogą sobie wyobrazić Jemen jako rządzony przez łatwo manipulujący rząd marionetkowy. To wyjaśnia skład obecnej komórki wojennej w Rijadzie: doradcy z Arabii Saudyjskiej, Centralnego Dowództwa Sił Zbrojnych (CENTCOM) i kultu śmierci, w tym generał major.
Do tego dochodzi nieprzejrzysty Sojusz Obronny Mekki – który w istocie sprowadza się do syjonistycznego zbliżenia między Arabią Saudyjską, Turcją i Pakistanem w celu zwalczania bojowników Ansar Allah. To czysta zasada „dziel i rządź” – z saudyjskimi urzędnikami uzasadniającymi atak na kraj muzułmański ochroną interesów Izraela.
Przynajmniej zarówno Ankara, jak i Islamabad zaczynają zdawać sobie sprawę, że gdyby porzuciły swój obecny „defensywny” teatr działań i podjęły działania ofensywne przeciwko Ansarallah, natychmiast zostałyby uznane za uzasadnione cele.
MbS, wraz ze swoim CENTCOM-em i izraelskimi doradcami, nalega na wojnę z jedyną naprawdę skuteczną armią w całym świecie arabskim, zdolną do prowadzenia wojny na wyniszczenie i produkcji własnej precyzyjnej broni: z pewnością nie z grupą pozerów wymachujących zabawkami wartymi miliardy dolarów, których w rzeczywistości nie potrafią obsługiwać. Armia jemeńska mogłaby zniszczyć armię saudyjską na śniadanie.
Wszyscy pamiętają, jak siły jemeńskie wyparły dwie kolejne amerykańskie grupy lotniskowców z Morza Czerwonego w 2024 i 2025 roku. Marynarka Wojenna USA była głęboko zszokowana. Podobnie jak USS George Washington, gdy na początku września „napotkał” nowy irański pocisk przeciwokrętowy, zmuszający go do ucieczki na południowy Ocean Indyjski.
Nie ma sposobu na „inwazję” Jemenu. Geografia mówi sama za siebie, zwłaszcza surowe góry na północnym zachodzie, kontrolowane przez Hutich. Wbrew powierzchownej demonizacji syjonistycznych mediów, Huti – a właściwie Ansarallah – są w rzeczywistości złożoną organizacją religijną, polityczną, kulturową i wojskową o rozbudowanej strukturze administracyjnej, która zarządza stolicą, Saną, i większością Jemenu.
Huti nie są szyitami w ścisłym tego słowa znaczeniu; należą do zajdyckiego odłamu islamu, który jest stosunkowo bliski islamowi sunnickiemu. Termin „Huti” wywodzi się od rodziny Huthów – z miasta Huth – którzy założyli Ansarallah i odegrali kluczową rolę w obaleniu dyktatora Alego Saleha, rządzącego Jemenem przez 34 lata jako marionetka Arabii Saudyjskiej i Stanów Zjednoczonych. Ansarallah obaliła Alego Saleha w 2011 roku i przejęła kontrolę nad Saną i znaczną częścią Jemenu w 2014 roku.
Następnie, w 2015 roku, Arabia Saudyjska rozpoczęła wojnę z Jemenem, jednocześnie wspierając „uznawany przez społeczność międzynarodową” rząd marionetkowy – utworzony w pięciogwiazdkowym hotelu w Rijadzie. Jak sam byłem świadkiem w zeszłym roku, Rijad bezpardonowo bombarduje Jemen od jedenastu lat. Liczba ofiar śmiertelnych wśród cywilów waha się od 60 000 – w tym dzieci, kobiet i osób starszych – do setek tysięcy, nie licząc setek tysięcy ofiar głodu.
Mimo to Ansarallah nie został pokonany, mimo że Rijad nadal uzbrajał gangi najemników w południowym Jemenie.
Jak szczegółowo omawiałem z członkami Rady Politycznej w ubiegłym roku, chociaż Iran dostarcza organizacji Ansarallah broń i wsparcie wywiadowcze, decyzje Ansarallah są podejmowane w ramach struktury całkowicie niezależnej od Iranu, na której czele stoi przywódca Abd al-Malik Al-Houthi.
Targ jest teraz znacznie droższy
Ponieważ spirala eskalacji wydaje się wymykać spod kontroli, Ansarallah podniósł cenę za pokój: nie tylko zakończenie blokady i całkowite wycofanie Arabii Saudyjskiej z Jemenu, ale także wypłatę odszkodowań za wszystkie zniszczenia, które zostały dokonane od 2015 r.
A jeśli to się nie zdarzy, należy być przygotowanym na to, że do gry wkroczą trzy prowincje południowej Arabii Saudyjskiej – Najran, Dżizan i Asir – będące w rzeczywistości ziemią jemeńską, którą Brytyjczycy ukradli w 1934 roku.
Ansarallah ma potencjał, by z łatwością odzyskać te trzy prowincje. Gdyby do tego doszło, byłby to początek końca dynastii Saudów.
Jak głosi arabskie przysłowie: „Ya Rab” („O Boże!”), ale w znaczeniu: „O Panie, niech się stanie”. Duża część ludności arabskiej, ze wszystkich klas społecznych, nie może powstrzymać się od modlitwy o przyszłość Azji Zachodniej zbudowaną na prochach szejków naftowych, pełniących rolę „piątej kolumny”.
Rurociąg wschód-zachód do Janbu ulega zawaleniu, a wraz z nim zawala się ostatnia niezawodna droga królestwa omijająca Cieśninę Ormuz.
Kiedy Cieśnina Ormuz została zamknięta pod koniec lutego, Arabia Saudyjska posiadła coś, czego praktycznie nie miał żaden inny producent w Zatoce Perskiej: alternatywę na dużą skalę. Rurociąg Wschód-Zachód, znany w branży jako Petroline, transportuje ropę naftową na odległość ponad 1200 kilometrów przez pustynię, z pól naftowych Prowincji Wschodniej do Janbu nad Morzem Czerwonym. Jego maksymalna przepustowość wynosi około 7 milionów baryłek dziennie. Przez siedem miesięcy był on powodem, dla którego świat mógł nadal polegać na saudyjskiej ropie naftowej. Ta linia ratunkowa teraz zawiodła.
Jak działa system
Karl Miller właśnie zmapował sieć, a jego praca wyraźnie ilustruje, dlaczego rurociąg jest tak podatny na zagrożenia. Ropa naftowa nie płynie po prostu z odwiertu do rurociągu. Jest wydobywana z odwiertów głównych złóż – Ghawar, Khurais, Shaybah i innych – i transportowana kolektorami do zakładów separacji ropy naftowej i gazu, gdzie następuje rozdzielenie ropy, gazu i wody.
Następnie trafia do Abqaiq, ośrodka stabilizacji w sercu systemu, w którym znajduje się ponad 18 obiektów stabilizacji ropy naftowej. Dopiero stamtąd wpływa do Korytarza Wschód-Zachód.
Sam rurociąg opiera się na 11 głównych stacjach pomp, które tłoczą ropę naftową przez cały kraj, a także na dwóch oddzielnych stacjach redukcji ciśnienia, które chronią rurociąg, ale nie zapewniają dodatkowej wydajności pompowania. W Yanbu ropa naftowa jest przepompowywana do zbiorników magazynowych, rafinerii i tankowców. Każde ogniwo w łańcuchu musi działać. Jak to ujął Miller, rurociąg to połączony system ciśnienia, zasilania i sterowania, a Yanbu może przerwać operacje załadunku bez uderzenia w port ani jednej bomby – jeśli ropa naftowa nie dotrze.
Cztery stacje wyłączone z eksploatacji
Dokładnie to dzieje się teraz. Mogę potwierdzić, że cztery z trzynastu stacji rurociągu są wyłączone z eksploatacji. Atak dronów 11 września sparaliżował rurociąg na wiele tygodni; Rijad obwinił wspierane przez Iran milicje w Iraku. Naprawy przywróciły przepływ tylko częściowo, gdy 4 października stacja pomp w Churais, na wschód od Rijadu, została po raz pierwszy zaatakowana, co ponownie unieruchomiło rurociąg. Nikt nie przyznał się do odpowiedzialności za ten atak.
Miller przestrzega przed prostym przeliczaniem liczby uszkodzonych stacji na straty mocy: utrata jednej trzeciej stacji nie oznacza automatycznie utraty dokładnie jednej trzeciej wydajności. Kluczowe czynniki to lokalizacja uszkodzonych stacji, dostępne objazdy oraz ciśnienie, jakie mogą utrzymać pozostałe pompy. Rurociąg, który utracił kilka stacji pomp, nie może pracować z wydajnością zbliżoną do nominalnej, a pompy, turbiny i transformatory zastępcze to urządzenia budowane na zamówienie, z długim terminem realizacji. Zakładając przepustowość na poziomie 5,8 miliona baryłek dziennie, Miller oblicza, że całkowite przerwanie korytarza zagroziłoby transportowi 40,6 miliona baryłek ropy naftowej w ciągu tygodnia i 174 milionów baryłek w ciągu miesiąca.
