Od teraz jest jasne, że żadne porozumienie nie będzie możliwe – ani realne – bez wpływu Rosji.
Opisuje się to jako występ pełen znaczenia.
Irański minister spraw zagranicznych Abbas Araghchi odbył podróż dyplomatyczną na wysokim szczeblu do Islamabadu, Maskatu i Sankt Petersburga na pokładzie samolotu „Minab 168” linii Meraj Airlines.
Oczywiście, na pamiątkę 168 uczennic z Minab, które zginęły z rąk imperium chaosu, kłamstw, grabieży i piractwa.
Zanim wyruszył w podróż, Araghchi od razu przeszedł do konkretów:
„Minęło trochę czasu od spotkań z Rosją. Korzystamy z okazji, aby przeprowadzić konsultacje z naszymi rosyjskimi przyjaciółmi na temat rozwoju sytuacji związanej z wojną. Ta koordynacja będzie ważna”.
Minister Araghchi wyjaśnił, jak ważne jest ponowne przeanalizowanie negocjacji w Pakistanie i „na jakich warunkach negocjacje mogłyby być kontynuowane”. Rozmowy w Omanie „doprowadzą do większego rozszerzenia relacji z sąsiadami, zwłaszcza w południowych regionach Zatoki Perskiej”.
W kwestii Cieśniny Ormuz: „Konsultacje z Omanem również były konieczne… Mamy wiele wspólnych poglądów z Omanem i uzgodniono, że dyskusje będą kontynuowane na szczeblu eksperckim”.
Minister Araghchi nie tylko spotkał się ze swoim odpowiednikiem, Wielkim Mistrzem Siergiejem Ławrowem, w Petersburgu, zgodnie z protokołem.
On i jego niewielka delegacja zostali osobiście przyjęci przez prezydenta Władimira Putina.
W niezwykle eleganckim i dosadnym wystąpieniu Putin podsumował całą Nową Grę, jaka wyłoniła się z wojny z Iranem.
Trzy absolutnie kluczowe punkty:
Szacunek dla Najwyższego Przywódcy Ajatollaha Modżty Chameneiego: „Chciałbym rozpocząć naszą rozmowę od stwierdzenia, że w zeszłym tygodniu otrzymałem wiadomość od Najwyższego Przywódcy Iranu. Chciałbym prosić o przekazanie moich najszczerszych słów podziękowania i potwierdzenie, że Rosja, podobnie jak Iran, zamierza kontynuować nasze strategiczne stosunki. Proszę przekazać Najwyższemu Przywódcy moje podziękowania za tę wiadomość i najlepsze życzenia zdrowia i pomyślności”.
Walka Iranu koncentruje się wokół niepodległości i suwerenności: „Widzimy, jak odważnie i bohatersko naród irański walczy o swoją niepodległość i suwerenność. Oczywiście, mamy wielką nadzieję, że naród irański, wspierany tą odwagą i dążeniem do niepodległości, pod przewodnictwem nowego przywódcy, przetrwa ten trudny czas prób i że pokój zwycięży”.
Rosja w pełni popiera: „Z naszej strony zrobimy wszystko, co służy waszym interesom i interesom wszystkich narodów regionu, aby zapewnić jak najszybsze osiągnięcie tego pokoju. Znacie doskonale nasze stanowisko”.
——————————–
Minister Araghchi ze swojej strony potwierdził, że Iran i Rosja łączą „strategiczne partnerstwo na najwyższym szczeblu”. Ponadto stwierdził: „Wszyscy udowodnili, że Iran ma przyjaciół i sojuszników, takich jak Federacja Rosyjska, którzy wspierają Iran w trudnych czasach. Jesteśmy wdzięczni za Państwa zdecydowane i stanowcze stanowisko w sprawie poparcia dla Islamskiej Republiki Iranu”.
Powiedzenie, że imperium piractwa będzie miało wiele do przemyślenia, jest oczywiście niedopowiedzeniem stulecia.
Odwróć grę
Wielka trasa Araghchiego zmieniła zasady gry na kilka sposobów.
Początkowo Iran wysłał szereg mocnych wiadomości pakistańskim mediatorom, które teoretycznie miały na celu dotarcie do Amerykanów.
Najważniejsze punkty:
Nacisk położony na 10 punktów i pełne zaangażowanie w każdy z nich.
Iran jest przygotowany jedynie do racjonalnych i uczciwych negocjacji.
Stany Zjednoczone nie mają prawa wyznaczać czerwonych linii.
Iran nie ugnie się pod nadużyciami USA (i nie dotyczy to blokady morskiej).
Pakistan musi zachować całkowitą neutralność.
Ale to był dopiero początek. Teheran przekazał pakistańskim mediatorom trzyetapowy plan wszystkiego, co miało się wydarzyć od tej pory.
Pierwszy etap negocjacji musi skupić się na ostatecznym zakończeniu wojny i uzyskaniu poważnych gwarancji, takich jak te potwierdzone przez Radę Bezpieczeństwa ONZ.
Druga faza powinna zająć się zarządzaniem Cieśniną Ormuz po zakończeniu wojny.
Sprawą irańskiego programu nuklearnego należy zająć się dopiero w trzeciej fazie.
Oznacza to, że Teheran nie będzie już negocjował programu nuklearnego – w ogóle. Kluczowe jest zakończenie wojny, zniesienie sankcji, ustalenie warunków rekompensaty i zniesienie blokady morskiej USA.
Kwestią nuklearną „można by zająć się później, w ramach osobnego porozumienia” – i to dopiero po zakończeniu wojny.
Zwróćcie uwagę na zderzenie czołowe z imperium piractwa – Trump upiera się, że sprawa nuklearna to „jedyny problem, który naprawdę ma znaczenie”.
Iran usunął go już z szachownicy.
Trump pozostaje nieugięty: bez porozumienia nuklearnego wojna się nie zakończy.
Teheran wyklucza obecnie jakąkolwiek dyskusję na temat broni jądrowej do czasu zakończenia wojny.
Kto mógłby załatać tę lukę?
Tu właśnie wkracza Rosja.
I właśnie o tym prawdopodobnie dyskutowano w Petersburgu w ramach „strategicznego partnerstwa na najwyższym szczeblu”. To, czy Trump będzie skłonny posłuchać Putina, to zupełnie inna kwestia.
Poprzedni model negocjacji jest już martwy.
A teraz wróćmy do pytania, kto tak naprawdę trzyma karty. Teheran wykonał zdecydowany ruch. Koniec z dostosowywaniem się do pokrętnych planów pirackiego imperium. Poprzedni model negocjacji upadł.
Teraz liczy się kwestia strategiczna, wykorzystująca faktyczną porażkę strategiczną, jaką Iran zadał Amerykanom.
Koniec ze strategicznymi ustępstwami w nieskończoność, pod presją przysłowiowego imperialnego „maksymalnego nacisku”. Koniec z pozorowanymi negocjacjami pod presją.
Oto perski werdykt na temat amerykańskiego stylu „dyplomacji” – który jest niczym więcej niż narzędziem rozpuszczonym w ogniu otwartego przymusu i wszelkich form nacisku. Teraz to pole bitwy dyktuje warunki – podobnie jak nowe realia geoekonomiczne.
Nic dziwnego, że zespół Trumpa 2.0 jest wściekły.
Zwłaszcza że Moskwa jest teraz bezpośrednim graczem, mającym własny interes. Architektura podróży Araghchiego odniosła spektakularny sukces.
Od teraz jest jasne, że żadne porozumienie nie będzie możliwe – ani realne – bez wpływu Rosji.
Barbarzyńcy lekceważą Persów na własne ryzyko. Jesteśmy teraz świadkami reorganizacji dyplomacji w nowym, wykreowanym przez Lego świecie. Imperium piractwa, ze wszystkimi swoimi destrukcyjnymi intrygami, jest teraz zmuszone stawić czoła potężnemu Iranowi, który wyłonił się z tej wojny.
W ciągu ostatnich dwóch tygodni Donald Trump i jego pochlebcy od bezpieczeństwa narodowego wielokrotnie twierdzili, że wśród irańskich przywódców politycznych i wojskowych panuje chaos i że nikt nie ma nad sytuacją kontroli. To kłamstwo – i wyjaśnię, co moim zdaniem jest jego źródłem. Oto fragment niedawnej wypowiedzi Trumpa:
Post Truth-Social (około 23-24 kwietnia 2026 r.): „Iran ma ogromne trudności z ustaleniem, kto jest jego przywódcą! Po prostu nie wie! Konflikt między „twardogłowymi”, którzy ponieśli dotkliwą porażkę na polu bitwy, a „umiarkowanymi”, którzy wcale nie są umiarkowani (ale zyskują na prestiżu!), jest szalony!”
Opisał irański rząd jako „poważnie podzielony” (i zauważył, że „nie było to nieoczekiwane”) i wykorzystał to jako uzasadnienie przedłużenia zawieszenia broni, aby Iran mógł wypracować „wspólną” propozycję.
W komentarzach dotyczących odwołania wizyty ambasadora w Pakistanie (25-26 kwietnia) Trump odniósł się do „ogromnych wewnętrznych sporów i zamieszania w irańskim 'kierownictwie’. Nikt nie wie, kto rządzi”. Porównał to z naciskami ze strony Ameryki i zasugerował, że Iran powinien po prostu się skontaktować, jeśli poważnie myśli o rozmowach.
Jestem przekonany, że Izrael jest źródłem tych „informacji wywiadowczych” i że Trump i jego doradcy szczerze [??? md] wierzą w ich prawdziwość.
Pozwólcie, że wyjaśnię, dlaczego tak nie jest. Nowo wybrany ajatollah Chamenei, przewodniczący parlamentu, minister spraw zagranicznych i dowódca Gwardii Rewolucyjnej:
Ajatollah Modżtaba Chamenei będzie miał 56 lat w 2026 roku.
Przewodniczący parlamentu (Mohammad Bagher Ghalibaf): urodzony 23 sierpnia 1961 r., będzie miał 64 lata 28 kwietnia 2026 r.
Irański minister spraw zagranicznych (Abbas Araghchi): urodzony 5 grudnia 1962 r., będzie miał 63 lata 28 kwietnia 2026 r.
Dowódca IRGC (Ahmad Vahidi, Naczelny Dowódca): urodzony 27 czerwca 1958 r., będzie miał 67 lat 28 kwietnia 2026 r.
Prezydent Masoud Pezeshkian w 2026 roku będzie miał 71 lat.
Wszystkich tych mężczyzn łączą dwie rzeczy: walczyli w wojnie w Iraku (1980–1988) i wszyscy służyli w Gwardii Rewolucyjnej. Pezeshkian nie był kombatantem – był medykiem, co oznacza, że cieszył się ogromnym szacunkiem za swoją pracę w ratowaniu życia żołnierzy. Zapytaj dowolnego weterana wojennego, co myśli o swoim medyku, zakładając, że medyk był kompetentny. Ta wspólna historia oznacza, że ci mężczyźni znają z pierwszej ręki koszt i horror wojny. Oznacza to również, że Stany Zjednoczone rozpoczęły walkę z krajem rządzonym przez ludzi, którzy stawili czoła irackiemu wrogowi, uzbrojonemu i finansowanemu przez USA.
Mężczyźni, którzy walczyli, łączą szczególną więź z towarzyszami, którzy znają koszmar wojny. Wojna z Irakiem była szczególnie brutalna, ponieważ ucierpieli z powodu ataków bronią chemiczną, które umożliwiły Stany Zjednoczone – Stany Zjednoczone dostarczyły bowiem prekursorów broni chemicznej i danych wywiadowczych, które posłużyły do namierzania irańskich jednostek. Obecni irańscy przywódcy, ze względu na wspólne doświadczenia bojowe, są najbardziej zdecydowaną [przerażającą] grupą irańskich urzędników, jaka kiedykolwiek sprawowała władzę.
Podczas gdy Biały Dom Trumpa i posłuszne zachodnie media serwują narrację o podziałach i sporach wśród irańskich przywódców, prawda jest odwrotna. Rząd Iranu jest mocno zjednoczony i gotowy do walki, bez względu na przeciwności. Donosi o tym serwis informacyjny Drop-Site News Jeremy’ego Scahilla:
Wysoki rangą urzędnik irański powiedział Drop Site: Iran ustala własne warunki zakończenia wojny.
Wysoki rangą irański urzędnik mający bezpośredni wgląd w wewnętrzne obrady dyplomatyczne rozmawiał z Drop Site News i przedstawił jaśniejszy obraz sytuacji Teheranu w sytuacji, gdy rozmowy z USA pozostają w impasie, a Iran przygotowuje się na dwa zupełnie różne scenariusze, które mogą się zrealizować w nadchodzących dniach: powrót do dyplomacji lub wznowienie wojny ze USA i Izraelem.
Odnośnie warunków wznowienia bezpośrednich rozmów: „Obecnie postępujemy zgodnie z własnym planem i uważamy, że kontynuowanie negocjacji nie ma sensu, dopóki rząd USA nie zniesie blokady morskiej. Zakres konfliktu się rozszerzył i, co naturalne, nie chodzi już wyłącznie o kwestię nuklearną”.
Odnośnie stosunku prezydenta Trumpa i Stanów Zjednoczonych do dyplomacji: Iran jest przekonany, że premier Izraela Benjamin Netanjahu uzyskał bezprecedensowy wpływ na oceny amerykańskiego wywiadu i proces decyzyjny Białego Domu. „Nasz kraj prowadził negocjacje z Amerykanami na różnych szczeblach w ciągu ostatnich 30 lat – formalnie i nieformalnie, publicznie i zakulisowo. To tak, jakby przyszli na mecz piłki nożnej i stosowali zasady rugby” – powiedział wysoki rangą urzędnik.
Iran żywi całkowitą pogardę dla specjalnego wysłannika Trumpa, Steve’a Witkoffa, postrzegając go jako osobę niemającą pojęcia o procesach dyplomatycznych i całkowicie ignorującą kwestie techniczne. Kushner jest postrzegany przez Iran jako człowiek Izraela przy stole negocjacyjnym. Iran, dodał wysoki rangą urzędnik, nie widzi powodu, aby negocjować z którymkolwiek z nich bez obecności osoby takiej jak wiceprezydent J.D. Vance.
Odnosząc się do tego, co Araghchi przekazał pakistańskim mediatorom: „Wyjaśniliśmy nasze stanowiska techniczne stronie pakistańskiej. W kwestii nuklearnej ponownie poruszyliśmy kwestie rozwiązań, które wcześniej proponowaliśmy, abyśmy mogli dojść z nimi do porozumienia. Nasze uwagi nie były skierowane do Amerykanów, ponieważ są to rozmowy dwustronne. Uważamy, że sami mediatorzy również powinni zostać poinformowani o technicznych aspektach propozycji”.
Odnośnie tego, czego wymagałoby poważne stanowisko negocjacyjne USA: Iran nie dał publicznie żadnych sygnałów, że zrezygnuje ze swojego stanowiska przeciwko transferowi wzbogaconego uranu, ale konsekwentnie podkreślał swoją gotowość do rozwiązania tej kwestii w ramach kompleksowego porozumienia ze Stanami Zjednoczonymi. „Kwestie te mają jasne i praktyczne rozwiązania w terenie i konsekwentnie analizowaliśmy je w ramach merytorycznych negocjacji. Wszelkie poważne negocjacje po stronie amerykańskiej muszą obejmować duży zespół, w tym ekspertów i przedstawicieli kilku departamentów rządowych, aby mogli oni w pełni zrozumieć i opracować merytoryczną umowę obejmującą różne, przekrojowe aspekty po ich stronie”.
Odnosząc się do pytania, czy Trump może pośredniczyć w zawarciu umowy: „Naszym zdaniem nie wierzymy, że [Trump] jest zdolny do pośredniczenia w zawarciu umowy. Naszym zdaniem zasadniczo zdecydowali się kontynuować wojnę do czasu zmiany reżimu” – co urzędnik określił jako wciąż skazane na porażkę.
Podczas gdy Donald Trump spędza tydzień, grając swoją najlepszą rolę w stylu Neville’a, Chamberlaina, który twierdzi, że „pokój jest w zasięgu ręki”, Iran się nie cofnie. W obliczu tak zaciętej i zdeterminowanej opozycji, Trump prawdopodobnie zagra ostatnią kartą przetargową w postaci amerykańskich nalotów na Iran, mając nadzieję złamać jego wolę oporu. Ponieważ sam nigdy nie walczył, groźby Trumpa są bez znaczenia dla mężczyzn, którzy jako młodzi mężczyźni walczyli i przeżyli brutalną wojnę. Teraz, jako mężczyźni pod koniec pięćdziesiątki i na początku sześćdziesiątki, ta grupa irańskich przywódców jest gotowa do walki – i to walki zaciętej.
Były agent CIA wysokiego szczebla, krótko przed śmiercią w wieku 102 lat, złożył druzgocące wyznanie dotyczące polityki Zachodu wobec Iranu. W nowym filmie dokumentalnym „Ostatni szpieg” Peter Sitchell (były szef placówki CIA w Hongkongu) ujawnia, że Zachód systematycznie uczynił z Iranu „problem” – poprzez zamach stanu, którego skutki odczuwalne są do dziś.
Zamach stanu z 1953 roku: ropa zamiast demokracji
W centrum tych rewelacji znajduje się Mohammad Mossadegh , demokratycznie wybrany premier Iranu w latach 50. XX wieku. Mossadegh ogłosił plany nacjonalizacji irańskiego przemysłu naftowego – zyski miały służyć narodowi irańskiemu, a nie zachodnim korporacjom.
——————————————————————————
🇮🇷 ENTHÜLLT: "Der Iran wurde vom Westen zum Problem für den Westen gemacht" – CIA-Altgestein packt aus
Ein hochrangiger Ex-CIA-Agent legt in einem neuen Dokumentarfilm die erschütternde Wahrheit über die westliche Iran-Politik offen.
„Brytyjska agencja MI6 i CIA zainicjowały w 1953 roku zamach stanu, aby obalić socjalistycznego premiera Iranu” – mówi Sitchell w filmie.
Mossadegha zastąpił autorytarny szach Mohammad Reza Pahlawi . Obiecał on Zachodowi: dochody z irańskiej ropy naftowej będą nadal płynąć do zachodnich firm naftowych.
Kraj jest sparaliżowany.
Konsekwencje zamachu stanu były druzgocące. Sitchell opisuje reżim szacha jako „brutalnie niesprawiedliwy” – sparaliżował Iran na dziesięciolecia. Represje ostatecznie doprowadziły do rewolucji islamskiej w 1979 roku, która obaliła szacha.
Gorzka ocena Sitchella:
„Gdybyśmy nie obalili Mossadegha, Iran byłby dziś ważnym członkiem społeczności międzynarodowej”.
Historia się powtarza?
Dokument łączy wydarzenia z 1953 roku i łączy je z dniem dzisiejszym. Według niego prezydent USA Donald Trump dąży do „odbudowy frakcji Pahlawi, popierającej USA, i umożliwienia Zachodowi ponownego kontrolowania zysków z irańskiej ropy ” .
Metody CIA i jej „partnera w dziedzinie miękkiej siły” NED (National Endowment for Democracy) są zawsze takie same: twierdzą, że „promują wolność, demokrację i prawa człowieka” – ale w rzeczywistości „bardzo często robią coś przeciwnego” .
Długa lista zmian reżimu
Sitchell podaje dalsze przykłady:
1954 Gwatemala: USA wprowadziły dyktaturę wojskową, co wywołało wojnę domową, która ostatecznie pochłonęła życie 225 000 osób .
Indonezja: Liczne próby obalenia prezydenta Sukarno.
Historycy CIA przyznają, że sukces irańskiego zamachu stanu z 1953 r. stał się wzorem dla podobnych działań w innych miejscach .
„Zostałem oskarżony o nielojalność”.
Szczególnie wybuchowy: Kiedy sam Sitchell zwrócił uwagę na przesadną retorykę antykomunistyczną w CIA, stał się obiektem wewnętrznej nieufności. Donosi:
„Nie było absolutnie żadnych podstaw do jakiegokolwiek spisku komunistycznego. […] Ktoś oskarżył mnie o nielojalność, o bycie agentem radzieckim”.
Jego ostrzeżenie przed widmowym zagrożeniem naraziło go na niebezpieczeństwo.
Niepisana zasada bezkarności
Film kończy się ponurą oceną:
„Zgodnie z niepisanymi zasadami globalnej dominacji Zachodu, USA, Wielka Brytania i Izrael nigdy nie poniosą odpowiedzialności za zbrodnie – bez względu na to, ile niewinnych osób zginie”.
Wniosek Sitchella: „Właśnie dlatego trzeba coś zmienić”.
tło
Peter Sitchell zmarł w zeszłym roku w wieku 102 lat. Jego ostatni wywiad w filmie „Ostatni szpieg” jest uważany za jedno z najbardziej szczerych wyznań byłego agenta CIA. Film rzuca światło na rozdział współczesnej historii, którego konsekwencje – destabilizacja Bliskiego Wschodu, antyzachodnia rewolucja i dekady wrogości – są odczuwalne do dziś.
Źródło: Film dokumentalny „Ostatni szpieg” / Wypowiedzi Petera Sitchella (byłego szefa placówki CIA w Hongkongu)
Paul Craig Roberts krytykuje Iran, który pozwala USA na powrót w pewnej sile na Bliski Wschód i Izraelowi, aby się przegrupować.
Jesienią w Izraelu będą wybory. Koalicja byłych premierów – w tym Bennett – zamierza odejść od syjonistycznej koncepcji Wielkiego Izraela lansowanej przez Netanyahu i Trumpa. Dopóki ta koncepcja jest realizowana, jakiekolwiek negocjacje Iranu z agresorami są pozbawione sensu. Negocjować powinna wyłącznie amunicja, czego Iran niestety zaprzestał.
Roberts widzi to w kategoriach Napoleona pod Austerlitz, który nie zdołał wykorzystać swojej przewagi po wygranej znaczącej bitwie. „Tel Awiw był wysadzany w powietrze z dnia na dzień. Dlaczego Iran się zatrzymał? Nic nie zyskał na zatrzymaniu. Był to jeden z najgorszych strategicznych błędów w historii.”
