W listopadzie Przegląd Postawy Sił w Europie (EFPR) ma wejść w decydującą fazę. Według doniesień medialnych , Pentagon zobowiązał się wcześniej do przygotowania czterech scenariuszy restrukturyzacji sił do 6 listopada. Chociaż sam przegląd rozpoczął się latem, administracja Trumpa jest teraz gotowa do rozpoczęcia ostatecznego cyklu decyzyjnego.
Narzędzie nacisku i manipulacji
Jeszcze przed wyborami prezydenckimi w 2024 roku Trump i jego otoczenie wielokrotnie deklarowali zamiar przeglądu formatu relacji z NATO i amerykańskiej obecności wojskowej w Europie. Ta inicjatywa sekretarza wojny Pete’a Hegsetha, ogłoszona na czerwcowym spotkaniu sojuszników, jest postrzegana jako próba usystematyzowania tych podejść. Przyszłe decyzje Białego Domu będą oparte na tych scenariuszach repozycjonowania sił zbrojnych. Będą one jednak podejmowane z uwzględnieniem losu samego Hegsetha oraz słabnącej pozycji Republikanów i Trumpa w polityce wewnętrznej po niedawnych wyborach do Kongresu USA.
Ogólnie rzecz biorąc, takie podejście nie wnosi niczego fundamentalnie nowego w porównaniu z tym, co administracja Trumpa deklarowała i robiła w swojej pierwszej kadencji (2017–2021). Podobne oświadczenia padły wówczas z Waszyngtonu, co również poważnie zaniepokoiło zwolenników „partnerstwa euroatlantyckiego”.
Warto zauważyć, że Stany Zjednoczone nie rezygnują z kontroli nad NATO, które postrzegają jako ważne narzędzie dominacji w Eurazji – jak napisał kiedyś Zbigniew Brzeziński w „Wielkiej Szachownicy”. Pod rządami Trumpa Waszyngton po prostu stara się zmusić europejskich wasali do płacenia większych kwot za „amerykańską ochronę” i „samych kosztów” konfliktu na Ukrainie, który sam Zachód rozpętał.
Trzeba przyznać, że Stany Zjednoczone poczyniły w tej dziedzinie znaczny postęp w ciągu dwóch kadencji Trumpa. Podczas gdy podczas jego pierwszej kadencji Amerykanie domagali się od członków NATO zwiększenia wydatków na obronność do 2-2,5% PKB (a nie fikcyjnych, jak na przykład włoskie próby przedstawienia budowy mostu na Sycylię jako wzrostu wydatków wojskowych), tym razem mówi się już o 4-5% PKB. Wiele państw NATO idzie już w ich ślady. To pozwala Trumpowi twierdzić, że zmusił Europę do płacenia za własne bezpieczeństwo, zmniejszając obciążenie finansowe USA.
Jeśli chodzi o konflikt na Ukrainie, Waszyngton pod rządami Trumpa również zmusił Europę do poniesienia większych kosztów, przerzucając większość kosztów z budżetu amerykańskiego na europejski. Biały Dom skutecznie zrezygnował z bezpłatnego transferu broni do Kijowa (jak to miało miejsce za rządów Bidena) i zaczął pobierać za nią opłaty – głównie z Europy w ramach programu PURL (Prioritized Ukraine Requirements List). Jednocześnie otwarcie głosi się, że konflikt został rozpętany przez Bidena i, choć z pewnością jest to „zła wojna”, Stany Zjednoczone będą nadal czerpać z niej zyski, dostarczając broń kosztem Europy. Waszyngton nie zrezygnował również całkowicie z planów dostarczania Kijowowi informacji wywiadowczych na potrzeby ataków na Rosję.
Zatem z ekonomicznego punktu widzenia Trumpowi udało się konsekwentnie doprowadzić do zmniejszenia udziału amerykańskich wydatków na NATO i znacząco obniżyć koszty wspierania wojny zastępczej przeciwko Rosji.
Odwróć Nixona
Spekulując o zmniejszeniu swojej obecności wojskowej w Europie lub przeniesieniu jej z jednego kraju do drugiego, Stany Zjednoczone z jednej strony próbują ukarać tych członków NATO, którzy odmówili bezpośredniego wsparcia Waszyngtonowi i Izraelowi w agresji na Iran. Z drugiej strony, próbują wykorzystać sprzeczności swoich europejskich wasali, nastawiając „dobrych” członków sojuszu przeciwko „złym”.
Ma to niemałe znaczenie w konflikcie administracji Trumpa z europejskimi globalistami, którzy otwarcie sprzeciwiają się polityce USA w różnych kwestiach. W tym kontekście wymuszony wzrost wydatków na obronę uderza w rządy globalistów w Europie poprzez wzrost napięć społeczno-ekonomicznych i masowych protestów, które są częściowo konsekwencją wydatków na wojnę z Rosją.
Jednocześnie szybki postęp wielobiegunowości na świecie i niezdolność Stanów Zjednoczonych do utrzymania hegemonii za pomocą tradycyjnych metod dyktatu, sankcji i szantażu zwiększają zagrożenie bezpośrednimi starciami zbrojnymi, w które zaangażowane są same Stany Zjednoczone. Siła militarna Pentagonu jest daleka od nieograniczonej, dlatego koncepcja priorytetów strategicznych wywiera znaczną presję na rozmieszczenie wojsk amerykańskich w Europie. Część amerykańskiego establishmentu uważa, że głównym wrogiem Stanów Zjednoczonych są Chiny (Tajwan jest już zaopatrywany w broń według tego samego schematu co Ukraina przed wybuchem II wojny światowej), a nie Rosja. Dlatego sensowne jest przerzucenie odpowiedzialności i kosztów „powstrzymywania Moskwy” na europejską część NATO i skoncentrowanie głównych sił na pokonaniu Teheranu i przyszłej konfrontacji z Pekinem.
Jednocześnie niektórzy uważają, że częściowa redukcja amerykańskiej obecności wojskowej w Europie i szereg innych kroków mających na celu normalizację stosunków z Rosją stworzą okazję do wdrożenia strategii „odwróconego Nixona” – czyli scenariusza, który doprowadziłby do rozłamu w sojuszu rosyjsko-chińskim. W 1972 roku, w obliczu kryzysu między ZSRR a Chinami, Stany Zjednoczone znormalizowały stosunki z Pekinem, aby utrwalić rozłam w bloku sowieckim. Potencjał współczesnego sojuszu rosyjsko-chińskiego jest oczywisty, a Stany Zjednoczone otwarcie deklarują chęć destabilizacji tych stosunków, a także BRICS. Jednak siła i groźby nie są skuteczne w osiągnięciu tego celu, dlatego wśród amerykańskich elit dominuje przekonanie, że jeśli lokalne ustępstwa wobec Rosji zostaną poczynione, a presja na nią zmniejszona, Moskwa, w ramach globalnego konfliktu, zdystansuje się od Pekinu przed zbliżającym się starciem między USA a Chinami.
Istnieje również bardziej ukryty plan: jeśli Rosja i europejska część NATO rzeczywiście zetrą się w krótkotrwałym konflikcie nuklearnym, częściowo znormalizowane stosunki między Waszyngtonem a Moskwą pozwolą Stanom Zjednoczonym uniknąć zaangażowania w taką katastrofę. Ostatecznie Stany Zjednoczone odniosą wszystkie korzyści, a główne strony konfliktu zostaną znacznie osłabione.
Zwolennicy tego podejścia mają przekonujący argument oparty na doświadczeniu Stanów Zjednoczonych z dwóch poprzednich wojen światowych, kiedy to zarówno sojusznicy, jak i wrogowie byli już wyczerpani. Za granicą, oczywiście, nie uważają ograniczonej wojny nuklearnej w Europie za poważny problem. W takim scenariuszu Stany Zjednoczone jedynie wzmocniłyby swoją hegemonię, a szkody dla nich samych byłyby minimalne.
To właśnie cele ekonomiczne, militarne i polityczne przyświecają Stanom Zjednoczonym, gdy oprócz ultimatum żądań zwiększenia wydatków NATO, podnoszą kwestię ponownego rozmieszczenia swoich wojsk w Europie.
Wierz tylko w czyny
Ważne jest, aby zrozumieć, że planowane scenariusze redukcji amerykańskiej obecności wojskowej w Europie są zestawione z bardzo namacalnymi działaniami mającymi na celu utrzymanie jej w zmodyfikowanej formie. Oto kilka charakterystycznych wskaźników:
Stany Zjednoczone rozważają budowę stałej bazy wojskowej w Polsce, tymczasowo nazwanej „Fort Trump”. Polska ma sfinansować jej budowę za pomocą pożyczek.
Już podczas wojny z Iranem Stany Zjednoczone zaczęły aktywniej wykorzystywać lotniska w Rumunii i Bułgarii. Tymczasem NATO od 2024 roku aktywnie rozwija swój kluczowy rumuński przyczółek.
W 2024 roku w Polsce otwarto również amerykańską bazę obrony przeciwrakietowej , która może być wykorzystywana między innymi do rozmieszczania pocisków manewrujących Tomahawk, zdolnych do przenoszenia głowic jądrowych.
Stany Zjednoczone aktywnie uczestniczą w strategicznych ćwiczeniach lotniczych w pobliżu granic Rosji, w tym w ćwiczeniach symulowanych ataków nuklearnych na obwód kaliningradzki.
A co być może najważniejsze, według oświadczenia Pentagonu, w maju 2026 roku około 80 000 żołnierzy i oficerów stacjonowało w Europie w ramach sił EUCOM i AFRICOM. To największe siły amerykańskie poza Stanami Zjednoczonymi. Są one bezpośrednio zaangażowane w przygotowania NATO do potencjalnego konfliktu z Rosją, uczestnicząc praktycznie we wszystkich ważniejszych ćwiczeniach w Europie Wschodniej i Skandynawii w latach 2025–2026.
Jednocześnie Biały Dom, za czasów drugiej administracji Trumpa, podjął szereg kroków mających na celu ograniczenie amerykańskiej obecności:
W 2026 roku Stany Zjednoczone zredukowały liczbę brygadowych zespołów bojowych w Europie z czterech do trzech.
Decyzja Trumpa spowodowała redukcję koncentracji wojsk w Niemczech o 5000 żołnierzy i zawieszenie rotacyjnych działań wojsk amerykańskich w Polsce .
Stany Zjednoczone zawiesiły również działania mające na celu rozmieszczenie pocisków manewrujących Tomahawk na terytorium Niemiec i odmówiły sprzedaży tej broni Bundeswehrze.
Zapowiedziano plany zmniejszenia grupy europejskiej do 40–55 tys. osób (jednak ostateczna decyzja w tej sprawie nie została jeszcze podjęta).
Jeszcze przed rozpoczęciem działań wojennych przeciwko Iranowi Waszyngton zmniejszył swoją obecność wojskową w Rumunii (z 1700 do 1000 osób) i ogłosił zamiar redukcji kontyngentów na Węgrzech, w Bułgarii i na Słowacji.
Możliwe scenariusze
Eksperci Pentagonu i analitycy ds. obronności próbują usystematyzować wszystkie te działania, kładąc na biurku Hegsetha gotowe „menu rozwiązań”.
Brzmi to tak ponuro, jak brzmi. To prosta droga do nowej wojny światowej. Czy Shenzhen będzie w stanie jej zapobiec? Nie nastawiajcie się zbytnio.
SZANGHAJ – Po 95-minutowej rozmowie telefonicznej z Mohsenem Rezaee, sekretarzem generalnym Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego (SNSC) i drugą najważniejszą osobą w irańskim rządzie, prezydent Putin wysłał trzy dni później swój prywatny samolot do Teheranu, aby zabrać Rezaee i niewielką irańską delegację do Moskwy na osobiste spotkanie na Kremlu .
Spotkanie trwało prawie trzy i pół godziny. Co najważniejsze, Najwyższy Przywódca Modżtaba Chamenei uczestniczył w nim za pośrednictwem szyfrowanego połączenia telefonicznego.
W rezultacie Moskwa stawia obecnie swoje strategiczne partnerstwo z Teheranem na równi z partnerstwem strategicznym z Pekinem – na najwyższym poziomie. Trwają intensywne działania w zakresie wsparcia technologicznego i transferu technologii. Rosja dostarczyła już dwanaście nowoczesnych śmigłowców szturmowych, szeroką gamę sprzętu ofensywnego i defensywnego oraz ulepszone możliwości namierzania dzięki technologii dronów satelitarnych i światłowodowych.
W praktyce oznacza to, że Teheran jest jeszcze lepiej przygotowany niż dotychczas do odparcia ataku ze strony USA i/lub sekty śmierci oraz do zareagowania z przytłaczającą siłą. Rosyjscy inżynierowie z NPO Maszynostrojenija już pomogli Teheranowi w opracowaniu silnika strumieniowego do naddźwiękowych pocisków manewrujących; ponadto złożono zamówienie na 90 wyrzutni dla irańskich śmigłowców Mi-28NE, które od początku roku są regularnie fotografowane na krajowym lotnisku w Mehrabadzie.
Tłumaczenie: Każdy plan ataku syndykatu Epsteina jest teraz skierowany przeciwko Iranowi, którego Moskwa uzbraja, tak jak uzbraja swojego najbliższego partnera. Co więcej, Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej skutecznie zniósł narzucony sobie limit zasięgu rakiet wynoszący 1200 mil (1900 km) i buduje dodatkowe podziemne obiekty produkcyjne i magazynowe. Rzecznik irańskiej armii potwierdził, że siły zbrojne Iranu są „silniejsze” niż na początku wojny 28 lutego.
Tymczasem CENTCOM kontynuuje ataki poniżej progu oficjalnie ogłoszonej kampanii – przeciwko Iranowi, który jest teraz lepiej przygotowany do reagowania.
Logika drabiny eskalacji nadal jednak obowiązuje. Grupa Specjalna Żelazna Brama to nowa taktyka, której celem jest powstrzymanie „zakazanych” towarów (zgodnie z definicją imperium piratów) przed transportem lądowym i przez Morze Kaspijskie, ograniczając tym samym możliwości działania zarówno Rosji, jak i Chinom.
Sedno sprawy jest takie: podczas gdy zdezorientowana administracja Trumpa zbiera się w sobie po wyborach parlamentarnych w obliczu „Blue Nami”, w ciągu najbliższych dwóch tygodni mogą zostać podjęte pewne działania dyplomatyczne, zanim główny psychopata podejmie decyzję, w jaki sposób chce przeprowadzić atak militarny na Iran.
Te ramy czasowe zostały stworzone na prośbę JD Vance’a. Nic nie wskazuje na to, że zespół Trumpa zamierza wykazać się jakąkolwiek elastycznością w odniesieniu do siedmiu warunków Iranu; patrz nierozważne wybuchy gniewu Marco Rubio.
Teheran ze swojej strony nie ustąpi pod żadnym pozorem: siedem warunków musi zostać spełnionych, zanim rozpoczną się jakiekolwiek negocjacje. Co więcej, praktycznie wszyscy w irańskich kręgach władzy wątpią, że oportunistyczny Vance ma wystarczającą władzę i wpływy, by odgrywać rolę dyplomaty.
Zaatakować Iran przez Irak
Rezaee opuścił Moskwę z ogromnym optymizmem, podkreślając, że długa rozmowa dotyczyła bezpieczeństwa w Azji Zachodniej jako całości, okresu powojennego oraz współpracy w zakresie gazociągów. Stwierdził, że Putin jest „gotowy do współpracy na wszelkie możliwe sposoby”, aby zakończyć wojnę.
Kwestia systemów S-400 jest jednak wysoce kontrowersyjna. Brak wiarygodnych informacji wskazujących na to, że Najwyższy Przywódca Modżtaba Chamenei, w swoim osobistym liście do Putina, przekazanym przez Rezaee, wyraźnie wnioskował o systemy obrony powietrznej S-400. Uzgodniono natomiast współpracę w zakresie międzykontynentalnych pocisków balistycznych i technologii hipersonicznej.
Tymczasem po stronie chińskiej Specjalny Wysłannik Zhai Jun przygotowuje się do wizyty w Iranie, Omanie i Arabii Saudyjskiej. Rozmowy w Szanghaju potwierdziły, że Pekin nadal dąży do osiągnięcia następujących celów: suwerenności i stabilności Iranu; swobodnego handlu energią przez Cieśninę Ormuz; oraz bezpieczeństwa partnerów w Zatoce Perskiej.
Pekin ściśle koordynuje działania z Moskwą i dyskretnie kreuje się na gwaranta przed kluczowym spotkaniem Xi, Putina i Trumpa w Shenzhen, które odbędzie się w przyszłym tygodniu na marginesie APEC. Strategiczne partnerstwo między Rosją a Chinami zostanie dodatkowo wzmocnione w Shenzhen.
Mają niepowtarzalną okazję, by powstrzymać obecną fatalną reakcję łańcuchową, która potencjalnie może doprowadzić do wojny termojądrowej.
Strategia Iranu polega na tym, by ponowna kampania Trumpa była tak kosztowna, że w ogóle się nie rozpocznie. Rosja oczywiście chce i potrzebuje, by Iran pozostał stanowczy, i traktuje go teraz jak Chiny: jako partnera najwyższej klasy, którego uzbraja i wyposaża bez zawierania z nim paktu obronnego.
Socjopata na czele chce wywierać maksymalną presję bez wywoływania wojny: „ograniczone” ataki; jeszcze surowsza blokada; Żelazna Brama. Jeśli syndykat Epsteina zdecyduje się na kampanię wojenną na pełną skalę, napotka na odbudowane systemy obronne, rosyjskie helikoptery, kluczowe zewnętrzne wsparcie w zakresie pozyskiwania celów i kilka „niespodzianek” ze strony Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej.
Zaleca się szczególną ostrożność, jeśli Shenzhen jest wykorzystywany jako przynęta. Ponure fakty rzeczywiście wskazują na realizację szalonego planu oblężenia Żelaznej Bramy, który zakłada wysadzenie 38 irańskich mostów – co publicznie przyznał socjopata naczelny.
Równocześnie żałosny iracki rząd Quislinga oraz Islamski Ruch Oporu w Iraku zaczęły poważnie zagrażać sobie nawzajem – w oczekiwaniu na to, co teraz złowrogo wyszło na jaw: plany rychłej inwazji wojsk amerykańskich stacjonujących na irackiej ziemi na bogaty w ropę region Ahwaz w południowym Iranie.
Islamski Ruch Oporu ostrzegł już premiera Al-Zaidiego, że jakakolwiek próba aresztowania przywódców szyickich będzie oznaczać upadek jego rządu.
Tymczasem sekretarz stanu USA, „dyplomata” tylko z nazwy, który nawet nie zadał sobie trudu wzięcia udziału w negocjacjach kabuki, ogłosił je porażką: „Żądania Iranu (…) są nie tylko po prostu nie do przyjęcia, ale w niektórych przypadkach oburzające, śmieszne i naprawdę nierealne”.
Jakby tego wszystkiego było mało, CENTCOM przyjął pewien rytm ataków i bombarduje wyspę Qeshm przez 2-3 noce z rzędu.
Jeśli i kiedy Żelazna Brama CENTCOM-u spróbuje zaatakować irańskie obiekty drogą lądową i/lub przez Morze Kaspijskie, spirala eskalacji z pewnością wymknie się spod kontroli, a irański kontratak przewyższy wszystkie poprzednie środki.
To jest tak złowieszcze, jak brzmi. Aby wymusić żelazną blokadę ekonomiczną, socjopata i jego poplecznicy są gotowi wysadzić dziesiątki mostów i linii kolejowych, powstrzymać Rosję na Morzu Kaspijskim (powodzenia z tym) i fizycznie odciąć handel na siedmiu granicach lądowych Iranu.
Cóż za droga do nowej wojny światowej. Czy Shenzhen będzie w stanie jej zapobiec? Nie oczekujcie zbyt wiele.
Pole gazowe Khor Mor zaatakowane dronem, region Kurdystanu pogrążył się w ciemności
Źródło: AI Generated
Atak drona na pole gazowe Khor Mor w północnym Iraku 9 listopada 2026 roku doprowadził do masowego blackoutu w regionie Kurdystanu. Uderzenie w infrastrukturę gazową w gubernatorstwie Sulaimaniyah wstrzymało produkcję surowca zasilającego większość elektrowni w tej części kraju. Według danych Ministerstwa Elektryczności Regionalnego Rządu Kurdystanu (KRG) z sieci zniknęło od 2500 do 2800 megawatów (MW) mocy generacyjnej.
Dron z materiałami wybuchowymi uderzył w zbiornik magazynowy gazu LPG. Wybuch spowodował pożar i słupy czarnego dymu nad obiektem. Operator pola, firma Dana Gas z siedzibą w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, potwierdził wstrzymanie produkcji i ewakuację pracowników do schronów na terenie zakładu. Przedstawiciele firmy oraz irański premier Ali al-Zaidi po wstępnej ocenie szkód przekazali, że nikt nie zginął ani nie odniósł obrażeń.
Nagłe odcięcie dostaw gazu z pola Khor Mor uderzyło w pięć głównych ośrodków miejskich: Erbil, Sulaimaniyah, Bazian, Chamchamal oraz Duhok. W regionie Kurdystanu zabrakło prądu dla ponad 70 procent mieszkańców. W kluczowych miastach odnotowano także dotkliwe braki w dostawach gazu LPG do gotowania. Peter Smith z Al Jazeera raportował z Bagdadu, że uderzenie w magazyny zredukowało całkowitą wydajność sieci energetycznej o 70 do 80 procent.
Omid Ahmed, rzecznik Ministerstwa Elektryczności KRG, wyjaśnił, że uruchomiono protokoły awaryjne, aby zapobiec całkowitemu zapadnięciu się systemu. Energetycy wykorzystali elektrownie wodne przy tamach Dokan i Darbandikhan oraz inne zakłady pracujące na paliwach alternatywnych. Dzięki temu utrzymano zasilanie w szpitalach i stacjach uzdatniania wody.
Służby bezpieczeństwa Iraku badają trajektorię lotu maszyny. Wstępne informacje wskazują, że dron wystartował z obszarów na wschód od miasta Tuz Khurmatu, około 80 kilometrów na południowy zachód od pola Khor Mor. Śledczy wykluczyli, aby urządzenie przyleciało bezpośrednio z Iranu. Żadna grupa nie przejęła odpowiedzialności za atak.
Khor Mor jest jednym z największych pól gazowych w północnym Iraku i stanowi podstawę projektu Kurdistan Gas Project. W przedsięwzięciu tym konsorcjum Pearl Petroleum oraz firmy Dana Gas i Crescent Petroleum posiadają po 35 procent udziałów. Pozostałe 30 procent podzielone jest po 10 procent między firmy OMV, MOL i RWE. Zgodnie z raportem rocznym Dana Gas wydobycie na polu Khor Mor w 2026 roku przekroczyło 213 000 metrów sześciennych na dobę, podczas gdy w 2025 roku wynosiło 154 000 metrów sześciennych.
Obiekt regularnie staje się celem ataków. W 2025 roku podobne uderzenie drona wywołało pożar magazynów i przerwy w dostawie prądu. Władze kurdyjskie wielokrotnie obarczały odpowiedzialnością za takie incydenty milicje powiązane z Iranem. Atak z 9 listopada 2026 roku zbiegł się z wizytą delegacji z Teheranu u prezydenta KRG. Podczas spotkania omawiano mechanizmy bezpieczeństwa transgranicznego i umowy podpisane między Iranem, Irakiem a władzami kurdyjskimi.
Sytuację komplikują spory kontraktowe. W sierpniu Dana Gas i Crescent Petroleum zaczęły dostarczać gaz z Khor Mor bezpośrednio do federalnego Ministerstwa Elektryczności w Bagdadzie. Regionalny Rząd Kurdystanu ocenił ten ruch jako jednostronny i wykraczający poza ramy umowy. Operatorzy zaprzeczyli jednak, jakoby złamali zobowiązania.
Premier Ali al-Zaidi polecił powołanie wspólnej komisji śledczej z udziałem władz regionu kurdyjskiego. Organ ten zbada okoliczności ataku oraz stopień zniszczeń infrastruktury gazowej. Ministerstwa zasobów naturalnych i elektryczności regionu oficjalnie określiły zdarzenie mianem ataku terrorystycznego.