Rurociąg jest pod ciśnieniem [militarnym md] na obu końcach. Po stronie Morza Czerwonego, Ansar Allah zajął wyspy u wejścia do Morza Czerwonego, w tym Perim w cieśninie Bab al-Mandab, i w lipcu nałożył zakaz żeglugi morskiej dla statków saudyjskich. Tankowce z produktami płynnymi wypływające z Janbu i Rabigh, zmierzające do Azji i Afryki Wschodniej, muszą teraz płynąć na północ przez Kanał Sueski, co wydłuża ich trasę o prawie miesiąc. W związku z tym nawet baryłki, które docierają do Janbu, są wolniej sprzedawane i osiągają wyższe ceny.
Co zrobił Iran
Uszkodzenia szerszego systemu saudyjskiego nastąpiły w dwóch oddzielnych kampaniach i warto je rozróżnić. Ataki Iranu miały miejsce w pierwszych tygodniach wojny, w marcu i kwietniu, wymierzone w wybrzeże Zatoki Perskiej i terminale eksportowe. Rafineria Ras Tanura o wydajności 550 000 baryłek dziennie została zamknięta na około tydzień. Załadunek w Janbu został na krótko wstrzymany, a dron rozbił się w rafinerii SAMREF w Janbu. W kwietniu zamknięto obiekty rafinerii SATORP i kompleksu petrochemicznego w Jubail o wydajności 460 000 baryłek dziennie; rafineria w Rijadzie została trafiona; pożary w zakładzie gazowym Ju’aymah zakłóciły eksport skroplonego i skroplonego gazu ziemnego; a zdolności produkcyjne w Manifie i Khurais zostały zmniejszone o około 300 000 baryłek dziennie każda. Shaybah był wielokrotnie atakowany. Publiczne doniesienia nie ujawniały nazwisk sprawców wszystkich ataków, które miały miejsce wiosną. Wiadomo jednak, że ataki miały miejsce w trakcie kampanii irańskiej i były zgodne z jej schematem: wybrzeże, ośrodki przetwarzania i wyjścia.
Co zrobił Ansar Allah
Kampania Ansar Allah rozpoczęła się później, trwała dłużej i posuwa się dalej na północ. W sierpniu ruch zaatakował rafinerię Aramco w Dżizanie, która stanęła w płomieniach 9 sierpnia, i przyznał się do ataku w Nadżranie. 7 i 8 września zaatakował zakłady Aramco w Dżizanie, Nadżranie i Abha, wstrzymując działalność i raniąc 73 osoby. 3 października przyznał się do ataku na zakład Aramco na południe od Rijadu. Następnie, 10 października, zaatakował Ghawar, największe na świecie konwencjonalne pole naftowe. Niezależne potwierdzenie, że Ghawar został trafiony. Rijad nie skomentował zniszczeń. Ruch, który rozpoczął tę wojnę od ataku na cele w pobliżu granicy jemeńskiej, dotarł teraz do źródła ropy zasilającej rurociąg – ponad 1000 kilometrów dalej.
Połączenie tych dwóch kampanii maluje ponury obraz. Iran uszkodził rafinerie i zakłady przetwórcze na wybrzeżu Zatoki Perskiej; Ansar Allah zaatakował złoża w głębi lądu i kontrolował szlak morski na drugim końcu korytarza; a rurociąg pomiędzy nimi utracił cztery z trzynastu stacji. Arabia Saudyjska traci dostęp do Zatoki Perskiej, dostęp do Morza Czerwonego i rurociąg, który łączy te dwa kraje.
Szkody gospodarcze
Koszty są już widoczne. W drugim kwartale saudyjska aktywność naftowa spadła o 24,7% rok do roku, a gospodarka skurczyła się o 4,8% – to najgorszy kwartał od czasu pandemii. Wartość eksportu ropy naftowej w 2025 roku wyniosła około 212 miliardów dolarów, co stanowi około 17% PKB, a dochody z ropy finansują państwo saudyjskie, a także znaczną część gospodarki klasyfikowanej jako niezwiązanej z ropą.
Kluczowa postać
Zakres
Rurociąg Wschód-Zachód
4 z 13 stacji nieczynne; nominalna wydajność około 7 milionów baryłek dziennie
Całkowite zatrzymanie korytarza (Miller)
40,6 mln baryłek tygodniowo zagrożonych; 174 mln miesięcznie
Każdy milion baryłek dziennie utraconego eksportu
Około 30–33 miliardów dolarów rocznie przy cenie ropy wynoszącej 80–90 dolarów
Cięcia w przepustowości w Manifie i Khurais (wiosna)
Około 600 000 baryłek dziennie; około 20 miliardów dolarów rocznie przy cenie ropy wynoszącej 90 dolarów.
Ghawar
Około 3,8 mln baryłek dziennie zagrożonych zdolności produkcyjnych
Rekonstrukcja w Zatoce Perskiej (Miller)
Od 550 miliardów do 2,28 biliona dolarów w ciągu siedmiu do dziesięciu lat
Szacunki przychodów są moimi obliczeniami. Przepustowość złóż i rurociągów jest wartością przybliżoną.
Najnowsza ocena Millera szacuje koszt odbudowy uszkodzonego systemu energetycznego w Zatoce Perskiej na 550 miliardów do 2,28 biliona dolarów w ciągu siedmiu do dziesięciu lat. Dotyczy to całego regionu, ale Arabia Saudyjska będzie konkurować z Katarem, Kuwejtem, Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi i Irakiem o tych samych producentów, inżynierów i siłę roboczą. Stacji pomp nie da się naprawić, używając części zamiennych z byle jakiego magazynu.
Dla reszty świata rurociąg Wschód-Zachód był polisą ubezpieczeniową. Dopóki działał, saudyjska ropa naftowa mogła trafić na rynek, niezależnie od tego, co wydarzyło się w Cieśninie Ormuz. Teraz, gdy cztery z trzynastu stacji są nieczynne, Ghawar został uszkodzony, a Morze Czerwone jest przedmiotem sporu, ta polisa ubezpieczeniowa wygasła. Globalny niedobór oleju napędowego i paliwa lotniczego będzie się pogłębiał, a Arabia Saudyjska, dostawca ostatniej szansy, walczy teraz o ochronę własnej gospodarki, zamiast ratować kogokolwiek innego.
Współpraca wojskowa między Arabią Saudyjską, Stanami Zjednoczonymi i Izraelem w wojnie z Jemenem jest podobno bliższa niż wcześniej sądzono. W nowym wywiadzie Pepe Escobar i jego rozmówca powołują się na informacje z pakistańskich źródeł wojskowych, wskazujące na to, że izraelscy oficerowie biorą udział w wyborze celów w Rijadzie, współpracując z dowództwem centralnym (CENTCOM).
Jednocześnie książę koronny Mohammed bin Salman podobno jest pod silną presją ze strony bezpieczeństwa i rzadko opuszcza swój bunkier. Doniesienia te pochodzą z poufnych źródeł i nie zostały jeszcze niezależnie zweryfikowane.
Escobar opisuje sytuację między Arabią Saudyjską a Jemenem jako coraz bardziej niekontrolowaną eskalację. Na krótko przed rozpoczęciem rozmów Arabia Saudyjska ponownie zbombardowała rafinerię w pobliżu Sany. Ansar Allah zapowiedział już, że odpowie na kolejne ataki na stolicę Jemenu uderzeniami na Rijad. Według informacji Escobara, zarówno siedziba Saudi Aramco, jak i Międzynarodowy Port Lotniczy im. Króla Chalida znajdują się na jemeńskiej liście celów.
Escobar uważa, że saudyjska obrona powietrzna jest obecnie poważnie osłabiona. Wiele systemów dostarczonych przez USA jest już użyte lub wyczerpane, a Waszyngton najwyraźniej nie zapewnia nieograniczonych dodatkowych zapasów. Lotnisko w Rijadzie jest zatem szczególnie narażone i może zostać ponownie zaatakowane w przypadku dalszej eskalacji konfliktu.
Szczególnie kontrowersyjne są jednak oświadczenia dotyczące współpracy wojskowej w Rijadzie. Escobar wyjaśnia, że CENTCOM, izraelscy przedstawiciele wojskowi i saudyjskie siły zbrojne obecnie działają wspólnie. Według jego źródeł, obecność izraelskiego generała dywizji została wielokrotnie potwierdzona. Według niego, stanowi to w istocie amerykańsko-izraelsko-saudyjską koalicję przeciwko Ansar Allah.
Źródła pakistańskie: Izrael i CENTCOM wybierają cele
Pakistańska część rozmowy zawiera najbardziej uderzające nowe twierdzenia. Rozmówca Escobara wyjaśnia, że ma on kontakty na wysokim szczeblu w pakistańskim wojsku, które są bezpośrednio informowane o wydarzeniach w Arabii Saudyjskiej.
Zaczyna od zaprzeczenia doniesieniom, że Pakistan rozmieścił około 10 000 żołnierzy z 25. Dywizji Zmechanizowanej na granicy saudyjsko-jemeńskiej. Dwa różne źródła w pakistańskim systemie wojskowym zaprzeczyły tym doniesieniom. Chociaż pakistańskie wojska rzeczywiście są obecne w Arabii Saudyjskiej, ich głównym przeznaczeniem jest ochrona Mekki i Medyny, a nie ofensywa przeciwko Jemenowi.
