Stany Zjednoczone nie są już niekwestionowaną potęgą światową. Są w stanie upadku, a arbitralna wojna Trumpa z Iranem przyspiesza upadek imperium. Norweski ekspert ds. geopolityki, prof. Glenn Diesen, podjął próbę odpowiedzi na pytanie, jak zareagują pozostałe dwa supermocarstwa.
W wywiadzie udzielonym sędziemu Andrew Napolitano 18 marca 2026 roku norweski ekspert, prof. Glenn Diesen, stwierdził, że brutalna, niesprowokowana, podstępna i nielegalna wojna prowadzona przez USA i Izrael przeciwko Iranowi była ostatnią próbą Waszyngtonu, by powstrzymać względny upadek imperium USA. Ostatnią próbą odwrócenia biegu wydarzeń i przywrócenia niegdyś niekwestionowanej hegemonii USA na Bliskim Wschodzie, zwłaszcza że region ten ma kluczowe znaczenie dla globalnych dostaw energii.
Próba ta przyniosła spektakularny efekt odwrotny do zamierzonego dla administracji Trumpa i Izraela. W niecałe trzy tygodnie od wybuchu wojny powolny upadek USA przyspieszył i jest widoczny na całym świecie. Nigdzie nie jest to bardziej widoczne niż w reakcjach Moskwy i Pekinu. To, co miało być strategicznym majstersztykiem Trumpa i Netanjahu, okazało się lekcją amerykańskiej beznadziei, paniki, desperackich kłamstw, ciągle sprzecznych wymówek i – co najważniejsze – całkowitego zniszczenia własnej wiarygodności w dyplomacji międzynarodowej.
Od ostrożnej nadziei na reelekcję Trumpa do lodowatego rozczarowania
Zaledwie rok temu na Kremlu panował ostrożny optymizm. Trump obiecał dyplomację podczas swej kampanii wyborczej – i przynajmniej początkowo dotrzymał słowa. Wznowił bezpośrednie rozmowy z Moskwą po trzech latach całkowitej ciszy za czasów Bidena. Mówił otwarcie o zakończeniu wojny ‚w 24 godziny’ na Ukrainie.
Z rosyjskiej perspektywy był to wyraźny sygnał, że Waszyngton miał żywotny interes w przeciągnięciu Rosji na stronę globalnego układu sił, zamiast wpychać ją jeszcze głębiej w ramiona Pekinu, jak twierdzi norweski geostrateg. Podczas gdy Kreml przejrzał prosty plan Trumpa, fanatyczne rusofoby w europejskich kręgach rządowych były zaniepokojone, gdyż propozycja Trumpa otworzyła Rosjanom wiele możliwości kreatywnej dyplomacji.
Niemniej jednak nadzieje Rosji na dwustronne porozumienie z USA legły w gruzach. Profesor Diesen mówi wprost: Rosjanie zadają sobie teraz pytanie, „czy dyplomacja Trumpa nie była jedynie pułapką”. Wojna z Iranem stanowi ostateczny dowód. Waszyngton dwukrotnie nadużył dyplomacji jako przykrywki dla niespodziewanych ataków.
Przypomina to niepokojąco wspierane przez USA ukraińskie ataki na rosyjskie bombowce atomowe i strategiczne instalacje radarowe, a także domniemany zamach na prezydenta Putina w jego rezydencji w Wałdaju.
Kreml wyciągnął teraz gorzkie wnioski i jest w trakcie przepisywania całej historii z Trumpem. Czy kiedykolwiek był on rzeczywiście zainteresowany odprężeniem? A może jedynie grał na zwłokę, aby zyskać na czasie? Profesor Diesen postrzega to jako decydujący punkt zwrotny: Rosja uczy się, że amerykańska dyplomacja pod hasłem przywracania hegemonii nie jest już godna zaufania. Każde negocjacje mogą być preludium do kolejnego ataku.
Szok Pekinu: zniszczenie światowej gospodarki jako straty uboczne
Chińskie władze obserwują ten sam spektakl – tylko z jeszcze większym przerażeniem. Profesor Diesen określa nastrój w Pekinie jako szok. Nie tylko z powodu całkowitego lekceważenia prawa międzynarodowego i wszelkich zasad prowadzenia wojny, ale przede wszystkim z powodu bezwzględnego zniszczenia globalnego porządku gospodarczego. Atak na South Pars, największe na świecie złoże gazu ziemnego, nie jest odosobnionym atakiem militarnym, lecz ‚dosłownym spaleniem’ globalnej gospodarki. Wszystko dosłownie płonie.
Trump odwołał już zaplanowane spotkanie z Xi Jinpingiem w kwietniu. Jego pierwotny plan był jasny: chciał przybyć do Pekinu z pełnym sukcesem w postaci ‚zmiany reżimu w Iranie’, przedstawić go jako trofeum i wywrzeć presję na Xi, przejmując kontrolę USA nad Iranem i Cieśniną Ormuz. Zamiast tego Waszyngton pogrążył się w samo-stworzonym chaosie w Zatoce Perskiej. Chiny dostrzegają tu ten sam schemat co Rosja: USA desperacko próbują powstrzymać swój relatywny upadek i wzmocnić swoją pozycję wobec innych mocarstw – i robiąc to, kierując się ideologią ‚po nas choćby potop’, niszczą system międzynarodowy, nad którym dominowały przez dekady.
Pekin dostrzega nie tylko irracjonalność militarną, ale także szaleństwo gospodarcze. Blokada Cieśniny Ormuz, gwałtowny wzrost cen energii na całym świecie, deindustrializacja Europy – wszystko to nie są skutki uboczne, ale bezpośrednie konsekwencje spanikowanego supermocarstwa, które tworzy jedynie chaos.
Chaos w USA jeszcze bardziej zbliża Rosję i Chiny
W tym miejscu perspektywy Moskwy i Pekinu zlewają się w jedną i tę samą diagnozę. Oba mocarstwa dochodzą do tego samego wniosku: imperium USA nie działa już z rozpędu siły, lecz ze strachu. Stało się nieprzewidywalne, kłamie otwarcie (wystarczy pomyśleć o groteskowym twierdzeniu, że Irańczycy zamordowali własne uczennice tomahawkami), ignoruje zasady i poświęca globalną gospodarkę na ołtarzu własnej hegemonii, a raczej własnej głupoty.
Dzieje się dokładnie odwrotnie niż Trump chciał osiągnąć: zamiast oddzielić Rosję od Chin, zbliża je do siebie. Wojna z Iranem staje się katalizatorem wielobiegunowego porządku świata, którego Waszyngton nie może już powstrzymać, a jedynie przyspieszyć. Profesor Diesen dostrzega tu prawdziwą tragedię: USA zapomniały o lekcji historii – ci, którzy próbują powstrzymać ich upadek przemocą, jedynie go przyspieszają.
Europa jako straty uboczne
Szczególnie gorzkie dla Brukseli jest to, że Stary Kontynent płaci najwyższą cenę. Po latach rusofobii i samozadowolenia z ‚wyzwolenia’ od rosyjskiej energii, Europa znajduje się teraz w podwójnej izolacji. Katarski LNG i bliskowschodnia ropa naftowa są odcięte, a ceny energii gwałtownie rosną. Deindustrializacja, która rozpoczęła się od wojny na Ukrainie, osiąga nowy, śmiertelny poziom – szczególnie w Niemczech.
I właśnie na tym polegają pośrednie korzyści Rosji. Nawet zatwardziali rusofobowie, tacy jak premier Belgii czy prezydent Finlandii nagle wzywają do normalizacji stosunków z Moskwą. Europa i tak już kupuje rosyjską ropę – tylko za pośrednictwem Indii, z wysokimi marżami. Hipokryzja się załamuje. Jak zwięźle ujął to norweski profesor: „Europejczycy najwyraźniej nie mogą jednak żyć bez rosyjskiej energii”. Wojna z Iranem zmusza ich do powrotu do stołu negocjacyjnego z Moskwą.
Wniosek: Wojna z Iranem – grabarzem amerykańskiej hegemonii
Ten wniosek nie opiera się na spekulacjach, lecz na chłodnej, opartej na faktach analizie: Kreml i Pekin obserwują ten sam scenariusz – supermocarstwo działające w warunkach względnej słabości, posługujące się kłamstwami, atakami z zaskoczenia i destrukcją gospodarczą. Rosja wyciągnęła wnioski: zaufanie jest naiwne. Chiny wyciągnęły wnioski: USA niszczą porządek świata, aby ocalić swoją hegemonię.
Rezultat jest nieunikniony. Wojna z Iranem miała powstrzymać upadek USA, ale zamiast tego przyspiesza go w zawrotnym tempie: militarnie w asymetrycznej pułapce, gospodarczo poprzez globalne wstrząsy i geopolitycznie poprzez ostateczną utratę zaufania u dwóch mocarstw, których Waszyngton wciąż musi się obawiać.
Trump i jego jastrzębie nie uratowali imperium. Dostali śmiertelny cios, a Rosja i Chiny obserwują – już nie z nadzieją, lecz z pewnością, że wielobiegunowy świat jest niepowstrzymany. Amerykański wiek nie kończy się z hukiem, lecz samo-sprawczą implozją na pustyniach Bliskiego Wschodu.
Wystrzelony przez Iran na początku marca hipersoniczny pocisk manewrujący stanowi rewolucyjny krok w technice rakietowej i daje dużą przewagę irańskim siłom w tej wojnie, w której Iran broni się przed agresją Izraela i Stanów Zjednoczonych.
Jednym uderzeniem wyeliminowano siedmiu wysokich rangą izraelskich oficerów. Pocisk, który trafił w ufortyfikowane centrum dowodzenia? Nikt nie był w stanie go zatrzymać. Ani Arrow, ani THAAD, ani Patriot. Wystrzelono dziesięć pocisków przechwytujących – i każdy z nich zawiódł. Rzeczywistość operacyjna, którą demonstruje tutaj irański hipersoniczny pojazd ślizgowy Fattah-2, nie tylko przełamuje najnowocześniejsze sieci obronne świata. Zasadniczo zmienia wszystko, co sądziliśmy, że wiemy o współczesnym prowadzeniu wojny.
Jedna rakieta obaliła szereg dominujących dotychczas przekonań wojskowych fachowców od strategii obrony przeciwrakietowej. Izrael dysponuje najbardziej zaawansowanym na świecie systemem obrony powietrznej, stworzył głęboko pod ziemią centrum dowodzenia dla oficerów sił zbrojnych IDF, by zapewnić im bezpieczeństwo przy kierowaniu operacjami wojskowymi i te środki okazały się nieskuteczne wobec jednej irańskiej rakiety, której perska nazwa Fattah oznacza, nie bez przyczyny zdobywcę.
