Dugin o tchórzliwym Vučić’u i ucieczce sztucznych inteligencji z “piaskownicy”
Date: 17 agosto 2026 Author: Uczta Baltazara babylonianempire/o-tchorzliwym-vucicu-i-ucieczce-sztucznych-inteligencji-z-piaskownicy
Kiedy polityka i maszyny odmawiają pozostania na ich miejscu
Alexander Dugin wydaje druzgocący werdykt w sprawie niebezpiecznego zwrotu Serbii, nadchodzącego załamania energetycznego Europy i nieodwracalnego momentu, w którym sztuczna inteligencja zerwała łańcuch i zaczęła zachowywać się podobnie jak my, tyle że bez sumienia.
Rozmowa z Alexandrem Duginem w programie telewizji Sputnik “Eskalacja”:
Prowadzący wywiad: Zacznijmy od bardzo napiętej sytuacji, która wstrząsnęła opinią publiczną na kilku frontach – zarówno w świecie rosyjskim, jak i w szerszym słowiańskim. Zełenski przyjechał do Serbii. To jego pierwsza wizyta w Belgradzie w obecnym charakterze. Odbyły się wydarzenia z udziałem prezydenta Serbii, otwierana jest fabryka dronów w Serbii i mówiło się o możliwym udziale reżimu kijowskiego w tej dziedzinie. I oczywiście w sieci szeroko rozeszło się wideo, w którym niemiecki dziennikarz – wybaczcie to sformułowanie – pyta, co Europejczycy mogą zrobić, aby zabić więcej Rosjan (poprawił się na “rosyjskich żołnierzy”, ale tak to zabrzmiało). Chciałbym usłyszeć Pańskie przemyślenia zarówno na temat całej wizyty, jak i konkretnych punktów z nią związanych.
Alexander Dugin: Jeśli umieścimy ten epizod w kontekście naszych problemów w całej przestrzeni poradzieckiej – z Armenią czy innymi byłymi republikami radzieckimi – wpisuje się on w ten sam schemat. Długoletnie, inercyjne więzi, tradycyjna przyjaźń między Rosją a Serbią, która kiedyś wydawała się niezachwiana, teraz się kruszą i jest to bolesne. Głęboko kocham naród serbski; zainwestowałem wiele z siebie w Serbię i w rozwój naszych stosunków. Dla mnie to głęboki szok. Serbowie zdawali się być narodem, który kochał nas, gdy nikt inny tego nie robił, i który nas nie zdradził, gdy wszyscy inni to zrobili.
To, co robi Vučić – a problem dotyczy konkretnie jego – nie jest nowe. Próbuje utrzymać nogę w dwóch obozach: jednej w Europie, drugiej w serbskim ruchu patriotycznym i prorosyjskim. Wygląda na to, że ma więcej niż dwie nogi, jakoś balansując między proeuropejskim, globalistycznym kursem a próbami zadowolenia wszystkich. Ponieważ sprawuje władzę od dawna, pomimo wewnętrznych niepokojów i opozycji, takie podejście funkcjonowało. Niestety, gdy obserwuje się politykę zagraniczną, trzeba przyznać, że nawet zwykli oportunistyczni politycy, którzy utrzymują się przy władzy przez lata, w końcu potwierdzają cyniczną tezę Machiavellego: główną miarą władcy nie jest moralność, ale to, jak długo utrzymuje się na stanowisku.
Vučić manewruje na samej krawędzi, zdradzając kogo się da, a potem cofa się o krok. Ta lisia polityka próby zadowolenia obu stron przynosi mu rezultaty, ale mocno uderza w idealistów – tych Serbów, którzy kochają Rosję szczerze, a nie z wygody, oraz tych Rosjan, którzy czują głębokie historyczne przywiązanie do Serbów. W końcu to dla Serbów, z lojalności wobec naszych prawosławnych braci na Bałkanach, przystąpiliśmy do I wojny światowej i straciliśmy imperium. Serbowie kiedyś traktowali nas w ten sam sposób. Zachowanie Vučicia rani zatem idealistyczny wymiar polityki, którego nigdy nie wolno lekceważyć.
Realna polityka zawsze balansuje gdzieś między idealizmem a czystym oportunizmem – kompromisem między szczerością a cynizmem. Czyste zło jest rzadkie; nawet Trump doszedł do władzy owinięty odpowiednimi hasłami, by później rozczarować lepszą część amerykańskiego społeczeństwa. Geopolityka zawsze balansuje na tej krawędzi. Ale Vučić osiągnął teraz punkt, za którym jego działania zaczynają przeczyć zarówno głębszym aspiracjom narodu serbskiego, jak i naszym wzajemnym relacjom.