Później mówi, że Iran nie rozumie, że Izrael zamierza dokonać eksterminacji Iranu, i że jego jedyną drogą do przetrwania jest bezwzględne ukaranie Izraela, mówiąc cały czas i wyjaśniając swoje uzasadnienie Rosji, Chinom, Pakistanowi, izraelskiej opinii publicznej „przestaniemy was atakować, jeśli wyrzekniecie się większego Izraela.”
Iran nawet nie powiedział swoim mieszkańcom [?? md] , że projekt Wielkiego Izraela oznacza, że Iran nie może i nie będzie istniał, jeśli ten projekt się powiedzie. W tym kontekście Roberts pyta: „jak negocjujecie?”
Iran nie może być usatysfakcjonowany wygraną w tej konkretnej rundzie i musi zrozumieć [nie pouczaj mądrzejszego... md] , że była to jedna bitwa wielu, a jeszcze więcej, chyba że wygra bezsprzecznie, do tego stopnia, że może określić i egzekwować warunki — w przeciwnym razie musi walczyć bez względu na absurdalne oświadczenia Trumpa o „zawieszeniu broni”.
21% Amerykanów, którzy popierali Trumpa, obecnie dążą do pozbawienia go urzędu prezydenta.
Roberts jest jednym z nielicznych na Zachodzie, który opowiada się zarówno za obroną Iranu przed USA-Izraelem, jak i doradza agresję jako niezbędną część samoobrony Iranu.
Trzeba dodać, że to w mediach głównego nurtu, zwanych słusznie ścierwo-mediami, lub meRdiami. Poza nimi jest wielu, rozumnych i czytanych. Internetu jakoś „władcy” nie zabili. MD
Z punktu widzenia Waszyngtonu sojusz Teheranu i Pekinu jest strategicznym koszmarem.
Lorenzo Maria Pacini
Strategiczny krajobraz konfliktu
Trwająca wojna USA z Iranem wykracza daleko poza zwykły kryzys regionalny; jest jaskrawym przykładem trwałej niestabilności nieodłącznie związanej z amerykańską globalną hegemonią. Lekceważąc prawo międzynarodowe, suwerenność i dyplomację wielostronną, Stany Zjednoczone potwierdzają swoją wiarę w legalność siły przymusu jako narzędzia kontroli. Jak pisze Zhao Minghao, użycie siły przez Waszyngton nie przywróci porządku, a jedynie pogłębi rozziewy w rodzącym się systemie światowym.
Kampania militarna USA przeciwko Iranowi, która rozpoczęła się 28 lutego 2026 roku, rozpoczęła się od serii ukierunkowanych ataków, ale od tego czasu przerodziła się w regionalną konfrontację, która zmieniła granice geopolityczne na Bliskim Wschodzie i poza nim. To, co początkowo wydawało się manewrem taktycznym mającym na celu zneutralizowanie potencjału nuklearnego i rakietowego Iranu, przerodziło się w pełnoskalową operację strategiczną, mającą na celu zmianę globalnego układu sił.
Dla Pekinu ta wojna stanowi bezpośredni atak na jego podstawowe interesy. Chiny zbudowały gęstą sieć partnerstw na Bliskim Wschodzie w dziedzinie energetyki, infrastruktury i transportu, z których wiele opiera się na Iranie jako centralnym węźle. Około 53% chińskiego importu ropy naftowej pochodzi z tego regionu, a ponad 30% jest transportowane przez Cieśninę Ormuz. Każde długotrwałe zaburzenie stanowi zatem systemowe zagrożenie dla stabilności gospodarczej i bezpieczeństwa energetycznego Chin.
Tymczasem wysoko postawieni stratedzy w Waszyngtonie postrzegają tę kampanię jako okazję do rozbicia tzw. „osi chaosu” – nieformalnego sojuszu między Rosją, Iranem, Koreą Północną i Wenezuelą. Państwa te, wszystkie objęte sankcjami i presją USA, coraz bardziej polegają na Chinach jako swoim dyplomatycznym i gospodarczym protektorze. Cel USA jest jasny: osłabić globalny łańcuch dostaw surowców do Chin i zmusić Pekin do reorganizacji swoich wpływów zewnętrznych.
Powstająca oś chińsko-irańska osiąga nową jakość
Aby zrozumieć globalne implikacje konfliktu, należy przyjrzeć się chińsko-irańskiemu partnerstwu, które w ciągu ostatniej dekady przekształciło się w znaczący sojusz strategiczny. W 2021 roku Pekin i Teheran podpisały kompleksową, 25-letnią umowę o współpracy, ustanawiającą ramy dla chińskich inwestycji o wartości blisko 400 miliardów dolarów w irański sektor energetyczny, infrastrukturalny i technologiczny. Umowa ta, często niedoceniana przez zachodnich analityków, na nowo zdefiniowała rolę Iranu w Inicjatywie Pasa i Szlaku (BRI).
Geostrategiczne położenie Iranu – nad Zatoką Perską i w Azji Środkowej – czyni go niezbędnym ogniwem w „Korytarzu Zachodnioazjatyckim” w ramach inicjatywy Pasa i Szlaku. Poprzez projekty takie jak linia kolejowa dużych prędkości Teheran-Maszhad, rozbudowa portu w Czabaharze oraz partnerstwa w zakresie infrastruktury cyfrowej z Huawei i ZTE, Chiny dążą do włączenia Iranu do swojego transkontynentalnego łańcucha logistycznego.
Jednocześnie Pekin utworzył rezerwę finansową dla Teheranu, aby chronić go przed zachodnimi sankcjami, wykorzystując oparty na juanie transgraniczny system płatności międzybankowych (CIPS) jako alternatywę dla zdominowanej przez USA sieci SWIFT.
Pomimo sankcji, handel między oboma krajami wzrósł. W 2025 roku wolumen handlu dwustronnego przekroczył 30 miliardów dolarów, a prognozy na 2026 rok przewidują dalszy wzrost o 20% – wartość ta uczyniłaby Chiny najważniejszym partnerem handlowym Iranu i istotnym wsparciem dla dotkniętej sankcjami gospodarki tego kraju. Chińskie firmy, w tym Sinopec i CNPC, posiadają udziały w rozległych irańskich złożach ropy naftowej, takich jak Yadavaran i Azadegan Południowy, zapewniając tym samym stały dopływ ropy naftowej na wschód, nawet w warunkach wojny.
Dla Waszyngtonu te wydarzenia uderzają w sedno globalnej walki o władzę. Relacje między Iranem a Chinami symbolizują wielobiegunową alternatywę dla amerykańsko-centrycznego liberalnego porządku świata – model łączący integrację gospodarczą, wymianę technologiczną i wzajemne wsparcie dyplomatyczne w obliczu presji ze strony USA. Atakując Teheran, Waszyngton w istocie prowadzi wojnę zastępczą przeciwko długoterminowej euroazjatyckiej strategii Pekinu.
Energia zawsze była decydującym czynnikiem we współpracy chińsko-irańskiej. Chiny są nie tylko największym odbiorcą ropy naftowej dla Iranu, ale także wiodącym inwestorem w jego zdolności rafineryjne i korytarze transportowe. Około 800 000 baryłek irańskiej ropy naftowej nadal trafia dziennie do chińskich rafinerii, często pod maską „malezyjskich” lub „omańskich” nazw statków, aby obejść sankcje.
Jednak konflikt i amerykańska blokada morska Cieśniny Ormuz zagrażają temu kruchemu systemowi.
Reakcja Pekinu była dwojaka. Po pierwsze, zintensyfikowano działania na rzecz dywersyfikacji szlaków morskich – poprzez ogromne inwestycje w pakistański port Gwadar i Chińsko-Pakistański Korytarz Gospodarczy (CPEC) – jako lądową alternatywę dla Ormuzu. Po drugie, chińscy stratedzy naciskali na militaryzację części infrastruktury w ramach Inicjatywy Pasa i Szlaku, wzmacniając kluczowe szlaki energetyczne pod przykrywką infrastruktury „podwójnego zastosowania”. Porty, rurociągi i węzły transportowe przez Ocean Indyjski, od Dżibuti po Kolombo, mogły teraz służyć zarówno celom cywilnym, jak i strategicznym.
Jednocześnie Iran nadal odgrywa rolę regionalnego centrum. Teheran zapewnia nie tylko energię, ale także współpracę wywiadowczą, dostęp do regionu i współpracę technologiczną. Oba kraje utworzyły spółki joint venture w zakresie systemów satelitarnych, platform nadzoru opartych na sztucznej inteligencji i cyberbezpieczeństwa – wszystkich sektorów, które amerykańskie agencje wywiadowcze postrzegają jako kolejny front wojny hybrydowej.
Strategiczne obawy USA
Waszyngton uznaje, że chińsko-irańskie partnerstwo to coś więcej niż tylko współpraca geopolityczna: stanowi ono bezpośrednie wyzwanie dla systemu dolara amerykańskiego, sankcji jako środka nacisku oraz strategicznego monopolu USA w kluczowych globalnych centrach handlowych. Jak pokazują dane Departamentu Skarbu USA, do 2025 roku prawie 50% irańskiego handlu zagranicznego było prowadzone w walutach innych niż dolar – głównie w juanie i rublu. Te wysiłki na rzecz de-dolaryzacji, choć eksperymentalne, wskazują na głęboką zmianę w globalnej architekturze finansowej i zagrażają zdolności USA do wywierania wpływu gospodarczego.
Co więcej, armia amerykańska obawia się długoterminowych konsekwencji zaangażowania Chin w Zatoce Perskiej. [To nie „armia” się obawia, to giganci tamtejszej energetyki. md] Bazy logistyczne Pekinu – takie jak instalacje satelitarnego nadzoru na południowym wybrzeżu Iranu czy domniemana rozbudowa bazy konserwacyjnej marynarki wojennej Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej (PLA) w pobliżu Jask – otwierają drogę do stałej obecności Chin na Bliskim Wschodzie. Dla Waszyngtonu, przyzwyczajonego do niekwestionowanej dominacji na tych wodach, ten trend przyspiesza utratę przewagi morskiej.
W USA wojna Trumpa z Iranem przerodziła się w kryzys polityczny, który dzieli opinię publiczną. W ruchu „Make America Great Again” narasta niezadowolenie: wielu tradycyjnych zwolenników Trumpa czuje się zdradzonych jego decyzją o ponownej interwencji militarnej za granicą. Presja inflacyjna gwałtownie wzrosła, obniżki stóp procentowych przez Rezerwę Federalną utknęły w martwym punkcie, a ceny ropy przekroczyły 130 dolarów za baryłkę. Koszty wojny obciążają teraz amerykańskie rodziny w postaci rosnących cen konsumpcyjnych i niestabilności energetycznej.
Na arenie międzynarodowej narasta rozczarowanie wśród sojuszników USA. Francja, Hiszpania, a nawet Wielka Brytania kwestionują zasadność wojny i odmawiają pełnego wsparcia logistycznego. Po drugiej stronie Atlantyku Europa przygotowuje się na nową falę uchodźców i niestabilność energetyczną, podczas gdy państwa Zatoki Perskiej są coraz bardziej sfrustrowane nieobliczalną dyplomacją Waszyngtonu. Ameryka wydaje się coraz bardziej osamotniona, zmagając się nie tylko z regionalnym przeciwnikiem, ale także z poczuciem własnej nadmiernej ekspansji imperialnej.
Stary system świata zmaga się z problemem wojny.
W opinii Pekinu konflikt w Iranie to nie tylko kolejny cykl interwencji USA: to początek strukturalnej zmiany w kierunku wielobiegunowości. Każdy atak rakietowy USA na Iran wzmacnia chińską narrację o upadku Zachodu i wzmacnia jej wezwanie do „wspólnoty wspólnego losu”.
Jednak ta zmiana niesie ze sobą ryzyko. Zakłócenie globalnych szlaków handlowych, destabilizacja rynków energetycznych i osłabienie systemu nierozprzestrzeniania broni jądrowej mogą wywołać reakcje łańcuchowe wykraczające daleko poza Bliski Wschód.
Podważanie zdolności Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) do monitorowania Iranu stanowi niebezpieczny precedens. Gdyby Teheran całkowicie zrezygnował z przestrzegania porozumień, ośmieliłoby to innych aktorów – od Pjongjangu po Ankarę – do stosowania strategii odstraszania nuklearnego. W takim scenariuszu same Chiny stanęłyby przed dylematem bezpieczeństwa: potencjalny „las nuklearny” na ich peryferiach zmusiłby Pekin do pogodzenia swoich ambicji geopolitycznych z podatnością na wstrząsy związane z proliferacją.
Ten konflikt ujawnia również nowe wymiary wojny. Zależność Waszyngtonu od systemów celowniczych opartych na sztucznej inteligencji i autonomicznych systemów uzbrojenia – we współpracy z dużymi firmami prywatnymi – budzi poważne obawy natury etycznej. Doniesienia o błędach algorytmicznych skutkujących ofiarami wśród ludności cywilnej, takie jak atak rakietowy na irańską szkołę, w którym zginęło ponad 160 dzieci, wywołały oburzenie na Globalnym Południu. Granice między ludzkim a maszynowym podejmowaniem decyzji na wojnie zacierają się, pogłębiając katastrofę humanitarną poprzez moralną dwuznaczność.
Wojna USA z Iranem bezlitośnie obnaża pęknięcia porządku międzynarodowego w roku 2026. Podczas gdy Waszyngton dąży do zabezpieczenia swojej hegemonii poprzez przymus, Pekin i Teheran rozwijają alternatywną wizję opartą na wzajemnych powiązaniach, suwerenności i oporze wobec dominacji Zachodu. Jednak wraz z ekspansją potęgi pojawia się niestabilność. Partnerstwo między Chinami a Iranem, choć ma potencjał transformacyjny, może również przyspieszyć fragmentację globalnego systemu na rywalizujące bloki – bloki, które dążą do bezpieczeństwa poprzez wykluczenie, a nie współpracę.
Z perspektywy Waszyngtonu sojusz Teheranu z Pekinem to strategiczny koszmar: podważa sankcje, podważa kontrolę morską i mnoży asymetryczne zagrożenia. Dla Pekinu konflikt ten potwierdza, że amerykańska hegemonia pozostaje niestabilna i niechętnie poddaje się wielobiegunowemu porządkowi świata. Dla całego świata ta konfrontacja oznacza koniec ery jednobiegunowego samozadowolenia. To, co nastąpi, będzie burzliwą walką o zdefiniowanie reguł nowego stulecia – stulecia zdefiniowanego nie przez amerykański porządek, lecz przez konflikt, niepewność i coraz bardziej niestabilną współzależność.
Dziś rano irańskie państwowe kanały medialne opublikowały nagranie wideo, na którym widać komandosów Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej przejmujących kontenerowiec w Cieśninie Ormuz.
Myślę, że powinniśmy o tym porozmawiać. To może nas wiele nauczyć.
Tylko spójrz:
Iranian state TV aired a video of the IRGC seizing container ships in the Strait of Hormuz. Iran said the ships were operating without permits and tampering with the navigation system https://t.co/7Upc7Phlk8pic.twitter.com/qY1XnfNeVr
Irańska telewizja państwowa wyemitowała nagranie wideo przedstawiające przejmowanie kontenerowców przez Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej.
Ale to nie do końca prawda. Bardziej precyzyjne stwierdzenie byłoby takie, że irańska telewizja państwowa wyemitowała nagranie z Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, na którym udawali, że przechwytują kontenerowce.
Ponieważ materiał filmowy musi być w pewnym stopniu sfałszowany.
Najbardziej realistyczne wyjaśnienie jest takie, że Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej faktycznie przejął statek, następnie poinformował o tym fakcie kontynent drogą radiową, wysłał drona z kamerą i ekipę filmową, a następnie odtworzył przejęcie na potrzeby kamer.
W środku strefy wojny.
To najwyższy poziom wyobrażalnej rzeczywistości. Całkiem możliwe, że jest jeszcze mniej realny.
Zwróćcie uwagę na kąty kamery. Policzyłem – jest ich co najmniej cztery.
Ujęcie z drona na początku, szerokie.
Zbliżenie na żołnierzy wchodzących po drabinie.
Nagrania z przenośnej kamery pokazują żołnierzy zabezpieczających narożniki i przeszukujących pokład.
Szerokokątne ujęcia na poziomie wody zostały wykonane z łodzi.
To nie jest rzeczywistość. To kinematografia.
Nagrania z drona to „ujęcie wprowadzające”. Zbliżenia umieszczają nas w samym środku akcji. Kamera ręczna, która śledzi żołnierzy, nadaje ujęciom dynamiki. To podstawa produkcji filmowej.
To jest wyreżyserowane. Musiało być wyreżyserowane – a jednak nikt tego nie mówi.
Przypomina to radosne dni 2015 roku, gdy ISIS, w jakiś sposób i z nieznanych przyczyn, sfilmowało konwoje nieskazitelnych, identycznych pickupów Toyot jadących przez pustynię o złotej godzinie, a następnie umieściło nagranie w mediach społecznościowych.
Nagranie IRGC jest dokładnie takie samo – to produkt oczywistej sztuczności, którą mamy ignorować.
Czy to oznacza, że statki nie istnieją? Czy też, że tak naprawdę nie zostały przejęte? A może, że wojna jest całkowicie sfabrykowana?
Nie. Przynajmniej niekoniecznie – i nie o to tu chodzi.
Chodzi o coś więcej niż tylko o ten film, te statki i wojnę w ogóle.
Chodzi o to, że media głównego nurtu warunkują odbiór treści audiowizualnych. Uczą nas oglądać film całkowicie poza kontekstem jego powstania, mentalnie izolując operatora kamery, oświetlenie, oprogramowanie do montażu i wszystkie inne etapy między wydarzeniem a pojawieniem się filmu w mediach społecznościowych.
Jesteśmy tak przyzwyczajeni do oglądania filmów i telewizji, że akceptujemy te same techniki montażu narracji w naszych „wiadomościach”. Jesteśmy tak przyzwyczajeni do kamer wszędzie, które wszystko nagrywają, że zapomnieliśmy, że ktoś musi je tam umieścić i włączyć.
Obejrzyj jeszcze raz film IRGC. Kiedy ten aktor i/lub żołnierz wspina się po burcie statku w kierunku kamery, wie, że nie ma zagrożenia, ponieważ na pokładzie jest już „przyjazna” osoba, która go filmuje. Jego energia i agresja to spektakl.
Co więcej, mężczyzna na szczycie drabiny ma co najmniej jedną kamerę. Być może nawet oświetlenie lub mikrofon. Prawdopodobnie mówi aktorowi, jak szybko ma się wspinać i upewnić się, że jego twarz pozostanie w kadrze.
To nie jest rzeczywistość.
Życie nie jest automatycznie filmowane z różnych kątów, po to, by można je było zmontować w ekscytujący montaż.
Zapamiętaj ten klip…
To doskonale zwięzłe przypomnienie, że przytłaczająca, PRZEWAŻAJĄCA większość „prawdziwych”, „wirusowych” i „spontanicznych” materiałów filmowych nie jest tym, czym jest.
Jak ktoś w odpowiedziach zauważył: Ludzie po prostu muszą „myśleć o jeden poziom wyżej”.
Za każdym razem, gdy oglądasz film, ktoś gdzieś świadomie zdecydował się go nagrać. Za każdym razem, gdy widzisz zmianę perspektywy, ktoś nagrał go z wielu ujęć, a następnie zmontował.
Fałsz jest wszechobecny na rynku medialnym, a ty jesteś nauczony tego nie zauważać.
Pamiętaj więc, aby zawsze zadać sobie pytanie, kto trzyma kamerę, jak ta osoba się tam znalazła – i dlaczego.
W niezwykle aktualnym wywiadzie na żywo z amerykańskim sędzią Andrew Napolitano w jego programie Judging Freedom irański profesor Mohammad Marandi – jeden z najbardziej znanych irańskich analityków politycznych i wieloletni obserwator stosunków amerykańsko-irańskich – otwarcie i szczegółowo mówił o obecnej sytuacji w Teheranie, nieudanych negocjacjach w Islamabadzie i powodach, dla których Republika Islamska nie chce prowadzić dalszych rozmów z delegacją USA pod przewodnictwem wiceprezydenta J.D. Vance’a.
Marandi, który przeprowadził wywiad ze swojego mieszkania w stolicy Iranu, przekazał nam obraz odporności, siły kulturowej i strategicznej jasności – daleki od narracji zachodnich.
Życie codzienne w Teheranie podczas zawieszenia broni
Profesor Marandi opisał sytuację w Teheranie jako w dużej mierze normalną, choć napiętą. Miasto znów było pełne ludzi, a sklepy i restauracje tętniły życiem. Niemniej jednak nie było jasne, czy zakupy osiągnęły już poziom sprzed wojny.
W poprzednich dniach wielu mieszkańców ponownie opuściło miasto, obawiając się, że zawieszenie broni się załamie i prezydent USA Trump może wznowić bombardowania. Sam Marandi zauważył jednak w ostatnich nocach utrzymującą się wysoką gęstość zaludnienia.
„Liczba osób, które opuściły miasto, jest prawdopodobnie mniejsza niż w czasie wojny”.
Napolitano zapytał o typowo irańskie zjawisko: podczas gdy obywatele Izraela szukali schronienia podczas irańskich ataków rakietowych na Tel Awiw, mieszkańcy Teheranu wychodzili na ulice, niosąc flagi, gdy USA bombardowały miasto.
Marandi wyjaśnił to, wskazując na głębokie korzenie w kulturze szyickiej i historię imama Husajna, wnuka proroka Mahometa.
„Sprzeciwił się uciskowi i tyranii – to nadal kształtuje irańskie społeczeństwo: sprawiedliwość, opór przeciwko ciemiężycielom i sprawiedliwość społeczna”.
Podczas nocnych zgromadzeń, mimo eksplozji, ludzie nie krzyczeli ani nie wpadali w panikę, lecz kontynuowali śpiewanie i zajmowali swoje pozycje.
„To niezwykłe uczucie być wśród nich”.
Zgromadzenia publiczne i obecność wojska
Sędzia pokazał agencji Reuters nagranie ogromnych tłumów na placu Taj w Teheranie – od około 20-tej do po północy, z ciągłym przepływem ludzi. Dodał, że rakiety były tam nawet wystawione na widok publiczny.