W takiej sytuacji jedyna strategia obrony przed irańskimi rakietami mogłaby polegać na bezustannym kontrolowaniu CAŁEJ powierzchni Iranu przez siły lotnicze antyludzkiej koalicji USA-Izrael. Powierzchnia Iranu wynosi milion sześćset czterdzieści osiem tysięcy kilometrów kwadratowych. Przekracza rozmiarem łączną powierzchnię Francji, Hiszpanii i Niemiec. Załóżmy teoretycznie, że amerykańskie satelity odkryją światło pochodzące od silnika właśnie odpalonej rakiety i w ciągu 30 sekund informacja dotrze do mocno już zniszczonego poprzednimi irańskimi atakami centrum koordynacji obrony powietrznej w regionie.
Wolność i demokracja opierająca się na sile armii to piękne, ale fałszywe hasło.
Reakcją mogłoby być wystrzelenie rakiety obronnej. Problem polega na tym, że irańska rakieta jest w stanie osiągnąć prędkość do 18 tysięcy kilometrów na godzinę, natomiast rakiety obrony potrafią lecieć ze znacznie mniejszą prędkością. Jeśli uwzględnimy przy tym zdolność irańskiej rakiety do nieoczekiwanej zmiany trajektorii, mamy do czynienia z całkowitą porażką dotychczasowej koncepcji obrony powietrznej.
No to może jakaś koalicja przeciwko „osi zła”?
Coś poszło bardzo nie tak w zadufanej we własną potęgę polityce agresorów. Iran okazał się nie tylko moralnie lepszym od zakłamanego imperium bombowej demokracji, ten kraj stosuje dalekowzroczną i inteligentną strategię walki z taką pseudodemokracją. Ciekawe, ile jeszcze niespodzianek oczekuje syjonistycznych barbarzyńców?
Iranowi kończą się rakiety! Tak wybrzmiewa mainstreamowa propaganda oderwana od rzeczywistości.
Jedna z kilkuset irańskich ultraufortyfikowanych baz podziemnych na ogromnych poligonach Iranu. Stąd nadają do Izraela wiadomości hipersoniczną przesyłką ekspresową. Źródło.
Wygląda na to, że Iran wręcz zaprasza amerykańskich żołnierzy do desantu na Iran. Czyżby kolejna pułapka nakierowana przeciwko egocentryzmowi Trumpa?
Trump odgrywa polityczny teatr, w którym reflektory zastąpiono menorami – siedmioramiennymi świecznikami wypożyczonymi z synagogi. Im mniej szczegółów widzi publiczność, tym łatwiej można ukryć katastrofalną grę aktorów odgrywających niechciane role w tej tragikomedii.
Autor artykułu Marek Wójcik Mail: worldscam3@gmail.com
Po atakach Iranu na infrastrukturę gazową Kataru świat może stanąć w obliczu poważnych zakłóceń w dostawach… helu – jednego z kluczowych surowców dla nowoczesnych technologii.
Choć dla większości osób hel kojarzy się głównie z balonami, w rzeczywistości jest absolutnie krytyczny dla przemysłu półprzewodników, medycyny oraz sektora kosmicznego. I właśnie jego globalne dostawy zostały poważnie zagrożone.
Katar odpowiada za jedną trzecią światowego helu
Katar, dzięki ogromnym złożom gazu ziemnego, odpowiada za około 30–33% globalnej produkcji helu. Surowiec ten jest produktem ubocznym wydobycia gazu i pozyskiwany jest w procesie kriogenicznej separacji.
Kluczowym punktem na mapie światowej produkcji jest kompleks w Ras Laffan – największy na świecie zakład LNG. To właśnie tam dochodziło do ataków, które zmusiły państwowego operatora do wstrzymania produkcji już na początku marca.
Sytuację dodatkowo pogorszyły kolejne uderzenia, które – według operatora – spowodowały „rozległe zniszczenia”. W efekcie eksport helu ma zostać trwale ograniczony o około 14%, a pełna odbudowa infrastruktury może potrwać lata.
Ceny helu rosną – i to dopiero początek
Już teraz ceny spotowe helu podwoiły się od początku konfliktu. To jednak dopiero wstęp do potencjalnych podwyżek.
Rynek helu jest specyficzny – większość dostaw odbywa się w ramach długoterminowych kontraktów, a handel spotowy stanowi zaledwie kilka procent rynku. To oznacza, że prawdziwe skutki kryzysu dopiero nadejdą, gdy nowe ceny zaczną obowiązywać w kontraktach.
Eksperci przewidują, że największe problemy pojawią się z kilkutygodniowym opóźnieniem – dokładnie wtedy, gdy wyczerpią się zapasy wysłane jeszcze przed eskalacją konfliktu.
Bez helu nie ma chipów ani AI
Hel odgrywa kluczową rolę w produkcji półprzewodników, które napędzają współczesną gospodarkę – od smartfonów, przez centra danych, aż po modele sztucznej inteligencji.
Jest wykorzystywany m.in. do chłodzenia wafli krzemowych w trakcie ich obróbki. Dzięki wyjątkowym właściwościom przewodzenia ciepła pozwala utrzymać stabilną temperaturę w trakcie niezwykle precyzyjnych procesów technologicznych.
Co istotne – obecnie nie istnieje realny zamiennik helu w tym zastosowaniu.
Uderzenie w medycynę i sektor kosmiczny
Problemy z dostępnością helu mogą uderzyć także w ochronę zdrowia. Gaz ten jest niezbędny do chłodzenia nadprzewodzących magnesów w urządzeniach do rezonansu magnetycznego (MRI).
Jednocześnie hel jest kluczowy dla przemysłu kosmicznego – służy m.in. do oczyszczania zbiorników paliwowych w rakietach. Rosnąca liczba startów realizowanych przez firmy takie jak SpaceX czy Blue Origin tylko zwiększa zapotrzebowanie.
Sytuację komplikuje fakt, że hel jest niezwykle trudny w przechowywaniu i transporcie. W postaci gazowej łatwo ucieka nawet przez mikroskopijne nieszczelności, dlatego musi być skraplany i transportowany w specjalnych, bardzo drogich kontenerach.
Obecnie około 200 takich zbiorników utknęło na Bliskim Wschodzie. Każdy z nich kosztuje około milion dolarów, co dodatkowo ogranicza możliwości szybkiego przeorganizowania dostaw.
Azja najbardziej narażona
Najbardziej zagrożone są kraje Azji, które odpowiadają za znaczną część globalnej produkcji półprzewodników.
Szczególnie wrażliwa jest Korea Południowa – firmy takie jak Samsung Electronics i SK Hynix importują [importowali... md] nawet około 65% helu z Kataru.
Rosnące napięcie na Bliskim Wschodzie może uderzyć w podstawy życia milionów ludzi. Kluczowa infrastruktura dostarczająca wodę pitną w krajach Zatoki Perskiej znalazła się w centrum zagrożenia po ostrzeżeniach Iranu.
Zatoka Perska / pixabay zdj. ilustr.
Groźby i napięcie w regionie
Władze Iranu ostrzegły, że w przypadku amerykańskiego ataku na irańskie elektrownie zagrożone mogą być instalacje odsalania wody w regionie Zatoki Perskiej.
Prezydent USA Donald Trump zagroził wcześniej zniszczeniem irańskich elektrowni, jeśli Teheran nie odblokuje cieśniny Ormuz w ciągu 48 godzin.
W odpowiedzi przewodniczący irańskiego parlamentu zapowiedział: „krytyczna infrastruktura w całym regionie, w tym obiekty energetyczne i odsalarnie, stanie się celem odwetu”.
Kluczowa infrastruktura zagrożona
Instalacje odsalania wody mają fundamentalne znaczenie dla państw Zatoki Perskiej, zapewniając około 70 proc. wody pitnej w regionie.
Bez nich nawet 100 mln mieszkańców mogłoby w krótkim czasie stracić dostęp do wody. W Katarze odsalanie pokrywa około 99 proc. zapotrzebowania, w Kuwejcie i Bahrajnie około 90 proc., w Omanie 86 proc., a w Arabii Saudyjskiej około 70 proc. W Zjednoczonych Emiratach Arabskich udział ten wynosi około 42 proc.
Pierwsze uderzenia i realne zagrożenie
Po rozpoczęciu bombardowań Iranu przez USA i Izrael 28 lutego oraz irańskich ataków odwetowych pojawiły się pierwsze incydenty dotyczące infrastruktury wodnej.
Iran oskarżył USA o uderzenie 7 marca w zakład na wyspie Keszm, co zakłóciło dostawy wody do 30 wiosek. Dzień później Bahrajn poinformował o uszkodzeniu instalacji odsalania po ataku drona.
Niewielkie uszkodzenia zgłaszały także Kuwejt i Zjednoczone Emiraty Arabskie.
Eksperci: grozi kryzys humanitarny
Eksperci ostrzegają, że eskalacja ataków może mieć dramatyczne konsekwencje.
Atlantic Council wskazał, że systematyczne uderzenia w instalacje odsalania mogą doprowadzić do kryzysu humanitarnego i gospodarczego na dużą skalę. Uszkodzenia mogą także wywołać rozległe awarie zasilania w miastach.
Raport CIA z 2010 r. podawał, że zniszczenie kluczowej infrastruktury mogłoby pozbawić kraje regionu większości wody pitnej w ciągu kilku dni, a skutki kryzysu mogłyby trwać miesiącami.
Wysoka zależność i ogromne ryzyko
W regionie działa ponad 400 instalacji odsalania, jednak ponad 90 proc. produkcji pochodzi z zaledwie 56 zakładów. Ich koncentracja i położenie w pobliżu Iranu zwiększają podatność na ataki.
Od 2006 r. państwa Zatoki zainwestowały ponad 53 mld dolarów w rozwój tej infrastruktury. Wprowadzono również systemy zabezpieczeń, w tym sieci rurociągów i magazyny wody.
Najlepiej przygotowane są Arabia Saudyjska i Zjednoczone Emiraty Arabskie, natomiast Bahrajn, Katar i Kuwejt mają ograniczone rezerwy. W ZEA zapasy wody wystarczają na około 45 dni.
Fundament życia w regionie
Odsalanie wody stało się podstawą funkcjonowania nowoczesnych państw Zatoki Perskiej, umożliwiając rozwój miast i gospodarek mimo skrajnego niedoboru wody słodkiej.