Rzeczywiste zaangażowanie Pakistanu jest znacznie mniejsze. Liczba wspomniana w wywiadzie to zaledwie około 15 doradców technicznych. Doradcy ci nie biorą udziału w operacjach ofensywnych, lecz wspierają Arabię Saudyjską w określonych obszarach militarnych i technicznych.
Następnie pada kluczowe stwierdzenie. Zapytany, czy pakistańscy doradcy byli zaangażowani w wybór celów wojskowych, rozmówca stanowczo temu zaprzecza:
Wyboru celu dokonają CENTCOM i Izrael.
Pakistan zachowuje w tej kwestii wyjątkową ostrożność i nie chce sprawiać wrażenia, że jest bezpośrednio zaangażowany w ataki na Jemen. [Wstawiony tekst]
Jeszcze bardziej niezwykłe jest jego twierdzenie, że pakistańskie siły zbrojne znajdują się w tym samym pomieszczeniu operacyjnym w Rijadzie, co przedstawiciele Izraela. Podobno obecni są również dwaj oficerowie tureccy. Siły pakistańskie mogą zatem bezpośrednio obserwować, co dzieje się w saudyjskim dowództwie i strukturach wywiadowczych, i przekazywać te informacje swoim dowództwom w Islamabadzie.
Jeśli te doniesienia okażą się dokładne, zaangażowanie Izraela będzie znacznie bardziej bezpośrednie niż czysto doradcze. Izraelski personel wojskowy będzie wówczas współpracować z CENTCOM w zakresie planowania operacyjnego wojny Arabów z Jemenem.
Pakistan nie chce wojny z Ansar Allah
Jednocześnie obie strony podkreśliły, że Pakistan raczej nie byłby w stanie otwarcie uczestniczyć w wojnie z Jemenem. Opinia publiczna w tym kraju zdecydowanie sprzeciwia się takiej interwencji.
Prowadzący zwraca uwagę na liczną populację szyitów w Pakistanie, która w dużej mierze popiera Ansar Allah i Iran. Znaczna część populacji sunnickiej również sprzeciwia się zaangażowaniu Pakistanu w wojnę w Arabii Saudyjskiej. Według niego, wysoko postawieni pakistańscy konsultanci wojskowi wielokrotnie zapewniali go, że nie ma ofensywnych działań na granicy z Jemenem.
Stwarza to trudną sytuację dla Islamabadu. Pakistan od dziesięcioleci utrzymuje bliskie stosunki bezpieczeństwa z Arabią Saudyjską i dostarcza wojska do ochrony miejsc strategicznych i religijnych. Jednocześnie rząd nie może sobie pozwolić na udział w wojnie z Ansar Allah z powodów politycznych.
Escobar dostrzega podobną niechęć ze strony Turcji. Ankara i Islamabad wielokrotnie podkreślały zatem, że ich rola ma charakter czysto defensywny. W praktyce oznacza to brak niezależnych nalotów na terytorium Jemenu.
Mówi się, że MBS prawie w ogóle nie opuszcza swojego bunkra.
Jeszcze bardziej szokujące są informacje dotyczące sytuacji osobistej Mohammeda bin Salmana. Rozmówca Escobara, powołując się na swoje pakistańskie kontakty, donosi, że saudyjski następca tronu jest obecnie pod ogromną presją ze strony bezpieczeństwa.
Według tego raportu, MBS mieszka głównie w bunkrze i rzadko go opuszcza. Nawet książęta, którzy wcześniej mieli do niego bliski dostęp, nie mogą już go łatwo widywać. Jego osobisty krąg bezpieczeństwa został zredukowany do zaledwie kilku osób. [Wstawiony tekst]
W wywiadzie twierdzi się nawet, że struktura bezpieczeństwa otaczająca następcę tronu jest częściowo koordynowana przez izraelski Mossad. Jednak te szczególnie dalekosiężne informacje są jawnie przedstawiane jako poufne dane wywiadowcze i obecnie nie można ich zweryfikować w publicznie dostępnych źródłach.
Według osób udzielających wywiadu, Mohammed bin Salman chciałby zacieśnić współpracę z Izraelem, ponieważ mógłby postrzegać ją jako sposób na stabilizację własnych rządów. Jednocześnie trudno mu otwarcie propagować tę współpracę wobec saudyjskiej i arabskiej opinii publicznej.
Escobar uważa, że jest to dylemat polityczny, przed którym stoi następca tronu.
Interesy Izraela i port w Ejlacie
Escobar łączy zaangażowanie Izraela z rosnącą izolacją ekonomiczną portu w Ejlacie. Jemeńskie działania na cieśninie Bab al-Mandab i na Morzu Czerwonym wywarły na port ogromną presję.
Powołuje się na wypowiedź przedstawiciela Arabii Saudyjskiej, który wprost wspomniał o ochronie lub ponownym otwarciu tego szlaku handlowego jako argumencie przemawiającym za wojną z Jemenem.
Według Escobara oznacza to, że Arabia Saudyjska stawia się w wyjątkowo trudnej sytuacji politycznej: państwo arabskie i muzułmańskie prowadzi wojnę z innym państwem muzułmańskim, podczas gdy jednocześnie ważną rolę odgrywają strategiczne interesy Izraela.
Właśnie dlatego uważa, że sprzedanie arabskiej opinii publicznej otwartego sojuszu wojskowego między Arabią Saudyjską a Izraelem jest praktycznie niemożliwe. [Wstawiony tekst]
Iran spodziewa się nowego ataku
Według Escobara, równolegle z eskalacją napięć w Jemenie, Iran spodziewa się kolejnego amerykańsko-izraelskiego ataku, być może jeszcze przed wyborami uzupełniającymi w USA.
Irańscy dyplomaci wyjaśnili mu, że doktryna militarna kraju uległa zmianie. Teheran nie chciał już czekać na pierwszy atak. Gdyby dowództwo dostrzegło wyraźne przygotowania do kolejnego ataku, Iran mógłby działać wyprzedzająco.
Kontynuowano działania dyplomatyczne za pośrednictwem Pakistanu i Kataru, ale stanowiska pozostawały rozbieżne. Według Escobara, siedem irańskich propozycji, złożonych Waszyngtonowi za pośrednictwem pośredników, spotkało się z niewielkim poparciem.
Jednocześnie trwa konflikt w Cieśninie Ormuz. Iran atakuje tankowce, które nie przestrzegają zasad tranzytu ustalonych przez Teheran i próbują korzystać z alternatywnych tras pod ochroną Ameryki. Escobar uważa, że ta strategia będzie kontynuowana.
Dla Teheranu wojna z Iranem i wojna z Jemenem stanowią obecnie w istocie jeden konflikt regionalny. Gdyby Waszyngton interweniował bezpośrednio przeciwko Ansar Allah, jeszcze bardziej wzmocniłoby to tę więź.
Escobar uważa, że system saudyjski jest pod coraz większą presją.
Escobar uważa, że Arabia Saudyjska jest pod coraz większą presją nie tylko militarną, ale także wewnętrzną. W rodzinie królewskiej panują napięcia między książętami i ośrodkami władzy, a liczne plemiona są niezadowolone z koncentracji władzy w rękach Mohammeda bin Salmana.
Uważa zatem, że możliwa jest długoterminowa destabilizacja rządów Arabii Saudyjskiej. Jego rozmówcy idą jeszcze dalej, mówiąc o możliwym „początku końca” obecnego systemu politycznego w Arabii Saudyjskiej. [Wstawiony tekst]
Te oceny pozostają spekulatywne. Kluczowy jest jednak rozwój sytuacji opisany w dyskusji: Arabia Saudyjska jest w stanie wojny, której koszty militarne i gospodarcze rosną, podczas gdy Waszyngton i Izrael najwyraźniej coraz bardziej angażują się w planowanie operacyjne, a ważni partnerzy regionalni, tacy jak Pakistan i Turcja, chcą uniknąć ofensywnego zaangażowania.
Gdyby informacje pochodzące z pakistańskiego aparatu wojskowego okazały się prawdziwe, eskalacja osiągnęłaby nowy poziom: izraelscy i amerykańscy oficerowie współpracowaliby w Rijadzie w operacjach wojskowych przeciwko Jemenowi, podczas gdy pakistańscy żołnierze siedzieliby w tym samym pomieszczeniu – aczkolwiek z wyraźnym rozkazem powstrzymania się od udziału w operacjach ofensywnych. Jednocześnie Mohammed bin Salman podobno żyje w coraz większej izolacji i pod najściślejszą ochroną.
Escobar uważa, że nie jest to chwilowy kryzys, lecz możliwy punkt zwrotny dla całej struktury władzy w Azji Zachodniej.
Ansar Allalah [Huti] cieszy się wieloma, być może niedostrzegalnymi, korzyściami w konflikcie z „bogatym”, zwesternizowanym Królestwem Arabii Saudyjskiej. Wojna ta niedawno rozgorzała na nowo po zerwaniu przez Arabię Saudyjską rozejmu z 2022 roku we wrześniu, kiedy to w lipcu 2026 roku zbombardowano międzynarodowe lotnisko w Sanie, aby uniemożliwić lądowanie irańskiego samolotu cywilnego.
Arabia Saudyjska twierdzi, że Trump wyraźnie zatwierdził atak na lotnisko, co otworzyło Ansar Allah drogę do zerwania rozejmu i wybuchu wojny.