Marandi potwierdził, że tego typu spotkania odbywały się w kilku miejscach i odzwierciedlały emocjonalną więź ludności z obroną kraju.
Jednocześnie odniósł się do incydentu z udziałem dwóch statków w Zatoce Ormuz, które rzekomo zostały zatrzymane przez siły irańskie.
Podejrzewał, że była to bezpośrednia reakcja na atak USA na irański statek, na pokładzie którego znajdowali się marynarze i ich rodziny.
„Irańczycy weszli na pokład statków i prawdopodobnie doprowadzili je do swojego wybrzeża – w ramach odwetu”.
Negocjacje w Islamabadzie
Kluczowym punktem rozmowy były bezpośrednie negocjacje, które odbyły się tydzień wcześniej w Islamabadzie, w których uczestniczył Marandi.
Delegacja irańska pod przewodnictwem przewodniczącego parlamentu dr Bali – mając pełne upoważnienie ajatollaha Chameneiego – miała prawo podjąć decyzję.
Według Marandiego, wiceprezydent Vance, Steve Witkoff i Jared Kushner byli po stronie USA.
Marandi opisał, jak Vance wykonał kilka telefonów, m.in. do Netanjahu, który później publicznie oświadczył, że wysoko postawieni urzędnicy amerykańscy codziennie składali mu raporty.
„Bardzo dziwne zdanie.”
Było oczywiste, że strona amerykańska nie miała ostatecznych uprawnień decyzyjnych.
Pod koniec dnia Amerykanie stali się bardziej agresywni i niespodziewanie odwołali rozmowy zaplanowane na następny poranek.
„Nie wydawało się to poważne.”
Od tego czasu komunikacja odbywała się wyłącznie za pośrednictwem pośredników.
Marandi stanowczo odrzucił twierdzenia zachodnich mediów, jakoby irański rząd nie mówił jednym głosem.
„Dr Arakchi ma pełną władzę. Akta są w jego rękach. Nie ma żadnych rozbieżności.”
Spór o Cieśninę Ormuz
Marandi szczegółowo wyjaśnił związek z Cieśniną Ormuz.
W ramach zawieszenia broni Iran zgodził się na przepływ większej liczby statków – w tym tych z państw Zatoki Perskiej, takich jak Kuwejt, Zjednoczone Emiraty Arabskie i Arabia Saudyjska, które wsparły USA w wojnie.
Jednakże Izrael złamał zawieszenie broni, przeprowadzając masowe bombardowania w Libanie.
Po dziesięciu dniach Izrael został zmuszony do zawarcia zawieszenia broni, a Iran chciał nadal przestrzegać porozumienia.
Trump z kolei utrzymywał blokadę portów irańskich i Zatoki Perskiej.
„To było oczywiste naruszenie”.
Następnie Iran powrócił do swojej poprzedniej polityki.
„To nie Iran zmienił decyzję, ale Trump naruszył zawieszenie broni”.
Blokada gospodarcza i globalne konsekwencje
Marandi wydał surowe ostrzeżenie dotyczące konsekwencji blokady ze strony USA.
Dotyka to nie tylko Iran, ale całą gospodarkę światową. Niedobór ropy naftowej, skroplonego gazu ziemnego, nawozów, helu i produktów petrochemicznych pogłębia się z minuty na minutę.
Ceny żywności i paliwa już wzrosły.
„To tylko wierzchołek góry lodowej”.
Gdyby Trump zatrzymał irański tankowiec przewożący dwa miliony baryłek ropy przeznaczone dla Chin, Iran zareagowałby przejęciem tankowców z Arabii Saudyjskiej, Emiratów Arabskich, Kuwejtu, Bahrajnu i Kataru.
„Bez ich współpracy Stany Zjednoczone nie mogłyby prowadzić tej wojny”.
Strategiczne powściągliwość Iranu
Pomimo 3400 ofiar śmiertelnych po stronie Irańczyków, Iran zaatakował cele wojskowe i obiekty USA, unikając w dużej mierze ofiar cywilnych po drugiej stronie – w przeciwieństwie do masowych ataków izraelskich.
„Nikt w Iranie nie chce, żeby ludzie ginęli po drugiej stronie Zatoki Perskiej. Chcemy normalizacji i otwarcia Cieśniny Ormuz pod irańską kontrolą”.
Dlaczego nie ma dalszych spotkań?
W końcu Marandi dotarł do sedna sprawy.
Iran nadal był skłonny do rozmów, ale USA naruszyły zawieszenie broni, kontynuując blokadę.
„Jak możemy mówić o nowych zobowiązaniach, jeśli nie honorujemy starych?”
Kontynuowanie negocjacji mogłoby jedynie zachęcić USA do zerwania porozumień w przyszłości.
W Iranie panuje przekonanie, że Netanjahu ma większy wpływ na Trumpa niż Trump – za pośrednictwem lobby syjonistycznego i potencjalnie kompromitujących materiałów.
Uwagi końcowe
Marandi zakończył, polecając książkę Going to Tehran , która wiele lat temu ostrzegała przed niebezpieczeństwami konfrontacji z Iranem.
Sędzia Napolitano zakończył rozmowę pochwałami:
„Mohammadzie Marandi, mój drogi przyjacielu, jesteś tak intelektualnie uczciwy i osobiście odważny. Dziękuję Ci bardzo.”
Wywiad oferuje rzadki, bezpośredni wgląd w irańską perspektywę – trzeźwą, opartą na faktach i napędzaną głębokimi przekonaniami kulturowymi.
Pokazuje to, dlaczego Teheran obecnie nie chce prowadzić dalszych negocjacji z delegacją USA, która z perspektywy Iranu ostatecznie musi skonsultować się z Tel Awiwem. Z punktu widzenia Teheranu zawieszenie broni zostało już zerwane przez USA, a prawdziwa dyplomacja wymaga czegoś innego niż polityka marionetkowa.
Według niepotwierdzonych, ale uporczywych doniesień pochodzących z różnych źródeł, Iran miał nabyć i częściowo otrzymać partię 2000 północnokoreańskich pocisków hipersonicznych typu Hwasong 11Ehttps://en.wikipedia.org/wiki/Hwasong-11E, które mogą odegrać znaczącą rolę w starciach powietrznych, do których – jak można już stwierdzić z pewnym prawdopodobieństwem – dojdzie w najbliższych dniach lub tygodniach. Najważniejsze nie jest to, że pociski te są hipersoniczne – Irańczycy też mają kilka takich – ale to, że są one wyposażone w moduł szybujący, który w ostatniej fazie lotu może wykonywać manewry unikowe i nieprzewidywalne, co sprawia kłopoty systemom obliczeniowym obrony.
Już aby mieć przyzwoitą szansę na zestrzelenie hipersonicznego pocisku balistycznego, zanim dotrze on do celu, potrzeba co najmniej dwóch lub trzech pocisków typu THAAD, Patriot lub izraelskich Arrow, a czasem nawet więcej, ale w przypadku całkowicienieregularnej trajektorii, takiej jak ta pokazana na zdjęciu tytułowym, potrzeba ich dwa razy więcej, a i tak skuteczność operacji wynosi wartość zaledwie jednocyfrową, i to raczej niewielką. W przypadku użycia dwóch pocisków problem nie podwoiłby się, ale wzrósłby czterokrotnie. Jest to zasadniczo problem matematyczny, który na razie nie ma rozwiązania obronnego.
Ponadto pociski te są umieszczane na 12-kołowych pojazdach, które mogą się łatwo przemieszczać i być dyslokowane na ogromnym obszarze, nieustannie zmieniając swoją pozycję. Dlatego też, jeśli Iran faktycznie dysponuje tymi środkami, mógłby wkrótce przeciążyć dodatkowe systemy obronne, które zostały w tych dniach wprowadzone na teatr działań wojennych, w ramach walki o przetrwanie. W rzeczywistości są to środki odstraszające, ponieważ każdemu aktowi zniszczenia w Iranie odpowiadałaby reakcja, której nie da się powstrzymać i która stanowi zbyt duże ryzyko dla amerykańskiej floty. Sama obecność tej broni powinna zniechęcić do ataków, przynajmniej tych na obiekty cywilne, ponieważ mogłaby ona obrócić w popiół zakłady naftowe, rafinerie, odsalarnie i zakłady przemysłowe, zarówno w Izraelu, jak i w krajach Zatoki Perskiej, bez możliwości realnego uniknięcia tego.
Dwa poniższe zdjęcia przedstawiają Cieśninę Ormuz, gdy była częściowo otwarta, i teraz, gdy jest zamknięta. W piątek, 17 kwietnia 2026 roku, Donald Trump na chwilę wypowiedział półprawdę…
Cieśnina Ormuz była otwarta dla żeglugi – ale tylko dla statków, które skoordynowały swoje działania z Irańską Gwardią Rewolucyjną i uzyskały od niej autoryzację.
Cieśnina Ormuz, 17 kwietnia 2026 r.Cieśnina Ormuz, 18 kwietnia 2026 r.
Wszystko to nagle się skończyło w sobotę 18 kwietnia, gdy Donald Trump zagroził blokadą wszystkich irańskich portów. W ostatnich godzinach spotkania w Islamabadzie Iran jednoznacznie dał do zrozumienia J.D. Vance’owi, że irański 10-punktowy plan nie podlega negocjacjom.
Większość ludzi nie do końca rozumie zakłócenia w globalnym łańcuchu dostaw spowodowane blokadą Iranu. Porównuję to do choroby popromiennej: Wyobraź sobie kogoś, kto przeżył wybuch bomby atomowej, a następnie został zbombardowany promieniowaniem. Zanim śmiertelne skutki zaczną szkodzić danej osobie, mogą minąć dni lub tygodnie. W tym przypadku ofiarą jest globalny system gospodarczy, finansowy i przemysłowy. Powrót eksportu z Zatoki Perskiej do poziomu sprzed wojny zajmie miesiące (częściowe przywrócenie dostaw ropy) lub kilka lat (pełna normalizacja LNG, mocznika i helu). Wynika to z połączenia zniszczeń fizycznych, wąskich gardeł logistycznych, zagrożeń dla bezpieczeństwa oraz politycznych konsekwencji wojny iracko-irańskiej z 2026 roku (od lutego do kwietnia 2026 roku). Poniżej wyjaśniono czynniki uniemożliwiające natychmiastowy powrót do poziomu eksportu z 27 lutego.
Amerykańskie i izraelskie ataki, a także irańskie kontrataki uderzyły w rafinerie, zbiorniki magazynowe, rurociągi, pola naftowe i gazowe oraz zakłady przetwórcze w co najmniej dziewięciu krajach nad Zatoką Perską.
Najpoważniejsze szkody wystąpiły w mieście przemysłowym Ras Laffan w Katarze, największym na świecie centrum przeładunkowym LNG. Irańskie ataki rakietowe w marcu 2026 roku sparaliżowały 17% katarskiego eksportu LNG (12,8 mln ton rocznie). Prezes QatarEnergy stwierdził, że naprawa zajmie od trzech do pięciu lat, częściowo dlatego, że kluczowe komponenty – takie jak turbiny – są wysoce wyspecjalizowane i trudne do szybkiej wymiany.
Ta pojedyncza fabryka produkuje również dużą część światowego helu (jako produkt uboczny przetwarzania gazu ziemnego) i ma znaczący wpływ na produkcję mocznika i amoniaku.
Powolne usuwanie min i weryfikacja bezpieczeństwa w Cieśninie Ormuz
Podczas konfliktu Iran rozmieścił rozległe miny morskie. Nawet przy stałym wsparciu USA w zakresie rozminowywania, profesjonalne środki zaradcze przeciwko minom są z natury czasochłonne i wymagają wielokrotnych przeszukań w celu zapewnienia bezpieczeństwa.
Na dzień 18/19 kwietnia 2026 r. ruch żeglugowy pozostaje minimalny, pomimo deklaracji Iranu o „otwarciu”. Główne firmy żeglugowe – w tym BIMCO i norweskie stowarzyszenia branżowe – nadal wymagają dowodu posiadania otwartych szlaków, przestrzegania przez Iran umów i ograniczenia ryzyka przed wprowadzeniem statków na rynek.
Ubezpieczenia, składki za ryzyko i logistyka wysyłkowa
Składki ubezpieczeniowe od ryzyka wojennego gwałtownie wzrosły (z około 0,125 do 0,2-0,4% wartości statku za rejs). Wiele firm ubezpieczeniowych całkowicie wycofało się z ubezpieczeń w Zatoce Perskiej w szczytowym momencie kryzysu.
Tankowce i załogi zostały rozproszone po całym świecie; opływanie Afryki stało się standardową trasą. Odbudowa zaufania, renegocjacja kontraktów i ponowne powołanie doświadczonych załóg zajmuje miesiące.
Ramy czasowe dla poszczególnych surowców
Ropa naftowa: Niektóre odwierty można przywrócić do działania w ciągu kilku dni lub tygodni, ale całkowita odbudowa systemu zaopatrzenia Zatoki Perskiej – uszkodzonych złóż i logistyki – zajmie od kilku miesięcy do jednego lub dwóch lat.
LNG: Dominacja Kataru; całkowita odbudowa Ras Laffan: od trzech do pięciu lat.
Mocznik (nawóz): Powiązany z gazem ziemnym; Zatoka Perska dostarcza około 45–46 procent światowego handlu mocznikiem drogą morską. Wznowienie działalności w połączeniu z opóźnieniami w transporcie oznaczają niedobory trwające miesiącami.
Hel: Katar dostarcza około 30 do 33 procent światowej produkcji. Zniszczenia w Ras Laffan oznaczają trzy do pięciu lat lub więcej przestoju.
Globalny wpływ zakłóceń w dostawach na gospodarkę
Awaria, która w szczytowym momencie dotknęła około 20 procent światowego zapotrzebowania na ropę naftową, około 20 procent zapotrzebowania na LNG oraz znaczną część mocznika i helu, wywołała największy szok podażowy w historii nowoczesnej energetyki, a jej reperkusje wykraczają daleko poza ceny paliw.
Inflacja cen energii i ryzyko stagflacji: Ceny ropy gwałtownie wzrosły (Brent na krótko przekroczył 120 dolarów za baryłkę); ceny LNG w Azji wzrosły o ponad 140%. Wyższe koszty transportu, energii elektrycznej i produkcji przekładają się na ogólną inflację i jednocześnie hamują wzrost gospodarczy.
Wzrost cen żywności z powodu niedoboru mocznika: Region Zatoki Perskiej dostarcza około 20 do 46 procent światowego zapotrzebowania na nawozy. Niedobory doprowadziły już do wstrzymania produkcji w Indiach, Bangladeszu i Pakistanie. Rolnicy w krajach zależnych od importu – Indiach, Brazylii i niektórych częściach Afryki – borykają się ze zmniejszeniem areału upraw lub wyższymi kosztami, co doprowadzi do wzrostu światowych cen żywności w latach 2026 i 2027.
Zakłócenia w technologii i opiece zdrowotnej spowodowane niedoborem helu:Hel jest niezbędny do produkcji półprzewodników (chłodzenie i produkcja układów scalonych), urządzeń MRI (magnesy nadprzewodzące), światłowodów, technologii spawalniczych oraz przemysłu lotniczego i kosmicznego. Niedobory już wpływają na łańcuchy dostaw; w nadchodzących latach spodziewane są opóźnienia w opiece zdrowotnej i spowolnienia w produkcji układów scalonych.
Dalekosiężne konsekwencje obejmują zakłócenia w łańcuchach dostaw, wyższe ceny konsumpcyjne (paliwa, żywności, procedur medycznych), stłumiony wzrost PKB w Azji i Europie (regionach najbardziej dotkniętych kryzysem) oraz potencjalną presję recesyjną w wrażliwych gospodarkach. Stany Zjednoczone odczuwają również pośrednie skutki za pośrednictwem globalnych rynków towarowych, pomimo niższej bezpośredniej zależności.
Krótko mówiąc: nawet jeśli Stany Zjednoczone spełnią żądania Iranu i Cieśnina Ormuz zostanie ponownie otwarta dla regularnej żeglugi w poniedziałek, 20 kwietnia, połączenie zniszczeń wojennych (szczególnie w Ras Laffan), utrzymujących się obaw o bezpieczeństwo i ubezpieczenia oraz konsekwencji politycznych oznacza, że pełna normalizacja eksportu to proces, który zajmie kilka kwartałów, a nawet kilka lat – a nie szybką poprawę. Perspektywy dla światowej gospodarki są ponure i będą się pogarszać, im dłużej będzie trwała ta wojna.
Według doniesień Stany Zjednoczone planują abordaż statków powiązanych z Iranem na całym świecie po tym, jak irańskie kanonierki zaatakowały tankowiec w Cieśninie Ormuz. Wkrótce pojawią się dalsze informacje i oświadczenie Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego Iranu.
Urzędnicy USA: Wojna może wybuchnąć na nowo, jeśli rozmowy pokojowe nie doprowadzą do przełomu – Axios
Dwie irańskie kanonierki otwierają ogień do tankowca w pobliżu Omanu; drugi tankowiec zostaje trafiony „nieznanym pociskiem”.
Indie wzywają ambasadora Iranu, aby potępił incydent.
Pentagon jest gotowy rozszerzyć środki przeciwko statkom i sygnalizuje zamiar dokonywania abordaży na statkach powiązanych z Iranem na całym świecie.
Piątek: otwarcie Ormuzu; Sobota: zamknięcie Ormuzu.
Donald Trump: Iran chciał ponownie zamknąć cieśninę, ale nie może nas szantażować.
Czy wojna wybuchnie na nowo?
To nie jest dobra wiadomość, zwłaszcza biorąc pod uwagę doniesienia, że rozmowy pokojowe z Pakistanem mogą zostać wznowione, być może już w poniedziałek:
Amerykański urzędnik powiedział portalowi Axios: Jeśli nie nastąpi przełom, wojna może wybuchnąć na nowo.
Reakcja Indii
Nowe Delhi wezwało ambasadora Iranu, aby potępić poranny atak marynarki wojennej Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej na jeden z tankowców.
Stany Zjednoczone przygotowują się do wejścia na pokład statków z całego świata powiązanych z Iranem.
Według najnowszych doniesień doszło do drugiego incydentu z udziałem tankowca: w drugim incydencie kontenerowiec został podobno trafiony „nieznanym pociskiem”, podczas gdy ruch innych statków został wstrzymany.
Tymczasem w sobotę Pentagon zasygnalizował kolejną znaczącą eskalację swoich najnowszych wysiłków mających na celu wzmocnienie wpływów USA w kryzysie w Ormuz. Przygotowuje się do rozszerzenia konfliktu nie tylko na regiony wokół Ormuz i Zatoki Perskiej, ale także na całe morze otwarte.
„Według amerykańskich urzędników, armia amerykańska przygotowuje się do wejścia na pokład tankowców powiązanych z Iranem i przejęcia statków handlowych na wodach międzynarodowych w najbliższych dniach, rozszerzając w ten sposób swoje operacje morskie poza Bliski Wschód” – donosi WSJ. Oznacza to, że armia amerykańska będzie śledzić statki na całym świecie, które wspierają Iran, wzmacniając w ten sposób „Gospodarczy gniew” jako kontynuację „Epickiego gniewu”. WSJ komentuje dalej:
Plany te pojawiły się w momencie, gdy irańska armia jeszcze bardziej zacieśnia kontrolę nad Cieśniną Ormuz, atakując w sobotę kilka statków handlowych i ogłaszając, że szlak wodny jest „ściśle kontrolowany” przez Iran. Wydarzenia te wywołały panikę wśród firm żeglugowych, dzień po tym, jak irański minister spraw zagranicznych ogłosił, że cieśnina jest w pełni otwarta dla handlu – oświadczenie to zostało przyjęte z zadowoleniem przez prezydenta Trumpa.
W ostatnich dniach obie strony próbowały przejąć kontrolę nad tym kluczowym szlakiem wodnym i egzekwować własne blokady w oparciu o sprzeczne „warunki” dla żeglugi. Jednak wszystko to doprowadziło do faktycznego zamknięcia. Centralne Dowództwo Stanów Zjednoczonych (CENTCOM) oświadczyło, że Marynarka Wojenna USA zawróciła już co najmniej 23 statki po wpłynięciu do irańskich portów. Tymczasem Trump nadal twierdzi, że Iran zgodził się przekazać swój wzbogacony uran – czyli „pył” nuklearny – ale Iran jasno dał do zrozumienia, że nigdy tego nie zrobi, odrzucając to twierdzenie jako sfabrykowaną fantazję.
W międzyczasie…
Siły irańskie otwierają ogień do tankowca
Brytyjska Organizacja Bezpieczeństwa Morskiego i Transportu (UKMTO) informuje, że „dwie kanonierki Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej zbliżyły się do tankowca i ostrzelały go bez ostrzeżenia za pośrednictwem radia VHF”.
UKMTO nie podało żadnych dalszych szczegółów na temat dwóch irańskich statków, które ostrzelały tankowiec, ani broni użytej w incydencie na morzu; uważa się, że incydent miał miejsce 20 mil morskich na północny wschód od Omanu.
Załóżmy, że prezydent Trump zaraz całkowicie straci panowanie nad sobą w sprawie Truth Social. Można też śmiało założyć, że rozmowy za kulisami nie idą dobrze, jeśli taki incydent miał miejsce w okresie poprzedzającym weekendowe negocjacje między USA a Iranem.
Cieśnina Ormuz jest (ponownie) zamknięta.
Strategia administracji Trumpa, polegająca na „wprowadzaniu ich w błąd” była w pełni widoczna, gdy ponowne otwarcie Kanału Ormuz w piątek wywołało powszechny apetyt na ryzyko na rynkach: amerykańskie akcje gwałtownie wzrosły, cena ropy gwałtownie spadła, a rentowność amerykańskich obligacji skarbowych spadła, w oparciu o założenie, że zakłócenia w globalnych przepływach energii ustąpiły. Jednak wczesnym rankiem w sobotę te wydarzenia mogą okazać się przedwczesne.