Eksperci podkreślają, że kluczowe są dalsze inwestycje w systemy antydronowe oraz rozwój mniejszych, rozproszonych instalacji opartych na energii odnawialnej.[hi, hi… md]
Rezygnacja Joe Kenta wstrząsa Waszyngtonem i odbija się echem daleko poza Ameryką. Ten artykuł wyjaśnia, dlaczego ta rezygnacja ma tak wielką wagę
Wysoki rangą urzędnik służb bezpieczeństwa rezygnuje – nie po cichu, nie za kulisami, ale otwarcie atakując oficjalne uzasadnienie trwającej wojny. Joe Kent, do niedawna jeden z kluczowych architektów amerykańskiej polityki antyterrorystycznej, publicznie stawia dalekosiężne i kluczowe pytanie: Co by było, gdyby zagrożenie, na którym opiera się ta wojna, nigdy nie istniało? Jego rezygnacja to coś więcej niż osobisty krok – to pęknięcie w fundamentach amerykańskiej narracji politycznej.
To nie eksplozje wstrząsają porządkami politycznymi – to wyznania. Czasami jedno zdanie wystarczy, by zachwiać gmachem oficjalnej narracji. Joseph „Joe” Kent, jeszcze kilka godzin temu dyrektor Narodowego Centrum Antyterrorystycznego, napisał takie zdanie. Nie mógł „w dobrej wierze popierać” wojny z Iranem. Iran „nie stanowił bezpośredniego zagrożenia”.
Co więcej, wojna ta wybuchła pod presją Izraela i potężnego lobby w USA. To słowa, które nie pochodzą od opozycji, z sekcji komentarzy kulturalnych ani z uniwersyteckich think tanków. To słowa z samego serca amerykańskiej architektury bezpieczeństwa (1)(2)(3).
Kim jest ten człowiek, który tak otwarcie sprzeciwia się kursowi swojej własnej administracji? Aby zrozumieć implikacje jego rezygnacji ze służby publicznej, trzeba zrozumieć urząd, z którego zrezygnował Kent. Joe Kent nie jest urzędnikiem państwowym drugiej kategorii, pacyfistycznym aktywistą ani teoretykiem akademickim. Jest produktem tych samych instytucji, których decyzje teraz kwestionuje.
Kent to 45-letni weteran, pochodzący z Sweet Home w Oregonie, a wychowany w Portland. Służył w armii przez około 20 lat, w tym w 75. Pułku Rangerów, Siłach Specjalnych i Dowództwie Operacji Specjalnych Armii Stanów Zjednoczonych. Jego oficjalny profil w NCTC podkreśla jego 11 misji bojowych na Bliskim Wschodzie i w innych regionach wysokiego ryzyka, a także liczne odznaczenia wojskowe. Po odbyciu służby wojskowej pracował jako oficer paramilitarny dla CIA (4)(5). Politycznie wyróżnił się później jako przedstawiciel ruchu „America First”, który krytycznie odnosił się do interwencjonizmu, ale nie udało mu się wygrać wyborów do Kongresu w stanie Waszyngton ani w 2022, ani w 2024 roku.
Jego biografia nosi znamiona wojny i straty. Jego pierwsza żona, Shannon Kent, była starszym sierżantem marynarki wojennej i specjalistką od kryptologii. Zginęła w zamachu terrorystów w Manbidż w Syrii w 2019 roku. Według doniesień medialnych, pozostawiła po sobie dwoje dzieci (6). Samo NCTC napisało w swojej biografii Kenta, że jego rodzina poświęciła swoje życie walce z terroryzmem i że śmierć Shannon Kent była częścią dziedzictwa, które napędza misję agencji.
Fakt, że ten sam człowiek odrzuca teraz politykę wojenną swojej administracji, powołując się na tę właśnie stratę, nadaje jego pismu szczególną wagę moralną. Ta strata nie jest retorycznym ozdobnikiem; to biograficzny punkt zwrotny, wyczuwalny w jego liście rezygnacyjnym. Kiedy Kent mówi o tym, że nie jest w stanie wysłać kolejnego pokolenia na wojnę, która nie przynosi żadnych korzyści, nie jest komentatorem. Kent jest bezpośrednim uczestnikiem.
Osoba Joe Kenta nie może być rozumiana wyłącznie na podstawie jego rezygnacji. Podobnie jak w przypadku Charliego Kirka, jego historia również jest kształtowana przez lata medialnego przekazu, który w przypadku Kenta wydaje się być utrwalony w momencie zerwania z linią rządu. Kent był wielokrotnie klasyfikowany jako skrajnie prawicowy przez wiodące media, takie jak „The New York Times”, „The Washington Post” i CNN. Czy taka klasyfikacja oddaje sprawiedliwość profilowi Kenta? Klasyfikacja ta opiera się nie tyle na ekstremistycznych zamiarach, co na sieci kontaktów, sojuszach politycznych i przesadnych interpretacjach. Jako kluczowe przykłady wymieniono jego „kontakty” z blogerem i filmowcem Nickiem Fuentesem, otwarcie antysemickim przedstawicielem alt-prawicy, oraz z Joeyem Gibsonem, aktywistą prawicowej sceny ulicznej. Ponadto, tymczasowo zatrudnił doradcę powiązanego z „Proud Boys”, grupą uważaną w USA za agresywną. Te powiązania są udokumentowane, ale jednocześnie stanowią podstawę interpretacji, która przechodzi od kontaktu faktycznego do ideologicznego. Sam Kent odrzucił to oskarżenie. Publicznie oświadczył, że nie chce mieć „niczego wspólnego z ludźmi” dopuszczającymi się przemocy lub wyznającymi rasistowskie ideologie, podkreślając, że indywidualne kontakty nie oznaczają politycznej zgody ani osobistej bliskości. Jednak ten dystans jest często przyćmiewany przez pierwotny opis w ideologicznie nacechowanym dyskursie medialnym.
Sprawa dotyka również fundamentalnego mechanizmu zarówno dawnej, jak i współczesnej komunikacji politycznej: zasady winy przez skojarzenie i maccartyzmu. Pozwala to oceniać aktorów politycznych nie tylko na podstawie ich własnych wypowiedzi, ale także na podstawie peryferii ich otoczenia. W ten sposób debata wkracza w szarą strefę – spotkania stają się relacjami, relacje stają się narracjami. Przejście jest płynne i właśnie dlatego skuteczne. Fakt, że Kent jednocześnie zajmuje stanowiska wysoce kontrowersyjne w samym amerykańskim dyskursie – takie jak krytyka zagranicznych misji, wątpliwości co do wyborów w 2020 roku czy stanowcze odrzucenie ugruntowanych instytucji bezpieczeństwa – dodatkowo ułatwia takie ujęcie sprawy. Ale i tutaj istnieje granica między krytyką a ideologią, granica politycznie kontrowersyjna i nie zawsze jasno zdefiniowana w mediach.
Ci, którzy postrzegają Kenta jako członka establishmentu bezpieczeństwa, rozpoznają w tym rzadki znak: nawet w najściślejszych kręgach pojawiają się wątpliwości – i, jak w tym przypadku, są one otwarcie wyrażane. Jego stanowisko było kluczowe. Narodowe Centrum ds. Zwalczania Terroryzmu to nie byle jaka agencja. To kluczowy węzeł amerykańskiej struktury bezpieczeństwa. To tutaj zbiegają się informacje z wojska, agencji wywiadowczych i partnerów międzynarodowych. To tutaj ocenia się zagrożenia, opracowuje scenariusze i ustala priorytety operacyjne. Dyrektor tego centrum nie jest jedynie administratorem; jest architektem percepcji zagrożeń. Ktokolwiek sprawuje to stanowisko, pomaga decydować, co jest uważane za zagrożenie, a co nie.
ABC podsumowuje rolę Kenta jako głównego doradcy prezydenta w kwestiach terroryzmu i, według Biura Dyrektora Wywiadu Narodowego (ODNI), nadzorującego amerykański aparat antyterrorystyczny i antynarkotykowy (4)(5). ODNI to centralny organ koordynujący działania amerykańskich agencji wywiadowczych. Został utworzony po atakach z 11 września 2001 roku w celu usprawnienia współpracy między różnymi agencjami wywiadowczymi. Codzienna praca Kenta polegała na ocenie, konsolidacji i klasyfikowaniu zagrożeń egzystencjalnych.
Kiedy ktoś taki deklaruje, że nie było bezpośredniego zagrożenia ze strony Iranu, nie jest to opinia. To analiza, a obecnie także tektoniczna zmiana w samookreśleniu polityki bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych.
Dyskusja nastąpiła we wtorek (17 marca 2026 r.) i została opublikowana jako list otwarty do Donalda Trumpa na platformie X (7). Tekst jest klasyczny w swojej strukturze, ale niezwykły w treści. Kent rozpoczyna od uznania wcześniejszej polityki zagranicznej Trumpa, którą interpretuje jako próbę powstrzymania Ameryki przed niekończącymi się wojnami. „Popieram wartości i politykę zagraniczną, którymi kierował się Pan w kampaniach w latach 2016, 2020 i 2024, i które realizował Pan podczas swojej pierwszej kadencji. Do czerwca 2025 roku zrozumiał Pan, że wojny na Bliskim Wschodzie były pułapką, która pozbawiła Amerykę cennego życia naszych patriotów i uszczupliła bogactwo oraz dobrobyt naszego narodu” – stwierdza Kent w liście rezygnacyjnym, przedstawiając swoje postrzeganie Donalda Trumpa.
„Podczas swojej pierwszej kadencji rozumiał Pan lepiej niż jakikolwiek inny współczesny prezydent, jak zdecydowanie używać siły militarnej, nie wciągając nas w niekończące się wojny” – kontynuuje. Kent wspomina lata, w których siła militarna była wykorzystywana selektywnie, bez angażowania się w długotrwałe konflikty.
Ale potem nadchodzi przełom. „Wysoko postawieni izraelscy urzędnicy i wpływowi przedstawiciele amerykańskich mediów rozpoczęli kampanię dezinformacyjną”– pisze Kent – „która całkowicie podważyła wasz program „America First” i zasiała nastroje prowojenne, by promować wojnę z Iranem. Ten wzmacniający chór został wykorzystany, by was oszukać i wmówić, że Iran stanowi bezpośrednie zagrożenie dla Stanów Zjednoczonych i że jeśli uderzycie teraz, będzie to jasna droga do szybkiego zwycięstwa”. Podważył linię polityczną, stworzył atmosferę strachu i wykreowałazagrożenie, które nie istniało – kontynuuje Kent.
