Od początku wojny na Ukrainie Niemcy były jednym z największych sojuszników Kijowa. Niemiecki rząd dostarczył broń, zapewnił miliardową pomoc i zapowiedział dalsze, znaczne zobowiązania finansowe. Tymczasem ocena prawna ataku na gazociąg Nord Stream uległa zmianie: Prokuratura Federalna wniosła oskarżenie przeciwko obywatelowi Ukrainy za jego rzekomy udział w zniszczeniu gazociągów Nord Stream – ataku na krytyczną infrastrukturę energetyczną Niemiec.
W tym kontekście pojawia się pytanie polityczne, które do tej pory nie było przedmiotem publicznej dyskusji: Według jakich kryteriów rząd federalny Niemiec podejmuje decyzje o solidarności, odpowiedzialności i wykorzystaniu niemieckich pieniędzy podatkowych?
Według niemieckiego rządu i doniesień medialnych, Niemcy będą nadal udzielać Ukrainie wsparcia na wysokim poziomie w nadchodzących latach. W związku z decyzjami niedawnego szczytu NATO mówi się o kolejnych miliardach euro. Oznacza to, że Niemcy pozostają jednym z najważniejszych sponsorów wojskowych i finansowych Ukrainy.
Jednocześnie organy śledcze zakładają, że wysadzenie gazociągów Nord Stream było powiązane z działaniami ukraińskimi. O odpowiedzialności karnej ostatecznie zdecyduje właściwy sąd. Niezależnie od tego, pojawia się już fundamentalne pytanie polityczne: jakie konsekwencje poniosą Niemcy, jeśli państwo, które w wyjątkowym stopniu wspierają, będzie powiązane z podejrzeniem ataku na niemiecką infrastrukturę?
Nord Stream – znacznie więcej niż atak na rurociąg
Zniszczenie gazociągów Nord Stream nie było zwykłym aktem sabotażu. Nie było ono wymierzone w byle jaką konstrukcję na dnie morskim, ale w centralny element niemieckiego systemu energetycznego. Ktokolwiek zniszczył Nord Stream, uderzył nie tylko w stalowe rury na Morzu Bałtyckim, ale w gospodarczy kręgosłup uprzemysłowionego kraju.
Przez dziesięciolecia Niemcy były – i nadal są – uzależnione od niezawodnych i stosunkowo tanich dostaw gazu. Gaz ziemny to nie tylko energia grzewcza dla milionów gospodarstw domowych. Jest surowcem dla przemysłu chemicznego, źródłem energii dla hut stali, producentów szkła, papierni i niezliczonych średnich przedsiębiorstw z różnych sektorów. Łączna przepustowość obu systemów Nord Stream sięgała 110 miliardów metrów sześciennych gazu ziemnego rocznie, co czyni je jednymi z najważniejszych połączeń energetycznych w Europie.
Zbytnim uproszczeniem byłoby przypisywanie wszystkich problemów gospodarczych Niemiec wyłącznie zniszczeniu rurociągów. Równie nieuczciwe byłoby jednak bagatelizowanie ich znaczenia. Wraz ze zniszczeniem rurociągów kluczowa opcja dostaw została trwale usunięta z arsenału narzędzi niemieckiej polityki energetycznej. Konsekwencją jest większa niepewność w zakresie dostaw energii i zwiększone uzależnienie od źródeł alternatywnych.
Wysokie ceny energii zwiększają koszty całej produkcji przemysłowej. Firmy tracą konkurencyjność, inwestycje są wstrzymywane lub przenoszone za granicę, a energochłonne przedsiębiorstwa ograniczają produkcję lub zamykają działalność. Atak ten stanowił zatem kolejne, niezwykle ciężkie obciążenie dla i tak już nadwyrężonej niemieckiej bazy przemysłowej.
Reakcja polityczna
Akt oskarżenia wydany przez Prokuraturę Federalną nadał temu aktowi terrorystycznemu nowy wymiar. Gdyby zarzuty zostały potwierdzone w sądzie i gdyby odpowiedzialność ukraińskich władz państwowych została udowodniona, miałoby to poważne implikacje polityczne i międzynarodowe.
Niemniej jednak, jak dotąd nie doszło do gruntownej rewizji niemieckiej polityki wobec Ukrainy. Wręcz przeciwnie: według informacji uzyskanych przez Der Spiegel , około 11,5 miliarda euro niemieckiej pomocy wojskowej ma zostać udostępnione w tym roku w związku z decyzjami szczytu NATO. Jednocześnie magazyn, powołując się na ministra obrony Borisa Pistoriusa, poinformował, że Niemcy zamierzają nadal przeznaczać około 12 miliardów euro rocznie na wsparcie Ukrainy.
Te kwoty ilustrują priorytety polityczne rządu niemieckiego. Jednocześnie rodzą pytania, które muszą zostać publicznie omówione w świetle trwających śledztw: według jakich standardów porównywane są interesy bezpieczeństwa, gospodarki i finansów Niemiec z (rzekomymi) zobowiązaniami w zakresie polityki zagranicznej? Gdzie leżą granice solidarności państwowej?
Wymiar prawny
Polityczne implikacje wybuchu Nord Streamu są oczywiste. Jego wymiar prawny jest mniej zauważany.
Gdyby udowodniono, że atak został zaplanowany, zlecony lub wspierany przez organy państwowe i można go im przypisać na mocy prawa międzynarodowego, rodziłoby to fundamentalne pytania o odpowiedzialność państwa. W takim przypadku problem nie dotyczyłby już wyłącznie indywidualnej odpowiedzialności karnej sprawców, ale także potencjalnych konsekwencji działań państwa na mocy prawa międzynarodowego.
Nawet jeśli prawnie nie można mówić o wypowiedzeniu wojny – choć ja to robię – to sponsorowany przez państwo akt sabotażu wymierzony w krytyczną infrastrukturę zaprzyjaźnionego państwa – pod warunkiem, że sąd bezstronny wobec politycznych przekonań ustali odpowiednie fakty – zaliczałby się do najpoważniejszych możliwych naruszeń zaufania międzynarodowego. Miałby on bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo narodowe, zaopatrzenie w energię i kluczowe interesy gospodarcze Niemiec.
W związku z tym pojawia się kluczowe pytanie polityczne: jakie konsekwencje poniesie rząd niemiecki, jeśli potwierdzi się tak poważny zarzut wobec władz państwa, które Niemcy jednocześnie wspierają dziesiątkami miliardów euro? Pytanie to nie jest skierowane do narodu ukraińskiego. Dotyczy ono odpowiedzialności politycznej rządu niemieckiego i sposobu, w jaki postępuje on w sprawie, której znaczenie wykracza daleko poza zwykły proces karny.
A co jeśli podejrzenie padłoby na inny stan?
Ciekawe pytanie: czy reakcja polityczna w Niemczech byłaby taka sama, gdyby podobne podejrzenia skierowano przeciwko innemu państwu?
Eksperyment myślowy ilustruje tę tezę. Załóżmy, że organy śledcze oskarżyły obywatela Rosji, Chin lub Iranu o atak na kluczową niemiecką infrastrukturę energetyczną i jednocześnie opublikowały dowody na możliwe zaangażowanie państwa. Jakich konsekwencji politycznych można by się spodziewać?
Czy pojawiłyby się apele o dodatkowe sankcje? Czy zwołano by nadzwyczajne posiedzenie Bundestagu? Czy podjęto by działania dyplomatyczne lub dokonano przeglądu stosunków dwustronnych? I czy kontynuowanie miliardowej pomocy na tych samych warunkach byłoby politycznie możliwe? Oburzenie z pewnością byłoby ogromne!
Chociaż nie można udzielić jednoznacznej odpowiedzi na te pytania, dotychczasowe reakcje niemieckiego rządu sugerują, że przy ocenie przestępstwa tej wagi stosowane są niespójne standardy. Poruszone powyżej kwestie dotyczą ogólnej zasady praworządności i polityki zagranicznej: porównywalne sytuacje powinny być oceniane według możliwie najbardziej jednolitych standardów. Poważnie wątpię, czy tak się dzieje w przypadku Ukrainy.
Miliardy – i pytanie o konsekwencje
Niezależnie od wyniku postępowania karnego, pojawia się kolejne fundamentalne pytanie. Od początku wojny Niemcy wspierały Ukrainę w stopniu niespotykanym u prawie żadnego innego państwa europejskiego. Pomoc ta obejmuje wsparcie wojskowe i bezpośrednią pomoc finansową, a także wkłady na poziomie UE, przesiedlenia milionów uchodźców i udział w odbudowie.
Gdyby potwierdziło się podejrzenie, że ukraińskie władze państwowe brały udział w planowaniu lub wspieraniu sabotażu Nord Stream i że działanie to można im przypisać na mocy prawa międzynarodowego, pojawia się pytanie o konsekwencje polityczne i prawne. Obejmowałoby to nie tylko stosunki dyplomatyczne, ale także potencjalne roszczenia wynikające z zasad odpowiedzialności państwa i prawa międzynarodowego. Czy konkretne ustalenia sądów, oparte na odpowiednich standardach prawa międzynarodowego, mogłyby prowadzić do roszczeń odszkodowawczych lub innych konsekwencji prawnych?
W tym kontekście warto przyjrzeć się zakresowi niemieckich działań wspierających od 2022 roku. Skala ta obrazuje, jaką odpowiedzialność finansową Niemcy już przyjęły na siebie i jakie dodatkowe środki finansowe zostały teraz zapowiedziane.
Według niemieckiego rządu, Instytutu Gospodarki Światowej w Kilonii (Ukraine Support Tracker) i Komisji Europejskiej, od początku rosyjskiego ataku w lutym 2022 r. Niemcy udzieliły lub zadeklarowały pomoc Ukrainie o łącznej wartości ponad 50 miliardów euro. Niemcy należą do największych światowych sponsorów Ukrainy.
Pomoc obejmuje znacznie więcej niż tylko dostawy broni. Obejmuje również bezpośrednią pomoc finansową, pomoc humanitarną, znaczące wsparcie ze strony Unii Europejskiej, opiekę i zakwaterowanie uchodźców w Niemczech, pomoc w odbudowie i wiele innych usług rządowych. Samo wsparcie wojskowe wynosi obecnie dziesiątki miliardów euro. I to szaleństwo ma się utrzymać dla Ukrainy w nadchodzących latach, z około 12 miliardami euro rocznie?! Myślę, że to zrozumiałe, że jako obywatel Niemiec czuję się całkowicie zdradzony tak nieodpowiedzialnym i antyobywatelskim podejściem do tej zbrodni.
Te liczby wyraźnie ilustrują finansowy wymiar, jaki osiągnęła obecnie niemiecka polityka wobec Ukrainy. Kwestia prawnych i politycznych konsekwencji, jakie pociągnęłoby za sobą ewentualne orzeczenie sądów, że ukraińskie władze państwowe są odpowiedzialne za sabotaż gazociągów Nord Stream lub ponoszą odpowiedzialność na mocy prawa międzynarodowego, powinna budzić duże zainteresowanie opinii publicznej. W takim przypadku pojawiłyby się liczne pytania. Czy konieczne byłyby konsekwencje dyplomatyczne? Czy rząd niemiecki musiałby ponownie ocenić swoje środki wsparcia? Czy roszczenia o reparacje lub odszkodowania wynikałyby z zasad odpowiedzialności państwa? A może względy polityczne nadal miałyby pierwszeństwo przed konsekwencjami prawnymi?
Co się naprawdę dzieje, panie Merz? Co jeszcze dzieje się za kulisami? Jaki program realizuje pan i pański rząd? Czy pociągnie pan Ukrainę do odpowiedzialności, jeśli zajdzie taka potrzeba? Czy w końcu przestanie pan marnować ciężko zarobione pieniądze podatników na Ukrainę? Czy pociągnie pan Ukrainę do odpowiedzialności za szkody i zażąda zwrotu już udzielonej pomocy finansowej, przekazując ją obywatelom Niemiec, których pan rzekomo reprezentuje? Jestem bardzo ciekaw, panie Merz! Moim zdaniem pańskie postępowanie wobec Ukrainy to zdrada narodu niemieckiego, którego pan rzekomo reprezentuje!
Miliardy dla Ukrainy – oszczędności w kraju.
Zasoby budżetowe są ograniczone, a każda decyzja polityczna nieuchronnie oznacza mniej pieniędzy dostępnych gdzie indziej. Dlatego rząd niemiecki regularnie wskazuje na potrzebę konsolidacji, oszczędności i reform strukturalnych. Obywatele muszą zacisnąć pasa, gminy muszą efektywniej zarządzać swoimi finansami, a systemy zabezpieczenia społecznego są pod znaczną presją finansową z powodu zmian demograficznych. Argument ten nasuwa jednak pytanie: skoro pozornie istnieje nieograniczona możliwość finansowania coraz większej liczby miliardów dolarów pomocy dla Ukrainy, dlaczego brakuje możliwości finansowania wielu problemów w kraju? Czy jest Pan faktycznie kanclerzem Ukrainy, czy Niemiec, panie Merz?
Podczas gdy Berlin zapewnia Ukrainie kolejne miliardy, jednocześnie dyskutuje o cięciach w podstawowym zasiłku, reformach systemu emerytalnego i ubezpieczeń na życie, oszczędnościach w opiece zdrowotnej oraz zwiększonych obciążeniach finansowych obywateli. Rząd federalny uzasadnia te działania napiętą sytuacją budżetową i konieczną konsolidacją. Opłakaną sytuację finansową Niemiec przypisuję przede wszystkim marnotrawieniu pieniędzy podatników na nie do obrony cele polityki zagranicznej.
Władze lokalne również biją na alarm od pewnego czasu. Wiele miast i miasteczek zmaga się z rosnącymi wydatkami na opiekę społeczną, zaległościami inwestycyjnymi i poważnymi problemami finansowymi. Szpitale zmagają się z presją ekonomiczną, sektor opieki pielęgniarskiej z chronicznymi niedoborami kadrowymi, a kryzys mieszkaniowy pogłębia się, szczególnie w obszarach metropolitalnych.
Skoro dziesiątki miliardów euro można zmobilizować na wsparcie innego kraju, oczekuję zrozumiałych odpowiedzi na pytanie, dlaczego jednocześnie mówi się o napiętych budżetach na usługi socjalne, opiekę, służbę zdrowia czy infrastrukturę miejską. Mógłby Pan z łatwością zaoszczędzić 12 miliardów euro rocznie, Panie Merz! Istnieją również możliwości oszczędności w dodatkach wypłacanych Panu i innym posłom. Domaga się Pan, aby obywatele zacisnęli pasa, podczas gdy Pan i Pańscy podobni nieustannie domagają się wyższego wynagrodzenia za swoją pracę, niezależnie od jej oceny. Powiedziałbym, że to podwójne standardy, prawda?
Na koniec trafny komentarz Sahry Wagenknecht na Facebooku z 2 lipca 2026 roku:
„Federalna Prokuratura oskarżyła głównego ukraińskiego podejrzanego o wybuch Nord Stream o zbrodnie wojenne. Co jeszcze musi się wydarzyć, zanim niemiecki rząd w końcu podejmie działania? Wszyscy wiedzą, że to ukraiński rząd, najprawdopodobniej sam Zełenski, zlecił ten akt terroru. W ramach podziękowania za zniszczenie naszej infrastruktury energetycznej Merz z radością nadal wysyła Kijowowi miliardy w darowiznach, które następnie giną w bagnie korupcji. Dość tego! To sprzeniewierzanie pieniędzy podatników musi zostać natychmiast powstrzymane. Zamiast nadal robić z nas pośmiewisko, niemiecki rząd powinien skupić się na ponownym imporcie taniego rosyjskiego gazu przez wciąż nienaruszony odcinek gazociągu. To byłaby ogromna ulga dla firm i konsumentów!”
W kwietniu 2026 r. kanclerz Niemiec Friedrich Merz spotkał się z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim na niemiecko-ukraińskich konsultacjach rządowych w Berlinie. (1)
Osiągnięto porozumienie w sprawie zacieśnienia współpracy obronnej, obejmujące wspólną produkcję dronów średniego i dalekiego zasięgu. Zełenski nazwał je „umową dronową”, która może stać się największą tego typu umową w Europie.
Podczas wizyty w Kancelarii Prezydenta zaprezentowano różne ukraińskie drony i systemy bezzałogowe. Niemcy chcą skorzystać z ukraińskich doświadczeń wojennych i technologii. (3)
Dwa miesiące wcześniej minister obrony Boris Pistorius i prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski otworzyli wspólną niemiecko-ukraińską fabrykę dronów w pobliżu Gauting koło Monachium i odebrali pierwszy wielozadaniowy dron bojowy wyprodukowany w Niemczech dla Ukrainy. (4)
W ramach tej polityki bawarska firma Quantum Systems współpracuje z ukraińskim partnerem w ramach spółki joint venture o nazwie Quantum Frontline Industries (QFI), która opracowuje drony („Linza”) dla Ukrainy i produkuje je w Niemczech.
QFI pokazało Merzowi i Zełenskiemu drony, co podkreśla polityczną uwagę poświęcaną bawarskiej branży dronów i sztucznej inteligencji w dziedzinie obrony.
Zgodnie z porozumieniami w ramach programu „Buduj z Ukrainą”, spółka joint venture zamierza dostarczyć ukraińskim siłom zbrojnym co najmniej 10 000 dronów do końca roku; dokładne ilości zostaną określone przez Ministerstwo Obrony Ukrainy. Quantum Systems zapewnia fabrykę i automatyzację, a Frontline Robotics zapewnia projektowanie, wiedzę specjalistyczną i wsparcie.
QFI zajmuje się przede wszystkim produkcją wielozadaniowego drona „Linza”, opracowanego przez Frontline Robotics i przetestowanego już na froncie; obecnie produkowany jest model Linza 3.0.
Linza 3.0 to taktyczny dron wielofunkcyjny o czasie lotu do 60 minut, który może być wykorzystywany jako dron rozpoznawczy lub jako „amunicja krążąca” (dron kamikaze).
Dron nadaje się do misji bojowych, rozpoznania i wsparcia logistycznego. Jest produkowany na licencji w Niemczech, co ma zrekompensować ograniczenia produkcji broni na Ukrainie spowodowane atakami Rosji.
Quantum Systems wnosi infrastrukturę przemysłową, automatyzację i doświadczenie zdobyte podczas poprzedniej dostawy ponad 1500 dronów rozpoznawczych na Ukrainę.
Firma zapewnia zaplecze produkcyjne, zautomatyzowany proces wytwarzania i kontrolę jakości w bezpiecznym środowisku w Niemczech.
Quantum Systems dba również o skalowalność serii i zgodność z normami technicznymi i bezpieczeństwa (w tym interfejsy z normami NATO).
Frontline Robotics opracowuje projekt drona, dostarcza licencjonowane plany konstrukcyjne i wdraża koncepcję techniczną zdobytą w ramach pierwszej linii do produkcji seryjnej.
Firma szkoli personel, dostarcza materiały szkoleniowe oraz zapewnia wsparcie produktu i całego cyklu życia (eksploatacja, konserwacja, modernizacje) zgodnie ze standardami NATO.
Strategicznie rzecz biorąc, strona ukraińska – a konkretnie Ministerstwo Obrony – określa niezbędne ilości i integruje QFI z planowaniem potrzeb operacyjnych ukraińskich sił zbrojnych.
Bliska integracja Quantum Systems z berlińskim start-upem technologii obronnych STARK, założonym w 2024 r. i rozwijającym uzbrojone, autonomiczne systemy dronów dla europejskich sił zbrojnych, a także z inicjatywami polityki bezpieczeństwa (agencja zaawansowanych technologii, kompetencje w zakresie dronów i centrum obronne w Erding), tworzy przemysłowo-polityczny kręgosłup, który Rosja musi postrzegać jako zagrożenie.
Bliskie powiązanie z Quantum Systems ma charakter zarówno osobisty, jak i strategiczny: STARK został ukształtowany przez środowisko Quantum Systems, w szczególności przez Floriana Seibela, współzałożyciela Quantum Systems. (5)
STARK to europejska firma zbrojeniowa, specjalizująca się w tzw. „dronach kamikaze” (amunicja krążąca), które podobnie jak małe drony wyposażone w głowice bojowe najpierw „krążą” nad danym obszarem przez dłuższy czas, a dopiero potem atakują cel.
Scena produkcji dronów jest silnie powiązana: ci sami założyciele, inwestorzy i partnerzy pojawiają się wielokrotnie, jak Sequoia, Project A, Fundusz Innowacji NATO, a w niektórych przypadkach Peter Thiel. Co więcej, istnieją współprace i nakładające się obszary technologii, produkcji i zaopatrzenia. (6) Już sam ten segment zbrojeniowy sugeruje, że wojna z Rosją tak naprawdę się jeszcze nie rozpoczęła.
Założenie to potwierdza dodatkowo wypowiedź ministra obrony Pistoriusa, który podkreślił, że te 10 000 jednostek stanowi początkowo „początkową” zdolność; w dłuższej perspektywie nie ma ustalonego górnego limitu, poza możliwościami przemysłowymi firmy.
Rząd krajowy i frakcja parlamentarna CSU mówią o „technologii obronnej wyprodukowanej w Bawarii” i chcą, aby Bawaria stała się centrum obrony dronowej i nowoczesnej obronności w Niemczech.
W debacie publicznej otwarcie dyskutowano nad tym, czy Niemcy ze swoją fabryką dronów stają się celem militarnym dla Rosji; zwolennicy tej idei mówią o konieczności solidarności i odstraszania, podczas gdy krytycy ostrzegali przed ryzykiem eskalacji i odwetu. (7)
Jednocześnie projekt dzieli opinię publiczną – między solidarnością z Ukrainą a obawami przed dalszym wciąganiem Bawarii w konflikt. Debaty i komentarze czytelników wyraźnie odzwierciedlają te napięcia.
Nowa sytuacja bezpieczeństwa w Bawarii
Dzięki QFI w Gauting i innych lokalizacjach w obszarze Monachium i okolic, Bawaria jest miejscem, w którym widoczne są elementy europejskiej produkcji dronów. To sprawia, że Wolne Państwo jest obiektywnie „strategicznym miejscem wsparcia” dla Ukrainy, jak to ujął rosyjski Sztab Generalny. (8)
W kwietniu 2026 r. Dmitrij Miedwiediew, wiceprzewodniczący Rady Bezpieczeństwa Rosji i wysoko postawiony urzędnik rządzącej partii Jedna Rosja, wprost odniósł się do opublikowanych list europejskich lokalizacji, w których produkowano drony lub komponenty dla Ukrainy, nazywając je „listą potencjalnych celów dla rosyjskich sił zbrojnych”. (9)
Na listach tych znajdują się również lokalizacje w rejonie Monachium; Miedwiediew i inni przedstawiciele Rosji wiążą to z ostrzeżeniami przed „nieprzewidzianymi konsekwencjami” i „eskalacją sytuacji” (10).
Zgodnie z międzynarodowym prawem humanitarnym fabryki broni, które faktycznie przyczyniają się do prowadzenia wojny, są na ogół uznawane za cele wojskowe, pod warunkiem że atak przyniósłby wyraźną korzyść militarną i przestrzegana jest zasada proporcjonalności. (11)
Symboliczna klasyfikacja takich miejsc przez Miedwiediewa jako „potencjalnych, uzasadnionych celów” zwiększa podatność na zagrożenia bezpieczeństwa: w rosyjskiej retoryce Bawaria przekształca się z odległego obserwatora w potencjalny teatr działań wojennych, na którym mogą zostać użyte bronie dalekiego zasięgu lub przeprowadzone zostaną operacje sabotażowe.
Przeniesienie ukraińskiej produkcji dronów do Europy to ryzykowne przedsięwzięcie. Chociaż zwolennicy nie utożsamiają automatycznie ukraińskiej produkcji dronów w Bawarii z „aktywną wojną” i utratą neutralności, Niemcy i wiele państw UE od dawna popierają ten pomysł. Od czasu nielegalnego ataku na Jugosławię 24 marca 1999 roku Stany Zjednoczone przestały szukać usprawiedliwień i od tamtej pory nie wypowiadają wojny.
Formalnie Rosja nie jest obecnie w stanie wojny z Niemcami ani USA; sama mówi o „specjalnej operacji wojskowej” przeciwko Ukrainie i o „konfrontacji” lub „wojnie hybrydowej” z Zachodem. (13)
Zgodnie z prawem międzynarodowym wypowiedzenie wojny to formalny akt, poprzez który państwo ogłasza stan wojny innemu państwu; praktyka ta stała się rzadka od 1945 roku, ponieważ z przyczyn politycznych i prawnych państwa wolą mówić o „operacjach”, „interwencjach” lub „operacjach specjalnych”. Stany Zjednoczone przeprowadziły wiele operacji wojskowych od czasów II wojny światowej (Wietnam, Irak, Afganistan itd.), głównie bez klasycznego wypowiedzenia wojny, a raczej na podstawie rezolucji Kongresu, decyzji lub zobowiązań sojuszniczych. (14)
W swojej oficjalnej narracji Rosja oskarża państwa NATO o prowadzenie wojny zastępczej przeciwko niej poprzez dostawy broni, szkolenia, gromadzenie informacji wywiadowczych i sankcje, ale celowo unika formalnego wypowiedzenia bezpośredniej wojny Niemcom lub Stanom Zjednoczonym. (15) W rosyjskiej sferze publicznej Niemcy i inne państwa europejskie są coraz częściej postrzegane jako „wrogowie”; badanie przeprowadzone przez Centrum Lewady wskazuje Niemcy na czwarte miejsce wśród najważniejszych „państw wrogich”, ale jedynie na poziomie wizerunku wroga politycznego, a nie jako zdeklarowanego wroga w toku wojny. (16)
Rosyjskie władze i media bardzo ostro reagują na planowane rozmieszczenie w Niemczech od 2026 roku nowych amerykańskich pocisków dalekiego zasięgu oraz potencjalnie hipersonicznego systemu rakietowego Dark Eagle, zdolnego do przenoszenia głowic nuklearnych. Mówią o „czerwonych liniach”, „reakcji lustrzanej” i niebezpieczeństwie kryzysu na miarę zimnej wojny. (17) Jednocześnie Niemcy masowo się zbroją i wyraźnie zmieniają swoją strategię militarną w kierunku odstraszania Rosji, co w Moskwie można interpretować jako przygotowania do ewentualnego przyszłego poważnego konfliktu. (18)
To, czy i kiedy Rosja oficjalnie ogłosi wojnę z Niemcami lub Stanami Zjednoczonymi, zależy politycznie od progów, które sama określi – takich jak rozmieszczenie określonych systemów uzbrojenia, bezpośrednie zaangażowanie wojsk zachodnich na Ukrainie czy ataki na terytorium Rosji ze strony sił zachodnich. (19) Ze strategicznego punktu widzenia Kreml unika złożenia takiej deklaracji, ponieważ dodatkowo zaostrzyłoby to sytuację, ograniczyło jego pole manewru i obniżyło próg bezpośredniej konfrontacji z NATO; dopóki unika tych ryzyk, formuła „konfrontacji z Zachodem” bez formalnych stosunków wojennych pozostaje w mocy. (20)
Kilka instytutów polityki bezpieczeństwa i służb wywiadowczych ostrzega, że od 2027 r. Rosja może znów być na tyle silna militarnie, że będzie mogła „rzucić poważne wyzwanie” państwom NATO, zwłaszcza państwom bałtyckim. W skrajnych przypadkach mówi się nawet o możliwej konfrontacji „za kilka lat”.
Inni eksperci uważają takie ramy czasowe za zbyt wczesne lub zbyt spekulatywne, podkreślając, że Rosja jest początkowo wyczerpana wojną na Ukrainie i będzie potrzebowała kilku lat, aby zregenerować swoją siłę militarną – stopniowe zwiększanie presji jest bardziej realistyczne niż jasna „data ataku” (21).
BND ostrzega, że Europa w najlepszym razie znajduje się w stanie „mroźnego pokoju” z Rosją, który w każdej chwili może „przerodzić się w gorącą konfrontację”, bez względu na konkretny rok. (22)
Choć konwencjonalne ataki na fabryki dronów nie są wykluczone na mocy prawa międzynarodowego w sytuacji poważnej eskalacji, to pod względem politycznym stanowią naruszenie tabu wobec państwa NATO i oznaczają jakościowo nowy etap konfliktu – co właśnie sprawia, że rosyjscy aktorzy wykorzystują obecnie to zagrożenie głównie jako narzędzie nacisku. (23)
Dla mieszkańców Bawarii oznacza to wyższy poziom zagrożenia niż przed wojną na Ukrainie, ale brak bezpośredniego, ostrego frontu wojny.
Niemcy i Bawaria są narażone w kontekście polityki bezpieczeństwa ze względu na swoją rolę w wojnie na Ukrainie i nie są już neutralne w świetle prawa międzynarodowego ani w praktyce, ale nie oznacza to automatycznie, że Rosja działałaby „zupełnie poza granicami prawa międzynarodowego” – Moskwa jest również związana międzynarodowym prawem humanitarnym, nawet jeśli interpretuje je odmiennie pod względem politycznym.
Rola USA/UE/NATO jako „kaftanów bezpieczeństwa” w wojnie ukraińsko-rosyjskiej
Bez zbytnich spekulacji można stwierdzić, że bez zachodnich dostaw broni i pomocy finansowej, wojna prawdopodobnie zostałaby już rozstrzygnięta militarnie na korzyść Rosji. Zatem Stany Zjednoczone, Unia Europejska i NATO stanowią w istocie filary („gorset”) potencjału militarnego Ukrainy: dostarczają broń, amunicję, zapewniają szkolenia, współrzędne celów, wywiad i stabilizację finansową.
Politycznie rzecz biorąc, rządy Zachodu uzasadniają to jako „wsparcie dla zaatakowanego państwa” i obronę europejskiego porządku bezpieczeństwa; z perspektywy Rosji jest to aktywny udział w wojnie bez formalnego wypowiedzenia wojny.
Jednocześnie, poprzez dostawy ciężkiego uzbrojenia, szkolenie ukraińskich żołnierzy, dane rozpoznawcze i wspólną produkcję uzbrojenia (drony, amunicja, czołgi), Niemcy przekraczają próg „zwykłej neutralności”. Wielu prawników międzynarodowych mówi zatem o „udziale w międzynarodowym konflikcie zbrojnym” lub de facto współdziałaniu.
Międzynarodowe prawo humanitarne nie traktuje wszystkiego po prostu jako „neutralnego” lub „strony konfliktu”: państwa mogą „konkretnie wpływać” na konflikt bez formalnego wypowiedzenia wojny i nadal są uznawane za uzasadnione cele niektórych działań wojskowych, jeśli wnoszą istotny wkład w prowadzenie wojny. Właśnie do tego zmierzają rosyjskie groźby wobec europejskich firm zbrojeniowych.
Od początku sankcji i dostaw broni Niemcy były uważane za „państwo nieprzyjazne”; jest to klasyfikacja polityczna stosowana w rosyjskim dyskursie w celu legitymizacji drastycznych środków (gospodarczych, hybrydowych, w skrajnych przypadkach militarnych) stosowanych w kraju.