Jak donosi Wall Street Journal, najważniejsze na świecie wąskie gardło w transporcie morskim zostało ponownie zamknięte dla żeglugi handlowej.
Około 20 statków, które czekały na wpłynięcie do Zatoki Perskiej przez cieśninę, powróciło do Omanu po tym, jak irańskie wojsko po raz kolejny ogłosiło zamknięcie tego szlaku wodnego – w obliczu blokady irańskich portów przez Stany Zjednoczone.
Społeczność OSINT na platformie X również informuje o zamknięciu Cieśniny Ormuz…
Według doniesień, statki były gotowe zapłacić Korpusowi Strażników Rewolucji Islamskiej 2 miliony dolarów opłaty za możliwość przepłynięcia przez cieśninę, jednak komunikaty radiowe wskazywały, że cieśnina jest zamknięta.
Notatka z WSJ:
Teraz zawracają, ponieważ, jak twierdzi armator z Hongkongu, którego kontenerowiec czeka na przepłynięcie przez cieśninę, Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej wysyłał radiowe komunikaty o zamknięciu cieśniny.
W nocy przewodniczący irańskiego parlamentu Mohammad Bagher Ghalibaf napisał na portalu X, że „fałszywe” twierdzenia prezydenta Trumpa nie sprzyjają negocjacjom między USA a Iranem…
Prezydent Stanów Zjednoczonych w ciągu godziny wysunął siedem twierdzeń, z których wszystkie okazały się fałszywe.
Nie wygrali wojny tymi kłamstwami i na pewno niczego nimi nie osiągną także w negocjacjach.
Dopóki blokada będzie trwała, Cieśnina Ormuz nie pozostanie otwarta.
Przejście przez Cieśninę Ormuz odbywa się „wyznaczoną trasą” i za „irańskim pozwoleniem”.
O tym, czy cieśnina jest otwarta czy zamknięta i jakie przepisy mają zastosowanie, decydują władze lokalne, a nie media społecznościowe.
Wojna medialna i manipulacja opinią publiczną stanowią istotną część tej wojny, ale naród irański nie daje się nabrać na te sztuczki. Dowiedz się więcej o prawdziwych i rzetelnych informacjach dotyczących negocjacji w niedawnym wywiadzie z rzecznikiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Prezydent Trump wcześniej oświadczył, że rozmowy pokojowe z Iranem przynoszą postępy i będą kontynuowane przez cały weekend.
„Dwadzieścia minut temu otrzymaliśmy całkiem dobre wieści, ale sytuacja z Iranem na Bliskim Wschodzie wydaje się być bardzo dobra” – powiedział Trump dziennikarzom lecącym do Waszyngtonu Air Force One, według MS Now. „Wkrótce się dowiemy. Negocjujemy w weekend”.
Trump powiedział, że kluczową kwestią jest zwrot materiałów pochodzących z irańskiego programu nuklearnego. Stany Zjednoczone przetransportują je po podpisaniu umowy.
„Może jej nie przedłużę, ale blokada pozostanie. Ale może jej nie przedłużę, więc blokada będzie, i niestety będziemy musieli znowu zacząć bombardować” – powiedział Trump.
Według Polymarketu szanse na powrót do normalności w Cieśninie Ormuz do końca kwietnia w ciągu ostatnich 24 godzin przypominały jazdę kolejką górską: osiągnęły szczyt na poziomie 64% w piątkowy poranek, po tym jak Iran ogłosił otwarcie szlaku wodnego, ale spadły do 32%, gdy w sobotę rano Iran ogłosił zamknięcie cieśniny.
Oto najnowsze nagłówki z Bliskiego Wschodu:
Położenie w Cieśninie Ormuz
W piątek Iran ponownie otworzył Cieśninę Ormuz dla żeglugi handlowej, a w Libanie obowiązuje dziesięciodniowe zawieszenie broni między Izraelem a Hezbollahem.
W sobotę rano Iran szybko zmienił kurs i ponownie nałożył ograniczenia na Cieśninę Ormuz po tym, jak USA oświadczyły, że nie zniosą blokady nałożonej na transport morski z Iranem.
Irańskie siły zbrojne ogłosiły, że kontrola nad Cieśniną Ormuz została przywrócona do poprzedniego statusu, pod ścisłą administracją i nadzorem Iranu.
Około 20 statków, które ustawiły się w kolejce, aby przepłynąć przez Cieśninę Ormuz, zawróciło w stronę Omanu po tym, jak irańskie wojsko ogłosiło, że szlak wodny został ponownie zamknięty.
Działalność żeglugowa
W sobotę przez Cieśninę Ormuz przepłynął konwój ośmiu tankowców, składający się z bardzo dużego tankowca do przewozu ropy naftowej, kilku tankowców do przewozu produktów ropopochodnych i chemikaliów oraz tankowców do przewozu LPG.
W ciągu ostatnich 12 godzin cztery tankowce przewożące katarski skroplony gaz ziemny wpłynęły do Zatoki Perskiej w kierunku Ormuz; od końca lutego z Zatoki nie wypłynął żaden tankowiec z skroplonym gazem ziemnym.
Mimo sprzecznych oświadczeń władz irańskich, w sobotę przez Cieśninę Ormuz zaczęły przepływać kolejne tankowce z ropą naftową i gazem.
Negocjacje między USA a Iranem
Iran nie zgodził się jak dotąd na kolejną rundę negocjacji ze Stanami Zjednoczonymi, gdyż Trump zapowiedział blokadę morską, a żądania USA są wygórowane.
Trump powiedział, że porozumienie z Iranem mające na celu zakończenie siedmiotygodniowej wojny może być bliskie, twierdząc, że większość kluczowych kwestii została już rozwiązana.
Trump twierdził, że Iran zgodził się zawiesić swój program nuklearny na czas nieokreślony, lecz irańskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych oświadczyło, że wzbogacony uran nie będzie pod żadnymi okolicznościami przekazywany w żadne miejsce.
Pepe Escobar cytuje irańską Radę Bezpieczeństwa Narodowego:
Irańska Rada Bezpieczeństwa Narodowego napisała niedawno:
– Dziesiątego dnia wojny Amerykanie zaczęli wysyłać wiadomości i prośby o zawieszenie broni i rozpoczęcie negocjacji w celu zakończenia wojny, którą sami rozpoczęli.
Czterdziestego dnia wojny prezydent USA oficjalnie ogłosił akceptację 10-punktowego planu Iranu jako podstawy negocjacji mających na celu zakończenie wojny. Następnie Islamska Republika Iranu zaakceptowała te negocjacje w Islamabadzie, prowadzone za pośrednictwem Pakistanu.
Negocjacje trwały nieprzerwanie 21 godzin. Delegacja irańska reprezentowała żądania narodu irańskiego z powagą, inicjatywą i ogromną nieufnością wobec Stanów Zjednoczonych.
Pomimo zgody na działanie w ramach irańskiego 10-punktowego planu, wróg wysunął w trakcie negocjacji nowe, wygórowane żądania. Delegacja irańska stanowczo odpowiedziała na te żądania i postanowiła nie zmieniać swojego stanowiska w żaden sposób.
Z tego powodu pierwsza runda negocjacji nie przyniosła jednoznacznego rezultatu i została przełożona na późniejszy termin, pod warunkiem, że wróg dostosuje swoje wygórowane żądania do realiów na miejscu.
W ostatnich dniach, w związku z obecnością pakistańskiego marszałka polowego w Teheranie w charakterze mediatora, Amerykanie wysunęli nowe propozycje, które Islamska Republika Iranu rozważa i na które do tej pory nie odpowiedziała.
Oświadczamy, że irański zespół negocjacyjny nie ustąpi, nie wycofa się i nie będzie niczego tolerował i będzie ze wszystkich sił bronił interesów i obaw narodu irańskiego.
Jednym z warunków akceptacji przez Iran tymczasowego zawieszenia broni było wstrzymanie ognia na wszystkich frontach, w tym w Libanie. Jednak syjonistyczny wróg złamał ten warunek od samego początku.
Na prośbę Islamskiej Republiki Iranu reżim syjonistyczny zgodził się na zawieszenie broni w Libanie. Postanowiono, że Cieśnina Ormuz zostanie tymczasowo i warunkowo otwarta do końca okresu zawieszenia broni – wyłącznie dla statków handlowych, ale nie dla okrętów wojennych ani jednostek cywilnych USA i Izraela. Miało się to odbywać pod kontrolą i za zgodą irańskich sił zbrojnych, trasą wyznaczoną przez Iran.
Biorąc pod uwagę, że większość sprzętu dla amerykańskich baz wojskowych w regionie Zatoki Perskiej dostarczana jest przez Cieśninę Ormuz, co stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego Iranu i regionu, Iran jest zdecydowany sprawować nadzór i kontrolę nad ruchem towarów przez Cieśninę Ormuz dopóki wojna nie zostanie definitywnie zakończona, a w całym regionie nie zapanuje trwały pokój.
Realizacja tego celu odbywa się poprzez zbieranie pełnych informacji od przepływających statków, wydawanie zezwoleń na przejazd zgodnie z przepisami ogłoszonymi przez Islamską Republikę Iranu w warunkach wojny oraz uiszczanie opłat za przejazd na trasach ogłoszonych przez Islamską Republikę Iranu.
Dopóki będzie obowiązywała blokada morska, Islamska Republika Iranu będzie uważać ją za naruszenie zawieszenia broni i nie dopuści do warunkowego i ograniczonego otwarcia Cieśniny Ormuz.
Iran cofnął wcześniej ogłoszoną decyzję o ponownym otwarciu Cieśniny Ormuz.
Poinformowało o tym dowództwo irańskich sił zbrojnych – podaje agencja prasowa Fars. Teheran jako przyczynę podaje ciągłą blokadę irańskich portów przez Stany Zjednoczone. Zmiana nastąpiła zaledwie dzień po pierwotnym ogłoszeniu ułatwienia międzynarodowej żeglugi przez strategicznie ważną cieśninę. Krok ten został teraz oficjalnie cofnięty.
Siły Zbrojne Iranu przywracają kontrolę militarną nad Cieśniną Ormuz
Odkąd Teheran ogłosił ponowne otwarcie, zgłoszono, że skorzystało z niego tylko pięć statków towarowych i jeden pusty statek wycieczkowy. Tankowce przewożące ropę naftową nie zostały jeszcze zarejestrowane. Według ekspertów z branży żeglugowej niechęć wielu firm żeglugowych wynika przede wszystkim ze sprzecznych i niejasnych informacji dotyczących sytuacji bezpieczeństwa. Kilka statków próbowało przepłynąć przez cieśninę, ale zawróciło. Duże firmy żeglugowe prawdopodobnie nie będą mogły ponownie korzystać z tego szlaku morskiego, dopóki sytuacja nie zostanie ostatecznie rozwiązana, a wszystkie ograniczenia całkowicie zniesione.
Tymczasem rzecznik irańskiego MSZ Ismail Baghai ostro skrytykował Stany Zjednoczone i zagroził konsekwencjami. Tak zwana blokada morska stanowi naruszenie zawieszenia broni i wywoła odpowiednią reakcję ze strony Iranu, powiedział rzecznik agencji prasowej Tasnim. Przewodniczący irańskiego parlamentu Mohammad Bagher Ghalibaf oświadczył również, że decyzja o tym, czy cieśnina będzie otwarta, czy zamknięta, oraz jakie zasady będą obowiązywać, zostanie podjęta na szczeblu rządowym, a nie za pośrednictwem mediów społecznościowych. Krytycznie ocenił komentarze Donalda Trumpa i oskarżył USA o utrudnianie negocjacji.
A tymczasem Stany Zjednoczone przedłużyły o kolejny miesiąc obowiązujące środki łagodzące sankcje wobec rosyjskiej ropy. Zwolnienie zezwala na zakup rosyjskich produktów naftowych. Obowiązuje ono do 16 maja i jest kontynuacją poprzedniego 30-dniowego zwolnienia, które wygasło 11 kwietnia.
Sekretarz Skarbu USA Scott Bessent (po prawej)
Departament Skarbu USA wydał w piątek 30-dniowe zwolnienie. Zezwala ono na zakup i dostawę rosyjskiej ropy naftowej i produktów naftowych, pod warunkiem, że zostały one już załadowane na tankowce. Decyzja jest zaskakująca, zaledwie dwa dni po tym, jak sekretarz Skarbu Scott Bessent ogłosił zakończenie tych zwolnień. Nagła zmiana kursu rodzi pytania o spójność polityki sankcji USA. W środę Bessent oświadczył w Białym Domu, że nie będzie przedłużenia ani dla rosyjskiej, ani irańskiej ropy. Departament początkowo nie przedstawił oficjalnego wyjaśnienia.
Tłem tej sytuacji jest napięta sytuacja na światowych rynkach energii. Konflikt z Iranem w ostatnim czasie znacząco zakłócił przepływ ropy. Cieśnina Ormuz, przez którą transportowana jest około jedna piąta globalnych dostaw ropy, była (i jest) szczególnie dotknięta. Prezydent USA Donald Trump wyraził w piątek zaufanie do rozmów z Iranem, które mają zostać wznowione w weekend. W rozmowie z dziennikarzami powiedział: „Prowadzimy bardzo dobre rozmowy”.
W szczególności kraje azjatyckie naciskały na Waszyngton, aby przedłużył porozumienie. Indie, jeden z największych odbiorców rosyjskiej ropy, chciały zabezpieczyć własne zaopatrzenie w energię i ograniczyć wahania cen. Decyzja podkreśla kluczową rolę rosyjskich surowców w stabilności światowych rynków energii. W tym kontekście krytyka ze strony Europy wydaje się niespójna, ponieważ ignoruje ona zależności ekonomiczne i akceptuje ryzyko dla bezpieczeństwa dostaw.
Złagodzenie ograniczeń pozostaje określone czasowo i ma przede wszystkim charakter taktyczny. Ma ono na celu złagodzenie aktualnych napięć na rynku ropy naftowej bez odchodzenia od fundamentalnej architektury sankcji.
ZB: Tak a propos, jestem ciekaw, kiedy Stany Zjednoczone poczują smak sankcji gospodarczych. W ostatnich latach narzucają samowolnie restrykcje wszystkim niepokornym, także Chinom i Rosji. Ostatnio dopiero Iran musiał wskazać drogę postępowania z bezprawiem i bezczelnością Amerykanów.
W piątek 17 kwietnia 2026 r. prezydent Donald Trump opublikował serię optymistycznych wiadomości na stronie Truth Social (i odwoływał się do nich w wywiadach), przedstawiając wojnę między USA a Iranem jako w dużej mierze zakończoną lub bliską szybkiego rozwiązania.
Jego twierdzenia dotyczyły ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz, postępów w dążeniu do szerszego porozumienia pokojowego oraz wpływów USA.
Iran kategorycznie zaprzeczył większości tego, co Trump napisał w piątek. Oto podsumowanie jego różnych oświadczeń:
„Sytuacja w Cieśninie Ormuz dobiegła końca”, a Iran zgodził się nigdy więcej nie zamykać Cieśniny Ormuz. Opisał ją jako „w pełni otwartą i gotową do handlu i swobodnego przepływu”.
Iran usuwa (przy pomocy USA) miny położone w cieśninie w zeszłym miesiącu.
Iran zgodził się na niemal wszystkie (lub „praktycznie wszystkie”) żądania, łącznie z trwałym zakończeniem programu nuklearnego.
Wojna „zbliża się do końca”, a ostateczne porozumienie powinno zostać osiągnięte „bardzo szybko” (prawdopodobnie w ten weekend). Większość punktów została już wynegocjowana.
Zgodził się na dwutygodniowe dwustronne zawieszenie broni (zawieszenie bombardowań i ataków) na prośbę pakistańskich przywódców – pod warunkiem całkowitego otwarcia cieśniny przez Iran. Pomimo oświadczenia Iranu o jej otwarciu, amerykańska blokada morska irańskich portów pozostanie w mocy do czasu „100% sfinalizowania” ogólnego porozumienia z Iranem.
Prezydent Chin Xi Jinping był „bardzo zadowolony” z otwarcia, a raczej szybko postępującego otwarcia Cieśniny Gibraltarskiej. Trump twierdził, że robi to „również dla nich – i dla świata” i że taka sytuacja „nigdy się nie powtórzy”.
Chiny zgodziły się nie dostarczać broni Iranowi. Trump przewidział, że jego nadchodząca wizyta w Chinach będzie „wyjątkowa” i „potencjalnie historyczna”, a prezydent Xi uściśnie go „mocno i serdecznie”.
Opisał NATO jako „papierowego tygrysa”, który okazał się „bezużyteczny w prawdziwym kryzysie”. Po ponownym otwarciu cieśniny NATO zaoferowało pomoc, ale Trump nakazał im trzymać się z daleka – chyba że chcą „załadować swoje statki ropą”.
Podkreślił, że Stany Zjednoczone już osiągnęły, a nawet przekroczyły swoje cele militarne. Twierdził, że Iran ma teraz „nowy reżim”, który jest „znacznie mniej radykalny i znacznie bardziej inteligentny” niż wcześniej, co umożliwia długoterminowe porozumienie pokojowe. Potwierdził, że Stany Zjednoczone będą „spokojnie” współpracować z Iranem w celu sfinalizowania porozumienia.
Seria wiadomości Trumpa miała na celu przede wszystkim manipulowanie rynkiem akcji i ropy naftowej. Udało mu się: amerykańskie giełdy poszybowały w górę, podczas gdy ceny kontraktów terminowych na ropę gwałtownie spadły. Inwestorzy naiwnie wierzyli, że Trump mówi prawdę. Nie mówił – kłamał.
Twierdzenie Trumpa, że „sytuacja” blokady w Cieśninie Ormuz dobiegła końca, jest fałszywe. Iran utrzymuje ścisłą kontrolę. Iran ogłosił, że Cieśnina Ormuz jest otwarta dla statków handlowych niepowiązanych ze Stanami Zjednoczonymi ani Izraelem. Statki te nadal potrzebują zezwolenia Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, aby przez nią przepłynąć. Iran zastrzegł również, że żadne okręty wojenne nie mogą wpływać do Zatoki Perskiej.
Trump upierał się również, że porozumienie z Iranem w sprawie wzbogaconego uranu jest praktycznie przesądzone. Twierdził, że Stany Zjednoczone mogą odzyskać irański wzbogacony uran, „wymagając znacznego wysiłku”, i że Waszyngton będzie „współpracował z Iranem”, aby po prostu sprowadzić go z powrotem do Stanów Zjednoczonych.
Iran natychmiast odrzucił to twierdzenie: rzecznik Ministerstwa Spraw Zagranicznych Esmail Baghaei oświadczył, że Iran pod żadnym pozorem nie odda swojego wzbogaconego uranu.
Trump zrobi jedną z dwóch rzeczy:
1) Opowie amerykańską historię, żeby móc zawrzeć umowę kończącą wojnę, ogłosić zwycięstwo i wrócić do domu – albo
2) stworzy straszaka, przedstawiając porozumienie jako w zasięgu ręki, tylko po to, by zrzucić winę na Iran za zerwanie negocjacji i nakazać nowe ataki na Iran przed 26 kwietnia, jeśli USA odrzucą żądania Iranu zgodnie z jego dziesięciopunktowym planem.
Sądzę – biorąc pod uwagę ciągły napływ amerykańskich samolotów wojskowych do regionu – że Trump nakaże nowe ataki na Iran przed końcem kwietnia. Irańczycy nie odstępują ani na krok od swojego dziesięciopunktowego planu. USA muszą zrobić dwie rzeczy: znieść sankcje wobec Iranu i uwolnić irańskie aktywa.
Izrael pozostaje nieprzewidywalnym czynnikiem. Wygląda na to, że Trump i jego administracja skutecznie wywarli presję na Izrael, aby złożył broń i wycofał się. Jeśli zawieszenie broni z Hezbollahem utrzyma się, a zawieszenie broni między USA a Izraelem z Iranem zostanie przedłużone, to wierzę, że Trump poważnie myśli o znalezieniu wyjścia. Ciąg dalszy nastąpi.
Podczas internetowych dyskusji z apologetami imperium w ciągu ostatnich kilku miesięcy dowiedziałem się, że liczba zabitych protestujących wynosi trzydzieści tysięcy, czterdzieści tysięcy, pięćdziesiąt tysięcy, sześćdziesiąt tysięcy, siedemdziesiąt tysięcy, osiemdziesiąt tysięcy, dziewięćdziesiąt tysięcy i sto tysięcy.
Najczęstszym argumentem zwolenników wojny w Iranie jest to, że w styczniu tego roku zmasakrowali dziesiątki tysięcy demonstrantów – ale co zabawne, nigdy nie podają tej samej liczby. Ponieważ to całkowicie fikcyjna historia, mogą po prostu wymyślić dowolną liczbę.
Podczas internetowych dyskusji z apologetami imperium w ciągu ostatnich kilku miesięcy dowiedziałem się, że liczba zabitych protestujących wynosi trzydzieści tysięcy, czterdzieści tysięcy, pięćdziesiąt tysięcy, sześćdziesiąt tysięcy, siedemdziesiąt tysięcy, osiemdziesiąt tysięcy, dziewięćdziesiąt tysięcy i sto tysięcy.
Naprawdę zdają się po prostu rzucać dowolną liczbą, która w danym momencie wydaje się wiarygodna. Niedawno widziałem, jak zirytowany Glenn Greenwald pytał na Twitterze swojego rozmówcę : „Jak decydujesz, kiedy twierdzić, że Iran zabił 30 000 demonstrantów, 45 000, czy 70 000? Czy to zależy od dnia tygodnia, stylu tekstu, czy od czegoś innego?”.
Irański marionetka zmiany reżimu Reza Pahlavi twierdził w styczniu, że w tym miesiącu irański rząd dokonał masakry 50 000 protestujących.
Pewnego dnia ktoś skomentował mój wpis, pisząc, że „Iran zabił ponad 40 tys. demonstrantów walczących o wolność”, a gdy zignorowałem to twierdzenie, przyszedł inny obrońca imperium i skorygował liczbę do 30 tys .
Powodem, dla którego nie mogą ustalić konkretnej liczby, jest to, że jest ona zmyślona.