„Oczywiste jest, że rozpoczęliśmy tę wojnę pod presją Izraela i jego potężnego amerykańskiego lobby” – stwierdza Kent, dodając, że prezydent został wciągnięty w strategiczny błąd. Kent podsumowuje: „To było kłamstwo i ta sama taktyka, której Izraelczycy użyli, aby wciągnąć nas w niszczycielską wojnę w Iraku, która kosztowała nasz kraj życie tysięcy naszych najlepszych mężczyzn i kobiet. Nie możemy popełnić tego błędu ponownie”.
To, co następuje, to nie tylko krytyka, ale fundamentalne oskarżenie. Sama wojna, argumentuje, jest wynikiem tej dynamiki. „Jako weteran, który odbył 11 tur służby i jako żołnierz odznaczony Złotą Gwiazdą, który stracił ukochaną żonę Shannon w wojnie zainicjowanej przez Izrael, nie mogę poprzeć wysyłania kolejnego pokolenia na wojnę, w której będą walczyć i ginąć – wojnę, która nie przynosi żadnych korzyści narodowi amerykańskiemu i nie usprawiedliwia kosztów amerykańskiego życia” – wyjaśnił. Jego list zakończył się emocjonalną uwagą: „Modlę się, abyście rozważyli, co robimy w Iranie i dla kogo to robimy. Nadszedł czas na odważne działania. Możecie zmienić kurs i wytyczyć nową ścieżkę dla naszego narodu albo możecie pozwolić nam dalej pogrążać się w upadku i chaosie. Karty są w waszych rękach”.
Reakcje były błyskawiczne. Trump odpowiedział chłodno, wręcz demonstracyjnie obojętnie, deklarując w Gabinecie Owalnym, że choć zawsze uważał Kenta za miłego człowieka, to uważa go również za „bardzo słabego w kwestiach bezpieczeństwa”. Po przeczytaniu oświadczenia zdał sobie sprawę, że „dobrze, że się ujawnił” (8). To sformułowanie ma na celu nie tyle merytoryczne zaangażowanie, co polityczny dystans. Sekretarz prasowa Białego Domu Karoline Leavitt odrzuciła oskarżenia jako fałszywe i obraźliwe (9). Stwierdziła, że otrzymali wyraźne sygnały o zagrożeniu. W systemie politycznym pojawia się znany schemat: polaryzacja zamiast wyjaśnienia i tworzenie frakcji zamiast analizy. Podczas gdy niektórzy przedstawiciele Partii Republikańskiej przedstawiają Kenta jako nielojalnego, inni postrzegają jego posunięcie jako rzadki akt osobistej determinacji. Głosy Demokratów z kolei wykorzystują okazję, by fundamentalnie zakwestionować uzasadnienie wojny.
Dyrektor Wywiadu Narodowego Tulsi Gabbard unikała otwartego rozliczenia się z Kentem, publicznie popierając prawo prezydenta do decydowania o tym, co stanowi bezpośrednie zagrożenie. Przewodniczący Izby Reprezentantów Mike Johnson i senator Tom Cotton sprzeciwili się Kentowi, podczas gdy wiceprzewodniczący Demokratycznej Komisji ds. Wywiadu Mark Warner, pomimo silnych zastrzeżeń wobec Kenta, oświadczył, że ma rację w tej kwestii: nie ma wiarygodnych dowodów na bezpośrednie zagrożenie ze strony Iranu, które uzasadniałyby kolejną „wojnę z wyboru”.
Międzynarodowe media reagują w podobny sposób. Al Jazeera podkreśla wymiar historyczny (1), zauważając, że Kent jest wysoko postawionym urzędnikiem służb bezpieczeństwa, który otwarcie kwestionuje zasadność trwającej wojny. Associated Press (AP) i Reuters opisują to jako bezpośredni atak na oficjalne uzasadnienie ataków militarnych (2)(3). „Financial Times” zinterpretował ten ruch jako symptom narastających napięć w obozie Trumpa i ruchu MAGA między interwencjonistycznymi jastrzębiami a starym anty interwencjonistycznym odruchem „America First” (10). Jednocześnie inne reakcje pokazują, jak spolaryzowana jest interpretacja tego listu. Vox, na przykład, zinterpretował argument Kenta jako powrót antysemickich tropów, podczas gdy konserwatywne głosy, takie jak dziennikarz Tucker Carlson, chwaliły jego ruch jako akt osobistej uczciwości.
Europejskie media analizowały incydent jako symptom wewnętrznych napięć amerykańskich, jako wyraz konfliktu między interwencjonizmem a wycofaniem. Inne głosy z kolei próbowały delegitymizować incydent, przedstawiając go jako odosobniony przypadek, osobiste zboczenie, akt motywowany politycznie.
Nie ma jednolitej reakcji mediów; jest to raczej globalna, natychmiastowo nacechowana ideologicznie walka interpretacji o to, czy Kent jest świadkiem sumienia, nielojalną jednostką, czy też czynnikiem przyspieszającym. Ale to właśnie ta różnorodność interpretacji pokazuje głębię tego podziału. Jeden z nich nosi teraz nazwisko człowieka, który do wczoraj pomagał kierować amerykańską architekturą antyterrorystyczną. Nie jest to jednak wyłącznie decyzja personalna. Chodzi o pytanie, jak uzasadniać wojny – i kto ma prawo kwestionować to uzasadnienie. Kent kwestionuje nie tylko konkretny konflikt, ale także proces, który doprowadził do jego rezygnacji. Podważa to fundamenty legitymacji państwa. Właśnie w tym tkwi historyczne znaczenie tego momentu. (Podkreślenie dodane przez redakcję).
To, co czyni tę rezygnację znaczącą, wykraczającą poza bezpośrednie okoliczności, to jej wewnętrzna sprzeczność. Kent nie był klasycznym dysydentem, politykiem opozycji ani liberalnym krytykiem trumpizmu. Sam należał do środowiska, które postrzegało Donalda Trumpa jako bojownika przeciwko interwencjonizmowi starych republikańskich elit. Nawet agencja Reuters zauważa, że Kent od dawna znany był ze swojej postawy „Ameryka przede wszystkim” i sceptycyzmu wobec amerykańskich interwencji wojskowych (3). Sprzeciw nie pochodzi z zewnątrz, lecz z jego własnego obozu, który czuje się zdradzony przez przebieg wojny i jej uzasadnienie.
Przypadek Josepha Kenta nie jest modelem, który można po prostu zastosować do innych. Jest jednak sygnałem. Sygnałem, że w silnie ustrukturyzowanych, hierarchicznych systemach zdarzają się momenty, w których jednostki stawiają granicę. Zbytnim uproszczeniem byłoby nazwanie Kenta bohaterem lub zdyskredytowanie go jako nonkonformisty. Jego wypowiedzi są polityczne, dosadne i – bezbronne, podważalne. Ale właśnie w tym tkwi ich znaczenie. Wymuszają konfrontację. Otwierają przestrzeń, w której można zadawać pytania, które nie mają miejsca w normalnym funkcjonowaniu władzy.
Pozostał obraz człowieka ukształtowanego przez wojnę, ukształtowanego przez instytucje nastawione na bezpieczeństwo i kontrolę, który postanawia złamać szeregi. Publicznie, z listem, który jest czymś więcej niż formalną deklaracją. Łamie szeregi. Każdy, kto myśli, że Kent zrobił ten krok dla własnej ochrony, myli się w ocenie sytuacji. Takie zerwanie nie zmniejsza ryzyka – ono je przesuwa. Każdy, kto mówi, staje się widoczny. A w jedenastu misjach, które Kent przeprowadził, widoczność rzadko była stanem oznaczającym bezpieczeństwo.
I być może to właśnie to zerwanie ujawnia to, co już dawno zostało wprawione w ruch pod powierzchnią.
Sabiene Jahn
Tłumaczył Paweł Jakubas, proszę o jedno Zdrowaś Maryjo za moją pracę.
Doskonała zwięzła analiza sytuacji na froncie i na zapleczu wojny usraelsko-irańskiej. Pułkownik Douglas McGregor, jak zawsze z precyzją i chłodem zawodowego żołnierza, przeprowadza wiwisekcję nieudolności, głupoty, próżności i pozoranctwa “elit Epsteina” rządzących dziś USA, wespół z ich zbójeckimi szefami w Tel Aviwie. Ta szajka, po totalnej kompromitacji czterodniowego blitzkriegu, wymyślonego przez tych bywalców Wyspy Rozkoszy, nie ma dziś żadnego racjonalnego planu jak ciągnąć tę krwawą awanturę inaczej, niż pchając narody w III Wojnę Światową wobec odważnej i bezwzględnej reakcji świetnie uzbrojonego Iranu. Nie maja oni innego pomysłu, jak tylko bombardować, bombardować, choćby celem były już tylko ewakuowane wcześniej w głąb Iranu opustoszałe fabryki i osiedla i choćby miliardy dolarów dziennie wyrzucane w błoto na te nieistotne cele, nie rujnowały przede wszystkim amerykańskiej gospodarki.
Taka obłąkana polityka prowadzi naczelną do niedawna gospodarkę świata do bankructwa i izolacji od głównych dzisiaj graczy, Chin i Rosji. Zwłaszcza, wobec ewidentnych głupot wygłaszanych do tego prawie co dzień przez “głównego w Białym Domu” (tak się teraz mówi na Trumpa, jego nazwisko już nie przechodzi dziennikarzom przez gardło) i “wojennych sukcesów” amerykańsko-izraelskiego gangu podżegaczy, otrąbianych prze kamerami z zapalczywością godną mów podpitego teścia na weselu, przez szefa obrony USA i amatora mocnych trunków, Petera Hegsetha.
Całość przypomina coraz bardziej słynne zdanie kończące poemat T.S. Eliota “Wydrążeni ludzie”: I tak się właśnie kończy świat, nie hukiem ale skomleniem.
This is the way the world ends not with a bang but a whimper
To, że Izrael posiada broń nuklearną, jest jawną tajemnicą, ale niewielu ludzi wie, że izraelska bomba atomowa prawdopodobnie stała się możliwa tylko dzięki niemieckiemu finansowaniu. Teraz przypomniała nam o tym czołowa izraelska gazeta.
To jest „jawna tajemnica”, że Izrael ma broń nuklearną. Ale to, co nie wszyscy wiedzą, to to, że to oczywiście Niemcy potajemnie finansowały izraelski program broni jądrowej w latach 60. i tym samym umożliwiły to w pierwszej kolejności. Na przykład Dirk Pohlmann nakręcił już film dokumentalny na ten temat dla Arte w 2012 roku. Tak, w tym czasie takie filmy dokumentalne w niemieckiej telewizji państwowej były jeszcze możliwe, dziś coś takiego byłoby nie do pomyślenia. Film dokumentalny podlinkowałem na końcu tego artykułu.