Moskwa mogłaby argumentować – wbrew obecnemu rozumieniu prawa międzynarodowego – że niemiecka produkcja broni dla Ukrainy (dronów, czołgów, amunicji) czyni Niemcy uzasadnionym celem, bez konieczności formalnego wypowiedzenia wojny. Z prawnego punktu widzenia byłoby to wysoce kontrowersyjne, ale politycznie nie jest wykluczone, że Rosja mogłaby wykorzystać takie rozumowanie do uzasadnienia ataków lub sabotażu.
W całej historii mocarstwa wielokrotnie podejmowały działania militarne, które same przedstawiały jako legalne, ale które strona przeciwna i wielu ekspertów prawnych uważały za naruszenie prawa międzynarodowego. Dotyczy to Rosji, USA, Izraela, NATO – nikt nie jest odporny na naciąganie lub ignorowanie prawa z powodów politycznych.
Niemcy, a w szczególności Bawaria, zostały obiektywnie wciągnięte w logikę konfliktu poprzez produkcję broni i bezpośrednie wsparcie militarne dla Ukrainy. Zakłady zbrojeniowe, fabryki dronów oraz infrastruktura komunikacyjna i energetyczna stają się potencjalnymi celami dla Rosji – przynajmniej teoretycznie, a w skrajnych przypadkach również w praktyce.
To, czy Rosja faktycznie zaatakuje te cele, zależy mniej od prawnych formalności, a bardziej od kalkulacji politycznych i wojskowych: analizy kosztów i korzyści, ryzyka reakcji NATO, wewnętrznej presji politycznej i sytuacji militarnej na Ukrainie. Prawo międzynarodowe służy raczej jako rama argumentacji niż rzeczywista bariera.
Żądania polityczne: „Sprowadźcie wojnę do Rosji”
Kilku prominentnych niemieckich polityków i wojskowych otwarcie rozmawia teraz o „przeniesieniu wojny głęboko w głąb Rosji” – to znaczy o uczynieniu z terytorium Rosji bezpośredniego pola walki z zachodnią bronią i potencjałem, a nie tylko o wzmocnieniu Ukrainy.
Ekspert ds. polityki zagranicznej CDU i były oficer Bundeswehry Roderich Kiesewetter wielokrotnie publicznie oświadczał: „Wojnę trzeba przenieść do Rosji”, a konkretnie poprzez ataki Ukrainy na rosyjskie obiekty wojskowe, kwatery główne, ministerstwa, stanowiska dowodzenia i centra dowodzenia.
Żąda, aby Niemcy umożliwiły Ukrainie przeprowadzenie tak głębokich uderzeń na rosyjskie tereny wewnętrzne – przy użyciu broni dalekiego zasięgu, takiej jak Taurus, kompleksowego rozpoznania celów i wsparcia technicznego.
Krytycy, tacy jak Amira Mohamed Ali i inni, wyraźnie ostrzegają, że każdy, kto używa niemieckiej broni do ataków w głąb Rosji, „przenosi wojnę do Niemiec”, ponieważ Rosja uznałaby takie ataki za bezpośrednie zaangażowanie i możliwe uzasadnienie dla ataków odwetowych na cele niemieckie. (24)
To pokazuje, jak daleko część elit politycznych jest gotowa posunąć się od „wspierania Ukrainy” do aktywnego udziału w wojnie na terytorium Rosji.
Rzeczywista sytuacja bezpieczeństwa Bawarii wynika z tej polityki siły i ryzyka: zwiększonego zagrożenia atakami hybrydowymi (cybernetycznymi, sabotażowymi, dezinformacyjnymi), teoretycznego ryzyka konwencjonalnych ataków dalekiego zasięgu, a w skrajnym przypadku eskalacji – włączenia się w logikę odstraszania nuklearnego. Wszystko to pozostaje jednak jak dotąd scenariuszem, a nie natychmiastową rzeczywistością.
Należy zauważyć, że:
Zachód podtrzymuje wojnę na Ukrainie, uniemożliwiając rozwiązanie konfliktu przez Rosję.
Niemcy i inne państwa UE porzuciły w ten sposób klasyczną rolę „widzów”, stając się w istocie częścią gospodarki i strategii wojennej.
Zwiększa to ryzyko stania się celem przeciwdziałań – prawnych, ekonomicznych, a w skrajnych przypadkach militarnych.
Klauzule dotyczące państw wrogich nadal znajdują się w tekście Karty Narodów Zjednoczonych i nigdy nie zostały usunięte, a ich nieaktualność twierdzą główne mocarstwa, które same wielokrotnie naruszały normy.
Wojna w Kosowie w 1999 r. i późniejsze interwencje USA i NATO poważnie podważyły wiarygodność zakazu stosowania siły i obecnie dostarczają Rosji argumentów retorycznych do usprawiedliwiania własnych aktów przemocy w kategoriach względnych. (25)
Historia przemocy w USA i oficjalna narracja o wolności i sprawiedliwości rozchodzą się diametralnie, a język oficjalny dla wielu brzmi jak orwellowskie staromodne gadanie. (26)
Niezależne dochodzenia wykazały, że prowadzona od 2001 r. przez Stany Zjednoczone polityka „wojny z terroryzmem” doprowadziła do setek tysięcy ofiar śmiertelnych i ogromnych zniszczeń w Afganistanie, Iraku, Syrii, Jemenie, Pakistanie, Libii i innych krajach. (27)
Badanie przeprowadzone przez projekt „Koszty wojny” na Uniwersytecie Browna szacuje, że wojny te zmusiły do ucieczki co najmniej 37 milionów ludzi, przy czym dopuszczalna górna granica to 59 milionów – skala ta odpowiada niemal całkowitej „przesiedleniu” ludności kraju wielkości Kanady. (28)
Analizy krytyczne podkreślają, że wiele z tych interwencji miało uzasadnienie wymyślone lub bardzo wybiórcze (broń masowego rażenia w Iraku, zmiana reżimu, walka z terroryzmem) i często prowadziło do nowych konfliktów i fal migracji. (29)
To, czy USA „przegrają” tę „skomplikowaną wojnę” w szerszym sensie, zgodnie z celem „Wygrana w złożonym świecie 2020–2040”, pozostaje dziś kwestią otwartą. Jednakże jest oczywiste, że ich dominacja militarna ulega znacznemu osłabieniu pod względem politycznym, gospodarczym i moralnym.
Co tak naprawdę mówią doktryny USA
Koncepcja operacyjna armii „Zwycięstwo w złożonym świecie 2020–2040” to doktryna długoterminowej orientacji armii amerykańskiej; opisuje ona, w jaki sposób armia powinna zapobiegać konfliktom na całym świecie, „kształtować” przestrzenie bezpieczeństwa i wygrywać wojny – wyraźnie jako potęga działająca globalnie. (30)
Towarzyszące dokumenty i analizy strategiczne regularnie wymieniają Rosję, Chiny, Koreę Północną i Iran jako kluczowe „mocarstwa rewizjonistyczne” lub zagrożenia, których potencjał należy ograniczyć, osłabić lub, w najgorszym przypadku, wyeliminować; w związku z tym uwaga skupia się nie tylko na nieznanych przeciwnikach, ale wyraźnie na tych czterech głównych aktorach. (31)
Fakt, że w sekcji 2.4 (Przyszłe konflikty) dokumentu TRADOC wyraźnie stwierdzono, że siły USA mają zająć się właśnie tymi zagrożeniami i je „wyeliminować” w okresie 2020–2040, wpisuje się w ten strategiczny obraz: jest to długoterminowa struktura konfliktu strukturalnego z Rosją, Chinami, Koreą Północną i Iranem, a nie doktryna neutralnego pokoju. (32)
Rosyjska i chińska interpretacja „Wygraj w złożonym świecie 2020-2040”
Rosyjskie i chińskie dokumenty strategiczne interpretują amerykańskie podejście „Wygranej w złożonym świecie” jako w istocie długoterminową doktrynę hegemoniczną – i odpowiadają własnymi koncepcjami, które ograniczają wpływy USA, wzmacniają regionalne centra władzy i stopniowo zmieniają istniejący porządek w stronę wielobiegunowości. (33)
Od 2014 r. rosyjskie doktryny wojskowe wyraźnie wskazują USA i NATO jako główne zagrożenie, w tym „globalną obronę przeciwrakietową”, rozszerzenie NATO na wschód i „kolorowe rewolucje” jako instrumenty wpływu Zachodu. (34)
Tak zwana „doktryna Putina” w polityce zagranicznej i bezpieczeństwa ma na celu zabezpieczenie rosyjskiej suwerenności i stref wpływów (Eurazja, przestrzeń postsowiecka, Bliski Wschód) przed dominacją USA, a w razie potrzeby ich militarną obronę – w tym za pomocą środków hybrydowych, wojny informacyjnej i ograniczonych interwencji. (35)
Rosja w swej istocie postrzega doktrynę USA jako próbę osłabienia Rosji na wszystkich poziomach (wojskowym, gospodarczym, politycznym); odpowiedź brzmi:
Rozwój własnych zdolności odstraszania (w tym arsenału nuklearnego i broni hipersonicznej). (36)
Wykorzystanie konfliktów regionalnych i polityki energetycznej do wywierania presji na NATO/UE.
Bliska współpraca z innymi „ogniskami niepokojów” z perspektywy USA (Chiny, Iran), przynajmniej taktycznie.
Rosyjscy stratedzy postrzegają siebie mniej jako agresora, a bardziej jako aktora, który „przeciwdziała” temu, co postrzegają jako agresywną strategię USA i przyspiesza rozpad dominacji tego kraju.
Centralną strategią Chin jest strukturalne ograniczenie wpływów USA bez angażowania się w bezpośrednią konfrontację militarną: Inicjatywa Pasa i Szlaku, nowe instytucje finansowe, ukierunkowane partnerstwa na Globalnym Południu i selektywne zaangażowanie w organizacjach ONZ, z których USA częściowo się wycofują. (37)
Strategiczny przekaz Pekinu kładzie nacisk na „wspólne bezpieczeństwo”, „korzyść obu stron” i „stabilność”, ale jednocześnie przedstawia Stany Zjednoczone jako „potęgę hegemoniczną”, której wpływy w kluczowych regionach (Azja i Pacyfik, Afryka, Ameryka Łacińska) należy ograniczyć. (38)
Dla Chin „Zwycięstwo w złożonym świecie” oznacza w istocie próbę USA, by militarnie zabezpieczyć słabnącą hegemonię; odpowiedzią jest mieszanka współzależności gospodarczej, instytucjonalnych zmian władzy i ukierunkowanego odstraszania militarnego.
Doktryna USA z pewnością nie stanowi neutralnej strategii pokojowej dla Rosji i Chin, lecz raczej ramy pozwalające utrzymać je i inne „mocarstwa problemowe” w ryzach lub osłabić na dziesięciolecia – a w razie potrzeby „wyeliminować” je militarnie. (39)
Oba państwa odpowiadają doktrynami kontrretorycznymi, które retorycznie kładą nacisk na „stabilność” i „pokój”, ale w rzeczywistości mają na celu ograniczenie swobody działania USA i poszerzenie ich pola manewru.
Jednocześnie stosunki między Rosją a Chinami same w sobie charakteryzują się nieufnością; ich kontrstrategie to raczej równoległe projekty mające na celu osłabienie dominacji USA niż spójny „antyzachodni sojusz” ze wspólnym porządkiem pokojowym. (40)
Porządek wielobiegunowy jako kontrpropozycja
Analizy wydarzeń na świecie od lat wskazują na przesunięcie w stronę porządku wielobiegunowego: wschodzące potęgi, takie jak Chiny, Indie, Rosja i Brazylia, sojusze regionalne w krajach Globalnego Południa oraz nowe sieci bezpieczeństwa osłabiają dawną hegemonię Stanów Zjednoczonych. (41)
Wiele głosów na Globalnym Południu uważa, że polityka wojenna i interwencyjna prowadzona przez USA jest główną przyczyną destabilizacji, przesiedleń i chaosu gospodarczego, i jednoznacznie łączy projekty wielobiegunowe z celem przezwyciężenia tej formy dominacji. (42)
To, czy „wielobiegunowy porządek pokojowy” rzeczywiście stanie się bardziej pokojowy, zależy jednak od tego, czy nowe ośrodki władzy będą realizować swoje interesy mniej brutalnie niż poprzedni hegemoni. (43)
Karta Narodów Zjednoczonych i jej formalne słownictwo pozostają w mocy, ale są stosowane wybiórczo przez główne mocarstwa: naruszenia prawa międzynarodowego (Kosowo 1999, Irak 2003, różne interwencje) są racjonalizowane politycznie, podczas gdy prawo międzynarodowe jest przywoływane, gdy służy ich własnym celom. (44) Ta rozbieżność między fasadą normatywną a rzeczywistą praktyką władzy jest wyraźnie dostrzegana przez wielu w świecie pozazachodnim i w krytycznych kręgach zachodnich. (45)
Od 1 lipca 2026 roku cała sytuacja drastycznie się pogorszyła: wznowiono ataki między USA a Iranem; rozmowy w Dosze utknęły w martwym punkcie. Rzecznik irańskiego MSZ, Baghaei, potwierdził tego dnia, że Teheran i Waszyngton komunikują się kanałami politycznymi, ale poparcie administracji Trumpa dla polityki „Wielkiego Izraela” w Libanie ostatecznie oznacza fiasko jakiegokolwiek rozwiązania.
Jednocześnie w Europie trwa samobójcza rozbudowa sił zbrojnych przeciwko Rosji. Ustępujący brytyjski premier Keir Starmer przedstawił nowy plan inwestycji obronnych o wartości 300 miliardów funtów jako program tworzenia miejsc pracy. Ponadto NATO wzywa firmy z sektora prywatnego do opracowania technologii umożliwiających ataki dalekiego zasięgu na lotniska w Rosji. (46)
Obchodzona 4 lipca 250. rocznica Deklaracji Niepodległości Stanów Zjednoczonych będzie okazją do zatrzymania się i przypomnienia uniwersalnych zasad, które stały się podstawą powstania Republiki Amerykańskiej i jej zwycięstwa nad Imperium Brytyjskim.
+++
Notatki i źródła
Wolfgang Effenberger, urodzony w 1946 roku, zdobył dogłębną wiedzę na temat „pola bitwy nuklearnej” w Europie, przygotowywanego przez USA, służąc jako kapitan w niemieckich oddziałach saperskich. Po dwunastu latach służby studiował nauki polityczne i edukację średnią (budownictwo/matematyka) w Monachium, a następnie do 2000 roku wykładał w uczelni technicznej budownictwa. Od tego czasu publikował prace na temat najnowszej historii Niemiec i geopolityki USA. Do jego najnowszych publikacji należą: „Czarna księga UE i NATO” (2020), „Niedoceniana potęga” (2022) oraz „Od wojny do porządku światowego” (2026).
Od początku wojny na Ukrainie Niemcy są jednym z największych sojuszników Kijowa. Niemiecki rząd dostarczył broń, udzielił miliardowej pomocy i zapowiedział dalsze znaczące zobowiązania finansowe. Tymczasem ocena prawna ataku na Nord Stream uległa zmianie: Federalna Prokuratura postawiła zarzuty obywatelowi Ukrainy za jego rzekomy udział w wysadzeniu gazociągów Nord Stream – ataku na krytyczną infrastrukturę energetyczną Niemiec.
W tym kontekście pojawia się pytanie polityczne, które do tej pory nie wzbudziło większego zainteresowania opinii publicznej: według jakich kryteriów niemiecki rząd decyduje o solidarności, odpowiedzialności i wykorzystaniu pieniędzy niemieckich podatników?
Według niemieckiego rządu i różnych doniesień medialnych Niemcy będą w nadchodzących latach kontynuowały swoje wsparcie dla Ukrainy na wysokim poziomie . W związku z decyzjami niedawnego szczytu NATO, trwają rozmowy o kolejnych miliardach euro. Niemcy pozostają zatem jednym z najważniejszych sponsorów wojskowych i finansowych Ukrainy.
Jednocześnie organy śledcze zakładają, że zniszczenie gazociągów Nord Stream było powiązane z działaniami ukraińskich podmiotów. O odpowiedzialności karnej ostatecznie zdecyduje właściwy sąd. Niezależnie od tego, nawet teraz pojawia się fundamentalne pytanie polityczne: jakie konsekwencje poniosą Niemcy, gdy państwo, które w nadzwyczajnym stopniu wspierają, zostanie powiązane z domniemanym atakiem na niemiecką infrastrukturę?
Nord Stream – znacznie więcej niż atak na rurociąg
Zniszczenie gazociągów Nord Stream nie było zwykłym aktem sabotażu. Nie było ono skierowane przeciwko byle jakiej konstrukcji na dnie morskim, ale przeciwko centralnemu elementowi niemieckiego systemu energetycznego. Ktokolwiek zniszczył Nord Stream, uderzył nie tylko w stalowe rury na Morzu Bałtyckim, ale w gospodarczy kręgosłup uprzemysłowionego kraju.
Przez dziesięciolecia Niemcy polegały na niezawodnych i stosunkowo tanich dostawach gazu. Gaz ziemny to nie tylko energia grzewcza dla milionów gospodarstw domowych. Jest surowcem dla przemysłu chemicznego, źródłem energii dla hut stali, producentów szkła, papierni i niezliczonych średnich przedsiębiorstw z różnych sektorów. Łączna przepustowość obu systemów Nord Stream sięgała 110 miliardów metrów sześciennych gazu ziemnego rocznie, co czyni je jednymi z najważniejszych połączeń energetycznych w Europie.
Zbyt dużym uproszczeniem byłoby przypisywanie wszystkich problemów gospodarczych Niemiec wyłącznie eksplozji rurociągów. Równie nieuczciwe byłoby jednak bagatelizowanie ich znaczenia. Wraz ze zniszczeniem rurociągów kluczowa opcja dostaw została trwale wyeliminowana z arsenału narzędzi niemieckiej polityki energetycznej. Konsekwencją jest większa niepewność w zakresie dostaw energii i zwiększone uzależnienie od alternatywnych źródeł.
Wysokie ceny energii powodują wzrost kosztów całej produkcji przemysłowej. Firmy tracą konkurencyjność, inwestycje są wstrzymywane lub przenoszone za granicę, a energochłonne przedsiębiorstwa ograniczają produkcję lub zamykają działalność. Atak ten stanowił zatem kolejne, niezwykle ciężkie obciążenie dla i tak już borykającej się z problemami niemieckiej bazy przemysłowej.
Reakcja polityczna
Wraz z aktem oskarżenia Federalnej Prokuratury ten akt terroryzmu nabrał nowego wymiaru. Potwierdzenie domniemanego przestępstwa w sądzie i udowodnienie odpowiedzialności ukraińskich władz państwowych miałoby poważne konsekwencje polityczne
i międzynarodowe.
Niemniej jednak, jak dotąd nie doszło do gruntownej rewizji niemieckiej polityki wobec Ukrainy. Wręcz przeciwnie: według informacji uzyskanych przez Der Spiegel, w bieżącym roku, w związku z decyzjami szczytu NATO, Niemcy mają przekazać około 11,5 miliarda euro w ramach niemieckiej pomocy wojskowej. Jednocześnie, jak donosi magazyn, powołując się na ministra obrony Borisa Pistoriusa, Niemcy zamierzają nadal przeznaczać około 12 miliardów euro rocznie na wsparcie Ukrainy.
Kwoty te ilustrują priorytety polityczne niemieckiego rządu. Jednocześnie rodzą pytania, które muszą zostać publicznie omówione w świetle trwających śledztw: według jakich standardów polityka bezpieczeństwa, interesy gospodarcze i finansowe Niemiec są porównywane z (rzekomymi) zobowiązaniami w zakresie polityki zagranicznej? Gdzie leżą granice solidarności państwowej?
Wymiar prawny
Dalekosiężne konsekwencje polityczne wysadzenia Nord Streamu są oczywiste. Mniej uwagi poświęca się jego wymiarowi prawnemu.
Gdyby udowodniono, że atak został zaplanowany, zlecony lub wspierany przez organy państwowe i można go im przypisać na mocy prawa międzynarodowego, rodziłoby to fundamentalne pytania o odpowiedzialność państwa. W takim przypadku problem nie ograniczałby się już wyłącznie do indywidualnej odpowiedzialności karnej sprawców, ale także do potencjalnych konsekwencji działań państwa na mocy prawa międzynarodowego.
Nawet jeśli nie można prawnie mówić o wypowiedzeniu wojny – choć ja to robię – to jednak kierowany przez państwo akt sabotażu wymierzony w krytyczną infrastrukturę zaprzyjaźnionego państwa – pod warunkiem, że sąd bezstronny wobec politycznych przekonań ustali odpowiednie fakty – należałby do najpoważniejszych możliwych naruszeń zaufania międzynarodowego. Miałby on bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo narodowe, zaopatrzenie w energię i kluczowe interesy gospodarcze Niemiec.
Powstaje zatem kluczowe pytanie polityczne: jakie konsekwencje poniesie rząd niemiecki, jeśli potwierdzi się tak poważny zarzut wobec władz państwa, które jednocześnie wspiera Niemcy dziesiątkami miliardów euro w ramach pomocy? To pytanie nie jest skierowane do narodu ukraińskiego. Dotyczy ono politycznej odpowiedzialności rządu niemieckiego i sposobu, w jaki prowadzi on sprawę, której znaczenie wykracza daleko poza zwykły proces karny.
Co by było, gdyby podejrzenie padło na inne państwo?
Kolejne interesujące pytanie: czy reakcja polityczna w Niemczech byłaby taka sama, gdyby podobne podejrzenie padło na inne państwo?
Eksperyment myślowy ilustruje tę kwestię. Załóżmy, że organy śledcze oskarżyłyby obywatela Rosji, Chin lub Iranu o atak na kluczową niemiecką infrastrukturę energetyczną i jednocześnie opublikowały dowody na możliwe zaangażowanie państwa. Jakich konsekwencji politycznych można by się wówczas spodziewać?
Czy pojawiłyby się żądania dodatkowych sankcji? Czy zwołano by nadzwyczajne posiedzenie Bundestagu? Czy podjęto by kroki dyplomatyczne lub dokonano przeglądu stosunków dwustronnych? I czy kontynuowanie wypłat pomocy w wysokości miliardów w tych samych okolicznościach byłoby politycznie realne? Oburzenie z pewnością byłoby ogromne!
Chociaż na te pytania nie można udzielić jednoznacznej odpowiedzi, dotychczasowe reakcje niemieckiego rządu sugerują, że przy ocenie przestępstwa tej wagi stosuje się niespójne standardy. Poruszone powyżej kwestie dotyczą ogólnej zasady praworządności i polityki zagranicznej: porównywalne sytuacje należy oceniać według możliwie najbardziej jednolitych standardów. Śmiem twierdzić, że wątpię, aby miało to miejsce w przypadku Ukrainy.
Miliardy – i kwestia konsekwencji
Niezależnie od wyniku postępowania karnego, pojawia się kolejne fundamentalne pytanie. Od początku wojny Niemcy wspierały Ukrainę w stopniu niespotykanym w przypadku niemal żadnego innego państwa europejskiego. Pomoc ta obejmuje wsparcie wojskowe i bezpośrednią pomoc finansową, a także wkłady na poziomie UE, przyjęcie milionów uchodźców i udział w odbudowie.
Jeśli potwierdzi się podejrzenie, że ukraińscy urzędnicy państwowi byli zaangażowani w planowanie lub wspieranie sabotażu Nord Stream i że działanie to można im przypisać na mocy prawa międzynarodowego, pojawia się pytanie o konsekwencje polityczne i prawne. Dotyczy to nie tylko stosunków dyplomatycznych, ale także potencjalnych roszczeń wynikających z zasad odpowiedzialności państwa i prawa międzynarodowego. Czy konkretne ustalenia sądów, oparte na odpowiednich standardach prawa międzynarodowego, mogą prowadzić do roszczeń odszkodowawczych lub innych konsekwencji prawnych?
W tym kontekście warto przeanalizować zakres niemieckiego wsparcia od 2022 roku. Skala ta ilustruje już przyjętą przez Niemcy odpowiedzialność finansową oraz dodatkowe fundusze, które zostały teraz zapowiedziane.
Według niemieckiego rządu, Kilońskiego Instytutu Gospodarki Światowej (Ukraine Support Tracker) i Komisji Europejskiej, Niemcy przekazały lub zobowiązały się do wsparcia Ukrainy ponad 50 miliardów euro od początku rosyjskiego ataku w lutym 2022 roku. Niemcy należą do największych światowych darczyńców Ukrainy.
Pomoc ta obejmuje znacznie więcej niż dostawy broni. Obejmuje również bezpośrednią pomoc finansową Unii Europejskiej, opiekę i zakwaterowanie uchodźców w Niemczech, pomoc w odbudowie i wiele innych usług rządowych. Samo wsparcie wojskowe sięga obecnie dziesiątek miliardów euro. I to szaleństwo ma się utrzymać dla Ukrainy w nadchodzących latach, z około 12 miliardami euro rocznie?! Myślę, że zrozumiałe jest, że jako obywatel Niemiec czuję się całkowicie zdradzony tak nieodpowiedzialnym i antyobywatelskim traktowaniem tej zbrodni.
Te liczby wyraźnie ilustrują skalę finansową, jaką osiągnęła obecnie niemiecka polityka wobec Ukrainy. Powinno istnieć duże zainteresowanie opinii publicznej kwestią konsekwencji prawnych i politycznych, gdyby sądy kiedyś orzekły, że ukraińskie władze państwowe są odpowiedzialne za sabotaż gazociągów Nord Stream lub ponoszą za to odpowiedzialność na mocy prawa międzynarodowego. W takim przypadku pojawiłyby się liczne pytania. Czy wystąpiłyby konsekwencje dyplomatyczne? Czy rząd niemiecki musiałby ponownie ocenić swoje środki wsparcia? Czy roszczenia o reparacje lub odszkodowania wynikałyby z zasad odpowiedzialności państwa? Czy też względy polityczne nadal miałyby pierwszeństwo przed konsekwencjami prawnymi?
Co tak naprawdę się dzieje, panie Merz? Co jeszcze dzieje się za kulisami? Jaki program realizuje pan i pański rząd? Czy w razie potrzeby pociągnie pan Ukrainę do odpowiedzialności? Czy w końcu przestanie pan marnować ciężko zarobione pieniądze podatników na Ukrainę? Czy pociągnie pan Ukrainę do odpowiedzialności za szkody i zażąda zwrotu już udzielonej pomocy finansowej, przekazując ją obywatelom Niemiec, których Pan rzekomo reprezentuje? Jestem bardzo ciekaw, Panie Merz! Moim zdaniem pańskie postępowanie wobec Ukrainy to zdrada narodu niemieckiego, który Pan rzekomo reprezentuje!
Miliardy dla Ukrainy – środki oszczędnościowe w kraju
Środki budżetowe są ograniczone, a każda decyzja polityczna nieuchronnie oznacza mniej pieniędzy dostępnych gdzie indziej. Dlatego rząd niemiecki regularnie wskazuje na potrzebę konsolidacji, oszczędności i reform strukturalnych. Obywatele muszą zacisnąć pasa, gminy muszą efektywniej zarządzać swoimi finansami, a systemy zabezpieczenia społecznego znajdują się pod znaczną presją finansową z powodu zmian demograficznych. Ten tok rozumowania nasuwa jednak pytanie: skoro pozornie nieograniczona jest możliwość przeznaczania coraz większych miliardów na pomoc dla Ukrainy, to dlaczego tak bardzo brakuje środków na rozwiązywanie tak wielu problemów w kraju? Czy Pan, Panie Merz, jest rzeczywiście Kanclerzem Ukrainy, czy Niemiec?
Podczas gdy Berlin zapewnia Ukrainie kolejne miliardy, jednocześnie dyskutuje o cięciach w dochodach podstawowych, reformach systemu emerytalnego i ubezpieczeń na życie, cięciach w opiece zdrowotnej i większym obciążeniu finansowym obywateli. Rząd niemiecki uzasadnia te środki napiętą sytuacją budżetową i niezbędnymi działaniami konsolidacyjnymi. Tragiczną sytuację finansową Niemiec przypisuję przede wszystkim marnotrawieniu pieniędzy podatników na nieuzasadnione cele polityki zagranicznej.
Samorządy lokalne również biją na alarm od pewnego czasu. Wiele miast i miasteczek boryka się z rosnącymi wydatkami na opiekę społeczną, zaległościami inwestycyjnymi i poważnymi problemami finansowymi. Szpitale zmagają się z presją ekonomiczną, sektor opieki pielęgniarskiej z chronicznymi brakami kadrowymi, a kryzys mieszkaniowy pogłębia się, szczególnie w obszarach metropolitalnych.
Skoro dziesiątki miliardów euro można zmobilizować na wsparcie innego kraju, oczekuję zrozumiałych odpowiedzi, dlaczego jednocześnie mówi się o napiętych budżetach na usługi socjalne, opiekę, służbę zdrowia czy infrastrukturę miejską. Mógłby Pan z łatwością zaoszczędzić 12 miliardów euro rocznie, Panie Merz! Istnieją również możliwości oszczędności w dodatkach wypłacanych Panu i innym posłom. Domaga się Pan, aby obywatele zacisnęli pasa, podczas gdy Pan i Panu podobni stale domagają się wyższego wynagrodzenia za swoją pracę, niezależnie od jej oceny. Powiedziałbym, że to podwójne standardy, prawda?
… Na koniec trafny komentarz Sahry Wagenknecht na Facebooku z 2 lipca 2026 r.:
„Federalna Prokuratura oskarżyła głównego ukraińskiego podejrzanego o eksplozję Nord Stream o zbrodnie wojenne. Co jeszcze musi się wydarzyć, zanim niemiecki rząd w końcu podejmie działania? Wszyscy wiedzą, że to ukraiński rząd, najprawdopodobniej sam Zełenski, zlecił ten akt terroru. W ramach podziękowania za zniszczenie naszej infrastruktury energetycznej Merz z radością nadal wysyła Kijowowi miliardy dolarów w darowiznach, które następnie giną w bagnie korupcji. Dość tego! To sprzeniewierzanie pieniędzy podatników musi zostać natychmiast powstrzymane. Zamiast wystawiać się na pośmiewisko na całym świecie, niemiecki rząd powinien skupić się na ponownym imporcie niedrogiego rosyjskiego gazu za pośrednictwem pozostałego, nienaruszonego odcinka gazociągu. To byłaby ogromna ulga dla firm i konsumentów!”
Zgadza się! Nic dodać.
Uwe Froschauer
Tłumaczył Paweł Jakubas, proszę o jedno Zdrowaś Maryjo za moją pracę.
3 czerwca 2026 roku Niemcy przegrały głosowanie, którego nie przegrały od zjednoczenia. W wyborach niestałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ Republika Federalna Niemiec uzyskała 104 głosy – mniej niż Austria (131) i Portugalia (134). W głosowaniu wzięło udział łącznie 191 państw; wymagana większość dwóch trzecich głosów wyniosła 127. Niemcy zasiadały wcześniej w Radzie sześć razy, ostatnio w 2019 i 2020 roku, i ubiegały się o reelekcję co osiem lat, nigdy nie tracąc mandatu. Tym razem przegrały już w pierwszej turze głosowania, jak ogłosiła Annalena Baerbock, Przewodnicząca Zgromadzenia Ogólnego.