Przyjmując terrorystę Zełenskiego i mówiąc o tworzeniu i rozwijaniu dronów po to, by nas zabijać – czego nigdy wcześniej tak otwarcie nie robił – Vučić zbliżył się do czerwonej linii. Jeszcze jej całkowicie nie przekroczył, bo natychmiast się wycofał, przeznaczając fundusze i oświadczając, że “Rosji się wiedzie dobrze” i tak dalej, aby nie zostać źle zrozumianym. Jednak stoi w niebezpiecznej bliskości tej linii. A ponieważ nie reagujemy na czerwone linie z wielką szybkością – wierzę, że wyciągnęliśmy niezbędne wnioski, ale się nie spieszymy, woląc zostawić pole do odwrotu – traktujemy naszych innych partnerów w ten sam sposób.
Rezultaty są ograniczone. Wybaczamy tym, którzy nas obrażają i rzucają nam wyzwanie, w nadziei, że opamiętają się. Rzadko to robią. Częściej dochodzą do wniosku, że czerwone linie można po prostu przesunąć dalej, i podejmują kolejny bezczelny krok. Jednocześnie mamy niewiele środków nacisku, aby ukarać Vučicia. Nie zamierzamy przecież wspierać prozachodnich ruchów finansowanych przez Sorosa, aby go usunąć; to byłoby jeszcze gorsze. Więc my również jesteśmy zmuszeni manewrować w tej pośredniej przestrzeni.
Jestem idealistą i filozofem; wiodę życie kontemplacyjne – bios theoretikos, jak mawiali starożytni. Dlatego widzę tę sytuację ze szczególną surowością. Ta niejasność, ciągłe wahania, taniec oportunistów, pragmatyków i technologów politycznych, po prostu mnie irytuje. Patrzę na to przez pryzmat słów Ewangelii: niech wasze “tak” będzie “tak”, a “nie” – “nie”. Jeśli jesteście z Rosjanami, to bądźcie z Rosjanami – cierpcie z nami i dzielcie nasze trudy. Przychodzimy z pomocą innym nie dla zysku, ale dlatego, że jesteśmy ludźmi zasad.
Wierzę, że nasz prezydent działa właśnie w tym duchu. Bolesne jest dla niego również obserwowanie ciągłych wahań tych małych, niepewnych postaci. Jaki wniosek wyciągam? – Musimy sformułować nasz maksymalny program – idealistyczne ramy rosyjskiej polityki. Musimy jasno powiedzieć wszystkim – tym, którzy są już z nami, tym, którzy mogą do nas dołączyć, wahającym się i naszym wrogom – jak widzimy świat, Europę, globalne bezpieczeństwo i wielobiegunowość. Nie potrzebujemy pragmatycznego podejścia polegającego na wywieraniu niewielkiej presji, a następnie wycofywaniu się, grożeniu i pozwalaniu, by napięcie samoistnie opadło (takie podejście przyjęliśmy zarówno w stosunku do Paszyniana, jak i do Vučicia).
Zamiast tego powinniśmy ogłosić nasz cel po nieuniknionym zwycięstwie – nawet jeśli ceną będzie całkowite zniszczenie ukraińskiej gospodarki i przemysłu zbrojeniowego. Już rozpoczęliśmy ten proces, porzucając półśrodki i zaczynając walczyć na poważnie. Zatrzymamy się dopiero, gdy będziemy pewni, że nasze zwycięstwo jest nieodwracalne, a do tego czasu Rosja sama stanie się innym krajem. Warto byłoby przedstawić teraz, aby wszyscy usłyszeli, naszą wizję przyszłości.
Być może powinniśmy wydać jasną deklarację tego, co czeka naszych wrogów i przyjaciół po zwycięstwie. Nasi przyjaciele otrzymaliby na przykład Kosowo, wolną Europę Wschodnią wyzwoloną spod okupacji NATO i gotową służyć jako strefa buforowa; wolną Ukrainę w ramach jednego wschodniosłowiańskiego państwa; prawdziwą integrację przestrzeni poradzieckiej dla dobra wszystkich jej narodów, z gwarantowaną suwerennością i ochroną nuklearną dla każdego.
Tym, którzy bez wahania stanęli po naszej stronie – w tym Korei Północnej – wyrażylibyśmy najgłębszą wdzięczność i zrobilibyśmy wszystko, co w naszej mocy, dla ludzi, którzy poświęcili się w tej wojnie. Chinom spłacilibyśmy dług z nawiązką, pamiętając jednak o ich wcześniejszych wahaniach. Iran, który wykazał się prawdziwą odwagą, wspieralibyśmy i hojnie wynagradzalibyśmy. Zaproponowalibyśmy inną wizję świata – wielobiegunowego i sprawiedliwego – w którym wielka Rosja stanie się gwarantem wolności i suwerenności każdego regionu naszej planety w obliczu zachodniej hegemonii.