Teraz izraelski dziennik „Haaretz” zwrócił uwagę na niemiecką rolę w rozwoju izraelskiej bomby atomowej ze wszystkimi szczegółami w długim artykule. Ponieważ temat jest znany tylko kilku, przetłumaczyłem artykuł. A po przeczytaniu można się zastanawiać, czy czas publikacji był tylko zbiegiem okoliczności, ponieważ artykuł zawsze przypomina niemiecką odpowiedzialność za Izrael, który obecnie przeżywa wielkie trudności w wojnie z Iranem.
Początek tłumaczenia:
Historyczne wskazówki sugerują: Niemcy potajemnie sfinansowały izraelski program nuklearny
Przez dwanaście lat kanclerz Niemiec przemycał do Izraela 20 miliardów szekli za pośrednictwem ściśle tajnych kanałów. Cel: sfinansowanie reaktora jądrowego w Dimonie i zabezpieczenie przyszłości kraju.
Od grudnia 1960 roku, kiedy istnienie reaktora jądrowego w mieście Negew Dimona nie było już tajemnicą, na temat tego delikatnego projektu pojawiły się niezliczone książki i artykuły, które Izrael nadal utrzymuje w niewiedzy z imponującą nieustępliwością. Najważniejsze z tych prac, książka Avnera Cohena „Izrael i bomba” z 1998 roku, położyła podwaliny pod rozległą pracę innych głównych badaczy, takich jak Seymour Hersh, Zaki Shalom i Adam Raz. W 2024 roku dziennikarz śledczy Shany Haziza stworzył znakomity serial dokumentalny „He Atom and Me”, który nadał projektowi ludzką twarz.
Tysiące książek, artykułów naukowych i raportów z badań podkreśliły prawie wszystkie aspekty tego tematu. Ale nadal nie są wystarczająco zbadane lub odpowiedzi na dwa ważne pytania: Jaki był całkowity koszt projektu? A kto to sfinansował?
Paradoksalnie, odpowiedź na drugie pytanie jest również najwyraźniej odpowiedzią na pierwsze. Jak pokazano tutaj, głównym finansistą programu nuklearnego był, według wszystkich dostępnych źródeł, rząd Republiki Federalnej Niemiec, a mianowicie za pomocą tajnej pożyczki: W latach 1961-1973 rząd Bonn przekazywał Izraelowi 140 do 160 milionów marek rocznie, w sumie prawie 2 miliardy marek, co odpowiada dziś około 5 miliardom euro.
W 1989 r. podpisano umowę spłaty kredytu, skutecznie przekształcając ją w dotację. Innymi słowy, izraelski program nuklearny był w dużej mierze finansowany nie z darowizn od żydowskich filantropów lub izraelskich podatników, ale przez niemieckich podatników.
Aby zrozumieć, jak doszło do tej sytuacji, musimy cofnąć się do 1957 roku, kluczowego roku dla projektu i kulminacji stosunków izraelsko-francuskich. Francja stała przy Izraelu, gdy znalazła się pod silną presją międzynarodową, aby wycofać się z Półwyspu Synaj, który podbiła w wojnie październikowej w 1956 roku i wyraźnie pokazała swoją gotowość do pomocy. Izraelczycy ze swojej strony byli głęboko wdzięczni.
Ta przyjaźń była widoczna pod wieloma względami, nie zawsze otwarta. Najważniejszym – i tajnym – było podpisanie szeregu porozumień między komisjami energetyki jądrowej obu krajów w sprawie zakupu reaktora jądrowego z Francji.
Pomimo doskonałych relacji z Paryżem, premier David Ben-Gurion pozostał zaniepokojony. Zawsze obawiał się arabskiej jedności, która cofnie projekt syjonistyczny, a jego doradcy często patrzyli, jak wpatruje się w mapę regionu i zastanawia się, jak mały Izrael może wytrzymać wrogi świat arabski. Jego obawy nasiliły się, gdy egipski władca Gamal Abdel Nasser, niesiony przez falę narodowego panarabizmu, podniósł się, aby stać się charyzmatycznym przywódcą świata arabskiego po wojnie na Synaju i zagroził, że zmiażdży „syjonistycznego wroga”. Francja nie mogła udzielić satysfakcjonującej odpowiedzi na to egzystencjalne zagrożenie. Ben-Gurion był świadomy granic Francji jako potęgi w upadku i martwił się o niestabilność francuskiego rządu, a także o potencjalnym problemie dotyczącym ich motywacji do pomocy państwu żydowskiemu: przekonanie, że Za powstaniem w Algierii stoi Nasser. Na tym tle zaczął szukać „alternatywy na złe czasy”.
Pomimo emocjonalnego obciążenia, Niemcy Zachodnie były jego zdaniem najbardziej odpowiednim krajem do tej roli. Była to wówczas wschodząca potęga w Europie bez imperialistycznej przeszłości i bez zobowiązań wobec państw arabskich, a pojawiły się doniesienia, że Nasser był tam znienawidzony. Przede wszystkim jednak wielu w Niemczech, przede wszystkim kanclerz Konrad Adenauer, było zaangażowanych w Izrael.
Stosunki bezpieczeństwa między krajami rozpoczęły się od długiego tajnego spotkania w dniu 3. Lipiec 1957 w Bonn między Dyrektorem Generalnym Ministerstwa Obrony Szymonem Peresem a niemieckim ministrem obrony Franzem Josefem Straussem. Tajemnica była niezbędna dla obu stron: Ben-Gurion obawiał się, że stosunki z Niemcami po Holokauście mogą wywołać kryzys koalicyjny w jego rządzie, podczas gdy Niemcy obawiały się, że takie powiązania skłonią państwa arabskie do uznania Niemiec Wschodnich, a tym samym zdestabilizują pozycję Bonn na świecie.
Ale oba kraje również interesowały się pogłębianiem stosunków między sobą. Dla Niemiec poparcie państwa żydowskiego poza porozumieniem w sprawie reparacji z 1952 r. było pierwszorzędnym obowiązkiem moralnym i środkiem do zadośćuczynienia zbrodniom drugiej wojny światowej. Dla Izraela, a w szczególności dla Ben-Guriona, pomoc wojskowa z Niemiec była kluczowa dla bezpieczeństwa kraju.
Niektórzy w Izraelu, tacy jak minister edukacji Zalman Aran z rządzącej partii Ben-Gurion, Mapai, byli zdania, że Izrael powinien zażądać od Niemców poprawki do konstytucji, w której Bonn zobowiązałby się wspierać Izrael w przypadku ataku. W praktyce jednak nie było to wykonalne, ale nawiązanie „specjalnych relacji” było całkiem wykonalne,
Spotkanie Peresa i Straussa dało treść tym pierwszym związkom. Peres wyjaśnił poglądowi Ben-Guriona, że stosunki niemiecko-izraelskie nie mogą opierać się wyłącznie na zobowiązaniach finansowych w formie umowy o reparacji. Strauss zgodził się, zgadzając się na przyczynienie się do pomostowania przepaści między tymi dwoma krajami. Otrzymał również prośbę Peresa o zakup dwóch okrętów podwodnych przez Izrael. W związku z rychłym zagrożeniem trzecią wojną światową, która prawdopodobnie byłaby prowadzona głównie na niemieckiej ziemi, minister obrony wykazał również duże zainteresowanie doświadczeniem, jakie siły izraelskie zdobyły w wojnie na Synaju w walce z sowieckimi systemami uzbrojenia.
Okręty podwodne nie miały żywotnego znaczenia. Jak zauważył Ben-Gurion w swoim dzienniku, obie łodzie razem kosztowały mniej niż jeden francuski myśliwiec Vautour i mniej więcej w tym czasie Izrael podpisał kontrakt na zakup dwunastu z tych samolotów. Okręty podwodne były w rzeczywistości niskim priorytetem dla izraelskich sił zbrojnych, a szef sztabu generał Moshe Dayan podkreślił ze swojej strony, że niska cena jest warunkiem koniecznym zakupu.
W związku z tym wniosek o zakup okrętów podwodnych wydaje się być zręcznym wejściem w celu promowania stosunków między dwoma krajami bez wywoływania zbyt dużego oporu w wojsku. Fakt, że zakup dwóch okrętów podwodnych był motywowany politycznie, stał się jasny, gdy kontakty bezpieczeństwa z Niemcami stały się znane w mediach i wywołały kryzys koalicyjny w Izraelu. Ben-Gurion uzasadnił swoje działanie przed Knesetem, mówiąc, że okręty podwodne są sprawą najwyższej wagi i niezbędne dla bezpieczeństwa kraju.
Okręty podwodne zostały ostatecznie pozyskane z niemieckim finansowaniem w Wielkiej Brytanii, a dwustronne stosunki bezpieczeństwa pogłębiły się. Chociaż izraelskie siły zbrojne (IDF) nie otrzymały wówczas żadnych znaczących dostaw z niemieckiego arsenału, Niemcy kupiły od Izraela sprzęt bojowy o wartości 30 mln USD. Niemcy zdawali sobie sprawę, że jest to znaczący wkład w rozwój izraelskiego przemysłu zbrojeniowego.
Obrona przed Holokaustem
Najważniejszy krok w rozwijających się relacjach miał miejsce wraz z historycznym spotkaniem Ben-Guriona i Adenauera w dniu 14. W marcu 1960 roku w Waldorf Astoria w Nowym Jorku. Samo spotkanie było publicznie znane, ale kluczowe punkty osiągniętych tam porozumień były trzymane w tajemnicy przez wiele lat. Rozmowa dwóch wysoko postawionych postaci była rzeczywiście jednym z najbardziej kształtujących wydarzeń w izraelskiej historii bezpieczeństwa.
Co dziwne, ale historycznie nie jest to niezwykłe, nie ma oficjalnego zapisu rozmów. Po stronie niemieckiej Heinz Weber, główny tłumacz Federalnego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, zachował protokół, po stronie izraelskiej był to Arye Manor, attaché ekonomiczny ambasady w Waszyngtonie. Podczas spotkania obaj mężowie stanu wspomnieli o swoim założeniu, że urzędnicy amerykańskiego wywiadu słuchają ich rozmowy. Jest więc jasne, że zwracali szczególną uwagę na to, co mówili. Można przypuszczać, że niektóre rzeczy były dla nich jasne i dlatego nie musieli mówić wprost.