Jak na ironię, drugi co do wielkości płatnik składek w systemie ONZ, który przez dekady uważał się za multi-lateralistę, nie uzyskał większości. Skalę tego spadku można zmierzyć: w poprzedniej próbie Niemcy uzyskały 184 ze 190 oddanych głosów i weszły do Rady z przytłaczającą przewagą. Osiem lat później pozostało 104. Rząd federalny ogłosił, że nie będzie on ponownie obowiązywał przed okresami 2035/36 i 2043/44.
Powody są sporne i stanowią część oceny. Minister spraw zagranicznych Johann Wadephul obwinił przede wszystkim późne przystąpienie do procesu przetargowego – Niemcy złożyły wniosek dopiero w 2024 roku, podczas gdy Wiedeń i Lizbona zabiegały o niego od lat – i jednocześnie obwinił Moskwę, która, jak twierdził, działała za kulisami, aby udaremnić kandydaturę. Inni wskazywali na oskarżenia o podwójne standardy: przewodniczący Niemieckiego Stowarzyszenia Narodów Zjednoczonych przytoczył krytykę wielu państw, że Niemcy stanowczo nalegają na przestrzeganie prawa międzynarodowego w stosunkach z Hamasem, ale znacznie rzadziej, jeśli chodzi o prowadzenie wojny przez Izrael. Do tego doszedł fakt, że sam kanclerz określił wojnę z Iranem na szczycie G7 w czerwcu 2025 roku jako „brudną robotę, którą Izrael wykonuje dla nas wszystkich” – stanowisko daleko wykraczające poza powściągliwość – oraz działania USA w Wenezueli. Nie można odizolować jednej przyczyny. Ale jeden wątek przewija się przez te wyjaśnienia i prowadzi nie do Wiednia czy Lizbony, ale do tych regionów świata, na których głosy Niemcy liczyły: Globalnego Południa. To, co wydaje się porażką dyplomatyczną, jest prawdopodobnie pierwszym widocznym symptomem cichszego ruchu – takiego, którego ślady można odnaleźć nie w sali plenarnej Nowego Jorku, lecz w halach fabrycznych Gauting, Schrobenhausen i Ludwigsfelde.
Pytanie w trybie łączącym
Część 1 tej analizy przedstawia następujący wniosek: Niemcy wycofują się w czterech etapach – partyjniactwo polityczne, pomoc finansowa i wojskowa, produkcja zbrojeniowa na terytorium niemieckim oraz reorganizacja przemysłu cywilnego – ze strefy chronionej prawem międzynarodowym, której dokładne granice nie są określone przez samo prawo międzynarodowe. Trzeci etap opiera się na milczącym założeniu: niemieckie lokalizacje są uważane za bezpieczne przed atakami rosyjskimi, podczas gdy fabryki na Ukrainie nie są objęte wojną. Część 2 podejmuje właśnie to założenie bezpieczeństwa.
Pytanie nie brzmi, czy Rosja byłaby uzasadniona w ataku na niemieckie bazy wojskowe. Pytanie brzmi: jakie opcje oferuje ruch Niemiec przeciwnikowi, którego wcześniej mu brakowało – i czy Republika Federalna jest tego świadoma? To, czy Rosja skorzysta z tych opcji, jest przedmiotem debaty, która rzadko jest podejmowana w głównym nurcie polityki – ale z pewnością jest podejmowana w szerszej sferze publicznej. Jednak ci, którzy czynią to, co możliwe, bardziej prawdopodobnym i milczą na temat celu własnego ruchu, powinni zadać sobie pytanie o konsekwencje. Jest to bardziej niewygodna kontynuacja pytania z Części 1: tam pytanie dotyczyło tego, czy Niemcy się poruszają; tutaj chodzi o to, co ten ruch umożliwia. Można rozważyć trzy scenariusze. Wszystkie trzy są hipotetyczne, wszystkie trzy odzwierciedlają rosyjskie argumenty, a nie niemieckie oskarżenia. I wszystkie trzy kończą się w tym samym punkcie: tam, gdzie kończy się argumentacja, a zaczyna decyzja.
Scenariusz pierwszy: Fabryka jako miejsce docelowe
Pierwszy scenariusz dotyczy prawa wojennego. Prawo konfliktów zbrojnych wyróżnia jasną kategorię obiektów, które mogą być przedmiotem ataku. Zgodnie z definicją prawa zwyczajowego, zawartą w artykule 52, ust. 2 Pierwszego Protokołu Dodatkowego do Konwencji Genewskich oraz w Regule 8 studium Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża dotyczącego prawa zwyczajowego, celami wojskowymi są obiekty, które ze względu na swój charakter, lokalizację, cel lub zastosowanie skutecznie przyczyniają się do działań wojskowych i których zniszczenie daje wyraźną przewagę militarną. Czerwony Krzyż wyraźnie podaje fabrykę amunicji jako podręcznikowy przykład – i zauważa, że cywile tam pracujący dzielą ryzyko ataku na ten obiekt, nie będąc jednocześnie kombatantami.
Na ziemi niemieckiej budowane są właśnie takie obiekty. Zakład Quantum Frontline Industries pod Monachium produkuje drony bojowe wyłącznie dla państwa aktywnie zaangażowanego w działania wojenne; spółka joint venture Auterion Airlogix ma produkować tysiące autonomicznych dronów o zasięgu do około 1500 kilometrów, przeznaczonych do ataków głęboko w Rosji; a w Schrobenhausen z linii montażowej zjeżdżają pociski kierowane Patriot. Według badań niemieckiego wywiadu „German Foreign Policy”, deklarowanym powodem przeniesienia części tej produkcji do Niemiec jest wyraźnie to, że niemieckie lokalizacje są uważane za bezpieczne przed atakami rosyjskimi – podczas gdy fabryki na Ukrainie, z powodu wojny, takie nie są. To właśnie to założenie bezpieczeństwa jest tu kwestionowane. Zgodnie ze standardami, które każde państwo walczące stosuje do celów wojskowych, fabryki te można by zakwalifikować jako cele wojskowe. Nie jest to ustalenie niemieckie ani rosyjskie – to logika samego międzynarodowego prawa humanitarnego, która ma zastosowanie niezależnie od tego, kto ją formułuje.
To, że strona konfliktu jest gotowa wdrożyć tę logikę na obcej ziemi, nie jest jedynie teorią. 23 czerwca 2025 roku, podczas dwunastu dni wojny, Iran, w odwecie za amerykańskie ataki na jego obiekty nuklearne, ostrzelał amerykańską bazę lotniczą Al Udeid w Katarze – największą amerykańską bazę na Bliskim Wschodzie.
Różnica była znacząca: Iran obrał sobie za cel bazę, a nie Katar. Teheran wyraźnie podkreślił, że atak nie był skierowany przeciwko „przyjaznemu i braterskiemu” Katarowi, a rzecznik MSZ Kataru, Majid al-Ansari, potwierdził, że Iran oświadczył kilka miesięcy wcześniej, iż amerykańskie bazy na obcej ziemi staną się legalnymi celami w przypadku amerykańskiego ataku na terytorium Iranu. Był to drugi atak Iranu na bazę amerykańską, po ataku na Ain al-Assad w Iraku w 2020 roku; schemat ten powtórzył się w walkach w 2026 roku. W ten sposób strona konfliktu dokonała rozróżnienia między państwem przyjmującym a bazą wojskową na swoim terytorium – i zaatakowała tę bazę. Na uwagę zasługuje również kalibracja: Iran zapowiedział atak z wyprzedzeniem, aby zachować kontrolę nad sytuacją – dowód, że strona walcząca może zaatakować cel militarny na obcym terytorium i jednocześnie próbować kontrolować eskalację konfliktu.
Zastosowane do sytuacji w Niemczech, doprowadziłoby to do scenariusza, którego oficjalne założenie bezpieczeństwa nie uwzględnia. W tym miejscu należy jednak postawić pierwszą barierę, i to wyraźną. Klasyfikacja obiektu jako celu wojskowego podlega prawu wojny, które reguluje sposób użycia siły w trwającym konflikcie zbrojnym. Nie tworzy to prawa do wojny, czyli prawa do otwarcia nowego frontu przeciwko państwu niebędącemu stroną konfliktu. Przeskok od stwierdzenia „fabryka jest celem wojskowym” do stwierdzenia „Rosja miałaby prawo zaatakować terytorium niemieckie” zakłada, że Niemcy są już stroną konfliktu – a dokładniej progu, którego przekroczenie w części 1 zostało określone jako niezdefiniowane i zaprzeczone przez oficjalne stanowisko. Należy jednak dokonać rozróżnienia. Klasyfikacja obiektu jako celu wojskowego podlega prawu wojny – reguluje ono, co może zostać zaatakowane w konflikcie zbrojnym. Nie jest to to samo, co prawo do wojny, czyli kwestia, czy państwo jest w ogóle upoważnione do użycia siły przeciwko innemu państwu. Przejście od stwierdzenia „fabryka jest celem wojskowym” do stwierdzenia „dlatego może zostać zaatakowana” zakłada odpowiedź na drugie pytanie – i to właśnie ta odpowiedź jest przedmiotem sporu. Scenariusz go nie rozstrzyga. Pokazuje on, że założenie bezpieczeństwa opiera się na progu, który same Niemcy przesuwają.
Do tego dochodzi druga, w dużej mierze pomijana bariera – ta, która według oficjalnego Berlina będzie amortyzowała wszystko. Gdyby Rosja faktycznie zaatakowała niemiecką bazę, Niemcy wpadłyby w pułapkę, którą można by nazwać pułapką NATO. Artykuł 5 Traktatu Północnoatlantyckiego jest przez wielu uważany za automatyczny mechanizm odstraszający każdego agresora. Brzmienie tego artykułu mówi co innego. Każdy sojusznik jest zobowiązany do udzielenia pomocy atakowanemu partnerowi „takimi środkami, jakie uzna za konieczne” – środkami, które mogą obejmować siłę militarną, ale nie muszą. Każde państwo decyduje samodzielnie; nawet powołanie się na Artykuł 5 wymaga konsensusu w sojuszu. To ogranicza obie strony. Niemcy nie mogłyby polegać na automatycznej pomocy wojskowej, a ograniczony atak nie wywołałby automatycznie pożaru , którego się obawiają. To właśnie ta polityczna swoboda pozwoliłaby Niemcom na samodzielne zaabsorbowanie wyważonego ataku – wystarczająco silnego, by trafić w cel, wystarczająco ograniczonego, by nie uruchomić Artykułu 5. Oba wygodne założenia – bezpieczne schronienie i automatyzm odstraszania – byłyby jednocześnie kruche.
Scenariusz drugi: Klauzula, której nikt nie usunął.
Drugi scenariusz dotyczy tekstu, który pozostaje niezmieniony w Karcie Narodów Zjednoczonych od ośmiu dekad. Artykuły 53 i 107 Karty zawierają tzw. klauzulę o państwach wrogich. Zgodnie z tą klauzulą, środki przymusu mogą być stosowane wobec „państw wrogich” z czasów II wojny światowej – przede wszystkim Niemiec i Japonii – bez wyraźnego upoważnienia Rady Bezpieczeństwa, gdyby ponownie podjęły agresywną politykę. Zgromadzenie Ogólne ONZ wielokrotnie uznawało tę klauzulę za nieaktualną, ostatnio jednomyślnie w rezolucji 50/52 z 11 grudnia 1995 r.: „stała się nieaktualna”. Nigdy nie została ona usunięta. Powód jest proceduralny: usunięcie wymaga formalnej zmiany Karty zgodnie z ustaloną procedurą, która jeszcze nie została zainicjowana.
Dokładność jest tu kluczowa, jak już wielokrotnie podkreślano. Zadaniem analizy nie jest ocena, czy postanowienie zawarte w traktacie, którego nigdy nie usunięto, jest nieaktualne, ponieważ nigdy nie zostało zastosowane. To kwestia opinii i prerogatywa czytelnika. Ustalenia muszą zostać odnotowane. Ustalenie pierwsze: Tekst istnieje i, jak trzeźwo stwierdza Służba Badawcza Niemieckiego Bundestagu w swoim raporcie z 2017 roku, „nigdy nie został formalnie zmieniony od czasu jego przyjęcia w 1945 roku”. Ustalenie drugie: Ten sam raport nie stwierdza nieaktualności jako faktu, lecz raczej w trybie łączącym – artykuł 107 „można by omówić jako przykład tego, jak postanowienie traktatu może utracić swoją moc prawną w wyniku konsekwentnego niestosowania”. To sam establishment, a nie głos powiązany z Kremlem, waha się w tej sprawie.
O tym, że klauzula ta nie jest martwą literą, lecz instrumentem, który był już wykorzystywany dyplomatycznie, świadczą protokoły z posiedzeń rządu federalnego. W 1968 roku, w kontekście inwazji na Czechosłowację i negocjacji w sprawie Traktatu o Nierozprzestrzenianiu Broni Jądrowej, Moskwa przypomniała Bonn o klauzuli w aide-mémoire. Trzy mocarstwa zachodnie zapewniły następnie Republikę Federalną – w deklaracjach z 16 i 17 września 1968 roku – że klauzule dotyczące państwa wrogiego nie uprawniają Związku Radzieckiego do jednostronnego użycia siły w Republice Federalnej; 23 września 1968 roku Bonn przekazało aliantom własną interpretację prawną. Klauzula ta była zatem niegdyś prawdziwą kartą przetargową, a nie zabytkiem. Ci, którzy dziś uznają ją za martwą, wypowiadają się na temat jej skutków, a nie jej dalszego istnienia; litera prawa pozostaje, ale jej skutki są kwestionowane. Scenariusz jest następujący: państwo mogłoby jednostronnie powołać się na tekst, który nigdy nie został uchylony – jako na argument legitymizujący, jako podstawę prawną, jako uzasadnienie dla środków, które w innym przypadku wymagałyby autoryzacji Rady Bezpieczeństwa.
Przeciwny pogląd zasługuje na rzetelne i pełne przedstawienie. Od momentu przystąpienia obu państw niemieckich do Organizacji Narodów Zjednoczonych we wrześniu 1973 r. rząd niemiecki utrzymywał, że klauzula ta jest przestarzała; fakt, że Niemcy wielokrotnie zasiadały w Radzie Bezpieczeństwa i mianowały Przewodniczącego Zgromadzenia Ogólnego, dowodzi, że korzystają z pełni praw równoprawnego członka. Argument ten utrzymuje, że umowa „dwa plus cztery” z 1990 r., zawarta z Niemcami, skutecznie wyeliminowała podstawę tej klauzuli. I w tym tkwi sedno sprawy: argument o niezastosowaniu, leżący u podstaw zapewnienia, jest błędny po obu stronach. Ci, którzy twierdzą, że klauzula wygasła z powodu konsekwentnego niestosowania, powołują się właśnie na zasadę desuetudo, która jednocześnie ujawnia kruchość zapewnienia: jest to zasada bez ustalonej daty końcowej, która obowiązuje tylko tak długo, jak długo wszystkie strony jej przestrzegają. Co więcej, zapewnienie to jest kruche, ponieważ opiera się na porozumieniu Dwa Plus Cztery – tym samym traktacie, którego ducha Niemcy obecnie zmieniają poprzez własne działania, jak pokazuje trzeci scenariusz.
Bardziej rygorystyczne ograniczenie tkwi jednak w innym traktacie. 12 sierpnia 1970 roku Republika Federalna Niemiec i Związek Radziecki podpisały Traktat Moskiewski, którego sednem było wzajemne wyrzeczenie się użycia siły: oba państwa zobowiązały się, zgodnie z artykułem 2 Karty Narodów Zjednoczonych, do powstrzymania się w swoich stosunkach od groźby lub użycia siły. Rosja, jako sukcesor Związku Radzieckiego, jest związana tym zobowiązaniem – zobowiązaniem potwierdzonym przez Układ Dwa Plus Cztery z 1990 roku, w którym sam Związek Radziecki uczestniczył jako jedno z czterech mocarstw. Każdy, kto chciałby powołać się na klauzulę państwa wrogiego wobec Niemiec, musiałby jednocześnie odnieść się do własnego, zapisanego w umowie wyrzeczenia się siły w Traktacie Moskiewskim – dwóch dokumentów, które idą w przeciwnych kierunkach. Który z nich ma większą wagę, nie jest kwestią akademicką. To pytanie pojawia się w dniu, w którym państwo decyduje się nadać priorytet jednemu dokumentowi nad drugim – i działa odpowiednio.
Scenariusz trzeci: Duch umowy
Trzeci scenariusz nie obejmuje strzału, lecz deklaracji – i nie złamania litery prawa, lecz erozji ducha. U podstaw tego wszystkiego leży fakt rzadko wspominany w codziennej polityce: dla Niemiec II wojna światowa nigdy nie zakończyła się klasycznym traktatem pokojowym. Zamiast tego, w 1990 roku, podpisano porozumienie „dwa plus cztery”, w pełnym brzmieniu „Traktat o ostatecznym uregulowaniu stosunków z Niemcami” – prawnie porozumienie, a nie traktat pokojowy w tradycyjnym znaczeniu, podpisane przez dwa państwa niemieckie i cztery zwycięskie mocarstwa, w tym Związek Radziecki. Artykuł 2 zobowiązuje Republikę Federalną do oświadczenia, że z terytorium Niemiec będzie emanował jedynie pokój; działania, które mogą zakłócić pokojowe współistnienie narodów i są podejmowane z takim zamiarem, w szczególności przygotowania do wojny agresywnej, są zatem niekonstytucyjne i podlegają karze. W artykule 3 Niemcy zrzekają się broni jądrowej, biologicznej i chemicznej oraz liczebności wojsk przekraczającej 370 000 żołnierzy. Traktat ten stanowi podstawę stosunków handlowych, na których opiera się założenie, że Niemcy są i pozostaną bezpieczne.
Dziś, w kontraście do tego ducha, dominuje inny ton. W swoim oświadczeniu rządowym z 14 maja 2025 roku kanclerz Friedrich Merz zapowiedział, że rząd niemiecki zapewni wszystkie środki finansowe, „których Bundeswehra potrzebuje, aby stać się najsilniejszą armią konwencjonalną w Europie”. Argumentował, że jest to właściwe dla najludniejszego i najpotężniejszego gospodarczo kraju w Europie, którego domagają się jego partnerzy. Kontrast z językiem z początków zjednoczenia Niemiec jest wymierny: dostawa ciężkiego uzbrojenia, o której dyskutowano tygodniami w 2022 roku, w 2026 roku zostaje zepchnięta do przypisu; zapowiedź wspólnej produkcji broni pojawia się jako informacja biznesowa. Powstaje napięcie między traktatem, który zakładał „tylko pokój” na terytorium niemieckim, a deklarowanym celem najsilniejszej armii konwencjonalnej kontynentu – powiązanej z terytorium niemieckim, która produkuje broń dalekiego zasięgu do walki czynnej. Nie jest to naruszenie prawa; Niemcy nie prowadzą wojny agresywnej i żaden szanowany ekspert prawny nie twierdzi inaczej. Jest to rozbieżność między literą traktatu a jego duchem, która zasługuje na omówienie.
Nawet gdyby podążać za rosyjskim tokiem rozumowania i założyć naruszenie tej fundamentalnej zasady, droga ta nie prowadziłaby tam, gdzie powinna. Prawo umów przewiduje zasadę exceptio non adimpleti contractus – obronę przed niewykonaniem zobowiązania – w przypadkach naruszenia zobowiązań przez jedną ze stron, a także, skodyfikowane w artykule 60 Konwencji Wiedeńskiej o prawie umów, prawo do zawieszenia własnych zobowiązań lub rozwiązania umowy w przypadku istotnego naruszenia. Konsekwencją prawną naruszenia umowy jest zatem zawieszenie zobowiązań, a nie przyznanie prawa do użycia siły. Strona umowy, która zakwestionowałaby fundamentalną zasadę, mogłaby uwolnić się od własnych zobowiązań – krok o istotnych konsekwencjach politycznych, ale nie dający pozwolenia na użycie siły. Ta ścieżka również kończy się na tym samym poziomie, co dwie pozostałe.
W tym obrazie mieści się historyczny element układanki, który należy traktować z należytą ostrożnością. W grudniu 2022 roku była kanclerz Angela Merkel stwierdziła w wywiadzie dla „Die Zeit”, że porozumienia mińskie z 2014 roku były „próbą dania Ukrainie czasu”; Ukraina „wykorzystała ten czas, aby się wzmocnić”. Sformułowanie to nie podlega dyskusji – można je również znaleźć w odpowiedzi rządu niemieckiego w dokumencie Bundestagu 20/6861. Kilka tygodni później były prezydent Francji François Hollande potwierdził w „Kyiv Independent”, że Merkel miała „rację w tej kwestii”; to zasługa porozumień mińskich, że armia ukraińska otrzymała „tę szansę” na lepsze szkolenie i wyposażenie. Hollande odniósł się do formatu normandzkiego, w którym Poroszenko, Merkel, Putin i on omawiali postępy w realizacji protokołów mińskich w długich, comiesięcznych rozmowach telefonicznych – prawdziwy, choć żmudny, proces, a nie zwykły manewr. Dowodzi to, że porozumienia zyskały czas, a Ukraina wykorzystała go na wzmocnienie swoich sił zbrojnych. Merkel i Hollande opisali traktat, którego deklarowanym celem nie była jego główna treść, ale raczej zyskanie czasu dla jednej ze stron na wzmocnienie sił zbrojnych. Rosja nazywa to oszustwem. Serwis UE EUvsDisinfo klasyfikuje tę interpretację jako prorosyjskie zniekształcenie. Każdy, kto czyta słowa sygnatariuszy, może wyciągnąć wnioski w obie strony – i właśnie to sprawia, że ten element układanki jest tak wybuchowy: problemem nie jest sama interpretacja, ale fakt, że słowa obu sygnatariuszy na nią pozwalają. To, co jawi się jako element układanki w rosyjskiej argumentacji, opiera się na cytatach wypowiedzianych w Berlinie i Paryżu.
Logika władzy: Kto korzysta na milczeniu?
Kwestia cui bono również tutaj nie prowadzi do spisku, lecz do pewnej struktury. Niemiecki ruch generuje interesy, które utrudniają kwestionowanie założenia bezpieczeństwa. Ministerstwo Obrony planuje zamówienia rzędu 400 miliardów euro; borykający się z problemami przemysł motoryzacyjny, który według prognoz Niemieckiego Stowarzyszenia Przemysłu Motoryzacyjnego straci do 225 000 miejsc pracy do 2035 roku, stara się wykorzystać potencjał zakładów, których cywilna przyszłość dobiega końca; producenci uzbrojenia poszukują mocy produkcyjnych, aby wypełnić portfele zamówień. Dla branży, która zmaga się jednocześnie z wysokimi kosztami energii i słabnącą gospodarką, zbrojenia nie są przede wszystkim decyzją polityczną, lecz biznesową – i właśnie to sprawia, że tak trudno odwrócić tę zmianę: napędza ją nie ideologia, lecz portfele zamówień. Co więcej, gdy państwo staje się głównym udziałowcem producenta czołgów za pośrednictwem państwowego banku rozwoju KfW, granica między regulatorem a interesariuszami zaciera się. W tej złożonej sytuacji prawie żaden istotny podmiot nie ma interesu w otwartym kwestionowaniu skuteczności niemieckiej bezpiecznej przystani.
W tym kontekście na uwagę zasługuje klimat otaczający tę konwersję. W Osnabrücku państwowe służby bezpieczeństwa badały inicjatywę antymilitarystyczną, która krytykowała ministra obrony; na zebraniu zakładowym załoga otrzymała polecenie, aby nie rozmawiać z aktywistami ani prasą. Samo miasto pokoju westfalskiego, które nazywa siebie „miastem pokoju”, mogłoby stać się miejscem zwiększonej produkcji zbrojeniowej. To obserwacja, a nie osąd – ale wpisuje się w obraz debaty, która jest bardziej zamknięta niż otwarta wewnętrznie, podczas gdy na zewnątrz każdy krok wydaje się jedyną opcją.
Tutaj należy unikać tego samego błędu logicznego, co w Części 1: fakt, że pytanie jest niewygodne i wiąże się z interesami partykularnymi, nie oznacza, że zapewnienia są błędne. Oficjalne stanowisko może być słuszne i żaden scenariusz nie musi się ziścić. Logika władzy nie wyjaśnia, dlaczego założenie o bezpieczeństwie jest nietrafne – wyjaśnia, dlaczego pytanie to zadawane jest tak rzadko. Ponad logiką zarządzania biznesem kryje się jednak logika polityki zagranicznej i tutaj zataczamy koło. Remilitaryzacja, która wydaje się nie mieć alternatywy w kraju, jest interpretowana inaczej w dużej części Globalnego Południa – jako odejście od Niemiec, które postrzegały siebie jako orędownika porządku opartego na zasadach. Milczenie jednych jest wstrzymaniem się od głosu innych. Porażka w Nowym Jorku, która zbiegła się z oskarżeniami o podwójne standardy i malejące poparcie, nie jest dowodem – przyczyny są wielorakie, a konkurenci mieli przewagę. Jest jednak zwiastunem. Ruch obiecujący bezpieczeństwo wewnętrzne może prowadzić do izolacji zewnętrznej. To, co ma być siłą, może przynieść odwrotny skutek: im wyraźniej Niemcy stają się wiodącą potęgą militarną w Europie, tym mniej dostrzegają to ci, którzy uważają je za bezstronnego multi-lateralistę, jakim chciały być.
Zakończenie
Trzy scenariusze, jeden wniosek. W każdym z tych trzech przypadków Rosja może dojść do wniosku, którego Niemcy nie mogą chcieć – z uznania fabryki za cel wojskowy, z klauzuli, która nigdy nie została usunięta, z erozji kontraktu. To, czy Rosja wyciągnie te wnioski, jest kwestią otwartą. To, czy istnieją ku temu podstawy, nie istnieje. Trzy scenariusze, jeden wniosek. W każdym z tych trzech przypadków Rosja może dojść do wniosku, którego Niemcy nie mogą chcieć – z uznania fabryki za cel wojskowy, z klauzuli, która nigdy nie została usunięta, z erozji kontraktu. To, czy Rosja wyciągnie te wnioski, jest kwestią otwartą. To, czy istnieją ku temu podstawy, nie istnieje. Działania Niemiec stwarzają okazje, podstawy i drogi do odwołania – i przesuwają próg, powyżej którego ich własne bezpieczeństwo jest uznawane za pewnik, o krok dalej każdego miesiąca, nawet nie próbując tego zrobić. Tego ruchu nie da się odwrócić. Linia produkcyjna, w którą zainwestowano miliard euro i od której zależą tysiące miejsc pracy, rozwija siłę bezwładności, która wymyka się kontroli politycznej. To, co wydawało się politycznie odwracalne, jest mocno zakorzenione w zasadach biznesowych.
Nikt nie twierdzi, że Rosja będzie rozważać te opcje. Pytanie nie dotyczy Moskwy, lecz Berlina. Społeczeństwo, które produkuje broń na wojnę i jednocześnie wierzy, że wojna ta go nie dotknie, powinno przynajmniej umieć nazwać, na czym opiera się to zaufanie. Nie potrafi. Akceptuje drony, celebruje błyskawiczną prędkość produkcji, szacuje koszty na miliardy – i pozostawia kwestię ceny w milczeniu. To jest prawdziwa anomalia: nie sam ruch, ale milczenie na temat jego celu. Quo vadis, Niemcy? Niepokojące nie jest to, że odpowiedź byłaby niewygodna. Niepokojące jest to, że kraj opuszcza swoją bezpieczną przystań, nawet nie patrząc na drzwi za sobą.
+++
Notatki i źródła
Michael Hollister służył sześć lat w niemieckich siłach zbrojnych (SFOR, KFOR) i posiada wiedzę na temat wewnętrznych mechanizmów strategii wojskowych. Po 14 latach pracy w dziedzinie bezpieczeństwa IT analizuje militaryzację Europy, politykę interwencjonizmu Zachodu oraz geopolityczne zmiany sił, korzystając ze źródeł pierwotnych. Jego praca koncentruje się na Azji, a zwłaszcza na Azji Południowo-Wschodniej, gdzie bada zależności strategiczne, strefy wpływów i architekturę bezpieczeństwa. Hollister łączy wiedzę operacyjną z bezkompromisową krytyką systemową – daleką od dziennikarstwa opiniotwórczego. Jego prace są publikowane dwujęzycznie na stronie www.michael-hollister.com oraz w krytycznych mediach w krajach niemiecko- i anglojęzycznych.
Chcielibyśmy przedstawić nasz pogląd na pytanie podniesione przez Thomasa Röpera w „Anti-Spieglu”, a mianowicie, czy „europejscy” eksperci rzeczywiście chcą, aby Rosja przegrała wojnę.
W swoim artykulezastanawia się , czy europejscy politycy rozważyli podobny scenariusz (tj. gdyby armia rosyjska rzeczywiście przegrała na polu bitwy). Co by się wtedy stało? Rosja odpowiedziałaby bronią jądrową.
Pomińmy teorię spiskową , że bomby atomowe to wielka mistyfikacja, ponieważ Rosja mogłaby również wyrządzić ogromne szkody porównywalne z atakami nuklearnymi w całej Europie, wykorzystując swoją konwencjonalną technologię rakietową (Oreszniki i podobne pociski hipersoniczne, których Europa nie jest w stanie przechwycić), gdyby tylko jej decydenci tego chcieli. W podlinkowanym powyżej artykule Röper rozważa również scenariusz obalenia Putina i, co zrozumiałe, uważa, że prawdopodobieństwo dojścia do władzy zwolenników Europy jest znikome. Bardziej prawdopodobne jest, że na przykład po udanym zamachu na Putina władzę przejęliby twardogłowi.
Powiedzmy sobie jasno, że nawet podczas wojny z Iranem, niezależnie od tego jak straszne i zbrodnicze były ataki USA i Izraela, nie użyto żadnej bomby atomowej, odwołano obchodzony przez Trumpa „Dzień Mostów i Elektrowni”, a Iran z drugiej strony jak dotąd powstrzymał się od niszczenia infrastruktury (np. zakładów uzdatniania wody) w państwach Zatoki Perskiej.
Persowie po ogłoszeniu Trumpa o zbombardowaniu wszystkich irańskich mostów. Brawo!
Zajmijmy się zatem pytaniem, czy na którymkolwiek z tych dwóch pól bitew (w Europie lub na Bliskim Wschodzie) znajdzie się ktoś, kto będzie chciał przejścia od okrutnej, ale biorąc pod uwagę obecny stan technologii, „powściągliwej” wojny do „wojny totalnej”, w której atakowana będzie infrastruktura cywilna, elektrownie i mosty.
Jeśli wybuchy Trumpa w stylu „zbombarduję cię z powrotem do epoki kamienia łupanego” nie są wyrazem absurdalnej, ale w jakiś sposób wykalkulowanej taktyki (próby zastraszenia wroga poprzez udawanie szaleństwa), to istnieją siły w strukturze dowodzenia cywilnego i wojskowego USA, które powstrzymały „Pomarańczowego Człowieka” przed przejściem w tryb „wojny totalnej”. W każdym razie, wznowienie konfliktu tego nie zmieni.