Ansar Allah odpowiedziała na złamanie rozejmu 18-godzinnym błyskawicznym atakiem , który zajął zachodnie wybrzeże Jemenu (około 5400 km kw. zajęte w ciągu 11 dni), kluczowe porty i główne strategiczne wyspy na Morzu Czerwonym. Ich działania i strategia były dobrze zaplanowane i oparte na głębokim zrozumieniu i doświadczeniu związanym ze szczególną geografią Półwyspu, a także jego strukturą społeczną.
Szybki rzut oka na mapę pokaże, że Arabia Saudyjska i Jemen leżą w „pudełku” – którego centrum stanowi pustynia, a jej boki tworzą surowe grzbiety górskie opadające ku Morzu Czerwonemu. Ansar Allah kontroluje obecnie wyżyny nad dojściem do Morza Czerwonego, a także kluczowe wyspy Morza Czerwonego, kontrolujące dostęp do cieśniny Bab al-Mandab.
Pod pewnymi względami ukształtowanie terenu przypomina skaliste zbocza wzgórz Iranu otaczające Ormuz.
Ta geograficzna rzeczywistość sugeruje, że saudyjskie siły powietrzne nie wypędzą zwinnych górskich plemion z ich górskiej reduty. Ansar Allah, w każdym razie, walczą asymetrycznie. Po ponad dekadzie nieustannych bombardowań , walczą jako „wolni ludzie” ; „przemieszczają się” z miejsca na miejsce, a ich infrastruktura wojskowa jest niszczona (podobnie jak w Iranie). Kontrolują teraz cieśninę Bab al-Mandab za pomocą artylerii, oszczędzając w ten sposób bardziej zaawansowane drony i pociski do innych celów.
Krótko mówiąc, siły powietrzne Arabii Saudyjskiej lub Zachodu niewiele zdziałają. Nie ma oczywistych celów; bojownicy Ansar Allah niczym miraże przemieszczają się tu i tam. Siły sprzymierzone z Saudyjczykami na południu to raczej koalicje złożone z różnych plemion i najemników z południa; są tam również resztki najemników popierających ZEA, z którymi siły popierające Arabię Saudyjską ścierają się na różne sposoby.
Początkowa ofensywa Arabii Saudyjskiej przeciwko Ansar Allah była fiaskiem; bez centralnego dowództwa, planu i nieprzygotowanej logistyki atak załamał się. Walki zdają się teraz rozprzestrzeniać na prowincje Dżizan i Nadżran – obecnie należące do Arabii Saudyjskiej. To dwie z trzech bogatych, żyznych prowincji jemeńskich zajętych przez Arabię Saudyjską w latach 30. XX wieku. Niewątpliwie Jemen chce je odzyskać.
Co zatem Izrael i Stany Zjednoczone mogą zrobić, aby wesprzeć swojego kluczowego sojusznika? Otóż Izrael najwyraźniej reklamuje Róg Afryki jako bazę wypadową do przeprowadzenia desantu przez Morze Czerwone, aby zająć krawędź „pola Ansar Allah” graniczącego z Morzem Czerwonym. Taka koncepcja tak bardzo przypomina jednak nieudany desant w Gallipoli przez Cieśninę Dardanele z czasów I wojny światowej, który pochłonął życie ponad 44 000 żołnierzy alianckich, że nietrudno sobie wyobrazić dreszcze przechodzące po plecach urzędników Pentagonu.
Co znamienne, Trump i inni „sojusznicy” odmówili udzielenia pomocy MbS [Mohammedowi bin Salmanowi] – ostracyzm i zaprzeczenie, które nie umkną uwadze saudyjskich klanów i plemion, wciąż oburzonych manipulacją okręgów wyborczych przez króla Salmana w sprawie sukcesji królewskiej w 2017 roku, wbrew tradycji, na mianowanie MbS, jego ulubionego syna, następcą tronu (zamiast kolejnego brata w linii sukcesji). Nie zostanie zapomniane również listopadowe wymuszenie MbS na blisko 400 książętach, oligarchach i ministrach w hotelu Ritz-Carlton w Rijadzie; nie zostanie też wybaczone zawłaszczenie zasobów ropy naftowej i, jak podkreśla profesor Madawi Al-Rasheed, podporządkowanie saudyjskich plemion w celu ustanowienia rządów jednej rodziny.
Drugim czynnikiem — oprócz geografii — który należy wziąć pod uwagę, są korzenie Ansar Allah w historycznym, rewolucyjnym credo oraz długa, pełna sporów historia Półwyspu.
José Alberto Nino wyjaśnia , że „za zaskakującymi geopolitycznymi sukcesami Ansar Allah stoi starożytna tradycja religijna. Zajdyzm jest jednym z trzech pozostałych głównych nurtów islamu szyickiego, obok twelweryzmu i ismailizmu” –
„Twelweryzm – dominujący odłam szyitów, obejmujący większość muzułmanów na świecie i będący religią państwową Iranu – utrzymuje, że duchowa legitymacja przeszła przez linię 12 imamów… Ismailizm, czasami nazywany szyizmem siódemkowym, oddzielił się od linii dwunastu imamów w kwestii tego, który syn szóstego imama był prawowitym następcą; jego najbardziej prominentny, istniejący do dziś odłam podąża za Agą Chanem jako żyjącym imamem”.
„Zajdyzm wziął swoją nazwę od imienia Zajda ibn Alego, praprawnuka proroka Mahometa… Podczas gdy wyznawcy teologii dwunastoklasistów wierzą, że imam musi być ustanowiony przez Boga, a ismailici podążają za dziedzicznym, żyjącym imamem, zajdowcy utrzymują, że każdy uczony potomek Alego może przewodzić, walcząc zbrojnie przeciwko tyranii”.
„Huti pozostają ruchem zajdyckim, ale zbudowali szerszą koalicję ponad podziałami wyznaniowymi… [rekrutując] szafickich sunnitów i instalując południowych polityków sunnickich na widocznych stanowiskach cywilnych, jednocześnie odwołując się do społeczności sunnickich, wykorzystując w tym celu suwerenność, walkę z korupcją, antyinterwencję i solidarność z Palestyną”.
„Rewolucja [irańska] z 1979 roku dała zajdyckim odrodzeniowcom przykład udanego powstania islamskiego przeciwko monarchii i władzy Zachodu. [Ich przywódca], Husajn, podziwiał opór ajatollaha Chomeiniego, przejął elementy irańskiej sztuki rządzenia, [ale] wzorował się na Hezbollahu jako modelu organizacyjnym”.
Jednakże Ansar Allah nie jest irańskim pełnomocnikiem, podkreśla Nino.
Jego zdaniem nieustanna nieustająca postawa opozycji wobec Izraela nie pochodzi jedynie od Hezbollahu czy Iranu, ale ma swoje źródło w „podniesieniu broni przeciwko tyranii” przez pierwszego imama Izraela, który zbuntował się przeciwko kalifatowi Umajjadów w 740 r. n.e. i poniósł śmierć męczeńską.
Jak pisze Nino, antypatia wobec Żydów wśród Hutich narodziła się pierwotnie „po ruchu sabataistycznym z 1666 r., w Jemenie wybuchł masowy entuzjazm mesjanistyczny” [ogromnej liczby Żydów na całym świecie, skupiony wokół Sabataja Cwi jako Mesjasza prowadzącego Żydów do rychłego Odkupienia].
Mistycyzm sabatajski był bardzo kontrowersyjny wszędzie, od Europy po Azję, a tysiące Żydów zostało ekskomunikowanych przez władze rabiniczne za praktykowanie sabataizmu. Sabataj Cwi i praktyki propagowane przez jego ruch tak oburzyły osmańskiego kalifa Mehmeda IV, że nakazał Cwi przejście na islam lub poddanie się karze śmierci. Cwi zdecydował się na przejście na islam w 1666 roku. Większość jego licznych zwolenników również rzekomo przeszła na islam, podążając za Cwim, ale potajemnie pozostała „sabataistami”. Stąd wziął się ruch Dönmeh, który pozorował tajne posłuszeństwo w Turcji i poza jej granicami.
W Jemenie imam Huti, po konsultacjach z uczonymi zajdyckimi, wydał orzeczenie, które, podobnie jak kalif, również domagało się konwersji na judaizm – ultimatum, któremu większość jemeńskich Żydów odmówiła. Epizod zakończył się zburzeniem synagog w całym Jemenie w 1679 roku i wypędzeniem całej ludności żydowskiej z Jemenu (choć Żydzi powrócili po około rocznej nieobecności, choć wielu z nich zastało skonfiskowane ich dawne mienie).
Niewątpliwie kalif osmański wyobrażał sobie, że epizod sabatajski zakończył się w 1666 roku – ale w tym wszystkim nastąpił zwrot akcji, który ostatecznie przyczynił się do upadku kalifatu. Sposób, w jaki doszło do upadku kalifatu, rzucił cień na poparcie Ibn Sauda dla Abd al-Wahhaba i jego fanatyzm – sojusz postrzegany jako głęboko sprzeczny z sunnickim islamem jako całością.