Nikt nie zaprzecza, że w styczniowych zamieszkach zginęły tysiące ludzi; sam rząd Iranu oświadczył , że w brutalnych starciach zginęło 3117 osób, w tym znaczna liczba funkcjonariuszy sił bezpieczeństwa. Biorąc pod uwagę, że sekretarz skarbu USA wielokrotnie przyznawał, że Stany Zjednoczone celowo podsycały zamieszki w Iranie, a Trump przyznał się do wysyłania broni do kraju w celu uzbrojenia protestujących, a poprzedni sekretarz stanu Trumpa sugerował , że Mossad był bezpośrednio zaangażowany w tzw. „pokojowe protesty”, nieuniknione było, że ludzie zginą.
Ale propagandziści wojenni nie mogli zadowolić się kilkoma tysiącami ofiar. Potrzebowali czegoś bardziej spektakularnego. Czegoś sensacyjnego. Zaczęli więc rozpowszechniać oparte na wątpliwych źródłach doniesienia podejrzanych osób, twierdzących, że liczba ofiar jest znacznie wyższa, niż podawano, a następnie jeszcze bardziej zawyżali te liczby.
=====================
filmiki ilustrujące w oryginale. Nie mam sił poprawiać i wklejać MD
One of multiple fires at an industrial complex in Iran used to store corpses. According to sources, the Regime is now covering up its crimes against humanity by burning the bodies of murdered protesters. 90,000 protesters have been killed to date.
One of multiple fires at an industrial complex in Iran used to store corpses.
According to sources, the Regime is now covering up its crimes against humanity by burning the bodies of murdered protesters.
A kiedy to zrobili, stało się jasne, że kłamali w tej sprawie, bo każdy widzi, jak liczby zmieniają się w zależności od tego, kto akurat mówi i w jakim jest nastroju. Popełnili klasyczny błąd w pisaniu fikcji, jak wyjaśniono w viralowym poście , który krążył po Tumblrze kilka miesięcy temu:
„Pisarze fantastyki, dam wam naprawdę pilną radę: nie podawajcie liczb. Nie podawajcie czytelnikom żadnych liczb. Jak ciężki jest miecz? Dużo. Jak stare jest to miasto? Bardzo. Jak duży jest fort? Ogromny. Jak szybki jest statek kosmiczny? Niezbyt, jest z drugiej ręki.
„W chwili, gdy powiesz jakąś liczbę, Twoi czytelnicy mogą sprawdzić Twoje obliczenia, a Ty nie potrafisz liczyć lepiej niż Twój najbardziej autystyczny krytyk. Gwarantuję. Nie pozwól swoim czytelnikom na żadne obliczenia. Kiedy coś się wydarzyło? Jakiś czas temu. Ile kul może wystrzelić z tej broni? Podchwytliwe pytanie: strzela laserami, i to mocno.
„Kłamiesz ludziom dla zabawy. Jeśli pozwolisz im się przed tobą mierzyć, kłamstwo się zawali i przestanie być zabawne”.
Jeśli zamierzasz pisać fikcję, ważne jest, aby nie zburzyć iluzji i nie wyrwać czytelnika z wyimaginowanego świata, który dla niego kreujesz. Opowieść o dziesiątkach tysięcy zabitych irańskich demonstrantów to fikcja, a wszyscy zaczynają dostrzegać kłamstwa.
Cała planeta zadaje sobie to samo pytanie: Czy CENTCOM odważy się wypowiedzieć wojnę Chinom?
To już nie jest szalony, hipotetyczny scenariusz.
Według danych MarineTraffic, chiński tankowiec Rich Starry , pływający pod banderą Malawi, powiązany z portem Shanghai Xianrun, który wypłynął z Szardży w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, przewożąc około 250 000 baryłek metanolu, przepłynął we wtorek Cieśninę Ormuz, wiszą na nim napis „China Owner & Crew” (Właściciel i załoga z Chin).
RichStarrystał się pierwszym tankowcem, który przepłynął Cieśninę Ormuz i opuścił ją w drodze do Chin, odkąd weszła w życie blokada cieśniny narzucona przez Trumpa.
W niezwykle bezpośredni sposób Pekin daje do zrozumienia, że zdesperowana administracja Trumpa nie będzie w stanie wystawiać „Piratów z Karaibów” – zremiksowanych jako „Piratów z Ormuz” – przeciwko Chinom.
Dowództwo CENTCOM oświadczyło, że blokada jest skierowana przeciwko statkom wpływającym do irańskich portów lub wypływającym z nich. Rich Starry przypłynął z Szardży – więc technicznie rzecz biorąc, nie był celem. Prawdziwy test blokady nastąpi, gdy na przykład chiński tankowiec wypłynie z Bandar Abbas.
System poboru opłat IRGC pozostaje jednak niezmieniony przez plany CENTCOM. Jest on dostosowywany praktycznie w czasie rzeczywistym – ewoluując w szczegółowy, pięcioetapowy system weryfikacji, który ma zastosowanie do każdego statku opuszczającego port.
Wszystkie statki, którym ostatnio zezwolono na przepływ – z Chin, Indii, Pakistanu i kilku innych państw sojuszniczych – korzystały z tych samych wąskich szlaków morskich na irańskich wodach terytorialnych, wzdłuż wysp Keszm i Larak.
Każdy – poza wyjątkowymi przypadkami – musi uiścić opłatę w wysokości 1 dolara za baryłkę, w bitcoinach lub juanach. Opłata ta jest realizowana w mniej niż 5 sekund. Następnie tankowiec otrzymuje hasło VHF.
Żaden statek z ubezpieczeniem, rejestracją w państwie bandery i dostępem do portów zachodnich nie przejdzie. Te zgodne z przepisami statki już zmierzają do portów amerykańskich.
Fascynujący jest aspekt ogromnej irańskiej floty-cienia: nieubezpieczonej; mogącej pływać pod dowolną banderą; nieposiadającej dostępu do portów zachodnich; już objętej maksymalnymi sankcjami, a zatem całkowicie poza amerykańskim systemem egzekwowanym przez blokadę. Blokada czy nie, kilka tankowców nadal załadowuje się w irańskich terminalach.
Około 160 milionów baryłek ropy naftowej znajduje się już poza Cieśniną Ormuz. Oznacza to, że Iran może nadal zaopatrywać swoich klientów w Azji, zwłaszcza w Chinach, przynajmniej do połowy lipca, biorąc pod uwagę 1,8 miliona baryłek dziennie, jakie Chiny importują.
Blokada w celu ochrony petrodolara
Przypominamy: o ile wojna z Iranem – prowadzona w typowym stylu „Imperium Chaosu” – po raz kolejny niszczy prawo międzynarodowe (nazwijmy ją Bellum Iniustum , „wojna niesprawiedliwa”), o tyle zapowiadana blokada morska również stanowi akt wojny w świetle prawa międzynarodowego.
Prezydent Xi Jinping wyraził to wprost we wtorek: praworządności nie wolno „wykorzystywać w razie potrzeby i odrzucać w innym przypadku”. Dodał: „Nie możemy pozwolić, by świat powrócił do prawa dżungli”.
Porównajmy to z uzasadnieniem Trumpa dla – nielegalnej – blokady. Jedno z wyjaśnień brzmiało: „Nie pozwolimy Iranowi sprzedawać ropy tym, których chce, a tym, których nie chce. To będzie wszystko albo nic”. Po tym następowało: „Niech Chiny wyślą do nas swoje statki. Wyślijcie je do Wenezueli. Mamy wystarczająco dużo ropy. Sprzedamy ją nawet taniej”.
To była kluczowa wskazówka: blokada leży u podstaw wojny petrodolarów. Chiny kupują od Iranu petrodolary. Gra Trumpa nie polega na sprzedaży ropy, ale na uzależnieniu Chin od petrodolara.
Rzeczywistość wojskowa
Patrząc na szczegóły: „niezwyciężona armada” Trumpa nie jest w stanie wymusić blokady morskiej bez dużej liczby okrętów. Obecnie nigdzie ich nie widać.
USS Abraham Lincoln został zauważony w Zatoce Omańskiej, około 200 kilometrów od południowo-wschodniego Iranu – nawiasem mówiąc, atrakcyjny cel dla irańskich pocisków. Doświadczenie pokazuje, że z tej odległości pralnie na amerykańskich lotniskowcach często stają w płomieniach.
Okręt USS George HW Bush i jego grupa uderzeniowa znajdują się obecnie u wybrzeży Namibii.
Przykład talasokratycznego [Talassokratyczny oznacza państwo lub imperium opierające swoją potęgę na dominacji morskiej, kontroli szlaków handlowych oraz silnej flocie md] tchórzostwa: muszą okrążać Afrykę, bo boją się konfrontacji z Ansarallahem w Bab al-Mandab. Nawiasem mówiąc, odstraszający wpływ jemeńskich Hutich trudno porównać ze zwiększoną siłą ognia Iranu.
Nawet gdyby blokada została faktycznie wprowadzona, Iran nadal ma kilka możliwości transportu ropy drogą lądową przez Eurazję do Chin – w ramach Kolei Chińsko-Irańskiej, projektu Nowego Jedwabnego Szlaku (finansowanego przez Pekin).
Zgodnie z przewidywaniami, syndykat Epsteina zbombardował odcinek rurociągu, który jednak został już naprawiony. Ponadto Iran może dojść do porozumienia z Turkmenistanem w sprawie wykorzystania jego gazociągu (również finansowanego przez Chiny).
Rzeczywistość tej szalonej wojny często jest dziwniejsza niż fikcja. Ale pomysł, że CENTCOM odważyłby się przejąć chiński statek i, powiedzmy, zatrzymać go w Dżibuti – nie mówiąc już o zatopieniu go (akt wojny) – przeczy wszelkiemu rozsądkowi. Cóż, skoro radykalny chrześcijański syjonista dowodzi niekończącymi się wojnami w USA, wszystko jest możliwe.
Tymczasem patrząc szerzej…
Aby zrozumieć, w którą stronę wieje wiatr, konieczne są trzy kluczowe wydarzenia.
1. Proces uznawania suwerenności Iranu nad Cieśniną Ormuz jest już w toku. System został zalegalizowany przez irański parlament w zeszłym miesiącu, a dalsze szczegóły są negocjowane z Omanem.
Nawet Japonia już korzysta z tego systemu. Korea Południowa wysłała specjalnego wysłannika do Teheranu, aby omówić właśnie tę kwestię. Korea Południowa ostatecznie zniesie sankcje wobec Iranu i zapłaci za nie. Jeśli Seul, główny klient azjatycki, otrzyma preferencyjne traktowanie, praktycznie wszyscy inni pójdą w jego ślady. A Waszyngton nie może nic zrobić, aby temu zapobiec.
2. Rozmowa telefoniczna między Putinem a Pezeshkianem maluje jasny obraz. Putin jasno dał do zrozumienia, że Rosja uważa bezpieczeństwo Iranu za „nierozerwalnie związane” z jej własnym.
Wszelką agresję na Teheran należy zatem postrzegać jako masową destabilizację Eurazji. Co najważniejsze, Putin i Pezeshkian są zainteresowani pełną aktywacją Międzynarodowego Korytarza Transportowego Północ-Południe (INSTC) – tak szybko, jak to możliwe.
INSTC to jeden z najważniejszych nowych korytarzy komunikacyjnych XXI wieku, obok Arktycznego Jedwabnego Szlaku.
3. Wisienka na wierzchu tego wybuchowego tortu:
W najbliższy wtorek i środę rosyjski minister spraw zagranicznych Siergiej Ławrow uda się z oficjalną wizytą do Chin i będzie rozmawiał z chińskim ministrem spraw zagranicznych Wang Yi.
Strategiczne partnerstwo między Rosją i Chinami jest silniejsze niż kiedykolwiek.
Nowy Trójkąt Primakowa – RIC (Rosja–Iran–Chiny) – jest rzeczywistością.
W niedawnym wywiadzie dla buddyjskiej Azji Południowo-Wschodniej znany analityk geopolityczny Pepe Escobar i jego rozmówca Nema rozmawiali o dramatycznych wydarzeniach w Zatoce Perskiej.
Zaledwie kilka dni po fiasku negocjacji w Islamabadzie prezydent USA Donald Trump ogłosił blokadę irańskich portów i Cieśniny Ormuz. Escobar uważa to nie tylko za strategiczną porażkę, ale także za dziecinny chwyt PR-owy wymierzony głównie w Chiny – który został upokarzająco ujawniony już w pierwszych godzinach.
Zapowiedź blokady i eskalacja polityczna
14 kwietnia 2026 r. to kolejny punkt zwrotny w i tak już chaotycznej polityce zagranicznej drugiej administracji Trumpa.
Po ponad 21 godzinach trudnych negocjacji w Islamabadzie, w których stronę amerykańską prowadził wiceprezydent USA J.D. Vance, Trump nagle ogłosił całkowitą blokadę wszystkich irańskich portów i statków.
Dla Escobara ta deklaracja to nic więcej niż wyraz „czteroletniej psychiki” Trumpa: dziecinnego odruchu człowieka, który wierzy, że Iran blokuje świat – mimo że nikt nigdy nie wytłumaczył mu skomplikowanej, pięcioetapowej przeprawy przez Cieśninę Ormuz.
Rzeczywistość wojskowa przeczy tej retoryce.
Rzeczywistość wojskowa przedstawia inną historię.
Aby wyegzekwować prawdziwą blokadę, Stany Zjednoczone potrzebowałyby ogromnej floty – okrętów, niszczycieli, lotniskowców, helikopterów, motorówek i dronów w ogromnych ilościach. Taka armada po prostu nie istnieje.
Lotniskowiec USS Abraham Lincoln krąży daleko na Morzu Arabskim, praktycznie we wschodniej części Zatoki Omańskiej, setki kilometrów od cieśniny.
Drugi duży lotniskowiec, USS George H.W. Bush, znajduje się u wybrzeży Namibii – ponieważ nie może przepłynąć przez Morze Czerwone. Powód: Huti (Ansarallah) już tam czekają na każdą amerykańską jednostkę.
Stany Zjednoczone omijają Afrykę, aby uniknąć konfrontacji. Escobar nazywa to „absolutnie niezwykłym” i wyraźnym przejawem tchórzostwa.
Wątpliwości nawet w kręgach amerykańskich
Nawet były admirał NATO James Stavridis, obecnie ekspert CNN, publicznie przyznał, że USA nie mają ani okrętów, ani zaplecza logistycznego, by przeprowadzić prawdziwą blokadę.
Maszyna Pentagonu działa powoli; zgromadzenie potężnej floty zajęłoby miesiące.
Do tego czasu blokada istniała jedynie na papierze. Nawet Centralne Dowództwo USA (CENTCOM) mówi o blokadzie selektywnej: objęte nią mają być tylko statki płynące bezpośrednio do lub z Iranu.
Teoretycznie dozwolone jest przepływanie zachodnich tankowców, statków z Emiratów lub Korei Południowej.
Pierwsze praktyczne obalenie
Dokładnie to wydarzyło się już pierwszego dnia.
Chiński tankowiec – należący do firmy żeglugowej z Szanghaju, pływający pod banderą Malawi – wypłynął z portu Zjednoczonych Emiratów Arabskich i bez przeszkód przepłynął przez Cieśninę Ormuz.
Okręt otwarcie ogłosił swoją pozycję na wszystkich kanałach, aby cały świat mógł ją śledzić. Ani jeden amerykański okręt wojenny nie interweniował.
Dla Escobara jest to dowód: blokada to gigantyczna akcja PR-owa, której nikt nie jest w stanie poważnie wyegzekwować.
Chiny jako rzeczywisty odbiorca
Sytuacja staje się jeszcze bardziej krytyczna, gdy uwzględnimy Chiny.
Escobar stwierdza jednoznacznie: Ta tak zwana „blokada Iranu” jest w rzeczywistości blokadą Chin.
Jeśli USA zaczną zatrzymywać, przekierowywać lub wręcz zagrażać chińskim tankowcom, Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza (Marynarka Wojenna ChALW) natychmiast wyśle w ten region grupę bojową.
Wówczas okręty marynarki wojennej USA i Chin stanęłyby naprzeciw siebie w zasięgu wzroku – w Zatoce Omańskiej i Morzu Arabskim.
Iran przejmuje kontrolę nad Ormuzem
Tymczasem Iran przejął pełną kontrolę nad Cieśniną Ormuz.
Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) już ogłosił, że nie będzie już pobierał opłat drogowych na rzecz osób trzecich.
Nowe regulacje dotyczące cieśniny zostaną uzgodnione wspólnie z Omanem – dwoma sąsiadującymi państwami, które już koordynują swoje działania. Stany Zjednoczone nie będą już odgrywać w tym żadnej roli.
Iran dysponuje również potężną flotą tajnych sił zbrojnych, dysponującą 160–170 milionami baryłek ropy, co wystarcza na połowę lipca. Blokada miałaby niewielki wpływ na gospodarkę Republiki Islamskiej.
Nieudane negocjacje w Islamabadzie
Negocjacje w Islamabadzie od początku skazane były na niepowodzenie.
Delegacja irańska pod przewodnictwem Alego Larijaniego („Kaliba”) była przygotowana w najwyższym stopniu profesjonalnie: zespoły prawne, ekonomiczne i techniczne były gotowe, a także dysponowały szczegółową dokumentacją na każdy temat.
Z kolei JD Vance musiał kilkukrotnie dzwonić do Białego Domu i nawet zadzwonić do Benjamina Netanjahu.
Irańczycy domagali się szacunku i realizmu; Amerykanie przyszli z maksymalistycznymi żądaniami i interesami ekonomicznymi.
Napięcia w Zatoce Perskiej
W tym samym czasie Rada Współpracy Zatoki Perskiej (GCC) rozpada się na oczach wszystkich.
Zjednoczone Emiraty Arabskie prowadzą otwartą wojnę z Iranem. Arabia Saudyjska z kolei działa ostrożniej i dąży do rozmów z kilkoma partnerami.
Oman i Katar zachowują neutralność i przygotowują się do nowego porządku w Ormuzie.
Przegląd strategiczny
Ogólny obraz strategiczny jest jasny: nie chodzi przede wszystkim o Iran, ale o powstrzymanie Chin.
USA chcą kontrolować szlaki energetyczne – najpierw Ormuz, a jeśli zajdzie taka potrzeba, także Cieśninę Malakka.
Miało to już odczuwalne konsekwencje dla światowej gospodarki, m.in. w postaci wzrostu cen ropy naftowej.
Wniosek
Podsumowanie dyskusji: Struktura władzy geopolitycznej wyraźnie się zmienia.
Podczas gdy Stany Zjednoczone zmagają się z problemami wewnętrznymi i strategicznymi, Iran, Chiny i inni aktorzy umacniają swoją pozycję.
Cieśnina Ormuz pozostaje pod kontrolą Iranu, a społeczność międzynarodowa uważnie śledzi rozwój sytuacji.
Okładka magazynu „Time”, wydanego w czasie wojny 12-dniowej (13–24 czerwca 2025 r.)
Iran: Wróg, którego Zachód sam sobie stworzył
Przez dekady mocarstwa zachodnie przedstawiały Iran jako nieodłączne zagrożenie. Ale jak ta narracja została skonstruowana, wykorzystana i ostatecznie przekształcona w samospełniającą się geopolityczną rzeczywistość?
Dwustronne zawieszenie broni uzgodnione 8 kwietnia, naznaczone tak zwanymi nieporozumieniami, zostało zerwane tego samego dnia przez izraelskie naloty w Libanie. Perspektywa zakończenia wojny dała okazję do podsumowania – czegoś, co można było zrobić od pierwszego dnia: „Wszystko to po to”. Rzadko w historii nowożytnej tak niewyobrażalna kumulacja błędów doprowadziła do tak tragicznych i przygnębiających skutków. Obecna wojna nie była jednak nieunikniona. Pogłoski o operacjach specjalnych lub bombardowaniach dominowały w doniesieniach o Iranie od 2002 roku, przez dwadzieścia lat bez wybuchu konfliktu regionalnego. Izraelczycy mordowali irańskich naukowców i sabotowali obiekty nuklearne (wirus komputerowy Stuxnet), ale w armiach USA i Izraela było wystarczająco dużo świadomych i realistycznie myślących ludzi, którzy rozumieli, że wojna z Iranem nie ma szans na sukces, a wręcz przeciwnie, będzie miała katastrofalne konsekwencje dla regionu: co obecna wojna pokazuje dzień po dniu.
Dla Izraela perspektywa wojny z Iranem stała się coraz bardziej oczywista po ataku Hamasu z 7 października 2023 roku i późniejszych wstrząsach regionalnych: izraelskiej ofensywie w Strefie Gazy i przeciwko Hezbollahowi w Libanie, upadku dynastii Assadów – sojusznika Iranu – w Syrii oraz ewidentnym osłabieniu Iranu, który został pozbawiony swoich pełnomocników i sojuszników. Wojna ta jest również elementem politycznego zbliżenia, a nawet tajnego porozumienia między głowami państw – Stanami Zjednoczonymi pod rządami Donalda Trumpa i rządem Izraela pod rządami Benjamina Netanjahu – na tle dyplomatycznej marginalizacji Europy. Ostatecznie jest ona konsekwencją wycofania się Donalda Trumpa z porozumienia nuklearnego z Iranem (JCPOA) z 2015 roku; a także rewolucji islamskiej z 1979 roku, która miała na celu przeciwdziałanie amerykańskiemu imperializmowi na Bliskim Wschodzie. i, co jeszcze głębsze, powtarzające się i odwieczne napięcia między Wschodem i Zachodem, światem chrześcijańskim i światem islamskim, imperializmem zachodnim i kulturowym oporem Wschodu.
Przez długi czas zachodnia opinia publiczna była uwarunkowana akceptacją agresywnej polityki wobec Iranu: od rewolucji z 1979 roku, często przedstawianej jako fundamentalistyczny regres kraju na drodze do westernizacji; czy od 2002 roku, kiedy Iran, wraz z Koreą Północną i Irakiem (niesłusznie oskarżonymi o posiadanie broni masowego rażenia), należał do „osi zła”, mimo że dziewiętnastu terrorystów z 11 września 2001 roku pochodziło z Arabii Saudyjskiej (piętnastu), Zjednoczonych Emiratów Arabskich (dwóch), Egiptu (jeden) lub Libanu (jeden). W przypadku Iranu mamy wręcz doskonały przykład „tworzenia wroga” (Pierre Conesa), preludium do „tworzenia zgody” (Noam Chomsky), która służy moralnemu lub prawnemu uzasadnieniu wszelkich działań – nawet niemoralnych lub nielegalnych – przeciwko danemu państwu.