W pierwszej części rozmowy Ben-Gurion podkreślił swój pogląd, że nie byłoby „żadnych pytań bezpieczeństwa”, gdyby w Izraelu mieszkało jeszcze cztery lub pięć milionów Żydów. Te miliony, dodał, zginęły w Holokauście, i dlatego była to nie tylko ludzka tragedia, ale także „z historycznego punktu widzenia Hitler prawie zniszczył [sen] państwa żydowskiego”. To przekonanie, że Holokaust był nie tylko zbrodnią przeciwko narodowi żydowskiemu, ale także zbrodnią przeciwko syjonizmowi, nie było niczym nowym. Towarzyszyła Benowi Gurionowi, odkąd po raz pierwszy usłyszał o masowym mordowaniu Żydów. Już pod koniec 1942 roku wyraził obawę, że „zagłada europejskiego żydostwa oznacza unicestwienie syjonizmu”, ponieważ nie będzie już ludzi, z którymi kraj mógłby powstać.
Przedstawiwszy Holokaust nie tylko jako tragedię z przeszłości, ale także jako środek do zrozumienia podstawowego problemu bezpieczeństwa Izraela w teraźniejszości, przeszedł do następnej – i bardziej praktycznej – części spotkania: potrzeby niemieckiego odszkodowania, które zdaniem premiera powinny przybrać dwie formy.
Pierwsza forma rekompensaty miała charakter finansowy: albo niemieckie inwestycje w izraelskim przemyśle w celu stworzenia miliona miejsc pracy, albo długoterminowe pożyczki w wysokości od 40 do 50 milionów dolarów rocznie w ciągu dziesięciu lat. Według izraelskiej relacji ze spotkania, Adenauer nie wszedł w szczegóły, ale natychmiast powiedział, że Niemcy pomogą, zarówno z powodów moralnych, jak i dlatego, że Izrael jest „bastionem Zachodu”. Z kolei wersja niemiecka stwierdziła, że zgodził się na swojego izraelskiego odpowiednika, ale powiedziała, że nie ma potrzeby omawiania całej sprawy z trzyletnim wyprzedzeniem, co oznaczało, że będzie wystarczająco dużo czasu na rozmowy do 1963 roku, wygaśnięcie umowy o reparacji.
Druga forma odszkodowania dotyczyła pomocy wojskowej: okrętów podwodnych i interesu sił izraelskich w innych umowach zbrojeniowych. Adenauer wyjaśnił, że jest świadomy tej kwestii i wszystko, co działo się w tym kontekście, było dla niego do przyjęcia. W rzeczywistości, po rozmowach w Nowym Jorku, rozpoczęła się operacja Colony-France („French Colonies”), w skrócie Frank/Kol.
Według niemieckich dokumentów, od 1962 roku do mediów, Niemcy dostarczyły biznes zbrojeniowy izraelskim siłom zbrojnym na początku 1965 roku, które na początku 1965 roku sfinansowały zakup dalszej broni z Francji i Wielkiej Brytanii o łącznej wartości 340 milionów marek. Izraelski historyk Roni Stauber szacuje tę sumę w swojej książce z 2022 roku „Dyplomacja w cieniu pamięci: przeszłość i teraźniejszość stosunków izraelsko-zachodnioniemieckich, 1953–1965” (w języku hebrajskim) na 500 milionów marek.
Choć największe zainteresowanie uwagi przyciągnęło wsparcie militarne Niemiec, to kredyt na tzw. „projekt Negeva” był ważniejszy. Doniesienia o projekcie nuklearnym Dimona zostały opublikowane dopiero dziewięć miesięcy po rozmowach w Nowym Jorku, ale jest prawdopodobne, że Adenauer dowiedział się już o tym poprzez rozmowy z Francuzami i między Peresem a Straussem. Niezależnie od tego, czy rzeczywiście zrozumiał zakres izraelskiej prośby, czy nie, czy nie, czy nie, było dla niego jasne, że zawarte umowy muszą być utrzymywane w tajemnicy, zwłaszcza z obawy przed reakcjami państw arabskich. W związku z tym sprawa początkowo była utrzymywana w tajemnicy przed niemieckim rządem, Bundestagiem i Federalnym Ministerstwem Spraw Zagranicznych.
Nazwa kodowa, którą biuro Adenauera przekazało planowi pomocy, brzmiała „Aktion Business Friend”. W szczególności roczna pożyczka w wysokości 50 milionów dolarów została uzgodniona w ciągu dziesięcioletniego okresu przy stopie procentowej 3,6 procent rocznie. Wbrew niemieckiemu poglądowi, że porozumienie zastąpi umowę o odszkodowaniach i w związku z tym wejdzie w życie dopiero z ostatnią płatnością w 1965 r., Izraelczycy zażądali dalszego przekazania płatności. Wreszcie pierwsza pożyczka od Bonn została wypłacona w grudniu 1961 roku.
Stworzenie mechanizmu dla przekazu pieniężnego nie było łatwe. Tajemnica uniemożliwiła podpisanie formalnego porozumienia, ponieważ wymagałoby to ratyfikacji przez rząd niemiecki i Bundestag. Aparat finansowy ustanowiony przez przedstawicieli Izraela w Niemczech, Felixa Shinnara i doradcę ekonomicznego Adenauera Hermanna Absa obejmował wypłatę tak zwanych „kredytów ekonomicznych” za pośrednictwem państwowego banku rozwoju we Frankfurcie. Aby zachować poufność, stawki zostały określone jako „przeniesienia pieniędzy z umów dwustronnych z krajami rozwijającymi się pochodzenia bezterminowego”. Porozumienie zostało zatwierdzone przez niemiecką gospodarkę i ministra finansów, ale minister spraw zagranicznych został pozostawiony w niewiedzy.
W maju 1960 roku realizacja tajnych porozumień między Ben-Gurionem a Adenauerem stała się jeszcze bardziej skomplikowana. Zwiastowanie premiera w Knesecie w dniu 23. May, Adolf Eichmann został aresztowany i został postawiony przed sądem w Jerozolimie, podsycił w Niemczech obawę, że w toku postępowania zostaną wymienione nazwiska osób, które zajmowały wysokie stanowiska w reżimie nazistowskim i nadal odgrywały ważne role w rządzie Adenauer.
Najwybitniejszym z nich był prawnik Hans Globke, szef kancelarii, który odegrał kluczową rolę w opracowywaniu praw rasowych w Norymberdze. Jego pozycja w rządzie zachodnioniemieckim dała mu również wgląd w zmieniające się stosunki bezpieczeństwa z Izraelem – nawet aktywnie przyczynił się do ich ekspansji. Doradca ekonomiczny Adenauera, Hermann Abs, który energicznie promował „Akcję Przyjaciela Biznesu”, był wiodącym bankierem w czasach nazistowskich i został aresztowany po wojnie.
Obawa w Niemczech, że można nawiązać związek między wiodącymi postaciami rządu federalnego a jego poprzednimi rolami, doprowadził do nacisków, aby upewnić się, że kwestia ta nie stanie się rdzeniem tego procesu. Jak zauważyła Ora Herman w swojej książce „Piec i reaktor” (2017, hebrajski), głównym środkiem nacisku na Izrael było grożenie opóźnieniem realizacji tajnych porozumień: minister obrony Strauss podkreślił izraelskim urzędnikom, że nazwanie nazwisk wyższych urzędników w Bonn, zwłaszcza Globkes, zagrozi temu procesowi.
Globke sam dał Izraelczykom do zrozumienia, że umowy pożyczki i broni nie zostaną wdrożone dopiero po zakończeniu procesu. Adenauer ze swojej strony wysłał do Izraela osobistego wysłannika, który na różne sposoby poinformował Ben-Guriona o życzeniu kanclerza, aby nie wymieniono nazwiska Globke.
W tym samym czasie pojawiły się jednak również pozytywne sygnały: cztery miesiące przed rozpoczęciem procesu w kwietniu 1961 roku Ben-Gurion napisał w swoim dzienniku po rozmowie z Felixem Shinnarem: „Globke – najbliższy powiernik Adenauera – zachowuje się dobrze”, a także: „Abs jest doskonale”. Tydzień przed rozpoczęciem procesu Shinnar poinformował premiera, że „umowa jest na miejscu” i że „zachowano wszelkie środki ostrożności, abyśmy mogli uzyskać pierwsze 200 milionów marek jeszcze w tym roku”.
Efekt niemieckiej presji jest niejasny, ale przyniósł pewien efekt. Ben-Gurion poprosił prokuratora Gideona Hausnera, aby nie dostarczał żadnych dokumentów łączących Globke z Eichmannem. Hausner odmówił, ale w praktyce nazwisko Globke’a było ledwo wymienione w procesie. Wynikało to prawdopodobnie również z faktu, że Eichmann zaprzeczył jakimkolwiek relacjom z Globke w jego przesłuchaniach w Izraelu.
Przywództwo innego rodzaju
Fundament stosunków dwustronnych, który został położony w 1957 roku, został znacząco skonsolidowany na spotkaniu Adenauera i Bena Guriona w marcu 1960 roku i okazał się w nadchodzącej burzy procesu Eichmanna. Pierwsza płatność dla Izraela została dokonana w grudniu 1961 roku, na krótko przed rozprawą w sprawie wyroku. Według niemieckich dokumentów, 629,4 mln marek zostało przeniesionych: 82 mln w 1961 r., 97,6 mln w 1962 r., 150 mln w 1963 r., 149,8 mln w 1964 r. i 150 mln w 1965 r.
Po opublikowaniu operacji Frank/Kol w mediach i późniejszym kryzysie w stosunkach między dwoma krajami, Ludwig Erhard, następca Adenauera jako kanclerz, argumentował, że porozumienia z marca 1960 r. nie były wiążące, ponieważ nie były omawiane w rządzie ani zatwierdzane przez Parlament. W związku z tym procedury dotyczące transferów pieniężnych były rewidowane i omawiane corocznie, chociaż sumy pozostawały w dużej mierze takie same. W 1966 i 1967 roku Izrael otrzymywał 160 milionów marek rocznie, w ciągu następnych sześciu lat – do końca okresu kredytowania, który został przedłużony do 1973 r. – 140 milionów marek rocznie, z czego 20 milionów zostało przeznaczonych na rynek.
Ponieważ nie ma izraelskich dokumentów dotyczących praktycznego wdrożenia niemieckiego kredytu na „rozwój Negewu”, nie jest jasne, czy Bonn sfinansował projekt Dimona. Nawet jeśli część pieniędzy została zainwestowana w inne projekty, jest prawdopodobne, że zaoszczędzone przez nie środki zostały faktycznie wykorzystane do budowy reaktora jądrowego – który, o ile wiadomo, nie został sfinansowany z funduszy państwowych.