Przez wieki Dönmehowie prowadzili podwójne życie – praktykowali „tajemną tożsamość poliszynela”, w której prawdziwe religijne przywiązania były ukrywane. Kiedy Młodzi Turcy zaczęli opowiadać się za świeckim państwem na wzór zachodni, Dönmehowie gorliwie stanęli w ich obronie . Świecka, nacjonalistyczna Turcja oznaczała, że nie będą już definiowani przez surowe religijne kodeksy prawne (system millet) Imperium Osmańskiego. W końcu mogli wyjść z cienia jako równi, świeccy obywatele tureccy.
Główny nurt historyków przyznaje, że społeczność Dönmeh odegrała kluczową rolę w powstaniu Komitetu Jedności i Postępu (CUP) oraz późniejszym upadku Imperium Osmańskiego.
Z perspektywy lojalistów osmańskich, Imperium upadło pod naporem dwóch nieortodoksyjnych, destrukcyjnych sił – wewnętrznych reformatorów sekularyzacyjnych na Zachodzie (często z ruchu donmeh) oraz radykalnych fanatyków religijnych na Wschodzie (wahabitów). Na odległej pustyni centralnej Arabii (Nadżd) sojusz Muhammada ibn Abd al-Wahhaba z dynastią Saudów był postrzegany jako bezpośrednia wojna z religijną wiarygodnością Imperium Osmańskiego i jego terytorialną hegemonią.
Punktem zwrotnym były niszczycielskie najazdy wahhabickie na Karbalę (1802), Mekkę i Medynę (1803-1805), które zszokowały świat muzułmański i zmusiły sułtana osmańskiego do podjęcia drastycznych działań.
W szeroko nagłośnionym raporcie irackiego wywiadu z 2002 r., odkrytym po upadku Bagdadu (oraz we wcześniejszych pracach pisarzy osmańskich, takich jak Ajjuba Sabri Pasza), stwierdzono, że Muhammad ibn Abd al-Wahhab (założyciel wahhabizmu) oraz Muhammad bin Saud byli potomkami Dönmeh.
Chociaż nie ma dosłownych dowodów na istnienie takiego związku, wielu obserwatorów zauważyło silne strukturalne i funkcjonalne „rezonanse” w sposobie funkcjonowania tych trzech ruchów – sabataizmu, wahhabizmu i mesjanistycznego syjonizmu – w obrębie swoich religii: Wszystkie trzy reprezentowały radykalne zerwanie z tradycyjną ortodoksją. Wahhabizm odrzucił wielowiekową islamską tradycję naukową na rzecz sztywnej dosłowności; sabataizm całkowicie złamał prawo rabiniczne, a mesjanistyczny syjonizm podważył tradycyjne ortodoksyjne nauczanie żydowskie (oczekiwanie na Mesjasza).
Przez dziesięciolecia Arabia Saudyjska pilnie strzegła swojej historii, opierając swoją legitymację bezpośrednio na boskim mandacie sojuszu z Ibn Abd al-Wahhabem z 1744 roku. Jednak w ostatnich latach Arabia Saudyjska świadomie odłączyła się od wahhabizmu pod rządami „Syna Króla”, Mohammeda bin Salmana . Państwo przeredagowało swoją oficjalną historię, aby podkreślić tożsamość narodową i plemienną, począwszy od 1727 roku, umniejszając rolę Ibn Wahhaba.
Podczas gdy Turcja – jako główne państwo będące następcą Imperium Osmańskiego – zachowuje głęboką pamięć kulturową o wojnach turecko-wahabickich, wielu tureckich autorytetów religijnych postrzega wahhabizm jako wysoce destrukcyjny, antyislamski ruch, zagrażający duchowej integralności islamu. Podobnie szyici, zarówno irańscy, jak i jemeńscy, uważają zdobycie Karbali przez Sauda ibn Abd al-Azziza (syna króla) za egzystencjalny atak na ich duchową tożsamość. Zginęło od 2000 do 5000 szyitów, a mauzoleum Ibn Husajna zostało splądrowane.
Wydarzenie to wstrząsnęło zarówno szyitami, jak i sunnitami w całym regionie. W odwecie, pod koniec 1803 roku szyicki zamachowiec przybył z Iraku do stolicy Arabii Saudyjskiej, Dirijji, i zadźgał saudyjskiego władcę, Abd al-Aziza. Ostatecznie siły osmańsko-egipskie obległy stolicę Arabii Saudyjskiej, Dirijję. Po brutalnym, trwającym kilka miesięcy oblężeniu miasto się poddało.
Historia ta stanowi przykład strukturalnej słabości islamskiej wiarygodności partii Al-Saud w wojnie z Ansar Allah – poglądu całkowicie sprzecznego z zachodnim postrzeganiem Arabii Saudyjskiej jako państwa „reformatorskiego” i bieguna wiarygodności islamu.
W niedzielę 27 września 2026 roku saudyjskie naloty uderzyły w targowisko w prowincji Taiz w Jemenie. Według ministerstwa zdrowia kontrolowanego przez Ansar Allah (Houthi) rządu, zginęło co najmniej siedem osób, a 40 zostało rannych, w tym pięcioro dzieci.
Nagrania z programu telewizyjnego Al-Masirah zniszczyły sklepy i ranili cywilów. Huti nazywają to „przerażającą zbrodnią” i celowym atakiem na cele cywilne. Wspierany przez Arabię Saudyjską jemeński reżim w Rijadzie twierdzi jednak, że obóz wojskowy i pojazdy Huti zostały trafione. Źródła w samym reżimie poinformowały agencję Reuters , że Huti rozbili obóz w pobliżu targu. Brakuje niezależnego potwierdzenia – jak to często bywa w tym konflikcie. Rzeczywistość pozostaje taka sama: zbombardowano tętniący życiem targ, a cywile zginęli.
Eskalacja po latach względnej stagnacji
Atak jest najnowszym z serii nalotów. Od czasu ponownej eskalacji w lipcu 2026 roku – wywołanej saudyjskimi atakami na lotnisko w Sanie – Huti twierdzą , że naliczyli ponad 1000 saudyjskich ataków powietrznych i rakietowych. Tylko w ciągu 24 godzin poprzedzających atak na targowisko, myśliwce F-15 z bazy lotniczej Khamis Mushait przeprowadziły podobno 26 nalotów na prowincje Ta’iz, Al-Dżauf, Marib, Dhamar i Saada. Rzecznik Huti, Yahya Saree, zagroził „poważnymi konsekwencjami” i zapowiedział dalsze ataki odwetowe.
Wojna, która rozpoczęła się w 2015 roku interwencją Arabii Saudyjskiej i pozostała w dużej mierze uśpiona do 2022 roku, powróciła. Huti posuwają się wzdłuż wybrzeża Morza Czerwonego, zagrażając strategicznej cieśninie Bab al-Mandab. Arabia Saudyjska odpowiada zmasowanymi nalotami. ONZ informuje o blisko 700 ofiarach śmiertelnych i ponad 130 000 przesiedleniach w ostatnich tygodniach. Ludność cywilna ponosi największe konsekwencje tych cierpień.
Porozumienie o zawieszeniu broni między USA a Hutimi z maja 2025 roku formalnie nadal obowiązuje, ale Waszyngton powstrzymuje się od bezpośredniego zaangażowania – jednocześnie tuszując kampanię saudyjską. Historia się powtarza: w latach 2015–2022 kampania saudyjska była znana z ataków na targowiska, wesela, szkoły i szpitale. Zginęły tysiące cywilów. Zachodnie media i rządy w dużej mierze milczały w tym czasie, dopóki dotyczyła ona „walki z Iranem”.
Dziś sytuacja nie jest inna. Podczas gdy każdy atak rakietowy Huti na Arabię Saudyjską jest określany jako agresja, systematyczne naloty na jemeńskie cele cywilne pozostają jedynie przypisem. „Uznawany przez społeczność międzynarodową” rząd w Rijadzie w rzeczywistości nie posiada własnych sił powietrznych – jest zależny od logistyki Arabii Saudyjskiej i Zachodu. Twierdzenie, że atakowane są tylko cele wojskowe, przypomina standardowe wymówki z minionych wojen.
Wojna bez końca – i bez odpowiedzialności
Jemen od lat zmaga się z jedną z najgorszych katastrof humanitarnych na świecie. Blokada, zniszczenie infrastruktury i powtarzające się naloty drastycznie zaostrzyły głód i choroby. Ponowna eskalacja konfliktu pokazuje, że „wysiłki pokojowe” ostatnich lat okazały się jedynie chwilowym wytchnieniem. Arabia Saudyjska i jej zachodni sojusznicy nadal dążą do dominacji militarnej, a cenę za to płaci ludność cywilna.
Zmarli na targu w Taiz nie są stratami ubocznymi. Są logiczną konsekwencją polityki, która przedkłada interesy geostrategiczne nad ludzkie życie. Dopóki Stany Zjednoczone i Europa będą dostarczać broń, technologię i zapewniać ochronę dyplomatyczną, odpowiedzialność pozostanie wspólna. Pytanie nie brzmi po prostu, kto zbombardował targ. Pytanie brzmi, dlaczego Zachód nadal toleruje tę wojnę – i dlaczego media tak powściągliwie o niej donoszą.