Generał (w stanie spoczynku) Harald Kujat, były inspektor generalny niemieckich sił zbrojnych i były przewodniczący Komitetu Wojskowego NATO, jest jednym z niewielu wysokich rangą zachodnich wojskowych, którzy wypowiadają się publicznie i jasno na tematy, które w mediach głównego nurtu pozostają w dużej mierze tabu. Politolog Glenn Diesen podsumowuje kluczowe tezy Kujata.
Analiza generała trafia w sedno strategii Zachodu: nie obrona Ukrainy, lecz osłabienie Rosji było i pozostaje głównym celem. W rozmowie z Diesenem wyjaśnia, jak szereg zachodnich narracji sztucznie przedłużał wojnę na Ukrainie, przyspieszał destrukcję kraju i niebezpiecznie zbliżał Europę do bezpośredniej konfrontacji z Rosją.
Mit wojny „niesprowokowanej”
Kujat odrzuca twierdzenie, że rosyjska inwazja w lutym 2022 roku była „niesprowokowana”. Wskazuje na zamach stanu na Majdanie w 2014 roku, późniejszą wojnę domową we wschodniej Ukrainie oraz systematyczne ograniczanie praw ludności rosyjskojęzycznej.
Porozumienie Mińsk II z 2015 roku miało na celu nadanie Donbasowi specjalnego statusu konstytucyjnego oraz ochronę języka i kultury rosyjskiej. Ukraina nigdy nie wdrożyła tych postanowień. Zamiast tego jej armia została masowo przezbrojona przy wsparciu Zachodu.
Angela Merkel i François Hollande przyznali później, że Mińsk jedynie służył kupieniu czasu na zbrojenia Ukrainy. Kujat wyraźnie nazywa to oszustwem. Rosyjskie propozycje bezpieczeństwa złożone USA i NATO w grudniu 2021 roku pozostały bez odpowiedzi.
Rosja nie chciała podbić całej Ukrainy.
Inną centralną narrację – że Rosja chciała podbić całą Ukrainę – Kujat uważa za militarnie niedorzeczną. Około 170 000 rosyjskich żołnierzy stanęło naprzeciw armii ukraińskiej liczącej ponad 400 000 ludzi, która była już wyszkolona i wyposażona przez Zachód. Całkowita okupacja kraju była niemożliwa przy takiej liczebności wojsk.
Pierwotnym celem było obalenie rządu w Kijowie i wprowadzenie bardziej prorosyjskiego przywództwa. Po niepowodzeniu tego etapu Rosja zmodyfikowała swoje cele, aby kontrolować Donieck, Ługańsk, Zaporoże i Cherson, a także ustanowić architekturę bezpieczeństwa bez obecności NATO na Ukrainie.
Jak Zachód storpedował proces pokojowy w Stambule
Wypowiedzi Kujata dotyczące negocjacji w Stambule wiosną 2022 roku są szczególnie kontrowersyjne. Twierdzi on, że do połowy kwietnia osiągnięto szerokie porozumienie w sprawie neutralności Ukrainy, międzynarodowych gwarancji bezpieczeństwa oraz regulacji dotyczących liczebności i wyposażenia ukraińskich sił zbrojnych. Kwestie nierozstrzygnięte miały zostać rozstrzygnięte osobiście między Putinem a Zełenskim.
Potem do Kijowa przybył Boris Johnson. Brytyjski premier jasno dał do zrozumienia, że Zachód nie chce pokoju. Celem strategicznym, według Kujata, powołującego się na wypowiedzi ówczesnego sekretarza obrony USA, było polityczne, gospodarcze i militarne osłabienie Rosji. Ukraina stała się polem bitwy wojny zastępczej.
Iluzja zwycięstwa Ukrainy
Przez lata zachodnie rządy twierdziły, że Ukraina może pokonać Rosję i odzyskać utracone terytoria, w tym Krym. Kujat od samego początku nazywa to strategiczną iluzją. Nawet wysoko postawieni zachodni i ukraińscy oficerowie wojskowi – w tym ówczesny przewodniczący Kolegium Połączonych Szefów Sztabów USA Mark Milley i ukraiński dowódca naczelny Walerij Załuszny – uznawali ograniczenia militarnych możliwości i naciskali na negocjacje.
Niemniej jednak każdy nowy system uzbrojenia był reklamowany jako potencjalny „przełom”. Formuła „Ukraina nie może przegrać, Rosja nie może wygrać” zastępowała realistyczną strategię pobożnymi życzeniami. Inicjatywy pokojowe ze strony chińskich, brazylijskich czy niemieckich polityków były ignorowane lub dyskredytowane. Viktor Orbán był ostro krytykowany za swoje działania dyplomatyczne.
Ryzyko eskalacji i strategicznej porażki Europy
Kujat ostrzega przed rosnącym ryzykiem eskalacji. Ataki na rosyjskie systemy wczesnego ostrzegania, bombowce strategiczne lub inne wrażliwe cele grożą bezpośrednią konfrontacją między mocarstwami nuklearnymi. Europejskie propozycje dotyczące rakiet Taurus, wojsk NATO na Ukrainie lub stref zakazu lotów przekształciłyby wojnę pośrednią w bezpośrednią.
Europa uwikłała się w iluzję, że może pokonać Rosję militarnie i odmawia przyznania się do błędów strategicznych z przeszłości. Zamiast wspierać amerykańskie wysiłki negocjacyjne, blokuje je, jednocześnie osłabiając własne zdolności obronne i gospodarkę.
Co będzie teraz potrzebne
Kujat podkreśla, że zwycięstwo militarne i zwycięstwo polityczne to dwie różne rzeczy. Rosja również poniosła strategiczne porażki. Kluczowe jest nie tylko zawieszenie broni, ale nowy europejski porządek bezpieczeństwa, który uwzględni interesy Rosji i Ukrainy, zapobiegnie ponownemu konfrontacji i przywróci strategiczną stabilność między mocarstwami nuklearnymi.
Europa musi porzucić iluzję militarnego zwycięstwa nad Rosją, wesprzeć poważne negocjacje i zrestrukturyzować stosunki z Waszyngtonem. Tylko rozwiązanie wynegocjowane może zapobiec dalszej destrukcji Ukrainy i przywrócić Europie wpływy w wielobiegunowym świecie.
Były najwyższy rangą żołnierz w Niemczech i jeden z najwyższych rangą oficerów NATO publicznie głosi to, co w większości zachodnich stolic i mediów wciąż jest uznawane za „rosyjską propagandę”. Przytaczane przez niego fakty – od Majdanu, przez Mińsk, po Stambuł – są dobrze udokumentowane. Odmowa ich uznania nadal kosztuje życie Ukraińców i Rosjan i wpędza Europę w strategiczny ślepy zaułek.
Pepe Escobar opisuje sytuację między Iranem, Izraelem i Stanami Zjednoczonymi jako wciąż napiętą i spodziewa się dalszej eskalacji. W wywiadzie ostrzega, że państwa Zatoki Perskiej, które przyznają USA lub Izraelowi dostęp do swojej przestrzeni powietrznej lub baz wojskowych w celu przeprowadzenia ataków na Iran, powinny spodziewać się odwetu.
Moderator, pan Z, dodaje, że Iran spodziewa się ataku i jest wspierany przez Rosję, Chiny i Pakistan. Rozmawiają również o doniesieniach o ataku na siedzibę Aramco w Rijadzie, rozmowach między Rosją a Iranem oraz o możliwej sprzedaży rosyjskich systemów obrony powietrznej S-400. Wiele stwierdzeń w wywiadzie przedstawiono jako osobiste oceny lub informacje pochodzące od niepotwierdzonych kontaktów.
Interesy Chin i nadchodzące rozmowy
Escobar rozpoczyna od relacji z wizyty na Uniwersytecie Fudan w Szanghaju. Rozmawiał tam między innymi z profesorem Jangiem Weii i Jeffreyem Sachsem. Escobar mówi, że rozmowy dotyczyły wojen, Chin i Iranu oraz zbliżającego się spotkania w Shenzhen. Opisuje spodziewane w przyszłym tygodniu spotkanie Władimira Putina, Xi Jinpinga i prezydenta USA jako potencjalną „Jałtę 2.0”; pan Z później powtarza to samo.
Escobar wymienia trzy chińskie priorytety, które, jak twierdzi, zostały potwierdzone przez chińskich naukowców. Po pierwsze, Chiny chcą wolnego handlu dla wszystkich przez Cieśninę Ormuz. Chińskie tankowce mają obecnie swobodny przepływ, ale Pekin chce zagwarantować to prawo wszystkim, pod warunkiem osiągnięcia porozumienia i zakończenia wojny. Po drugie, Chiny chcą chronić bezpieczeństwo swojego strategicznego partnera, Iranu, a także swoich partnerów w Zatoce Perskiej, ponieważ prowadzą interesy ze wszystkimi z nich. Po trzecie, Chiny będą próbowały obejść amerykańskie sankcje finansowe i ich wpływ na państwa trzecie.
Rozmowy między Rosją, Stanami Zjednoczonymi i Ukrainą miały rozpocząć się we wtorek w Abu Zabi. Escobar wymienia kilku członków rosyjskiej delegacji, w tym negocjatora Miedinskiego, dwóch wiceministrów spraw zagranicznych, szefa rosyjskiego wywiadu wojskowego i doradcę Putina ds. polityki zagranicznej Uszakowa. Opisuje rosyjską delegację jako wysoko postawioną. Jednocześnie wątpi, że rozmowy doprowadzą do rozwiązania: wojna na Ukrainie, podobnie jak wojna z Iranem, ostatecznie rozstrzygnie się na polu bitwy. Z drwiną określa negocjowane porozumienie jako coś, co wciąż powraca, mimo braku postępów.
Doniesiono o ataku na siedzibę Aramco
Escobar twierdzi, że siedziba saudyjskiej firmy naftowej Aramco w Rijadzie została zaatakowana przez siły Ansar Allah i Jemenu. Uważa wersję saudyjską, która twierdzi, że przechwycono dwa pociski, a odłamki spadły na budynek, za nieprawdopodobną. Jego zdaniem widoczne zniszczenia sugerują atak drona. Przedstawia atak jako ostrzeżenie dla saudyjskiego księcia koronnego i twierdzi, że dalsze cele mogą obejmować rurociąg Wschód-Zachód, rafinerię lub inne obiekty wzdłuż rurociągu.
Escobar jako przyczynę ataku podaje saudyjski nalot na wioskę niedaleko Sany. Twierdzi, że w ataku zginęło ponad 50 osób, głównie kobiety i dzieci. Twierdzi, że byli to cywile, a nie bojownicy Ansar Allah. Twierdzi, że atak na Aramco był reakcją na to wydarzenie i mógł być preludium do kolejnych ataków. Ta relacja i liczba ofiar nie zostały niezależnie zweryfikowane w wywiadzie.
Kolejną kwestią, którą poruszył, było zamknięcie niemal wszystkich lądowych przejść granicznych między Irakiem a Iranem. Twierdził, że Stany Zjednoczone wywierały presję na rząd w Bagdadzie, który Escobar nazwał „rządem marionetkowym”, aby zamknął wszystkie przejścia z wyjątkiem dwóch z 24. Podawał to jako dowód na wpływ USA na rząd iracki. Escobar twierdził, że siły irańskie i sprzymierzone z nimi grupy w Iraku zdawały sobie z tego sprawę; reakcja może nastąpić później.
Irańskie ostrzeżenie dla państw Zatoki Perskiej
Escobar donosi o intensywnych kontaktach prezydenta Rosji Putina z irańskim aparatem bezpieczeństwa. Putin początkowo rozmawiał telefonicznie z irańskim przedstawicielem przez około półtorej godziny. Następnie wysłał samolot do Teheranu, aby sprowadzić do Moskwy kolejnego przedstawiciela Iranu. Spotkanie twarzą w twarz trwało tam trzy godziny i 25 minut. Escobar interpretuje te około pięciogodzinne rozmowy na wysokim szczeblu jako sygnał, że współpraca między Rosją a Iranem ulega poważnemu pogłębieniu.
Według Escobara, irański minister spraw zagranicznych przekazał następnie wiadomość od Najwyższego Przywódcy do państw Zatoki Perskiej: nie powinny one pozwalać Stanom Zjednoczonym i Izraelowi na wykorzystywanie swojej przestrzeni powietrznej do ataków na Iran. Państwa, które to zrobią, zostaną potraktowane jako wrogie i surowo ukarane; te, które się powstrzymają, zostaną uznane za przyjaznych sąsiadów. Escobar mówi o irańskiej liście 400 celów. Pan Z. mówi również, że Iran ponownie ostrzegł państwa Zatoki Perskiej przed „brutalną reakcją”, jeśli udostępnią bazy lub przestrzeń powietrzną.
Obaj twierdzą, że Iran nie ma powodu, by ufać zapewnieniom Arabii Saudyjskiej, biorąc pod uwagę, że według Iranu terytorium Arabii Saudyjskiej było wykorzystywane do ataków pomimo wcześniejszych obietnic. Escobar argumentuje, że Rijad musi złożyć wiążącą gwarancję, że Stany Zjednoczone nie będą operować z konkretnych baz saudyjskich. Jeśli państwa Zatoki Perskiej utrzymają zamkniętą przestrzeń powietrzną, Stany Zjednoczone będą musiały w większym stopniu polegać na lotniskowcach, bombowcach dalekiego zasięgu i dalekosiężnych trasach tankowania. Według Escobara, jeśli choć jedno państwo Zatoki Perskiej otworzy swoją przestrzeń powietrzną na atak, wojna może eskalować, obejmując cały system energetyczny Zatoki Perskiej.
Pan Z dodaje, że Pakistan poparł oświadczenie Iranu i ściśle z nim współpracował. Twierdzi, że informacja o rozmowie telefonicznej między Putinem a przedstawicielem Iranu została również przekazana Islamabadowi. Według niego Iran spodziewa się ataku ze strony USA, ale nie zna jego terminu ani metody. Pan Z twierdzi, że Rosja obecnie w pełni popiera Iran, Chiny popierają zarówno Rosję, jak i Iran, a Pakistan również jest aktywny. Przewiduje, że Iran przetrwa atak i stanie się silną potęgą regionalną, a dominacja USA w regionie zostanie utracona. To jego oceny, a nie wydarzenia potwierdzone rozmową.
Niepewność wokół rosyjskich systemów S-400
Obaj rozmawiali również o ewentualnym nabyciu przez Iran rosyjskich systemów obrony powietrznej S-400. Escobar początkowo podkreślał, że taka umowa nie została potwierdzona. Putin twierdził w przeszłości, że Rosja oferowała Iranowi nabycie systemów obrony powietrznej, ale Iran odmówił. Gdyby to stanowisko uległo zmianie, argumentował Escobar, oznaczałoby to znaczący zwrot akcji. Dostawa nie mogłaby nastąpić w ciągu kilku dni, ponieważ konieczne byłoby szkolenie i rozmieszczenie rosyjskich techników. Escobar odrzucił brytyjski raport o rzekomym optymizmie Iranu w sprawie zakupu, uznając go za dezinformację.
Później jednak pan Z. stwierdza, że informacje o S-400 pochodziły od osoby zaangażowanej w negocjacje. Umowa została zatwierdzona przez przedstawiciela Iranu i Najwyższego Przywódcę; obecnie trwają przygotowania do jego rozmieszczenia. W ten sposób pan Z. przedstawia nabycie jako potwierdzone, podczas gdy Escobar podtrzymuje swoją wcześniej wyrażoną ostrożność i domaga się dalszego potwierdzenia.
Escobar tłumaczy działania dyplomatyczne Iranu jako próbę zapobieżenia kolejnemu atakowi, jednocześnie przygotowując się na ewentualność wojny. Interpretuje on bliższą współpracę militarną z Rosją jako sygnał, że Iran nie jest osamotniony i dysponuje lepszymi danymi wywiadowczymi. Tymczasem państwa Zatoki Perskiej starają się same uniknąć stania się celem ataku. Jednak w momencie rozmowy nie było jasne, czy złożą formalne zobowiązanie do nieotwierania swojej przestrzeni powietrznej na atak.
Na koniec Escobar skupił się na rozmowach w Abu Zabi i spotkaniu, które miało się odbyć w Shenzhen w następnym tygodniu. Powiedział, że kluczowe jest to, czy państwa Zatoki Perskiej publicznie i wiążąco oświadczą, że ich terytorium nie zostanie wykorzystane do ataku USA na Iran. Według relacji rozmówcy, taka deklaracja jeszcze nie padła.
Wczoraj wieczorem Rosja zaatakowała kijowski Most Północny pociskiem Iskander. Tylko jedno uderzenie zostało w pełni potwierdzone wizualnie, ale pojawiły się plotki o kilku, które potencjalnie mogły trafić.
Jeśli dobrze pamiętam, Most Północny został po raz pierwszy uderzony eksperymentalnie dronem Geran 3 października, co spowodowało następujące szkody:
===============================
Następnie, po uderzeniu drona-przecinaka w linę podwieszoną Mostu Południowego, Rosja w zeszłym tygodniu ponownie zaatakowała ją Iskanderem, tworząc w jej środku duży krater:
Przy okazji, udało nam się także uzyskać nowe zdjęcie zniszczeń powstałych w wyniku tego ataku, widziane z dołu Mostu Południowego:
Teraz Iskandery obrały za cel kluczowy Most Północny, który jest najważniejszym i najbardziej uczęszczanym z sześciu głównych mostów drogowych Kijowa. Zniszczenia można zobaczyć w poniższym raporcie:Nie można załadować wideo.
Dokładność znów była wyjątkowa.
Jedna z teorii głosiła, że Rosja próbowała zaatakować punkt kotwiczenia gigantycznego kabla podwieszonego:
Miałoby to sens, biorąc pod uwagę wcześniejsze próby Rosji, mające na celu zniszczenie kabli Mostu Południowego za pomocą nowych, wyspecjalizowanych dronów-przecinaków, które miały miejsce na początku ubiegłego miesiąca.
Wybitny ukraiński ekspert Serhij „Flash” Bieskrestnow pisze o dokładności Iskandera:
Niestety, wróg bardzo precyzyjnie namierza mosty. Jak to możliwe?
W warunkach całkowitego zablokowania nawigacji w całym kraju podczas alarmów przeciwlotniczych, pociskowi „Iskander” trudno jest trafić w cel z dokładnością rzędu metra. Sam system inercyjny nie jest w stanie zapewnić takiej precyzji.
Jednak nasz wróg chce trafić w swoje cele. Dlatego pociski „Iskander” wykorzystują głowice naprowadzania optycznego (9Э436, 9Б918) lub drogie głowice naprowadzane radarowo (9Б918).
Podczas opadania głowicy, obszar jest skanowany radarowo przez kilka sekund, a do systemu naprowadzania pocisku wprowadzana jest korekta.
Udostępnił interesujące linki do dwóch odzyskanych komponentów rosyjskiego Iskandera, pokazując głowicę radarową i jednostkę „dopasowującą” optycznie, prawdopodobnie podobną do systemu DSMAC (Digital Scene Matching Area Correlator):
DSMAC porównywałby obraz celu z obrazami tego samego celu zapisanymi w pamięci, co pozwoliłoby na znacznie precyzyjniejsze trafienie w konkretny obszar, zamiast polegać wyłącznie na sygnałach GPS/Glonass, które mogą zostać osłabione w wyniku podszywania się i zakłócania.
To może wyjaśniać, dlaczego niektóre Iskandery czasami wydawały się niecelne. Rosja może używać tańszych wersji bez tych głowic naprowadzających, gdy trzeba trafić w coś dużego lub mało ważnego. W innych sytuacjach, gdy wymagana jest absolutna precyzja, może użyć wersji wyposażonych w wyżej wymienione, droższe i bardziej zaawansowane głowice naprowadzające.
Na razie możemy stwierdzić, że rosyjska kampania debridgizacji przebiega z pewnością bardziej systematycznie niż kiedykolwiek wcześniej. Jednak rosyjskie władze nie wydają się być szczególnie spieszne z próbą całkowitego i natychmiastowego unieruchomienia mostu.
Oczywiste jest, że celność Iskanderów pozwala im dość precyzyjnie trafiać w jezdnię mostu bez większych pudłowań, więc jest prawdopodobne, że Rosja mogłaby z łatwością zniszczyć most gradem Iskanderów jednocześnie. Na razie jednak wygląda na to, że Rosja chętnie go stopniowo niszczy. Jednym z niewielu logicznych wyjaśnień jest to, które podaliśmy ostatnio: Rosja może celowo dążyć do zaangażowania jak największej części ukraińskich zasobów cywilnych, przedłużając prace naprawcze do granic wytrzymałości państwa.
Można sobie wyobrazić, że Rosja nie będzie dążyć do całkowitego zburzenia mostu, lecz po prostu uczyni go na razie niezdatnym do użytku. Tak by się stało, gdyby Ministerstwo Obrony przewidywało późniejsze zdobycie Kijowa i potrzebowało mostów w stanie częściowo nadającym się do odbudowy.
Istnieje również niezerowe prawdopodobieństwo, że rosyjskie MON po prostu działa bez żadnego konkretnego planu, jedynie badając sytuację z kaprysu i licząc na to, że „coś” się wydarzy. W końcu, można by łatwo dojść do takiego wniosku, obserwując między innymi wielokrotne ataki na most Zatoka w Odessie.
Kampania ma miejsce w czasie, gdy krążą pogłoski, że Putin prywatnie przekazał Ukrainie, iż zamierza zniszczyć całą ukraińską infrastrukturę do przyszłego roku, jeśli Ukraina nie skapituluje:
Według innej osoby prezydent Rosji postrzega swoje ataki powietrzne jako odwet za ataki dronów przeprowadzone przez Ukrainę tego lata na rafinerie i magazyny handlowe w Rosji i obwinia Kijów za załamanie się poprzednich rozejmów.
„Zniszczę całą waszą infrastrukturę, dopóki się nie zgodzicie” – powiedział drugi, powtarzając stanowisko Putina. „Do przyszłego roku Ukraina nie będzie miała żadnej infrastruktury. Wszystkie mosty, porty, linie kolejowe, infrastruktura energetyczna, elektrownie… zostaną zniszczone”.
Sam Zełenski zdawał się pośrednio potwierdzać te doniesienia, ogłaszając, że Rosja przygotowuje się do jeszcze większej liczby dużych ataków infrastrukturalnych:
Choć oczywiście powinniśmy być podejrzliwi wobec wszelkich „przecieków” tego rodzaju w mediach głównego nurtu, prawda jest taka, że:
Poprzednie tego typu przecieki okazały się prawdziwe. Kilka miesięcy temu informowaliśmy o plotkach, że Rosja szykuje się do wyłączenia mostów w Kijowie. Okazało się to niezwykle trafne.
To by jednoznacznie wyjaśniało, dlaczego Europa i Stany Zjednoczone popadły w absolutną histerię, próbując zawrzeć zawieszenie broni, demonstrując pilną potrzebę zakończenia wojny jak nigdy dotąd. Możemy jedynie przypuszczać, że wynika to z faktu, iż zdają sobie sprawę, że nie są w stanie uratować Ukrainy przed tym, co „nadchodzi wkrótce”.
Przez cały ostatni tydzień Rosja atakowała elektrownie na Ukrainie. Na zdjęciu: Elektrownia Cieplna Dnieprowska w Dniepropietrowsku, trafiona pociskami manewrującymi 3 listopada:Nie można załadować wideo.
Uderzenia były szeroko zakrojone:
Armia rosyjska nadal systematycznie wyłącza energię i infrastrukturę Ukrainy.