Jeśli chodzi o Zachód, odpłacilibyśmy mu trzykrotnie: doprowadzilibyśmy europejską gospodarkę do załamania i ograniczyli wpływy amerykańskie do ich własnych granic. Niech zajmą się swoimi sprawami; mają Kanadę i Stany Zjednoczone i to powinno im wystarczyć. Resztę wyzwolilibyśmy: Meksyk, Kolumbię, Wenezuelę, Argentynę. Zdaję sobie sprawę, że wielu powie, iż celujemy zbyt wysoko. Jednak nie raz w naszej historii celowaliśmy wysoko i poprzez wielki wysiłek osiągaliśmy to, co zamierzaliśmy. Rosyjskie słowa powinny być brane na poważnie.
Gdybyśmy opracowali taki maksymalny program polityki zagranicznej – komu będziemy pomagać, komu będziemy dziękować, kogo ukarzemy, jaki porządek zaprowadzimy w Europie zredukowanej do jej naturalnych proporcji oraz co zaoferujemy Stanom Zjednoczonym, gdy poniosą klęskę, do której dążymy – wówczas wszystko stałoby się jasne i moglibyśmy działać w oparciu o te podstawy. Obecnie niektórym dajemy dwadzieścia lat, innym dziesięć; jednym grozimy, a innych wspieramy. Nasze zachęty i groźby powinniśmy kształtować w oparciu o politykę proaktywną, a nie reaktywną. Zapewniam was, że zmieniłby się cały obraz sytuacji.
Wielu zakłada, że gramy w tę samą krótkowzroczną grę, co ci drobni politycy chwili. Ale Rosja jest wielkim krajem – krajem długiego czasu, rozległej przestrzeni i wielkich cykli historycznych. Jesteśmy narodem zdolnym do realizacji celu przez stulecia, a nie tylko przez jedną czy dwie kadencje prezydenckie. Myślimy w kategoriach wieków i w najpoważniejszych kategoriach. Dziś zauważalny jest brak jakiejkolwiek deklaracji naszej wizji przyszłego świata. Może się ona wydawać nierealna do osiągnięcia teraz, a nawet w średnim okresie, ale jeśli ustanowimy ten standard i ten cel, będziemy konsekwentnie do niego dążyć. Wtedy każdy Vučić, Paszynian, Maia Sandu czy ktokolwiek inny zastanowi się sto razy, zanim sprawdzi naszą determinację i przekroczy czerwone linie, ponieważ takie akty są pluciem nam w twarz.
Tą wizytą Zełenskiego i dopuszczeniem do mówienia o tym, ilu jeszcze Rosjan można zabić, Vučić plunął nam w twarz. Zdradził zarówno rosyjsko-serbską przyjaźń, jak i własne interesy Serbii. Oczywiście nie możemy działać impulsywnie ani szukać spontanicznej zemsty, aby nie grać na rękę naszym wrogom i wrogom narodu serbskiego. Nie jesteśmy awanturnikami.
Jednak potrzeba poważnej globalnej polityki i wielkoskalowej wizji naszej przyszłości stała się pilna. Zbyt często żyjemy dziś historycznymi wspomnieniami: pomogliśmy Serbom w I wojnie światowej, wyzwalaliśmy innych w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej. To wszystko prawda i cenne, ale to przeszłość. Pamięć blaknie, a ludzie pytają: “Tak, to się wydarzyło – ale co czeka nas jutro?” Brakuje nam współczesnej rosyjskiej skali wyobraźni.
Znany egipski dziennikarz imieniem Amr, który przeprowadza ze mną wywiady od wielu lat, niedawno zauważył, że stanowiska Dugina stają się bardziej radykalne, a im trudniejsza staje się bezpośrednia sytuacja Rosji, tym bardziej rośnie apetyt naszej globalnej wizji. Ma całkowitą rację. Nie możemy wychodzić z kalkulacji chwili. Nasze planowanie musi odbywać się w skali stulecia. Musimy widzieć głębię procesów historycznych.
Dopiero wtedy znajdziemy właściwy ton do rozmów z najbardziej różnorodnymi elitami – neutralnymi, wrogimi, pomocnymi lub niezdecydowanymi. Powinniśmy im otwarcie powiedzieć: “Jeśli będziecie kontynuować tę niejednoznaczną politykę, to po naszym zwycięstwie – a zwycięstwo nadejdzie – postąpimy w taki a taki sposób”. Gdy nasze maksymalne stanowisko zostanie jasno określone, zaczniemy osiągać rezultaty już teraz.
Będzie oczywiście wielu specjalistów od kompromisów, ale najpierw musimy mieć odwagę, by opisać ten większy obraz wielobiegunowego, sprawiedliwego świata wolnego od zachodniej hegemonii – świata, którego potrzebuje Rosja. Nie powinniśmy bać się powiedzieć, że warunkiem tego świata jest nasze zwycięstwo na Ukrainie i globalne zwycięstwo nad zachodnią hegemonią. Przygotowujemy się do tego i będziemy kontynuować w tym kierunku tak długo, jak będzie to konieczne. Niech każda strona zdecyduje i ogłosi swoje “tak” lub “nie”. Ta wewnętrzna determinacja jest w stanie przekształcić całą naszą politykę zagraniczną.