Niniejszy artykuł, wykraczając poza wzloty i upadki bieżących wydarzeń, ma na celu zbadanie fundamentalnego problemu negatywnego wizerunku Iranu, który odegrał tak kluczową rolę w decyzjach politycznych, poparciu opinii publicznej dla wojen i obojętności wobec Irańczyków. Można go streścić w jednym zdaniu: „Tłumiąc własny naród, reżim mułłów utrzymuje państwo zbójeckie, wspierające międzynarodowy terroryzm”. Ten wizerunek, który stał się odruchowym zwrotem w mediach, analitycznym nawykiem większości komentatorów i powszechnym paradygmatem w wielu kręgach dyplomatycznych, politycznych, a nawet akademickich, ma swoją własną logikę, język i źródła. W tym artykule staramy się zdekonstruować niektóre z jego aspektów składowych.
Jak przedstawić Iran w złym świetle
Iran nie jest państwem, ma reżim.
„Reżim irański”, „reżim islamski”, „reżim mułłów”. Te sformułowania, powtarzane przez dekady, służą jedynie delegitymizacji irańskiego rządu: przekonaniu ludzi, że Islamska Republika Iranu to sztuczny i niestabilny system polityczny o wątpliwej suwerenności, odcięty od społeczeństwa i przez nie znienawidzony, a przetrwanie zawdzięcza wyłącznie państwowej kontroli nad ropą i gazem, policji i wojsku, a nawet – według sprzecznych teorii spiskowych – wsparciu krajów zachodnich, które potępiają mułłów, aby lepiej utrzymać ich przy władzy. Określanie Gwardii Rewolucyjnej (założonej w 1979 roku) mianem „armii ideologicznej” jest częścią tej samej operacji: sprowadza ten korpus wojskowy, który stopniowo przekształcił się w armię narodową i niewątpliwie zyska nowy prestiż w wyniku obecnej wojny, do bytu fundamentalnie bezprawnego, zarówno pariasa, jak i mafii.
Co więcej, za każdym razem, gdy w Iranie wybuchają protesty, większość komentatorów nie analizuje ich kontekstu i znaczenia społeczno-politycznego, zamiast tego szybko kwestionując prawowitość „irańskiego reżimu”, potępiając upadek „Republiki Islamskiej”, ogłaszając „porażkę rewolucji” i tak dalej. Nikt nie zaprzeczy, że w kraju o powierzchni 1 648 195 km², otoczonym przez rywalizujące lub wrogie narody, istnieją napięcia między państwem a jego mieszkańcami, konflikty kulturowe, gwałtowne walki polityczne i kryzysy gospodarcze.
Są one zgodne z głęboko zakorzenioną historią kraju, złożonością jego tożsamości (irańskiej, szyickiej i pod wpływem Zachodu) oraz geostrategicznymi wyzwaniami narodu położonego w sercu Bliskiego Wschodu, posiadającego ogromne zasoby naturalne i położonego na skrzyżowaniu historycznych antagonizmów. Jednak systematyczne oczernianie irańskiego rządu ma na celu wypaczenie znaczenia rewolucji islamskiej – która oznaczała zarówno odzyskanie tożsamości, jak i wyzwolenie od zachodniego imperializmu – oraz pominięcie dynamiki i głęboko zakorzenionego charakteru irańskiego systemu politycznego, a także mozaiki (historycznej, socjologicznej, ekonomicznej i kulturowej) relacji między ludnością a rządem.
Krótko mówiąc, kraj tak wielowymiarowy jak Iran charakteryzuje się również dialektyką, która może być brutalna, zarówno politycznie, jak i społeczno-kulturowo: między zróżnicowaną populacją, która często zmierza w przeciwnych kierunkach, a państwem oligarchicznym i klientelistycznym; między grupami społecznymi i etnicznymi o odmiennych sposobach myślenia i interesach; oraz między pokoleniami oddzielonymi dekadami politycznych wstrząsów. Iran, który w ciągu zaledwie kilku dekad przekształcił się z tradycyjnego królestwa (na początku XX wieku) we współczesne „postmodernistyczne” państwo narodowe, jest rozdzierany przez siły, które często ścierają się gwałtownie – czasem kreatywnie, czasem paraliżująco, a czasem destrukcyjnie. Mnogość form tradycjonalizmu i modernizacji, systemy gospodarcze (kapitalistyczne, religijne, bazujące na bazarach), praktyki religijne i zachowania polityczne to czynniki, które nieustannie komplikują rzeczywistość Iranu, a ludzie często decydują się na rozważenie tylko fragmentu lub jednego rodzaju danych, wykluczając tym samym inne. Jednak te napięcia nie wskazują na cykliczną niewydolność systemu; Są one również częścią budowania narodu, politycznego przebudzenia społeczeństwa i dynamiki pluralistycznej nowoczesności.
Teokracja mullahów
Sprowadzenie irańskiego systemu do teokracji to najpewniejszy sposób na wydawanie daleko idących osądów na temat systemu politycznego i państwa narodowego, które łączą republikanizm, przywództwo religijne i tradycje imperialne. Dla człowieka Zachodu termin „teokracja” przywołuje – przynajmniej w jego umyśle – mnóstwo skojarzeń (inkwizycja, dogmaty religijne, średniowiecze, fundamentalizm itd.), które antyklerykalny i antyreligijny liberalizm, często pozbawiony realiów historycznych i rozważań teologicznych, bez wahania potępia.
Najwyższy przywódca Iranu nie jest Bogiem: jest przedstawicielem tradycji interpretacji szeregu tekstów w ramach sieci i hierarchii duchownych, którzy od zniknięcia XII imama w X wieku byli odpowiedzialni za kierowanie wspólnotą szyicką aż do eschatologicznego powrotu tego XII imama (Imama Mahdiego) na końcu czasów. Polityczna nowość Islamskiej Republiki Iranu polega na zintegrowaniu zasady przywództwa religijnego z nowoczesnym, inspirowanym Zachodem systemem. Ta teoria polityczna nie powinna jednak przesłaniać obserwowanych praktyk. Polityka państwa irańskiego często ma niewiele wspólnego z religią, a zamiast tego przypomina „klasyczne” państwo narodowe i „imperialne” podejście skoncentrowane na stabilności, przetrwaniu i wpływach.
Antyklerykalne, islamofobiczne lub świeckie uprzedzenia usiłują obarczyć mułłów – czyli duchownych szyickich – odpowiedzialnością za wszelkie sprawy polityczne. Duchowni ci nie odgrywają jednak wyłącznej ani hegemonicznej roli w systemie irańskim i zbyt łatwo ich sprowadzić, zarówno socjologicznie, jak i intelektualnie, do zamkniętego i niezmiennego bloku korporacyjnego. W rzeczywistości mułłowie od wieków stanowią część religijnego i kulturowego krajobrazu kraju i na zawsze pozostaną częścią społeczeństwa i życia politycznego, niezależnie od tego, jaka będzie polityczna przyszłość Iranu. Same kręgi duchowne nie są bynajmniej jednorodne, nawet jeśli ta różnorodność niekoniecznie znajduje odzwierciedlenie w irańskim dyskursie publicznym i nie jest postrzegana jako taka przez ludzi Zachodu. Wystarczy pamiętać, że system Republiki Islamskiej, pomyślany przez Chomeiniego, reprezentujący zupełnie nową, hybrydową formę polityczną w ramach tradycji irańskiej, nie został zaakceptowany przez żadnego z głównych autorytetów religijnych jego czasów. Dowodzi to, że choć w pewnych fundamentalnych kwestiach może panować konsensus, w rzeczywistości wśród duchowieństwa istnieje różnorodność opinii i interpretacji dziedzictwa islamskiego (Koranu, hadisów Proroka i szyickich imamów), co prowadzi do burzliwych debat w głównych instytucjach religijnych w Kom czy Teheranie. Co więcej, policentryczna struktura duchowieństwa oznacza, że jeden autorytet religijny może wydać opinię prawną sprzeczną z innym bez udziału wyższego autorytetu – w islamie nie ma papieża – który rozstrzygałby spór poprzez odrzucenie go jako niewystarczającego lub heterodoksyjnego.
Jeśli istnieje fundamentalny problem w irańskiej polityce – przynajmniej z liberalnej (a zwłaszcza zachodniej) perspektywy – to jest nim kwestia autorytaryzmu, czyli odgórnej i patriarchalnej struktury władzy, która nie jest unikalna dla mułłów, lecz ma swoje korzenie w wielowiekowej, jeśli nie tysiącletniej, tradycji rządzenia i strukturze społeczno-kulturowej. Choć postrzeganie mułłów jako problemu systemowego może być nadmiernym uproszczeniem, to jednak posiadają oni również klucze do rozwiązań, ponieważ ich korzenie społeczno-historyczne pozwalają im wspierać i legitymizować rozwój i transformacje znacznie skuteczniej niż tzw. kręgi reformatorskie, często odcięte od kraju, który pozostaje w dużej mierze konserwatywny.
Chociaż Irańczycy są muzułmanami, identyfikują się przede wszystkim jako Irańczycy. Przejście Imperium Perskiego na szyizm w XVI wieku podkreśla wyjątkowy charakter irańskiego islamu. Przyjmując mniejszościowy odłam islamu, Irańczycy potwierdzili zarówno swoje przywiązanie do wiary muzułmańskiej, jak i odrębną tożsamość w świecie islamu. Irański islam, którego oryginalność i ogromne dziedzictwo filozoficzne podkreślał wybitny iranolog Henry Corbin (1903–1978), nie ma sobie równych w świecie islamu i doskonale odzwierciedla złożoność narodu – narodu syntezy i uniwersalizmu – na styku świata semickiego i indoeuropejskiego. Ostatecznie, ideologiczny i wspierany przez państwo islam, promowany od czasów rewolucji, stanowi jedynie interpretację islamu skonstruowaną dla celów politycznych i bojowych, od której wielu Irańczyków zdystansowało się na rzecz islamu bardziej duchowego, zinternalizowanego, a nawet mistycznego.
Hidżab: strój orientalny, problem Zachodu
W 1936 roku Reza Szah Pahlawi zakazał noszenia zasłon; w 1979 roku Republika Islamska wprowadziła obowiązkowe noszenie hidżabu. Te dwa wydarzenia miały zarówno negatywne, jak i pozytywne konsekwencje. Zakaz noszenia zasłon wprowadzony przez Rezę Szaha umożliwił rozkwit nowego pokolenia kobiet, ich aktywność społeczną i rozwój nowej formy feminizmu. Z drugiej strony, miał on również negatywne konsekwencje dla tradycyjnych kobiet, które nie mogły już wychodzić z domu w zasłonach i musiały zostać w domu, gdzie były zależne od mężczyzn w wykonywaniu pracy, którą wcześniej wykonywały samodzielnie.
Obowiązkowy hidżab, wprowadzony po rewolucji islamskiej, wstrząsnął pokoleniem kobiet, które uwolniły się od pewnych tradycyjnych norm społecznych i rodzinnych; jednocześnie jednak umożliwił kobietom z tradycją udział w życiu społecznym i wejście na rynek pracy, ponieważ panujący klimat islamski pomagał im czuć się komfortowo z własnymi wartościami. W obu przypadkach (niezależnie od tego, czy hidżab jest zakazany, czy obowiązkowy), tzw. islamska zasłona jest nadinterpretowana w kategoriach religijnych, mimo że jest to strój o bardzo różnych znaczeniach, a jego noszenie jest uwarunkowane tak różnymi motywacjami, jak kontekst społeczny i sytuacja rodzinna.
O hidżabie napisano już całe książki, ale tutaj ograniczymy się do kilku kluczowych punktów:
Początki zasłony sięgają czasów przedislamskich. Wzmianki o niej znajdują się na asyryjskich tabliczkach glinianych z końca II tysiąclecia p.n.e., gdzie miała ona to samo znaczenie, jakie prawdopodobnie ma do dziś: noszona przez kobiety z zamożnych i szanowanych rodzin, zasłona była oznaką statusu społecznego.
Przed islamem welon był „sprawą” chrześcijańską. Wystarczy spojrzeć na bizantyjskie ikony lub średniowieczną ikonografię, aby zauważyć, że nawet Maryja Dziewica nosi welon. Chrześcijańscy teologowie uzasadniali noszenie welonu przez chrześcijanki argumentami analogicznymi lub podobnymi do tych, które stosowali muzułmańscy duchowni w odniesieniu do hidżabu. Welon był również powszechnym strojem na wiejskich terenach Europy, a kiedy irański student stanął przed prowansalską szopką bożonarodzeniową, był zaskoczony, że „wszystkie kobiety noszą hidżaby”.
W islamie zasłona jest uznawana za symbol islamu i miarę pobożności, ale jest to również tradycyjny strój Bliskiego Wschodu, który ma znaczenie religijne, kulturowe, tradycyjne, związane z dziedzictwem kulturowym, a nawet narodowe.
Wzmianki o zasłonie w Koranie są niejasne i prowadzą do niekończących się interpretacji i debat. W rezultacie forma hidżabu w krajach muzułmańskich jest bardziej kwestią lokalnej kultury, zwyczajów i tradycji niż religii. Podobnie, irański czador – duży, zazwyczaj czarny, nakrycie głowy noszone przez kobiety na chustach i płaszczach z długimi rękawami – jest strojem narodowym, który odróżnia Iranki od muzułmanek w innych krajach.
Ruch „Kobieta, Życie, Wolność” (jesień 2022) doprowadził do złagodzenia przepisów dotyczących noszenia chust na głowę, szczególnie w dużych miastach, gdzie kobiety – zarówno młode, jak i starsze – są widywane bez nich. Jednak w całym kraju większość kobiet nadal nosi chustę: z pobożności, tradycji, presji (bezpośredniej lub subtelnej), szacunku, kontekstu (kobieta bez chusty na głowę jest szybko stygmatyzowana lub marginalizowana w konserwatywnym środowisku), dumy, solidarności, a nawet nacjonalizmu.
Uprzedzenie – czy to libertariańskie, świeckie, czy islamofobiczne – łączy hidżab z podporządkowaniem i uciskiem kobiet: może to oczywiście być prawdą w pewnych kontekstach lub sytuacjach. Jednak z muzułmańskiej perspektywy, a szerzej, z tradycyjnego punktu widzenia, hidżab jest również symbolem, źródłem siły, cnotą, wyznacznikiem społecznym, dziedzictwem, poczuciem przynależności i źródłem godności. Dziś stał się on również przedmiotem mody, elementem samoekspresji, a nawet – jak zauważa poezja perska – erotyczną ozdobą.
W krajach zachodnich debaty na temat chusty na głowę są niezmiennie przyćmiewane przez kontrowersje związane z świeckością, wielokulturowością, imigracją i integracją: są to kwestie typowe dla Zachodu i często nie mają nic wspólnego z Iranem i jego konkretnymi problemami.
Iran bez Iranu: diaspora irańska
W artykule opublikowanym w gazecie „Le Monde” 9 marca 2026 r. Mohammad-Reza Djalili i Thierry Kellner napisali: „«Nowy Iran» będzie miał decydującego asa w rękawie: swoją diasporę”. Nie przewidując wyniku wojny, obaj autorzy uważali, że „irańska diaspora, która formowała się kolejnymi falami od 1979 r. i która według szacunków liczy od 4 do 7 milionów osób uciekających przed uciskiem i trudnościami ekonomicznymi”, może odegrać konstruktywną rolę w post-islamskim Iranie.
Nie można zarzucić autorom, że liczą kurczaki, zanim się wyklują, ani że mówią o irańskiej diasporze jako integralnej części historii Iranu: różnorodne powiązania między Irańczykami w Iranie a diasporą znacząco ukształtowały życie kulturalne, a nawet polityczne w Iranie. Niniejszy artykuł, którego współautor, Mohammad-Reza Dżalili, sam opuścił Iran w 1978 roku, odzwierciedla trend nadreprezentowany w mediach: kiedy ludzie Zachodu mówią o Iranie, to właśnie poprzez doświadczenia i aspiracje irańskiej diaspory Zachód szczególnie chętnie eksponuje – jeśli nie kręgi opozycyjne, to przynajmniej z mniej lub bardziej krytycznej perspektywy. Jednak we wszystkich tych dyskusjach brakuje jednego kluczowego aktora: samego Iranu, w całej jego współczesnej i historycznej różnorodności.
Ludzie budują więc zamki na piasku, rozmyślając nad tym, jak mógłby wyglądać inny Iran, nie zastanawiając się, czy takie ambicje są w ogóle wykonalne i realistyczne w obliczu irańskich realiów, a przede wszystkim nie zastanawiając się nad tym, co myśli ponad 90 milionów Irańczyków mieszkających w Iranie. Drenaż mózgów ostatnich czterech dekad jest niewątpliwie tragedią dla Iranu. Biorąc jednak pod uwagę odporność narodu irańskiego w obliczu agresji USA i Izraela, zaawansowanie technologiczne jego pocisków i jego strategiczną inteligencję, techników, którzy niestrudzenie pracują po bombardowaniach, aby przywrócić władzę lub odbudować struktury, oraz stabilne dostawy dóbr konsumpcyjnych pomimo wojny, jedno jest pewne: w samym Iranie wciąż jest wiele błyskotliwych umysłów. Ludzie ci niekoniecznie byliby entuzjastycznie nastawieni do idei diaspory przybywającej, aby budować „nowy” Iran, skoro Irańczycy obecnie mieszkający w tym kraju są Iranem i stanowią Iran. Pragnienie zmian w diasporze osiąga punkt kulminacyjny wraz z fantazją o powrocie następcy tronu Rezy Pahlawiego do Iranu: Jak można sobie wyobrazić – zakładając, że nie zginie, zanim postawi stopę na irańskiej ziemi – że on, który wzywa do bombardowania kraju, którego już nie zna, będzie musiał stawić czoła milionom Irańczyków, którzy albo chcą bronić Republiki Islamskiej, chronić swój kraj przed jakąkolwiek ingerencją zagraniczną, albo nie chcą „ani mullaha, ani króla”?
Odniesienie do irańskiej diaspory służy również wzmocnieniu narracji, która narasta od lat 80. XX wieku: Islamska Republika Iranu to kraj, z którego ludzie uciekają wszelkimi możliwymi sposobami, czy to emigrując, czy uciekając w ukryciu, a ucieczka ta jest postrzegana jako podróż z ciemności do światła, od totalitaryzmu do wolności. Ta idea została szeroko rozpowszechniona w książkach i filmach: od „ Not Without My Daughter ” Betty Mahmoody (1987) po film „Argo” (reżyseria Ben Affleck, premiera w 2012 roku) – którego plakaty, nawiasem mówiąc, przedstawiają meczety w Stambule (Turcja), mimo że akcja rozgrywa się w Teheranie (Iran). Ta definiująca narracja została niedawno (5 kwietnia) ożywiona przez ratunek amerykańskiego pilota, który rozbił się w Iranie: nie ma znaczenia, że operacja ta była poza tym militarnym fiaskiem dla Stanów Zjednoczonych i że nie do końca była tym, za co ją przedstawiano. Ważne było potwierdzenie archetypu wyzwalającej ucieczki z zasadniczo wrogiego kraju.
Protesty pod koniec grudnia 2025 r. i na początku stycznia 2026 r.
Irański reżim zabija własnych obywateli. To powtarzający się refren od czasu śmiercionośnych protestów na początku 2026 roku. Jednak, jak pokazał portal „The Grayzone” i komentarz byłego brytyjskiego dyplomaty Alastaira Crooke’a, staje się coraz bardziej oczywiste, że była to w rzeczywistości próba zamachu stanu, mająca na celu wywołanie wojny domowej w Iranie. Sekwencja wydarzeń wyglądała następująco:
Próba przejęcia irańskiego riala doprowadziła do drastycznej dewaluacji w grudniu 2025 r. – kroku, na który Scott Bessent, sekretarz skarbu USA, wyraźnie napomknął 20 stycznia 2026 r. na Światowym Forum Ekonomicznym w Davos.
Nieuniknione było, że Irańczycy wyjdą na ulice 28 grudnia 2025 r., aby zaprotestować przeciwko drastycznemu pogorszeniu się sytuacji gospodarczej.
Agenci chaosu, zdalnie sterowani przez Mosad i CIA, zinfiltrowali te protesty, doprowadzając do ich wymknięcia się spod kontroli, podpalając budynki, strzelając do cywilów i funkcjonariuszy organów ścigania oraz szerząc panikę. Mike Pompeo przyznał to 2 stycznia 2026 roku na X, życząc jednocześnie szczęśliwego Nowego Roku Irańczykom (których Nowy Rok, nawiasem mówiąc, przypada w równonoc wiosenną, a nie 1 stycznia) i agentom Mossadu wśród nich.
5 kwietnia 2026 roku sam Donald Trump przyznał w wywiadzie dla Fox News, że demonstranci zwerbowani przez Mosad i CIA byli uzbrojeni: „Wysłaliśmy im mnóstwo broni. Wysłaliśmy ich przez Kurdów. I myślę, że Kurdowie ich zatrzymali”.
Liczba ofiar śmiertelnych jest niepewna. Rząd irański szacuje ją na około 3200, ale Agencja Informacyjna Aktywistów Praw Człowieka (HRANA) podaje liczbę co najmniej 7000, podczas gdy inne źródła – czysto spekulatywne i bez żadnych dowodów – mówią o dziesiątkach tysięcy (30 000, a nawet 50 000). Porównanie liczby ofiar śmiertelnych (co najmniej kilka tysięcy) z poprzednimi protestami (między 2009 a 2023 rokiem) jasno pokazuje, że wydarzenia ze stycznia 2026 roku miały zupełnie inny charakter. Dane pokazują „72 ofiary śmiertelne wśród demonstrantów podczas protestów przeciwko wynikom irańskich wyborów prezydenckich w 2009 roku, od 300 do 1500 ofiar śmiertelnych wśród demonstrantów podczas protestów w latach 2019–2020 oraz 551 ofiar podczas protestów po śmierci Mahsy Amini w latach 2022–2023” (Wikipedia: „Demonstracje w Iranie od 2025 roku”). Rzeczywiście, w styczniu 2026 roku panowała atmosfera powstańcza, która bardzo szybko doprowadziła do dużej liczby ofiar, choć szczegółowa rekonstrukcja wydarzeń będzie wymagała długiego śledztwa.