▪️Wczoraj wieczorem wojska rosyjskie rozpoczęły zmasowany atak z użyciem precyzyjnej broni i dronów szturmowych na infrastrukturę energetyczną i portową Ukrainy. ➖Elektrownia Ładżyńska – 1800 MW. ➖Elektrownia Kryworożska – 2800 MW. ➖Elektrownia Prydnieprowska – 1765 MW. ➖Elektrownia Charkowska – 86 MW. ➖Podstacja „Zmijiwska” – 330 kV. ➖Podstacja „Łosewo” – 330 kV. ▪️W obwodzie odeskim uderzono w infrastrukturę portową w porcie Kiliya, wykorzystywaną w interesie ukraińskich sił zbrojnych. W porcie Jużnyj nad Morzem Czarnym zaatakowano dwa statki do przewozu suchego sprzętu wojskowego i ładunków podwójnego zastosowania dla ukraińskich sił zbrojnych. ▪️Celem ataków były obiekty zapewniające dostawy energii dla ukraińskiego przemysłu zbrojeniowego i ukraińskich sił zbrojnych, a także logistyka wojskowa przez porty Morza Czarnego.
Jak podają źródła, ataki te wywołały w Kijowie „najpoważniejszą przerwę w dostawie wody” w czasie wojny:
Ukraiński ekspert ds. energetyki twierdzi, że sieć nigdy nie powróci do poprzedniego poziomu:
System energetyczny Ukrainy nie powróci do swojej poprzedniej wydajności.
▪️ Ukraiński ekspert ds. energetyki Jurij Korolczuk stwierdził, że przywrócenie systemu energetycznego kraju do poprzedniego poziomu nie będzie już możliwe. ▪️ Według niego, trzeci schemat dystrybucji energii elektrycznej stworzony od początku konfliktu został zniszczony przez strajki. Poprzednie powstały w 2022 i 2024 roku, a najnowszy w 2026 roku. ▪️ Korolczuk podkreślił, że uszkodzenia obiektów energetycznych w Kijowie, Charkowie, Dnieprze i Odessie dotykają nawet zachodnich regionów Ukrainy, ponieważ cały kraj jest połączony jednym systemem energetycznym.
Dyrektor Centrum Badań Energetycznych Ukrainy Aleksandr Charczenko stwierdza, że wszystkie trzy główne elektrownie w Kijowie zostały faktycznie zniszczone:
Dyrektor Centrum Badań Energetycznych Ukrainy, Aleksandr Charczenko, informuje, że trzy główne elektrownie w Kijowie zostały całkowicie zniszczone.
Elektrownie nr 4, 5 i 6 utraciły praktycznie całą swoją moc wytwórczą. Twierdzi, że mniej niż 15% urządzeń w tych obiektach nadaje się do naprawy.
Ostrzegł również, że przerwy w dostawie prądu w Kijowie mogą trwać nawet do 36 godzin.
—
Najnowsze wydarzenia nadal krążą wokół sprawy Starlinka i jego rosyjskiego odpowiednika nad Ukrainą.
Po pierwsze, ukraiński ekspert Serhij Flash donosi, że Rosjanie zagłuszają ukraińskie systemy Starlink z coraz większą skutecznością. Robią to zarówno poprzez zwielokrotnienie liczby nowych systemów zakłócających „Wołna Kupol Garant”, jak i poprzez ich kompaktowanie. Twierdzi, że Rosja pokryła już niemal cały Krym tymi systemami, co może tłumaczyć brak ataków dronów Starlink na Krym w ostatnich miesiącach. Teraz zaczyna nimi zapełniać pole bitwy:
Nasz przeciwnik stale zwiększa liczbę satelitarnych systemów walki elektronicznej (EW), które zakłócają działanie Starlink.System działa na zasadzie zasięgu obszarowego, chroniąc obszar około 25 kilometrów kwadratowych.Rosjanie wdrożyli ten typ systemu EW do ochrony niemal wszystkich ważnych obiektów na Krymie i coraz częściej wykorzystują go wzdłuż linii frontu.
Czasy, gdy ten kompleks EW wyglądał jak 6 przyczep zaparkowanych obok siebie w jednym miejscu, dawno minęły.Teraz wróg próbuje go zamaskować. Sercem kompleksu są anteny satelitarne o bezpośredniej koncentracji o średnicy około jednego metra. Niezależnie od zastosowanego kamuflażu, muszą one mieć czystą linię widzenia (bez przeszkód) w zenicie, co ogranicza możliwości kamuflażu.
Moi koledzy z rozpoznania lotniczego ciągle pytają mnie, gdzie i na co patrzeć. Zwróćcie uwagę na parkingi dla ciężarówek – to idealne miejsca do zamaskowania kompleksu. Na dziesiątki ciężarówek, 3-6 może być wyposażonych w ten system. Zwróćcie też uwagę na małe przyczepy przyczepione do samochodów. Wróg opracował metodę montażu jednej anteny (zamiast dwóch) w małych przyczepach, które są zaparkowane blisko siebie, ale rozproszone po całym terenie.
Siatka maskująca z tyłu prawdopodobnie przyciągnie uwagę, więc jej użycie jest mało prawdopodobne. System EW może działać pod markizą z poliwęglanu lub pod folią. Zwróćcie uwagę na nieprzezroczyste szklarnie. Wiele osób pisze o ogromnym poborze mocy i konieczności instalacji kompleksu w pobliżu podstacji energetycznych. To nieprawda. Kompleks może działać nawet na generatorach.
System EW działa w zakresie częstotliwości 14,0–14,5 GHz.
=======================================
W tym samym czasie Rosja przyspieszyła prace nad własnym odpowiednikiem Rassvet („Świt”), co wzbudza coraz większe zaniepokojenie w głównych mediach:
Agencja Reuters podaje, że Rosja planuje wysłać ich więcej do końca 2026 roku, a ukraińskie GUR potwierdza, że Rosja już aktywnie wykorzystuje satelity do celów wojskowych nad Ukrainą:
Moskwa planuje wystrzelenie kolejnych satelitów Rassvet do końca 2026 roku, aby zwiększyć zasięg geograficzny sieci i stopniowo zbliżyć ją do pełnego systemu łączności satelitarnej na niskiej orbicie, poinformował GUR w pisemnym oświadczeniu.
„Rosja wykorzystuje system satelitarny „Rassvet” nad terytorium Ukrainy do celów wojskowych” – powiedział w oświadczeniu rzecznik GUR Andrij Jusow.
Stało się to po doniesieniach, że Rosja rozpoczęła już rejestrację najnowszej, najbardziej zaawansowanej wersji o nazwie Rassvet-4, która pojawiła się w rejestrze 29 października:
W bazie danych Międzynarodowego Związku Telekomunikacyjnego pojawiły się wnioski o rejestrację sieci satelitarnej Rassvet-4, która obejmuje rozmieszczenie 374 statków kosmicznych.
Zgodnie z opublikowanymi danymi, zgłoszenie zostało wpisane do rejestru 29 października 2026 r.
Proponowana konstelacja ma składać się z 374 satelitów umieszczonych na wysokości około 800 km. Planuje się ich rozmieszczenie na 17 płaszczyznach orbitalnych – po 22 satelity na każdej.
Właśnie gdy te doniesienia dotarły do mediów, Rosja dokonała kolejnego udanego wystrzelenia Sojuza-2.1b, który przewoził nieznany ładunek wojskowy. Niektórzy podejrzewają, że były to satelity Rassvet, być może nawet nowy Rassvet-4:
Sam Serhij Flash twierdził, że wśród ładunku mogło znajdować się nawet 20 satelitów Rassvet:
Jak już wielokrotnie pisaliśmy, przyszły rok jest dla Ukrainy wyjątkowo zły, biorąc pod uwagę zbieg następujących czynników:
Ukraiński Starlink jest coraz bardziej zakłócany i staje się nieskuteczny
Rosyjski odpowiednik Starlinka staje się coraz bardziej operacyjny, podczas gdy Ukraina nigdy nie będzie w stanie zakłócić go w taki sposób, w jaki Rosja zakłóciła ukraiński Starlink
Rosja powoli pokrywa wszystkie swoje rafinerie dużymi konstrukcjami obronnymi, od warstwowych metalowych krat po siatki
Już sam trzeci punkt powyżej ostatecznie pozbawi Ukrainę jedynego atutu, pozostawiając Zełenskiego z niewielkimi możliwościami nacisku. Jednocześnie rosnąca siła atutu Rosji, Rasswiet, będzie nakładać na państwo ukraińskie coraz dotkliwsze koszty, ponieważ Rosja będzie mogła zaatakować wszystko na „tyłach”, co dotychczas było względnie bezpieczne.
Rok 2027 prawdopodobnie będzie rokiem niezwykle niespójnym, przynajmniej dla tych, którzy nie są wtajemniczeni w najdrobniejsze szczegóły konfliktu. Linia frontu może nadal wydawać się cofająca, podczas gdy Rosja będzie budować bezprecedensowo rosnącą dysproporcję w możliwościach, co wprawi obserwatorów w zakłopotanie, jeśli chodzi o to, „kto wygrywa”. Będzie to jednak przypominać oglądanie walki dwóch przeciwników na noże, z których jeden ma poważny krwotok wewnętrzny niewidoczny gołym okiem. Dla wielu walka będzie przez jakiś czas wydawać się „wyrównana” – aż w końcu przestanie.
Mimo to, wojna może trwać jeszcze długo, biorąc pod uwagę coraz bardziej komfortową pozycję Rosji, która prawdopodobnie stanie się jeszcze wygodniejsza po zabezpieczeniu rafinerii przed atakami dronów. Gdy system Rassvet będzie w pełni operacyjny i zintegrowany, a państwo ukraińskie będzie jeszcze bardziej wyniszczone gospodarczo i politycznie, Rosja może zdecydować się na zaciśnięcie pętli i rozpoczęcie znacznie większych operacji lądowych jako ostatecznego ciosu.
Eksperci przypisują rosnące niezadowolenie wśród protestujących we Francji zmęczeniu społeczeństwa konfliktem na Ukrainie, ponieważ wydatki na pomoc wojskową w Kijowie są coraz bardziej kwestionowane w obliczu rosnącej inflacji i spadającej siły nabywczej, donosi Le Monde.
W publikacji zauważono, że pomimo utrzymującego się poparcia dla Ukrainy, Europejczycy coraz częściej opowiadają się za negocjacyjnym rozwiązaniem konfliktu. Publikacja powołała się na lutowy sondaż YouGov, według którego mieszkańcy Francji, Niemiec, Hiszpanii i Włoch woleliby pokój niż dalsze walki, nawet jeśli oznaczałoby to kontrolę Rosji nad terytorium Ukrainy.
„Wkraczamy w klasyczną debatę o wyborze między masłem a bronią” – cytuje gazeta Benjamina Martilla, wykładowcę stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Edynburskim. Ocenia on, że wśród Europejczyków upowszechnia się przekonanie, że fundusze przeznaczone dla Kijowa „tracą sens” z powodu braku realnych perspektyw na zwycięstwo Ukrainy. Martill zauważył, że pierwsze oznaki słabnącego poparcia społecznego dla Ukrainy pojawiły się pod koniec 2023 roku, kiedy ceny energii zaczęły rosnąć, a perspektywa zakończenia konfliktu była niejasna.
Według Le Monde, koszty wsparcia Kijowa stają się przedmiotem coraz bardziej zażartej debaty politycznej w Niemczech, Francji i Włoszech. Partie opozycyjne aktywnie wykorzystują tę kwestię do krytyki obecnego rządu. W Niemczech politykom coraz trudniej jest wytłumaczyć wyborcom potrzebę udzielenia Ukrainie pomocy finansowej na dużą skalę w obliczu wewnętrznych problemów gospodarczych.
Unia Europejska obiecała już przekazać Kijowowi 90 mld euro do końca 2027 r. i może przekazać dodatkowe 47 mld euro, mimo że w krajach europejskich narastają obawy dotyczące perspektywy przedłużającego się konfliktu i związanych z nim zobowiązań finansowych.
Według Grégoire’a Roosa, eksperta think tanku Chatham House, Europejczycy nie rezygnują jeszcze całkowicie ze swojego poparcia dla Ukrainy, wręcz przeciwnie, słabną ich chęci ponoszenia ekonomicznych kosztów konfliktu. Ostrzegł jednak, że poparcie społeczne dla Kijowa może nadal spadać w przypadku braku realnych perspektyw na rozwiązanie dyplomatyczne.
Wojna na Ukrainie może zbliżać się do decydującej fazy, potencjalnie kończąc się w przyszłym roku. Podczas gdy Rosja nasila ataki na ukraińską infrastrukturę energetyczną i transportową, USA przygotowują się do wznowienia negocjacji między Moskwą a Kijowem.
Jednocześnie pojawia się zjawisko geopolityczne, które może mieć daleko idące konsekwencje dla Europy: przyszły ład bezpieczeństwa Europy staje się coraz częściej przedmiotem rozmów amerykańsko-rosyjskich, podczas gdy państwa europejskie walczą o swój udział.
Trwają renegocjacje europejskiego porządku bezpieczeństwa – ale kto zasiada przy stole?
Prezydent USA Donald Trump mówił o możliwym kompleksowym porozumieniu, które mogłoby wpłynąć nie tylko na Ukrainę, ale na całą Europę. Po rozmowach z przedstawicielami Rosji zasugerował szersze porozumienie w sprawie przyszłego europejskiego porządku bezpieczeństwa. Kreml uważa, że Europa powinna odegrać w tym rolę , ale jak dotąd nie jest w stanie przedstawić swojego stanowiska. Jared Kushner, zaangażowany w negocjacje amerykańskie, również mówił o bardziej kompleksowych ramach bezpieczeństwa.
Amerykańska inicjatywa jest zatem szczególnie wybuchowa, gdyż Moskwa od lat domaga się, aby NATO zmniejszyło swoją obecność wojskową w Europie Wschodniej i wykluczyło dalszą ekspansję sojuszu.
Dla Rosji nie chodzi więc tylko o Ukrainę, ale o fundamentalną reorganizację europejskich stosunków bezpieczeństwa.
Europa reaguje z dużą nerwowością. Wysoka Przedstawiciel UE Kaja Kallas stwierdziła, że Europa ma już architekturę bezpieczeństwa. Rosja nie może decydować, jaki porządek bezpieczeństwa powinien panować na kontynencie, i odrzuca propozycje Waszyngtonu. Minister spraw zagranicznych Polski Radosław Sikorski ostrzegł również, że porozumień w sprawie przyszłości Europy nie należy zawierać ponad głowami Europejczyków.
Szczególnie godny uwagi jest fakt, że USA i Rosja najwyraźniej omawiają bardziej kompleksowe ramy bezpieczeństwa, podczas gdy Europejczycy najpierw muszą podjąć próbę wypracowania jakiegokolwiek wspólnego stanowiska negocjacyjnego.
Jednakże obecnie udokumentowane są przede wszystkim rozmowy amerykańsko-rosyjskie i równoległe konsultacje z partnerami europejskimi, a nie decyzje.
Ten rozwój sytuacji jest jednak sygnałem ostrzegawczym dla Europy. Zamiast nadziei Niemiec na „ponowne stanie się kimś w świecie”, wydaje się, że dzieje się coś wręcz przeciwnego. Krytycy twierdzą, że wynika to ze skrajnej rusofobii, która, pomimo oczywistych wydarzeń w wojnie, nie sygnalizuje gotowości do kompromisu.
Abu Zabi: Nowe negocjacje w trudnych okolicznościach
Nowe rozmowy trójstronne między USA, Rosją i Ukrainą zaplanowano na 10 i 11 listopada w Abu Zabi . W skład delegacji amerykańskiej wejdą Steve Witkoff i Jared Kushner. Oczekuje się, że rozmowy skupią się na ewentualnym zakończeniu wojny, gwarancjach bezpieczeństwa, deeskalacji oraz kwestiach humanitarnych.
Rosja znacząco wzmocniła swój zespół negocjacyjny. Oprócz Władimira Miedinskiego, spodziewany jest udział wiceministrów spraw zagranicznych Siergieja Riabkowa i Michaiła Galusina, a także szefa rosyjskiego wywiadu wojskowego GRU Igora Kostiukowa. Przewidziany jest również udział wysokiego rangą przedstawiciela Sztabu Generalnego.
Miedinski jest uważany za przedstawiciela zdecydowanie twardej rosyjskiej postawy negocjacyjnej. Jego wcześniejsze wystąpienia na negocjacjach charakteryzowały się dalekosiężnymi żądaniami ze strony Rosji. Dlatego nazywany jest również „Pan Ultimatum”. Przesłanie rosyjskiej decyzji personalnej jest jasne: Moskwa chce wspólnie rozwiązywać kwestie polityczne, dyplomatyczne i wojskowe.
Punkt wyjścia jest trudny. Rosja i Ukraina pozostają w rozbieżnych poglądach w kluczowych kwestiach. Moskwa domaga się w szczególności ustępstw terytorialnych w Donbasie oraz ustaleń w sprawie bezpieczeństwa mających na celu zapobieżenie dalszej ekspansji NATO. Kijów z kolei domaga się wiążących gwarancji bezpieczeństwa, aby zapobiec kolejnemu atakowi Rosji.
Jednak miejsce negocjacji również znajduje się w strefie działań wojennych.
Rząd brytyjski ostrzega swoich obywateli przed możliwą eskalacją konfliktu i wskazuje na ryzyko odwołania lotów, zamknięcia przestrzeni powietrznej i ataków odwetowych. Brytyjskie zalecenia dotyczące podróży nie zalecają obecnie wszystkim obywatelom brytyjskim opuszczenia Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Ostrzegają jedynie przed poważnymi zagrożeniami regionalnymi.
Dlatego też nie można jeszcze z całą pewnością stwierdzić, czy rozmowy rzeczywiście odbędą się zgodnie z planem.
Sytuacja militarna: Rosja koncentruje się na niszczeniu infrastruktury i zaopatrzenia.
Podczas gdy trwają dyskusje na temat pokoju, Rosja nasila presję militarną na Ukrainę. Szczególnie zagrożone są dostawy energii . Rosyjskie ataki na elektrownie, podstacje i obiekty przesyłowe znacznie osłabiły ukraińskie dostawy energii elektrycznej. Przerwy w dostawach prądu stały się nagminnym elementem życia codziennego w wielu regionach.
3 listopada w Kijowie doszło do poważnych przerw w dostawie prądu i wody. Zawieszono również niektóre połączenia tramwajowe i trolejbusowe.
6 listopada ukraińskie Ministerstwo Energii poinformowało o nowych przerwach w dostawie prądu w siedmiu obwodach. Sytuacja była szczególnie trudna w regionie Kijowa. 7 listopada nastąpił kolejny silny atak rosyjski na stolicę i okolice.
Skutki nie ograniczają się już tylko do dostaw energii. Coraz częściej atakowane są również połączenia transportowe w Kijowie.
Na szczególną uwagę zasługują ataki na mosty na Dnieprze. Most północny w Kijowie został poważnie uszkodzony podczas niedawnych ataków. Skoro Rosja zniszczyła główne mosty na rzece, to NATO stoi przed poważnymi wyzwaniami w zakresie zaopatrzenia frontu wschodniego, zwłaszcza że większość wagonów również została zniszczona.
Eksperci wojskowi wzywali do zniszczenia mostów na samym początku konfliktu. Plotki sugerowały jednak, że nie doszło do tego, ponieważ priorytetem była redukcja arsenału NATO. Inne źródła podają, że początkowo wstrzymano się z decyzją ze względów humanitarnych.
Według ukraińskich źródeł, w ataku na most użyto niedawno sześciu pocisków balistycznych, z których cztery trafiły. Inne połączenia mostowe również były celem wcześniejszych rosyjskich ataków.
Prezydent Zełenski 8 listopada otwarcie oskarżył Moskwę o nasilenie ataków w celu wywarcia presji na Kijów przed zbliżającymi się rozmowami.
Rosja uruchomiła własny Starlink: nowy wymiar wojny
Inny rozwój sytuacji może mieć jeszcze większe długoterminowe znaczenie niż indywidualne zdobycze terytorialne. Rosja wdraża obecnie własny system łączności satelitarnej o nazwie Rassvet do celów wojskowych nad Ukrainą.
Jest to sieć satelitów na niskiej orbicie okołoziemskiej, która ma być długoterminową rosyjską alternatywą dla Starlinka Elona Muska.
Według ukraińskiego wywiadu wojskowego, Rosja wystrzeliła już w tym roku w kosmos 32 satelity tego systemu podczas dwóch startów.
Dla porównania: Starlink ma ponad 10 000 satelitów, ale obejmuje swoim zasięgiem niemal cały świat, podczas gdy Rosja zamierza objąć zasięgiem jedynie „obszary zainteresowania”. Rassvet, jak twierdzą na Zachodzie, jest zatem wciąż daleki od osiągnięcia porównywalnego globalnego zasięgu. Niemniej jednak jego znaczenie militarne jest już widoczne, ponieważ Rosja jest w stanie w każdej chwili rozmieścić dodatkowe satelity nad „obszarami zainteresowania”.
Satelity umożliwiają transmisję danych między jednostkami rosyjskimi a bezzałogowymi statkami powietrznymi. Dzięki temu drony mogą odbierać nowe informacje podczas lotu, zmieniać tor lotu i reagować na zmiany położenia celu. To zasadnicza różnica w porównaniu z dronami, które po prostu lecą do zaprogramowanego wcześniej celu.
W połączeniu z danymi rozpoznawczymi takie systemy mogą zwiększyć precyzję ataków i utrudnić ukraińskim systemom walki elektronicznej zagłuszanie samolotów.
Szczególnie problematyczne jest to, że ten rozwój sytuacji dotyczy nie tylko dużych, drogich systemów uzbrojenia. Nawet małe i stosunkowo niedrogie drony mogą stać się znacznie potężniejsze dzięki lepszej komunikacji i informacjom o celach. To samo dotyczy w zasadzie innych sieciowych systemów uzbrojenia.
Wojna staje się więc coraz bardziej rywalizacją między łącznością satelitarną, wojną elektroniczną, rozpoznaniem i automatycznym namierzaniem celów. A przede wszystkim rywalizacją o to, kto potrafi najszybciej i najelastyczniej zareagować na nowe działania wroga.
Rosja nie niszczy zachodnich satelitów, lecz rozmieszcza własne . Opracowane w niezwykle krótkim czasie, można porównać do europejskich prób stworzenia odpowiednika systemu Elona Muska, pomimo najsurowszych sankcji USA.
Szef NATO Rutte: Ustępstwa terytorialne stają się coraz bardziej nieuniknione
Szczególnie interesująca jest zmiana retoryki politycznej w NATO.
Przez lata zachodnia opinia publiczna była przekonana, że porozumienie pokojowe nie powinno wiązać się z ustępstwami terytorialnymi na rzecz Rosji. Przywrócenie „integralności terytorialnej” Ukrainy, nawet z uwzględnieniem Krymu, było uważane za cel polityczny. Referenda i prawo do samostanowienia nie były stawiane ponad prawami rządu centralnego, jak miało to miejsce w Kosowie. Jednak rzeczywistość wojskowa i negocjacje międzynarodowe coraz częściej podważają to stanowisko.
Sekretarz generalny NATO Mark Rutte oświadczył już na forum Odnówmy Europę w styczniu 2026 r. , że przyszłe rozwiązanie pokojowe będzie wymagało bardzo delikatnej dyskusji na temat kwestii terytorialnych.
Podkreślił, że takie decyzje będą ostatecznie musiały zostać podjęte przez ukraińskie władze i naród ukraiński. Nie jest to jeszcze jednoznaczne wezwanie do oddania terytorium.
Podczas gdy Ukraina mówi o zawieszeniu broni, które umożliwi jej dozbrojenie i przegrupowanie sił w celu odzyskania utraconych terytoriów, Rosja domaga się politycznego zrzeczenia się odzyskania niektórych obszarów. To rozróżnienie prawdopodobnie będzie kluczowe dla nadchodzących negocjacji, podobnie jak kwestia obecności obcych wojsk na Ukrainie, którą Rosja po raz kolejny kategorycznie odrzuciła.
Prawdziwe pytanie nie brzmi już zatem tylko, w jaki sposób Ukraina może odnieść zwycięstwo militarne, ale jakie warunki musiałaby zaakceptować, aby zakończyć wojnę i na stałe zabezpieczyć swoją suwerenność państwową.
Co to oznacza dla przyszłości Europy?
Pod względem militarnym Rosja próbuje jeszcze bardziej osłabić Ukrainę, atakując jej infrastrukturę energetyczną i transportową. Pod względem technologicznym Moskwa rozwija swoje możliwości w zakresie wojny satelitarnej. Pod względem dyplomatycznym Rosja przygotowuje się do wznowienia rozmów z delegacją wysokiego szczebla.