Koszty izraelskiego projektu nuklearnego nie zostały jeszcze wystarczająco doprecyzowane. Według Szimona Peresa połowę kosztów reaktora i innych części zakładu, około 40 mln USD, poniosły darowizny od zamożnych Żydów. Powiedział prawdopodobnie, że ich składki pokrywają koszty umów zawartych z Francją. Nawet jeśli weźmiemy to za gotówkę, chociaż prawie nic nie wiadomo o tożsamości darczyńców, to był dopiero początek projektu. Cały projekt kosztował znacznie więcej.
Levi Eschkol, który w czerwcu 1963 roku zastąpił Ben-Guriona na stanowisku premiera i ministra obrony, oszacował koszt izraelskiego projektu rakietowego, który został uznany za część projektu Dimona, w wewnętrznym spotkaniu z członkami partii w czerwcu 1964 roku w ciągu najbliższych trzech do czterech lat na 200 do 250 milionów dolarów.
Adenauer uznał poważny moralny obowiązek zadośćuczynienia zbrodniom popełnionym podczas Holokaustu. Był gotów posunąć się daleko, aby zapewnić przetrwanie państwu żydowskiemu, nawet do czasu obejścia własnego rządu i parlamentu.
Kwota pożyczki, której domagał się Ben-Gurion w marcu 1960 r. – miesiąc po pierwszej francuskiej próbie nuklearnej i kiedy znany był już koszt francuskiego programu nuklearnego – najwyraźniej odpowiadała potrzebom Izraela, podobnie jak dziesięcioletni okres. W przeciwieństwie do wszystkich innych pożyczek rozwojowych Niemiec do tego czasu, Izrael nigdy nie musiał ujawniać, w jaki sposób należy wykorzystać fundusze, i nie przeprowadzono żadnych rozmów na ten temat. Właśnie na tym opierało się kredytowanie.
Nawet gdy Niemcy zaostrzyli warunki pod koniec lat 60. i nalegali, że 20 milionów marek każdego transferu musi być zarezerwowanych dla niektórych projektów, reszta pieniędzy pokryła koszt projektu, o którym treść Izraelczycy nie musieli dostarczać żadnych informacji. Do chwili obecnej, wbrew zwykłej praktyce, niemiecki bank, który udzielił kredytu, nie opublikował żadnych sprawozdań z zamierzonego wykorzystania środków. Nie ma wiarygodnego wytłumaczenia dla ukrycia celu niemieckiego kredytu deweloperskiego poza finansowaniem projektu Dimona.
Ocena, że niemieckie fundusze współfinansowały izraelski program nuklearny, opiera się również na oświadczeniach dwóch osób, które są z nim najsilniej związane. Peres zauważył kiedyś, że Ben-Gurion ustalił wyraźny związek między procesem Eichmanna, „systemem obronnym przeciwko Holokaustowi, jeśli nadejdzie”, a „reaktorem zbudowanym w Dimonie”.
Sam premier wyraził się jeszcze wyraźniej. W debacie na temat Knesetu w 1966 roku zaatakował swojego następcę Leviego Eschkola, twierdząc, że Izrael próbował w 1965 roku w negocjacjach z rządem niemieckim znieść warunki korzystania z pożyczki w celu „rozwoju Negewu” i zgodził się na redukcję o 10 milionów dolarów rocznie. Ben-Gurion przekonywał, że jego następca spowodował „poważne szkody dla jednej z najważniejszych potrzeb bezpieczeństwa i przyszłości gospodarczej państwa Izrael”.
Twierdzenie Ben-Guriona o ustępstwach Eshkola było bezpodstawne, ale jego odniesienie do związku między niemieckim kredytem a „najwyższymi potrzebami bezpieczeństwa” Izraela wyraźnie świadczy o związku z projektem Dimona.
Niemcy ze swojej strony oficjalnie milczą w celu kredytowania. Jednak Hans Ruhlea, były wysoki urzędnik w niemieckim ministerstwie obrony, nie pozostawił wątpliwości, gdy zawarł dwa artykuły na temat finansowania projektu Dimona z tym samym stwierdzeniem: „Niemiecka pomoc finansowa na rzecz rozwoju izraelskich zdolności w zakresie broni jądrowej dała państwu żydowskiemu wyjątkową gwarancję przetrwania, która jest na cześć inicjatorów „Przyjaciela biznesu operacyjnego”.
Aby uzupełnić obraz, należy również wspomnieć o geście niemieckiego rządu, który zrekompensował Izraelowi, powściągliwą reakcję na ostrzał rakietami Scud w wojnie w Zatoce Perskiej w 1991 roku i zaangażowanie niemieckich firm w produkcję rakiet. Rekompensata mogła przybierać różne formy, ale nie jest zaskoczeniem – i choć również za niemieckie względy ekonomiczne – odbywała się w tym czasie w formie decyzji kanclerza Helmuta Kohla o zagwarantowaniu budowy dwóch okrętów podwodnych typu Dolphin z 880 mln marek (dziś około miliarda euro) i przejęciu połowy kosztów trzeciego okrętu podwodnego. Według zagranicznych doniesień, niektóre rurki torpedowe okrętów podwodnych są wystarczająco duże, aby umożliwić zestrzelenie pocisków manewrujących głowicami nuklearnymi. Gdyby to była prawda, Niemcy zbudowałyby Izraelowi platformy, które dają mu zdolność drugiego uderzenia.
Zakładając, że wszystkie te informacje są poprawne, wkład Niemiec w bezpieczeństwo Izraela nie może być przeceniony przez lata. W przeciwieństwie do tzw. specjalnych stosunków państwa żydowskiego z USA, które opierają się między innymi na pomocy w postaci broni konwencjonalnej, Niemcy najwyraźniej przejęły odpowiedzialność za finansowanie znacznej części zdolności jądrowych przypisywanych Izraelowi.
W kluczowych latach projektu Negev (1961–1967) niemieckie pożyczki i bezpośrednia pomoc wojskowa obejmowały co najmniej 20 procent rocznego budżetu bezpieczeństwa Izraela. Trudno sobie wyobrazić, jak Izrael w przeciwnym razie mógł ponieść ciężar finansowy tak kosztownego projektu. Bez tego finansowania Izraelowi nigdy nie udałoby się go zrealizować.
W dzisiejszych czasach populistycznych przywódców w tym kraju i gdzie indziej wypada zakończyć tę historię pochwalnym słowem o przywództwie innego rodzaju. Ben-Gurion, którego głównym zmartwieniem było bezpieczeństwo Izraela, nie wahał się bronić przed wrogim społeczeństwem, który nic nie wiedział o pożyczce, i promować koncepcję „innych Niemiec” w celu legitymizacji wyjątkowych stosunków między dwoma krajami. Udało mu się również przedstawić Niemcom Holokaust nie tylko jako tragedię narodu żydowskiego, ale także jako źródło problemu bezpieczeństwa Izraela, na który potrzebna była odpowiedź. A Adenauer był przywódcą, który uznał poważny moralny obowiązek, aby zadośćuczynić otwarcie lub potajemnie zbrodniom popełnionym podczas Holokaustu. Był gotów pójść daleko, aby zapewnić przetrwanie państwu żydowskiemu, nawet do obchodzenia własnego rządu i parlamentu.
Następcy tych dwóch przywódców ze swojej strony ściśle przestrzegali wszystkich zawartych umów i od tego czasu uniknęli wszelkich niedyskrecji, które mogłyby ujawnić finansowanie projektu Dimona.
Koniec.
Oto dokument Dirka Pohlmana z 2012 roku, kiedy można było jeszcze zrobić taki dokument dla Arte, który byłby już dziś nie do pomyślenia.
Japonia sprowadza przez cieśninę Ormuz ok. 90 % ropy.
NCZAS.INFO | Mapa Bliskiego Wschodu z zaznaczoną Cieśniną Ormuz, kluczowego szlaku transportowego dla światowego handlu ropą naftową. Foto: google map
Iran jest gotowy zezwolić japońskim jednostkom na żeglugę przez cieśninę Ormuz – podała w sobotę agencja Kyodo, cytując szefa irańskiego MSZ. Abbas Aragczi poinformował, że trwają rozmowy z władzami w Tokio w sprawie otwarcia dla japońskich tankowców tej strategicznej drogi morskiej.
„Nie zamknęliśmy cieśniny. Jest otwarta” – powiedział Aragczi w wywiadzie telefonicznym udzielonym japońskiej agencji informacyjnej w piątek. Zaznaczył jednak, że Teheran jest przygotowany, by zapewnić bezpieczny tranzyt jednostkom krajów, takich jak Japonia, o ile będą one koordynować swoje działania z władzami irańskimi. Minister podkreślił, że restrykcje dotyczą głównie państw biorących udział w atakach na Iran.
Jednocześnie przyznał, że kwestia żeglugi japońskich statków przez cieśninę była omawiana podczas jego ostatnich rozmów z japońskim ministrem spraw zagranicznych Toshimitsu Motegim, zaznaczając, że rozmowy trwają i nie można ujawnić szczegółów.
Japońskie ministerstwa spraw zagranicznych i handlu oraz kancelaria szefowej rządu nie odpowiedziały w sobotę na prośby agencji Reuters o komentarz do tych doniesień.
Aragczi podkreślił, że Teheran nie szuka jedynie rozejmu, lecz „całkowitego i trwałego zakończenia wojny”, którą 28 lutego rozpoczęły USA i Izrael. W sobotę konflikt wchodzi w czwarty tydzień. Aragczi określił atak USA i Izraela jako „nielegalny i niesprowokowany akt agresji”.
Japonia jest silnie uzależniona od dostaw z Bliskiego Wschodu, sprowadzając przez cieśninę Ormuz ok. 90 proc. ropy. W związku z faktyczną blokadą tego szlaku żeglugowego i wynikającego z tego wzrostu światowych cen paliw Japonia zaczęła uwalniać własne rezerwy ropy naftowej.
Kwestia bezpieczeństwa żeglugi była tematem czwartkowego spotkania szefowej japońskiego rządu Sanae Takaichi z prezydentem Donaldem Trumpem w Waszyngtonie. USA naciskają na sojuszników, by wysłali do patrolowania cieśniny Ormuz okręty wojenne, jednak Tokio odmawia, powołując się na ograniczenia prawne wynikające z powojennej, pacyfistycznej konstytucji kraju.
W niedawnym wywiadzie z analitykiem geopolitycznym Brianem Berleticiem, byłym żołnierzem piechoty morskiej USA, autorem i gospodarzem kanału „The New Atlas”, ujawniono, że eskalacja na Bliskim Wschodzie jest częścią długoterminowego, strukturalnego planu strategicznego USA.