Pomarańczowy Człowiek już nie jest zły, ale jest senny…
Musimy rozpatrywać Izrael osobno. Gaza, jak mam nadzieję wszyscy czytający to wiedzą, jest ludobójstwem. A Liban jest na drugim miejscu.
Po prostu bombardują i strzelają do wszystkiego, co w zasięgu wzroku. Bloków mieszkalnych. Szpitali. Kobiet. Dzieci. Starszych. Uzasadniają to słowami: „musimy pokonać Hamas/Hezbollah” – czego wciąż nie osiągnęli, na żadnym z frontów.
Bo nie do tego dążą. Na obu frontach siły specjalne Sił Obronnych Izraela (IDF) mogłyby zinfiltrować systemy tuneli, agenci Mossadu mogliby wyeliminować dowódców, a myśliwce mogłyby zniszczyć cele wojskowe, potencjalnie ponosząc straty uboczne wśród ludności cywilnej. Gdyby taka była taktyka wojenna Izraela na obu frontach, nadal mogliby wiarygodnie twierdzić przed społecznością międzynarodową, że prowadzą „wojnę z terroryzmem”.
Ale tak się nie stało. Znacie zdjęcia z Gazy. Teraz są podobne zdjęcia z Libanu, więc jasne jest, że nie toczą wojny z Hezbollahem, a raczej bombardują bloki mieszkalne i mówią, że Libańczycy (którzy, nawiasem mówiąc, w większości są chrześcijanami na południu kraju) nigdy nie będą mogli wrócić, bo teraz jest tam parking, a jutro będzie Wielki Izrael.
W tym miejscu chcielibyśmy tylko krótko wspomnieć o Libii, Iraku i Syrii, gdzie Stany Zjednoczone użyły amunicji ze zubożonym uranem, oraz o wszystkich innych zbrodniach wojennych popełnionych przez „kolektywny Zachód” na krajach muzułmańskich, na wypadek gdyby ktoś zastanawiał się, dlaczego nienawidzą Zachodu. Fakt, że w naszych krajach żyją teraz miliony tych nienawistników, nie jest ani zbiegiem okoliczności, ani nie wynika z przyczyn humanitarnych. Ale jak już wspomniałem, to tylko dygresja.
Wróćmy więc do pytania: Czy oni mogą tego chcieć?
Uważamy: Tak, „europejscy” aktorzy, którzy od lat perfidnie podżegają do wojny z Rosją, doskonale wiedzą, jaką katastrofę dla Europy by to oznaczało.
Podobnie brytyjscy generałowie w czasie I wojny światowej wiedzieli, jaką katastrofą dla Anglii byłoby po prostu rozmieszczenie setek tysięcy ludzi na ufortyfikowanych pozycjach (słynnych okopach).
I wojna światowa
Tak samo jak amerykańscy (a także brytyjscy) generałowie wiedzieli, jaką katastrofą będzie frontalny atak na Normandię („D-Day”), wzmocnioną przez Wehrmacht stanowiskami karabinów maszynowych.
Szaleństwo „D-Day”
Albo generałowie w XVIII wieku, którzy z pewnością znali taktykę partyzancką, taką jak ta stosowana przez Amerykanów w wojnie o niepodległość, a mimo to ich oddziały muszkieterów walczyły ze sobą w zwartych formacjach (które były również niezwykle narażone na ataki kawalerii ze skrzydła i ataki artylerii z przodu).
„Taktyka wojskowa”
Jak Ukraina straciła około dwóch i pół miliona żołnierzy? W rosyjskiej maszynce do mięsa. Rosjanie okopali się w nowoczesnej wersji okopów z czasów I wojny światowej, dlatego front posuwa się tak wolno. Jeśli szacunki są prawidłowe, Ukraińcy nie stracili pięciu żołnierzy na każdego rosyjskiego żołnierza, ale od dziesięciu do dwudziestu, a nawet więcej (wiarygodne dane są obecnie niedostępne). Zamiast detonować kilka dronów w ramach „chwytu reklamowego” w rosyjskich szkołach, budynkach w Moskwie czy gdzie indziej (dane te również nie są ostatecznie weryfikowalne, ale Röper szacuje, że z 500 ukraińskich dronów 8 – czyli osiem – dotrze do celu, nie osiągając nic więcej niż fajerwerki), Ukraina mogłaby (to tylko pomysł) wykorzystać te drony na prawdziwym froncie.
Prawdziwą linią frontu współczesnej wojny jest to, że żołnierze nie mogą nawet pokazać się na powierzchni, jeśli chcą zachować życie. Drony uczyniły wojnę piekłem dla zwykłych żołnierzy (wojna zawsze była piekłem, oczywiście).
Izraelski dron wojenny
Hezbollah pokazuje w Libanie jeszcze bardziej ekstremalny sposób działania: podobnie jak Ukraińcy, używają stosunkowo tanich dronów PoV (ktoś steruje dronem „zdalnie” za pomocą joysticka) i stosują je do atakowania budzących niegdyś strach czołgów „Merkava” Sił Obronnych Izraela lub do kierowania ich na grupy żołnierzy, które nie uciekają od siebie wystarczająco szybko.
Stany Zjednoczone mogły i powinny były nauczyć się w Wietnamie, że jednostki bojowe powinny być rozproszone w luźnych formacjach, aby mogły nadal skutecznie współdziałać, ale nie były łatwo niszczone przez granaty, snajperów czy ostrzał artyleryjski. Do pewnego stopnia tak właśnie postępowały, ale w Wietnamie dowódcy podejmowali również niewiarygodnie głupie decyzje (jak na przykład rozkaz szturmu na górę, ponieważ nie mogło tam być żadnej artylerii, skoro nawet ciężki sprzęt nie byłby w stanie jej tam wciągnąć. Oczywiście, była ciężka artyleria, ponieważ Wietkong po prostu rozmontował broń, wciągnął tam wciąż ciężkie części samą siłą ludzkich rąk i woli – i bum!).
Wojna koreańska? Amerykanie mogli ją z łatwością wygrać, ale skończyła się totalną katastrofą.
W większości wymienionych przypadków istnieje wiele filmów wojennych, które w drastyczny sposób przedstawiają cierpienie spowodowane daną taktyką, często przekazując jednocześnie chwalebny przekaz, że wojna jest nudna. Jednak filmy te zwykle nie zadają kluczowego pytania: Dlaczego jest to takie głupie?
Jeśli my, laicy zajmujący się wojskowością, możemy opisać współczesną historię wojskowości jako zbiór pozornie całkowicie głupich decyzji poszczególnych dowódców, a ktoś mógłby założyć, że wyszkoleni dowódcy wojskowi powinni wiedzieć nieco więcej o historii wojskowości, taktyce itp. niż laicy, to pytanie pozostaje:
Czy oni wszyscy byli szaleni i głupi?
A może współczesna historia wojskowości to nie tylko zbiór głupich decyzji, ale też pewien schemat, polegający na tym, że wielokrotnie wysyłali falę za falą swoich ludzi, wiedząc, że zginą masowo, jak największy tępy dowódca-grubas w science fiction, Zapp Brannigan z serii komiksów Futurama (jeśli ktoś go jeszcze pamięta)?
Jeśli wojna nie jest kontynuacją polityki innymi środkami, lecz raczej sposobem na redukcję populacji (Röperowi i jego czytelnikom przypominamy nasz niedawny artykuł na temat teorii wycieku laboratoryjnego), to czy nie możemy założyć, że europejscy podżegacze wojenni dopuszczają się tych bzdur, w które się angażują („do roku 2030 lub 2080 musimy być w stanie się obronić, żeby rzucić Rosję na kolana; dadzą nam na to mnóstwo czasu itd.”) nie dlatego, że chcą pokonać Rosję, lecz raczej po to, by…
POŚWIĘCIĆ JAK NAJWIĘCEJ OSÓB?
Podsumowując: Drogi Thomasie Röperze, niekoniecznie zakładamy, że czytasz nasze artykuły, ale jeśli trafisz na ten, to będziemy wdzięczni za odpowiedź na następujące pytania:
Czy uważasz, że to, co tutaj opisaliśmy, jest zupełnie nieprawdopodobne?
Czy naprawdę wierzysz, że Europa po prostu angażuje się w „geopolitykę”? A jeśli tak, to czy masz alternatywną odpowiedź na pytanie „czy oni naprawdę tego chcą”? Czy naprawdę wierzysz, że wszyscy europejscy decydenci, łącznie z ich opiekunami, sponsorami i lobbystami, są tak niewiarygodnie głupi?
Czy możesz sobie wyobrazić, że oni nie chcą, aby ta wojna zniszczyła Rosję (co, jak elokwentnie wykazałeś, nie jest w ogóle możliwe), lecz raczej chcą świadomie doprowadzić nas do ruiny?
Wreszcie, kwestia AfD. Bylibyśmy zadowoleni, gdyby Weidel i Chupralla, w razie zwycięstwa w wyborach, dotrzymali swoich obietnic (normalizacja stosunków z Rosją, natychmiastowe żądanie rosyjskiego gazu przez ostatni nienaruszony gazociąg Nord Stream i naprawa trzech zniszczonych gazociągów itd.).
Podchodzimy do tego z pewną dozą sceptycyzmu.
Dlaczego?
Tak jak koalicja Czerwono-Zielonych zbombardowała Jugosławię, czego nigdy nie wybaczyłaby grubasowi, pokojowej partii „Zieloni”, która w 2021 roku nadal wywieszała plakaty z napisem „żadnej broni w strefach wojennych” i nagle stała się największym podżegaczem wojennym ze wszystkich, Merz wygrał ostatnią kampanię wyborczą, obiecując, że nie zaciągnie żadnego nowego długu (itp.), tak my niestety możemy sobie wyobrazić, że AfD, jeśli dojdzie do władzy, nagle przedstawi wojnę z Rosją jako „nieuniknioną”, a może nawet „bez alternatywy”.
Jako mały „PS” chcielibyśmy również, drogi Thomasie Röperze, abyś zechciał zapoznać się z wyżej wymienionym artykułem na temat teorii przecieku laboratoryjnego, w którym również poruszyliśmy istotne naszym zdaniem kwestie.
Nawet jeśli nie odpowiesz, dziękujemy za Twoją pracę!
Zakończenie:
Obecnie nie widzimy lepszej opcji dla „zwykłego człowieka” na korzystanie z demokratycznych praw niż głosowanie na AfD. Ale jeśli zdarzy się, że AfD, po objęciu władzy, nagle opowie się za wojną z Rosją i niespodziewanie przyjmie inne stanowisko w innych kwestiach (np. „C”), to proszę nie mówić, że cię nie ostrzegaliśmy…
Państwowy Urząd Mediów (agencja cenzury): Dostosowanie wszystkich mediów prywatnych
W swoim nowym podcaście profesor Stefan Homburg skrupulatnie analizuje działania „państwowych organów medialnych”, utworzonych w 2020 roku, które oficjalnie deklarują „zaangażowanie na rzecz wolności słowa”, ale w rzeczywistości, kryjąc się za tym podejrzanym określeniem, aktywnie z nią walczą. Argumentuje, że są to państwowe organy cenzury, które próbują dostosować wszystkie media prywatne do systemu nadawania publicznego. Ilustruje ich metody aktualnymi przykładami, które pokazują kierunek, w jakim zmierzają sprawy w tym kraju. Jedno jest bowiem jasne: ci, którzy atakują podstawowe prawo do wolności słowa, chcą wyeliminować demokrację, a raczej to, co z niej pozostało. Poniżej prezentujemy transkrypcję tego skłaniającego do refleksji podcastu. (hl)
Koniec z wolnością słowa! – Ben Berndt jest cenzurowany!
Autorstwa prof. Stefana Homburga
Popularny podcaster Ben Berndt otrzymał list z pogróżkami od Krajowego Urzędu ds. Mediów Nadrenii Północnej-Westfalii. Domagają się od niego zmiany programu. W przeciwnym razie grozi mu kosztowne postępowanie administracyjne.
Czy to samo mogłoby się przydarzyć wam, panie i panowie? I co kryje się za tą cenzurą?
Otóż, w trakcie lockdownu w 2020 roku, niemieckie kraje związkowe zawarły nowy rodzaj traktatu medialnego. Obejmuje on ponad 100 stron i uzupełnia istniejący traktat o nadawaniu. Jego postanowienia obowiązują w całych Niemczech od 2020 roku, ponieważ wszystkie kraje związkowe podpisały traktat. Zgodnie z § 1, ma on zasadniczo zastosowanie do każdego, kto organizuje, oferuje, rozpowszechnia lub udostępnia media teleinformatyczne.
Choć nie jest to wyraźnie określone w umowie, władze stosują swoje zasady również do użytkowników prywatnych o dużym zasięgu. Ci, którzy publikują na Facebooku tylko okazjonalnie, podlegają cenzurze jedynie ze strony agencji informacyjnych, wymiaru sprawiedliwości i samej platformy, która działa jako tzw. pośrednik medialny.
Stajesz się celem ataków państwowego organu medialnego tylko wtedy, gdy masz większy zasięg, na przykład wielu obserwujących lub popularny kanał na YouTube. Było więc jasne, że Ben Berndt w końcu będzie nękany. W końcu jego pozbawione ideologii dyskusje przyciągają więcej uwagi niż większość programów w ARD i ZDF. Na przykład jego ostatnia rozmowa ze mną dotarła już do prawie miliona słuchaczy.
Nadawanie publiczne (ORP) formalnie podlega Międzystanowemu Traktatowi Medialnemu, ale nadrzędny charakter ma Międzystanowy Traktat o Nadawaniu. ORP cieszy się immunitetem przed fake newsami, ponieważ rzekomo podlega skutecznym kontrolom wewnętrznym – głównie ze strony polityków, którzy, oczywiście, czerpią korzyści z fałszywych wiadomości.
Przyjrzyjmy się konkretnemu przypadkowi. Urząd ds. Mediów Nadrenii Północnej-Westfalii to agencja podległa, której urzędnicy są mianowani i kontrolowani przez czarno-zielony rząd koalicyjny Nadrenii Północnej-Westfalii. Jak widać na zapowiedzi mojego programu, ci urzędnicy działają pod hasłem: „Zaangażowani w wolność słowa”.
To oczywiście nonsens i orwellowskie przekłamanie, bo do wolności słowa nie jest potrzebny żaden organ regulacyjny, potrzebna jest sama wolność.
Czego urzędnicy chcą od Bena Berndta? Co powiedział źle? Odpowiedź jest otrzeźwiająca: nie powiedział absolutnie nic złego. Zarzut jest raczej taki, że Ben Berndt nie interweniował, gdy gość powiedział coś, co rząd uważa za nieprawdziwe.
To oczywiście przekracza pewną granicę. Wyobraźmy sobie wywiad ze znanym klimatologiem, który odrzuca teorię antropogenicznej zmiany klimatu. Według państwowego organu nadzorującego media, Ben Berndt musiałby interweniować i zaprotestować w następujący sposób: „Chwileczkę, słyszałem w wiadomościach coś zupełnie innego. Antropogeniczna zmiana klimatu jest faktem i to właśnie dlatego płacimy miliardy dolarów w podatkach od emisji CO2, a Niemcy są deindustrializowane”.
Oczywiście zrujnowałoby to ideę serialu, która polega na słuchaniu gości zamiast mówienia do nich, i spowodowałoby, że kanał stałby się nieatrakcyjny.
Władze stanowe i ich komisja cenzury najwyraźniej chcą, aby rozmowy w kanałach prywatnych przebiegały według tego samego schematu, co talk-show i wywiady w ARD i ZDF: gdy tylko ktoś powie coś niezgodnego z linią rządu, jest przerywany lub upominany. A w każdym przypadku moderator natychmiast podaje politycznie poprawne wyjaśnienie.
Ludzie jednak nie chcą już oglądać tej kontrolowanej przez rząd farsy i coraz częściej wybierają niezależne oferty, w których liczy się obiektywizm, a nie oportunizm.
Stanowi to zagrożenie dla rządzących polityków. Obawiają się utraty kontroli nad narracją. Dlatego była przewodnicząca SPD Saskia Esken natychmiast wezwała do bojkotu kanału Bena Berndta, co oczywiście nie przyniosło skutku. Ten ruch również okazał się nieskuteczny.
W Dolnej Saksonii, kraju związkowym rządzonym przez koalicję czerwono-zieloną, od pewnego czasu toczy się podobna sprawa przeciwko dziennikarzowi z Brunszwiku, Alexandrowi Wallaschowi. Urząd ds. mediów żąda od niego usunięcia niektórych artykułów, przeprowadzenia nieproporcjonalnie dużej kontroli tysięcy starszych artykułów oraz uiszczenia czterocyfrowej opłaty administracyjnej. Sprawa sądowa jest w toku.*
Mając ćwierć miliona obserwujących na X i ponad 100 000 subskrybentów na YouTube, oczywiście znajduję się także na celowniku Krajowego Urzędu ds. Mediów Dolnej Saksonii i od dawna odłożyłem pieniądze na postępowanie prawne.
Do tej pory nie otrzymaliśmy żadnych skarg, a przyczyną może być:
Nie przeprowadzam wywiadów z gośćmi, którzy spontanicznie mówią coś, co urzędnicy mogą później poddać analizie.
Nie formułuję ich spontanicznie, ale do każdego spektaklu piszę scenariusz i
Cechą charakterystyczną mojego programu jest to, że wszystko udowadniam za pomocą linków internetowych.
To twardy orzech do zgryzienia. Jeśli zacytuję RKI (Instytut Roberta Kocha) ze zdaniem: „ Pożegnajmy narrację o odporności stadnej poprzez szczepienia”, to z pewnością będzie to sensacyjne i wysoce niebezpieczne dla wszystkich polityków, którzy wbrew swojemu rozsądkowi propagowali odporność stadną poprzez szczepienia. Ponieważ jednak cytat ten znajduje się w protokole RKI z 8 stycznia 2021 roku, osoby sprawujące władzę nie mogą jeszcze nic z tym zrobić.
Ben Berndt skontaktował się wczoraj (26 czerwca 2026 r.) z hamburskim prawnikiem Joachimem Steinhöfelem, aby wszcząć postępowanie prawne przeciwko temu nadużyciu władzy. Szczerze życzę im powodzenia, zwłaszcza że sprawa dotyczy czegoś znacznie większego: państwowej próby dostosowania wszystkich prywatnych mediów do standardów nadawania publicznego.
Cztery poziomy powiązań i międzynarodowy próg prawny, którego nikt nie określa.
Artykuł opiniotwórczy autorstwa Michaela Hollistera .
13 lutego 2026 roku prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski stanął w hali fabrycznej w Gauting w Bawarii i przyjął drona. Nie był to jedynie symboliczny prezent. Dron LINZA był pierwszym ukraińskim dronem produkowanym masowo w całości na terenie Niemiec – wyprodukowanym przez niemiecko-ukraińską spółkę joint venture Quantum Frontline Industries, będącą efektem współpracy bawarskiego producenta Quantum Systems i ukraińskiej firmy Frontline Robotics. W październiku 2025 roku obie strony podpisały memorandum o porozumieniu w ramach Grupy Kontaktowej ds. Ukrainy, ogłosiły powstanie spółki joint venture w grudniu, a zaledwie dwa miesiące później ruszyła już pierwsza seria produkcyjna. Minister obrony Boris Pistorius, obecny na uroczystości przekazania, mówił o prędkości światła. Deklarowanym celem zakładu jest produkcja do 10 000 dronów rocznie i dostarczenie ich wszystkich ukraińskim siłom zbrojnym. Przekazanie nastąpiło w okresie poprzedzającym Monachijską Konferencję Bezpieczeństwa – celowo wybrane miejsce, które nadało temu posunięciu charakter zarówno przemysłowego, jak i politycznego. To, co zaczęło się jako deklaracja intencji w grudniu, w ciągu kilku tygodni stało się rzeczywistością: linia produkcyjna została osobiście skontrolowana przez głowę państwa obcego.
Sama LINZA nie jest bronią ofensywną dalekiego zasięgu. To sprawdzony w boju, wielofunkcyjny dron z 12-calową ramą, zdolny do przenoszenia do czterech kilogramów ładunku na odległość kilku kilometrów i pozostawania w powietrzu przez około godzinę – stworzony do walki w zwarciu, a nie do ataków na duże odległości. Istotne jest zatem nie samo urządzenie, ale jego lokalizacja. Tutaj, na niemieckim terenie przemysłowym, z taśmy montażowej zjeżdża sprzęt wojskowy, przeznaczony nie dla niemieckiej armii, a dla państwa aktywnie zaangażowanego w działania wojenne – przekazywany prezydentowi podczas publicznej ceremonii w obecności niemieckiego ministra obrony. Pistorius wyraźnie zaznaczył, że nie tylko Ukraina, ale i Niemcy skorzystają na tym modelu. To stwierdzenie uwypukla kwestię, która niemal całkowicie pomijana jest w debacie o niemieckim zbrojeniu.
Pytanie, które rzadko jest zadawane
Pytanie nie brzmi: Czy atak Rosji na Ukrainę jest uzasadniony? Ani czy Niemcy mają prawo wspierać Ukrainę.
Prawdziwe pytanie jest węższe i bardziej niewygodne. Czy Niemcy, ze względu na charakter i głębokość swoich uwikłań, wychodzą poza sferę międzynarodowej ochrony prawnej, którą nadal zapewnia im obowiązująca doktryna jako stronie nieagresywnej – w kierunku progu, którego dokładne położenie nie jest jasno określone przez samo prawo międzynarodowe? A jeśli tak, to dlaczego ten próg nie jest przedmiotem poważnej debaty w Bundestagu ani w szerszej przestrzeni publicznej?
To pytanie do Berlina, a nie do Moskwy. Nie oznacza to, że Rosja byłaby uzasadniona w ataku na niemieckie obiekty przemysłowe. Pytanie dotyczy tego, czy Republika Federalna jest świadoma własnego ruchu – i czy rozumie konsekwencje, które musiałaby uznać za możliwe, a nie tego, czy jest pewna. Droga do tego progu przebiega w czterech etapach: od partyjnictwa politycznego, przez pieniądze, broń i szkolenia, produkcję na ziemi niemieckiej, aż po przekształcanie przemysłu cywilnego. Każdy z tych etapów może wydawać się sam w sobie uzasadniony. Razem tworzą one obraz, którego poszczególne uzasadnienia nie są już w stanie oddać.
Etap pierwszy: Polityka
Pierwszy etap jest polityczny, najstarszy i najmniej kontrowersyjny. Niemcy poparły architekturę sankcji Unii Europejskiej wobec Rosji w ponad tuzinie pakietów, ograniczyły stosunki dyplomatyczne i retorycznie jednoznacznie opowiedziały się po stronie Kijowa. Język używany w tym kontekście uległ zmianie. Podczas gdy na początku tego tak zwanego punktu zwrotnego mówiono o ograniczonej pomocy, kanclerz Friedrich Merz w swojej deklaracji rządowej sformułował cel rozbudowy Bundeswehry w najsilniejszą armię konwencjonalną w Europie, uzasadniając to wielkością i siłą gospodarczą Niemiec, a także oczekiwaniami sojuszników.
Były przewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych, Michael Roth, zwięźle podsumował logikę tego etapu: bezpieczeństwo i wolność Niemiec są obecnie bronione na Ukrainie i na wschodniej flance NATO. Na tym poziomie Niemcy wyraźnie pozostają w granicach tego, co państwa zawsze robiły w konfliktach z udziałem stron trzecich: zajmując stanowisko, wywierając presję i kultywując sojusze. Zajęcie stanowiska politycznego nie czyni państwa stroną konfliktu. Każdy, kto podejrzewałby tu próg, musiałby ogłosić połowę świata stroną konfliktu. Scena polityczna nie jest zatem transgresją – jest fundamentem, na którym zbudowane są kolejne trzy etapy, i subtelnie zmienia standard tego, co jest oczywistością. Ten zmieniony standard sam w sobie jest częścią analizy. Dostawa ciężkiego uzbrojenia, która była przedmiotem debaty przez tygodnie w 2022 roku, jest przypisem w 2026 roku; ogłoszenie o wspólnej produkcji uzbrojenia jest podawane jako wiadomość biznesowa. Nie dlatego, że zmieniło się prawo międzynarodowe, ale dlatego, że opinia publiczna nie nadąża za eskalacją konfliktu na swoim terenie.
Etap drugi: broń, pieniądze, szkolenie
Drugi etap ma charakter materialny. Od początku konfliktu Niemcy udzieliły Ukrainie około 39 miliardów euro pomocy cywilnej; wsparcie wojskowe wynosi około 55 miliardów euro. Tylko do 2026 roku rząd niemiecki przeznaczy na Ukrainę 11,5 miliarda euro, co – według własnych deklaracji – czyni ją największym wsparciem dla tego kraju. Minister obrony Ukrainy Mychajło Fiodorow oszacował wkład Niemiec na około jedną trzecią całkowitej pomocy międzynarodowej.
Liczy się nie tylko skala, ale i jakość. 11 maja 2026 roku Pistorius i Fiodorow podpisali w Kijowie porozumienie „Dzielne Niemcy”, wspólny program rozwoju technologii obronnych. Częścią ogłoszonego jednocześnie pakietu o wartości czterech miliardów euro jest inwestycja w wysokości 300 milionów euro w ukraińskie tzw. zdolności uderzeniowe głębokiego zasięgu – broń zdolną do rażenia celów położonych głęboko w Rosji – a także wspólna produkcja początkowych 5000 dronów średniego zasięgu wspomaganych sztuczną inteligencją. Uzupełnieniem jest kilkaset pocisków Patriot i 36 wyrzutni IRIS-T. Fiodorow nazwał te zdolności „sankcjami dalekiego zasięgu” Kijowa. Miał na myśli ataki na logistykę, rafinerie i zakłady zbrojeniowe daleko poza linią frontu – kategorię broni, za pomocą której ukraińskie siły zbrojne niedawno wyrządziły znaczne szkody rosyjskiej infrastrukturze naftowej. Kiedy państwo finansuje rozwój i zakup takich zdolności, nie wspiera już jedynie obrony przed atakiem, ale raczej zdolności do kontrofensywy na terytorium agresora. Warto zauważyć, gdzie produkowana jest część tego sprzętu: pociski przechwytujące Patriot GEM-T są produkowane między innymi w Schrobenhausen w Bawarii, tym samym miejscu, w którym produkowano pociski manewrujące Taurus. To przesuwa rolę Niemiec z dostawcy aktywów obronnych w finansistę i współproducenta zdolności, których wyraźnym celem jest atak na terytorium Rosji. Odejście od wsparcia czysto defensywnego jest niewątpliwe.
Etap trzeci: Produkcja na ziemi niemieckiej
Trzeci etap jest najbardziej istotny jakościowo i tutaj warto rozróżnić dwa procesy, które zacierają się w odbiorze społecznym. Pierwszym z nich jest opisana już produkcja LINZA przez Quantum Frontline Industries pod Monachium: krótki zasięg, duża produkcja, symboliczny charakter i ograniczony potencjał militarny. Oprócz LINZA, spółka joint venture planuje kolejne modele, w tym modele rozpoznawcze i model uzbrojony. Sama firma Quantum Systems, która dostarcza Ukrainie drony rozpoznawcze od 2022 roku, została wyceniona na trzy miliardy euro pod koniec 2025 roku po rundzie finansowania i ma własną spółkę zależną w sektorze obronnym, Stark Defence.
Drugie wydarzenie ma inną skalę. Podczas konsultacji rządowych w Berlinie, 14 kwietnia 2026 roku, Zełenski i Merz podpisali umowę z niemiecko-ukraińską spółką joint venture Auterion Airlogix. Ukraińska firma Airlogix dostarcza platformy, które zostały przetestowane w najbardziej intensywnych działaniach wojennych dronów naszych czasów, podczas gdy niemiecka firma programistyczna Auterion dostarcza system sterowania oparty na sztucznej inteligencji (AI) do autonomicznej nawigacji i odporności elektronicznej. W przyszłości w Niemczech mają być produkowane tysiące autonomicznych dronów rocznie – urządzeń, które będą działać nawet bez nawigacji satelitarnej, a zatem będą odporne na zakłócenia elektroniczne i będą mogły zostać natychmiast zintegrowane ze strukturami dowodzenia NATO. Jest to pierwsze niemieckie zamówienie seryjne na autonomiczne systemy tej klasy. W przeciwieństwie do dronów LINZA, drony te mają zasięg do około 1500 kilometrów i są zatem przeznaczone do ataków głęboko w Rosji. Początkowo systemy trafią wyłącznie na Ukrainę; w drugiej fazie, zgodnie z planem, niemieckie siły zbrojne mogłyby również otrzymać identyczne urządzenia. Umowa wyraźnie stanowi, że z linii produkcyjnej mogą korzystać również inni partnerzy NATO. W ten sposób dwustronny projekt pomocy staje się rdzeniem europejskiej struktury zbrojeniowej.
Tworzy to na terytorium Niemiec potencjał przemysłowy, który zaopatruje aktywnie walczące państwo w broń dalekiego zasięgu – broń, za pomocą której państwo to atakuje terytorium przeciwnika. Przy okazji tych samych konsultacji, monachijski producent Quantum Systems zawarł dwie kolejne umowy joint venture z firmami ukraińskimi, w tym jedną dotyczącą produkcji dronów przechwytujących z naziemnymi stacjami kontroli. Niemiecki przemysł dronów, który jeszcze kilka lat temu zajmował niszę rynkową, szybko stał się centrum europejskiej produkcji uzbrojenia dla Ukrainy.
Otwarcie sformułowane uzasadnienie przeniesienia jest godne uwagi. Według badań serwisu informacyjnego German Foreign Policy, jednym z głównych powodów przeniesienia produkcji do Niemiec jest wyraźnie to, że niemieckie lokalizacje są uważane za bezpieczne przed atakami ze strony Rosji – podczas gdy fabryki na Ukrainie nie są, z powodu wojny. To właśnie to założenie bezpieczeństwa sprawia, że etap trzeci stanowi faktyczny punkt krytyczny analizy. Zakłada on, że bariera ochronna wytrzyma. Czy wytrzyma, to pytanie, którego nikt głośno nie zadaje – i które zostanie omówione w drugiej części tej analizy.
Etap czwarty: ponowne wykorzystanie przemysłu cywilnego
Czwarty etap wykracza poza wąskie ramy sektora obronnego i wkracza w przemysłowe serce Niemiec. Kilka tradycyjnych zakładów motoryzacyjnych jest obecnie badanych lub adaptowanych do produkcji wojskowej – proces ten branża potocznie nazywa konwersją, czyli ponownym wykorzystaniem sektora przemysłowego. Precyzja ma tu kluczowe znaczenie, ponieważ sytuacja uległa zmianie w ostatnich tygodniach.
W Ludwigsfelde w Brandenburgii francusko-niemiecki producent pojazdów opancerzonych KNDS prowadzi z Mercedes-Benz negocjacje dotyczące lokalnej fabryki samochodów dostawczych, w której obecnie około 2000 pracowników produkuje Sprintera. Mercedes planuje przenieść tę produkcję do Jawora w Polsce do końca dekady; KNDS rozważa przejęcie dużej części zakładu lub początkowo dzierżawę części, inwestując około miliarda euro i docelowo produkując transporter opancerzony Boxer zamiast Sprintera. W fazie przejściowej produkcja wojskowa i cywilna mogłaby przebiegać równolegle. Ten krok jest wpisany w niezwykłą strukturę własnościową: w ramach planowanej oferty publicznej we Frankfurcie i Paryżu latem 2026 roku państwowy bank rozwoju KfW ma objąć 40% udziałów w KNDS, co równałoby się udziałowi państwa francuskiego. Prezes Mercedesa, Ola Källenius, podkreśla jednocześnie, że działalność obronna pozostanie drugorzędnym działem jego firmy – jest to sygnał powściągliwości, który jednak nie przyćmiewa kierunku rozwoju firmy.