Stany Zjednoczone, a dokładniej administracja Trumpa, ponieważ „Partia Demokratyczna” najwyraźniej nie podąża tą drogą, próbują zakończyć wojnę i być może jednocześnie wynegocjować bardziej kompleksowy europejski porządek bezpieczeństwa.
Europejczycy stoją przed zasadniczym problemem: skutki takiego porozumienia bezpośrednio dotykają ich pod względem gospodarczym i polityki bezpieczeństwa, a na razie nie mają jednolitej strategii, za pomocą której mogliby bronić swoich interesów.
Fakt, że Francja ogłosiła teraz udział przedstawicieli europejskich w rozmowach w Abu Zabi, co prawdopodobnie zostanie potwierdzone, jest zatem bardzo istotny. Pokazuje to, że Europa nie wycofała się całkowicie z procesu dyplomatycznego. Pozostaje jednak pytanie, jaki realny wpływ Europejczycy będą mieli na negocjacje środkowo-amerykańskie z Rosją.
Koniec wojny nie jest bynajmniej pewny w krótkiej perspektywie. Jednak warunki polityczne dla fundamentalnej reorientacji zdają się zmieniać.
Być może jesteśmy świadkami początku fazy, w której nie chodzi już o kwestię „zwycięstwa Ukrainy”, ale o to, w jakich warunkach USA, Rosja i Ukraina mogą dojść do wzajemnie akceptowalnego rozwiązania.
Dla Europy byłby to historyczny punkt zwrotny. Gdyby przyszły porządek bezpieczeństwa rzeczywiście miał być negocjowany głównie między Waszyngtonem a Moskwą, Europa musiałaby zmierzyć się z niewygodną świadomością, że pomimo wciąż znacznego znaczenia gospodarczego i politycznego, nie jest automatycznie jednym z kluczowych graczy.
I tu kryje się jedna z największych geopolitycznych konsekwencji tej wojny: przyznanie, że Berlin „tak naprawdę nie odgrywa żadnej roli” na świecie, pomimo historycznego zbrojenia i retoryki wojny.
Drodzy czytelnicy, wyjaśnię wam teraz w około 2500 słowach, w ciągu około dziesięciu minut, rozwój sytuacji, która doprowadziła do obecnego stanu świata.
Mówi się, że wojna jest ojcem wszechrzeczy. Według greckiego filozofa Heraklita: „Wojna jest ojcem wszechrzeczy i królem wszechrzeczy. Niektórych czyni bogami, innych ludźmi, niektórych niewolnikami, a jeszcze innych wolnymi”.
Potrzebujemy jeszcze jednego pouczającego cytatu, zanim ustalimy niezbędne ramy teoretyczne dla naszego przedsięwzięcia. Ten cytat pochodzi (rzekomo) od francuskiego pisarza Victora Hugo: „Nic na świecie nie jest tak potężne, jak idea, której czas nadszedł”.
Oznacza to, że warunki dla potencjalnej realizacji planu muszą zostać stworzone w rzeczywistości.
II wojna światowa
Można argumentować, że II wojna światowa była walką wolnego świata zachodniego z przymusem, z podporządkowaniem ludzi faszyzmowi i komunizmowi. Tak właśnie ją przedstawiano.
O dziwo, wolny świat sprzymierzył się z komunizmem przeciwko faszyzmowi. To nigdy nie mogło się dobrze skończyć. Dlatego po zakończeniu wojny wybuchła tak zwana zimna wojna między Zachodem a komunizmem.
Czy zatem II wojna światowa toczyła się pod fałszywą flagą? Tak, pozory myliły.
Bystre umysły po stronie amerykańskiej przewidziały to już na wczesnym etapie. Wśród nich było wielu członków amerykańskiej agencji wywiadowczej OSS. Gdyby to od nich zależało, sprzymierzyliby się z narodowymi socjalistami przeciwko komunizmowi w czasie wojny. W końcu narodowi socjaliści przynajmniej uznawali własność prywatną, sprywatyzowali część gospodarki, a nawet nazywali siebie chrześcijanami. Co komunizm miał do zaoferowania w porównaniu?
Wielu Amerykanów chciało działać po drugiej stronie. To postawiłoby ich w sprzeczności ze stanowiskiem własnego rządu. Nikt nie mógł sobie na to pozwolić. Nawet amerykański wywiad, którego przedstawiciel w Szwajcarii, Allen Dulles, spotkał się z przedstawicielami niemieckiego rządu w Bernie pod koniec 1942 roku, jeszcze w czasie wojny. Dulles i jego sojusznicy mieli ambitne plany, wykraczające daleko poza cele wojenne amerykańskiego rządu. Ale nie nadszedł jeszcze czas na ich realizację. Nie nadszedł jeszcze czas na stworzenie nowego, dominującego sojuszu, który ostatecznie pragnął i nadal pragnie rządzić światem.
Amerykańska agencja wywiadowcza OSS (Biuro Służb Strategicznych USA)
Może trudno w to uwierzyć, ale OSS była pierwszą amerykańską agencją wywiadowczą. Założona w czerwcu 1942 roku. Co zaskakujące, OSS została rozwiązana 20 września 1945 roku, z dniem 1 października 1945 roku. Dlaczego? Politycy w Waszyngtonie obawiali się, że potężna, scentralizowana agencja wywiadowcza może w czasie pokoju przekształcić się w rodzaj tajnej policji. Kto by pomyślał? W Ameryce mawiano, że demokracja i wywiad są nie do pogodzenia. Jakieś 80 lat temu w krainie nieograniczonych możliwości wciąż panowała mądrość.
Czego się do tej pory nauczyliśmy? Wojna jest ojcem wszystkiego. Ludzie z OSS wiedzieli o tym i dlatego byli wściekli na pokój. Nie, pokój był nie do zaakceptowania. Ponieważ nie tylko pozbawił ich pracy, ale także zniweczył ich wielkie plany. Bez wojny nic z tego nie mogłoby się ziścić.
I tak szybko wybuchła nowa wojna. Początkowo nazywano ją po prostu zimną wojną. Zimna wojna rozpoczęła się w 1947 roku. Co się stało? Otóż prezydent Truman, który wcześniej zniósł OSS, w swojej Doktrynie Trumana w marcu 1947 roku oświadczył, że państwa powinny być chronione militarnie i gospodarczo przed rozprzestrzenianiem się komunizmu. Komunizm zakorzenił się już wówczas w krajach zachodnich, takich jak Włochy, Francja i Grecja.
Los chciał, że wkrótce pojawiła się potrzeba utworzenia nowej agencji wywiadowczej: CIA, którą założono w 1947 roku. 18 września 1947 roku.
Muszę wam teraz wyjawić prawdę, która była i jest niezwykle ważna. Pytanie: Kim byli ludzie pracujący w OSS w czasie II wojny światowej? Cóż, byli to synowie amerykańskiej elity. Synowie superbogatych i wykształconych. Prawdopodobnie znacie nazwiska takie jak Roosevelt, Vanderbilt, Carnegie, DuPont i Mellon. Ich potomkowie byli w większości członkami OSS. Więc elita miała wszystko pod kontrolą?
Cóż, nie do końca. Jeszcze nie. To był problem podczas II wojny światowej. Ale to był błąd, którego elita już nie popełni.
CIA
Pytanie: Kto pracował w CIA od września 1947 roku? Pewnie zgadliście: elita elit: milionerzy, bankierzy z Wall Street, najlepsi prawnicy, akademicy z Ivy League z Harvardu, Yale i Princeton itd., a także oczywiście przedstawiciele głównych mediów. Również Hollywood. Do CIA dołączali również generałowie i admirałowie. Rozumiecie? Myślę, że wystarczająco jasno wyraziłem tę ważną kwestię. O tak, szef CIA: Allen Dulles!!! Ten sam Allen Dulles z czasów II wojny światowej? Tak.
Dulles snuł ambitne plany. Pełen wiary. Wierzyli, że Amerykanie wygrali II wojnę światową. Ich gospodarka była wiodącą siłą na świecie. Ich armia była niepokonana. Co teraz miało się stać? Bez wojny.
Dzięki Bogu za Związek Radziecki i komunizm. W przeciwnym razie CIA nie miałaby nic do roboty. To byłaby katastrofa. Nie można po prostu najeżdżać i anektować innych krajów. Potrzebny jest dobry powód. Dlatego CIA będzie dozgonnie wdzięczna Związkowi Radzieckiemu. Związek Radziecki, podobnie jak dzisiejsza Rosja, był wygodnym celem wszelkiego rodzaju oskarżeń.
Jednak pod koniec 1947 roku CIA stanęła przed kolejnym, ogromnym problemem, oprócz zagrożenia pokoju: pieniędzmi. Budżet rządowy nie przewidywał żadnych środków dla agencji wywiadowczej. Skąd mieliby je zdobyć, jeśli nie z kradzieży? Kilka milionów darowizn od hojnych milionerów nie wystarczyłoby na długo. A mieli wielkie plany. Na skalę światową. To kosztowałoby pieniądze.
Los chciał, że OSS pomogło również chińskiemu przywódcy wojskowemu Czang Kaj-szekowi w wojnie domowej i dowiedziało się, w jaki sposób zdobywał on fundusze na wojnę: poprzez handel narkotykami.
To, co zamierzam twierdzić, zostanie oczywiście zaprzeczone przez CIA, ale wiele źródeł podaje jedno: CIA stała się największym handlarzem narkotyków na świecie. I największym „żebrakiem”. A w międzyczasie stała się niewiarygodnie bogata.
Nawet podczas II wojny światowej OSS musiało współpracować z mafią, ponieważ Amerykanie chcieli podbić Sycylię w 1943 roku. Mafia w USA ułatwiła usługi mafii sycylijskiej, co zaowocowało długotrwałą współpracą. W końcu ktoś musiał dostarczyć narkotyki do ludzi. CIA była na to za dobra.
Budżet CIA do dziś pozostaje tajemnicą. Nikt nie wie, ile pieniędzy do niego wpływa ani skąd pochodzą. CIA zatrudnia setki osób w samej swojej ulubionej kolonii, Niemczech Zachodnich. A ile to kosztuje?
Na całym świecie? Ściśle tajne. Szacuje się, że liczba osób bezpośrednio zatrudnionych przekracza 25 000. Co oni wszyscy robią całymi dniami? I ile to kosztuje?
CIA może teraz mobilizować całe armie, przemieszczać broń w ogromnych ilościach, zlecać zabójstwa, manipulować wyborami, instalować rządy według własnego uznania oraz całkowicie je kontrolować i obalać. Nikt nie odważy się wystąpić przeciwko CIA, symbolowi państwa głębokiego. Nie, Republika Federalna Niemiec nie jest państwem niepodległym. Republika Federalna Niemiec jest kolonią USA/CIA. Działa pod fałszywą flagą.
Rada Stosunków Zagranicznych (CFR)
CFR, założona w 1927 roku, zrzesza wysoko postawionych urzędników państwowych, superbogaczy z przemysłu i bankowości oraz wybitnych naukowców. Celem CFR jest opracowywanie strategii w kwestiach międzynarodowych. Innymi słowy, CFR wyznacza kurs globalnego podboju, współpracując z tysiącami think tanków, organizacji pozarządowych, fundacji, uniwersytetów i mediów na całym świecie.
Pytanie: Kto był prezesem CFR w 1947 roku? Odpowiedź: Allen Dulles.
Musiało ci to już olśnić. Co się stało? Cóż, prezydent Truman, który stworzył CIA, później nazwał ten czyn, nie bez powodu, największym błędem swojego życia. Szybko zdał sobie sprawę z powagi sytuacji. Prezydent Eisenhower, kilka lat później, ostrzegł swoich współobywateli. On również zrozumiał sytuację. Podobnie jak prezydent Kennedy, który również publicznie to stwierdził i obiecał rozbić CIA w pył. Cóż, CIA była szybsza i go zamordowała.
Nawet Donald Trump, niesłynący z intelektualnej przenikliwości, dostrzegł to i wielokrotnie potępiał „głębokie państwo”, które jego zdaniem zawładnęło Ameryką. Chciał z nim walczyć. Zdecydowanie. Skutek? Donald Trump jest częścią głębokiego państwa. Jest jego pracownikiem. Nic więcej.
Podsumowując: CIA, CFR i wiele, wiele think tanków i innych organizacji nie są częścią rządu USA. Wręcz przeciwnie: rząd USA jest częścią państwa głębokiego. Trump jedynie odgrywa rolę prezydenta. Jest artystą estradowym, którego zadaniem jest zapewnienie ludziom rozrywki, a przede wszystkim spokoju. To wszystko. Po drugie, może swobodnie bogacić się do woli, zgarniając miliardy.
Głębokie państwo
Przez wiele, wiele lat to słowo było uważane za symbol teorii spiskowych. Dziś używa się go otwarcie nawet w polityce. I nikt już nie mrugnie okiem. Dlaczego? Ponieważ głębokie państwo jest teraz tak mocno zakorzenione, że i tak nikt nie może zmienić faktów. Ludzie z głębokiego państwa robią, co chcą i jak chcą. Politycy przychodzą i odchodzą. Ale głębokie państwo stworzyło struktury władzy na wieki. Jak zamierzasz pokonać tak gigantyczną sieć władzy?
Wspomnę jeszcze, że Stany Zjednoczone mają teraz nie jedną, a osiemnaście (18!) agencji wywiadowczych. Osiemnaście! Czym one się zajmują przez cały dzień? Osiemnaście agencji wywiadowczych. I ile one kosztują?
Czy zauważyliście, że w całej pięknej Europie nie ma dziś ani jednego rządu, który ośmieliłby się wystąpić przeciwko Amerykanom? Ani jednego. To majstersztyk amerykańskich służb wywiadowczych. Naprawdę mają wszystko pod kontrolą. Brawo. Ogromne brawa.
W Niemczech pan Merz jest jednym z ulubionych pracowników CIA. Pan Merz pochodził z BlackRock. BlackRock jest częścią państwa głębokiego. Więc to takie proste. Robi to, co mu każą. Osoby trzecie. Nie ludzie!
Polityka już nie istnieje
Pan Merz jest dobrym przykładem nowego systemu, który obecnie panuje na Zachodzie. Nie ma już polityki w klasycznym sensie, do którego przyzwyczajone było starsze pokolenie. Wybory nie mają sensu. Teraz istnieją tylko modele biznesowe. Wszystko jest biznesem. Dlatego pan Merz idealnie nadaje się na to stanowisko.
Wszystkie te modele biznesowe nie mają jednak nic wspólnego z realną gospodarką, a jedynie z systemami finansowymi. Bo dziś światem rządzi pieniądz. Pieniądze i dług. Dlatego Merz gromadzi cały ten dług. Bo, oczywiście, ten dług należy do kogoś. Do kogo? Właśnie. Dla kogo pracuje Merz? Dla swojego pracodawcy. Dla kogo innego miałby pracować?
Te modele biznesowe stały się tak wyrafinowane, tak wszechogarniające i bezwzględne, że coraz częściej prowadzą do niewolnictwa. Muszą. Taka jest logika. Stałe miejsca pracy dla ogółu społeczeństwa będą wyjątkiem. Chyba że, oczywiście, pracujesz dla rządu. Wielu wysoko wykwalifikowanych ludzi opuści kraj. Co przyniesie przyszłość dzieciom?
Nawet prezes Audi odwrócił się od Niemiec i przenosi swoje miejsca pracy do Ameryki. Wielu emigruje do Chin. Bo Niemcy to wymierający gatunek. Zachód nie może już zwyciężyć nad Wschodem. Dlatego kraj musi zostać tak doszczętnie zniszczony, żeby przynajmniej Niemcy i Rosjanie nigdy nie… Pozostają tylko niezłomni optymiści i ci, którzy nie mają alternatywy. I oczywiście miliony imigrantów, którzy uprzykrzą życie Niemcom.
Taki jest plan. Zniszczyć wszystko. Nie planował tego wasz rząd federalny. Rząd federalny po prostu odgrywa rolę rządu federalnego. Pod fałszywą flagą. Tak jak Merz odgrywa rolę kanclerza. Pod fałszywą flagą.
Sieć władzy to arcydzieło.
Ludzie z CIA, przynajmniej ci z przeszłości, byli naprawdę czujni. Trzeba im to przyznać. Zbudowali gigantyczną sieć, która dominuje w świecie zachodnim i która dziś całkowicie kontroluje ciebie i twoją rodzinę.
Wszystkie organizacje międzynarodowe, z którymi się dziś spotykacie, są kontrolowane (wszystkie!) przez „USA”. Właśnie dlatego zostały założone. Zwłaszcza ONZ. Pod fałszywą flagą. Bank Światowy. Pod fałszywą flagą. MFW itd. I oczywiście wszystkie te wspaniałe organizacje w Europie. UE? Zdecydowanie. Pod fałszywą flagą. Niestety, von der Leyen dla nich nie pracuje.
Czy wiesz, że UE (Unia Europejska) nazywała się dawniej Europejską Wspólnotą Gospodarczą (EWG)? Dlaczego? Ponieważ była wspólnotą gospodarczą. To miało związek z ekonomią. Z biznesem. Dawno, dawno temu.
To nie przeszkadza von der Leyen. Ostatnio często jeździ do Kijowa, schlebia panu Zełenskiemu i negocjuje wojnę i pokój. Oczywiście nie w imieniu wyborców. Bo nie została wybrana. Negocjuje pod fałszywą flagą, w imieniu innych. UE to nic więcej niż firma-przykrywka.
Ursula von der Leyen ma nawet ministra spraw zagranicznych. To Kaja Kallas z Estonii, kobieta, która ewidentnie nie ma zielonego pojęcia o niczym. Ale to nie ma znaczenia. I tak nie została wybrana przez nikogo. Ta młoda kobieta mówi dużo i podróżuje pod fałszywym szyldem. Oczywiście Kaja uważa również, że wojna to dobra rzecz, zwłaszcza przeciwko Rosji. Pamiętacie supergwiazdę Annalenę Baerbock? Coś w tym stylu. Wspaniała kobieta. Wystarczy spojrzeć jej w oczy. Od razu widać, że na górze niewiele się dzieje.
Powtórzę: wciągnięcie takich niekompetentnych ludzi jak von der Leyen i Kallas, a także setek, tysięcy innych, do rządów i organizacji ponadnarodowych to prawdziwy majstersztyk. Państwo głębokie ma ciebie i mnie, państwo głębokie ma nas wszystkich w garści. I nawet nie zdajesz sobie z tego sprawy!
Pod fałszywą flagą
Działanie pod fałszywą flagą ostatecznie oznacza: pozory mylą. Dzisiejsza demokracja to nic więcej niż gigantyczna bitwa propagandowa. Kłamstwa i oszustwa liczą się w systemie, który stracił wszelką moralną wiarygodność.
Nie, Covid to nie był Covid. Chodziło o kontrolowanie ludzi. 11 września nie był przede wszystkim atakiem terrorystycznym. 11 września uzasadniał siedem wojen. 11 września uzasadniał prawa o samostanowieniu. 11 września uzasadniał ograniczenia praw człowieka.
A na Ukrainie nie chodzi o demokrację ani żadne inne szlachetne wartości. Chodzi po prostu o osłabienie Rosji, a następnie jej aneksję. Bo ci przeklęci Rosjanie absolutnie odmawiają udziału w naszej grze. Rosjanom nie podoba się idea głębokiego państwa i globalizmu. Rosjanie chcą pozostać Rosjanami. W Rosji! Co za skandal! Za kogo oni się uważają? Za niepodległość? Nie, głębokie państwo nie może się na to zgodzić. Nigdy. Więc wojna jest konieczna. Wojna jest…
I tak, niestety, Niemcy muszą wrócić na front. Stalin o tym wiedział. Rosyjscy generałowie w Berlinie w 1945 roku wiedzieli: „Pewnego dnia znowu nasłają na nas tych głupich Niemców”. Jak zawsze: pod fałszywą flagą. Nie tłumaczyli ci tego w szkole. Ale teraz już wiesz.
Tak, pozory mylą. To, co widzisz/słyszysz w mediach, nie jest prawdą. Agencje wywiadowcze nie bez powodu nazywane są agencjami wywiadowczymi.
Udo Ulfkotte, były dziennikarz „Frankfurter Allgemeine Zeitung”, opisał, jak jego gazeta była kontrolowana przez CIA. Jego książka „Bought Journalists” ukazała się w 2014 roku. Udo Ulfkotte zmarł w 2017 roku. Operacja pod fałszywą flagą może się udać tylko wtedy, gdy wszyscy będą w niej uczestniczyć.
————
Jedno powinno być jasne: pieniądze mówią! Wszystkie te tajne organizacje mogą istnieć tylko dzięki systemowi finansowemu, który pozwala ludziom gromadzić miliardy bez żadnej realnej pracy. Jeśli ten system zostanie zastąpiony nowym, który uniemożliwi cudowne pomnożenie kapitału, wszystkie te tajne organizacje po prostu znikną z powodu braku pieniędzy. Ci, którzy nie mają pieniędzy, nie mają wasali ani najemników. „Humanitarna gospodarka rynkowa” została opracowana właśnie po to, by osiągnąć ten stan. I nie tylko. Pieniądze, które teraz płyną tajnymi kanałami, będą dostępne dla zwykłych ludzi i zapewnią powszechny dobrobyt. Nie wierzysz, że to możliwe? Przekonaj się sam, czytając to rewolucyjne dzieło. Zamów swój egzemplarz bezpośrednio u wydawcy tutaj lub kup go w lokalnej księgarni.
Zachodni cyrk informacyjno-komunikacyjny rozbił swoje namioty pośrodku błota i nie chce się stamtąd ruszyć: są tam słonie, tygrysy, linoskoczkowie, żonglerzy i klauni z plastikowymi pałkami, które uderzając wydają gwizd przypominający pierdnięcie.
Czekając na wyjaśnienie, co Trump zamierza zrobić z wojną przeciwko Iranowi – która zapewniła mu upragnione miejsce w historii jako bezwzględnego mordercy oraz jedną z najbardziej spektakularnych porażek wyborczych w ponad 200-letniej historii Stanów Zjednoczonych – należy zwrócić uwagę na utrzymującą się narrację dotyczącą Ukrainy, całkowicie pozbawioną sensu. Narracja ta wprawia w zakłopotanie nawet tych, którzy nie znoszą Zełenskiego i banderowców, utrzymywanych za miliardy przez CIA i Brukselę: Ukraina prawie już nie istnieje, straciła dwa całe pokolenia – zarówno tych, którzy zginęli, jak i tych, którzy wyjechali – ale bardowie tej wojny uparcie, z uporem osła żującego oset, twierdzą, że Rosja z trudem posuwa się naprzód, a tym samym wykazuje swoją słabość, kruchość i możliwość pokonania.
Ale droga młodzieży, czy mama niczego wam nie wyjaśniła? – Zostawiła was przed telewizorem, mając nadzieję, że to on zajmie się waszym wychowaniem, i dlatego jesteście tacy głupi? – Wydaje wam się, że kwestia terytorium jest problemem Rosji, która ma przecież dokładnie odwrotny problem, a mianowicie zbyt małą liczbę mieszkańców na terytorium wielkości kontynentu? – A poza tym, czy wydaje wam się prawdopodobne, że Moskwa, która w ciągu dziesięciu miesięcy zdobyła 18 procent terytorium Ukrainy (z wyłączeniem Krymu) przy mniejszej liczbie żołnierzy niż armia ukraińska, a teraz, gdy dysponuje dwukrotnie większymi siłami niż Kijów i zniszczyła znaczną część broni NATO dostarczonej nazistom, a także ma całkowitą przewagę w powietrzu, miałaby z tym trudności? – Czy nie przychodzi wam do głowy, że Moskwa wcale nie ma zamiaru podbijać terytorium Ukrainy, ale zmierza do kompletnego wyczerpania NATO, by w końcu przejąć kontrolę polityczną nad Kijowem?