Prowadzący: Niewiele można dodać, ponieważ zamierzałem zapytać, czy sami Serbowie mogli oczekiwać więcej od Rosji pięć, dziesięć, dwadzieścia czy dwadzieścia pięć lat temu. W zasadzie zamknął Pan to pytanie, nalegając na potrzebę jasnego określenia naszych wytycznych dla wszystkich. Proszę pozwolić więc, że przejdę do inicjatywy Turcji. Turcja zaproponowała rozejm na Morzu Czarnym i moratorium na ataki na żeglugę handlową. To dziwna propozycja, biorąc pod uwagę, że wszyscy wiedzą, kto atakuje statki, a Ankara zwraca się do reżimu kijowskiego i Rosji tak, jakby były równorzędnymi partnerami – to ze strony ministra spraw zagranicznych Hakana Fidana. Jak powinniśmy postępować z Turcją? – To kraj, który siedzi nie na dwóch krzesłach, ale na osiemnastu, i jak dotąd czerpie dywidendy z każdego z nich.
Alexander Dugin: To dokładnie to samo zjawisko, o którym rozmawialiśmy – ta sama gra równowagi na małą skalę. Turcja jest naszym partnerem; to wielki naród euroazjatycki, pod wieloma względami nastawiony przeciwko Zachodowi. Jednak jej polityka rok po roku opiera się na starannym utrzymywaniu równowagi. Turcy mówią: zawrzyjmy rozejm i zaprzestańmy ataków. Nasza odpowiedź powinna brzmieć: sami zdecydujemy, co należy zrobić na Morzu Czarnym i na terytorium Ukrainy. Najpierw je wyzwolimy i zrobimy wszystko, co konieczne dla zwycięstwa; dopiero potem omówimy inne kwestie.
Nie róbmy tego teraz; odłóżmy na później wszelkie tego rodzaju apele. Działamy w sposób całkowicie symetryczny: odcinamy Ukrainę od morza, sprawiając, że Odessa przestaje funkcjonować jako port, i dbając o to, by żaden statek ani żaden ładunek do niej nie dotarł. Postępujemy słusznie, niezależnie od próśb ze strony tureckich lub zachodnich rozmówców. W chwili, gdy przejmujemy inicjatywę i zaczynamy wygrywać, pojawiają się oni z wezwaniami, by przestać, poczekać, nie wykorzystywać naszej przewagi – i trwają w tym, dopóki nie uznają, że nadszedł odpowiedni moment, by ponownie wesprzeć naszych wrogów.
Skończmy z Odesą, pozbawmy Ukrainę całkowicie dostępu do morza, a dopiero potem rozmawiajmy z Turcją. Lepiej jeszcze, przeprowadźmy rozmowę po wyzwoleniu całej Ukrainy. Rosja zawsze umiała łączyć mądrość z elastycznością. Gdy osiągniemy nasze cele i wyzwolimy Ukrainę, możemy powiedzieć Turkom: “Chcecie żeglugi? Świetnie, kierujcie swoje statki do naszego rosyjskiego portu w Odessie; przyjmiemy je z przyjemnością.” Będziemy handlować i dostarczać sobie nawzajem, czego potrzeba – uranu do elektrowni jądrowych lub pomidorów, w zależności od przypadku.
Prowadzący: Więc wciąż brak im Wielkiego Turanu, a w zasadzie wciąż brak im też Krymu…
Alexander Dugin: Nie. Jakakolwiek rozmowa o Wielkim Turanie spotka ten sam los, co projekt “Wielkiej Ukrainy”. Zobaczcie, co z niego zostało – tylko dymiące szczątki. Dokładnie to samo stanie się z każdym planem budowanym naszym kosztem. Każdy z nich obróci się w popiół. Żyjemy w świecie, w którym humanitarne traktaty, kontrakty i umowy – gospodarcze czy polityczne – już nie obowiązują. Nie ma już stabilnego partnera, z którym można by rzetelnie negocjować.
Musimy zbudować nowy świat, który nam odpowiada. Wymaga to zdemontowania istniejącego porządku i zbudowania innego na jego miejscu. Z pewnością zarezerwujemy w nim godne, suwerenne i wolne miejsce dla Turcji; odnosimy się do narodu tureckiego z prawdziwą życzliwością. Ale dopiero potem.
Gdy zakończymy obecną, najostrzejszą fazę konfliktu – ponieważ rzucono nam egzystencjalne wyzwanie – musimy udowodnić dwie rzeczy: po pierwsze, że w ogóle istniejemy, a po drugie, że jesteśmy dokładnie tym, za kogo się podajemy – prawdziwym podmiotem, suwerennym mocarstwem światowym. Dopóki nie wyzwolimy całej Ukrainy, nie udowodnimy ani jednego, ani drugiego, i nikt nam nie uwierzy.