W zakładzie VW w Osnabrück, gdzie produkcja kabrioletów zakończy się w 2027 roku i gdzie pracuje około 2300 pracowników, sytuacja się odwróciła. Rheinmetall odrzucił wcześniej ofertę przejęcia, a KNDS wycofał swoje zainteresowanie. Zamiast tego izraelski koncern zbrojeniowy Rafael podpisał w kwietniu 2026 roku list intencyjny: komponenty systemu obrony powietrznej mogłyby być w przyszłości produkowane w Osnabrück. Sam Volkswagen przedstawił już dwa projekty pojazdów wojskowych pod marką „DES Defence”, modułowo zaprojektowane do zadań medycznych, dronów i logistyki. Należy zauważyć, że w żadnym z tych przypadków Volkswagen ani Mercedes nie stają się fabrykami amunicji. Koncentrujemy się na pojazdach, komponentach i budynkach fabrycznych – na konwersji, a nie na przekształcaniu przedsiębiorstw cywilnych w producentów broni. Precedensem jest Görlitz w Saksonii, gdzie w 2025 roku KNDS przejął dawny zakład producenta pojazdów szynowych Alstom; Spośród około 700 pozostałych miejsc pracy, firma zapewniła sobie około 580.
Ten etap jest najbardziej rozproszony i zasługuje na największą ostrożność koncepcyjną. Wiele wciąż znajduje się w fazie badań, eksploracji i deklaracji intencji; wiele może jeszcze upaść, jak pokazują doświadczenia z Görlitz, gdzie między ogłoszeniem a wdrożeniem minęło wiele miesięcy. Pozostawanie w trybie łączącym nie jest tu figurą retoryczną, lecz zobowiązaniem. Trend jest jednak wyraźny: przemysł cywilny traci na znaczeniu, podczas gdy przemysł zbrojeniowy przejmuje wolne moce produkcyjne. Niemieckie Stowarzyszenie Przemysłu Motoryzacyjnego przewiduje utratę nawet 225 000 miejsc pracy do 2035 roku – czynnik ekonomiczny, który sprawia, że konwersja jest atrakcyjna, niezależnie od jakichkolwiek strategicznych zamierzeń. Szczególną ironią jest lokalizacja: w Osnabrück, mieście Pokoju Westfalii, które samo nazywa się „Miastem Pokoju”, produkcja wojskowa mogłaby zostać rozszerzona – sprzeczność, którą lokalne inicjatywy uwypuklają hasłem „Gotowi do wojny? Nie z nami!”. Cztery etapy różnią się zatem nie tylko stopniem, ale także jakością ich wiążącego charakteru. Politykę można zmienić, dostawy można wstrzymać. Linia produkcyjna, w którą zainwestowano miliard euro i od której zależą tysiące miejsc pracy, nabiera rozpędu, który w dużej mierze wymyka się kontroli politycznej.
Między neutralnością a wojowniczością
To przedstawia fakty. Kwestia prawa międzynarodowego, którą porusza, jest stara i nierozwiązana. Klasyczne prawo neutralności, skodyfikowane w konwencjach haskich, ustanowiło ścisły podział: każdy, kto dostarczał sprzęt wojenny stronie konfliktu, tracił neutralność i sam mógł stać się stroną. Jednakże prawo to pochodzi z czasów, gdy wojna była uważana za regularny instrument polityki międzypaństwowej. Karta Narodów Zjednoczonych zmieniła tę podstawę. Zakaz użycia siły w artykule 2 zasadniczo zabrania użycia siły przez państwa; artykuł 51 zezwala jedynie na obronę przed atakiem zbrojnym. Zasada ex iniuria ius non oritur – żadne prawo nie powstaje z niesprawiedliwości – działa na korzyść Republiki Federalnej Niemiec: atak Rosji nie usprawiedliwia odwetowego ataku Rosji na zwolenników Ukrainy.
Oficjalne stanowisko Niemiec jest na tej podstawie wewnętrznie spójne i zasługuje na uczciwe i pełne przedstawienie. Były federalny minister sprawiedliwości Marco Buschmann sformułował je jasno: Niemcy stałyby się stroną konfliktu tylko wtedy, gdyby aktywnie interweniowały – na przykład, gdyby umundurowani niemieccy żołnierze walczyli ramię w ramię z Ukraińcami. Samo dostarczenie broni państwu korzystającemu z przysługującego mu prawa do samoobrony nie czyni nikogo stroną konfliktu; podczas pytań do Bundestagu stwierdził to po prostu jako prawnie oczywiste. W późniejszym wywiadzie Buschmann poszedł o krok dalej i wyraźnie uwzględnił produkcję: Jego zdaniem dostawcy broni ani kraje, w których została wyprodukowana, w żadnym wypadku nie staliby się stroną konfliktu, nawet gdyby Ukraina użyła jej do ataków na cele w Rosji. Michael Roth potwierdził, że jest to pogląd prawny całego rządu federalnego; dostawy broni i szkolenie ukraińskich żołnierzy na terytorium Niemiec nie czyniły z Niemiec strony konfliktu. Każdy, kto twierdzi inaczej, powiedział Buschmann, w istocie opiera swoją argumentację na prawie międzynarodowym sprzed stu lat.
Stanowisko to jest szeroko reprezentowane w literaturze prawa międzynarodowego. Nie oznacza to jednak, że można je uznać za obiektywnie ustalalną, dominującą doktrynę. Taka klasyfikacja wymaga ujawnienia doboru, rozmieszczenia geograficznego, zależności instytucjonalnych i ram akademickich rozpatrywanych głosów. Niemniej jednak nie jest to jedynie konstrukcja uzasadniająca stworzona retrospektywnie przez jeden rząd, lecz poważna opinia prawna. Każdy, kto krytykuje podejście Niemiec, musi odnieść się do tego stanowiska i jego argumentów – w przeciwnym razie ryzykuje powieleniem właśnie tej jednostronności, którą zarzuca krytykowanemu dziennikarstwu.
Punkt krytyczny, który sam establishment identyfikuje
A jednak to stanowisko ma wadę, którą ujawnia nie Moskwa, lecz same niemieckie instytucje. Niemiecki Instytut Spraw Międzynarodowych i Bezpieczeństwa (SWP), wiodący niemiecki think tank zajmujący się polityką zagraniczną, ujawnił właśnie tę wadę w analizie eksperta prawa międzynarodowego Christiana Schallera. Rząd niemiecki, jak twierdzi, wspiera Ukrainę w korzystaniu z jej indywidualnego prawa do samoobrony, nie stając się tym samym stroną konfliktu. Jednak z perspektywy prawa międzynarodowego pojawia się pytanie, kiedy wsparcie w konflikcie zbrojnym staje się pośrednim użyciem siły. W takim przypadku należałoby powołać się na prawo do zbiorowej samoobrony – a trudno twierdzić, że nie jest się stroną konfliktu. Kluczowe stwierdzenie: ani zakaz użycia siły, ani międzynarodowe prawo humanitarne nie dają jasnej odpowiedzi, kiedy ten próg zostaje przekroczony. Schaller podsumował sytuację obrazem, który trudno uznać za bardziej trafny: „Przelot z widoczności” – również w odniesieniu do prawa międzynarodowego.
Ta dwuznaczność nie jest wymysłem zwolenników Kremla. Znajduje się ona również w opinii eksperckiej Służby Badawczej Bundestagu, do której Roth odniósł się w swojej odpowiedzi. Stwierdza ona w trybie łączącym, że tylko wtedy, gdy dostawom broni towarzyszy instruktaż i szkolenie w zakresie jej użytkowania, można wyjść poza bezpieczną strefę działań niemilitarnych. Ekspert prawa międzynarodowego z Bochum, Pierre Thielbörger, sformułował to podobnie ostrożnie: same dostawy broni nie stanowią aktu wojny, podczas gdy w przypadku usług doradczych sytuacja może być inna – decydującym czynnikiem pozostaje rozpatrzenie indywidualnego przypadku. Trzy źródła, wszystkie niemieckie, wszystkie uznane, wszystkie z tym samym wnioskiem: istnieje bezpieczna strefa, istnieje próg i nie ma ostrej granicy między nimi.
W tym tkwi sedno sprawy. Nikt z wymienionych nie twierdzi, że Niemcy przekroczyły próg. Wszyscy jednak przyznają, że próg istnieje, którego położenie jest nieokreślone – i o którym dyskurs narodowy milczy, podczas gdy cztery etapy narastają z miesiąca na miesiąc. Szkolenie, które raport Bundestagu określa jako potencjalny punkt zwrotny, jest już w toku; produkcja, którą Buschmann wyraźnie deklaruje jako nieszkodliwą, osiągnęła skalę, której autor raportu nie mógł przewidzieć w 2022 roku. Co więcej, należy wziąć pod uwagę aspekt czasowy: kluczowe raporty i wywiady, na których opierają się zapewnienia, pochodzą głównie z 2022 i 2023 roku – okresu, w którym Niemcy dostarczały broń, ale jeszcze jej nie produkowały, okresu, w którym nie mówiono o finansowaniu Deep Strike ani o masowej produkcji autonomicznych dronów szturmowych na terytorium Niemiec. Sytuację prawną bronią argumenty, których podstawa faktyczna dawno już została zastąpiona przez etapy trzeci i czwarty.
Logika władzy: Kto korzysta na milczeniu?
Pytanie cui bono – kto na tym korzysta – nie prowadzi tu do teorii spiskowej, lecz raczej do obserwacji struktury debaty. Wzajemne powiązania między etapami od drugiego do czwartego generują interesy, które sprawiają, że kwestionowanie tego progu jest niekomfortowe. Borykający się z trudnościami przemysł motoryzacyjny dąży do wykorzystania zakładów, których cywilna przyszłość dobiega końca; firmy zbrojeniowe, takie jak KNDS, Rheinmetall i Rafael, dążą do zapełnienia portfeli zamówień; rząd niemiecki dąży do suwerenności przemysłowej i widocznego wkładu w europejską obronność. Co więcej, gdy państwo staje się głównym udziałowcem producenta czołgów za pośrednictwem KfW, granica między regulatorem a zainteresowaną stroną zaciera się. Sama skala zjawiska wyjaśnia jego znaczenie. Ministerstwo Obrony planuje w nadchodzących latach zakupić sprzęt o wartości około 400 miliardów euro – rynek, którego samo oczekiwanie zmienia strategiczny kierunek całych korporacji na długo przed podpisaniem pierwszego zamówienia. Dla zmagającego się z trudnościami przemysłu motoryzacyjnego, który ryzykuje utratę setek tysięcy miejsc pracy do 2035 roku, uzbrojenie nie jest przede wszystkim decyzją polityczną, lecz biznesową. Właśnie dlatego tak trudno odwrócić tę zmianę: nie jest ona napędzana ideologią, lecz zamówieniami. W tej złożonej sytuacji mało który istotny aktor ma interes w otwartym kwestionowaniu, czy założenie o bezpieczeństwie niemieckiej przestrzeni chronionej jest prawdziwe.
W tym kontekście należy unikać powszechnego błędnego przekonania w krytycznym dziennikarstwie: fakt, że debata jest niewygodna i otoczona interesami partykularnymi, nie oznacza, że oficjalne stanowisko jest błędne. Pogląd dominujący obecnie w publikowanej i w przeważającej mierze pod wpływem Zachodu debacie na temat prawa międzynarodowego może być całkowicie słuszny, a Niemcy nigdy nie mogłyby stać się celem ataku. Logika władzy nie wyjaśnia, dlaczego oficjalne stanowisko jest błędne – wyjaśnia jedynie, dlaczego kwestia progu jest tak rzadko podnoszona. W tym kontekście godny uwagi jest klimat otaczający konwersję zbrojeniową. W Osnabrücku państwowa służba bezpieczeństwa badała inicjatywę antymilitarystyczną, która krytykowała ministra obrony; na spotkaniu firmowym załoga otrzymała polecenie, aby nie rozmawiać z aktywistami ani prasą. To obserwacja, a nie osąd – ale wpisuje się w obraz debaty, która jest bardziej zamknięta niż otwarta wewnętrznie, podczas gdy na zewnątrz każdy krok wydaje się bezalternatywny.
Anomalia historyczna
U podstaw wszystkiego leży fakt rzadko wspominany w codziennej polityce: Dla Niemiec II wojna światowa nigdy nie zakończyła się klasycznym traktatem pokojowym. Zamiast tego, w 1990 roku podpisano porozumienie „dwa plus cztery”, oficjalnie nazywane „Traktatem o ostatecznym uregulowaniu stosunków z Niemcami” – prawnie porozumienie, a nie traktat pokojowy w tradycyjnym znaczeniu. Podpisane 12 września 1990 roku w Moskwie przez dwa państwa niemieckie i cztery zwycięskie mocarstwa, a wchodzące w życie 15 marca 1991 roku, miało na celu ustanowienie ostatecznej suwerenności wewnętrznej i zewnętrznej zjednoczonych Niemiec, a jednocześnie związanie ich pewnymi warunkami.
Dwa z tych warunków mają dziś szczególne znaczenie i – wbrew sporadycznym uproszczeniom – znajdują się w osobnych artykułach. W artykule 2 rządy niemieckie potwierdzają swoją deklarację, że z terytorium Niemiec będzie emanował jedynie pokój; działania, które mogą zakłócić pokojowe współistnienie narodów i są podejmowane z takim zamiarem, w szczególności przygotowania do wojny agresywnej, są niezgodne z konstytucją i podlegają karze na mocy konstytucji zjednoczonych Niemiec. W artykule 3 Niemcy zrzekają się produkcji, posiadania i kontroli nad bronią atomową, biologiczną i chemiczną oraz zobowiązują się do redukcji swoich sił zbrojnych do 370 000 żołnierzy. Preambuła, podpisana przez Hansa-Dietricha Genschera i Lothara de Maizière w imieniu obu państw niemieckich oraz ministrów spraw zagranicznych czterech mocarstw, wpisuje oba te postanowienia w obietnicę trwałego europejskiego porządku pokojowego.
Konieczna jest tu najwyższa precyzja, aby uniknąć mylnego wrażenia. Niemcy same w sobie nie prowadzą wojny agresywnej. Wspierając Ukrainę, nie łamią litery Artykułu 2 – dostarczanie broni państwu broniącemu się nie jest wojną agresywną i żaden szanowany ekspert prawny nie twierdziłby inaczej. Powstaje jednak napięcie między duchem traktatu, którego celem był „tylko pokój” na terytorium niemieckim, a ziemią niemiecką, która obecnie produkuje broń do działań wojennych i której miejsca produkcji są uznawane za bezpieczne. To napięcie nie jest naruszeniem prawa. To anomalia, która zasługuje na nazwanie – i stanowi ona również pomost do tego, co następuje.
Porozumienie Dwa Plus Cztery to nie tylko niemieckie zobowiązanie. To fundament, na którym opiera się pewność, że Niemcy są i pozostaną bezpieczne. Co by się stało, gdyby któraś ze stron zakwestionowała ten fundament? Gdyby bufor ochronny, którego istnienie jest implicite zakładane w etapie trzecim, okazał się mniej bezpieczny, niż zakłada oficjalne stanowisko? Te pytania zostaną poruszone w części drugiej – nie jako przewidywanie, lecz jako rozważanie możliwości, w trybie łączącym i z przypisanymi pozycjami.
Zakończenie
Konkluzja tej pierwszej części jest otrzeźwiająca i można ją streścić w jednym zdaniu: Niemcy wycofują się z chronionej strefy w czterech etapach, której granice nie są nawet określone przez prawo międzynarodowe – i robią to, nawet nie próbując ich zdefiniować.
Oficjalne stanowisko może być słuszne; próg może pozostać odległy. Jednak społeczeństwo, które produkuje broń na wojnę i jednocześnie wierzy, że pozostanie nietknięte przez tę wojnę, powinno sobie zadać przynajmniej pytanie, na czym tak naprawdę opiera się to zaufanie.
Część 2 zgłębi to pytanie – nie po to, by rzucić groźbę, ale by naświetlić, jakie opcje ruch niemiecki mógłby zaoferować innym i jaką cenę płaci społeczeństwo, które woli nie słyszeć odpowiedzi. Niepokojący jest nie sam ruch, ale cisza otaczająca jego cel.
+++
Notatki i źródła
Michael Hollister służył sześć lat w niemieckich siłach zbrojnych (SFOR, KFOR) i posiada wiedzę na temat wewnętrznych mechanizmów strategii wojskowych. Po 14 latach pracy w dziedzinie bezpieczeństwa IT analizuje militaryzację Europy, politykę interwencjonizmu Zachodu oraz geopolityczne zmiany sił, korzystając ze źródeł pierwotnych. Jego praca koncentruje się na Azji, a zwłaszcza na Azji Południowo-Wschodniej, gdzie bada zależności strategiczne, strefy wpływów i architekturę bezpieczeństwa. Hollister łączy wiedzę operacyjną z bezkompromisową krytyką systemową – wykraczając poza ramy dziennikarstwa opiniotwórczego. Jego prace są publikowane dwujęzycznie na stronie www.michael-hollister.com oraz w krytycznych mediach w krajach niemiecko- i anglojęzycznych.
Zacząć musimy chyba jednak od „wyjaśnień”. O dziwo jest Pani mało rozpoznawalna w Polsce, a przecież przez dwie kadencje była Pani w Bundestagu. Zanim jednak znalazła się Pani w niemieckim parlamencie, urodziła się Pani tutaj i rozmawiamy zresztą po polsku. Nazwisko ma Pani jednak… południowosłowiańskie!
– Rzeczywiście moja biografia przeplata się z różnymi krajami i tożsamościami. Moja rodzina pochodzi z Pomorza. Urodziłam się w Gdyni, w 1999 roku wyjechałam do Niemiec. Korzenie naszej rodziny są polskie, niemieckie, kaszubskie, a podobno nawet i żydowskie. Z domu nazywam się Grinholc, aczkolwiek moja mama miała na nazwisko… Jankowska. Używane nazwisko mam jednak po byłym mężu z Serbii. No i tak wylądowałam tutaj, przyjechałam wraz z mamą jako dziesięciolatka, do ojca i brata, którzy wyjechali wcześniej. Mieszkałam w Hamburgu, w Niemczech, działałam w Die Linke, dochodząc do stanowiska regionalnej szefowej, a potem przez 8 lat byłam posłanką wybieraną z jej list do niemieckiego Bundestagu. Skupiałam się tam w Komisji Obrony na prawach człowieka w szerokim rozumieniu. Potem razem z Sahrą Wagenknecht i innymi liderami Die Linke zdecydowaliśmy się na stworzenie nowej formacji politycznej, BSW.
To biografia, jak rozumiem, skierowała Panią do formacji lewicowych. Do tej naszej rozmowy właściwie też doszło trochę przez przypadek. Otóż na jednym z portali społecznościowych pokazał mi się właśnie Pani wpis związany ze sprzeciwem wobec kultu Bandery na Ukrainie, w kontekście zbrodni wołyńskiej. To rzadki głos, także w Niemczech, a bardzo nam potrzebny w momencie, gdy Polacy chyba już przejrzeli na oczy. To teraz jest w Polsce bodaj najważniejszy temat publicznych dyskusji.
Ale czy w Niemczech w ogóle istnieje jakakolwiek wiedza na ten temat? Wydawałoby się, że właśnie Niemcy powinni być szczególnie wyczuleni na przejawy odradzania się nazizmu.
– Tutaj niewiele się o tym wie i nikt nie ma interesu w tym, by się tematyką na poważnie zająć. Ukraina jest na wojnie z Rosją, więc „nie wypada” o tym rozmawiać. Było to dla mnie problemem już w Die Linke, kiedy po wybuchu obecnej fazy tej wojny ostrzegałam partyjnych towarzyszy przed przybyszami z Ukrainy i ich poglądami. Tu, w Hamburgu, mieszkali przecież bracia Kliczko, więc odbywały się różne demonstracje i z niepokojem słuchałam pojawiających się tam haseł. Jako urodzona w Polsce, zawsze interesowałam się polską historią i to, co działo się wokół poparcia dla takiej Ukrainy, to dla mnie jak policzek. W Bundestagu próbowałam uzyskać informacje na temat finansowania osławionego batalionu Azow i to dzięki działającej tam służbie naukowej udało się ustalić, że oddział finansowany był przez ukraińsko-żydowskiego oligarchę, Ihora Kołomojskiego, który był także sponsorem kariery Zełenskiego. Członkowie Azowa mieli dostawać po 400 dolarów miesięcznie. Nie można jednak o tym w Niemczech mówić, bo to jest traktowane jako „wpisywanie się w narrację Putina”.
Cóż, zagrajmy w tę grę: może jednak w tej argumentacji rosyjskiej coś było na rzeczy? Jeśli się wsłuchać w cele, jakie Federacja Rosyjska deklaruje w konflikcie zbrojnym, to przecież jednym z nich jest właśnie „denazyfikacja”. Rosjanie od dawna starają się alarmować opinię publiczną nie tylko u siebie, ale także na Zachodzie, że na Ukrainie mamy do czynienia z odradzającą się ideą nazistowską. Nie chcę tutaj wyjść na człowieka naiwnego, wierzącego, iż światem rządzi starcie idei, bo oczywiście najistotniejszy jest rachunek sił, ale dosyć niezrozumiałe jest, że nawet w Die Linke problem jest niedoceniany, tym bardziej w Hamburgu z jego legendą Ernsta Thalmanna. Wydawałoby się, że to właśnie do Niemców powinno docierać w pierwszej kolejności.
– Die Linke w ogóle oddaliła się od tego co pierwotne, w tym problemów ludzi pracy, skupiając się na tematyce kulturowej i tożsamościowej. Dlatego zresztą stamtąd odeszłam i zaangażowałam się w projekt Sahry Wagenknecht. Wracając jednak do pytania, jeszcze w Die Linke próbowałam razem z Andrejem Hunko w tym kierunku działać. Spotykałam się także z aktywistami z Ukrainy, którzy ostrzegali przed tym co dzieje się tam po przewrocie na Majdanie. Próbowałam pokazywać działaczy stamtąd, którzy wzywali do pokoju. Moją poprzednią partię też próbowałam przed efektami wspomnianego zjawiska ostrzegać. I szybko się okazało, że miałam rację. Wśród uchodźców z Ukrainy bardzo często słyszeliśmy szowinistyczne przekonania ukształtowane przez całe lata oficjalnie funkcjonującego kultu OUN-UPA. Dochodziły niepokojące sygnały z ośrodków dla uchodźców, gdzie mieli się uważać za lepszych od tych z Syrii czy Afganistanu.
Wracając do Pani afiliacji politycznych. Nie jest już Pani w BSW?
– Tak, ja na początku zakładałam tę formację, ale pod koniec marca z niej odeszłam, ponieważ moim zdaniem BSW popełnia błędy i nie wypełnia tej luki reprezentacyjnej, którą wypełnić miała. Za dużo jest tam niekonsekwencji. Z jednej strony byliśmy przeciwko „kordonowi sanitarnemu” wymierzonemu w Alternatywę dla Niemiec (AfD), a potem w regionach wchodzimy w takie koalicje, które motywowane są wyłącznie tym, by nie dopuścić przedstawiciela tej partii do funkcji premiera landu. A poparcie dla AfD nie wzięło się znikąd. W niektórych regionach to jest już ponad 40%, a w skali kraju nawet 27%. Nie można tego dłużej ignorować. Niemcy chcą po prostu zmian, a to nie AfD odpowiada za problemy, które stworzyły w ostatnich latach federalne rządy. Nasz przemysł się zwija, wisi nam nad głowami zagrożenie terrorystyczne, rząd prze do wojny, a establishment opowiada ludziom, że to AfD jest problemem.
Czyli rozumiem, że to bardziej kwestie taktyczne niż ideologiczne na razie dzielą Panią z tą formacją, ale czy to jest już dla Pani zamknięty rozdział, czy może jest jakaś szansa na współpracę w przyszłości?
– Ja sobie życzę po prostu w Niemczech innej polityki, na przykład takiej że nie chcę III wojny światowej. To dzisiaj mówi Tino Chrupalla z AfD, a nie ktoś inny. Że na niemieckiej ziemi nigdy więcej nie powinno być wojny. A tymczasem kanclerz Friedrich Merz ubiera się w mundurek i mówi, że musimy być gotowi do wojny każdej nocy (fight tonight). Minister obrony zaś ogłasza, że Niemcy mają stać się jak najszybciej zdolnymi do wojny. Do wojny przeciw komu? Przeciw Rosji! Rzekomo przeciwko atomowemu zagrożeniu. Moim zdaniem to jest szaleństwo i w tych czasach jest ciężko już powiedzieć, tu w Niemczech, co jest prawicą, co lewicą, bo ten świat nie jest już czarno-biały. Ja będę zawsze popierać wszystkich którzy chcą pokoju: w Europie, w Niemczech, pokoju z Polską, pokoju z Rosją. Gdyby BSW rzeczywiście trzymała się swoich postanowień o niezawieraniu sojuszy z establishmentem ws. blokowania AfD, to te formacje wspólnie, pomimo wszystkich różnic, mogłyby jakoś wpłynąć na sytuację w Niemczech, a w końcu także na zmianę polityki zagranicznej RFN. Tego niestety nie ma.
A czy Pani zdaniem przyszedł w Europie czas na suwerenistyczną lewicę, taką jaką w sensie ideowym miało być właśnie BSW? Przykładów takich formacji mamy przecież więcej. To przecież nie tylko Niemcy, ale też Francja Nieujarzmiona Jean-Luca Mélenchona, zaś sukcesy odnoszą Rumen Radew w Bułgarii, Robert Fico i jego słowacki SMER. W Czechach działała koalicja Stacilo!, a Sahra Wagenknecht była także gościem kongresu włoskiego Ruchu Pięciu Gwiazd, który zdaje się, że też przyjął ostatecznie format takiej idei naczelnej.
– Niewątpliwie takie ruchy pojawiają się już w całej Europie, a ja również takie wątki zauważam u duńskiej premier, Mette Frederiksen. Na przykład na gruncie sprzeciwu wobec niekontrolowanej imigracji, co od razu rodzi oskarżenia o „nacjonalizm” czy „rasizm”, tak jakby lewica miała nie brać pod uwagę kalkulacji ekonomicznej. A przecież gdy przyjeżdża do kraju tylu ludzi, którzy np. nie pracują, a przysługują im zasiłki socjalne, to w końcu system pomocy zostanie przeciążony. Kolejna rzecz to właśnie stanowisko antywojenne. Bardzo liczyłam na to, że właśnie w BSW będziemy podejmować ponad podziałami inicjatywy na rzecz np. wstrzymania dostaw broni do Ukrainy czy Izraela. Natomiast to nie może być wszystko. Partia musi mieć też odpowiedź na problemy czysto socjalne: funkcjonowanie służby zdrowia, finansowanie systemu edukacji czy opieki nad emerytami. Mam wrażenie, że BSW brakuje tutaj konkretnego planu.
Żaklin Nastić
———————
To jest kwestia chyba w Niemczech trochę terytorialna. Wiemy, że elektoraty w dawnej NRD i RFN różnią się między sobą. To jest temat tabu, oficjalnie przez wszystkich potępiany, ale czy w Die Linke bądź BSW dało się wyczuć jakieś formy nostalgii za NRD?
– Raczej nie, bo większość kadr wywodziło się jednak z zachodniej części Niemiec. W niemieckich partiach politycznych istnieje tendencja do ignorowania wyborców z NRD, z uwagi na to że ich jest mniej. Powszechnie panuje przekonanie, że wybory wygrywa się na Zachodzie. To zresztą bardzo dobrze wykorzystała AfD, która skupiła się najpierw właśnie na poziomie regionalnym i ten sposób zbudowała poparcie na poziomie federalnym. Oni też, tak jak BSW, w swoich pierwszych wyborach do parlamentu nie przekroczyli progu wyborczego. Ale się nie poddali i byli bardzo aktywni na poziomie landów. I zresztą na konsekwentnym sprzeciwie AfD wobec niekontrolowanej imigracji czy wojny, dzisiaj ta partia jest pierwsza w sondażach. To jest bardzo dobry przykład tego, jak należy pracować.
Jak Pani widzi tę obecną politykę RFN w kontekście jej efektywności?
– Ostatnie lata Merkel, Scholza czy teraz Merza to coś, o czym byśmy nigdy nie pomyśleli. Ignorują oni problemy zwykłych niemieckich obywateli. Swoją polityką wpadliśmy w ekonomiczny kryzys związany z brakiem dostępu do tanich surowców energetycznych, a efektu na arenie międzynarodowej to i tak nie przyniosło, o czym świadczy choćby brak wyboru do Rady Bezpieczeństwa ONZ.
A może Niemcy, Polska, Europa, powinny szukać jednak dobrych relacji gdzie indziej? Choćby w BRICS? Może szukać innych dróg rozwoju niż neoliberalny kapitalizm? Czy Chiny, rządzone przecież przez partię komunistyczną, mogłyby być takim przykładem? Odnoszę wrażenie, że elity w całej Europie ciągle żyją w rzeczywistości Pax Americana, który odchodzi przecież do przeszłości.
– Czas świata jednobiegunowego się skończył i dobrze by było, gdyby Unia Europejska to zaakceptowała. To, co wyprawiała Baerbock z próbami pouczania Chińczyków na temat praw człowieka, gdy drugą ręką wysyłała broń do Izraela, który równał z ziemią Gazę, to jednak symbole niezrozumienia sytuacji w jakiej się znajdujemy. Byłam niedawno w Chinach. To kraj, który w 40 lat wyciągnął około 800 milionów ludzi z permanentnych klęsk głodowych. Kraj rządzony niepodzielnie przez partię komunistyczną, jak Pan słusznie zauważył, a trudno zaprzeczyć, że to przynosi efekt. Co ciekawe, koniec świata jednobiegunowego w swoim programie odnotowuje także AfD, nie tylko BSW.
Ale AfD nie zaproponuje przecież alternatywy dla neoliberalnego kapitalizmu.
– Nie do końca tak jest. W oficjalnym programie też istnieje mnóstwo ciekawych zapisów, choćby o „społecznej gospodarce rynkowej”. Warto się w niego wczytać, naprawdę.
To frakcja konserwatywno-ludowa, ale chyba nie cała partia? Wydaje mi się, że Alice Weidel to jednak klasyczna przedstawicielka liberalnej ekonomii.
– A jednak gdy wczytamy się w program AfD, to raczej znajdziemy tam próbę poszukiwania alternatywy także na gruncie narodowej ekonomii. Ja natomiast też chcę przypomnieć, że np. Die Linke miała w programie zapisy o polityce antywojennej, ale wysyłanie broni Ukrainie popiera część partii. Zresztą wobec Izraela w Die Linke też boją się zabrać głosu sprzeciwu.