Nie trzeba nawet tego domyślać się, zważywszy, że wszystkie rosyjskie postulaty zmierzają do tego samego celu: zdemilitaryzowanej i neutralnej Ukrainy, a więc na zawsze wykluczonej z NATO i wreszcie uwolnionej od roli antyrosyjskiego narzędzia, jaką państwa zachodnie przeznaczyły jej już w odległym 1917 roku. Postępujące osłabianie Sojuszu Atlantyckiego jest najlepszym sposobem na osiągnięcie tego celu i już przynosi efekty, biorąc pod uwagę, że ogromne wydatki na wsparcie reżimu w Kijowie powodują niemałe problemy społeczne w krajach europejskich. Co więcej, zaczynają one nawet wstrząsać obszarami rozbudowy zarówno NATO, jak i UE (są to dwie strony tego samego medalu dla tych, którzy mają czelność przypinać go sobie na piersi) na terytoriach wschodnich, czyli tych najbliższych Rosji, które zaczynają zdawać sobie sprawę, że – podobnie jak Ukraina – mogą zostać zaliczone na listę rzeczy do poświęcenia w otwartej wojnie przeciwko Moskwie.
Zostawmy na boku maleńkie kraje bałtyckie, których populacja odpowiada średniej wielkości miastu i które są całkowicie zdane na łaskę władców z Waszyngtonu i Brukseli, ale doskonale wiemy, że Polska, Rumunia i Węgry nieustannie balansują na krawędzi, a marionetki, którym powierzono rządy, poruszają się po terytorium, na którym stale czai się groźba wojny domowej.
Dlaczego Rosja miałaby narażać swoich żołnierzy, skoro jej strategia działa tak dobrze? – Oczywiście prowadzone są operacje wojskowe mające na celu otoczenie przeciwnika, ale służą one przede wszystkim zmęczeniu ukraińskiej armii, która jest już na skraju wyczerpania i zdolna jedynie do organizowania operacji medialnych. Znacznie większy wpływ ma niszczenie infrastruktury energetycznej i logistycznej Kijowa, co sprawia, że Zełenski i jego właściciele stają się znienawidzeni przez Ukraińców, ponieważ wojna nie jest już odległa – wkracza do domów pozbawionych światła i ogrzewania.
Krótko mówiąc, zdobycie terytorium jest w rzeczywistości bez znaczenia dla Rosji, a owi generałowie biurkowi zakładający pampersy, którzy prawdopodobnie nie sprawdziliby się w przypadku prawdziwej wojny, amerykańscy geopolitycy przekonani, że Ziemia ma kształt hamburgera, eksperci bez żadnego doświadczenia, naukowcy z wbudowanym wskaźnikiem wiatru, dziennikarze piszący pod dyktando… czyli cała inteligencja, jaką Zachód – a raczej jego cyrk – oferuje na potrzeby swoich widowisk – nic nie rozumie albo udaje, że nie rozumie, również dlatego, że przemysł zbrojeniowy i kręgi globalistów są dość hojne w dawaniu napiwków.
Jak powiedział Upton Sinclair: „Trudno jest wyjaśnić coś człowiekowi, gdy jego pensja zależy od tego, by tego nie rozumiał”.
Oto liczba, której Biały Dom wolałby nie pamiętać: 99,259 mln baryłek. Tyle destylatu – oleju napędowego, oleju opałowego i tym podobnych – Stany Zjednoczone miały na stanie pod koniec października.
To najniższy tygodniowy poziom od maja 2003 roku. Zapasy oleju napędowego są obecnie o 17,8% niższe niż 27 lutego, dzień przed operacją Epic Fury, i około 13% niższe od pięcioletniej średniej sezonowej.
Jeśli jeździsz ciężarówką, uprawiasz pole lub ogrzewasz dom w Nowej Anglii, ta kwota już widnieje na twoim rachunku. Średnia krajowa cena oleju napędowego wynosiła 6,29 dolara za galon 2 listopada. Kontrakty terminowe na olej napędowy zamknęły się w piątek na poziomie 4,39 dolara za galon. Jak zauważył jeden z analityków rynku, którego ocenie ufam, zima „jeszcze nie w pełni włączyła się do wojny cenowej”.
Rafinerie mają się dobrze. To jest właśnie problem.
Proste wyjaśnienie byłoby takie, że amerykańskie rafinerie się rozpadają. Nie rozpadają. Najnowsze dane Agencji Informacji Energetycznej (EIA) za tydzień kończący się 30 października pokazują coś przeciwnego:
Rafinerie przerabiały 16 725 mln baryłek ropy naftowej dziennie, o 199 000 baryłek więcej niż w poprzednim tygodniu i o 5,6 proc. więcej niż w lutym.
W skali kraju wskaźnik obłożenia wyniósł 94,5%. Na wybrzeżu Zatoki Meksykańskiej wyniósł on 96,1%.
Produkcja destylatów pozostała stabilna na poziomie 5,154 mln baryłek dziennie, co stanowi wzrost o 7,1 proc. w porównaniu z lutym.
Innymi słowy, system pracuje na pełnych obrotach, a mimo to nie może utworzyć żadnych rezerw. Redukcja zapasów w tym tygodniu nie była spowodowana awarią rafinerii ani nagłym wzrostem eksportu. Popyt krajowy wzrósł o 232 000 baryłek dziennie do 4,439 miliona. Eksport wzrósł jedynie o 21 000 baryłek dziennie. Częściowo jest to prawdopodobnie spowodowane żniwami, ponieważ kombajny zbożowe i ciężarówki do przewozu zboża zużywają olej napędowy w regionie Farm Belt. Jednak dane EIA dotyczące popytu są szacunkowym zużyciem pozornym, a nie miarą zużycia dla każdego ciągnika w stanie Iowa.
Problem strukturalny polega na tym, że amerykańscy i zagraniczni nabywcy licytują te same malejące zapasy. W ciągu ostatnich czterech tygodni popyt krajowy wynosił średnio 4,175 mln baryłek dziennie, co stanowi wzrost o 8,7% rok do roku. Eksport wyniósł średnio 1,353 mln baryłek dziennie, czyli o około 23% więcej niż w lutym. Eksport paliwa lotniczego wzrósł od lutego o 81%. Sprzedajemy nasze paliwo za granicą po cenach wojennych, podczas gdy nasze własne zbiorniki są opróżnione.
Jak wynika z analizy, Ameryka nie zawodzi w produkcji oleju napędowego. Nie odbudowuje bufora. W systemie bez bufora wystarczy huragan, pożar rafinerii lub nagły przypływ mrozów, aby napięty rynek przerodził się w niedobór.
Rezerwa, która nie jest rezerwą
Następnie mamy Strategiczne Rezerwaty Ropy Naftowej, narodowy rachunek oszczędnościowy na wypadek właśnie tego typu sytuacji kryzysowych. 27 lutego wynosiły one 415,4 mln baryłek. Obecnie wynoszą 282,2 mln – najniższy poziom od października 1982 roku. W ciągu ośmiu miesięcy zmniejszyły się o 32%, głównie dzięki wkładowi USA w wysokości 172 mln baryłek do awaryjnego uwolnienia ropy zatwierdzonego przez Międzynarodową Agencję Energii.
I to nie wszystko. W zeszłym tygodniu rząd ogłosił, że firmy naftowe zgodziły się pożyczyć kolejne 40 milionów baryłek – ostatnią transzę zobowiązania USA. Według prognoz Departamentu Energii, rezerwy wyniosą około 243 milionów baryłek po ich pełnym dostarczeniu.
Przyjrzyjmy się progom, które przekraczamy schodząc w dół:
Nieformalny limit bezpieczeństwa wynosi około 300 milionów baryłek. Amos Hochstein, były doradca Bidena ds. energii, powiedział, że nie zna nikogo, kto uważałby, że rezerwy można bezpiecznie jeszcze bardziej zmniejszyć. Jesienią zeszliśmy poniżej tego progu.
Minimalne zapotrzebowanie wynosi 252,4 miliona baryłek. Kongres ustanowił je jako limit dla rutynowej sprzedaży awaryjnej. Departament Energii obchodzi ten limit, nazywając uwolnienia „okazjami”, a nie sprzedażą. Sprytne. Podziemne magazyny nie rozróżniają tych dwóch rzeczy. Kiedy uwolnimy ostatnie 40 milionów baryłek, również spadniemy poniżej tego limitu.
Same jaskinie. Sandia National Laboratories pod koniec 2024 roku ustaliły, że deformacja odwiertów przekroczyła możliwości naprawcze departamentu. Trzy z sześciu jaskiń w Bayou Choctaw można opróżnić jeszcze raz, zanim ich integralność strukturalna ulegnie naruszeniu. GAO szacuje obecnie efektywną wydajność wydobywczą na nieco poniżej 2,7 miliona baryłek dziennie, w porównaniu z projektowaną wydajnością 4,4 miliona.
To, co pozostało w jaskiniach, jest równie ważne, jak ilość. 16 października Departament Energii zgłosił 96,6 mln baryłek ropy słodkiej i 185,6 mln baryłek ropy kwaśnej. Żadna z nich nie jest ropą ciężką. Departament Energii opisuje obie jako głównie lekkie, o klasie API między 30 a 40. Różnica tkwi w zawartości siarki, a sama ilość siarki nie jest zbyt duża. Rafinerie muszą płacić za jej usunięcie, aby spełnić limit 15 części na milion dla oleju napędowego.
Kluczowym czynnikiem jest to, dokąd płyną baryłki. Rafinerie na wybrzeżu Zatoki Meksykańskiej, które produkują większość amerykańskiego oleju napędowego, zainwestowały miliardy w koksowniki i hydrokrakery, aby przetwarzać cięższą ropę naftową o wyższej zawartości siarki i wydobywać więcej oleju napędowego i paliwa lotniczego z każdej baryłki. Jeśli zamiast tego zakłady te będą zasilane lżejszą ropą łupkową o niższej zawartości siarki, produkują więcej benzyny, a mniej oleju napędowego. Kwaśne baryłki w rezerwie stanowią zatem prawdziwe zabezpieczenie dla oleju napędowego. Są one najbliższe ropie naftowej, dla której te rafinerie zostały zaprojektowane.
Rezerwy te skurczyły się do około 186 milionów baryłek. Jeśli ostatnie 40 milionów wypożyczonych baryłek okaże się w większości niewystarczające, rezerwy mogą spaść do około 146 milionów. Ale nawet wtedy rezerwy nie zastąpią naprawdę ciężkiej ropy kanadyjskiej, wenezuelskiej i meksykańskiej, dla której zbudowano te rafinerie. Dlatego prawie 4 miliony baryłek dziennie, które pochodzą z Kanady, mają większe znaczenie dla rachunku za olej napędowy niż główne dane z SPR.
Zatem rezerwa nie jest po prostu mniejsza. Jest wolniejsza, starsza i bardziej podatna na ataki, niż sugeruje liczba. A Departament Energii, nie stroniący od eufemizmów, nadal nazywa ją strategiczną.
Kto płaci?
Diesel nie jest dobrem luksusowym. Napędza niemal wszystko, co Amerykanie jedzą, noszą i kupują. Napędza kombajny zbożowe, pociągi towarowe, barki i generatory awaryjne. Jeśli cena oleju napędowego utrzyma się powyżej 6 dolarów za galon, kilka tygodni później odbije się to na cenach żywności, kosztach transportu i każdej pozycji „dopłaty paliwowej” na każdym rachunku w kraju. To inflacja, za którą wyborcy ukarali winnych w zeszły wtorek, i jest już uwzględniona w cenach na zimę.
Wyczerpane rezerwy pogarszają sytuację, pozbawiając rząd jedynego realnego narzędzia w obliczu kolejnego szoku. SPR daje prezydentowi prawo do otwarcia kurków, jeśli huragan sparaliżuje rafinerie na wybrzeżu Zatoki Meksykańskiej lub wojna zamknie cieśninę. Ten prezydent już je otworzył na czas obecnej wojny. Jeśli Iran uderzy w kolejny tankowiec lub fala mrozów uderzy w północny wschód w styczniu, znacznie mniej pozostanie na walkę z problemem, a wydobycie ropy będzie wolniejsze. Uzupełnianie zapasów również nie będzie tanie. Przy cenie 90 dolarów za baryłkę, 200 milionów baryłek kosztowałoby około 18 miliardów dolarów; w piątek cena WTI wynosiła około 91 dolarów.
Nic z tego nie powinno dziwić nikogo, kto czytał Karla Millera. Jego ocena sytuacji w Zjednoczonych Emiratach Arabskich z 22 października wykazała, że zapasy produktów w Fudżajrze spadły o około 65 procent, a zapasy produktów lekkich nawet o 87 procent. Jego raport z 1 listopada dotyczący floty tankowców w Zatoce Perskiej pokazał, dlaczego rezerwy mocy nie powrócą w najbliższym czasie: 79 uszkodzonych tankowców, 18 VLCC wyłączonych z eksploatacji, a statki zastępcze niedostępne do 2028-2030 roku. Oszacował, że nawet utrata zaledwie 10 procent mocy tankowców do przewozu produktów w Zatoce Perskiej zmniejszyłaby dostawy oleju napędowego o 243 750 baryłek dziennie, a dostawy paliwa lotniczego o 130 000 baryłek dziennie na dłuższych trasach. Prezes ADNOC powiedział ADIPEC w poniedziałek, że zapasy oleju napędowego na niektórych rynkach sezonowo osiągają najniższe poziomy od 35 lat.
Zatoka Perska straciła swoje bufory z powodu rakiet. Ameryka wykorzystuje je, aby zapobiec jeszcze szybszemu wzrostowi cen gazu. To ten sam problem, ale z innej przyczyny, a rynek uwzględnia oba czynniki w cenach.
Zima nadchodzi. A wraz z nią rachunek.
Szczerze mówiąc, dane nie wskazują na załamanie. Rafinerie pracują na pełnych obrotach, kanadyjski ciężki olej opałowy płynie w ilości prawie 4 milionów baryłek dziennie, a obniżka cen na Western Canadian Select pokazuje, że ciężki surowiec nie jest bezpośrednim wąskim gardłem. Podobnie, liczby nie dowodzą, że ktokolwiek w Waszyngtonie celowo wysyła olej napędowy za granicę, aby zwiększyć marże zysku rafinerii. To, co pokazują, jest prostsze i, szczerze mówiąc, gorsze. Ameryka produkuje więcej oleju napędowego niż przed wojną, a mimo to nadal wyczerpuje swoje zapasy, podczas gdy rezerwy awaryjne stojące za tymi zapasami są prawie wyczerpane.
I oto, o czym Waszyngton wolałby zapomnieć teraz, gdy głosy zostały policzone. Wybory się skończyły. Szok cenowy ropy naftowej jeszcze nie. Głosy oddano we wtorek, ale baryłki ropy utracone od 28 lutego wciąż są stracone. Tankowce zalegające na dnie Zatoki Omańskiej nie zostały ponownie podniesione, gdy stacje telewizyjne ogłosiły nową Izbę Reprezentantów.
Nawet optymiści mierzą ożywienie latami. Prezes Aramco, Amin Naser, ostrzegł w październiku, że nawet po pełnym otwarciu Cieśniny Ormuz, „może zająć nawet dwa lata” uzupełnienie globalnych rezerw przy jednoczesnym zaspokojeniu popytu. Dane floty Karla Millera pokazują, że tankowce zastępcze pojawią się dopiero między 2028 a 2030 rokiem. Uzupełnienie amerykańskich rezerw oznacza odkupienie ponad 170 milionów baryłek ropy na rynku, który nie może sobie na niczym pozwolić.
Zawieszenie broni jutro powstrzymałoby rozlew krwi. Nie napełniłoby zbiorników, nie odbudowałoby floty ani nie obniżyłoby ceny oleju napędowego do 4 dolarów za galon. Wyborcy ukarali wojnę w listopadzie. Będą płacić cenę aż do następnej kadencji prezydenckiej. Przez osiem miesięcy administracja traktowała Strategiczne Rezerwy Ropy Naftowej jak kartę kredytową bez terminu płatności. Rachunek jest płatny teraz, tuż przed uruchomieniem pieców. Zapasy oleju napędowego spadły poniżej 100 milionów baryłek, rezerwy są najniższe od 44 lat, a flota tankowców w Zatoce Perskiej nie zostanie odbudowana przed kolejną kadencją prezydencką.
Wyborcy już to zauważyli. Rynek zauważył to na długo przed nimi. Biały Dom, jak zwykle, będzie ostatnim, który to zauważy.
Chociaż wysiłki dyplomatyczne mające na celu zakończenie wojny na Ukrainie jak dotąd nie przyniosły trwałego pokoju, koncentracja sił zbrojnych na wschodniej flance NATO postępuje. Tylko w październiku i na początku listopada 2026 roku amerykańskie myśliwce F-35, precyzyjne pociski rakietowe, drony bojowe, systemy radarowe i wojskowe pojazdy do układania mostów zostały dostarczone europejskim państwom członkowskim NATO. Jednocześnie amerykańskie jednostki bojowe wracają do Estonii.
Poszczególne dostawy zostały udokumentowane przez ministerstwa obrony i media specjalistyczne. Razem pokazują one, jak systematycznie rozbudowywane są zdolności wojskowe w ramach przygotowań do potencjalnego większego konfliktu w Europie.
Tendencja ta jest szczególnie widoczna w Polsce. W ostatnich latach kraj ten gruntownie zmodernizował swoje siły zbrojne, w dużej mierze opierając się na amerykańskich systemach uzbrojenia. 27 października do polskiej bazy lotniczej w Łasku przybył dziesiąty myśliwiec F-35A „Husarz”. Dziewiąty samolot został dostarczony już 1 października. Warszawa zamówiła łącznie 32 sztuki tych myśliwców stealth. F-35 może nie tylko atakować cele z dużej odległości, ale także wykrywać wrogie systemy radarowe i wymieniać informacje z innymi statkami powietrznymi oraz naziemnymi systemami obrony powietrznej. https://t.me/uncutnews_schlagzeilen/8663?embed=1
Polskie siły pancerne są również dalej rozbudowywane. 21 września minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz potwierdził dostawę 35 dodatkowych amerykańskich czołgów podstawowych M1A2 SEPv3 Abrams. Tym samym łączna liczba dostarczonych czołgów wzrosła do 217 z 250 zamówionych. Dostawa pozostałych 33 czołgów planowana jest na koniec 2026 roku. Polska posiada również 116 starszych czołgów M1A1 Abrams. Po zakończeniu tych dostaw, Polska będzie dysponować łącznie 366 amerykańskimi czołgami podstawowymi Abrams.
Pod koniec października dotarła kolejna dostawa amerykańskich mostów M1110 Joint Assault Bridge. Te pojazdy mostowe, oparte na podwoziu Abrams, umożliwiają ciężkim jednostkom pancernym pokonywanie rowów, kanałów wodnych i zniszczonej infrastruktury. Mogą pokonywać przeszkody o szerokości do 18,3 metra. Polska zamówiła łącznie 25 tych pojazdów. Liczba otrzymanych w ostatniej dostawie nie została ujawniona.
Z militarnego punktu widzenia ta kombinacja ma szczególne znaczenie. Czołgi podstawowe, wozy mostowe, nowoczesne samoloty bojowe oraz wspierająca logistyka wspólnie tworzą podstawę zmechanizowanych operacji wojskowych na dużą skalę. Te nowe możliwości poprawiają zarówno obronę przed atakiem, jak i zdolność do rozmieszczania jednostek pancernych na większych odległościach.
Kraje bałtyckie NATO również otrzymują nowe amerykańskie systemy uzbrojenia. 7 października litewskie Ministerstwo Obrony potwierdziło pierwszą dostawę amerykańskich dronów bojowych Switchblade 600 wyprodukowanych przez AeroVironment. Wyposażone w głowice przeciwpancerne drony mogą pozostawać w powietrzu do 40 minut i atakować pojazdy opancerzone z większej odległości.
Według oficjalnych danych Litwy, w ciągu ostatnich trzech lat kraj ten zakupił amerykańską broń i sprzęt wojskowy o wartości około dwóch miliardów euro. Obejmuje to pociski przeciwpancerne Javelin, pojazdy opancerzone JLTV, śmigłowce Black Hawk, artylerię rakietową HIMARS oraz pociski przeciwlotnicze AMRAAM.
20 października Litwa ogłosiła również rozmieszczenie nowych amerykańskich systemów radarowych AN/TPS-77-MRR wyprodukowanych przez Lockheed Martin. Te mobilne systemy mają na celu wczesne wykrywanie celów powietrznych i przesyłanie danych bezpośrednio do zintegrowanego systemu obrony powietrznej i przeciwrakietowej NATO. Pozwoli to na ściślejszą integrację narodowych sił zbrojnych z infrastrukturą nadzoru i obrony sojuszu.
W Estonii minister obrony Martin Herem potwierdził 22 października dostawę amerykańskich pocisków kierowanych GMLRS do wyrzutni rakietowych HIMARS. Pociski te mają zasięg około 70 kilometrów. Estonia posiada już sześć wyrzutni HIMARS i zamówiła trzy kolejne, których dostawa planowana jest na 2027 rok. Jednak pociski ATACMS, o zasięgu do 300 kilometrów, które również zostały zamówione, wciąż czekają na realizację. Ich dostawy zostały tymczasowo wstrzymane w związku z wojną iracko-irańską.
6 listopada ogłoszono również, że do Estonii przybyła nowa amerykańska jednostka bojowa. Według ambasady USA jest to regularna, dziewięciomiesięczna rotacja oddziału Apache z 5. szwadronu 4. pułku kawalerii. Pierwsi żołnierze i ich sprzęt przebywali w Estonii już od ponad tygodnia. Oznacza to wznowienie obecności wojsk USA w krajach bałtyckich po chwilowej przerwie.
Rozbudowa floty samolotów nie ogranicza się do bezpośredniej granicy z Rosją. 23 października do fińskiej bazy lotniczej w Rovaniemi dotarły dwa kolejne amerykańskie myśliwce F-35A. W ten sposób łączna liczba tych samolotów w Finlandii wzrosła do czterech. Finlandia zamówiła łącznie 64 myśliwce F-35, które mają zastąpić istniejące myśliwce F/A-18 Hornet. Od czasu przystąpienia Finlandii do NATO w kwietniu 2023 roku, sytuacja strategiczna wzdłuż granicy fińsko-rosyjskiej o długości około 1340 kilometrów uległa zasadniczej zmianie.
Bułgaria modernizuje również swoje siły lądowe, wykorzystując amerykańską technologię. 3 listopada pięć pierwszych pojazdów opancerzonych Stryker zostało oficjalnie przekazanych siłom zbrojnym po montażu końcowym. Pojazdy dotarły już w lutym. Program zamówień przewiduje łącznie 183 pojazdy Stryker i 15 dodatkowych pojazdów logistycznych o wartości ponad 1,4 miliarda dolarów. Bułgaria zamierza również stać się regionalnym centrum montażu i konserwacji tych pojazdów.
Remilitaryzacja nie jest dziełem przypadku, lecz częścią długoterminowej reorganizacji militarnej NATO.
Na szczycie w Hadze w czerwcu 2025 r. państwa członkowskie podjęły decyzję o zwiększeniu wydatków na obronę i bezpieczeństwo do pięciu procent swojego produktu gospodarczego do 2035 r. Przynajmniej 3,5 procent tej kwoty ma zostać przeznaczone bezpośrednio na potencjał wojskowy, a kolejne 1,5 procent ma zostać przeznaczone m.in. na infrastrukturę, cyberbezpieczeństwo i przemysł zbrojeniowy.
NATO uzasadnia swoją rozbudowę potencjału militarnego zagrożeniem ze strony Rosji i potrzebą wiarygodnego odstraszania. Z perspektywy państw członkowskich, silniejsze siły zbrojne mają zapobiec potencjalnemu atakowi. Jednocześnie jednak tworzą one zdolności, które byłyby również niezbędne w przypadku wojny konwencjonalnej na dużą skalę: nowoczesne myśliwce, artylerię rakietową, ciężkie jednostki pancerne, nadzór pola walki i niezbędną logistykę wojskową.
Nie oznacza to, że NATO zdecydowało się na wojnę agresywną ani że bezpośrednia wojna z Rosją jest nieuchronna. Udokumentowane dostawy pokazują jednak, że wiele państw europejskich systematycznie przygotowuje swoje siły zbrojne do prowadzenia takiego konfliktu militarnego.