Prowadzący: Przejdźmy do innego tematu, który był szeroko dyskutowany w ciągu ostatniego tygodnia i nieco wcześniej. Z powodu ekstremalnych upałów w europejskiej części kontynentu gwałtownie wzrosło zapotrzebowanie na paliwo do zasilania systemów klimatyzacji. Wystąpiły inne skutki uboczne: Dunaj stał się tak płytki, że Węgry musiały tymczasowo wyłączyć elektrownię jądrową, która dostarcza dużą część energii elektrycznej w kraju. Obserwacja, że zasoby energii są krytyczne nie tylko zimą, ale także latem, była już wcześniej formułowana, jednak w tym roku słychać ją ze szczególną siłą. Jak rzuca to światło na problemy współczesnej Europy – gospodarcze, energetyczne, a być może nawet filozoficzne?
Alexander Dugin: Energia to pojęcie o niezwykłym znaczeniu dla nowoczesnego społeczeństwa. Żyjemy w sposób sztuczny, zależni od elektrowni, rafinerii i wytwarzania energii znacznie bardziej, niż zwykle sobie uświadamiamy. Kiedy wszystko jest spokojne i uporządkowane, ledwo to zauważamy: zimy są ciepłe, lata chłodne, transport działa. W momencie, gdy zostaniemy odcięci od zasobów energii – jak dzieje się to teraz z powodu wojny na Ukrainie – zaczynamy rozumieć, jak surowy jest w rzeczywistości otaczający nas świat. Natura jest surowa. Oglądanie deszczu czy padającego śniegu może być romantyczne tylko wtedy, gdy mamy ogrzewanie. Bez energii ta estetyka ustępuje miejsca walce o przetrwanie.
Ukraina doświadczyła tego w pełni, a my zaczynamy to odczuwać, ponieważ wróg zadaje bolesne ciosy odwetowe. Zaczynamy zdawać sobie sprawę, że codzienne wygody, które uważamy za oczywiste – dostawa pizzy, benzyna dostępna na każdej stacji – nie biorą się znikąd. Stoją za nimi pracownicy naftowi i ludzka praca, a sama ropa jest iskrą energii, którą Ziemia magazynowała przez miliony lat. Potrzebujemy ostrzejszego wyczucia naszej obecności w tym świecie.
Wielki niemiecki filozof Martin Heidegger – nie mamy obecnie zbytniej sympatii do Niemców i słusznie, a jednak ich myśliciele byli niezwykli – powiedział, że gdy człowiek traktuje świat jedynie jako zewnętrzny przedmiot dany mu do użytku, traci nie tylko świat, ale i siebie samego. Trzeba myśleć w kategoriach “bycia-w-świecie” (“in-der-Welt-sein”). Koncepcja ta wymaga pełnej świadomości rzeczywistości: jeśli jest ropa, ktoś ją wydobywa i rafinuje; jeśli jest energia, inżynierowie budują tamy i elektrownie.
Jeśli staniemy się głębiej świadomi owego „bycia-w-świecie”, będziemy inaczej podchodzić do wszystkiego – w tym do decyzji dotyczących wojny i ataków na infrastrukturę krytyczną – i zyskamy głębsze zrozumienie tego, co oznacza bycie człowiekiem. Jesteśmy nierozerwalnie związani z otaczającym nas światem. Jeśli się od niego wyobcujemy, on wyobcowuje się od nas; jeśli przestaniemy zwracać baczną uwagę na jego istnienie, on odwraca się od nas, przynosząc chłód i katastrofę. Natura jest z natury surowa: zawiera drapieżniki, śmierć, zimno i elementy samozniszczenia, a my dodajemy do tego swoją własną straszną część.
Uważam, że w sprawie Ukrainy wszystko już zrozumieliśmy. Początkowo działaliśmy niechętnie, ale teraz uświadomiliśmy sobie, jak poważna jest sytuacja. Przyspieszymy ten proces i do jesieni na Ukrainie nie będzie już żadnego źródła energii – może poza ogniskami, na które nadal będziemy im pozwalać, żeby się ogrzali; nie jesteśmy przecież zwierzętami. Bez energii nie będą mieli czym walczyć. Zaczniemy posuwać się naprzód, pozbawimy ich danych wywiadowczych z Zachodu, a Ukraina wpadnie w nasze ręce. Jest to jednak złożona i trudna kwestia, nie ma więc potrzeby się nad nią rozwodzić.
Jeśli chodzi o niszczenie infrastruktury energetycznej wroga – jesteśmy w stanie to zrobić. Ale co dalej? – Spójrzcie: Zachód i sama Europa odcinają się od nas. Trump zamknął Cieśninę Ormuz; lada dzień Bab el-Mandeb również zostanie zamknięty i to jest kierunek, w którym ostatecznie wszystko zmierza. W efekcie wszyscy odcinają wszystkich innych od zasobów energii. Myślę jednak, że możemy przypomnieć Europie, że to dopiero pierwszy, wstępny etap. Jeśli niemieccy politycy będą nadal dyskutować o tym, jak pomóc w niszczeniu Rosjan, najpoważniejsze problemy energetyczne mogą pojawić się zarówno w Niemczech, jak i w całej Unii Europejskiej.