Cóż, to chyba dorobek niemieckiej historii, ciągle rezonują na tę waszą politykę demony przeszłości. U nas w Polsce Ludowej w ogóle mówiło się i pisało w publikacjach np. Ministerstwa Obrony Narodowej, o sojuszu między Niemcami Zachodnimi a Izraelem. Ale AfD chyba też nie potępia Izraela?
– Ale BSW pozwoliła sobie na regionalne koalicje z siłami systemu, by AfD blokować i to już było dla mnie za dużo. Pojawiły się wtedy komentarze, że tak naprawdę formacja ma służyć temu, żeby system podtrzymać. Odciągać część wyborców od AfD, byle tamta nie mogła nigdzie osiągnąć większości. Wracając jednak do pytania, cóż wszyscy mamy swoje interesy, ale nie jest z punktu widzenia Europy rozsądne, by wchodzić do konfliktu między Stanami Zjednoczonymi a Chinami, Rosją czy w ogóle całym BRICS. To się nam zupełnie nie opłaca, a wojna z Iranem tego dowiodła najlepiej.
No i od razu pytanie retoryczne: gdzie są sankcje na Stany Zjednoczone za niesprowokowaną agresję, takie jak wobec Rosji? Gdzie jest to powszechne, międzynarodowe oburzenie? Nikt nie kiwnął nawet palcem. Europa prezentuje podwójne standardy moralności, więc chyba najrozsądniej byłoby się kierować jednak interesem ekonomicznym, a nie tymi fałszywymi deklarowanymi wartościami. Trzeba patrzeć na to skąd kupujemy gaz, ropę, gdzie sprzedajemy nasze produkty itd. Dlatego potrzebujemy dobrych relacji z Chinami, Brazylią, emancypującą się Afryką, zamiast wspierać wojny USA i Izraela. Rosja też jest sąsiadką Unii Europejskiej i na relacje z tym krajem trzeba patrzeć pragmatycznie, bo on się nigdzie przecież nie przeniesie. Dla nas to o tyle istotne, że bez dobrych relacji z Rosją będziemy w kryzysie ekonomicznym bez końca. Dostęp do rosyjskich surowców to warunek rozwoju ekonomicznego Niemiec.
Dowódca niemieckich sił powietrznych grozi Kaliningradowi i Sankt Petersburgowi masowymi nalotami
Retoryka wojenna ze strony Niemiec nasila się. Teraz dowódca niemieckich sił powietrznych zagroził Kaliningradowi i Sankt Petersburgowi masowymi nalotami w wywiadzie dla brytyjskich mediów. W Rosji takie groźby, zwłaszcza ze strony Niemiec, przywołują wspomnienia najciemniejszych dni w historii Niemiec.
Anti-Spiegel 15 czerwiec 2026
Wybitni niemieccy oficerowie coraz częściej uciekają się do otwartej retoryki wojennej przeciwko Rosji. Najnowszym przykładem jest Holger Neumann, dowódca niemieckich sił powietrznych, który w wywiadzie dla brytyjskiej gazety „The Telegraph” oświadczył, że w przypadku rosyjskiego ataku na terytorium NATO Niemcy będą bronić „każdego centymetra” terytorium sojuszu. Co więcej, niemieckie siły powietrzne przeprowadzą niszczycielskie naloty na Rosję, kontynuował Neumann, dodając, że w takim przypadku całe niemieckie siły powietrzne zostaną przerzucone na front wschodni.
…The Telegraph donosi między innymi o atakach na Rosję:
„Generał porucznik Neumann powiedział, że Półwysep Kolski w północno-zachodniej Rosji, Kaliningrad i Morze Czarne odczują gniew NATO, jeśli sojusz poczuje się zmuszony do obrony. (…) Generał porucznik Neumann miał na myśli w szczególności Kaliningrad, strategicznie ważną rosyjską eksklawę otoczoną przez państwa członkowskie NATO; Sankt Petersburg, gdzie znajdują się ważne bazy morskie; Półwysep Kolski, gdzie Moskwa posiada broń jądrową; oraz Morze Czarne, gdzie znajduje się cenna Flota Czarnomorska”.
Wywiad został przeprowadzony w tonie wojennym, a sformułowanie „Walczmy dziś w nocy” zostało ponownie użyte, odnosząc się do natychmiastowej wojny z Rosją. Na przykład Neumann powiedział w wywiadzie dla „The Telegraph”:
„Walczmy dziś wieczorem oznacza, że jeśli ktoś zadzwoni do mnie teraz i powie: »Mamy taką sytuację«, musimy być gotowi natychmiast – i jesteśmy gotowi”.
Reakcje w Rosji
Rosja zareagowała zszokowana na te otwarte groźby wojny ze strony jednego z najwyższych rangą żołnierzy niemieckich. Widzę to, ponieważ skontaktowało się ze mną dziś wiele mediów, aby skomentować te oświadczenia. Oświadczenie to dominuje w rosyjskich mediach, a ja otrzymałem tak wiele próśb, że musiałem odmówić niektórym nadawcom.
W Rosji II wojna światowa jest nadal bardzo obecna w pamięci publicznej, a Rosjanie nie zapomnieli, że niemiecki atak na Rosję kosztował życie 27 milionów obywateli radzieckich. Fakt, że Niemcy, spośród wszystkich krajów, wysunęły się na czoło państw antyrosyjskich w Europie, najpierw za rządów Scholza/Baerbock, a teraz za Merza/Wadephula, a teraz z Niemiec wychodzi skrajna retoryka wojenna, szokuje i wywołuje gniew Rosjan.
W Rosji nieustannie krąży hasło „niemiecki rewanżyzm”, sugerujące, że niemiecki rząd najwyraźniej chce spróbować ponownie i zrekompensować porażkę w II wojnie światowej. Podczas moich wystąpień w rosyjskich mediach zawsze staram się deeskalować sytuację, ale ciągłe, podżegające do wojny wypowiedzi czołowych niemieckich polityków, mediów, a nawet oficerów, coraz bardziej to utrudniają.
Przykładów jest po prostu zbyt wiele: Merz twierdzący, że nie boi się wojny nuklearnej, Kieswetter domagający się zbombardowania Moskwy, Wadephul otwarcie stwierdzający, że Rosja zawsze będzie „naszym wrogiem”, a teraz szef niemieckich sił powietrznych otwarcie grożący zbombardowaniem rosyjskich miast.
Wszystko to jest uważnie obserwowane w Rosji.
W podcaście wideo politolog i doradca prezydenta Rosji Siergiej Karaganow po raz kolejny ostrzegł, że odstraszanie nuklearne najwyraźniej straciło na skuteczności wśród europejskich elit. Rosja może zatem wkrótce zostać zmuszona do wzmocnienia odstraszania nuklearnego poprzez ograniczone użycie broni jądrowej przeciwko państwu europejskiemu.
Powodem oświadczenia Karaganowa jest fakt, że kraje europejskie są już otwarcie nastawione przeciwko Rosji, ponieważ pozwalają ukraińskim firmom produkować drony do przeprowadzania ataków dalekiego zasięgu na Rosję w Europie, a Polska, państwa bałtyckie i Finlandia udostępniają swoją przestrzeń powietrzną do tych ataków.
Ponieważ ataki te wyrządzają obecnie bolesne szkody w Rosji, wkrótce może dojść do punktu, w którym Rosja będzie zmuszona podjąć działania w postaci ataku na ukraińskie zakłady produkcyjne, punkty przeładunku broni dla Ukrainy w Europie oraz państwa udostępniające swoją przestrzeń powietrzną na potrzeby ataków na Rosję.
Według Karaganowa ataki takie mogłyby początkowo mieć charakter konwencjonalny, jako „strzały ostrzegawcze”. W przypadku kontrataku Rosja mogłaby także przeprowadzić atak nuklearny na poszczególne państwa europejskie, przy czym głównym celem będą Niemcy, Rumunia i Polska. Powtórzył swoje często powtarzane ostrzeżenie, że jeśli Niemcy choćby spróbują zdobyć broń nuklearną, zostaną „zmiecione z powierzchni ziemi”.
Karaganow – w przeciwieństwie do Merza, Wadephula czy generała porucznika Neumanna, którzy zwracają na siebie uwagę w Niemczech swoją wojenną retoryką – nie piastuje żadnego oficjalnego urzędu. Jednak jego głos zyskuje coraz większą wagę w rosyjskich kręgach eksperckich, ponieważ jego ostrzeżenia, że Europejczycy w końcu staną się walczącymi stronami, jeśli nie otrzymają jasnego ostrzeżenia na czas, spełniły się.
Reakcje w Niemczech
Byłem zdumiony, jak wiele niemieckich mediów cytowało obszernie szefa niemieckich sił powietrznych. Rok czy dwa lata temu byłoby to nie do pomyślenia. Już wtedy padały tak wojownicze oświadczenia, głównie ze strony czołowych polityków i wojskowych z innych krajów europejskich, ale niemieckie media wcześniej ukrywały je przed odbiorcami. Najwyraźniej sytuacja się odwróciła i niemieckie media zdają się wierzyć, że niemiecka opinia publiczna jest teraz gotowa na otwarte groźby wojny z Rosją.
Na przykład gazeta „Die Welt” napisała:
„Jeśli wybuchnie wojna z Rosją, całe niemieckie siły powietrzne mają zostać rozmieszczone na wschodniej flance NATO – czego wcześniej nie chciały ani nie były w stanie zrobić. »W przeszłości wysyłaliśmy na przykład kontyngenty Eurofighterów na wschodnią flankę NATO, takie jak eskadra szybkiego reagowania (QRA) lub jednostka Patriot« – powiedział generał broni Neumann. „Ale nigdy wcześniej nie robiliśmy tego na masową skalę, co oznacza całe operacyjne siły powietrzne – i to jest zadanie na nadchodzące tygodnie i miesiące”.
Generał porucznik Neumann otwarcie stwierdza, że rozmieszczenie „całych operacyjnych sił powietrznych” na granicach Rosji jest „zadaniem na nadchodzące tygodnie i miesiące”. Co ma na myśli? Czy ma to być ćwiczenie? A może siły powietrzne zostaną w całości rozmieszczone na granicy Rosji już wkrótce? A jeśli tak, to dlaczego?
Magazyn Focus poszedł jeszcze dalej, pisząc w swoim artykule o wypowiedziach Neumanna:
„Nowe zdjęcia satelitarne, transmitowane przez duńską stację telewizyjną, pokazują rosyjską remilitaryzację wzdłuż granicy z NATO. Wojskowi i wywiadowczy ostrzegają przed niebezpieczną szansą w nadchodzących latach – zwłaszcza w regionie Morza Bałtyckiego. Szefowie wywiadu, wysocy rangą oficerowie NATO i personel wojskowy z kilku krajów nordyckich, w tym Szwecji, Norwegii, Finlandii i Danii, poparli tę ocenę, potwierdzając tym samym zdjęcia satelitarne. Po zakończeniu walk na Ukrainie Rosja planuje rozmieścić w pobliżu granicy łącznie około 115 000 żołnierzy – zdecydowaną większość z nich będą stanowić jednostki bojowe, jak twierdzi były fiński oficer wywiadu Marko Eklund”.
To, co pisze Focus, wprowadza czytelników w błąd, ponieważ Rosja oczywiście rozmieszcza żołnierzy na granicy z Finlandią. Powodem jest przystąpienie Finlandii do NATO, ponieważ później wojska NATO zaczęły być wysyłane do Finlandii, a jednostki fińskie zostały rozmieszczone na granicy z Rosją, która również jest zabezpieczana militarnie. Rosja musi oczywiście zareagować, zwłaszcza że Finlandia przygotowuje obecnie grunt pod rozmieszczenie broni jądrowej w swoim kraju.
Magazyn Focus ukrywa przed czytelnikami fakt, że wcześniej na granicy fińsko-rosyjskiej nie stacjonowali rosyjscy żołnierze. Ich rozmieszczenie jest logiczną reakcją Rosji na przystąpienie Finlandii do NATO. W Petersburgu, gdzie mieszkam, jest to oczywiste; każdy, kto podróżuje na północ od miasta, widzi, jak sprowadzany jest sprzęt wojskowy i reaktywowane są bazy wojskowe opuszczone lata temu.
To nigdy by się nie wydarzyło bez członkostwa Finlandii w NATO. Ale Focus oczywiście pomija ten „nieistotny szczegół” przed swoimi czytelnikami.
Antyniemiecki generał broni Neumann
W „The Telegraph” znalazłem wypowiedź Neumanna, którą uznałem za naprawdę niezwykłą, ponieważ w suwerennym kraju dowódca sił powietrznych, który powiedziałby coś takiego, prawdopodobnie zostałby oskarżony o zdradę. Ale Niemcy nie są suwerennym krajem; są państwem wasalnym USA i UE, na rzecz którego Niemcy scedowały niemal wszystkie swoje ważne prawa suwerenne. Według „The Telegraph” Neumann powiedział:
„Jestem wielkim zwolennikiem NATO i sojuszu transatlantyckiego. Nie podoba mi się idea europejskiej autonomii. Chcę być silnym europejskim pomocnikiem i partnerem, który wypełnia swoją rolę w sojuszu, dlatego powinniśmy sami rozwijać zdolności o znaczeniu krytycznym”.
Dla Państwa informacji:
Autonomia oznacza, że ktoś nie jest wolny, a jedynie posiada określone prawa. Dotyczy to na przykład regionów autonomicznych w obrębie państw, które mogą podejmować kilka decyzji regionalnych, ale poza tym są częścią państwa. Suwerenność oznacza, że jednostka jest prawdziwie wolna w swoich decyzjach. Suwerenność jest zatem większym stopniem autonomii.
Jednak niemiecki generał broni Neumann nie jest nawet zwolennikiem autonomii Europy, a nawet Niemiec względem USA; to właśnie zasugerował. Nie wspomina nawet o suwerenności. Neumannowi podoba się fakt, że Niemcy i Europa są wasalami USA.
Nie jest to zaskakujące, ponieważ jako generał przez całą swoją karierę służył w niemieckich siłach zbrojnych, a tam żołnierze praktycznie rodzą się z transatlantycką orientacją, czyli wasalami wobec USA.
Ale jak kraj taki jak Niemcy ma się bronić przed czymkolwiek, skoro pod względem militarnym jest jedynie wasalem, czyli odbiorcą rozkazów innego państwa? A przede wszystkim, czego ma bronić kraj taki jak Niemcy, skoro nie jest suwerenny, czyli nie realizuje własnych interesów, lecz służy interesom swojego pana?
To ilustruje problem, przed którym stoi Europa: przyczyną wojny na Ukrainie było dążenie transatlantyków do wciągnięcia Ukrainy do NATO, a tym samym do wojskowej strefy wpływów USA. Rosja postrzega to jako zagrożenie egzystencjalne i, po niepowodzeniu wszelkich prób negocjacji, zareagowała militarnie.
A jako rozwiązanie tej sytuacji transatlantycy i oficerowie NATO, tacy jak Neumann, zalecają zwiększenie presji na Rosję i groźby militarne. Może to doprowadzić jedynie do wojny, ponieważ jedyną drogą do pokoju jest poważne potraktowanie rosyjskich interesów bezpieczeństwa i pozostawienie Ukrainy jako państwa neutralnego i, w miarę możliwości, zdemilitaryzowanego, pełniącego funkcję strefy buforowej między Rosją a NATO.
Niemcy miały nadzieję, że dwuletnie członkostwo w Radzie Bezpieczeństwa ONZ zwiększy ich szanse na uzyskanie stałego miejsca. Teraz wydaje się to mało prawdopodobne, a niemiecki ambasador przy ONZ ponosi znaczną część winy, co po raz kolejny dobitnie zademonstrował.
Wczoraj donosiłem, że Niemcy wykorzystały swoje dwuletnie członkostwo w Radzie Bezpieczeństwa ONZ do roztrwonienia znacznej części międzynarodowego prestiżu.
Trudno ustalić, na ile wynikało to z bezpośrednich instrukcji Berlina, a ile szkód dyplomatycznych wyrządził samodzielnie niemiecki ambasador przy ONZ. Z pewnością otrzymuje on od Berlina wytyczne dotyczące sposobu głosowania. Berlin jednak nie pisze jego przemówień, które tak poważnie zaszkodziły zarówno jemu, jak i międzynarodowej pozycji Niemiec. Nawet jeśli jego przemówienia i wystąpienia przed Radą leżą w jego gestii, Berlin wyraźnie dawał mu wolną rękę od samego początku.
Jednak Berlin najwyraźniej pozwalał mu robić, co mu się żywnie podoba.
Międzynarodowa reputacja Niemiec bardzo ucierpiała
Heusgen zachowywał się jak pitbul w ONZ, twardo trzymając się antyrosyjskiej i antychińskiej linii USA. To może być również oficjalna linia Berlina, ale wówczas Berlin prawdopodobnie nie byłby zainteresowany osiągnięciem deklarowanego celu, jakim było uzyskanie stałego członkostwa w Radzie Bezpieczeństwa ONZ, ponieważ wystąpienia Heusgena nie tylko głęboko rozgniewały Chiny i Rosję, ale także wywołały znaczne niezrozumienie w świecie pozaatlantyckim. Niemcy były wcześniej uważane za popularnego mediatora w tym kraju; ten okres prawdopodobnie już minął.
Minęły czasy, gdy Niemcy sprzeciwiały się żądaniom USA, by zezwolić Bundeswehrze na udział w wojnie w Wietnamie. Minęły czasy, gdy Helmut Schmidt sprzeciwiał się prezydentowi USA Carterowi. Minęły czasy, gdy Helmut Kohl za wszelką cenę zapobiegłby wojnie w Jugosławii, wbrew wszelkim żądaniom USA, i minęły czasy, gdy Gerhard Schröder otwarcie sprzeciwiał się USA w sprawie wojny w Iraku. Dziś Niemcy ślepo podążają za USA, a USA są skrajnie niepopularne poza światem zachodnim, o czym może zaświadczyć każdy, kto kiedykolwiek był w tych częściach świata i rozmawiał z tamtejszymi ludźmi. Konsekwencje tego dla reputacji Niemiec na świecie, budowanej przez dekady, są oczywiste.
To, jak niepopularny stał się Heusgen (a tym samym Niemcy), było już widoczne około tydzień temu podczas wideokonferencji Rady Bezpieczeństwa ONZ, kiedy chiński ambasador stwierdził, że droga Niemiec do stałego miejsca w Radzie Bezpieczeństwa ONZ będzie prawdopodobnie „trudna”. Gdyby przetłumaczyć to z dyplomatycznej powściągliwości, z której znani są chińscy dyplomaci, na prosty niemiecki, to przesłanie do niemieckiego rządu brzmiałoby: „On jest popieprzony, zapomnijcie o miejscu w Radzie Bezpieczeństwa!”
Przedstawiciel Rosji w ONZ również wyraził się jasno, mówiąc Heusgenowi:
„Nie będziemy za tobą tęsknić”.
Heusgen po prostu nie może się powstrzymać.
Teraz odbyła się kolejna wideokonferencja w Radzie Bezpieczeństwa ONZ, a Heusgen, na krótko przed końcem członkostwa Niemiec w tej organizacji, po raz kolejny podwoił stawkę. Tematem był Iran, ale Heusgen wykorzystał każde spotkanie i każdy temat do atakowania Rosji i/lub Chin. Tym razem nie było inaczej. Der Spiegel relacjonuje to następująco:
„Ambasador Niemiec Christoph Heusgen wykorzystał spotkanie w sprawie Iranu w swoim przemówieniu końcowym, aby wezwać Chiny do uwolnienia dwóch uwięzionych Kanadyjczyków. »Ta Rada straci swoją legitymację, jeśli przestanie troszczyć się o los jednostek« – powiedział Heusgen podczas wirtualnego spotkania w Nowym Jorku”.
„Heusgen może mieć rację, że Rada musi troszczyć się o los jednostek i oczywiście Der Spiegel przedstawia to stwierdzenie w pozytywnym świetle. Problemem dla reputacji Niemiec jest jednak to, że około 140 ze 190 państw członkowskich ONZ nie znajduje się w bezpośredniej strefie wpływów zachodnich mediów. A każdy, kto krytykuje Chiny w sprawie dwóch Kanadyjczyków, ale nigdy nie wypowiedział ani jednego słowa krytyki wobec licznych amerykańskich więźniów w Guantanamo, w końcu przestanie być traktowany poważnie poza zachodnią strefą wpływów. Jeśli niemiecki ambasador przy ONZ, jeden z najważniejszych niemieckich dyplomatów, jest tak rażąco stronniczy, to po pewnym czasie Niemcy zdyskwalifikują się jako neutralny mediator, jakim kiedyś były, gdy okazjonalnie wypowiadały się przeciwko USA (lub przynajmniej zachowywały dyplomatyczne milczenie).
Chińska reakcja na najnowszy wybuch hejtu Heusgena została opisana w Der Spiegel:
„Ambasador Chin, Yao Shaojun, poskarżył się na „złośliwą” treść wypowiedzi Heusgena. Twierdził, że Niemcy przejęli kontrolę nad spotkaniem, które w rzeczywistości zostało zwołane w celu omówienia irańskiego programu nuklearnego. Chiny były przekonane, że Rada Bezpieczeństwa będzie funkcjonować lepiej bez Niemiec. Zwracając się do Heusgena, dyplomata Yao Shaojun powiedział: »Dobrze, że się ciebie pozbyliśmy«”.
Jak wspomniano, Chińczycy znani są z kulturowo powściągliwego podejścia do formułowania mocnych oświadczeń. Fakt, że chiński dyplomata wypowiedział się tak otwarcie, pokazuje, co Pekin myśli o Heusgenie (i, co za tym idzie, o niemieckim rządzie, który pozwalał mu działać bezkarnie przez dwa lata).
Der Spiegel nie poinformował o reakcji Rosji, co jest równie godne uwagi. Rosyjska telewizja zacytowała rosyjskiego przedstawiciela w Radzie Bezpieczeństwa ONZ w następujący sposób:
„Drogi Christophie, chciałbym pożegnać Cię aforyzmem niedawno zmarłego pisarza Michaiła Żwaneskiego: „Szkoda, że w końcu odchodzisz”.
To oświadczenie wyraźnie pokazuje również, jak „popularny” jest Heusgen wśród państw spoza zachodniej strefy wpływów. Rosyjski dyplomata dodał na zakończenie, że z Heusgenem „nie było spotkania bez krytyki Rosji, nawet gdy temat wydarzenia był zupełnie inny”.
Za rządów Merkel i jej sztabu Niemcy stały się dodatkiem do polityki USA, co nie wpłynęło korzystnie na reputację Niemiec na świecie. Heusgen jest tylko jednym z przykładów – aczkolwiek bardzo dobitnym”.
Globalne Południe wystawiło rachunek za politykę Niemiec w ostatnich latach. Trzy państwa europejskie ubiegały się o dwa dostępne, niestałe miejsca w Radzie Bezpieczeństwa ONZ. Niemcy zostały ukarane, a miejsca przypadły Austrii i Portugalii.
Anti-Spiegel 4 czerwiec 2026
Oprócz pięciu stałych członków – Chin, Francji, Wielkiej Brytanii, Rosji i USA – Rada Bezpieczeństwa ONZ ma dziesięciu członków niestałych, których miejsca są rozdzielone między grupy regionalne ONZ. Afryka ma prawo do trzech miejsc, państwa Azji i Pacyfiku, Ameryki Łacińskiej i Karaibów, grupa państw Europy Zachodniej i pozostałych państw ma po dwa miejsca, a Europa Wschodnia – jedno. Zgromadzenie Ogólne ONZ co roku wybiera pięciu członków niestałych na dwuletnią kadencję.
W środę odbyły się wybory na kadencję 2027/2028, w których obsadzono oba zachodnioeuropejskie miejsca. Kandydatami były Austria, Portugalia i Niemcy.
Niemiecka arogancja
Dla niemieckiego rządu odzyskanie miejsca w Radzie Bezpieczeństwa ONZ było ukochanym projektem, a „Der Spiegel” doniósł na przykład, że minister spraw zagranicznych Wadephul udał się na tydzień do Nowego Jorku specjalnie po to, by promować kandydaturę Niemiec. Nawet „Der Spiegel” pokazał nutę samokrytyki, relacjonując szanse powodzenia niemieckiego wniosku:
„W przeszłości niemiecki wniosek mógł być pewny, choćby ze względu na znaczną pomoc rozwojową, jaką Republika Federalna udzieliła. To się zmieniło. Spóźniony wniosek to nie jedyny problem. Polityka Niemiec wobec Bliskiego Wschodu i Rosji również może działać na niekorzyść rządu”.
Ujmując to bardzo delikatnie, ponieważ poza około 50 państwami dawnego Zachodu, żaden inny kraj na świecie nie popiera polityki antyrosyjskiej i proukraińskiej, której Niemcy są jednym z głównych orędowników. Rosja nie jest, jak twierdzą niemieckie media i politycy, izolowana na arenie międzynarodowej; wręcz przeciwnie, jak często podkreślałem, siły napędowe polityki antyrosyjskiej zostały odizolowane na arenie międzynarodowej. Fakt, że bezwarunkowe poparcie Niemiec dla ludobójstwa Izraela w Strefie Gazy oraz wojen na Bliskim Wschodzie spotyka się z otwartym odrzuceniem na globalnym Południu, powinien w najlepszym razie zaskoczyć ludzi, którzy czerpią informacje wyłącznie z Tagesschau (niemieckiego programu informacyjnego).
Do tego dochodzi arogancja, z jaką niemieccy politycy próbują narzucać swoje „wartości” całemu światu, zaczynając od nonsensów LGBT i tak dalej, co nie jest dobrze odbierane w reszcie świata, gdzie propaganda LGBT nie jest zakorzeniona od lat w podręcznikach szkolnych. Wystarczy przypomnieć sobie występ Nancy Fibre na Mistrzostwach Świata w Katarze z opaską LGBT, który wywołał niezrozumienie i negatywne reakcje na całym świecie.
„Historyczna porażka”
„Historyczna porażka” w wyborach do Rady Bezpieczeństwa ONZ jest jak najbardziej zasłużoną konsekwencją tej arogancji i podwójnych standardów, które od lat charakteryzują niemiecką politykę. Niemcy nie zdobyły mandatu w pierwszej turze głosowania, Portugalia otrzymała 134 głosy, Austria 131, a Niemcy zaledwie 104.
Określenie „historyczna porażka” nie jest mojego autorstwa, lecz pochodzi z „Handelsblatt”, który po tej katastrofie opublikował artykuł zatytułowany „Rada Bezpieczeństwa ONZ – Jak doszło do historycznej porażki Niemiec” i napisał w zapowiedzi:
„Od 2019 roku Berlin zabiegał o głosy ze 191 krajów. Ale to nie wystarczyło, by dostać miejsce w Radzie Bezpieczeństwa. Szukając powodów, wciąż pojawiają się dwa słowa: Izrael i Rosja”.
Ta porażka ma swoją nazwę.
Niemiecka arogancja nie stała się odrażająca dla świata dopiero w 2022 roku; zaczęła się za rządów Merkel, która wysłała swojego powiernika, Christopha Heusgena, na ambasadora Niemiec przy ONZ. Heusgen zwrócił tam na siebie uwagę swoją arogancją i zarozumiałością, zrażając do siebie wiele krajów i ich przedstawicieli.
W 2022 roku napisałem, że starania Niemiec o miejsce w Radzie Bezpieczeństwa ONZ będą skazane na porażkę. A jednym z głównych powodów jest Heusgen, bo Heusgen jest nie tylko arogancki, ale i kłamie jak z nut.
Zilustrowałem to w artykule przykładem wywiadu, którego Heusgen udzielił na początku 2022 roku, przed eskalacją na Ukrainie. Ponieważ niemiecka opinia publiczna jest utrzymywana w niewiedzy przez media głównego nurtu, większość niemieckich czytelników nie dostrzega jego kłamstw, ale na arenie międzynarodowej ludzie i osoby odpowiedzialne politycznie są po prostu lepiej poinformowani, dlatego Heusgen wywołał tam jedynie kręcenie głowami.
Podczas swojej pracy w ONZ Heusgen narobił sobie więcej wrogów niż ktokolwiek inny. Nie chodziło nawet o to, że Niemcy miały odmienne zdanie niż inne kraje w niektórych kwestiach – to jest całkowicie normalne. To aroganckie i lekceważące zachowanie Heusgena przysporzyło mu wrogów i poważnie zaszkodziło reputacji Niemiec na świecie.
Kiedy Heusgen opuścił ONZ, otrzymał bardzo jasny komunikat o tym, co o nim tam myślą. Nie znam żadnego dyplomaty, który kiedykolwiek otrzymał takie pożegnanie.
Dla Chińczyków uprzejmość jest bardzo ważna ze względu na ich kulturę i zależy im na tym, aby nawet ich przeciwnicy mogli zachować twarz.
Dlatego też bezprecedensowe było pożegnanie Heusgena przez chińskiego ambasadora przy ONZ następującymi słowami:
„Dobrze, że się pana pozbyliśmy”.
Rosyjski ambasador przy ONZ był nieco bardziej uprzejmy, mówiąc do Heusgena:
„Jaka szkoda, że w końcu pan odchodzi”.
======================================
O „bohaterskich czynach” Heusgena w ONZ pisałem już wcześniej, co bez wątpienia odegrało istotną rolę w ostatnich wyborach. Szczegóły można znaleźć w artykułach
Pani Baerbock jest wychowanką „młodych światowych liderów”. Jest typowym przykładem tego, jak nieodpowiednia osoba zostaje zmuszona do objęcia urzędu i po oczywistym niepowodzeniu staje się gatunkiem chronionym. Jak inaczej mogłaby objąć stanowisko Przewodniczącej Zgromadzenia Ogólnego ONZ?
Wraz z końcem koalicji „sygnalizacji świetlnej” zakończyła się również kariera polityczna Baerbock w Niemczech Zachodnich. Ale młoda globalna liderka nie zostaje po prostu skazana na zapomnienie, gdzie powinna być od samego początku. Zupełnie nie nadaje się do pracy w przemyśle, więc trzeba ją było chwalić gdzie indziej. Nawet „Tagesschau” (główny niemiecki program informacyjny) krytycznie ocenił, jak bezczelnie to zostało zaaranżowane.
Polityczka Partii Zielonych zapewniła sobie wysokie stanowisko na arenie międzynarodowej, tylko tak można to ująć. Nie w subtelny sposób, ale z wyraźną świadomością władzy – i to tuż przed jej utratą. Od tego czasu fale wrzawy i głośnych plotek przetaczają się przez skrywany dotąd świat dyplomacji. Bo to stanowisko zostało już obsadzone. Doświadczona dyplomatka Helga Schmid miała zostać nową przewodniczącą Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Miało to być ukoronowaniem jej długiej kariery. Ostatnio Schmid pełniła funkcję Sekretarza Generalnego Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) – i również w tej roli Baerbock wielokrotnie ją chwalił: Schmid odegrała kluczową rolę w zapewnieniu, że OBWE mogła kontynuować swoją działalność w ostatnich latach, pomimo obstrukcyjnej postawy Rosji.
Pierwszy raz było to głosowanie kurtuazyjne.