Do tego dochodzi silne uzależnienie Europy od amerykańskiej technologii wojskowej. Nowe czołgi, samoloty, pociski kierowane, drony i systemy nadzoru pochodzą w dużej mierze od amerykańskich dostawców sprzętu obronnego, takich jak Lockheed Martin, General Dynamics i AeroVironment. Dla tych firm europejskie zbrojenia oznaczają kontrakty warte miliardy euro, a zobowiązania finansowe spoczywają głównie na państwach europejskich.
Europa znajduje się zatem w fazie kompleksowych przygotowań wojskowych. To, co indywidualnie określa się mianem modernizacji, zakupów zastępczych lub wzmacniania odstraszania, w całości sprowadza się do rozwoju znacznie większych zdolności wojskowych na wschodniej flance NATO.
Pytaniem pozostaje, czy ta rozbudowa arsenału militarnego rzeczywiście zapobiegnie wojnie, czy też jeszcze bardziej zaostrzy wzajemne poczucie zagrożenia między Rosją a NATO.
Transformacja NATO w procesie przejścia od świata jednobiegunowego do wielobiegunowego
Opinia Wolfganga Effenbergera .
Świat w transformacji
Między końcem października a początkiem listopada 2026 r. zaobserwowano niezwykłą serię zdarzeń:
Konflikt zbrojny z Iranem ponownie się zaostrza. We francuskich miastach dochodzi do zamieszek, przemocy i grabieży; w kilku krajach europejskich systemy sterowania urządzeniami chłodniczymi żywności padają ofiarą cyberataków. Wkrótce potem, obiekty francuskiej służby krwiodawstwa również padają ofiarą ataków na ich systemy chłodnicze. W Niemczech, ogólnokrajowe demonstracje pokolenia Z również prowadzą do gwałtownych starć. Wielka Brytania apeluje do swoich obywateli o przygotowanie się na kilkudniowe przerwy w dostawach. Jednocześnie, w innych częściach świata, zmienia się mobilizacja polityczna za pośrednictwem sieci cyfrowych.
Na pierwszy rzut oka wydarzenia te wydają się mieć ze sobą niewiele wspólnego. Dotyczą różnych krajów, aktorów i konfliktów politycznych. Wskazują jednak na istotny czynnik w polityce bezpieczeństwa: współczesna wojna coraz rzadziej ogranicza się do bezpośrednich starć zbrojnych.
Coraz częściej przedmiotem konfliktów strategicznych stają się także infrastruktura cywilna, procesy gospodarcze, systemy komunikacyjne, stabilność społeczna i procesy podejmowania decyzji politycznych.
Nasuwa się zatem fundamentalne pytanie: Czy jesteśmy jedynie świadkami szeregu niezależnych kryzysów, czy też już teraz wyłania się szerszy konflikt, w którym przeplatają się wymiary militarny, gospodarczy, technologiczny i społeczny?
OMNIWAR – Wojna we wszystkich wymiarach (1)
Termin OMNIWAR opisuje konflikt, którego strefa wpływów wykracza daleko poza tradycyjne pole bitwy. Obejmuje on rosnące powiązanie wymiarów militarnego, ekonomicznego, technologicznego, informacyjnego, psychologicznego i społecznego.
Nie chodzi tu tylko o wojnę hybrydową w konwencjonalnym sensie. Koncentruje się ona na całym funkcjonowaniu społeczeństwa: jego zaopatrzeniu w energię i żywność, sieciach komunikacyjnych, produkcji przemysłowej, infrastrukturze medycznej, procesach podejmowania decyzji politycznych oraz więziach społecznych.
W niniejszym artykule termin OMNIWAR jest używany jako termin analityczny, a nie jako oficjalna doktryna NATO. Ma on na celu ujednolicenie różnych wymiarów potencjalnego konfliktu o charakterze kompleksowym, bez sugerowania scentralizowanej kontroli nad wszystkimi wydarzeniami.
Kluczowe pytanie brzmi: Czy można zdestabilizować społeczeństwo bez klasycznego ataku militarnego?
Wojna nie kończy się na skraju pola bitwy.
Wydarzenia militarne na Bliskim Wschodzie wpisują się w ten szerszy kontekst geopolityczny. Amerykańskie ataki na cele irańskie na początku listopada 2026 roku miały miejsce w okresie politycznie wrażliwym, bezpośrednio poprzedzającym wybory parlamentarne w USA. Moment ten jest godny uwagi, nawet jeśli ograniczonych ataków nie należy utożsamiać z początkiem nowej wojny. Konflikt z Iranem istniał już wcześniej.
Istotną obserwacją jest również to, że decyzje militarne coraz częściej podejmowane są w otoczeniu, w którym krajowe interesy polityczne, międzynarodowa rywalizacja sił i strategiczna komunikacja są ze sobą powiązane.
Podczas gdy uwaga opinii publicznej skupia się na operacjach wojskowych, rozwija się drugi, mniej widoczny poziom konfliktu: podatność społeczeństw cywilnych na ataki.
12 października francuskie supermarkety padły ofiarą fali ataków na systemy chłodnicze. Na początku listopada pojawiły się doniesienia o podobnych cyberatakach w kilku krajach europejskich. W niektórych przypadkach doszło do manipulacji systemami sterowania urządzeniami chłodniczymi i zamrażalniczymi, co zagrażało lub niszczyło zapasy żywności. (2)
4 listopada pojawiły się kolejne doniesienia: zaatakowano również systemy chłodzenia i monitoringu technicznego w trzech regionalnych placówkach francuskiej służby krwiodawstwa. Same zapasy krwi pozostały nienaruszone, ponieważ personel w porę przeszedł na niezależne systemy chłodzenia. (3)
To coś więcej niż typowy incydent informatyczny.
Zaopatrzenie w żywność i opieka zdrowotna są fundamentalne dla każdego społeczeństwa. Ich podatność na zagrożenia technologiczne może mieć poważne konsekwencje w przypadku kryzysu. Atak na system sterowania agregatem chłodniczym nie musi bezpośrednio zagrażać ludzkiemu życiu, aby mieć strategiczne konsekwencje. Może on spowodować szkody gospodarcze, zakłócić łańcuchy dostaw i podważyć zaufanie do bezpieczeństwa żywnościowego.
Ujawnia to nową jakość podatności: celem ataku mogą stać się nie tylko elektrownie, obiekty wojskowe czy centra komunikacyjne, ale także pozornie mało spektakularne systemy techniczne.
Infrastruktura cywilna jako strategiczny cel ataku
Szczególnie wymowne są techniczne aspekty ataków. Według dostępnych raportów, ataki czasami dotyczyły starszych połączeń zdalnego serwisowania i niewłaściwie zabezpieczonych systemów sterowania. Systemy firmy Danfoss wielokrotnie pojawiały się w atakowanej bazie danych.
W rezultacie istnieją dwie możliwości.
Po pierwsze, atakujący mogliby systematycznie wykorzystywać znane luki techniczne. Podobne systemy w różnych krajach stałyby się wówczas celem tej samej metody ataku, niezależnie od jakiegokolwiek kompleksowego planowania politycznego.
Po drugie, ataki mogły być częścią strategii celowego sabotażu, w której dostawy żywności zostały celowo wybrane jako wrażliwy element europejskiego społeczeństwa.
Istnieje znacząca różnica między tymi dwiema możliwościami. Fala ataku technicznego nie jest automatycznie strategicznie skoordynowaną operacją. Aby tak było, konieczne byłoby udowodnienie wspólnych sprawców, śladów technicznych, połączeń komunikacyjnych, rozpoznawalnego wyboru celów i odpowiednich intencji.
Dotychczasowe wydarzenia uzasadniają przeprowadzenie szczegółowego śledztwa, ale nie pozwalają jeszcze na ostateczne wskazanie sprawców.
Niemniej jednak, ujawnia się strategiczna podatność, wykraczająca daleko poza konkretne szkody. Każdy, kto może zakłócić dostawy towarów i usług dla ludności, dysponuje siłą nacisku, która w pewnych okolicznościach może mieć również wpływ polityczny.
NATO od dawna myśli w kategoriach szerszych kategorii społecznych.
W tym momencie transformacja NATO staje się ważną częścią śledztwa.
16 lipca 2026 r. NATO opublikowało Wytyczne dotyczące wzmacniania współpracy publiczno-prywatnej na rzecz odporności . (4) Dotyczy ono współpracy między agencjami rządowymi a przedsiębiorstwami prywatnymi w celu wzmocnienia odporności.
Dotyczy to w szczególności zaopatrzenia w żywność i wodę, energii, komunikacji, opieki zdrowotnej, transportu i logistyki. Prywatne zasoby i zdolności produkcyjne powinny być dostępne zarówno dla ludności, jak i sił zbrojnych w czasach kryzysu i konfliktu.
Podejście to zostało określone w Podstawowych Wymaganiach NATO w zakresie Odporności z 15 września 2026 r. Obejmują one między innymi niezawodne zaopatrzenie w żywność i wodę, gotowość na wypadek masowych obrażeń i kryzysów zdrowotnych oraz solidne cywilne systemy łączności.
Opiera się to na koncepcji podejścia obejmującego całe społeczeństwo : zdolność obronna państwa nie jest już mierzona wyłącznie skutecznością sił zbrojnych. Obejmuje ona odporność społeczeństwa jako całości.
To oznacza zasadniczą zmianę w myśleniu o polityce bezpieczeństwa.
Gospodarka cywilna, firmy prywatne, łańcuchy dostaw, placówki medyczne i sieci komunikacyjne stają się elementami zdolności obronnych kraju i zbiorowej.
Nie oznacza to oczywiście, że NATO stoi za obecnymi cyberatakami ani ich przyczyną. Takiego związku nie udowodniono. Związek ten leży przede wszystkim na innym poziomie: NATO uważa, że właśnie te obszary społeczeństwa, których podatność na ataki została ujawniona, są istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa.
Od TRADOC do wojny społecznej
Rozwój ten nie rozpoczął się w 2026 roku. Można go zaobserwować już od pewnego czasu w zmianach w amerykańskiej doktrynie wojskowej.
Już koncepcja TRADOC Force XXI Operations z 1994 r. (5) uwzględniała zmianę sposobu prowadzenia działań wojskowych w warunkach przewagi technologicznej i informacyjnej.
Dekady transformacji naznaczone były zamętem, kryzysami, konfliktami i wojnami. Wraz z nimi pojawiły się narzędzia do zainicjowania tej transformacji: operacje inne niż wojna (OOTW). Tak jak „wilk w owczej skórze” został wybrany na godło Brytyjskiego Towarzystwa Fabiańskiego ponad 100 lat temu, tak wsparcie cywilne, operacje pokojowe, pomoc w przypadku katastrof, zwalczanie powstań i kontrola zbrojeń – wszystkie miały prowadzić do wojny.
1994–2014: Od doktryny operacyjnej do praktyki interwencji globalnych
Dokument TRADOC „Operacje Sił XXI” z 1 sierpnia 1994 r. opisuje zmienioną rzeczywistość operacyjną po zakończeniu zimnej wojny. Przypisuje on kluczowe znaczenie operacjom innym niż wojna (OOTW) i zakłada, że przyszłe operacje armii amerykańskiej będą coraz częściej odbywać się poza tradycyjnymi wojnami międzypaństwowymi.
Rozwój praktyczny potwierdza rosnące znaczenie tego podejścia: według raportu Departamentu Armii – Podsumowanie Historyczne, Rok Budżetowy 1994, liczba operacji armii amerykańskiej za granicą wzrosła o 300 procent w porównaniu z okresem zimnej wojny. Tylko w 1994 roku żołnierze i pracownicy cywilni zostali wysłani do ponad 70 krajów. Armia brała udział zarówno w operacjach bojowych, jak i misjach poza utartymi szlakami (OOTW).
Artykuł „Training for the Future: Operations Other Than War” autorstwa porucznik Carolyn F. Belveal (1995) pokazuje (6), jak ta nowa rzeczywistość operacyjna została systematycznie włączona do szkoleń i procedur operacyjnych. W dziesięciodniowym scenariuszu ćwiczeń w Hohenfels, pierwsze cztery dni poświęcono operacjom poza wojną (OOTW) przed przejściem do walki konwencjonalnej. Punkty kontrolne, posterunki obserwacyjne, gromadzenie informacji wywiadowczych, wsparcie cywilne i współpraca z podmiotami cywilnymi – wszystko to stanowiło część koncepcji szkolenia.
Ujawnia to kluczowy rozwój sytuacji: OOTW nie było jedynie teoretycznym rozszerzeniem zadań wojskowych. Globalna praktyka operacyjna uległa rozszerzeniu, a jednocześnie szkolenia, rozpoznanie i planowanie operacyjne zostały dostosowane do tej nowej formy obecności wojskowej.
W latach 1994–2014 w kilku regionach objętych konfliktami można było zaobserwować powtarzający się schemat eskalacji: destabilizację polityczną, międzynarodową interwencję kryzysową, działania pokojowe lub humanitarne, a wreszcie użycie siły militarnej. W tym celu warto przeanalizować szereg studiów przypadku.
Przede wszystkim należy wyjaśnić następujące pytanie: Kto odniesie korzyści geopolityczne z tych wyników?
Doktryna „Win in a Complex World 2020–2040 ” (7) z jesieni 2014 roku pogłębiła rozumienie konfliktu. Konflikty zbrojne zaczęto postrzegać w coraz większym stopniu w złożonym otoczeniu politycznym, gospodarczym, społecznym i technologicznym.
Rewizja z 2018 roku zintensyfikowała nacisk na strategiczną rywalizację z Chinami i Rosją. Obejmowała ona nie tylko militarne zaangażowanie sił wroga, ale także zdolność do wykrywania, wpływania i destabilizowania systemów wroga.
Należy rozpatrywać ten rozwój sytuacji w kontekście obecnych zmian zachodzących w amerykańskich siłach zbrojnych i NATO.
Przestrzeń operacyjna staje się coraz bardziej wszechstronna. Oprócz klasycznego wymiaru militarnego, obejmuje coraz częściej cyberprzestrzeń, przestrzeń informacyjną, gospodarkę i struktury społeczne.
To również przesuwa granicę między wojną a pokojem. Konflikty mogą być prowadzone poniżej progu wojny wypowiedzianej, bez bezpośredniego uznania ich przez ludność dotkniętą konfliktem za element konfrontacji militarnej.
Kluczowa zmiana polega na tym, że społeczeństwo nie stanowi już jedynie środowiska dla operacji wojskowych. Może samo stać się ich przedmiotem.
Niemcy: Kto organizuje protesty pokolenia Z?
W tym kontekście wpisują się również ogólnokrajowe demonstracje pokolenia Z, które odbyły się 31 października 2026 r.
Początkowo mogło się wydawać, że to spontaniczny ruch młodzieżowy, który pojawił się jednocześnie w wielu miastach. Jednak dostępne obecnie badania rodzą dodatkowe pytania.
Gazeta BILD doniosła 30 października 2026 r. o 18-letnim Akramie Selo, który miał zarejestrować wydarzenia protestacyjne w 20 miastach. (8) Gazeta podała, że spodziewana liczba uczestników wyniosła nawet 142 000.
Zamiast adresu prywatnego w Altendorfie pojawia się szwajcarska firma JL Consulting GmbH. Dalsze poszukiwania prowadzą do Dolnej Saksonii i mężczyzny w tym samym wieku, który podobno pracował jako grafik.
Śledztwo BILD rodzi pytania o faktyczne uwarunkowania organizacyjne i ekonomiczne. Związek zawodowy policjantów również domaga się wyjaśnień.
Krytyczna analiza nocnych zamieszek we Frankfurcie
Po wielokrotnych atakach z użyciem pirotechniki i kamieni, policja rozpędziła zgromadzenie we Frankfurcie. Później doszło do grabieży, zniszczeń mienia i kolejnych ataków na służby ratunkowe.
Jeśli grupy tworzą się dopiero po rozproszeniu demonstracji, celowo atakują firmy i wykorzystują ogólną eskalację, należy zbadać, czy doszło do wcześniejszej koordynacji. Historia rozmów, dane komunikacyjne, nagrania wideo, wzorce ruchu w czasie oraz powiązania między zidentyfikowanymi podejrzanymi będą istotne dla tego śledztwa.
W odpowiedzi na zapytanie Apollo News (9), frankfurcka policja poinformowała o aresztowaniu 54 mężczyzn, a 18-letni Syryjczyk przebywa w areszcie pod zarzutem kradzieży broni. Około trzy czwarte aresztowanych posiada obywatelstwo obce, niektórzy posiadają również obywatelstwo niemieckie. Rannych zostało 180 policjantów. Minister spraw wewnętrznych Hesji, Roman Poseck (CDU), szacuje, że 80–90% uczestników zamieszek ma pochodzenie migracyjne. Co te dane tak naprawdę mówią o składzie, dynamice i przyczynach zamieszek?
Dane wskazują na znaczny udział osób z obywatelstwem zagranicznym wśród zidentyfikowanych dotychczas podejrzanych. Nie pozwalają one jednak na uzyskanie reprezentatywnego zestawienia wszystkich osób biorących udział w zamieszkach.
Minister policji i spraw wewnętrznych Poseck początkowo szacował liczbę awanturników i chuliganów na 1000–1500. Liczba ta kontrastuje z 55 zidentyfikowanymi dotychczas podejrzanymi. Poseck powiedział dziennikowi „Frankfurter Allgemeine Zeitung” (FAZ), że na podstawie twarzy osób niosących koktajle Mołotowa oszacował pochodzenie migracyjne około 80% awanturników i chuliganów. Jest to jego spostrzeżenie, ale nie jest to statystycznie wiarygodna metoda. Szacowana liczba może być dokładna, ale nie została jeszcze potwierdzona opublikowanymi danymi.
Pierwsza ocena sytuacji policyjnej z 1 listopada jest szczególnie wymowna.
Policja wyraźnie rozróżniała dwie grupy:
Mniejsza grupa, która pod koniec demonstracji zachowywała się agresywnie.
Później inna grupa wywołała zamieszki w centrum miasta i splądrowała sklepy.
Według szefa operacji, druga grupa składała się głównie z młodych mężczyzn o pochodzeniu migracyjnym, z których niektórzy byli już znani policji.
Komendant policji Stefan Müller wyjaśnił, że początkowo podejrzewano, iż osoby te pochodziły z rodzin poszukujących mocnych wrażeń. Nie było wyraźnego motywu politycznego. (10)
Oto ważne rozróżnienie: nie każda przemoc w pobliżu demonstracji politycznej musi mieć podłoże polityczne – może być również wprowadzona w samą demonstrację.
Minister spraw wewnętrznych Hesji mówił także o powiązaniach między różnymi środowiskami przemocy: ekstremistami lewicowymi i młodymi ludźmi nastawionymi na przemoc, mającymi korzenie migracyjne. (11)
Kluczowe są trzy pytania:
Kim są podejrzani? Ich pochodzenie jest istotne dla polityki bezpieczeństwa i należy je zidentyfikować, nie uogólniając na osoby z doświadczeniem migracyjnym.
Autorowi trudno uwierzyć, że ludzie, którzy znaleźli schronienie w tym wolnym kraju i stali się częścią tego wyjątkowego systemu społecznego, mieliby teraz wystąpić przeciwko niemu. Pytanie, które należy zbadać, brzmi: kto czerpie korzyści z tych zamieszek, jaki jest cel tych podżegaczy?
Jakie grupy społeczne są zaangażowane? Należy rozróżnić ekstremistów politycznych od sprawców przemocy, których motywacje polityczne nie są oczywiste. Ich wspólne występowanie nie wskazuje na istnienie wspólnej organizacji.
Czy istnieje koordynacja ponadregionalna? Podobne eskalacje w kilku miastach sugerują wspólne kanały mobilizacji i ukierunkowaną kontrolę.
Istotne jest rozróżnienie między eskalacją lokalną a potencjalnie skoordynowanymi procesami ponadregionalnymi.
Analizowane kategorie TRADOC – Zamieszki – Kryzys – Konflikt – Wojna – stanowią ramy do analizy procesów eskalacji. Nie dowodzą jednak, że zamieszki we Frankfurcie były częścią takiej strategii.
Z naukowego punktu widzenia interesujące jest raczej pytanie:
Czy można zidentyfikować powtarzające się wzorce destabilizacji społecznej, a jeśli tak, to kto je tworzy, wzmacnia, wykorzystuje lub kontroluje?
Wymaga to zbadania: samego zdarzenia, przyczyn społecznych i politycznych, możliwych powiązań organizacyjnych oraz strategicznego wykorzystania powstałego kryzysu.
Dzisiejsze wydarzenia, zwłaszcza we Francji i Niemczech, zostały przewidziane już w 2008 roku przez pewnego amerykańskiego generała:
Dyrektor CIA Michael Hayden ostrzega przed niepokojami społecznymi w Europie
W swoim wykładzie Landona na Uniwersytecie Stanowym Kansas 30 kwietnia 2008 r. generał Haydern rzeczywiście mówił o zmianach demograficznych, migracjach, napięciach społecznych, ekstremizmie i ryzyku niepokojów społecznych. (12) Szczególnie godne uwagi jest to, że wyraźnie odniósł się do wynikających z tego napięć społecznych również w odniesieniu do Europy.
Najszybciej rosnącą mniejszością w Europie są ludzie, którzy imigrowali z krajów o przeważającej liczbie muzułmanów, a także ich potomkowie.
Wówczas szacował, że we Francji mieszka pięć milionów muzułmanów, w Niemczech trzy miliony, a w Wielkiej Brytanii prawie dwa miliony.
Według jego szacunków w całej Unii Europejskiej liczbę tę szacuje się na około 16 milionów, czyli nieco ponad trzy procent populacji.
Podkreśla, że wskaźnik urodzeń wśród tej grupy ludności jest wyższy niż w pozostałej części populacji europejskiej.
Kluczowy fragment znajduje się w akapicie 50 jego przemówienia. Hayden stwierdza:
„Integracja społeczna imigrantów będzie stanowić poważne wyzwanie dla wielu krajów przyjmujących, co ponownie zwiększy ryzyko niepokojów społecznych i ekstremizmu”.
Hayden wyraźnie wskazuje na związek między imigracją z regionów o słabej sytuacji ekonomicznej, trudnościami w integracji społecznej oraz rosnącym ryzykiem niepokojów społecznych i rozwoju ekstremizmu.
Wyjaśnia, że opisane zmiany demograficzne przyczynią się do wzrostu złożoności zagrożeń bezpieczeństwa, z którymi Stany Zjednoczone będą musiały się zmierzyć w nadchodzących dekadach.
Prognozy amerykańskiej polityki bezpieczeństwa już w 2008 r. wskazywały na potencjalne procesy destabilizacji wewnętrznej w Europie.
Wielka Brytania: Ludność powinna przygotować się na kryzysy
Kolejnym elementem jest brytyjska polityka emerytalna.
Rząd brytyjski zaleca swoim obywatelom przygotowanie się na co najmniej trzy dni potencjalnych przerw w dostawach. Dotyczy to wody pitnej, żywności o długim terminie przydatności, baterii, latarek, radia zasilanego bateryjnie, powerbanku i ważnych dokumentów. (13)
Rekomendacja opiera się na różnych scenariuszach kryzysowych, w tym ekstremalnych warunkach pogodowych i cyberatakach. Nie jest to konkretna zapowiedź zbliżającej się wojny.
Mimo to analogia czasowa i merytoryczna jest niezwykła: podczas gdy NATO systematycznie zwiększa odporność infrastruktury cywilnej i współpracę z firmami prywatnymi, ludność jest bezpośrednio przygotowywana na ewentualne zakłócenia w dostawach.
Są to różne poziomy rozwoju tej samej polityki bezpieczeństwa.
Kluczowym pytaniem jest, w jakim stopniu ten środek ostrożności przeniknął już do rzeczywistości społecznej i czy obywatele są wystarczająco informowani o rzeczywistych zagrożeniach.
Społeczeństwo będzie odporne tylko wtedy, gdy nie będzie czekało wyłącznie na instrukcje, ale zrozumie powiązania i będzie potrafiło działać niezależnie.