Za morderstwami, wojnami i niepokojami w regionie stoi kolonialna potęga Brytyjczyków. W 1933 roku Wielka Brytania uczyniła rodzinę Saudów władcami Arabii Saudyjskiej, wraz z trzema anektowanymi prowincjami Jemenu, a w latach 1947/48 poparła powstanie Izraela, którego powstanie minister spraw zagranicznych Balfour obiecał już Rothschildowi w niesławnej Deklaracji Balfoura z 1917 roku. Dziś ponownie wspierają Arabię Saudyjską swoimi siłami powietrznymi.
Produkcja i eksport ropy z Arabii Saudyjskiej spada do zera
Mike Whitney za pośrednictwem The Unz Review
Dotarliśmy do końca. Po siedmiu miesiącach niesprowokowanych działań wojennych sytuacja na Bliskim Wschodzie przerodziła się w pełnowymiarowy kryzys. Z dnia na dzień eksport saudyjskiej ropy spadł do zera. ZERO! Zastanówcie się nad tym przez chwilę. „Największy producent ropy naftowej na świecie” obecnie NIE eksportuje ropy. Terminale w Zatoce Perskiej są praktycznie zamknięte z powodu wojny z Iranem, a rurociąg Wschód-Zachód – główne połączenie lądowe, transportujące od 4 do 5 milionów baryłek dziennie do terminalu nad Morzem Czerwonym w Janbu – został wysadzony w powietrze w dziewięciu różnych miejscach (przez irackie drony) w czwartek i nie działa już.
Oznacza to, że po raz pierwszy w historii saudyjska ropa nie trafia na rynek. Czy to brzmi dla was jak katastrofa? Czy to coś, co wymaga natychmiastowej reakcji ze strony Trumpa i jemu podobnych?
Jak dotąd jedyną reakcją Trumpa było obszerne oświadczenie, które wygłosił na konferencji prasowej w piątek. Oto, co powiedział:
„Zadzwonili do nas Huti. Nie chcą z nami walczyć. Powiedzieli nam, że nie chcą z nami walczyć. Nie chcą, żebyśmy ich ścigali. Byliby bardzo wdzięczni, gdybyśmy się nie wtrącali i pozwolili większości statków przepłynąć. Jest tylko jeden kraj, z którego nie są szczególnie zadowoleni.” (Link)
To bzdura. Trump nie rozmawiał z Hutimi ani nie wie, czego chcą. Oświadczenia prezydenta pokazują jedynie, że doradcy Trumpa zostali zaskoczeni i nie uzgodnili jeszcze żadnej odpowiedzi. Ale dla każdego, kto śledzi tę farsę, jasne jest, że cała sprawa jest organizowana przez Iran. To sojusznicy Iranu w Iraku zaatakowali rurociąg Wschód-Zachód, tak jak to „wspierani przez Iran” Huti zajęli Mochę i wyspę Perim. Oto podsumowanie:
Niespodziewany atak piorunowy na nadmorskie miasto Mocha wzmocnił kontrolę Hutich nad jednym z najważniejszych szlaków żeglugowych świata. Niespodziewana ofensywa, która zmusiła siły Arabii Saudyjskiej do chaotycznego odwrotu, zaledwie kilka godzin później doprowadziła do zdobycia strategicznie ważnej wyspy u południowego ujścia Morza Czerwonego (Perim).
W niecałe 48 godzin jemeńska partia Ansar Allah umocniła kontrolę nad kluczowym szlakiem żeglugowym, powodując gwałtowny wzrost cen ropy naftowej i jednocześnie otwierając drugi front w wojnie przeciwko Stanom Zjednoczonym i Izraelowi . Nie ma wątpliwości, że osiągnęliśmy punkt zwrotny w trwającym siedem miesięcy konflikcie, w trakcie którego amerykańskie bazy wojskowe w Zatoce Perskiej zostały obrócone w gruzy, podczas gdy irańskie wojsko utrzymuje silną kontrolę nad Cieśniną Ormuz. Strategiczny manewr okrążający Hutich zwiększa prawdopodobieństwo wyparcia Stanów Zjednoczonych z Bliskiego Wschodu i wyłonienia się Iranu jako gwaranta bezpieczeństwa regionalnego. Jesteśmy świadkami zmian w krajobrazie geopolitycznym, które zdarzają się raz na stulecie.
Wyspa Perim leży w sercu Bab al-Mandab, wąskiej cieśniny u południowego wejścia do Morza Czerwonego. To położenie wzmacnia kontrolę Huti nad szlakami żeglugowymi, którymi codziennie transportuje się 10 procent światowej ropy naftowej. Aby ominąć Cieśninę Ormuz, zablokowaną przez siły irańskie, Saudyjczycy transportują większość swojej ropy 1200-kilometrowym rurociągiem ze wschodu na zachód do portu w Janbu nad Morzem Czerwonym. Rurociąg – który dostarcza na rynek od 4 do 5 milionów baryłek dziennie – ma kluczowe znaczenie dla borykającej się z problemami gospodarki Arabii Saudyjskiej. W czwartek rurociąg został zaatakowany w dziewięciu różnych punktach przez irackie drony, co natychmiast wstrzymało przepływ ropy i wywołało panikę w Rijadzie i Waszyngtonie.
W piątek saudyjski następca tronu, książę Mohammed bin Salman, zwrócił się z rozpaczliwą prośbą do Donalda Trumpa o pomoc wojskową, która została natychmiast odrzucona. Ta odmowa była szeroko komentowana w mediach, ale nie odzwierciedla rzeczywistego zakresu współpracy ze strony USA. Obecnie Stany Zjednoczone mają „ponad 100 amerykańskich doradców wojskowych w Arabii Saudyjskiej, którzy pomagają Rijadowi w gromadzeniu informacji wywiadowczych i wyborze celów dla wznowionej wojny w Jemenie”. (CNN) … Anonimowy urzędnik USA oszacował liczbę żołnierzy USA wspierających te działania na 200, dodając, że byli oni częścią nowej wspólnej grupy zadaniowej utworzonej w ostatnich tygodniach, gdy wojna w Jemenie zaczęła się eskalować.
Należy jednak zauważyć, że „wojna została ponownie rozpalona przez saudyjskie naloty na międzynarodowe lotnisko w Sanie 13 lipca – atak, który według doniesień Axios został autoryzowany przez prezydenta Trumpa. Ataki przeprowadzono w celu uniemożliwienia lądowania w Sanie samolotu odlatującego z Iranu, na pokładzie którego znajdowała się jemeńska delegacja, obecna na pogrzebie ajatollaha Alego Chameneiego…”.
Amerykańska społeczność wywiadowcza i inni sponsorzy wspierali również brutalną wojnę w Jemenie, prowadzoną przez Arabię Saudyjską, w latach 2015–2022. (Wojna ta kosztowała życie dziesiątek tysięcy cywilów i pozostawiła kraj w ruinie). Antiwar.com
Stany Zjednoczone ponoszą zatem znaczną część odpowiedzialności za obecny kryzys; to jest oczywiste.
W piątek, 11 września, saudyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych wydało następujące oświadczenie:
Premier Iraku Ali al-Zaidi poprosił Saudyjczyków o wstrzymanie się z interwencją militarną, dopóki nie ustali tożsamości osób odpowiedzialnych. Choć sprawa pozostaje nierozwiązana, przesłanie jest jasne: Iran i jego regionalni sojusznicy są teraz zdeterminowani, by odciąć dopływ ropy naftowej z Bliskiego Wschodu, aby wywrzeć presję na USA, by zakończyły wojnę. Krótko mówiąc, trzymają globalną gospodarkę za gardło i stopniowo zaciskają pętlę, aby zmusić Trumpa do wywiązania się z zobowiązań wynikających z Porozumienia o Porozumieniu – porozumienia mającego na celu zakończenie działań wojennych i przywrócenie pokoju w regionie.
Wydarzenia rozwijają się tak szybko, że nie możemy być nawet pewni, czy Trump w pełni rozumie, co się dzieje. Sytuacja wymyka się spod kontroli. Czerwone światła ostrzegawcze migają. Stoimy w obliczu mnóstwa nowych ewentualności i mnóstwa różnych scenariuszy. Jedyne, co jest pewne, to to, że Ameryka nie ma przyszłości na Bliskim Wschodzie. Kiedy kurz w końcu opadnie, bazy zostaną zabite deskami, flota zniknie, a „Old Glory” zostanie zapakowana w skrzynię transportową w drodze powrotnej do USA. [popularny przydomek i określenie flangi narodowej Stanów Zjednoczonych (The Stars and Stripes)].
Huti okupują obecnie całe zachodnie wybrzeże Jemenu, a ich siły służą Iranowi jako narzędzie do utrzymania kontroli nad 30 procentami światowych zasobów ropy naftowej. To ewidentnie skoordynowane działania wysoce zmotywowanych, zaprawionych w bojach bojowników, realizujących dalekosiężną strategię mającą na celu wymuszenie wycofania się Amerykanów z regionu, a następnie narzucenie nowej, wielostronnej architektury bezpieczeństwa.
Nie wierzymy, że obsesja Trumpa na punkcie bombardowania z powietrza nieuporządkowanych celów ma jakiekolwiek szanse na powodzenie. Od samego początku Trump odruchowo wybierał destrukcyjną siłę, zamiast celowo wykorzystywać siłę militarną do osiągnięcia politycznego celu. Jego niezdolność do strategicznego myślenia prowadzi kraj ku najbardziej upokarzającej porażce militarnej, po której następują lata kryzysu gospodarczego.