Mniej więcej z dyplomatycznej kurtuazji Baerbock otrzymała to raczej mało ważne stanowisko. Ale już w swoim przemówieniu inauguracyjnym zachwyciła zgromadzenie swoją elokwencją. Jej polityka feministyczna wywołała powszechne rozdrażnienie, podobnie jak jej aroganckie i zarozumiałe wystąpienia. Krytykowano zwłaszcza jej wykłady o państwach afrykańskich. Podobnie jak za czasów, gdy była ministrem spraw zagranicznych Niemiec, na stanowisku w ONZ była postrzegana przede wszystkim jako obiekt drwin. Ponieważ jej kadencja trwała zaledwie rok, została stosunkowo oszczędzona.
Teraz jednak istniało ryzyko, że zaszczyci swoim blaskiem również Radę Bezpieczeństwa. W tym momencie dyplomatyczna kurtuazja nie wchodziła już w grę. Po wielu latach Niemcy nie zasiadają już w Radzie Bezpieczeństwa ONZ.
W szeregach „partii demokratycznych” w Niemczech pula zdolnych polityków jest niewielka, o ile w ogóle istnieje. To jedyny sposób, aby wyjaśnić, dlaczego pani Baerbock mogła ośmielić się zostać kanclerzem. Na szczęście Habeck również nie odniosła sukcesu, ale szkody wyrządzone przez tych Zielonych będą nieodwracalne, nawet za lata. Należy zadać pytanie: kto pozwolił, a wręcz zachęcał tę osobę do niszczenia reputacji Niemiec w ONZ i dlaczego? Niedawne porażki wyborcze z Portugalią i Austrią pokazują, jak skuteczna była. O ile taką kłamczuchę można przedstawić niemieckiej opinii publicznej bez większych protestów, o tyle nie można tego samego powiedzieć o reszcie świata. Kłamczucha? Oczywiście, że tak, ponieważ jej CV zawiera bezczelne kłamstwa. Studiowała w Anglii przez rok? Nie przedstawiła certyfikatu, a ktokolwiek, komu podobały się jej angielskie zdania, nie może zrozumieć, jak mogła wykazywać takie braki językowe po zaledwie roku mieszkania w Wielkiej Brytanii.
Podwójne standardy nie są mile widziane.
Rada Bezpieczeństwa ONZ powinna być w dużej mierze neutralnym organem. W tym sensie Niemcy nie mają tam miejsca, a pani Baerbock z pewnością nie. To ona w istocie wypowiedziała wojnę Rosji, stwierdzając, że Niemcy są w stanie wojny z Rosją. Jednak reszta niemieckiego rządu również zdecydowanie stoi po stronie nazistów z Kijowa i nie kryjąc nienawiści do Rosji. Minister spraw zagranicznych Baerbock, w szczególności, bezkompromisowo opowiedział się po stronie chazarskiego państwa Izrael. Bez żadnych „jeśli”, „i” i „ale”, i równie konsekwentnie sprzeciwia się Iranowi. Reszta niemieckiego rządu również posłusznie stosuje się do wytycznych pani Merkel, która podniosła prawo Izraela do istnienia do rangi kwestii interesu narodowego. W przeciwnym razie można być pewnym, że Niemcy zawsze będą wykonywać rozkazy Waszyngtonu. Takie państwo nie ma miejsca w Radzie Bezpieczeństwa ONZ i poza kilkoma państwami NATO i wasalami USA, większość niepodległych państw zgadza się z tym.
Jak państwo może być członkiem Rady Bezpieczeństwa, które nie potępia, a nawet nie zajmuje się przestępstwami przeciwko prawu morskiemu, prawu wojny, prawom człowieka i prawu międzynarodowemu? Inwazja USA na Wenezuelę nie była nawet krytykowana, a groźby wojny wobec Kuby są najwyraźniej nieznane w Berlinie. Podobnie Niemcy nie wyróżniły się, opowiadając się za natychmiastowym zniesieniem nielegalnego embarga USA wobec Kuby. Tak, nie jestem jedynym, który krytykuje wszystkie niemieckie rządy za to. Rutynowe zatapianie rzekomych łodzi przemytniczych na wodach międzynarodowych również nie znajduje oddźwięku w Berlinie. Czy Niemcy w ogóle wyrażają krytykę, gdy statki są przejmowane na wodach międzynarodowych? Wręcz przeciwnie, wydają się bardziej skłonne do udziału. W rzeczywistości każdy z tych incydentów powinien być przedmiotem obrad Rady Bezpieczeństwa.
I znowu to był Putin
Obecny rząd pod przywództwem Merza nie zrobił nic, by zrewidować ani amatorską politykę zagraniczną pani Baerbock, ani inne zielone szaleństwo. Oba rujnują nasz kraj gospodarczo i politycznie. Niemcy pozostają stronnicze, z niedopuszczalnymi podwójnymi standardami i oczywiście stoją twardo po stronie Kijowa. Moskwa w konsekwencji doszła do wniosku, że ani Niemcy, ani UE nie mogą pośredniczyć w wojnie na Ukrainie, ponieważ są stronnicze. W rzeczywistości od dawna uczestniczą w wojnie z Rosją. Takie państwo nie powinno mieć głosu w Radzie Bezpieczeństwa ONZ. A na dodatek jest pani Baerbock, która raczy świat swoimi genialnymi pomysłami. Na przykład, jak powinny wyglądać toalety w Nigerii i gdzie powinny się znajdować. Ale ta pycha jest obecna w całym niemieckim rządzie. Chiny muszą przestrzegać praw człowieka, mówią, a Baerbock nazwał prezydenta Xi dyktatorem. Tak, to dyplomacja w stylu Baerbock, a medialne kumple są w to wtajemniczeni.
W rzeczywistości Baerbock jest jedynie ucieleśnieniem ogólnej polityki niemieckiego rządu, która jest wyśmiewana na całym świecie. I nie tylko w odniesieniu do „polityki energetycznej”. Nowe elektrownie jądrowe powstają wszędzie, a w Niemczech wycina się lasy pod budowę turbin wiatrowych. Turbiny te, podobnie jak samochody elektryczne, są dotowane miliardami, podczas gdy infrastruktura rozpada się, a emeryci muszą zbierać butelki. Miliardy są rozdawane najbardziej skorumpowanemu krajowi w Europie, aby podtrzymać wojnę. Nigdzie w kierownictwie UE nie ma żadnych wybranych urzędników, a mimo to Rosją rządzi autokrata. Ani jedna bezprawna sankcja USA nie jest kwestionowana, ani nawet odrzucana. Wręcz przeciwnie, przygotowywany jest kolejny pakiet sankcji przeciwko Rosji. Można więc powiedzieć, że cała polityka niemieckiego rządu jest Baerbockowana. Kraj o takim nastawieniu i rządzie nie ma miejsca w Radzie Bezpieczeństwa ONZ, a pani Baerbock z pewnością nie. O tak, ale poniosła porażkę z powodu Putina! Gdyby tak było, to wszystko co mogę powiedzieć to: Dziękuję, Panie Prezydencie Putin!
———–
To kanclerz Merkel zapewniła Zielonym dominację w koalicji „sygnalizacji świetlnej”, a kanclerz Merz również nie zdołała położyć kresu tej szalonej polityce. Dlaczego Merkel tak bardzo nienawidzi Niemiec? Jakiego rodzaju sieć powiązań pchnęła ją na stanowisko kanclerza?
Przeczytaj jedyną uczciwą biografię Merkel autorstwa Gerolda Keefera: „Kanclerz, która przyszła z zimna ”. Zamów swój egzemplarz bezpośrednio u wydawcy tutaj lub kup w lokalnej księgarni.
Niemcy, jako naród, mają o sobie wysokie mniemanie, a nawet więcej – chyba zawsze takie mieli. Kiedyś, także z tego powodu, wywołali dwie wojny światowe, w wyniku czego zginęły dziesiątki milionów ludzi zaś Europa obróciła się w ruiny i definitywnie straciła pierwszą pozycję w świecie. Ale to wszystko nie zmieniło zasadniczo ich mentalności i tego urojenia wyższościowego w stosunku do innych, szczególnie do mieszkańców krajów położonych na wschód od ich kraju. I nie jest to tylko moja subiektywna ocena, ale dostrzegają to także niektórzy przytomni Niemcy jak choćby pisarz, publicysta i podróżnik Klaus-Jürgen Gadamer, który w jednym ze swoich ostatnich tekstów ujął to następująco: „Niemcy, zaślepione wyimaginowaną wyższością moralną, nie rozumieją świata. A jednak właśnie z tego powodu uważają, że muszą wszystkich pouczać”.
To ich poczucie „wyższości moralnej” jest szczególnie absurdalne gdy odniesie się ją do odpowiedzialności Niemców za masowe zbrodnie i ludobójstwo w przeszłości, dla którego trudno znaleźć odpowiednik w historii ludzkości.
Pomimo tych zaszłości Niemcy mają jednak dobre samopoczucie i uważają swoje państwo za „moralne mocarstwo” (niem. Moralmacht), i z wyżyn tej uroszczonej pozycji żądają dla siebie udziału w decydowaniu o sprawach świata. Są przy tym pełni kompleksów i uroili sobie, że osiągnięcia w innych dziedzinach mogą im zrekompensować, brak rzeczywistej potęgi. Do niedawna uważali swoją gospodarkę, a szczególnie wielkość eksportu swojego przemysłu, jako takie narzędzie dla wywierania wpływu. Ostatnio jednak z niemiecką gospodarką jest coraz gorzej i nie jest to tylko koniunkturalne zachwianie ale kryzys systemowy. Także w innych dziedzinach Niemcy zachowują się w sposób daleki od racjonalności, że przypomnę tylko nagłówki w niemieckiej prasie po wyborze kardynała Ratzingera na stolicę piotrową: „Jesteśmy papieżem!”. Tkwi w nich taka potrzeba ciągłego udowadniania innym, a jeszcze bardziej sobie, że nazizm i jego zbrodnie to był przypadek, za który odpowiadają nie Niemcy, ale jacyś naziści. Tak się składa, że tylko zbrodniami tych nazistów chcą Niemcy podzielić się i innymi, w tym także z nami. Tego rodzaju narrację zdają się Niemcy usilnie promować nie szczędząc pieniędzy na granty i nagrody dla osób i środowisk chętnych działać zgodnie z ich oczekiwaniami. Jest to polityka realizowana z żelazną konsekwencją i Niemcy mają w tym ostatnio szczególnie duże osiągnięcia na terenie Polski. Nie wszystko jednak idzie zgodnie z ich planami i ambicjami. Takim celem, na którego osiągnięciu szczególnie im zależy, jest pozycja stałego członka w Radzie Bezpieczeństwa ONZ. Kanclerz Gerhard Schroeder, obecnie na żołdzie prezydenta Putina, ujawnił takie niemieckie ambicje już w roku 2005. Wtedy nic z tego nie wyszło, zaś od tego czasu pozycja Niemiec uległa degradacji i pomimo podtrzymywania tych starań przez kolejnych kanclerzy wątpliwe jest uzyskanie pożądanego rezultatu. Jako pewien surogat stałego miejsca w Radzie Bezpieczeństwa Niemcy wielokrotnie uzyskiwały funkcję niestałego, na okres dwóch lat, członka RB ONZ. Powtarzało się to, do tej pory, sześć razy, średnio z przerwą siedmiu lat po zakończeniu poprzedniej kadencji. Ostatnio Niemcy pełniły taką funkcję w latach 2019-2020 i miały nadzieję na ponowny wybór na okres 2027-2028. Tym razem sprawy nie poszły jednak gładko, chociaż Niemcom bardzo na tym zależało, gdyż dałoby im to możliwość jakiegoś przeciwstawiania się polityce Donalda Trumpa na forum ONZ i prezentowania się tam jako główne państwo Unii Europejskiej. Niemcy zrobiły wszystko, co tylko mogli, by dobić swego. Uruchomili nawet nowo wybranego premiera Węgier Pétera Magyara, który oświadczył, że poprze niemiecką kandydaturę. Zwracali uwagę, że są drugim największym płatnikiem na potrzeby ONZ, czyli domyślnie, według nich, ta pozycja im się należy. O dwa miejsca w RB, przypisane państwom europejskim, rywalizowały trzy państwa: Niemcy, Austria i Portugalia. Wybór dwóch został dokonany w wyniku głosowania. I oto okazało się, że Portugalia uzyskała 134 głosy, Austria 131, zaś Niemcy tylko 104 i to Niemcy zostały wyeliminowane. Co najciekawsze, jak ujawnił znany portal Politico, Austriacy zastosowali prostą metodę na pokonanie Niemców. Wysoki rangą austriacki dyplomata tak zachęcał delegacje innych krajów na poparcie Austrii: „Głosujcie na nas właśnie dlatego, że nie jesteśmy Niemcami”. Tyle niemieckich starań, zabiegów, wielkich pieniędzy i wszystko to poszło w piach, a to dlatego, że oni są jednak Niemcami. Szef niemieckiego MSZ musiał przyznać, że doznał „dotkliwej porażki”. „Sueddeutsche Zeitung” napisała, że „skala porażki jest tak duża, tak wyraźna i tak bolesna, że nie da się jej niczym przykryć” zaś Republika Federalna musi jako kraj przyjąć do wiadomości, że otrzymała od wspólnoty międzynarodowej „wotum nieufności”. To straszne i na pewno wielu ministrów rządu Donalda Tuska, jak i on sam, dzieli ten ból i upokorzenie oraz serdecznie współczuje swoim niemieckim przyjaciołom.
Zarówno antyrosyjskie, jak i antypolskie przejawy nacjonalizmu ukraińskiego służą interesom Niemiec.
Trwający tydzień skandal, który wybuchł po tym, jak Zełenski gloryfikował sprawców ludobójstwa wołyńskiego , co skłoniło jego polskiego odpowiednika Karola Nawrockiego do ogłoszenia planów cofnięcia mu Orderu Orła Białego nadanego mu przez poprzednika, nadał Polakom napięte więzi międzyludzkie. Bezprecedensowe ataki ukraińskich trolli na Polaków na portalu X, które wielu uważa za skoordynowane z niesławnymi farmami trolli w tym kraju, pokazały Polakom, jak wielu Ukraińców ich zaciekle nienawidzi.
Publiczne świętowanie ludobójców przez Zełenskiego ośmieliło jego naród do pójścia w jego ślady, nie pozostawiając tym samym wątpliwości żadnemu obiektywnemu obserwatorowi, że Ukraina jest teraz nie tylko państwem antypolskim (co nie było jej pisane ), ale także faszystowskim. Polacy są, co zrozumiałe, zbulwersowani tą transformacją, która trwa od czasów „EuroMajdanu”, ale wielu z nich zaprzeczało jej istnieniu aż do zeszłego tygodnia. Niemcy są jednak znacznie bardziej powściągliwi. Jest to szczególnie widoczne, ponieważ Zełenski gloryfikuje kolaborantów Hitlera.
Podczas gdy wielu Polaków było trzymanych w niewiedzy przez elity co do wspomnianej transformacji Ukrainy, a sympatycy Ukrainy w swoim społeczeństwie oczerniali każdego, kto o tym mówił, nazywając go „„Ruską onucą”, (w istocie „rosyjskim pożytecznym idiotą”), w przypadku Niemców było inaczej. Ich media zwracały znacznie większą uwagę na gloryfikację faszyzmu na Ukrainie po „Majdanie”, w tym kolaborantów Hitlera, ale ich elity nadal ignorowały to ze względu na strategiczną wygodę w stosunku do Rosji.
Podobnie jak „elity” polskie, „elit”y” niemieckie kalkulowały, że ten trend społeczno-polityczny można wykorzystać przeciwko Rosji, przekształcając Ukrainę w to, co Kreml obecnie uważa za „antyrosję”, której celem jest wykorzystanie jej jako narzędzia do osłabiania Rosji i rozszerzania NATO. Niezależnie od tego, co myślimy o zaletach i moralności tej polityki, właśnie tym ona jest i rzeczywiście odniosła pewien sukces, jeśli chodzi o status Ukrainy jako cienia NATO .
Niemcy nie dostrzegały żadnych negatywnych skutków tej makiawelicznej polityki, ponieważ to Germanie, tacy jak Austriacy, a następnie sami Niemcy (imperialne, weimarskie i nazistowskie Niemcy), wykorzystali ukraiński nacjonalizm jako broń, gdy Rosjanie i Polacy przestali to robić po rozbiorach Polski. Z rosyjskiej perspektywy, międzywojenna Polska krótko próbowała wykorzystać ukraiński nacjonalizm przeciwko bolszewikom, ale nie udało się to, gdy niewielu Ukraińców przyłączyło się do wspólnych działań Józefa Piłsudskiego i Symona Petlury.
Tak czy inaczej, sednem sprawy jest to, że współczesny nacjonalizm ukraiński został ukształtowany w znacznie większym stopniu przez wpływy germańskie, a konkretnie niemieckie, niż cokolwiek innego, stąd też współczesne Niemcy po raz kolejny wykorzystały tę ideologię jako broń, tym razem przeciwko Federacji Rosyjskiej. Polska przyłączyła się do tego, naiwnie wierząc, że ukraiński nacjonalizm przedłoży swoje tendencje antyrosyjskie nad antypolskie, pomagając w ten sposób Zachodowi jako całości zadać strategiczną klęskę Rosji.
Pomiędzy sukcesem „EuroMajdanu” w 2014 roku a wybuchem zakrojonych na szeroką skalę działań wojennych między Rosją a Ukrainą w 2022 roku, a z pewnością tuż po tym ostatnim, Polska mogła uzależnić udzielenie wszechstronnej pomocy Ukrainie od korzystnego dla siebie rozwiązania sporu o ludobójstwo wołyńskie. Warunki te mogły przewidywalnie obejmować zezwolenie na ekshumację i pochówek wszystkich ofiar, formalne uznanie tej zbrodni wojennej oraz kryminalizację gloryfikacji jej sprawców.
Nikt poważnie nie oczekiwał, że Niemcy będą wiązać swoją deklarowaną pomoc po 2022 roku z warunkami politycznymi, które zapobiegłyby transformacji Ukrainy w państwo faszystowskie, ponieważ taki scenariusz nie zaszkodziłby Niemcom, jak to tłumaczono, a jedynie wzmocniłby ich interesy wobec Rosji. Polska zawsze miała zasadniczo inny stosunek do ukraińskiego nacjonalizmu, a wojna polsko-bolszewicka była jedynym wyjątkiem ze względów taktyczno-strategicznych, ze względu na historię ludobójstwa Polaków przez Ukraińców.
Jeszcze przed ludobójstwem wołyńskim z czasów II wojny światowej, Ukraińcy dokonali ludobójstwa na Polakach (i Żydach) podczas powstania Chmielnickiego w połowie XVII wieku , a następnie na „ Koliszczyźnie ” wiek później, ale Polska naiwnie wierzyła, że ukraiński nacjonalizm „wyrósł” ze swoich antypolskich korzeni. To był poważny błąd w kalkulacji i pokazuje, dlaczego Polska nie powiązała pomocy wojskowej z Wołyniem, w tym, co najważniejsze, ciężkiego uzbrojenia, którą przekazała Ukrainie od 2022 roku.
Cynicznie rzecz biorąc, jednym z powodów, dla których Niemcy zwlekały z wysłaniem równoważnej pomocy Ukrainie, mogło być to, że Polska najpierw wyczerpała swoje zapasy, wiedząc, że polski kompleks militarno-przemysłowy jest daleko w tyle za niemieckim i jest zależny od importu z USA i Korei. W związku z tym, gdy Polsce zabrakło dostaw, Niemcy zintensyfikowały swoje działania, co przyniosło dramatyczny efekt, równolegle z kampanią informacyjną, która głosiła, że Niemcy intensyfikują działania, podczas gdy Polska się wycofuje.
Zamierzonym efektem było dalsze zaostrzenie antypolskich tendencji ukraińskiego nacjonalizmu, aby manipulować postrzeganiem Polski i w ten sposób przejąć lukratywne kontrakty od Warszawy. Ostatnio przybrało to formę zawartej w zeszłym miesiącu umowy o koprodukcji obronnej „deep-strike”.
Mówiąc wprost, zarówno antyrosyjskie, jak i antypolskie przejawy ukraińskiego nacjonalizmu służą interesom Niemiec, dlatego nie będzie on ganić Zełenskiego za gloryfikowanie sprawców ludobójstwa wołyńskiego.
Nieuchronna transformacja Ukrainy w państwo antypolskie po tym, jak Polska odmówiła powiązania pomocy wojskowej z Wołyniem w 2022 roku, mogła być tym, czego Niemcy oczekiwały, planowały, a nawet kierowały nią przez cały ten czas. Polska może teraz nie tylko stracić lukratywne kontrakty, ale także Niemcy zwiększają możliwości i tak już największej i najbardziej zaprawionej w bojach armii Europy, stojącej za Rosją, co może ośmielić Ukrainę do zastraszania Polski po zakończeniu konfliktu.
Pomijając spekulacje na temat tego, jak to się przejawia, polska opinia publiczna nie powinna mieć wątpliwości, że powojenna rywalizacja ich kraju z tym, co obecnie jest jawnie antypolskim państwem ukraińskim, będzie „zacięta” i może zbiec się z podobnie zaciętą rywalizacją z Niemcami. Choć mało prawdopodobne, nie można wykluczyć, że Rosja nawiąże powojenne zbliżenie z Niemcami , co z kolei mogłoby doprowadzić do względnej (słowo klucz) poprawy stosunków rosyjsko-ukraińskich.
W tym, co prawda, mało prawdopodobnym scenariuszu, którego jednak nie da się łatwo wykluczyć z patriotycznego punktu widzenia Polski, Niemcy, Ukraina i Rosja (oczywiście wliczając w to ich sojuszniczkę, Białoruś) mogłyby skoordynować kampanię nacisków na Polskę, której konsekwencje mogłyby być katastrofalne. Bardziej realistycznie rzecz biorąc, taka kampania ograniczałaby się do Niemiec i Ukrainy, ale to i tak byłoby wystarczająco złe dla Polski. Dlatego najlepiej byłoby, aby Polska rozpoczęła już teraz planowanie awaryjne.
Kult nazistów na Ukrainie prowadzi do sporu z Polską, ale rząd niemiecki twierdzi, że nic o tym nie wie
Otwarte oddawanie czci nazistowskim zbrodniarzom wojennym na Ukrainie doprowadziło do sporu między Kijowem a Warszawą. Zapytani o to rzecznicy niemieckiego rządu udawali głupców i twierdzili, że nic o tym nie wiedzą.
Anti-Spiegel 4 czerwiec 2026
Fakt, że dzisiejszą Ukrainą rządzi reżim mający swoje korzenie w niemieckim narodowym socjalizmie, nie jest rosyjską propagandą. Powszechnie wiadomo, że nazistowski kolaborant Bandera jest szanowany i czczony na Ukrainie jako bohater narodowy. Jednak kult bohaterów obejmuje znacznie więcej zbrodniarzy wojennych, którzy walczyli u boku nazistów i dokonywali masakr ludności cywilnej i Żydów.
Jednym z tych zbrodniarzy wojennych był Andriej Melnik, imiennik i duchowy ojciec byłego ambasadora Ukrainy w Niemczech Andrieja Melnika, który podczas II wojny światowej był przywódcą Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN). Na przykład Melnik powiedział w przemówieniu skierowanym do Adolfa Hitlera:
„My, dawni bojownicy o wolność z lat 1918–1921, prosimy Was, abyście uczynili nam i naszej młodzieży zaszczyt wzięcia udziału w krucjacie przeciwko barbarzyństwu bolszewickiemu. Razem z legionami Europy chcielibyśmy stanąć ramię w ramię z naszym wyzwolicielem – niemieckim Wehrmachtem – i móc w tym celu utworzyć ukraińską formację zbrojną”.
Kult nazistowski na Ukrainie
Otrzymał pozwolenie, a naziści zwerbowali Ukraińców do Dywizji SS Galicja, gdzie Melnik i jego ludzie brali udział w masakrach ludności cywilnej, działając z tak brutalnym okrucieństwem, że nawet SS było tym zniesmaczone. Po wojnie znalazł schronienie na Zachodzie, mieszkał w Luksemburgu i zmarł w Kolonii w 1964 roku.
W maju szczątki Andrieja Melnika zostały ekshumowane w Luksemburgu i przewiezione na Ukrainę w celu ponownego pochówku w pobliżu Kijowa, gdzie pochowano je podczas ceremonii państwowej z udziałem ukraińskiego przywódcy Zełenskiego.
Co więcej, pod koniec maja Zełenski nadał jednostce armii ukraińskiej tytuł „Bohaterowie UPA”. Ukraińska Powstańcza Armia (UPA) była odpowiedzialna za masakrę dziesiątek tysięcy Polaków na Wołyniu i inne masakry w niektórych częściach Galicji Wschodniej i dlatego jest uważana w Polsce za organizację przestępczą.
W odpowiedzi na te wydarzenia prezydent Polski Karol Nawrocki zaproponował pozbawienie Zełenskiego Orderu Orła Białego, najwyższego odznaczenia państwowego, a wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak powiedział we wtorkowym wywiadzie, że Zełenski nie jest już mile widzianym gościem w Polsce. Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski wyraził rozczarowanie uwielbieniem, jakim Zełenski darzy zwolenników Bandery.
Berlin udaje ignorancję.
Od 2014 roku niemieccy politycy za wszelką cenę ignorują jawną cześć dla nazistów i rażącą politykę nazistowską ukraińskich władz. Kiedy są o to pytani – co zdarza się dość rzadko, ponieważ niemieckie media nie zadają krytycznych pytań – ich odpowiedź jest zawsze ta sama: nigdy o tym nie słyszeli.
To samo powtórzyło się, gdy rzecznik niemieckiego MSZ został zapytany o ponowny pochówek szczątków Melnika na konferencji prasowej rządu. Odpowiedź brzmiała:
„Nie mam o tym pojęcia, przepraszam”.
Teraz pojawia się pytanie, czy to prawda, co oznaczałoby, że niemieckie MSZ nie wypełnia swoich obowiązków, skoro nic nie wie o sporze między Polską a Ukrainą, który wybuchł z powodu ponownego pochówku Melnika. Bardziej prawdopodobne jest, że rzecznik niemieckiego MSZ po raz kolejny okłamał dziennikarzy. Ponieważ jednak przyjmują to bez sprzeciwu, nie poniosą za to żadnych konsekwencji.
Cześć dla nazistów na Ukrainie
Oto (bynajmniej nie wyczerpujący) wybór innych kolaborantów nazistowskich, czczonych jako bohaterowie narodowi we współczesnej Ukrainie.
Wasilij Lewkowycz był zbrodniarzem wojennym w Ukraińskiej Policji Pomocniczej w Dubnie oraz organizatorem i uczestnikiem masowego mordu 5000 Żydów w Dubnie i Równem.
Ułas Samczuk był redaktorem naczelnym nazistowskiej i antysemickiej gazety „Wołyń” w Równem i uczestnikiem zagłady 25 000 Żydów w tym mieście. Jego prace zostały jednak oficjalnie włączone do ukraińskiego programu nauczania. W „Wołyniu” Samczuk opublikował pochwały dla Adolfa Hitlera i niemieckiego faszyzmu, takie jak ta:
„To niezwyciężona siła duchowa i moralna, która ukształtowała i zahartowała ten naród na przestrzeni wieków. To liczne pokolenia nieśmiertelnych nosicieli twórczego ducha tego narodu, który dziś, w swojej doskonałości, stoi na czele wydarzeń historycznych pod przewodnictwem swego potężnego wodza”.
Wasilij Sydor był zbrodniarzem wojennym w Batalionie Słowik i 201. Batalionie Policji Pomocniczej. Uczestniczył w masowych mordach w Estonii i akcjach represyjnych przeciwko ludności cywilnej na Białorusi.
Kirył Osmak był jednym z przywódców Ukraińskiej Rady Narodowej, która powstała w Kijowie w latach 1941–1943 przy wsparciu nazistowskich rubli niemieckich i pod przewodnictwem Andrija Melnika.
Władimir Kubiowicz był jednym z inicjatorów powstania Dywizji SS „Galicja”.
Wasilij Hałasa był działaczem Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i jednym z organizatorów masowych mordów Estończyków i Żydów.
Jak powiedziałem, to tylko kilka przykładów; lista mogłaby być dłuższa. Ale niemieckie Ministerstwo Spraw Zagranicznych z pewnością nigdy o tym nie słyszało.
Podczas gdy Wielka Brytania i Ukraina naciskają na Niemcy, by przygotowały się do wojny z Rosją, jesteśmy świadkami rozpadu zjednoczonych Niemiec. Kraj jest głęboko podzielony na dwie odrębne grupy etniczne. Jego tożsamość stoi pod znakiem zapytania. Rozpad Republiki Federalnej Niemiec jest nieunikniony. Tymczasem porozumienie pokojowe między Waszyngtonem a Moskwą doprowadzi do aneksji części Ukrainy i Naddniestrza przez Rosję. A odejście Unii Europejskiej od jej wartości doprowadzi do jej upadku.
Mychajło Fiodorow i Boris Pistorius, ministrowie obrony Ukrainy i Niemiec, podpisują umowę o produkcji dronów. Wołodymyr Zełenski, niewybrany prezydent Ukrainy, i Friedrich Merz, kanclerz Niemiec, z zadowoleniem przyjmują to zbliżenie ich przemysłu zbrojeniowego.
Nawet jeśli nie jesteśmy tego świadomi, upadek rządu Zełenskiego na Ukrainie prawdopodobnie doprowadzi do rozpadu Mołdawii, Niemiec i Unii Europejskiej.
Taka jest robocza hipoteza Rosji, Chin i Stanów Zjednoczonych. Jednak nie jesteśmy na to absolutnie przygotowani, a nasi politycy i media nawet jeszcze nie rozważyli tego pytania.
Podział dwóch państw niemieckich
Nie zdawaliśmy sobie sprawy, że zjednoczenie Niemiec, o które zabiegali kanclerz Helmut Kohl i prezydent François Mitterrand, zostało przeprowadzone z naruszeniem prawa międzynarodowego: naród Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD) nigdy nie został skonsultowany. Zaakceptowaliśmy to, ponieważ uważaliśmy to za logiczne, a także dlatego, że Angela Merkel, komunistyczna liderka propagandy Komunistycznej Młodzieży NRD, została w ciągu 14 miesięcy chadeckim ministrem ds. młodzieży RFN [ 1 ] .
Jednak osobista kariera tej polityczki w żadnym wypadku nie jest reprezentatywna dla jej narodu. Widzimy jedynie perspektywę Zachodu (62 miliony mieszkańców w momencie zjednoczenia), a nie Wschodu (16 milionów mieszkańców w tym samym czasie).
Przemysł na Wschodzie został splądrowany dla dobra Zachodu. Bezrobocie wynosi tam obecnie 7,5%, podczas gdy na Zachodzie zaledwie 5,7%. Średnie wynagrodzenie brutto wynosi 3973 euro na Wschodzie i 4810 euro na Zachodzie. Produkt krajowy brutto (PKB) na mieszkańca wynosi średnio 37 711 euro w pięciu krajach związkowych Niemiec Wschodnich, w porównaniu do 54 162 euro w krajach związkowych Zachodnich.