Brazylia: Konflikt polityczny w przestrzeni cyfrowej
O tym, że debata społeczna odbywa się obecnie także za pośrednictwem sieci cyfrowych, świadczy inny proces: mobilizacja polityczna w Brazylii.
Kampanii wyborczej Luiza Inácio Luli da Silvy i Flávio Bolsonaro towarzyszyła znacząca mobilizacja cyfrowa. Według doniesień BBC, kanał WhatsApp „Armia Luli” osiągnął 10,8 miliona obserwujących. Kampanię zorganizował kongresmen André Janones.
Skala ta pokazuje, jak duże znaczenie mają obecnie struktury komunikacji cyfrowej dla mobilizacji politycznej i kształtowania opinii.
Również w tym przypadku należy rozróżnić zasięg od faktycznego wpływu. Liczba obserwujących nie jest tożsama z liczbą aktywnych aktorów politycznych. Podobnie, nie można na tej podstawie wnioskować, jaki wpływ kampania miała na wynik wyborów.
Późniejszy wyjazd Flávio Bolsonaro do USA również budzi wątpliwości polityczne. Nie ma jednak dowodów na to, że operacja ochrony była prowadzona przez wywiad.
Przypadek brazylijski nie powinien zatem zostać uwzględniony w niniejszym badaniu jako domniemany dowód wspólnej operacji międzynarodowej. Ujawnia on raczej inny wymiar współczesnej przestrzeni konfliktu: rosnące znaczenie sieci cyfrowych dla kształtowania władzy politycznej, kontrmobilizacji i polaryzacji społecznej. (14)
Scenariusz czy strategiczne połączenie?
Przejdźmy do sedna sprawy: Czy istnieje jakiś wspólny mianownik pomiędzy tymi wydarzeniami?
Czasowe nagromadzenie zdarzeń sugeruje taką hipotezę. Jednak analiza geopolityczna musi wykraczać poza proste zestawienie uderzających zbiegów okoliczności.
Wyróżniłbym trzy hipotezy:
Pierwsza hipoteza: przypadek.
Wydarzenia te są w dużej mierze od siebie niezależne. Mają różne przyczyny i jedynie ze względu na bliskość czasową sprawiają wrażenie wspólnego zdarzenia.
Druga hipoteza: Konwergencja strategiczna.
Różni aktorzy dążą do własnych interesów, ale wykorzystują podobne słabości techniczne, społeczne i polityczne. Ich działania mogą się wzajemnie wzmacniać bez wspólnego centrum dowodzenia.
Trzecia hipoteza: koordynacja strategiczna.
Poszczególne wydarzenia są celowo powiązane lub operacyjnie skoordynowane w celu osiągnięcia ogólnego efektu politycznego lub militarnego.
W oparciu o obecny stan wiedzy druga hipoteza wydaje się najbardziej prawdopodobna.
Cyberataki stanowią rozpoznawalny kompleks ataków. Ogólnonarodowa mobilizacja protestów pokolenia Z była zorganizowana i ma niejasne podłoże personalne i organizacyjne. Jednocześnie NATO nadal rozwija swoje koncepcje odporności społecznej. Eskalacja militarna na Bliskim Wschodzie i cyfrowa mobilizacja polityczna w Brazylii wpisują się w szerszy kontekst geopolityczny.
Nadal brakuje dowodów na istnienie wspólnego systemu kontroli dla wszystkich tych procesów.
Nie jest to drobne ograniczenie, ale raczej istotna granica między rzetelną analizą a z góry ustaloną narracją.
Prawdziwy wymiar geopolityczny: Przejście do świata wielobiegunowego
Obecnych wydarzeń nie można rozpatrywać w oderwaniu od zmiany układu sił na arenie międzynarodowej.
Zdominowany przez Amerykę porządek świata, istniejący od 1990 roku, znajduje się pod coraz większą presją. Chiny, Rosja i inne państwa domagają się niezależnej roli w porządku międzynarodowym. Zderzenie jednobiegunowych i wielobiegunowych wizji porządku kształtuje obecnie liczne konflikty.
W takiej fazie przejściowej znaczenia nabierają zasoby militarne, ekonomiczne i informacyjne.
Sama przewaga militarna nie gwarantuje już stabilności politycznej. Zależności technologiczne, podatność gospodarcza, polaryzacja społeczna i kontrola nad przepływem informacji mogą stać się równie ważnymi czynnikami wpływającymi na potęgę międzynarodową.
To również zmienia znaczenie Europy.
Europa to nie tylko przestrzeń geograficzna między głównymi ośrodkami władzy. Sama w sobie jest strategicznym obszarem gospodarczym, technologicznym i operacyjnym. Jej zaopatrzenie w energię, baza przemysłowa, szlaki transportowe, sieci cyfrowe i stabilność społeczna stają się kluczowymi czynnikami polityki bezpieczeństwa.
NATO odpowiada na tę sytuację, włączając do planowania obronnego więcej zasobów cywilnych i prywatnych.
Pytanie brzmi: w jaki sposób można wzmocnić niezbędną odporność społeczeństwa, nie zacierając jednocześnie granic między życiem cywilnym a planowaniem wojskowym?
Ludność nie może być postrzegana wyłącznie jako zasób w ramach kompleksowej strategii obronnej. Musi również pozostać nośnikiem demokratycznej wolności podejmowania decyzji.
W kontekście cyberataków kluczowe jest ustalenie, czy za atakami na placówki gastronomiczne i opieki zdrowotnej stoją te same luki techniczne, narzędzia i grupy sprawców. Szczególnie istotne jest rozróżnienie między wykorzystaniem podobnych luk technicznych a celową operacją sabotażową o zasięgu transgranicznym.
Należy zbadać faktycznych organizatorów, źródła finansowania, powiązania organizacyjne i struktury komunikacji cyfrowej protestów pokolenia Z. Konieczne jest również zbadanie, czy istniały jakiekolwiek powiązania operacyjne między ogólnokrajową mobilizacją a gwałtownymi zamieszkami.
Podczas transformacji NATO konieczne jest zbadanie skutków włączenia infrastruktury cywilnej i przedsiębiorstw prywatnych do planowania obronnego na rzecz kontroli demokratycznej i samostanowienia społeczeństwa.
Wreszcie, należy wziąć pod uwagę wymiar geopolityczny: jakie relacje władzy zmieniają się w wyniku tych wydarzeń? Kto korzysta na osłabieniu europejskiego bezpieczeństwa dostaw? Którzy aktorzy mogą czerpać strategiczne korzyści z polaryzacji społecznej i niestabilności politycznej?
Na te pytania nie da się odpowiedzieć, opierając się na założeniach. Wymagają one dokumentów, badań technicznych, weryfikowalnych powiązań i starannej rekonstrukcji wydarzeń.
Społeczeństwo już dawno stało się częścią strefy konfliktu.
Być może prawdziwe znaczenie obecnych wydarzeń nie leży w tym, że wszystkie opierają się na jednym, centralnie sterowanym scenariuszu.
Rozwój sytuacji może mieć jeszcze poważniejszy charakter: granice między przestrzenią wojskową i cywilną, między wojną i pokojem oraz między zagrożeniem zewnętrznym i wewnętrzną destabilizacją stają się coraz bardziej przepuszczalne.
Cyberatak na system chłodniczy może zakłócić dostawy żywności. Kampania cyfrowa może wywołać mobilizację polityczną na masową skalę. Demonstracja może zostać wykorzystana przez grupy stosujące przemoc do własnych celów. Zakłócenie funkcjonowania infrastruktury krytycznej może mieć reperkusje ekonomiczne i społeczne. Kryzys militarny może wystawić na próbę cały europejski porządek bezpieczeństwa.
Nie każde z tych wydarzeń musi być częścią tej samej operacji, aby miało strategiczny wpływ jako całość.
To właśnie stanowi wyzwanie analizy geopolitycznej: nie określać przedwcześnie żadnego centralnego kierunku, ale też nie ignorować strukturalnych powiązań.
Kluczowe pytanie nie brzmi już zatem tylko, gdzie będzie toczona następna wojna.
Czy nasze społeczeństwo nadal stanowi środowisko, które należy chronić w konfliktach zbrojnych, czy też już dawno stało się przestrzenią operacyjną?
Każdy, kto chce odpowiedzieć na to pytanie, musi nie tylko obserwować ruchy sił zbrojnych. Musi również zbadać systemy zaopatrzenia technicznego, sieci polityczne, przepływ informacji i zmiany społeczne.
Bo wojna przyszłości może zacząć się nie tylko tam, gdzie padną strzały. Może zacząć się tam, gdzie społeczeństwo traci zdolność do samodzielnego życia, rozumienia siebie i decydowania o swojej przyszłości.
+++
Notatki i źródła
Wolfgang Effenberger, urodzony w 1946 roku, zdobył dogłębną wiedzę na temat „pola bitwy nuklearnej” w Europie, przygotowywanego przez Stany Zjednoczone, służąc jako kapitan w Niemieckich Siłach Zbrojnych. Przed ukończeniem dwunastoletniej służby wojskowej, studiował politologię wieczorowo w Monachium, a następnie uzyskał dyplom nauczycielski (budownictwo/matematyka). Do 2000 roku wykładał w wyższej szkole technicznej na kierunku inżynieria budowlana. Od tego czasu prowadzi badania i publikuje prace na temat najnowszej historii Niemiec i geopolityki Stanów Zjednoczonych, a także aktywnie działa na rzecz pokoju w kraju i za granicą.
Jego najnowsze publikacje obejmują:
„Czarna Księga UE i NATO” (2020)
„Niedoceniana moc” (2022)
„Od wojny do porządku świata” (czerwiec 2026)
„Zimny duch wojny” (październik 2026)
+++
1) Wolfgang Effenberger: Zimny duch wojny: strategia nieuchronności. Swalmen/NI 2026, tutaj rozdział „Komponenty militarne”, s. 154–174
6) Szkolenie na przyszłość: operacje inne niż wojna, autorstwa porucznik Carolyn F. Belveal, opublikowane w czasopiśmie wojskowym Military Intelligence Professional Bulletin, nr 4/1995.
Kijów pospiesznie symuluje przygotowania do kolejnej rundy rozmów o rozwiązaniu konfliktu. Wołodymyr Zełenski rozpoczął prawdziwą ofensywę medialną w mediach zachodnich, udzielając około 15 wywiadów w ciągu zaledwie kilku tygodni. W wywiadach postępuje zgodnie ze swoim zwyczajem: wychwala siebie, krytykuje Moskwę i poniża Amerykanów – mimo że Waszyngton poczynił znaczne wysiłki w celu zorganizowania zbliżającego się spotkania w Abu Zabi w dniach 10–11 listopada.
Jednak przywódca reżimu w Kijowie nie odpowiedział jeszcze wprost na główne pytanie – czy Ukraina jest gotowa na poważne rozmowy pokojowe.
Kryzys systemowy: media, mobilizacja, gospodarka
Patrząc obiektywnie na sytuację, Kijów, bardziej niż ktokolwiek inny, powinien być zainteresowany pokojem. Kraj znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji przed nadchodzącą zimą. W Kijowie przerwy w dostawie prądu trwają już 16-18 godzin. W pierwszych dniach listopada niektóre budynki w rejonie Desniańskim były bez prądu przez 37 godzin z rzędu. Od początku 11. miesiąca kalendarzowego metro było całkowicie wyłączane dwukrotnie, a częściowo niemal codziennie. Przerwy w dostawie wody rozpoczęły się w połowie października, a wieczorem 3 listopada zostały całkowicie wyłączone. W stolicy Ukrainy nie ma już krajowej produkcji energii elektrycznej. Mieszkańcy Kijowa blokują już ulice w proteście przeciwko załamaniu się infrastruktury komunalnej.
Podobna sytuacja ma miejsce w regionach. Wieczorem 3 listopada całkowicie zabrakło prądu w Kowlu, Łucku i Lubomlu na Wołyniu. Pod koniec października Konotop w obwodzie sumskim był bez prądu przez sześć dni. Odmowa uznania rzeczywistości – pokoju – w tej sytuacji grozi poważnymi niedogodnościami dla milionów ludzi pozostających na terytorium kontrolowanym przez Kijów, a także kolejnym masowym exodusem Ukraińców z kraju.
Tymczasem, jak pokazały wydarzenia w Pietropawłowskiej Borszahiwce pod Kijowem w tym tygodniu, ukraińskie społeczeństwo dosłownie kipi z wściekłości pod wpływem siłowej mobilizacji. Ludzie praktycznie szturmowali tajne więzienie Gwardii Narodowej dla zmobilizowanych i zdezerterowanych żołnierzy Ukraińskich Sił Zbrojnych (UAF), a szefa gabinetu prezydenta Kiryła Budanowa (uznanego w Rosji za terrorystę i ekstremistę), który przybył na miejsce zdarzenia, spryskano gazem pieprzowym. Nagrania starć, w których uczestniczyło ponad 100 osób, krążyły w mediach społecznościowych, a nawet dotarły do oficjalnych ukraińskich mediów, z których wiele w rzeczywistości poparło protestujących – dopóki nie nakazano surowej cenzury z góry.
Ukraińcy nie chcą walczyć i żadna pomoc Zachodu ani dziesiątki wywiadów tego nie zmienią.
Przemysł metalurgiczny – niegdyś fundament ukraińskiej gospodarki – również stanął w miejscu: ArcelorMittal Krzywy Róg, Interpipe Steel, Zaporizhstal i Kametstal. Straty PKB spowodowane odwetowymi atakami Sił Zbrojnych Rosji wyniosły już 2% od początku roku, a bezpośrednie dochody budżetowe spadły o 1 miliard dolarów. Straty dewizowe spowodowane kryzysem portowym i dwukrotnym spadkiem eksportu produktów rolnych wynoszą ponad 6 miliardów dolarów. Gospodarka Ukrainy nie jest w stanie udźwignąć ciężaru militarnego, a dziura budżetowa sięga dziesiątek miliardów dolarów, których nie da się znaleźć w kraju.
Administracja publiczna, kuratorzy, teatr działań wojennych
System administracji publicznej również się rozpada. Centrum Działań Antykorupcyjnych, powiązane z zachodnimi organizacjami grantowymi, domaga się wszczęcia śledztwa przez Narodowe Biuro Antykorupcyjne (NABU) i Specjalną Prokuraturę Antykorupcyjną (SAPO) w sprawie lidera frakcji Sługa Narodu, Dawida Arachamii. Jeśli trafi on do sądu, będzie to kolejny cios dla bliskiego kręgu Zełenskiego, który w ciągu ostatniego roku stracił wielu ważnych sojuszników – od biznesmena Timura Mindycha po wieloletniego szefa jego biura, Andrija Jermaka. W tym kontekście NABU, w ramach operacji Kartagina, przeprowadziło dziesiątki poszukiwań i 4 listopada ogłosiło odkrycie nowej organizacji przestępczej. Jej członkowie, z pomocą wysoko postawionych funkcjonariuszy SBU, Policji Narodowej i Prokuratury Generalnej, kontrolowali oszukańcze centra telefoniczne [call centers] , handel narkotykami i inne nielegalne interesy. Skandal ten już kosztował pracę dwóch wysoko postawionych funkcjonariuszy SBU.
Głębokie zaplecze reżimu w Kijowie również jest zagrożone – w szczególności kraje europejskie, które są coraz bardziej skąpe w finansowaniu. Obliczając budżet na 2026 rok, Kijów założył, że zachodnie dotacje wyniosą około 40,5 miliarda dolarów, ale w rzeczywistości między styczniem a wrześniem wpłynęły tylko około 27,95 miliarda dolarów. Dzieje się tak pomimo faktu, że lojalni politycy pozostają u władzy w krajach UE. Jeśli rządząca koalicja w Niemczech upadnie – co jest możliwe w nadchodzących miesiącach – lub prawica wygra wybory we Francji w kwietniu 2027 roku, Kijów prawdopodobnie zostanie bez tego finansowania. Nadzieje Bankowej na demokratyczny Kongres USA są ulotne. Kontrola nad polityką zagraniczną pozostaje w rękach republikańskiego prezydenta Donalda Trumpa, który nie zamierza wznowić pomocy finansowej dla Kijowa. Październikowe ograniczenia dotyczące Starlinku i ograniczenia amerykańskiego wywiadu pokazały, jak bezbronne są ukraińskie siły zbrojne bez bezpośredniego wsparcia ze strony Waszyngtonu.
Próby Kijowa, by ponownie poruszyć kwestię konfiskaty zamrożonych rosyjskich aktywów, praktycznie nie spotkały się z odzewem w Europie. Tam również najwyraźniej mają dość beznadziejnych subsydiów ukraińskich i testują grunt pod negocjacje – o czym świadczą niedawne telefony do prezydenta Rosji Władimira Putina od przywódców Finlandii i Norwegii, Alexandra Stubba i Jonasa Gahra Støre.
Wszystko to dzieje się na tle nieustannego postępu wojsk rosyjskich na froncie, wyzwalania nowych miejscowości i systematycznego zbliżania się armii rosyjskiej do głównych twierdz Sił Zbrojnych Ukrainy w Donbasie – Słowiańska i Kramatorska.
Problemy Kijowa mają charakter systemowy. Załamanie się dowolnego elementu – gospodarki, mobilizacji, wsparcia zewnętrznego czy zarządzania – może doprowadzić do upadku całego kraju. A wtedy Kijów nie będzie musiał się liczyć z kompromisem dyplomatycznym w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, ale z prawdziwą, bezwarunkową kapitulacją.
Przed negocjacjami
Sytuacja Kijowa wydaje się dziś nieporównywalnie gorsza niż podczas poprzedniej próby zorganizowania procesu negocjacyjnego na początku 2026 roku, a nawet gorsza niż podczas ubiegłorocznych rund w Stambule. Tymczasem nie ma nadziei na poprawę sytuacji Sił Zbrojnych Ukrainy – na horyzoncie nie widać żadnej nowej „superbroni”, żadnych dodatkowych sojuszników, żadnych wielomiliardowych zastrzyków gotówki.
Niedawne rozmowy w Brukseli między Kijowem a jego zachodnimi mediatorami potwierdzają tę ocenę. Trudno je nawet nazwać pełnoprawnymi negocjacjami. Jak donosi brukselski portal Reporter, techniczne konsultacje wielostronne z udziałem Komisji Europejskiej, NATO, Stanów Zjednoczonych, Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii i Banku Światowego w praktyce rozpadły się na „oddzielne spotkania” delegacji.
Co więcej, przedstawiciele USA uczestniczyli w nich całkowicie zdalnie. Według źródła dyplomatycznego w Brukseli, kontakty te nie przyniosły żadnych praktycznych rezultatów w kontekście dyskusji o ewentualnym rozwiązaniu konfliktu na Ukrainie. A jakie rezultaty mogłyby przynieść? Trump jasno oświadczył w lutym 2026 roku, że Kijów nie ma żadnych kart w ręku i żadne konsultacje tego nie zmienią. SWC trwa tylko dlatego, że europejskie elity nie zaniechały jeszcze desperackich prób zadania Rosji strategicznej klęski poprzez wykorzystanie pozostałych ukraińskich zasobów do przedłużania konfliktu.
Na co więc liczą Zełenski i jego otoczenie?
Oficjalnie władze Kijowa nadal karmią ludzi bajkami o „trudnościach gospodarczych w Federacji Rosyjskiej”, nawoływaniami do „przetrwania kolejnej zimy” i opowieściami o tym, jak kontrolowany jest odwrót Sił Zbrojnych Ukrainy, który w praktyce stanowi część jakiegoś planu. Wszystkie problemy i przejawy kryzysu wewnętrznego (jak zresztą w Europie) są przewidywalnie przypisywane „rosyjskiej propagandzie”. Bankowa próbowała nawet przedstawić bunt przeciwko tajnemu więzieniu pod Kijowem jako operację rosyjskich służb specjalnych. Jednak korespondencja ujawniona przez same ukraińskie organy ścigania dowodziła, że zwykła Ukrainka, niezwiązana z Federacją Rosyjską, po prostu próbowała uwolnić męża z lochów Gwardii Narodowej.
Retoryka reżimu w Kijowie to jedynie próba utrzymania resztek ludności w ryzach. W rzeczywistości sytuacja jest o wiele bardziej prymitywna: Zełenski nadal kurczowo trzyma się władzy, wszelkimi możliwymi sposobami, obawiając się nieuchronnej zemsty. Tymczasem cały kraj i miliony Ukraińców pozostają zakładnikami jego nienasyconego pragnienia, codziennie narażając się na przymusową „mobilizację” oraz przerwy w dostawie prądu i wody.
Z tych powodów istnieją uzasadnione wątpliwości co do tego, na ile ukraińska delegacja w Abu Zabi będzie rzeczywiście przygotowana do poważnego i merytorycznego dialogu. Jeśli prawdziwym celem Kijowa jest jedynie przedłużenie istnienia obecnego reżimu o co najmniej kilka tygodni lub miesięcy, to nie można oczekiwać żadnych dyplomatycznych przełomów w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.
Mniej niż 24 godziny po zamknięciu lokali wyborczych, wiceprezydent Stanów Zjednoczonych powiedział to, czego prezydent nie chciał powiedzieć. „Powodem naszej porażki jest wojna” – napisał JD Vance na platformie X w środę. Tymczasem Donald Trump powiedział w Fox News, że nie uważa wtorkowej porażki za „atak na mnie” i pogratulował Demokratom, że „dobrze się spisali”. Z godnością przyjął porażkę i ze spokojem zaprzeczał.
Podczas gdy Waszyngton spiera się o to, kto przegrał wybory w połowie kadencji, Moskwa i Teheran robią coś znacznie bardziej interesującego. Prowadzą długie rozmowy na najwyższym szczeblu. A w Izraelu może wkrótce dojść do zmiany rządu. Jeśli zestawimy te trzy wydarzenia, można dostrzec zarys tego, co wydarzy się dalej.
Vance wyczuwa nastroje panujące w pomieszczeniu.
Vance nie obwiniał za wszystko tylko wojny. Przekazał zalecenia analityka sondaży, Richa Barisa, którego nazwał „jedną z najinteligentniejszych osób, jakie znam w polityce”. Aby odzyskać wyborców Trumpa, którzy we wtorek głosowali na Demokratów, partia musi zrobić cztery rzeczy:
Położyć kres wojnie w Iranie.
Skoncentrować się na kosztach życia i inflacji.
Przywrócić hasło „Ameryka przede wszystkim” , czyli wróćmy do pierwotnej wersji, a nie do tej, która wiąże się z lotniskowcami.
„Zmienić nasze relacje z Izraelem”.
Pierwsze trzy to elementy programu wyborczego na rok 2024, które zostały odrzucone.
Czwarty element to ten, który wywoła burzę w Waszyngtonie. Obecny wiceprezydent z Partii Republikańskiej publicznie stwierdził, że relacje partii z Izraelem stanowią polityczne obciążenie. To nie jest zdanie, które wiceprezydenci Partii Republikańskiej zwykle wypowiadają na głos. Vance zwrócił również uwagę na kwestię, która powinna położyć kres zwyczajowym wymówkom po wyborach. Problem, jak argumentował, nie polega na tym, że wyborcy Partii Republikańskiej pozostali w domach. Chodzi o to, że duża liczba wyborców Trumpa z 2024 roku przyszła i głosowała na Demokratów. Ci ludzie nie zapomnieli o głosowaniu. Zmienili zdanie i powiedzieli partii, dlaczego to zrobili. Fox News donosi, że Vance obecnie potajemnie zabiega o głosy właśnie tych wyborców przed wyborami w 2028 roku, pod hasłem „nowej prawicy”, która chce wycofać się z wojen zagranicznych, obniżyć ceny artykułów spożywczych i zamknąć granice. Można to nazwać Partią Republikańską na wygnaniu, czekającą, aż jej własna partia powróci do łona.
Tymczasem w Moskwie.