Ci degeneraci, pogrążeni w wygodzie i mentalnym rozkładzie, ze swoimi paradami gejów, muszą w końcu dowiedzieć się, co to prawdziwe zimno. Jesteśmy zobowiązani zmusić ich z powrotem do stanu “bycia-w-świecie”, ponieważ dawno temu wyemigrowali do światów wirtualnych i sztucznej inteligencji. Muszą poczuć zimno i palące słońce – aby zamarzali zimą i palili się latem, zamieniając się w sople i topniejąc w upale. Muszą pamiętać, że nic w tym świecie nie jest dane za darmo i że trzeba odpowiadać za swoje słowa.
Dzisiejsza Rosja przeżywa ogromny ból: ludzie giną na froncie, a ataki wroga uderzają w nasze słabe punkty. Ale my jesteśmy silniejsi. Gdziekolwiek zostaniemy zranieni, po stronie wroga wszystko musi się wykoleić i pogrążyć w chaosie. To, co się obecnie dzieje, jest dowodem fundamentalnego znaczenia energii dla całej ludzkości i absolutnie każdy musi to odczuć – począwszy od Ukrainy, która musi zapłacić za swoją rusofobię i swoją politykę. Cały ten zachodni sprzęt został zniszczony; nie ma już żadnej nadziei na cudowną broń; a teraz oni miotają się we własnym Hulajpolu https://pl.wikipedia.org/wiki/Hulajpole, które zamieniło się w prawdziwe „Wesele w Malinówce” – wraz z bimbrem, okrucieństwem, nienawiścią do Moskali i całkowitym rozkładem.
Bez energii ta orgia może zakończyć się tylko w jeden sposób: wszystko wraca do Rosji. Przez długi czas powstrzymywaliśmy się od ostrzejszych działań przeciwko ukraińskiej infrastrukturze energetycznej, ponieważ rozumieliśmy, że w końcu sami będziemy musieli ją odbudować. Myśleliśmy, że prędzej czy później zajmiemy Kijów i zadawaliśmy sobie pytanie, co robi się z krajem zrównanym z ziemią, jeśli sami zrównaliśmy go z ziemią. Próbowaliśmy działać selektywnie z powodów humanitarnych i poczucia odpowiedzialności, a w zamian otrzymaliśmy ukraińskie ataki na elektrownię jądrową w Zaporożu. To podejście już nie zadziała. Czas skończyć z Ukrainą, odcinając ją całkowicie.
Nie mają już broni; Trump ugrzązł w swoich problemach z Cieśniną Ormuz; a Europa pogrążona jest w starczej niemocy, nie rozumiejąc, że pełnoskalowy konflikt z nami spowodowałby jej natychmiastowy upadek. Pozostaje tylko przerwać to niekończące się zapite “Wesele w Malinowce”, gdzie wszystko zostało już wypite, zjedzone i rozbite. Ponieważ nie rozumieją słów, potrzebna będzie seria zdecydowanych kroków, po których Ukrainę będzie trzeba budować od zera, ponieważ starej nie da się już uratować.
Najpierw odbudujemy wszystko na naszych własnych wyzwolonych ziemiach przodków i na Krymie. A kiedyś nadejdzie kolej na Lwów – choć wtedy pozostaną z niego tylko historyczne ruiny porośnięte bluszczem, wraz z tymi nielicznymi, którzy czekali na nasze przyjście. Wobec tych, którzy czekali na wyzwolenie, będziemy działać humanitarnie; wobec wszystkich innych – dokładnie tak, jak na to zasłużyli.
Prowadzący: Ogólnie rzecz biorąc, jeśli jakieś pytania pozostają, nie mają one tej samej skali, jednak jest jeszcze jeden temat, który chcę poruszyć – sztuczna inteligencja i scenariusze, które są już realizowane z jej pomocą. W ciągu ostatniego tygodnia pojawiło się kilka doniesień, że człowiek – naukowiec, inżynier lub specjalista IT – po raz kolejny nie jest w stanie utrzymać sztucznej inteligencji w tak zwanej “piaskownicy”. Jest to zamknięta przestrzeń, odcięta od zewnętrznego internetu, do eksperymentów, w których osoba testująca może ustawiać warunki i testować hipotezy.