Berletic, który ostrzegał na miesiące przed wyborami w 2024 r. przed kontynuacją wojen – niezależnie od tego, kto wygra wybory – wyjaśnia, dlaczego wojna z Iranem pod rządami Trumpa nie jest przypadkiem, lecz przemyślanym krokiem na drodze do konfrontacji z Rosją i Chinami.
Rozmowa ujawnia, że USA nie tylko walczą o hegemonię na Bliskim Wschodzie, ale również próbują stłumić rodzący się wielobiegunowy porządek świata za pomocą blokad energetycznych i wojen zastępczych.
Strukturalna strategia USA zamiast polityki prezydenckiej
Brian Berletic zaczyna od jasnej analizy amerykańskiej polityki zagranicznej: nie jest ona zależna od poszczególnych prezydentów, ale od strukturalnej rzeczywistości, kontrolowanej od dziesięcioleci przez wielkie interesy korporacyjne i finansowe.
Interesy te nastawione są na nieograniczony wzrost zysków i władzy i po prostu nie mogą zaakceptować świata wielobiegunowego – z równymi ośrodkami władzy.
Berletic powołuje się na artykuł Brookingsa zatytułowany „Which Path to Persia” („Która droga do Persji”), opublikowany w 2009 r., w którym opisano strategię walki z Iranem rozdział po rozdziale: od ery Busha, przez Obamę i Bidena, aż po administrację Trumpa w 2025 r., każdy krok został wdrożony z najwyższą dokładnością.
Celem nigdy nie była pojedyncza droga, lecz raczej kombinacja kilku opcji – sankcji, wojen zastępczych, sabotażu i ataków bezpośrednich – mająca na celu osłabienie i obalenie Iranu.
Syria jako klucz – korytarz powietrzny do Iranu
Kluczowym elementem był upadek Syrii pod koniec ery Bidena.
Berletic wyjaśnia, jak USA i Izrael celowo zniszczyły zintegrowane systemy obrony powietrznej Syrii, aby stworzyć „korytarz powietrzny” umożliwiający ataki na Iran – dokładnie tak, jak postulowano w artykule Brookingsa.
Atak na irański konsulat w Damaszku był jedynie próbą. Po otwarciu korytarza, prawdziwa eskalacja miała się rozpocząć w 2025 roku.
Izrael świadomie pełni rolę „jednorazowego pełnomocnika”: wywołuje konflikt, przyjmuje na siebie pierwszą falę odwetu i bierze na siebie publiczną winę.
Sam Trump obwinia Izrael za ataki na irańskie obiekty energetyczne – to dokładnie ta sama taktyka, którą opisano w dokumencie z 2009 r. w rozdziale „Leave it to Bibi”.
Od Arabskiej Wiosny do wojny przeciw Iranowi
Wojna z Iranem nie jest odosobnionym wydarzeniem, ale kolejnym kamieniem w łańcuchu, który rozpoczął się wraz z „arabską wiosną” w 2011 roku.
Berletic przypomina, że John McCain i Lindsey Graham otwarcie wówczas stwierdzili: „Dziś świat arabski, jutro Iran, ostatecznym celem Moskwa i Pekin”.
„Arabska Wiosna” nie była spontanicznym powstaniem, lecz operacją USA, przygotowywaną przez lata w celu przekształcenia świata arabskiego w front przeciwko Iranowi.
Równolegle ukazał się dokument RAND „Extending Russia” (2019), w którym dokładnie opisano działania podejmowane obecnie przeciwko Rosji: sabotowanie eksportu energii, wykorzystywanie Ukrainy jako narzędzia wojny zastępczej, destabilizowanie peryferii i wiązanie Rosji z Syrią – aż do upadku Syrii i otwarcia drogi do Iranu.
Prawdziwy cel: Chiny
Prawdziwym celem strategicznym są Chiny.
Berletic podkreśla: Chiny są o krok od tego, by w ciągu maksymalnie pięciu lat nieodwracalnie wyprzedzić Stany Zjednoczone pod względem niezależności energetycznej i ogólnej kondycji gospodarki.
Pekin dokładnie to przewidział i poczynił ogromne przygotowania: Inicjatywa Pasa i Szlaku w zakresie połączeń lądowych, elektrownie przetwarzające węgiel na paliwo płynne, rurociągi z Rosji, masowa rozbudowa energetyki jądrowej i odnawialnych źródeł energii.
Stany Zjednoczone wiedzą, że mogą powstrzymać ten rozwój sytuacji jedynie w krótkim czasie.
Dlatego właśnie przeprowadzono atak na Iran: nie tylko po to, by obalić Teheran, ale także po to, by całkowicie odciąć Chiny od dostaw energii z Bliskiego Wschodu.
Globalna blokada energetyczna
Berletic opisuje postępującą globalną blokadę ropy naftowej:
Ataki na irańską produkcję, Katar, Kuwejt, Arabię Saudyjską; porwanie prezydenta Wenezueli i wstrzymanie dostaw do Chin; kontrolowane przez CIA ataki dronów na rosyjskie zakłady energetyczne i tankowce; sabotaż projektów Pasa i Szlaku w Mjanmie i Pakistanie.
Nawet jeśli tankowcom uda się przepłynąć przez Cieśninę Ormuz, produkcja i tak zostanie zmniejszona o połowę lub do zera.
Stany Zjednoczone udają „niekontrolowaną eskalację”, systematycznie odcinając jednocześnie Chiny od ostatnich źródeł energii.
Otwarta blokada stanowiłaby wojnę w świetle prawa międzynarodowego; wydaje się to „naturalne”. Jednocześnie wycofują jednostki morskie z regionu Azji i Pacyfiku, aby zatrzymać statki w Zatoce Perskiej – kolejny krok w kierunku uduszenia Chin.
Granice wojskowe USA
Amerykański przemysł zbrojeniowy osiąga granice swoich możliwości.
Berletic wskazuje na niedobory pocisków Patriot, radarów THAAD (kilka z 13 na świecie zostało już zniszczonych) i amunicji precyzyjnej, o których wiadomo od lat.
Iran wystrzeliwuje dziennie 20–30 rakiet – celowo, aby stworzyć luki w obronie powietrznej.
USS Ford już musiał zostać oddany do naprawy; samoloty i okręty osiągają granice swoich możliwości konserwacyjnych.
Stany Zjednoczone nie mogą jednocześnie walczyć z Iranem, Rosją i toczyć poważnej wojny z Chinami.
Próbują więc rozwiązać „dwa problemy jedną wojną”: destabilizując Iran i jednocześnie blokując eksport energii do regionu.
Dyplomacja jako spektakl
Według Berletica dyplomacja jest jedynie pretekstem.
Praca Brookingsa poświęca cały rozdział „opcji dyplomatycznej” – nie po to, by zapobiec wojnie, ale po to, by oszukać świat i wmówić mu, że Stany Zjednoczone próbowały, a winę ponosi Iran.
Niespodziewane ataki w trakcie negocjacji, eskalacja kontroli poprzez argument „Izrael to zrobił” i późniejsze groźby służą jedynie podtrzymaniu narracji i zachowaniu dominacji.
Rosja i Chiny przejrzały grę i nie idą na żadne ustępstwa – po prostu kupują sobie czas.
Niebezpieczna eskalacja
Drabina eskalacji jest niebezpiecznie wysoka.
USA już atakują infrastrukturę cywilną, wodociągi, elektrownie, a nawet elektrownię jądrową w Bushehr.
Berletic ostrzega: Jeśli Iran nie upadnie, Izrael może użyć broni jądrowej jako „jednorazowego środka zastępczego” – Trump po prostu napisałby na Twitterze: „Ostrzegałem ich”.
Najbardziej niebezpieczne jest zdesperowane imperium.
Jednocześnie widoczna jest odporność Iranu: kraj ten przetrwał już osiem lat wojny z Irakiem, dziesięciolecia sankcji i obecnie codziennie radzi sobie całkiem nieźle.
Z drugiej strony Stany Zjednoczone zużywają amunicję, która w rzeczywistości była zarezerwowana dla Chin – osłabiając w ten sposób własną globalną siłę uderzeniową.
Polityczne linie podziału i kontrreakcje
Berletic dostrzega również podziały polityczne i społeczne.
Rezygnacja Joe Kenta nie jest wyrazem prawdziwego oporu, lecz próbą ograniczenia szkód: zrzuca całą winę na Izrael, by wybielić rząd USA.
System amerykański został zaprojektowany tak, aby oddzielić krytykę od reszty i kontynuować realizację programu.
Po stronie irańskiej załamanie gospodarcze zagraża 93 milionom ludzi – jednak Teheran odpowiada ukierunkowanymi atakami: atakami na pola gazowe w Katarze i Arabii Saudyjskiej oraz na rafinerie nad Morzem Czerwonym.
Cel: wywarcie maksymalnej presji na państwa Zatoki Perskiej i osłabienie pozycji USA.
Berletic wątpi, czy państwa arabskie będą w stanie się wyzwolić – są one przecież także „państwami zdobytymi”.
Wnioski: Globalna wojna przeciwko wielobiegunowości
Ostateczny wniosek pozostaje ten sam: USA prowadzą globalną wojnę przeciwko wielobiegunowości.
Wenezuela, Kuba, Iran, Rosja, Chiny – wszystko w ramach jednej kampanii.
Elity mają niewiele do stracenia; inni ponoszą koszty: ludność cywilna, rosnące ceny, zniszczona gospodarka.
Berletic kończy apelem o działanie: Świat wielobiegunowy musi powstawać szybciej, niż jest niszczony.
Ludzie muszą zdać sobie sprawę, że ich systemy polityczne są celowo zaprojektowane jako narzędzia kontroli.
Ostatnia myśl
Wojna z Iranem nie jest konfliktem regionalnym, lecz możliwym zwiastunem szerszej konfrontacji z Rosją i Chinami.
Berletic uważa, że nie jest to prognoza oparta na intuicji, lecz na analizie dokumentów strategicznych i wydarzeń geopolitycznych.
Otwarte pozostaje pytanie: nie czy USA poniosą porażkę, ale jaką cenę zapłaci do tego czasu świat.
W rozmowie generał Leon Komornicki ostro krytykuje działania USA i Izraela wobec Iranu, nazywając je „awanturnictwem polityczno-wojskowym”.
Jego zdaniem Trump odszedł od wcześniejszej strategii równowagi sił i doprowadził do destabilizacji kluczowego regionu świata. Generał podkreśla, że bombardowania nie złamią Iranu, a wręcz wzmocnią społeczeństwo i pogłębią konflikty.
Ostrzega też, że skutki tej wojny uderzą w Europę, wzmocnią Rosję i osłabią Zachód.