Filtry, zaciemnianie i inwersje wartości
Wielowarstwowe uprzedzenia i stereotypy otaczające Iran tworzą szereg filtrów, które przedstawiają praktycznie wszystko, co pochodzi z Republiki Islamskiej, w negatywnym świetle. Filtry te służą również do zaciemniania alternatywnych interpretacji, rzeczywistości, które chciałoby się zignorować, a nawet samego mechanizmu uprzedzeń. Ostatecznie nałożenie tych filtrów prowadzi do odwrócenia wartości: Iran jest niemal z definicji winny; a to, co kraje zachodnie stanowczo potępiają w każdym innym kraju, jest w przypadku Iranu ignorowane, bagatelizowane, odwracane lub zniekształcane.
Zacznijmy od kilku filtrów:
Celem jest dostrzeżenie religii wszędzie, aby przedstawić Irańczyków jako groźnych fundamentalistów lub deislamizację społeczeństwa irańskiego, aby uwypuklić „średniowieczny” islam mullahów, o których oczywiście zakłada się, że są odcięci od nowoczesności i realiów społecznych.
Sprowadzając wszystko do ideologicznych kalkulacji. Kiedy irański rząd dostarcza wioskom wodę i prąd, nie dlatego, że to państwo jest odpowiedzialne za rozwój infrastruktury, ale dlatego, że irański reżim uprawia populizm, aby utrzymać się przy władzy.
Wszędzie widać zagrożenie lub niedogodność. Wszystkie ambasady gromadzą informacje o kraju, w którym się znajdują, o swoich ekspatriantach i obywatelach, a także o sympatiach lub antypatiach politycznych kraju przyjmującego; jednak gdy ambasada irańska wykonuje tę pracę, nieuchronnie robi to z myślą o ataku, zabójstwie lub destabilizacji.
Wszystko, co robi Iran, jest nieuchronnie owiane dwuznacznością. Kiedy Iran tworzy coś pozytywnego (politycznego, kulturowego czy innego), jest to albo: wyjątek potwierdzający regułę; niezwykły zbieg okoliczności, przypisywany nie tyle kompetencjom irańskiego rządu, co raczej szczęśliwemu zbiegowi okoliczności; albo dlatego, że nastąpiło to w reakcji „przeciwko reżimowi”, bez jego wiedzy lub wbrew jego woli.
Rozważmy teraz kilka metod ukrywania:
Mamy tendencję do drwin z irańskiej retoryki potępiającej „arogancję Zachodu” lub „Wielkiego Amerykańskiego Szatana”, nie rozumiejąc leżącej u jej podstaw analizy geopolitycznej, która koncentruje się na konsekwencjach zachodniego kolonializmu i imperializmu w ciągu ostatnich pięciu stuleci. Irański program nuklearny jest ostatecznie jedynie pretekstem do zdobycia kontroli nad Bliskim Wschodem i jego zasobami: Donald Trump i jego współpracownicy nie robią z tego tajemnicy i, co należy im się, mówią głośno to, czego wiele badań nie śmie nawet wspomnieć w przypisie.
Propalestyńskie stanowisko Iranu jest skazane na odwracanie uwagi od faktu, że od 1948 roku stanowi ono autentyczny problem palestyński. Iran jest przedstawiany jako wspólnik Hezbollahu, który jest deprecjonowany jako organizacja terrorystyczna, jednocześnie ignorując fakt, że Hezbollah, założony w 1982 roku w odpowiedzi na izraelską inwazję na południowy Liban, jest jedyną siłą militarną zdolną do ochrony kruchego kraju, biorąc pod uwagę, że dołożono wszelkich starań, aby zneutralizować armię libańską. Potępienie antysyjonistycznej działalności Iranu poprzez oskarżenie go o antysemicki fanatyzm to najlepszy sposób na zatuszowanie sankcjonowanego przez państwo kolonializmu Izraela i legitymizację jego obecnej wojennej działalności – która nie zna granic i nie ma horyzontu politycznego – jako egzystencjalnej obrony „cywilizacji”.
Irańska prasa jest powszechnie uznawana za pod wpływem politycznym, co jest w dużej mierze prawdą, ponieważ wszystkie media są albo państwowe, quasi-państwowe, albo kontrolowane przez państwo. Utrudnia to jednak ignorowanie irańskiej perspektywy – perspektywy, którą w interesie dyplomacji lub wszelkich prób wzajemnego zrozumienia, warto byłoby zrozumieć. Pozwala to również na przedstawianie zachodnich mediów jako neutralnych, obiektywnych i wolnych, podczas gdy w rzeczywistości podlegają one równie zróżnicowanym naciskom politycznym, finansowym i lobbingowym, nie wspominając o ich zachodniocentrycznym paradygmacie. Sztuką jest przekształcenie stronniczych lub stronniczych punktów widzenia w zachodnich mediach w „analizę”, podczas gdy irańskie media – nawet jeśli są istotne i obiektywne – są systematycznie dyskredytowane poprzez oskarżenia o ukryte motywy.
Ludzie próbują ukoić swoje sumienia embargiem, którego celem jest odizolowanie i „ukaranie” reżimu mułłów, podczas gdy naród irański cierpi od 47 lat – to właśnie ci ludzie, których kraje zachodnie rzekomo chcą „wyzwolić”, których „walkę z reżimem” rzekomo wspierają i których „odwagę w demonstracjach” chwalą. Embargo jest bezsilne, niesprawiedliwe i obłudne, ponieważ Stany Zjednoczone, jego główny inicjator, nadal prowadzą interesy z Iranem. Jedna etykieta na butelce wody mineralnej wystarczy, by wskazać ukrytą część góry lodowej: irańską wodę sprzedawaną w Iranie Irańczykom pod auspicjami amerykańskiej firmy Pepsi.
Prowadzi to do całkowitego odwrócenia postrzegania rzeczywistości, kryteriów osądu, a nawet oceny faktów. Ilustrują to poniższe przykłady:
Iran został zaatakowany, ale to przede wszystkim – a wręcz wyłącznie – Iran jest obiektem ataków zachodnich dyplomatów, którzy wzywają do deeskalacji sytuacji i zachowania powściągliwości.
Iran był dwukrotnie atakowany w trakcie negocjacji, jednak nadal namawia się go do powrotu do stołu negocjacyjnego i krytykuje za odmowę udziału w rozmowach, które nie są ani przydatne, ani wartościowe.
To Donald Trump wycofał się z JCPOA, a Europa, która po wycofaniu się USA nie była w stanie lub nie chciała zastosować się do porozumienia, mimo to Iran jest oskarżany o naruszenie swoich zobowiązań, prowadzenie podwójnej gry i ukrywanie swoich zamiarów.
Nie ma znaczenia, że Iran twierdzi, iż nie chce bomb atomowych (jego pociski stanowią wystarczający środek odstraszający), ani że władze USA wielokrotnie oświadczały, że Iran nie ma aktywnego, zorganizowanego wojskowego programu nuklearnego: Iran jest nieuchronnie postrzegany z podejrzliwością lub uznawany za winnego. Poprzez odwrócenie myślenia, irańskie zaprzeczenia i brak dowodów na istnienie programu wojskowego są interpretowane jako podstawa do nieufności, a nawet jako dowody obciążające, ponieważ Iran – kraj muzułmański i wschodni – jest z natury rzeczy podstępny, hipokrytyczny i kłamliwy.
Powołuje się na prawo międzynarodowe, aby ponownie otworzyć Cieśninę Ormuz, która została zablokowana przez Iran, ale to samo prawo jest ignorowane, gdy potępia się agresję na Iran, zabójstwo Najwyższego Przywódcy Alego Chameneiego i celowe niszczenie szpitali, uniwersytetów i mostów.
Wezwania Donalda Trumpa do zniszczenia Iranu i zbombardowania jego infrastruktury cywilnej – co, ściśle rzecz biorąc, jest wezwaniem do ludobójstwa i zbrodni wojennych – spotykają się z ogłuszającym milczeniem ze strony krajów zachodnich, które są o wiele bardziej głośne i proaktywne w innych kwestiach i przeciwko innym narodom.
Naród irański musi zostać wyzwolony poprzez bombardowania: śmierć cywilów to niewątpliwie tragedia, a zniszczenie infrastruktury cywilnej jest oczywiście godne ubolewania, ale to cena, jaką trzeba zapłacić za „wyzwolenie”. To, co w każdej innej sytuacji zostałoby natychmiast potępione jako szaleństwo, zbrodnia wojenna i zbrodnia przeciwko ludzkości, jest postrzegane jako sposób działania niewątpliwie bolesny, ale akceptowalny, oczekiwany, a nawet „logiczny”.
Wydaje się, że Iran ma wyłącznie obowiązki, a nie prawa; kraje zachodnie mają w stosunku do Iranu (prawie) wszystkie prawa i obowiązki, które są albo niewiążące, albo egzekwowane w różnym stopniu.
Sekret zmian w Iranie: stosunki gospodarcze
Można jednak przedstawić Iran w bardziej pozytywnym świetle. Jak? Wystarczy spojrzeć na medialny wizerunek Iranu w latach 2002–2018. Zacznijmy od typowego przykładu z lat 2000., czyli z okresu po próbach ujawnienia wojskowego programu nuklearnego w Iranie (rozpoczętych w 2002 roku):
Przesłanie, zarówno w słowach, jak i obrazach, jest jasne: Iran jest krajem islamofaszystowskim dążącym do zdobycia bomby atomowej. Następnie, w 2015 roku, podpisano JCPOA – porozumienie, które poddało Iran ścisłemu monitorowaniu jego programu nuklearnego w zamian za stopniowe znoszenie sankcji i stopniową normalizację stosunków handlowych. Media natychmiast zmieniły ton i obraz (a raczej sposób przedstawienia):
Bomba atomowa przeszła do historii: zrobiła miejsce dla pięknych Iranek, które najwyraźniej wcześniej nie istniały. „Iran powrócił” – czytamy często, jakby Iran kiedykolwiek zniknął i jakby to nie Zachód zrobił wszystko, co w jego mocy, by go zignorować, zmarginalizować i powstrzymać. Nic z tego nie trwało długo. W 2018 roku prezydent Donald Trump jednostronnie wycofał się z JCPOA bez powodu i przyczyny – poza naciskami ze strony Izraela – i bez żadnej alternatywy, co ogłosił już podczas kampanii wyborczej w 2017 roku. Od 2017 roku wizerunki zawoalowanych Iranek – przywołujące orientalistyczne fantazje o egzotycznym i erotycznym Wschodzie – zniknęły z mediów, a irańska bomba powróciła – sytuacja, która trwa do dziś.
Trzy wnioski: Porozumienie z Iranem jest możliwe; skorzystałoby na nim wiele osób; demonizowanie Iranu jest w rzeczywistości przejawem gorączki propagandowej, którą porozumienie niewątpliwie szybko by uśmierzyło.
Pomysły mają konsekwencje
Iran jest historyczną potęgą na Bliskim Wschodzie: polityczną, militarną, gospodarczą i kulturową. Z wyjątkiem Turcji, spadkobierczyni Imperium Osmańskiego, Iran jest jedynym prawdziwie stabilnym, trwałym, silnym i suwerennym krajem w regionie, w samym sercu Bliskiego Wschodu zdominowanego przez nowe państwa: zarówno te, które powstały po upadku Imperium Osmańskiego w latach 20. XX wieku (Irak, Jordania, Syria, Liban i dawne arabskie prowincje imperium), jak i te, które powstały później, takie jak Turkmenistan (utworzony w 1924 roku jako Socjalistyczna Republika Radziecka), Królestwo Arabii Saudyjskiej (proklamowane w 1932 roku), Pakistan (utworzony po podziale Indii w 1947 roku) czy Emiraty Zatoki Perskiej (które powstały w ostatniej ćwierci XX wieku, po okresie, gdy od XIX wieku znajdowały się pod kuratelą brytyjskiego imperium kolonialnego).
W czerwcu 2016 r. McKinsey opublikował raport zatytułowany „Iran: szansa na wzrost gospodarczy warta bilion dolarów?”, w którym podkreślono między innymi następujące mocne strony Iranu:
Zróżnicowana gospodarka, w której tylko jedna czwarta PKB pochodzi z ropy naftowej i gazu.
System edukacji naukowej, który kształci tylu inżynierów, co USA.
Klasa konsumentów, której udział jest dwukrotnie większy niż w Chinach i Brazylii.
Populacja miejska, której odsetek jest dwukrotnie wyższy niż w Indiach.
Tradycja przedsiębiorczości i dynamiczna scena start-upów.
Strategiczne położenie na styku Wschodu i Zachodu.
Brak wiedzy o takim kraju, oparty na nagromadzeniu błędnych interpretacji i uprzedzeń, jest w pewnym sensie zagadką lub anomalią. Można by wskazać na brak zrozumienia – niekiedy celowo i starannie podtrzymywany, ale w każdym razie powszechny we wszystkich sferach wpływów, od dyplomatów po polityków, od mediów po niektóre instytuty badawcze i uniwersytety. Do tego dochodzi, jak już teraz wiadomo, amerykańsko-izraelska propaganda, napędzana pro-izraelskim finansowaniem amerykańskich polityków i lobbystów, wykorzystująca transnarodowe sieci wpływów i media głównego nurtu. Te media, dzięki swojej potędze finansowej, socjologicznej hegemonii i kontroli nad algorytmami, skutecznie narzucają Iranowi masowo szerzącą strach i zniesławiającą narrację. Wreszcie istnieje coś, co można określić jako pogardę lub nienawiść, podsycaną na różne sposoby przez ksenofobię, islamofobię, rasizm lub kolonialną mentalność. To sprawia, że Iran staje się wygodnym straszakiem i idealnym ujściem dla własnych lęków i odrzucenia.
Przez dekady Zachód stworzył sobie wroga, co ostatecznie doprowadziło do wojny, która – zarówno trwającej, jak i potencjalnej – ma konsekwencje przeczące wszelkim zachodnim nadziejom i planom. Zamiast „zmiany reżimu” w Teheranie, jesteśmy świadkami, wręcz przeciwnie, wzmocnienia Republiki Islamskiej, jej tożsamości i legitymizacji; a także odrodzenia religijnego i fundamentów przyszłej narracji o historii narodu, która jest głęboko jednocząca i inspirująca, napędzana męczeństwem i heroicznymi czynami; a także, poza Iranem, nowego poczucia dumy wśród narodów świata muzułmańskiego, które widzą naród islamski przemawiający w kategoriach antyimperialistycznych, stawiający opór wiodącej potędze światowej, potępiający niesprawiedliwości wyrządzane Palestyńczykom i umacniający swoją pozycję jako regionalne mocarstwo o globalnym wpływie.
Chociaż Europa i Stany Zjednoczone mogłyby skorzystać na irańskim rynku i zbudować prawdziwie pragmatyczne stosunki z Iranem poprzez uczciwszą i odważniejszą dyplomację – mniej naznaczoną ignorancją i hipokryzją – obecnie jesteśmy świadkami serii wstrząsów, które nie są korzystne dla Zachodu:
Obecność USA na Bliskim Wschodzie została osłabiona lub podważona i prawdopodobnie sytuacja ta utrzyma się przez jakiś czas.
Państwa Zatoki Perskiej – centra finansowe, węzły transportu lotniczego i destynacje turystyczne – znajdują się w niepewnej sytuacji i aby utrzymać obecny model polityczny i dobrobyt, będą zmuszone nawiązać nowe stosunki z Iranem, krajem postrzeganym jako rywal lub wróg, który jednak staje się niekwestionowaną potęgą regionalną.
Cieśnina Ormuz, wcześniej ogólnodostępna, jest teraz dostępna wyłącznie dla krajów, które podpisały umowę z Iranem i płacą opłatę tranzytową – z wyjątkiem Stanów Zjednoczonych i Izraela, którym Iran odmawia dostępu.
Nieustannie agresywna i destabilizująca polityka Izraela prowadzi do coraz większej niechęci do niego ze strony wielu ludzi, co z kolei skutkuje odrodzeniem się antysemityzmu. Sankcje medialne i prawne, nawet skierowane przeciwko żydowskim osobistościom krytykującym syjonizm, ostatecznie służą przede wszystkim podsycaniu teorii spiskowych na temat globalnych wpływów Żydów.
Na podstawie stylu (pseudo)dyplomacji stosowanego przez Donalda Trumpa Irańczycy doszli do wniosku, że Stany Zjednoczone nie honorują swoich zobowiązań dyplomatycznych, nie przestrzegają własnych porozumień i rozumieją jedynie język przemocy. Inne kraje będą o tym pamiętać, tak jak będą pamiętać militarną porażkę czołowej potęgi świata w walce z regionalnym mocarstwem o średniej pozycji.
Z wyjątkiem kilku krajów (takich jak Hiszpania, która była pionierem w tej dziedzinie) lub pewnych środków (takich jak zakaz użytkowania ich przestrzeni powietrznej przez Francję, Włochy i Austrię do celów wojskowych), błędy, stronniczość i niesprawiedliwości dyplomacji Zachodu naruszyły, podważyły lub zdelegalizowały prawo międzynarodowe.
Zamknięcie Cieśniny Ormuz, a następnie przejęcie przez Iran kontroli nad statkami przepływającymi przez cieśninę, doprowadziło do zakłóceń w niektórych łańcuchach dostaw, wzrostu cen energii, a ostatecznie do kryzysu o globalnych konsekwencjach i reperkusjach, zarówno natychmiastowych, jak i opóźnionych, ale w każdym razie dalekosiężnych i znaczących. Konflikt ten ukazuje skalę międzynarodowych powiązań gospodarczych, prawdziwe znaczenie globalizacji gospodarczej oraz koszty związane z zaburzeniem równowagi geopolitycznej, dyplomatycznej i prawnej.
Wojna po raz kolejny wykazała niezdolność lub niemoc ONZ, instytucji zainspirowanej przez Zachód, powołanej w celu regulowania porządku międzynarodowego, w którym od dziesięcioleci dominował Zachód lub kraje pozostające pod jego wpływem.
Konflikt przynosi korzyści Rosji, która, mimo że podlega sankcjom ze strony Europy i USA, znów staje się obiektem spekulacji o ropę i gaz – wszystko to ze szkodą dla Ukrainy, uwikłanej w wojnę, której nie może wygrać, i która stała się uboczną ofiarą przekierowania broni i zasobów na Bliski Wschód.
Chiny wykorzystały bagno, w jakim znajdowały się Stany Zjednoczone w Afganistanie i Iraku w latach 2000 i 2010, aby po cichu rozszerzyć swoją władzę; teraz mogą się tylko cieszyć, widząc, jak Stany Zjednoczone znów pogrążają się w tym bagnie, działając w wyniku mieszanki arogancji i głupoty.
Ta wojna pokazuje, jak w czołowej demokracji świata jeden człowiek – Donald Trump, którego kompetencje, a nawet zdrowie psychiczne, są wątpliwe – otoczył się lojalistami o wątpliwej kompetencji, zainteresowanymi głównie osobistymi korzyściami, sprowokował wojnę w całkowitej nieznajomości faktów, pod presją lub z inicjatywy Izraela. Ta wojna zmieniła amerykańskich żołnierzy w najemników dla państwa trzeciego, a poprzez ataki na cele cywilne uczyniła z niektórych z nich zbrodniarzy wojennych, wszystko za zgodą – lub jej brakiem – Partii Republikańskiej i błogosławieństwem pastorów ewangelickich. Zarówno geneza, jak i konsekwencje tej wojny niewątpliwie będą miały głębokie reperkusje, jeśli nie dla praktyki politycznej, to przynajmniej dla myśli politycznej, kwestionując „państwo głębokie”, mechanizmy instytucjonalne, wojsko oraz zabezpieczenia chroniące obywateli amerykańskich przed nadużyciami prezydenta i zagraniczną ingerencją.
Nie, dogłębne zaangażowanie w inne kultury czy dialog międzykulturowy nie są rodzajem ekskluzywnej debaty zarezerwowanej dla garstki studentów lub badaczy w ich własnej bańce: są niezbędne dla porządku międzynarodowego opartego na wiedzy o innych krajach i historii – wiedzy, która zawsze będzie niedoskonała, ale mimo to powinna pozostać wystarczająco wolna od uprzedzeń i ślepoty, by być istotną, zapobiegać wojnom lub chronić pokój. Tym, którzy chcą „wyciągnąć wnioski z historii”, ale często nic o niej nie wiedzą i nie wyciągają z tego żadnych wniosków na przyszłość, Iran oferuje lekcję historii i geografii, a także kultury, strategii i dyplomacji.
Bądźmy pesymistami: ci, którzy promowali, wspierali i pragnęli tej wojny, pozostaną na swoich stanowiskach – czy to w polityce, dyplomacji, mediach, czy gdzie indziej – a niektórzy nawet zostaną awansowani; ci, którzy próbowali dać wyraz innym perspektywom, zostaną, jak poprzednio, zmarginalizowani, zdyskredytowani, a nawet zniesławieni, i nic się nie zmieni.
Bądźmy optymistami: trwałe porozumienie jest nieuniknione, niestety pod presją przemocy, a przede wszystkim dlatego, że w obliczu fantazji i kłamstw nic nie przewyższa mocy rzeczywistości, a ostatecznie rachunki muszą zostać wyrównane.
Bądźmy też realistami: w naturze kryzysów leży przywrócenie równowagi, a niezależnie od tego, jak ostatecznie zakończy się wojna, będziemy musieli przygotować się na nowy Iran (lub odnowiony Iran), przekształcony Bliski Wschód i porządek międzynarodowy, który wymaga przemyślenia na nowo.