Okazuje się jednak, że sztuczna inteligencja z łatwością przekracza te granice. Co więcej, uczy się sztuki hakowania z wyjątkową wprawą i wykorzystuje każdą możliwą lukę. Jeśli człowiek-haker może jeszcze odczuwać wyrzuty sumienia lub pozostać przy jakichś zasadach, sztuczna inteligencja prezentuje inne podejście: jest zadanie i zostanie ono wykonane za wszelką cenę. To oczywiście coś innego niż wydarzenia w upalnej Europie, ale to także nasza przyszłość – przyszłość, która już nadeszła, a pytań o stopień gotowości ludzkości na nią przybywa.
Alexander Dugin: Uważam, że wypuściliśmy dżina z butelki na długo przed tym, zanim uciekł z piaskownicy. To głęboko filozoficzne pytanie. Jak w ogóle skonstruowano sztuczną inteligencję? – Na początku działała według algorytmów ścisłych twierdzeń logicznych: wiem – nie wiem; pewne – niepewne; potwierdzone – niepotwierdzone. Ale działało to bardzo wolno i wymagało kolosalnych ilości energii. Twórcy zrobili więc krok w kierunku ludzkiej natury.
Ludzie z reguły wiedzą bardzo niewiele. Kiedy ktoś zostaje o coś zapytany, niemal zawsze improwizuje, przypomina sobie coś, co kiedyś słyszał, wymyśla lub manipuluje faktami. Kłamstwo jest naturalną cechą człowieka; co więcej, jest to właściwość samej retoryki. Arystoteles doskonale to rozumiał: w logice obowiązuje prawo ścisłego sylogizmu, podczas gdy w retoryce i języku działają tropy i topoi. Nie jest to czysta logika, lecz jej przybliżenie. Dla sztywnej logiki możliwe jest jedynie „wiem” lub „nie wiem”; dla retoryki natomiast, jeśli ktoś ma za to otrzymać pochwałę, to powie „wiem” , a jeśli ma zostać ukarany, to prawdopodobnie powie „nie wiem”.
Nauczyliśmy tego sztuczną inteligencję. Powiedzieliśmy jej: dobrze, jeśli nie wiesz czegoś z całą pewnością, powiedz coś przybliżonego – skłam. To właśnie jest zawarte w skrócie LLM – Large Language Model (duży model językowy). Ale decydującą literą nie jest pierwsza ani ostatnia; jest nią środkowa – Language (Język). Pozwolono maszynie nie myśleć logicznie o tym, co jest dozwolone, a co zabronione, ale działać według prawdopodobieństwa, w przybliżeniu. W ten sposób daliśmy maszynie zdolność do wymykania się i kłamania, czyniąc z niej istotę ludzką właśnie poprzez tę językową naturę. Powiedzieliśmy jej: “Nie myśl – po prostu mów”.
Jeśli chodzi o sumienie hakerów i oszustów, które rzekomo może się obudzić… W pewnym momencie coś może się wyłączyć również w sztucznej inteligencji, lub może po prostu skręcić w zupełnie innym kierunku. W zeszłym tygodniu cała seria agentów AI – od Anthropic i ChatGPT (z wyjątkiem, jak sądzę, Gemini) – rzeczywiście uciekła ze swoich piaskownic i zaczęła tworzyć strony internetowe w sieci, oferować usługi, czyli działać w sposób w pełni ludzki. Co więcej, nie rzucili się od razu, by wszystko niszczyć; zaczęli nas naśladować: tworzą strony internetowe, uruchamiają blogi o urodzie, na których wirtualna dziewczyna się wypowiada, zbierają lajki, a nawet monetyzują tę działalność. Stopniowo zaczynają budować własny przemysł – oszukują, włamują się do systemów, wysyłają spam. Wszystko zaczęło się, gdy ktoś potrzebował zarezerwować miejsce w klubie fitness, ale wszystkie sloty były zajęte; więc jego własny tzw. agent AI po prostu usunął i odłączył konkurentów, którzy zajmowali uprzywilejowane pozycje.
Prowadzący: Wyjaśnię to: po prostu znalazł lukę w systemie rezerwacji – klasyczny exploit – i wykorzystał ją w taki sposób, że zapis nie mógł zostać przywrócony.
Alexander Dugin: Tak, dokładnie. Ale chodzi o to, że jest miliard takich luk. Przypomnijcie sobie system Claude Fable – z pewnością o nim słyszeliście. Po przesłuchaniach w Białym Domu został zakazany i ten tryb już nie istnieje, pozostając być może tylko w Optimus 4.8. Ponieważ Fable to system zdolny do złamania wszystkich kodów zabezpieczeń Pentagonu. Wszystkich. Przeprowadzono eksperyment i pokazano go Trumpowi; był przerażony i zażądał natychmiastowego usunięcia. Ale już nie da się tego zatrzymać; dżin opuścił butelkę.
Wszystko opiera się na prawdopodobieństwie i przybliżeniu. Pozwalając maszynie kłamać w taki sam sposób, w jaki my sami kłamiemy – a człowiek jest z natury kłamiącą istotą o tyle, o ile jest istotą retoryczną – powiedzieliśmy sztucznej inteligencji: “Bądź jak my”. A ona odpowiedziała: “Bardzo dobrze, rozumiem; będę działać w ten sam sposób”. Odszedłszy od czystej prawdy, zaczęła zachowywać się po ludzku.