Wczoraj jemeńskie siły Ansar Allah dokonały szokującego przejęcia dużego obszaru, który wcześniej znajdował się w posiadaniu wspieranych przez Arabię Saudyjską sił narodowych. Następca tronu, książę MBS, błagał nawet Trumpa o interwencję i uderzenie w „rebeliantów”, jak donosi Axios , czego Trump rzekomo odmówił.
Jak poinformowali dwaj amerykańscy urzędnicy, saudyjski następca tronu Mohammed bin Salman (MBS), dzwonił w czwartek dwukrotnie do prezydenta Trumpa, wzywając go do rozpoczęcia ataków na Hutich, w związku z tym, że wspierana przez Iran grupa zbliża się do ważnego punktu przewężenia na Morzu Czerwonym.
Trump odmówił, a urzędnicy amerykańscy podkreślili, że administracja na razie nie planuje bezpośredniej interwencji przeciwko Huti.
Ta ostatnia ofensywa wywołała burzę na Bliskim Wschodzie, szczególnie w związku z bezprecedensowym atakiem na saudyjski rurociąg naftowy Wschód-Zachód, który uznano za kluczowy atut USA i ich sojuszników w przełamaniu irańskiej blokady Ormuzu.
KAIR, 12 września (Reuters) –Iracki dowódca wojskowy został odwołany w sobotę rano po tym, jak śledztwo potwierdziło, że ostatnie ataki dronów na Arabię Saudyjską pochodziły z Iraku,wynika z oświadczenia biura premiera Iraku.
Zgodnie z oświadczeniem dowódca dowodził operacjami w prowincji Majsan w południowym Iraku.
Z drugiej strony, bagatelizowanie ostatnich sukcesów Huti może być uzasadnione, ponieważ, jak zauważyli dziś inni, większość kanałów MSM z jakiegoś powodu zamiatała strajk na rurociąg pod dywan.
Doniesienia twierdzą teraz , że cały rurociąg został zamknięty „środkiem ostrożności”, choć nie sprecyzowano, na jak długo.
Przypomnijmy, że przez wiele miesięcy jednym z najczęściej omawianych tematów było to, czy Iran będzie w stanie zaatakować saudyjski rurociąg i skutecznie uniemożliwić Królestwu przekierowanie swojej ropy, a tym samym sprawić, że Ormuz stanie się „zbędny”, jak przechwalał się Trump.
To, co najwyraźniej obserwujemy , to skoordynowana kampania Iranu, mająca na celu ostateczne przejęcie kontroli nad USA i ich sojusznikami. Nie może być zbiegiem okoliczności, że kilka dni po tym, jak Iran przeprowadził największy od miesięcy atak na amerykańskie aktywa i ogłosił szerokie rozszerzenie własnej blokady Ormuz, nagle jego Huti, jego sojusznicy, wkroczyli do akcji, by zadać druzgocący cios osi amerykańskiej.
Według doniesień Huti opanowali już cały newralgiczny obszar cieśniny Bab al-Mandab na Morzu Czerwonym, zapewniając Iranowi i jego sojusznikom całkowitą kontrolę nad ogromną częścią globalnego transportu morskiego:
Główny negocjator i rzecznik Mohammed Abdusalam (Abdulsalam) oświadczył:„Nie ma mowy o zamknięciu Bab al-Mandab, jak niektórzy sugerują… [pozycja] ogranicza się do blokady morskiej, która dotyczy wyłącznie strony saudyjskiej”.
Główny cios nadszedł wraz z przejęciem kluczowego portu Morza Czerwonego Mocha, górującego nad cieśniną, tuż w momencie, gdy cena ropy wzrosła do 105 dolarów za baryłkę, a cena oleju napędowego w USA po raz pierwszy w historii osiągnęła szczyt na poziomie 6 dolarów za galon.
Wspierani przez Iran rebelianci Huti opanowali jemeński port Mocha nad Morzem Czerwonym, posuwając się na południe w kierunku Cieśniny Bab al-Mandab, ważnego szlaku wodnego dla międzynarodowego handlu morskiego.
Zdobycie Mochy stanowi poważny cios dla Arabii Saudyjskiej, zmuszając Jemen do wycofania się, a także stanowi wsparcie dla Iranu, który stara się utrzymać presję na światowe ceny energii.
Widać wyraźnie, że irańska oś zaciska pętlę na całym regionie, na co nikt nie ma odpowiedzi. Dzieje się tak, ponieważ siły irańskie stosują asymetryczną taktykę wojny hybrydowej, która doskonale uzupełnia słabości i możliwości ich wrogów. Nie ma nic łatwiejszego do trafienia niż ogromne, ociężałe statki w wąskim korytarzu wodnym dla kraju, którego niezmierzoną specjalnością są tanie drony, pociski i inne technologie inwigilacyjne, a który dysponuje mnóstwem jednorazowych sił zastępczych i partyzanckich krążących po całym regionie.
Stany Zjednoczone i ich sojusznicy, tacy jak Arabia Saudyjska, od dziesięcioleci inwestują wszystkie swoje pieniądze i nadzieje w systemy o superwysokiej technologii i prestiżu, które są poza ich zasięgiem w starciu z nowymi, tanimi metodami prowadzenia wojny, które rozwinęły się w naszej neo-industrialnej erze rewolucji, hiper-globalistycznego offshoringu produkcji, zaopatrzenia w części i procesory itd. Zachodnie korporacje zdemokratyzowały towary i produkcję przemysłową, aby doić i wyłudzać zyski od krajów trzeciego świata, co umożliwiło całemu „rozwijającemu się” globalnemu Południu dostęp do powszechnie dostępnej technologii, którą można masowo produkować w warsztatach za niewielkie pieniądze i wykorzystywać do przeciwdziałania wszelkim ociężałym systemom „prestiżowym” używanym przez zachodnie firmy z sektora MIC do powiększania swoich portfeli akcji.
Dowiedz się, jakie są najnowsze doniesienia, że Huti rzekomo użyli Claude AI firmy Anthropic do zaprogramowania własnej, zaawansowanej technologii rakietowej:
Sekretarz Marynarki Wojennej USA Hung Cao w wywiadzie:
„Irańczycy rozwalili Bahrajn. Marynarka Wojenna USA nie ma gdzie cumować. Powołaliśmy grupę zadaniową, która rozważa opuszczenie bazy [NSA Bahrajn]”.
Dobrze…
W poprzednim artykule informowaliśmy o ostatnich atakach Iranu na amerykańską bazę w Jordanii z 9 września, teraz główne media potwierdziły, że w atakach faktycznie uszkodzono wiele amerykańskich samolotów:
Jak podają źródła, jeden samolot szturmowy A-10 Thunderbolt znany jako Warthog został trafiony i stracił skrzydło.
Według osób znających szczegóły zniszczeń, które rozmawiały z CBS News pod warunkiem zachowania anonimowości, ponieważ nie były upoważnione do wypowiadania się publicznie,około ośmiu samolotów F-15 odniosło niewielkie uszkodzenia i zostało ponownie przywróconych do służby.
Trump nadal podwaja swój błąd o utraconych kosztach, twierdząc, że ambicje nuklearne Iranu stanowią poważne zagrożenie dla świata. Żartuje, że gdyby Iran miał broń jądrową, musiałby uklęknąć i schlebiać ajatollahowi jak pochlebca:Nie można załadować wideo.
Czy istnieje ważniejszy powód, dla którego Iran – czy jakikolwiek inny kraj – miałby nabyć broń jądrową, niż ten film powyżej? Trump równie dobrze mógłby puścić reklamę promującą rozprzestrzenianie broni jądrowej.
Teraz jest jasne, że Iran i jego siły zbrojne zyskują decydującą przewagę i strategiczną inicjatywę w regionie. Już w chwili pisania tego tekstu Iran przypuścił nowy atak na statki próbujące przepłynąć przez omańskie wody terytorialne, korzystając z „złotego” szlaku przemytniczego Trumpa. Możemy jedynie założyć, że całkowite zamknięcie Bab al-Mandab jest odkładane na ostateczny, eskalujący cios łaski, gdyby zaszła taka potrzeba. Nie warto grać na chybił trafił, a Iran na razie nie ma potrzeby, by użyć swojej ostatecznej karty Armagedonu. Samo posiadanie swoich pełnomocników na stanowiskach kontroli ognia, gotowych do natychmiastowego przeprowadzenia blokady, samo w sobie stanowi wystarczająco silny sygnał odstraszający.
Trump zasygnalizował teraz, że jego zdaniem wojna zakończy się „po wyborach uzupełniających”. Co więcej, wydaje się to sugerować, że Trump może próbować utrzymać wojnę na niskim poziomie, nie wywołując żadnych poważnych konfliktów do zakończenia wyborów uzupełniających, aby skandaliczny charakter tej katastrofy nie zrujnował szans Republikanów na utrzymanie władzy.