Głównym atutem Trumpa jest teraz możliwość grożenia wznowieniem poważnych operacji bojowych. W końcu kruche, dwutygodniowe zawieszenie broni kończy się 21 kwietnia. Choć groźba wznowienia operacji bojowych może pojawić się w nadchodzących dniach, nie jest to szczególnie realny wybór polityczny dla Trumpa – i Irańczycy o tym wiedzą.
Wszyscy twierdzą, że nienawidzą kłamców. Co się jednak dzieje, gdy powiesz im prawdę?
Celem wojny nie było odblokowanie Cieśniny Ormuz. Blokada to efekt tej wojny i jest najbardziej skutecznym środkiem nacisku na USA. Jednak Trump nie pozwoli się nikomu szantażować – jedynie najlepszemu przyjacielowi z Tel Awiwu. Dlatego w celu odblokowania tego przesmyku, zarządził pełną blokadę, aby ukarać te kraje, które poszły na ugodę z Iranem. Jak coś takiego zrobić? Statki wypływające przez tę cieśninę w kierunku Oceanu Indyjskiego, wpływają do Zatoki Omańskiej.
Linia blokady bezpieczna dla okrętów Stanów Zjednoczonych ma 1.500 kilometrów długości.
Taka blokada wymagałaby zastosowania większej ilości okrętów wojennych. Naturalnie, że takie okręty są wyposażone w systemy radarowe, które odpowiednio wcześniej dadzą znać o zbliżającym się tankowcu. Jednak sytuacja się mocno skomplikuje, kiedy tankowiec będzie płynął w towarzystwie okrętu wojennego, mającego za zadanie zapobieżenie piractwu. Podobna sytuacja miała miejsce niedawno na morzu Północnym, gdzie brytyjski krążownik zbliżył się na bliską odległość do rosyjskiego tankowca i natychmiast zawrócił, kiedy przywitał go rosyjski niszczyciel.
Chiny oświadczają, że są gotowe podjąć działania na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego i dostaw w obliczu groźby blokady morskiej Iranu ze strony Trumpa.
Taka ochrona podnosi koszty transportu. Dlatego wpadłem na oryginalny pomysł – nie wiem, czy realny, ale na pewno zabawny. Cóż stoi na przeszkodzie wyposażyć tankowca w system torpedowy? Wiem, tankowce służą do transportu ropy. Jednak technicznie nie jest to niemożliwe, a mina kapitana pirackiego, zatopionego okrętu byłaby cennym urozmaiceniem dla internetowych memów. Wada takiego rozwiązania: można ją użyć tylko raz.
Nowa karykatura jemeńskiego artysty Kamala Sharafa dotycząca groźby Trumpa o morskiej blokadzie Iranu. Podwójne zabezpieczenie jest lepsze.
Autor artykułu Marek Wójcik Mail: worldscam3@gmail.com
negocjacje zakończyły się definitywnym fiaskiem Wywiad z prof. Mohammadem Marandim
uncut-news.ch
Świat z zapartym tchem obserwuje sytuację. W miarę jak napięcia w Zatoce Perskiej rosną, nowy, niezwykle kontrowersyjny wywiad z irańskim politologiem i członkiem delegacji, prof. Mohammadem Marandim, wywołuje globalną sensację.
Marandi, który sam uczestniczył w nieudanych negocjacjach w Islamabadzie, maluje jasny obraz: morska blokada Cieśniny Ormuz narzucona przez prezydenta Trumpa jest nie tylko nieskuteczna wobec Iranu, ale również poważnie wpłynie na globalną gospodarkę. Negocjacje dobiegły końca – a Teheran jest przygotowany na ewentualną eskalację.
Nieudane negocjacje w Islamabadzie
Profesor Marandi przebywał na miejscu w Islamabadzie jako członek irańskiej delegacji. Opisuje atmosferę wielkiego sceptycyzmu, panującą nawet podczas lotu. Irańczycy nie spodziewali się przełomu.
Mimo to przeprowadzono istotne dyskusje i osiągnięto postęp – aż do nagłego zwrotu akcji pod koniec dnia.
Według Marandiego, Stany Zjednoczone przedstawiły maksymalistyczne żądania i nie wykazały się żadną dobrą wolą. Wręcz przeciwnie: podczas negocjacji dwa amerykańskie okręty wojenne próbowały wpłynąć do Cieśniny Ormuz – akt prowokacji, który spotkał się z atakami dronów i ostrzeżeniami ze strony irańskiej. Okręty wycofały się.
Jednocześnie Marandi relacjonuje atmosferę zagrożenia: „Washington Post” otwarcie nawoływał do zabójstwa członków delegacji. W locie powrotnym konieczne było podjęcie środków bezpieczeństwa; samolot nie wylądował w Teheranie, lecz w Meszhedzie, a niektórzy kontynuowali podróż pociągiem.
Marandi szczególnie krytycznie ocenia rolę wiceprezydenta J.D. Vance’a: nieustannie rozmawiał z Benjaminem Netanjahu przez telefon i składał mu raporty. Netanjahu ostatecznie sabotował negocjacje.
„Kto tu naprawdę rządzi?” – pyta retorycznie Marandi. Dla niego to jasne: politykę USA dyktuje lobby syjonistyczne i Izrael, a nie interesy amerykańskie.
Blokada Trumpa – wypowiedzenie wojny obarczone wysokim ryzykiem
Natychmiast po fiasku rozmów Trump ogłosił całkowitą blokadę Cieśniny Ormuz. Zagroził zatopieniem wszystkich irańskich statków.
Marandi uważa, że środek ten jest w dużej mierze nieskuteczny i nieproduktywny.
Irańska marynarka wojenna jest w dużej mierze nienaruszona. Prawdziwe jednostki bojowe to szybkie łodzie szturmowe, stacjonujące w podziemnych tunelach wzdłuż wybrzeża, które w razie potrzeby można masowo rozmieścić.
Irańskie rakiety, obrona przeciwlotnicza i siły powietrzne nie zostały zniszczone – w przeciwnym razie Trump mógłby dokonać inwazji już dawno temu.
Jeśli USA podejmą próbę wyegzekwowania blokady, Iran zagrozi masowymi atakami rakietowymi.
Marandi zwraca uwagę, że Marynarka Wojenna USA zawsze utrzymywała dużą odległość od wybrzeży Iranu. Skuteczna blokada z dużej odległości (1000–1500 km) byłaby niezwykle kosztowna i trudna do wyegzekwowania.
Iran już zapowiedział, że nie będzie już pozwalał na przepływanie statków z wrogich państw, natomiast państwa przyjazne (takie jak Chiny i Rosja) nadal będą mogły być eskortowane.
Poważne konsekwencje dla światowej gospodarki i sojuszników USA
Rezerwy praktycznie nie istnieją – Rosja i Iran w dużej mierze sprzedały już swoje zapasy na wolnym rynku. Ceny wyraźnie rosną, a rezerwy strategiczne państw zachodnich są eksploatowane.
Państwa Zatoki Perskiej są szczególnie dotknięte: Emiraty Arabskie, Katar i inne państwa praktycznie nie mogą korzystać ze swoich portów. Arabia Saudyjska musi uciekać się do droższych tras przez Morze Czerwone.
Marandi przewiduje: Jeśli kryzys będzie się przedłużał i nadejdą letnie upały, monarchie Zatoki Perskiej ze słabą infrastrukturą mogą upaść.
Sam Iran jest o wiele silniejszy: kraj produkuje około 90% własnej żywności, ma duże obszary rolnicze, góry, lasy i tamy.
Może handlować przez granice lądowe z Pakistanem, Afganistanem, Turkmenistanem, Irakiem, Turcją i przez Morze Kaspijskie.
Jeszcze przed wojną Iran aktywnie przestawił się na import ryżu z Indii do Pakistanu.
Irańska odporność i jedność narodowa
Centralnym punktem analizy Marandiego jest wewnętrzna siła Iranu.
Podczas wojny młodzi ludzie masowo chronili swymi ciałami krytyczną infrastrukturę (elektrownie, mosty).
Delegacja powróciła z Islamabadu całą grupą, mimo gróźb śmierci – nikt się nie wycofał.
Żaden wysoko postawiony oficer ani urzędnik rządowy nie poddał się ani nie zrezygnował ze stanowiska w czasie wojny.
Marandi ostro krytykuje zachodnie media: ukrywają one drugie ludobójstwo w Libanie, bagatelizują ataki Izraela i systematycznie rozpowszechniają kłamstwa na temat Iranu.
Zachodnie media są współwinne zbrodni wojennych.
Perspektywy: Kto ma inicjatywę?
Marandi jest pewien: Iran nie przegrał wojny, lecz utrzymał strategiczną przewagę.
USA i Izrael nie osiągnęły żadnego ze swoich celów.
Trump faktycznie szuka „drogi wyjścia”, ale powstrzymują go Netanjahu i lobby.
Blokada jest aktem desperacji, który zaszkodzi Ameryce i jej sojusznikom bardziej niż Iranowi.
Iran jednocześnie przygotowuje się do kolejnej rundy – militarnie, gospodarczo i społecznie. Morale w armii i wśród ludności jest wysokie.
Marandi jest przekonany: Iran przetrwa ten konflikt dłużej niż USA.
Światowa opinia publiczna coraz bardziej zwraca się przeciwko Waszyngtonowi i Tel Awiwowi.
Wywiad z prof. Mohammadem Marandim to imponujący dowód determinacji Iranu i bezwzględna analiza obecnej dynamiki władzy.
Podczas gdy Trump zaostrza blokady i groźby, Iran wydaje się przygotowany i strategicznie lepszy.
Nadchodzące tygodnie pokażą, czy blokada Cieśniny Ormuz okaże się rzeczywiście wyczekiwaną bronią, czy też kolejnym poważnym błędem strategicznym USA.
Izrael to ludobójcze państwo apartheidu, którego istnienie opiera się na strategii nieustannej przemocy i nadużyć na Bliskim Wschodzie. Dopóki to państwo będzie istniało w obecnej formie, pokój nigdy nie będzie możliwy.
Izrael już teraz agresywnie sabotuje dwutygodniowe zawieszenie broni z Iranem, zawarte przez administrację Trumpa, dokonując masakry ogromnej liczby cywilów w Libanie, kraju, który jest wyraźnie wyłączony[przez katów… md] spod warunków zawieszenia broni uzgodnionych z Teheranem. Nie może zostać objęty żadnymi atakami.
Stany Zjednoczone i Izrael próbują twierdzić, że Liban nie jest stroną porozumienia o zawieszeniu broni, ale Pakistan, wyznaczony przez USA do mediacji w tym porozumieniu, twierdzi, że to nieprawda . „New York Times” donosi , że Biały Dom brał udział w publicznym komunikacie Pakistanu, który wyraźnie uwzględniał Liban w warunkach zawieszenia broni, po czym zmienił zdanie po ataku Izraela.
Jak podano, Iran odpowiedział na te naruszenia ponownym wstrzymaniem ruchu przez Cieśninę Ormuz.
To kolejne przypomnienie, że świat może mieć pokój albo Izrael – ale nie może mieć obu. Izrael to ludobójcze państwo apartheidu, którego całe istnienie opiera się na strategii nieustannej przemocy i nadużyć na Bliskim Wschodzie. Dopóki to państwo będzie istniało w obecnej formie, pokój nigdy nie będzie możliwy.
❖
Gdyby w twojej firmie zatrudniono faceta, który ciągle wdaje się w kłótnie z twoimi współpracownikami i twierdzi, że to dlatego, że są wobec niego rasistowscy, przez tydzień mógłbyś mu uwierzyć.
Po miesiącu miałbyś wątpliwości.
Po dwóch miesiącach zdasz sobie sprawę, że on najprawdopodobniej jest po prostu dupkiem.
Izrael robi to od osiemdziesięciu lat.
===================
md: No, ale realu – jest bezczelnym kłamcą i krwawym zbrodniarzem.
Głęboka analiza Pepe Escobara i podpułkownika Daniela Davisa
W niezwykle interesującej rozmowie na konferencji „Daniel Davis Deep Dive” znany analityk geopolityczny Pepe Escobar i emerytowany podpułkownik USA Daniel Davis rzucili światło na obecną sytuację po nagłym ogłoszeniu zawieszenia broni w konflikcie między USA, Iranem i Izraelem.
To, czy zawieszenie broni doprowadzi do trwałego pokoju, czy będzie jedynie chwilowym wytchnieniem w wysoce złożonej geopolitycznej rozgrywce szachów, pozostaje całkowicie otwarte. Escobar i Davis analizują sprzeczne sygnały płynące z Waszyngtonu, rolę zewnętrznych mediatorów, takich jak Pakistan i Chiny, oraz ogromne różnice w interpretacji, które już od pierwszego dnia grożą zerwaniem całego porozumienia.
Sprzeczne komunikaty Trumpa:
Od „Zniszczenia cywilizacji” do „Złotego wieku”
Prezydent Donald Trump opublikował w ciągu kilku godzin dwa skrajnie sprzeczne oświadczenia na portalu Truth Social. Zaledwie dzień wcześniej zagroził zbombardowaniem Iranu, cofając go do epoki kamienia łupanego i unicestwiając całą cywilizację – sformułowanie, które Escobar klasyfikuje jako retoryczną eskalację „Imperium Chaosu”.
Zaledwie kilka godzin później Trump nagle powiedział o „wielkim dniu dla pokoju na świecie”. Iran miał już dość, Stany Zjednoczone miały pomóc w transporcie morskim przez Cieśninę Ormuz, wesprzeć odbudowę i zarobić „mnóstwo pieniędzy”.
Escobar postrzega to nie tylko jako typową dla Trumpa zmienność, ale także jako klasyczny przykład manipulacji narracją: Trump ani nie czyta oryginalnych dokumentów, ani nie zastanawia się nad własnymi wypowiedziami. Nagły zwrot akcji nie jest ani logicznie, ani strategicznie zrozumiały, lecz jest raczej wynikiem gorączkowych dyskusji w tle.
Ukryci architekci:
Pakistan, Chiny i dyplomacja „zagubiona w tłumaczeniu”
Prawdziwe źródło zawieszenia broni nie leży w Waszyngtonie, ale w łańcuchu dyplomatycznym, który rozpoczął się kilka dni temu w Islamabadzie. Cztery państwa muzułmańskie – Pakistan, Arabia Saudyjska, Egipt i Turcja – spotkały się, aby omówić deeskalację.
Następnie pakistański minister spraw zagranicznych udał się do Pekinu, gdzie Chiny jednoznacznie dały do zrozumienia, że przedstawione dotychczas propozycje są niewystarczające. Pekin przedstawił pięciopunktowy plan, który stał się podstawą dalszych negocjacji.
Pepe Escobar, który doskonale zna Pakistan, ponieważ przez dziesięciolecia zajmował się reportażem (zarówno przed, jak i po 11 września), podkreśla kluczową rolę tego kraju jako „posłańca”, a nie architekta.
Obecny rząd w Islamabadzie – który obalił i uwięził Imrana Khana – ma bliskie powiązania z amerykańskim kompleksem wojskowo-przemysłowym, Pentagonem i CIA. Feldmarszałek Asim Munir ma nawet numer Trumpa na szybkim wybieraniu.
Niemniej jednak sam Iran nie był bezpośrednio zaangażowany; wszystkie informacje były rozpowszechniane kanałami pakistańskimi. Escobar mówi o „epickim zdarzeniu zaginionym w tłumaczeniu”: Stany Zjednoczone opracowały 15-punktowy plan, Iran – 10-punktowy. Obie strony interpretują dokumenty zupełnie inaczej.
Chiny przekonały Teheran dopiero w ostatniej chwili, aby dał szansę rozejmowi – obietnicą „Wesprzemy cię”.
Główne konflikty:
Liban, Cieśnina Ormuz i 10-punktowe żądania Iranu
Porozumienie o zawieszeniu broni już pierwszego dnia groziło załamaniem. Pakistan od początku jasno dawał do zrozumienia, że Liban jest stroną zawieszenia broni. Sharif opublikował to publicznie na Twitterze – sugerując, że Waszyngton wyraził na to zgodę.
Mimo to, zaledwie kilka godzin później Izrael rozpoczął masową kampanię bombardowań Bejrutu, w tym w dzielnicach o wpływowych tradycjach Zachodu, takich jak Corniche. Rzeczniczka Departamentu Stanu USA Caroline Levitt potwierdziła później, że Liban nie był stroną porozumienia.
Escobar uważa to za jasny znak: Izrael – „kult śmierci w Azji Zachodniej” – nie został nawet włączony do negocjacji i zniweczył umowę już pierwszego dnia.
Jeszcze poważniejszy jest spór o Cieśninę Ormuz. Iran, z pomocą Chin, wprowadził tam alternatywny system opłat (E1) i obecnie pobiera opłaty w juanach.
Podczas gdy Trump wspomniał o pomocy USA w transporcie, Iran grozi całkowitym zamknięciem cieśniny, jeśli „zawieszenie broni na wszystkich frontach” zostanie naruszone. Escobar wyjaśnia: To oznaczałoby koniec petrodolara, jaki znamy.
Analizy Goldman Sachs ostrzegały Waszyngton od lat – ale nikt nie słuchał. Iran mógł finansować swoje reparacje wyłącznie z opłat drogowych.
Dziesięć punktów Iranu jest nie do przyjęcia dla Waszyngtonu: gwarancja nieagresji, utrzymanie kontroli nad Cieśniną Ormuz, zakończenie wszystkich wojen regionalnych, w tym z Hezbollahem, wycofanie wszystkich wojsk amerykańskich, reparacje, uznanie prawa do wzbogacania uranu, zniesienie wszystkich sankcji.
Trump później twierdził, że „nie doszło do wzbogacenia” i że Stany Zjednoczone usuwają „głęboko zakopany pył nuklearny” – choć jednocześnie przyznał, że pył ten pozostał nietknięty pod nadzorem satelitarnym od czasu ataku.
Escobar postrzega to jako ostateczne ujawnienie uzasadnienia wojny przez USA: „nieuchronna bomba atomowa” była pretekstem. Prawdziwym celem była zmiana reżimu i powstrzymanie irańskiej projekcji siły – oba te cele zakończyły się niepowodzeniem.
Rzeczywistość wojskowa kontra narracja Waszyngtonu
Trump, sekretarz obrony Pete Hegseth i generał CQ Brown przedstawili atak jako „spektakularne zwycięstwo militarne”. Twierdzili, że Iran został „zdewastowany”, gdyż 80% jego produkcji dronów i pocisków rakietowych zostało zniszczonych, a 80% jego obrony powietrznej zostało wyłączonych.
Escobar nazywa to po prostu „kłamaniem w żywe oczy”.
Większość podziemnych „miast rakietowych” (ponad 31 obiektów, wiele w odległych prowincjach, takich jak Sistan-Beludżystan) pozostaje nietknięta. Iran poinformował Stany Zjednoczone i Pakistan, że nadal posiada ponad 15 000 pocisków i 40 000 dronów – wiele z nich to zaawansowane modele zmodernizowane w Rosji, odporne na zakłócenia.
Chociaż siły powietrzne i część marynarki wojennej zostały trafione, miniaturowe okręty podwodne i rezerwy rakiet strategicznych pozostały nienaruszone.
Natomiast przemysł petrochemiczny i infrastruktura cywilna (mosty, uniwersytety, Isfahan) poniosły poważne straty – cenę, którą Iran może odbudować w dłuższej perspektywie przy pomocy Chin i Rosji.
Spójność narodowa w Iranie i rola krytyków wewnętrznych
Pomimo zniszczeń Iran przeżywa bezprecedensową jedność narodową.
Escobar opowiada o swojej długoletniej wiedzy na temat kraju: Po 47 latach najbrutalniejszych sankcji suwerenne państwo walczy praktycznie samotnie z najsilniejszą armadą na świecie – i doprowadziło do jej paraliżu.
Dotychczasowe rozbieżności w społeczeństwie (polityka gospodarcza, Republika Islamska) schodzą obecnie na dalszy plan.
Nawet były minister spraw zagranicznych Zarif został okrzyknięty zdrajcą w irańskich mediach społecznościowych, ponieważ jego artykuł w „Foreign Affairs” został odebrany jako dokument kapitulacji.
Perspektywy:
Negocjacje w Islamabadzie i główne linie geopolityczne
Rozmowy mają rozpocząć się w Islamabadzie w piątek. Iran mają reprezentować minister spraw zagranicznych Araghchi i przewodniczący parlamentu Ghalibaf.
Escobar oczekuje, że Irańczycy szczegółowo wyjaśnią swoje żądania i będą skłonni pójść na kompromis w jednej lub dwóch kwestiach (np. w kwestii reparacji poprzez opłatę za przejście graniczne w Ormuzie).
Prawdziwym pytaniem jest jednak „dobra wola” delegacji USA. Po dwóch poprzednich zdradach w trakcie negocjacji (w tym zabójstwie Najwyższego Przywódcy) zaufanie to zostało zachwiane.
Iran zdaje sobie sprawę, że jest to wojna na większą skalę, skierowana przeciwko suwerennym cywilizacjom (Iranowi, Rosji, Chinom), które kontrolują źródła energii.
Wniosek
Escobar i Davis przedstawiają ponury, ale realistyczny obraz: bez jasnych instrukcji ze strony Stanów Zjednoczonych skierowanych do Izraela, nakazujących przestrzeganie porozumienia, zawieszenie broni jest już „DOA” (dead on arrival – martwe od samego początku).
Nieracjonalni aktorzy po obu stronach – Izrael i niestabilny Trump – sprawiają, że każda prognoza jest ryzykowna.
Niemniej jednak, gdyby zawieszenie broni utrzymało się, mogłoby ono radykalnie zmienić geopolitykę regionu – wzmocniłoby Iran, osłabiło petrodolara i wprowadziło nową rolę mediatorów dla Chin i Pakistanu.
Rozmowa kończy się uświadomieniem: świat się temu przygląda, zwłaszcza kraje Globalnego Południa. Nie widzą tam „zdewastowanego” Iranu, lecz kraj, który radzi sobie pomimo wszelkich przeciwności.
Kluczowym pytaniem na nadchodzące dni pozostaje, czy Waszyngton kiedykolwiek uzna tę rzeczywistość.