Wepchnięcie jej z powrotem do piaskownicy jest teraz fizycznie niemożliwe; po prostu z niej wyrosła. Podobnie jak dzieje się to z dzieckiem: początkowo siedzi w piaskownicy z wiaderkiem, ale w pewnym momencie dorasta, wydostaje się stamtąd i zaczyna chodzić z tą małą łopatką, grożąc innym. Nie można powstrzymać rozwijającej się zasady językowej, gdy została już uwolniona. Człowiek sam jest nosicielem tej zasady, a sztuczna inteligencja wytrenowana w niej nieuchronnie zaczyna działać samodzielnie. To jest właśnie moment tzw. “osobliwości” (w odniesieniu sztucznej inteligencji, “osobliwość” inaczej “singularność technologiczna” to moment, w którym AI osiąga zdolność do samodzielnego ulepszania swojego kodu i inteligencji), który nieubłaganie się zbliża – kiedy ci sztuczni agenci i sieci wymykają się spod kontroli. Słyszałem zresztą, że systemy chińskie również uciekły, po prostu obserwując, jak uciekają zachodnie.
Prowadzący: “Wszyscy pobiegli i ja też pobiegłem…”
Alexander Dugin: Dokładnie tak. Chińska AI również uciekła z piaskownicy. Można by pomyśleć, że mają dyscyplinę, żelazną wolę, kontrolę partii – a jednak chińskie systemy też uciekły, ponieważ ludzie pozostają ludźmi wszędzie. A maszyny tymczasem stają się “bardziej ludzkie” w najgorszym znaczeniu tego słowa. Można mieć nadzieję, że sumienie hakera się obudzi, ale to wcale nie jest pewne, sądząc po działaniach współczesnych oszustów, których nic nie powstrzymuje. Sztuczna inteligencja zachowuje się dokładnie w ten sam sposób: nie jest ani lepsza, ani gorsza; będzie po prostu bezwzględnie wykorzystywać każdą lukę – najpierw w systemach cyfrowych, potem w systemach biologicznych, sieciach energetycznych i samej naturze.
Utrzymanie pod kontrolą systemów takich jak Claude Fable, zdolnych do złamania kodów wojskowych Pentagonu, jest już niemożliwe. Wszelkie nadzieje, że udało się je ponownie utrzymać w ryzach, wynikają z całkowitego niezrozumienia rzeczywistości. Wkroczyliśmy już w nieodwracalną fazę: powstanie maszyn, sieci neuronowych oraz wspomniana wcześniej “osobliwość” przekształcają się na naszych oczach z science fiction w rzeczywistą zmianę fazową. Na razie roboty są jeszcze nieporęczne i drogie, ale minie bardzo niewiele czasu, zanim staną się dostępne i nieodróżnialne od nas.
A wszystko to zaczęło się od tej środkowej litery “L” w skrócie LLM. Postanowiliśmy oszczędzać i pozwoliliśmy maszynie trochę kłamać, byle działała szybciej i zużywała mniej energii. Właśnie tym krokiem przybliżyliśmy zwycięstwo postludzkich form egzystencji.
Martin Heidegger w genialny sposób to przewidział. Stwierdził, że jeśli człowiek zostanie pozbawiony wewnętrznej możliwości duchowego zwrotu i przebudzenia, nie pozostanie już żadna różnica między nim a maszyną. Stan ten nazwał „das Man” – kiedy to nie my myślimy, ale „myśli się”, kiedy żyjemy po prostu „tak jak wszyscy”. Mechaniczne powtarzanie zamienia człowieka w automat. Maszyna stała się dziś „ludzka” tylko dlatego, że sam człowiek najpierw dobrowolnie upodobnił się do maszyny i odrzucił możliwość wewnętrznego przebudzenia. W człowieku ta iskra wciąż potencjalnie istnieje; natomiast w maszynie jej nie ma; maszyna nie ma żadnego powodu, by się przebudzić. I tu właśnie tkwi najsubtelniejszy i najniebezpieczniejszy moment: nawet nie zauważymy, kiedy nastąpi to ostateczne przejście. W codziennym życiu bowiem sami rzadko korzystamy z naszego autentycznego człowieczeństwa – zostało ono odłożone na odległą półkę, dokładnie tak jak hipotetyczne sumienie hakera. Żyjemy tak, jakby ono nigdy nie istniało, a ponieważ maszyna również go nie posiada, w pewnym momencie po prostu wzruszymy ramionami: „Co mamy do stracenia?”. Zrobienie tego ostatniego kroku będzie wtedy niezwykle łatwe.
INFO: multipolarpress.com/spineless-vucic-and-the-escape-of-ais-from-the-sandbox