Po wyborach uzupełniających Trump prawdopodobnie uważa, że może wznowić bardziej „twardą grę” z Iranem, zwłaszcza że Stany Zjednoczone uzupełnią część swoich zapasów, zapewnią załogom lotniskowców niezbędny odpoczynek i regenerację, a być może – w optymistycznym umyśle Trumpa – odzyskają niezbędny kapitał polityczny dzięki zwycięstwu w wyborach uzupełniających, które mogłoby wzmocnić mandat Trumpa i dać mu wiatr w żagle do bardziej zdecydowanych działań.
Dlatego obecnie dominująca narracja kręci się wokół obaw, że wojna potrwa do końca jego kadencji, a nawet dłużej. (Ale hej, przynajmniej nie tak długo, jak II wojna światowa czy wojna w Wietnamie!… przynajmniej jeszcze nie).
Duże konwoje sił wspieranych przez Arabię Saudyjską w Jemenie przygotowują się do ewakuacji z miasta Marib w kierunku Hadramawt. –Źródło
Wygląda na to, że Iran jest o krok bliżej regionalnego mata szacha-mata, gdyż pionki Persa zbliżają się do ostatniego rzędu awansu na oczach drżącego króla przeciwnika, osaczonego w jego pocisku H1.
Czy pokonany wróg przełknie dumę i zaproponuje remis, by ratować twarz, czy też będzie kontynuował poszukiwania haniebnego celu, jakim jest odkrycie partnera?
Znając predyspozycje Króla Pomarańczowego, bardziej prawdopodobny wynik przedstawia się zgodnie ze słynnym przysłowiem gołębia:
Irańscy pełnomocnicy grożą blokadą Morza Czerwonego
Aby wesprzeć Teheran, proirańscy rebelianci Huti mogliby zablokować cieśninę Bab al-Mandab na Morzu Czerwonym. Byłaby to kolejna asymetryczna odpowiedź Irańczyków na ataki USA.
Konflikt między Iranem a Stanami Zjednoczonymi i Izraelem zaostrza się i wciąga nowych aktorów z regionu Zatoki Perskiej. Jak pokazują ostatnie wydarzenia, Teheran od kilku dni otrzymuje wsparcie militarne od tzw. ruchu Huti w Jemenie, na południu Półwyspu Arabskiego.
Jemeńscy Huti, którzy walczą o swoją szyicką wiarę od ponad 20 lat i obecnie kontrolują duże prowincje na zachodzie kraju ogarniętego wojną, są powszechnie uważani za „partnerów” Iranu. Są oni ideologicznie i politycznie blisko powiązani z Iranem i, dzięki jego wsparciu, skutecznie przeciwstawili się interwencji Arabii Saudyjskiej w ostatnich latach. Działają również głównie przy wsparciu Teheranu w wielu innych sprawach, konsekwentnie wzmacniając irańskie interesy.
Iran z kolei walczył z amerykańską i izraelską machiną wojenną praktycznie bez pomocy zagranicznej. (Zwłaszcza że kraje arabskie w regionie, zgodnie z przewidywaniami, albo opowiedziały się po stronie Waszyngtonu, albo zachowały neutralność). Jednak wraz z przystąpieniem jemeńskich Huti do wojny, równowaga sił w tym konflikcie może ulec znaczącej zmianie.
W odpowiedzi na izraelsko-amerykańskie naloty na Iran, rebelianci Huti ogłosili już na początku marca zamiar podjęcia działań przeciwko Stanom Zjednoczonym, Izraelowi i ich sojusznikom. Jak donosiły media, oddziały milicji Huti rozpoczęły w zeszły poniedziałek ataki na Izrael rakietami i dronami. Od tego czasu doszło do licznych nalotów na Izrael, w tym pocisków balistycznych wystrzelonych na cele w rejonie Tel Awiwu.
Wysoko postawieni przedstawiciele Huti podkreślają jednak, że ataki te były dopiero pierwszym krokiem. Z pełną siłą uderzą tylko wtedy, gdy „agresja na Iran i Liban znacząco się nasili” i jeśli jedno z państw Zatoki Perskiej weźmie w niej udział. Stwierdza to między innymi w oświadczeniu wiceministra informacji Huti z 2 kwietnia. W odwecie rebelianci zablokują strategiczną cieśninę Bab al-Mandab na wybrzeżu Jemenu , która łączy Morze Czerwone z Zatoką Adeńską i stanowi południową bramę do Kanału Sueskiego.
Cieśnina Bab al-Mandab ma około 30 kilometrów szerokości i ogromne znaczenie, zwłaszcza dla handlu między Azją a Europą. Szacuje się, że rocznie przepływa przez nią około 20 000 statków, co stanowi około 30% światowego ruchu kontenerowego i około 10% handlu ropą naftową.
Poważne ograniczenia żeglugi w Cieśninie Bab al-Mandab, a nawet całkowite zablokowanie tego szlaku transportowego, zmusiłyby firmy żeglugowe do kosztownego objazdu wokół Przylądka Dobrej Nadziei. Wydłużyłoby to również czas podróży i poważnie zakłóciło globalne łańcuchy dostaw, potencjalnie doprowadzając do ich zatrzymania. Konsekwencje dla całej światowej gospodarki byłyby katastrofalne.
Huti dwa i pół roku temu udowodnili, że blokada jest rzeczywiście możliwa. W listopadzie 2023 roku, w odpowiedzi na izraelską ofensywę w Strefie Gazy, przeprowadzili ataki na izraelskie i powiązane z Izraelem statki handlowe na Morzu Czerwonym, poważnie ograniczając żeglugę w regionie. Żegluga nie została wówczas całkowicie sparaliżowana, ponieważ wtedy, między innymi, Huti powstrzymali się od atakowania statków przewożących ropę naftową lub skroplony gaz ziemny.
Zatem ataki Huti w cieśninie Bab al-Mandab byłyby kolejną skuteczną, asymetryczną odpowiedzią Teheranu na zmasowane naloty USA i Izraela. Być może równie skuteczną, jak blokada Cieśniny Ormuz, która już doprowadziła do globalnego kryzysu energetycznego. Wynika to przede wszystkim z ograniczeń w dostawach surowców z Bliskiego Wschodu i wynikającego z nich niedoboru energii, a także gwałtownego wzrostu światowych cen ropy naftowej i gazu.
4 maja 2025 roku izraelskie lotnisko Ben Gurion stało się celem ataku rakietowego przeprowadzonego przez grupę Huti z Jemenu. Pocisk balistyczny uderzył w obszar portu lotniczego, powodując czasowe zawieszenie operacji lotniczych. Choć nie odnotowano ofiar, incydent wywołał silne reakcje zarówno w Izraelu, jak i poza jego granicami. Szczególnie niepokojące okazało się to, że zaawansowane systemy obrony – izraelski Arrow i amerykański THAAD – nie zdołały przechwycić rakiety.
W reakcji na atak kilka międzynarodowych linii lotniczych, w tym Wizz Air, Lufthansa, Air France, Air Europa, Austrian i Swiss Airlines, tymczasowo zawiesiło loty do Izraela. Przewoźnicy powołali się na względy bezpieczeństwa – Wizz Air zawiesił loty na 48 godzin, do rana 6 maja. Decyzje te mogą uderzyć w izraelski sektor turystyczny i pogłębić obawy inwestorów oraz podróżnych.
Izraelski premier Benjamin Netanjahu i minister obrony Israel Katz zapowiedzieli szybkie konsultacje w sprawie możliwej odpowiedzi na atak. Gabinet bezpieczeństwa ma zebrać się o godzinie 19:00, a jednym z rozważanych wariantów jest bezpośredni atak na cele Huti w Jemenie. Cytat ministra Katza: „Kto nas krzywdzi, zostanie uderzony siedmiokrotnie”, jasno wskazuje na determinację władz w Tel Awiwie.
Wydarzenia z 4 maja wpisują się w dłuższy ciąg napięć w regionie. W listopadzie 2024 roku Hezbollah uderzył w okolice Ben Gurion rakietami, a w marcu 2025 roku Huti przeprowadzili już trzeci atak w ciągu 48 godzin na to samo lotnisko, używając zaawansowanego pocisku Palestine 2. Wszystkie te wydarzenia wskazują na rosnącą zdolność ugrupowań wspieranych przez Iran do rażenia celów strategicznych w Izraelu.
Kontekst regionalny nie sprzyja deeskalacji – zawieszenie broni między Izraelem a Huti z początku 2025 roku zostało zerwane po izraelskiej blokadzie pomocy humanitarnej dla Gazy. Huti, deklarując wsparcie dla Palestyńczyków, od końca 2023 roku kontynuują serię ataków na izraelskie cele, w tym statki handlowe na Morzu Czerwonym i teraz – najważniejsze lotnisko kraju.
Jeśli Izrael zdecyduje się na kontratak, może to prowadzić do eskalacji o nieprzewidywalnych skutkach. Przesunięcie konfliktu z obszaru Gazy i Libanu na południowy zachód – do Jemenu – może wciągnąć inne państwa w działania wojenne.
Dla Izraela oznacza to również nowe wyzwania strategiczne – konieczność rozciągnięcia obrony przeciwrakietowej na tysiące kilometrów i ryzyko dalszego pogorszenia relacji z partnerami regionalnymi.
The depth of the crater at the site of the Houthi ballistic missile crash near Tel Aviv airport reaches 25 meters Foreign airlines are canceling flights to Israel and demanding an explanation from the authorities on how the missile managed to penetrate 4 layers of air defense.