W ostatnich wyborach federalnych oba kraje znalazły się po przeciwnych stronach barykady: Niemcy Wschodni, ukształtowani przez okupację sowiecką, w zdecydowanej większości głosowali na Alternatywę dla Niemiec (AfD), podczas gdy Niemcy Zachodnie, ukształtowani przez okupację amerykańską i nazistów, których ponownie zjednoczyli, głosowali na chadeków i socjaldemokratów. W rzeczywistości nie ma jednych Niemiec, lecz dwa kraje [ 2 ] .
Dziś zjednoczone Niemcy są rządzone przez liczebnie największą część, część zachodnią, która próbuje tłumić ekspresję polityczną w swojej wschodniej części. 2 maja 2025 roku partia Alternatywa dla Niemiec (AfD) została sklasyfikowana jako organizacja „prawicowo-ekstremistyczna” przez Federalny Urząd Ochrony Konstytucji. Partia ta jest jedynie reakcją na projekt europejskiej konfederacji; projekt zakorzeniony w reorganizacji Europy, którą Walter Hallstein przedstawił w imieniu kanclerza Rzeszy Adolfa Hitlera, zanim został pierwszym sekretarzem generalnym EWWiS (później EWG i Unii Europejskiej). Podobnie, Federalny Urząd Ochrony Konstytucji z siedzibą w Monachium, który w latach 50. XX wieku służył do przekwalifikowywania funkcjonariuszy policji Gestapo, nadzoruje tłumienie dziennikarzy i myślicieli, którzy mogliby podważyć niemieckie stereotypy [ 3 ] .
Choć jesteśmy świadomi okrucieństw popełnionych przez Służbę Bezpieczeństwa (Stasi) w Niemczech Wschodnich, nie wiemy nic o tych, które miały miejsce wobec komunistów i homoseksualistów w Niemczech Zachodnich. To była ponura rzeczywistość.
Dzisiejsze zjednoczone Niemcy znajdują się pod wpływem niewielkiej grupy potomków nazistów, którzy po wojnie kolaborowali z anglosaskimi okupantami. Sam kanclerz Friedrich Merz jest wnukiem nazistowskiego dygnitarza, którego antysłowiańskie uprzedzenia przejął. Nie ma on problemu ze współpracą z ukraińskimi „integralnymi nacjonalistami”, którzy identyfikują się jako potomkowie wikingów Waregów, a przede wszystkim nie jako Słowianie. Podczas gdy tradycja germańska odrzucała współpracę z Rosjanami (stąd schizma z 1054 roku, która oddzieliła Święte Cesarstwo Rzymskie od Konstantynopola, sto lat po chrześcijaństwie Ukrainy i Rosji), jedynie naziści dążyli do eksterminacji wszystkich Słowian i zawłaszczenia ich ziemi (Lebensraum, czyli przestrzeni życiowej Niemiec).
Jakkolwiek by było, od uzyskania niepodległości w 1991 roku aż do zamachu stanu na Euromajdanie w 2014 roku zjednoczone Niemcy nie zgłosiły najmniejszego sprzeciwu wobec nazizacji Ukrainy. Dołożyły wszelkich starań, aby zignorować setki pomników wzniesionych na Ukrainie ku czci nazistów i ich kolaborantów. Zignorowały plan rządu Zełenskiego, aby utworzyć panteon ukraińskich bohaterów i, w przeciwieństwie do pomnika Jad Waszem, odmówiły komentarza w sprawie zatwierdzonego przez państwo ponownego pochówku sprawcy zbrodni przeciwko ludzkości, Andrija Melnyka, 25 maja 2026 roku. [ 4 ]
Rozpad Mołdawii i Naddniestrza
Po upadku Związku Radzieckiego Naddniestrze ogłosiło niepodległość 2 września 1990 roku. Jest to mała dolina nad Dnieprem o niezwykłym mikroklimacie, którą Sowieci rozwinęli w centrum badań naukowych. Prawie rok później, 27 sierpnia 1991 roku, Mołdawia również ogłosiła niepodległość. Do tego czasu oba państwa tworzyły jeden region, Mołdawską Socjalistyczną Republikę Radziecką. Jednak 28 lutego 1992 roku Stany Zjednoczone przyjęły do Organizacji Narodów Zjednoczonych osiem niepodległych republik post-radzieckich, w tym Mołdawię. Naddniestrze jednak nie zostało uwzględnione. W oczach ONZ terytorium to jest po prostu częścią Mołdawii. Zaraz potem CIA próbowała przejąć kontrolę nad Naddniestrzem w wojnie, o której zapomnieliśmy [ 5 ] .
Od tego czasu Mołdawia i Naddniestrze rozwijały się niezależnie. Sytuacja jest tym bardziej złożona, że Naddniestrze wciąż nosi piętno czasów sowieckich i spełniło marzenie Michaiła Gorbaczowa o pogodzeniu komunizmu z demokracją. System ten nie jest jednak idealny i nie udało mu się rozwiązać problemu przestępczości zorganizowanej, tak jak zrobiła to Rosja pod rządami Władimira Putina.
Naddniestrze, w którym od czasu uzyskania niepodległości znajdował się rosyjski arsenał broni, a od wojny w 1992 r. stacjonowały rosyjskie siły pokojowe, otrzymuje rosyjski gaz bezpłatnie, ponieważ strzeże węzła kilku rosyjskich gazociągów do Europy Wschodniej, Środkowej i Zachodniej [ 6 ] .
Od 2019 roku amerykański kompleks wojskowo-przemysłowy działa na rzecz osłabienia Rosji poprzez angażowanie jej w konflikty na Ukrainie i w Naddniestrzu [ 7 ] . W 2005 roku ówczesna kanclerz Angela Merkel zatrudniła Ursulę von der Leyen jako doradczynię. Obie kobiety naciskają na utworzenie Misji Granicznej Unii Europejskiej dla Mołdawii i Ukrainy (EUBAM). Ta europejska organizacja będzie naruszać Naddniestrze, otaczając jego granice z Mołdawią i Ukrainą, mimo że żaden z tych krajów nie jest członkiem Unii Europejskiej.
Porozumienie podpisane w Anchorage 15 sierpnia 2025 roku przez prezydentów Donalda Trumpa i Władimira Putina stanowi, że Donbas i Noworosja zostaną uznane za terytorium rosyjskie. Oznacza to, że Odessa nie zostanie wyzwolona siłą, lecz zaanektowana na mocy traktatu pokojowego. Odessa graniczy jednak z Naddniestrzem. Dwa tygodnie temu prezydent Putin nadał obywatelstwo rosyjskie wszystkim obywatelom Naddniestrza, którzy się o nie ubiegali [ 8 ] . W ten sposób po zakończeniu wojny na Ukrainie Naddniestrze stanie się rosyjskie, co doprowadzi do rozpadu Mołdawii. Ludność wyraziła to już dwukrotnie.
Upadek Unii Europejskiej
Jedność Unii Europejskiej wydaje się nam niepodważalna. Jednak Wielka Brytania przystąpiła do Unii w 1973 roku i wystąpiła ponownie w 2020 roku. W 2005 roku wyborcy we Francji i Holandii odrzucili referenda w sprawie Konstytucji Europejskiej. Zostały one zignorowane, ponieważ UE odchodziła od swoich „wartości demokratycznych”. W 2013 roku Europejska Trojka (wówczas składająca się z Niemiec, Francji i Wielkiej Brytanii) zmusiła Cypryjczyków do zajęcia depozytów bankowych przekraczających 100 000 euro; Unia Europejska w ten sposób ponownie zdystansowała się od swoich „wartości demokratycznych i liberalnych”.
W 2024 roku Komisja Europejska potajemnie ingerowała w rumuńskie wybory prezydenckie, definitywnie odchodząc od swoich „wartości”. Obecnie, z wyjątkiem Słowenii i Węgier, państwa członkowskie UE kwestionują zasadę jednomyślności w Radzie Europejskiej.
Tymczasem Wielka Brytania, która nie jest już członkiem UE, tworzy nowy sojusz wojskowy – „Północne Siły Morskie”. W skład tych sił wchodzą siły zbrojne Danii, Estonii, Finlandii, Islandii, Litwy, Łotwy, Norwegii i Szwecji. Oczekuje się, że wkrótce dołączą do nich siły zbrojne Niemiec, Polski i Turcji; być może nawet Francji, choć rozmowy między Londynem a Paryżem w 2025 roku nie są już uważane za konieczne. Według zespołu prezydenta Trumpa, Północne Siły Morskie mają zastąpić NATO po wycofaniu się Stanów Zjednoczonych z Sojuszu Atlantyckiego w połowie 2027 roku.
Jednakże sojusz ten jest niezgodny z istnieniem UE, co jest konsekwencją tajnych klauzul Planu Marshalla (1948).
Zauważamy, że niemieckie zbrojenia są finansowane zarówno przez Unię Europejską, jak i Wielką Brytanię. Ta ostatnia finansowała niemieckie zbrojenia przeciwko Sowietom w latach 30. XX wieku. Dopiero po układzie monachijskim (29-30 września 1938 r.) ZSRR, przekonany, że jest kolejną ofiarą III Rzeszy, zawarł pakt niemiecko-sowiecki (23 sierpnia 1939 r.), po czym Berlin zwrócił się przeciwko Londynowi.
Wbrew wypowiadanym ostatnio przez niektórych alarmistycznym głosom o rzekomej rosnącej potędze Niemiec, pogłoski o tym, że nasz zachodni sąsiad mozolnie odtwarza mogące nam zagrozić imperium, należą do tych mocno przesadzonych.
Dowodzą tego fakty, ale również opinie, których miałem okazję wysłuchać podczas rozmów, które przeprowadziłem ostatnio z niemieckimi politykami opozycyjnymi. W pierwszej kolejności straszeni jesteśmy rosnącą militaryzacją gospodarki niemieckiej. Ożywają historyczne demony. Niemcy budują armię, ładują kolejne miliardy euro, a – znając historię najnowszą – musi się to nieuchronnie skończyć źle.
Istotnie nie brzmi to najlepiej, ale tylko do momentu, w którym zaczynamy rozumieć, że potencjał niemiecki nie jest tworzony przez Niemców, a jego ewentualne przyszłe wykorzystanie również nie do końca od Niemców będzie zależało.
Gdy przyjrzymy się strukturze własności Rheinmetall i innych gigantów działającego w republice federalnej przemysłu, szybko zorientujemy się, że to firmy… nie całkiem niemieckie. Dużą część udziałów w nich kontrolują bowiem międzynarodowe, ogromne fundusze inwestycyjne z siedzibą zazwyczaj w Nowym Jorku, a zatem sieć kapitału atlantyckiego, politycznie wyrażana przez ideologię współczesnego globalizmu. A wykorzystanie gromadzonej broni możliwe będzie wyłącznie za zgodą, akceptacją i w interesie klasy rządzącej za Atlantykiem.
Możemy się o tym przekonać, czytając głośny ostatnio manifest korporacji Palantir sygnowany przez jej prezesa, Alexandra Karpa (tego samego, który niedawno odwiedził Kijów, zapowiadając współpracę z armią ukraińską w dziedzinie broni opartej na sztucznej inteligencji). Niemiecka potęga militarna nie będzie zatem w istocie niemiecka – Berlin ma w myśl koncepcji obecnie panującej stać się zbrojnym ramieniem prawicowej [?? md] odmiany globalizmu. Przeszłość Friedricha Merza w międzynarodowych, kontrolowanych przez Anglosasów strukturach finansowych to nie przypadek.
Po drugie, nieustannie wykorzystywany jest stary schemat straszenia nas sojuszem niemiecko-rosyjskim ponad naszymi głowami. Sojusz taki byłby jednak możliwy pod warunkiem realnej podmiotowości każdego z tych państw. Siły suwerenistyczne w Berlinie opowiadają się, owszem, za dialogiem z Moskwą. Ich postulaty ograniczają się wszakże do współpracy energetycznej, ze wszech miar dla nas również korzystnej.
Pamiętajmy, że to Polska jest naturalnym krajem tranzytowym dla rosyjskich surowców zmierzających do niemieckich odbiorców. A to ustawia nas w pozycji, z której każdy kraj kierujący się zdrowym rozsądkiem czerpałby pokaźne korzyści. Nie wspominamy już o tym, że – czy nam się to podoba, czy nie – wchodzimy w skład jednolitej przestrzeni ekonomicznej, a nasza gospodarka utrzymuje się w dużym stopniu dzięki roli podwykonawcy przemysłu niemieckiego.
Wreszcie, zderzamy się z podobnymi wyzwaniami zewnętrznymi, na przykład w postaci migracji, w tym tej niekontrolowanej. Pamiętajmy, że destabilizacja najbliższego otoczenia Europy automatycznie powoduje napływ imigrantów, których oba nasze kraje nie są w stanie zaabsorbować, a tym bardziej zasymilować. Do tego dochodzi zagrożenie z kierunku ukraińskiego; w tym przypadku stajemy się nie tylko krajem docelowym, ale też tranzytowym na nowym szlaku przemytu ludzi, broni i substancji zabronionych, wiodącym również do Niemiec.
Mamy zatem wyraźne, wspólne interesy. Interesy te łączyć mogą suwerenistów polskich i niemieckich, rozumiejących, że jedziemy na tym samym wózku. Że obiektywnym interesem obu naszych krajów jest: 1) jak najszybsze zakończenie wojny na Ukrainie; 2) normalizacja stosunków z Rosją i przywrócenie bezpiecznych dostaw surowców energetycznych; 3) zabezpieczenie granic przed napływem imigrantów, w tym szlakiem ukraińskim.
Mamy zatem o czym rozmawiać. Być może w najbliższym czasie dojdzie do istotnych zmian politycznych u naszych zachodnich sąsiadów. Kolejne sondaże wskazują, że na pozycję lidera liczyć może Alternatywa dla Niemiec (AfD). Najpierw ugrupowanie to zdobyć może władzę w kilku landach wschodnich, a pamiętajmy, że w niemieckim systemie federalnym jest to już realny wpływ na politykę. Później – kto wie – nie możemy wykluczać, że to właśnie to ugrupowanie zdobędzie duży wpływ na rząd federalny w Berlinie. Dlatego poszukiwanie z nim nie tylko kontaktów, ale też wspólnych, łączących nas spraw ma sens. W przeciwieństwie do obrażania się na rzeczywistość i tkwienia w stereotypach każących uznawać niemieckich prawicowych suwerenistów za ludzi o poglądach z założenia antypolskich i rewizjonistycznych.
W roku 2022, w pierwszych miesiącach aktualnej fazy konfliktu rosyjsko-ukraińskiego, państwo niemieckie zachowywało daleko idący dystans wobec wojujących stron.
Jego najbardziej widowiskowym symbolem było przekazanie w ramach „wsparcia” dla strony ukraińskiej kilkuset przestarzałych hełmów z demobilu Bundeswehry.
Od tego czasu zmieniło się jednak bardzo wiele. Dziś Niemcy są jednym z głównych partnerów Ukrainy. Do tego stopnia, że coraz częściej mówi się już nie o niemiecko-ukraińskiej współpracy, lecz wręcz o niemiecko-ukraińskim sojuszu.
Nasi zachodni sąsiedzi, którzy przez dekady z nabożnym spokojem eksportowali głównie samochody, pralki i poczucie własnej wyższości, stali się w ostatnich latach kluczowym dostawcą uzbrojenia dla reżimu Zełenskiego. Na Ukrainę płyną Leopardy 2, Mardery, systemy IRIS-T, amerykańskie Patrioty, haubice samobieżne, amunicja oraz drony rozpoznawcze. Jeszcze niedawno podobna skala zaangażowania Berlina byłaby trudna do wyobrażenia. Niemcy nie ograniczają się jednak wyłącznie do wysyłania sprzętu. Finansują również szkolenia ukraińskich żołnierzy oraz serwis uzbrojenia. W końcu nawet najnowocześniejszy czołg po intensywnym użytkowaniu wymaga napraw i konserwacji. Według danych niemieckiego rządu wartość pomocy wojskowej liczona dla Ukrainy jest już w dziesiątkach miliardów euro. Co, nawiasem mówiąc, pokazuje, że gdy Berlin naprawdę chce działać szybko, potrafi znaleźć pieniądze znacznie sprawniej niż przy osławionej budowie lotniska Berlin Brandenburg.
Dostawy sprzętu i jego serwis oraz szkolenie ukraińskich kadr to jedno, a współpraca na niwie produkcji uzbrojenia, drugie. Kluczową rolę w tym procesie odgrywa Rheinmetall. Ten wiodący niemiecki koncern zbrojeniowy mimo historii sięgającej XIX wieku pozostaje firmą nowoczesną i innowacyjną. Koncern jest dziś jednym z największych producentów amunicji artyleryjskiej kalibru 155 mm, czołgowej 120 mm, a także systemów czujników, kontroli ognia oraz amunicji krążącej. Rheinmetall, przy pełnej aprobacie niemieckich czynników rządowych, rozwija współpracę ze stroną ukraińską, produkując obecnie już bezpośrednio na terytorium Ukrainy. Firma buduje tam zakłady remontowe dla czołgów i pojazdów wojskowych, rozwija produkcję amunicji, systemów dronowych oraz współpracę przy pojazdach opancerzonych.
Plan jest prosty i bardzo niemiecki w swojej konstrukcji: produkować bliżej frontu, dostarczać szybciej, a więc wydajniej i bardziej optymalnie. Przy okazji odbudować potencjał własnego przemysłu zbrojeniowego, który jeszcze niedawno funkcjonował w cieniu europejskich obsesji, wedle których największym zagrożeniem dla kontynentu miała być zbyt wysoka emisja CO? z ekspresów do kawy. Projekt ten ma jednak też istotny cel polityczny. Jest nim coraz silniejsze związanie Ukrainy oraz jej gospodarki z gospodarką niemiecką.
Zarówno strona niemiecka, jak i ukraińska, bynajmniej nie kryją swoich intencji. Podczas niedawnej wizyty w Kijowie minister obrony Niemiec, Boris Pistorius, ogłosił, że Niemcy są zainteresowane rozszerzeniem partnerstwa obronnego z Ukrainą oraz wykorzystaniem ukraińskich doświadczeń w nowoczesnej wojnie. Poinformował także dziennikarzy, że Niemcy i Ukraina planują pogłębić współpracę zbrojeniową, a firmy ukraińskie i niemieckie już pracują nad „obiecującymi projektami”. Obejmują one drony o zasięgu poniżej 100 kilometrów, a także systemy dalekiego zasięgu zdolne do pokonywania odległości do 1500 kilometrów. Jakkolwiek koncepcje Merza i Pistoriusa nie są podzielane przez wszystkie środowiska polityczne w Niemczech, nie wolno ich lekceważyć. Niemcy, odcięte od swojego dotychczasowego partnera na wschodzie, czyli Rosji, poszukują alternatyw. Naturalnym kandydatem jawi się Ukraina, historycznie będąca przecież w dużej mierze efektem niemieckiej kreacji geopolitycznej i społecznej.
Są to dla nas wiadomości co najmniej niepokojące. O ile wieloletnie partnerstwo gospodarcze niemiecko-rosyjskie nie stanowiło dla Polski bezpośredniego zagrożenia, a odpowiednio wykorzystane mogło nawet stać się mechanizmem prorozwojowym, o tyle potencjalne partnerstwo niemiecko-ukraińskie niesie ze sobą cały konglomerat nowych ryzyk. Najważniejszym z nich jest możliwość posiadania zarówno na wschodzie, jak i na zachodzie państw potencjalnie nieprzyjaznych, a nawet wrogich.
Nie zapominajmy, że państwo niemieckie, a później także istotne siły polityczne w Niemczech, przez dekady kwestionowały obecny porządek geopolityczny oraz zasadność przebiegu polsko-niemieckiej granicy. Jakkolwiek obecnie możemy traktować te środowiska jako folklor politycznego marginesu, nie wolno lekceważyć ich potencjału intelektualnego. Koncepcje, które dziś wydają się kuriozalne i przebrzmiałe, w odpowiednich warunkach społecznych i geopolitycznych mogą powrócić ze zdwojoną siłą. Tym bardziej, że również w Polsce nie brakuje środowisk politycznych gotowych dla doraźnych korzyści budzić demony przeszłości. Jeszcze gorzej sytuacja wygląda na linii relacji polsko-ukraińskich. Ze strony państwa ukraińskiego oraz części jego elit politycznych stosunek do Polski bywa przesadnie asertywny, nieprzyjazny, a niekiedy wręcz wrogi. Roszczenia terytorialne wobec Polski nie są na Ukrainie wyłącznie marginesem, lecz pojawiają się także w szerszym nurcie debaty publicznej. Podobnie jest z kultem banderyzmu – ideologii o wyraźnie antypolskim charakterze. W tej sytuacji mamy podstawy do niepokoju.
W roku 1930 Roman Dmowski pisał: „Kwestii (..) ukraińskiej nie można tak traktować, jak się traktuje kwestię pierwszej lepszej narodowości, obudzonej do życia politycznego w XIX stuleciu. Znaczeniem swoim przerasta ona wszystkie inne ze względu na liczbę ludności mówiącej po małorusku, jak na rolę obszaru przez nią zajmowanego i jego bogactw naturalnych w zagadnieniach polityki światowej. Już pod koniec ubiegłego stulecia zajęła ona poczesne miejsce w planach polityki Niemiec, pod których patronatem została tak szeroko postawiona. Odbudowanie państwa polskiego nie zmniejszyło, ale raczej zwiększyło jej znaczenie w widokach polityki niemieckiej: z jej rozwiązaniem wiążą się nadzieje na zmianę granicy niemiecko-polskiej i na zredukowanie Polski do obszaru, na którym byłaby państewkiem nic nie znaczącym, od Niemiec całkowicie uzależnionym.”
Jestem przeciwnikiem bezkrytycznego powtarzania utrwalonych stereotypów. Sam Dmowski nigdy przecież nie kreował się na proroka. Był jedynie, albo aż, niezwykle inteligentnym i spostrzegawczym analitykiem politycznym. Jednak i krytycyzm wobec naszego dziedzictwa politycznego i ideowego musi mieć swoje granice. O ile można powiedzieć, że dzisiejsze Niemcy nie są Niemcami z lat 30. XX wieku, a naród ukraiński znajduje się dziś w zupełnie innym punkcie swojej historii niż sto lat temu, o tyle pewne prawidła geopolityczne pozostają niezmienne. Musimy zatem poważnie rozpatrywać nawet najgorsze dla nas scenariusze. Choćby miałoby to być dla nas wysoce dyskomfortowe.
Strona polska prowadziła przez wiele miesięcy tajne negocjacje ze stroną niemiecką w sprawie umowy o bezpieczeństwie – informuje „Rzeczpospolita”. Temat ujawnił niechcący ambasador RFN w Polsce, Miguel Berger podczas konferencji Impact’26 w Poznaniu.
– Nic o tym nie wiedziałam. To musiało być negocjowane w bardzo wąskim gronie – ocenia cytowana przez portal Katarzyna Pisarska przewodnicząca Fundacji im. Kazimierza Pułaskiego.
Jak podaje „Rz” powołując się na swoje źródła, umowa negocjowana była od wielu miesięcy. Jednak jej istnienie ujawnił dopiero w czwartek ambasador Niemiec w Warszawie Miguel Berger. Stało się to w trakcie konferencji Impact 26 w Poznaniu. Zdaniem jednego z rozmówców portalu, wiadomość „wymsknęła się” niemieckiemu dyplomacie.
Berger później potwierdził doniesienia oraz przekazał, że porozumienie ma zostać zawarte 17 czerwca w trakcie obchodów w Berlinie 35. rocznicy zawarcia polsko-niemieckiego traktatu o sąsiedztwie. Tę informację powtórzył później także wiceszef MON Paweł Zalewski.
Niemcy zapowiadają stworzenie do 2035 r. najpotężniejszej armii na kontynencie liczącej 280 tys. żołnierzy. Kanclerz Friedrich Merz uruchomił plan, według którego do końca dekady na ten cel ma pójść kwota 780 mld euro. Niemcy chcą wydawać 3,5 proc. PKB na obronę. Obecność niemieckich wojsk w Polsce pozostaje jednak śladowa. Inaczej jest np. na Litwie, gdzie stacjonować ma stała brygada Bundeswehry w sile 5 tys. żołnierzy.
Rząd Merza przywrócił powszechny pobór, choć obecnie armia stawia na dobrowolność. Wprawdzie wezwani do służby będą wszyscy, ale kto nie chce, nie musi jej pełnić. Władze zadbały też o poprawę położenia rekrutów, którzy mają otrzymywać wynagrodzenie do 2300 euro netto. Okazuje się jednak, że Niemcy mierzą się z potężnymi brakami kadrowymi. Mimo licznych zachęt, brakuje chętnych do służby w armii. Szef niemieckiego MON Boris Pistorius już wprowadził ograniczenie dla mężczyzn w wieku poborowym, nakładające obowiązek informowania Bundeswehry w przypadku planów wyjazdu z kraju na dłużej niż trzy miesiące.
Niemcy powiększą swoją armię – po raz pierwszy od 25 lat. W ciągu ostatniego ćwierćwiecza Bundeswehra była coraz mniej liczna. Jednak w odpowiedzi na zagrożenie ze strony Rosji i kryzys uchodźczy niemiecki rząd zamierza poprawić swój potencjał obronny. Jak podały we wtorek niemiecka media, minister obrony narodowej Ursula von der Leyen zapowiedziała, że w ciągu siedmiu lat Bundeswe…Czytaj dalej
Rząd niemiecki jest głęboko przekonany, że może i musi pokonać Rosję. Deklarowanym celem jest zdecydowane zwycięstwo.
Minister obrony Boris Pistorius (SPD) po raz kolejny pojawił się w Kijowie 11 maja 2026 roku. Tym razem nacisk położono na podpisanie wspólnych kontraktów zbrojeniowych z Ukrainą na produkcję dronów zdolnych do ataków w zasięgu do 1500 kilometrów. „Niemcy opierają się na wspólnych przedsięwzięciach niemieckich i ukraińskich firm w zakresie produkcji dronów” – oświadczył minister obrony podczas wizyty w Kijowie. – Dotyczy to „w szczególności wspólnego rozwoju i produkcji dronów o zróżnicowanym zasięgu, od poniżej 100 do 1500 kilometrów”.
Krok po kroku wdrażana jest w życie dwustronna umowa z Ukrainą o strategicznym partnerstwie. Pistorius pozwolił się nawet zabrać na linię frontu. W retoryce z czasów II wojny światowej przeanalizował sytuację: „Rosja przechodzi okres słabości”. Rząd niemiecki ledwo kryje swoje uczestnictwo w prowadzeniu wojny na Ukrainie. Pod pretekstem pomocy Ukrainie w obronie własnej Berlin buduje kompleks militarno-przemysłowy, w którym niemieckie firmy zbrojeniowe konsekwentnie posiadają większościowy udział. Staje się coraz bardziej oczywiste, że stanowi to fundamentalną zmianę w niemieckiej polityce.
Ciągłość niemieckiej polityki wschodniej – od Brześcia Litewskiego do dziś
Niemcy w pełni przyjmują rolę wiodącej siły w walce z Rosją, wiążąc to z powrotem na geopolityczne linie frontu dawnego Cesarstwa Niemieckiego. Traktat brzeski z marca 1918 roku między państwami centralnymi, na czele z Niemcami, a Rosją Radziecką jest dziś w dużej mierze zapomniany w historii. Niemiecki historyk Fritz Fischer, analizując niemiecki imperializm, zwrócił uwagę na ciągłość niemieckiej polityki wschodniej (Ostpolitik) między traktatem brzeskim a atakiem III Rzeszy na Związek Radziecki. Brześć Litewski stworzył szereg państw buforowych kontrolowanych przez Niemcy, które stanowiły przyszłą trampolinę do wojny agresywnej przeciwko Rosji Radzieckiej.
Przyjazd Lwa Trockiego na czele radzieckiej delegacji pokojowej – dworzec kolejowy w Brześciu Litewskim. 08.01.1918.
W 2026 roku Berlin wydaje się reaktywować geopolityczne zasady Brześcia Litewskiego. Po wycofaniu się Stanów Zjednoczonych Ukraina jest finansowana niemal wyłącznie przez UE, a lwią część zapewniają Niemcy. Kijów staje się zatem coraz bardziej przedłużeniem Berlina, zarówno pod względem militarnym, jak i finansowym. Nawet decyzja o zakończeniu wojny nie wydaje się już zapadać na Ukrainie, lecz w Berlinie i Brukseli. Rząd niemiecki i przedstawicielka UE Kaja Kallas szorstko odrzucili propozycję prezydenta Rosji Władimira Putina, aby powołać byłego kanclerza Niemiec Gerharda Schrödera lub polityka o podobnym profilu na mediatora.
Zniesienie niemieckich ograniczeń zbrojeniowych
Dalsze przedłużanie wojny wydaje się być celem rządu niemieckiego. Nawiasem mówiąc, spełnia to również marzenie Berlina o uwolnieniu się od ostatnich ograniczeń militarnych wynikających z upadku reżimu nazistowskiego. W odpowiedzi na ataki rakietowe V2 III Rzeszy na Londyn i Rotterdam, Republice Federalnej Niemiec zakazano opracowywania własnych pocisków rakietowych do czasu przezbrojenia w 1955 roku. Także potem niemieckie pociski manewrujące praktycznie nie powstały aż do końca zimnej wojny. Szwedzko-niemiecki pocisk manewrujący Taurus został wprowadzony do Bundeswehry dopiero w 2005 roku. Głównym problemem Taurusa jest to, że jego silniki zawierają komponenty amerykańskie, co oznacza, że Stany Zjednoczone roszczą sobie prawo do współdecydowania w przypadku eksportu na Ukrainę.
Rząd niemiecki gorączkowo pracuje nad zniesieniem tych ograniczeń. W związku z tym w zakresie produkcji Taurusa Neo dąży do współpracy z japońskimi producentami. Podobnie w odniesieniu do dronów próbuje wykluczyć amerykańskich producentów, aby zapewnić sobie kontrolę nad rozmieszczeniem i eksportem tej broni dalekiego zasięgu.
Szukający oszczędności rząd Stanów Zjednoczonych zaostrzył podział obowiązków w NATO i przekazał wojnę zastępczą na Ukrainie Unii Europejskiej pod niemieckim przywództwem. Rząd niemiecki w ten sposób uzurpuje sobie prawo do wojny na Ukrainie i stoi w obliczu dwóch głównych problemów: po pierwsze, podważa swoją bazę społeczną, likwidując państwo opiekuńcze, niezbędne do przygotowań do wojny. Po drugie, zachowuje się jak linoskoczek bez siatki, kwestionując rosyjską potęgę jądrową i nowe możliwości rakietowe – mając nadzieję ostatecznie zapewnić sobie miejsce pod amerykańskim parasolem nuklearnym.
Pokój poprzez dialog staje się zatem coraz mniej prawdopodobny. Każdy, kto – jak polityk SPD Rolf Mützenich – choćby zasugeruje rozpoczęcie rozmów rozbrojeniowych z Rosją po decyzji prezydenta USA Trumpa o tymczasowym wycofaniu amerykańskich rakiet z Niemiec, jest obecnie uważany za zdrajcę. Wśród niemieckich polityków szerzy się atmosfera podżegania do wojny, która nie toleruje już nawet sprzeciwu.