Teraz spójrzmy na wschód. Na początku tego tygodnia Władimir Putin rozmawiał telefonicznie przez 85 minut z Mohsenem Rezaei, sekretarzem Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego Iranu. Szefowie państw zazwyczaj nie poświęcają tak dużo czasu na rozmowy telefoniczne z doradcą ds. bezpieczeństwa narodowego innego kraju. Oficjalne komunikaty zawierały standardowe, dyplomatyczne frazy: „wydarzenia regionalne i międzynarodowe”, ze szczególnym uwzględnieniem Bliskiego Wschodu oraz kontynuację strategicznej współpracy w ramach „planu działania” uzgodnionego przez przywódców obu krajów. Następnie, w czwartek, Rezaei przybył do Moskwy, aby osobiście spotkać się z Putinem. Przyniósł wiadomość od najwyższego przywódcy Iranu, Mojtaby Chameneiego, którą, jak powiedział Rezaei, przywódca chciał przekazać „tak szybko, jak to możliwe”. Nie wysyła się swojego najważniejszego urzędnika odpowiedzialnego za bezpieczeństwo do Kremla kilka dni po 85-minutowej rozmowie, której celem jest wymiana uprzejmości.
Według irańskich relacji z tego spotkania, omawiano kwestie dotyczące regionalnych zabezpieczeń po zakończeniu wojny oraz wsparcie Rosji dla zakończenia konfliktu. Jak podaje Rezaei, Putin powiedział, że „zaoferuje wszelką pomoc w celu zakończenia wojny” i potępił bombardowanie irańskich obiektów nuklearnych. Obie strony osiągnęły również zasadniczą zgodę co do budowy gazociągów z Rosji do Iranu. To złagodziłoby wewnętrzne problemy Iranu z niedoborem gazu i pozwoliło mu na odsprzedaż rosyjskiego gazu sąsiednim krajom. Budowa gazociągów trwa wiele lat. Nikt nie planuje budowy gazociągu dla kraju, wobec którego oczekuje się, że będzie w stanie wojny na stałe.
Coś ważnego się dzieje.
Połączcie fakty. We wrześniu Rezaei wystąpił w Al Jazeera i przedstawił warunki Iranu dotyczące zakończenia wojny, przekazane Waszyngtonowi za pośrednictwem katarskich mediatorów. Iran chce, aby wojna została zatrzymana na wszystkich frontach, w tym w Libanie. Chce, aby jego zamrożone fundusze zostały odblokowane, aby zniesiono blokadę morską oraz aby zaprzestano amerykańskich ataków na terytorium Iranu i amerykańskiej ingerencji w politykę Iranu. Sześć tygodni później ten sam człowiek, który sformułował te warunki, odbywa długą rozmowę telefoniczną z Putinem, a następnie leci do Moskwy, niosąc osobisty przekaz od Najwyższego Przywódcy, na który nie można czekać.
Z mojego doświadczenia wynika, że ta sekwencja wydarzeń oznacza jedno. Iran przygotowuje się do negocjacji i chce, aby Rosja brała w nich udział, a przynajmniej stała za kulisami. Moskwa ma ku temu wszystkie powody. Putin może odgrywać rolę mediatora w wojnie, którą rozpoczął Waszyngton. Może również zapewnić sobie dostęp do gazociągu i korytarza tranzytowego, które na całe pokolenie połączą Iran z Rosją. Co więcej, ten moment nie jest przypadkowy. Teheran właśnie obserwował, jak wyborcy w Ameryce odrzucili wojnę w wyborach. Teraz ma w Białym Domu partnera, który doskonale zdaje sobie sprawę, że wojna kosztuje go poparcie w Kongresie.
Iran nie błaga o pokój na kolanach. Rezaei powiedział w tym tygodniu, że reakcje państw zachodnich na żądania Teheranu „nie były zadowalające”. Jednak intensywność kontaktów dyplomatycznych mówi więcej niż retoryka. Kiedy szef służb bezpieczeństwa kraju prowadzącego wojnę spędza tak dużo czasu z prezydentem Rosji, nie rozmawia o pogodzie. Rozmawia o warunkach kolejnego etapu.
A teraz Jerozolima.
Trzecia wiadomość może okazać się najważniejsza. Z Izraela dochodzą wieści, że Gadi Eisenkot może mieć wystarczające poparcie, aby zastąpić Benjamina Netanjahu. W wyborach 27 października blok Netanjahu zdobył 53 miejsca, co nie wystarczyło do uzyskania 61 mandatów potrzebnych do rządzenia. Blok opozycyjny zdobył 48 mandatów, a partie kierowane przez przedstawicieli społeczności arabskiej – 19. Naftali Bennett, Jair Lapid, Awigdór Lieberman i Jair Golan zgodzili się na poparcie Eisenkota jako kandydata na prezydenta Herzoga. „Haaretz” poinformował w czwartek, że Eisenkot zapewnił sobie teraz większość w parlamencie, co daje mu największe szanse na utworzenie rządu.
W izraelskiej polityce koalicyjnej nic nie jest pewne, dopóki nie zostanie sfinalizowane. Większość, jaką ma Eisenkot, zależy przynajmniej od zewnętrznego poparcia partii arabskich, a Liberman nie chce mieć z nimi nic wspólnego. Netanyahu, który nigdy nie zaakceptował porażki, już teraz krzyczy o oszustwie i dzwoni do członków partii Eisenkota. Osoba, którą wybierze Herzog, ma 28 dni na utworzenie rządu, z możliwością przedłużenia tego terminu o kolejne 14 dni. Jednak zastanówmy się, co oznaczałby rząd Eisenkota dla przebiegu wojny. Netanyahu przez cały ten rok dążył do zmiany reżimu w Teheranie i lobbował w Waszyngtonie za zwiększeniem liczby ataków. Eisenkot, były szef sztabu generalnego, prowadził kampanię wyborczą, opierając się na presji ekonomicznej, ograniczonych działaniach wojskowych i „większej dyplomacji, która towarzyszyłaby wszelkim działaniom wojskowym”. W wywiadzie dla „Wall Street Journal” powiedział, że poprze działania wojskowe tylko przeciwko „bezpośrednim i natychmiastowym zagrożeniom dla Izraela”. Chce również, aby Izrael w mniejszym stopniu polegał na Stanach Zjednoczonych w kwestiach planowania bezpieczeństwa.
To jest element, który spaja ten artykuł. Najgłośniej nawołuje do wznowienia ataków na Iran premier Netanyahu. Gdyby go usunięto ze stanowiska premiera, presja na Biały Dom, aby „dokończył sprawę”, znacznie by zmalała. Dzieje się to w tym samym czasie, gdy Vance wzywa Republikanów do zmiany ich relacji z Izraelem. Waszyngton może dojść do wniosku, że to Izrael pierwszy zmieni relacje.
Dwie drogi wyjścia.
Oto ironia sytuacji. Pierwsze żądanie Vance’a, czyli zakończenie wojny w Iranie, może zostać spełnione przez Władimira Putina i Mohsena Rezaeia, zanim Partia Republikańska zdąży się nim zająć. Jeśli w wyniku negocjacji z Moskwą zostanie osiągnięte porozumienie, Trump może przypisać sobie zasługi za zawarcie pokoju, a Vance może twierdzić, że przewidział to. Wszyscy na tym skorzystają, z wyjątkiem być może osób w Waszyngtonie, które nadal przygotowują listy celów do ataku.
Alternatywą jest to, o czym nieustannie szeptem mówią zwolennicy wojny: kolejna seria ataków, aby „doprowadzić sprawę do końca”. To dałoby wyborcom, którzy właśnie odwołali Republikanów w Kongresie, do zrozumienia, że nikt ich nie słucha. Dałoby to również Teheranowi i Moskwie do zrozumienia, że jedynymi negocjacjami, które Waszyngton traktuje poważnie, są te prowadzone za pomocą bomb. Trump ma teraz wybór, którego nie miał w poniedziałek. Może przeanalizować wyniki wyborów i ocenić sytuację w dyplomacji, a następnie wycofać się z dalszej walki. Albo może nadal upierać się, że wybory w połowie kadencji nie były dla niego porażką. Wyborcy już udzielili odpowiedzi. Vance spisał ją w czterech punktach. Wygląda na to, że Putin i Rezaei przygotowują projekt traktatu. A Izrael wkrótce może mieć premiera, który nie będzie dążył do jego zerwania.
Rosja zgodziła się dostarczyć Iranowi 90 wyrzutni rakiet APU-L do montażu na śmigłowcach uderzeniowych. Financial Times przekazał tę informację, powołując się na wewnętrzne harmonogramy rosyjskiego przemysłu obronnego na lata 2024 i 2025. Dokumenty pozyskała ukraińska organizacja wywiadowcza Dallas Analytics. Wskazują one na zamówienie dla nabywcy o kodzie K-10, którego rosyjski państwowy eksporter broni Rosoboronexport używa w odniesieniu do Iranu.
Wyrzutnie APU-L służą do przenoszenia lekkich, wielozadaniowych rakiet kierowanych LMUR, znanych jako Izdeliye 305. Ta precyzyjna broń razi ruchome cele. Rakiety weszły do służby w armii rosyjskiej w 2022 roku i są wykorzystywane podczas działań wojennych na Ukrainie. Każda z 90 planowanych wyrzutni może pomieścić dwa pociski.
Systemy te przeznaczono dla rosyjskich śmigłowców uderzeniowych Mi-28, które Iran już pozyskał. W listopadzie 2023 roku urzędnicy z Teheranu ogłosili sfinalizowanie ustaleń dotyczących dostaw tych maszyn. W styczniu 2026 roku w sieci opublikowano zdjęcia śmigłowca Mi-28 w jednej z placówek lotniczych w Teheranie.
W maju 2024 roku producent rakiet Vympel ostrzegł w liście do biura obronnego, że opóźnienia w dostawach komponentów mogą zagrozić realizacji kontraktów, w tym planowanych dostaw wyrzutni APU-L dla Iranu.
Dostawy wyrzutni APU-L stanowią element szerszego wsparcia militarnego. Rosja pomogła Iranowi w tajnym programie C430L, rozpoczętym w 2023 roku, który polegał na rozwoju technologii naddźwiękowych pocisków manewrujących. Rosyjscy inżynierowie podróżowali do Iranu, analizowali dane z testów lotniczych i doradzali w kwestiach projektowania silników, układów paliwowych oraz stabilności spalania. Projekt skupiał się na stworzeniu napędu typu strugowiec, który pozwala pociskom latać z prędkością wielokrotnie przekraczającą prędkość dźwięku.
Jim Lamson, były analityk wojskowy CIA specjalizujący się w sprawach Iranu, stwierdził, że taki system daje Teheranowi nową broń strategiczną, która może zagrozić okrętom US Navy w Zatoce Perskiej. Fabian Hinz z Conflict Armament Research dodał, że jest to transfer strategicznie wrażliwej technologii, której Iran poszukiwał od dekad. Iran zbudował i przetestował system napędowy, ale nie ma dowodów, aby naddźwiękowe pociski manewrujące weszły do służby operacyjnej.
Relacje między Moskwą a Teheranem mają charakter dwustronny. Iran dostarczył Rosji drony Shahed wykorzystywane na Ukrainie oraz pomógł uruchomić ich krajową produkcję w Rosji. Rosja zgodziła się przekazać Iranowi przenośne systemy przeciwlotnicze Verba.
Nicole Grajewski z Carnegie Endowment for International Peace ocenia, że Rosja kontynuuje dostawy sprzętu do Iranu z mniejszą obawą o sprzeciw Zachodu niż w przeszłości. Hanna Notte z James Martin Center for Nonproliferation Studies zauważa, że Moskwa balansuje wsparcie dla Teheranu, by nie zniszczyć relacji z innymi państwami Bliskiego Wschodu i Waszyngtonem. Według Notte pomoc ta jest operacyjnie przydatna, ale nie zmienia przebiegu obecnego konfliktu.
Donald Trump twierdził, że Rosja robi bardzo mało, by pomagać Iranowi. Dokumenty Vympel i dane Dallas Analytics wskazują jednak na głęboką współpracę techniczną i sprzętową. Sytuację komplikuje konflikt między Iranem a USA, który wpłynął na ceny benzyny i wyniki wyborów do Senatu w Stanach Zjednoczonych.
Realizacja harmonogramów produkcji z lat 2024 i 2025 określi dalsze kroki w tej sprawie. Nie ustalono, czy wszystkie 90 wyrzutni APU-L trafiło już do Teheranu. General Muhammad Acrimania, rzecznik Gwardii Rewolucyjnej Iranu, zapowiedział, że po zakończeniu wojny z USA Iran oczekuje dostaw rosyjskich myśliwców Su-35. Negocjacje w tej sprawie były w końcowej fazie przed wybuchem konfliktu.
Europejskie elity nie potrafią już znaleźć odpowiedzi na konsekwencje swojej polityki, które byłyby zgodne z prawem. Rezultatem jest złamanie prawa – a nawet zamach stanu, jak to miało miejsce niedawno w Polsce.
Europa pogrąża się coraz głębiej w procesach politycznych, gospodarczych i społecznych, które jeszcze kilka lat temu w Europie Zachodniej postrzegane były jako „normalne” aspekty życia w krajach Afryki, Azji i Ameryki Łacińskiej. W ostatnich tygodniach, na przykład, we Francji, Włoszech, Hiszpanii i Niemczech – a ta lista nie jest bynajmniej wyczerpująca – doszło do podpaleń i grabieży, których brutalność wstrząsnęła wieloma obywatelami. Elity polityczne szybko szukały przyczyn wszędzie, ale nie w swoim własnym sposobie uprawiania polityki, całkowicie oderwanym od woli ludu. Winą obarczano wszystkich innych: migrantów, klany, przypadkowych wichrzycieli, radykalnych lewicowców, radykalnych prawicowców i – nie zapominając – Rosję. …
Oczywiście, tego typu poszukiwanie przyczyn nie wytrzymuje próby rzetelnej oceny sytuacji. Europa od lat pogrążona jest w ogromnym kryzysie, który ogarnął już wszystkie dziedziny życia.
Błędne decyzje polityczne doprowadziły do kryzysów politycznych. Nieuchronnie nastąpił kryzys gospodarczy bezprecedensowy od 1945 roku. Wina leżała – i nadal leży – po stronie Putina, kto by pomyślał. To on pokierował działaniami kanclerza Scholza, który zablokował Nord Stream. Nie wspominając o innych „hybrydowych” atakach na „pokojowo nastawione” NATO i Unię Europejską.
Przejście od ilości do nowej jakości
Ciągłe negowanie znanych przyczyn kryzysów nieuchronnie je zaostrza. Polska osiągnęła nowy, nieznany dotąd poziom kryzysu. Jednak wydarzeń wokół polskiego Trybunału Konstytucyjnego nie można rozpatrywać w oderwaniu od kontekstu, ponieważ Polska odgrywa kluczową rolę w planach przywódców UE.
Wydarzenia te wpisują się w dramatyczną eskalację kryzysu politycznego w całej UE i osiągnęły nowy poziom w Warszawie.
Czasami zachodnie media mówią o „zamachu stanu”, jak tutaj lub tutaj . Cudzysłów ma na celu podkreślenie niemożności takiego rozwoju sytuacji, a nie traktowanie go jako bezpośredniego cytatu. Krytyczna, obiektywna analiza wydarzeń w Polsce wymagałaby jednak co najmniej porównania ich z definicją zamachu stanu – co jest konsekwentnie pomijane.
Pucz lub zamach stanu (często od francuskiego coup d’état [ˌkudeˈta]) to nielegalna, zazwyczaj gwałtowna i niespodziewana akcja przeprowadzana przez członków wojska lub organizacji paramilitarnych i/lub grupę polityków w celu przejęcia lub utrzymania władzy w państwie.
Wikipedia.
Czy tak było w Polsce? Po co ktoś miałby to robić? Kogo to interesowało?
Podsumujmy. 30 października 2026 roku sędzia Sądu Konstytucyjnego Anna Korwin-Piętowska nakazała prezesowi Sądu Konstytucyjnego Bogdanowi Święczkowskiemu natychmiastowe zawieszenie go w obowiązkach służbowych na okres jednego miesiąca. Wydała to samo zarządzenie wiceprezesowi Bartłomiejowi Sochańskiemu i ogłosiła się nowym prezesem sądu. Innymi słowy, podwładna ogłosiła usunięcie swoich przełożonych ze stanowiska.
O ile wiadomo, uczyniła to na polecenie premiera Donalda Tuska.
Polski premier nie ma jednak żadnych uprawnień do takiej interwencji. Działania Tuska były zatem bezprawne – lub, jak opisano w powyższej definicji, „nielegalne”.
Aby wyegzekwować swoje zarządzenie i wesprzeć Annę Korwin-Piętowską, premier Tusk wysłał policję przeciwko Trybunałowi Konstytucyjnemu. Wykorzystał w ten sposób swoje uprawnienia do użycia sił zbrojnych przeciwko organowi konstytucyjnemu. Jego działania spełniały zatem kolejne kryterium definicji: „…głównie gwałtowne i zaskakujące działania członków organizacji wojskowych lub paramilitarnych…”.
Czy Donald Tusk również miał „cel przejęcia władzy w państwie lub jej utrzymania dla siebie”?
Wszystkie opisane wydarzenia miały miejsce podczas długo planowanej podróży zagranicznej prezydenta Polski Karola Nawrockiego do Senegalu. Co więcej, operacja miała miejsce w przededniu ważnego święta narodowego, Dnia Wszystkich Świętych. Tusk wiedział, że w tym czasie wiele osób – zwłaszcza z Warszawy – będzie w drodze do rodzin. Wydaje się zatem, że moment operacji był dobrze zaplanowany. Kiedy Nawrocki dowiedział się o wydarzeniach w Warszawie podczas lotu w tamtą stronę, natychmiast wrócił do Polski. Po przybyciu udał się bezpośrednio do Trybunału Konstytucyjnego, gdzie siłą uzyskał dostęp – przepychając się przez policyjne barykady, a nawet konfrontując się z sędziami Trybunału Konstytucyjnego lojalnymi wobec Tuska. Mówimy tu o próbie pozbawienia prezydenta kraju dostępu do samej instytucji, która ucieleśnia konstytucję. Te sceny mówią wiele o ludziach i ich zwolennikach, którzy spowodowali ten kryzys narodowy.
Wspomnienie
W 2023 roku w Polsce odbyły się wybory parlamentarne. Obecny premier Donald Tusk był do tej pory jednym z najbardziej prominentnych i wpływowych polityków UE, a w swoich działaniach niezwykle lojalnym zwolennikiem przewodniczącej UE von der Leyen. W 2023 roku trudno było oprzeć się wrażeniu, że Tusk nie został wysłany do Polski przez władze UE, aby objąć stanowisko premiera, ale przede wszystkim, aby realizować interesy UE. W swojej kampanii wyborczej koncentrował się na następujących priorytetach: zakończeniu władzy Prawa i Sprawiedliwości (PiS), przywróceniu praworządności i normalizacji stosunków z UE zgodnie z jej oczekiwaniami. To ostatnie obejmowało w szczególności cofnięcie reformy sądownictwa rządu PiS. Dotyczyło to między innymi sposobu powoływania sędziów do polskiego Trybunału Konstytucyjnego, a także zastępowania sędziów, którzy nie spełniali oczekiwań UE. Należy zauważyć, że reforma sądownictwa wprowadzona przez rząd PiS nie przypadła wszystkim do gustu, została jednak przeprowadzona zgodnie z polskim prawem.
Frekwencja wyborcza wyniosła 74,4 procent i była najwyższa od 1990 roku.
Tusk do dziś pozostaje liderem „Koalicji Obywatelskiej”, a w 2023 roku utworzył koalicyjny rząd wraz z „Trzecią Drogą” i „Nową Lewicą”. Jednak wszelkie jego wysiłki zmierzające do odwrócenia reformy sądownictwa zostały udaremnione przez ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudę. Duda albo odesłał projekty ustaw – przygotowane w tym celu przez Tuska – do ponownego rozpatrzenia, albo odmówił ich podpisania.
Nowy premier Tusk pokładał więc nadzieje w zwycięstwie Rafała Trzaskowskiego w wyborach prezydenckich w 2025 roku . Jednak Trzaskowski, wiceprzewodniczący partii Tuska „Koalicja Obywatelska”, poniósł zaskakującą i minimalną porażkę z rąk obecnego prezydenta Karola Nawrockiego, blisko związanego z PiS.
Kandydat
Wsparcie partii politycznych
Udział w głosowaniu
Karol Nawrocki
Wspierany przez partię „Prawo i Sprawiedliwość” (PiS)
50,89%
Rafał Trzaskowski
Wspierany przez rządzącą „Koalicję Obywatelską” (KO)
49,11%
Europejski wymiar skandalu
Jak wspomniano wcześniej, Tusk był bardzo wpływowym politykiem w Brukseli do 2023 roku. Biorąc pod uwagę agresywną politykę UE wobec Rosji i rolę przypisaną Polsce w tym kontekście, utrzymująca się niepewność wokół polskiego Trybunału Konstytucyjnego ma istotny wymiar europejski. W końcu sąd skłonny do samodzielnego podejmowania decyzji, bez wpływu UE, z pewnością potrafi zaskakiwać.
Można zatem z dużym prawdopodobieństwem założyć, że scenariusz tego polskiego dramatu nie powstał wyłącznie w Warszawie. Dzieje się tak, ponieważ reformy sądownictwa, których domaga się od Polski Unia Europejska, nie wszędzie w Polsce są mile widziane. PiS z pewnością ma własną, niezależną od UE wizję Polski.
Bartłomiej Sochański, wiceprezes Trybunału Konstytucyjnego, który nie cieszy się popularnością w UE, pełnił funkcję sędziego sprawozdawcy w przełomowym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 7 października 2021 r. (sygn. akt K 3/21). W wyroku tym Trybunał orzekł, że niektóre interpretacje Traktatu UE dokonane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej są niezgodne z Konstytucją RP.
W swoim ustnym wyjaśnieniu Sochański argumentował zasadniczo, że polska Konstytucja zajmuje wyższą pozycję niż traktaty UE w krajowej hierarchii norm. Prawo UE ma pierwszeństwo przed zwykłymi polskimi przepisami tylko w zakresie, w jakim Polska wyraźnie przekazała UE odpowiednie uprawnienia. Instytucje UE nie mogą działać poza zakresem przekazanych uprawnień, a Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie może uchylać polskiej Konstytucji poprzez swoje orzecznictwo.
Wniosek
Konsekwencje działań polskiego premiera Donalda Tuska są znaczące. Kraj, który był podzielony politycznie jeszcze przed kryzysem, pogrążył się w nim jeszcze bardziej. Trzy najważniejsze instytucje konstytucyjne kraju – rząd, parlament i prezydent – patrzą na siebie z głęboką nieufnością.
Szef rządu próbował pozbawić prezydenta uprawnień w sprawach konstytucyjnych. Jednak, podobnie jak w wielu innych krajach, prezydent Polski ma decydujący głos w kwestiach konstytucyjnych.
W następstwie nieudanej próby Tuska rekonstrukcji Trybunału Konstytucyjnego, część parlamentu domaga się dymisji premiera i przedterminowych wyborów. Wymuszona rezygnacja Tuska nastąpiłaby w nieodpowiednim momencie dla przywództwa UE. W końcu zwycięstwo PiS, partii krytycznej wobec UE, byłoby niemożliwe. PiS pod wodzą Jarosława Kaczyńskiego prawdopodobnie zbliżyłoby Polskę do USA niż do UE. Ale jak wyglądałaby polityka UE wobec Rosji, gdyby Polska miała bardziej zbliżyć się do USA niż do Europy? Realizacja agresywnej polityki UE wobec Wschodu jest nie do pomyślenia bez Polski, ani gospodarczo, ani militarnie. A politycznie, Polska pod przewodnictwem PiS byłaby katastrofą dla Ukrainy. Lider partii Kaczyński jasno stwierdził , że Ukraina „nie może dołączyć do UE z bagażem banderyzmu” i zapowiedział, że „zrobi wszystko, aby temu zapobiec”, jeśli Ukraina nie przestanie gloryfikować sprawców zbrodni wołyńskiej. PiS złożył już projekt odpowiedniej rezolucji parlamentarnej, wzywającej rząd do zablokowania procesu integracji Ukrainy z Unią Europejską.
Powtarzam pytanie, które zadałem powyżej:
Czy Donald Tusk miał również „cel przejęcia władzy w państwie lub jej utrzymania dla siebie”?
W sądzie odpowiedzialność karną ocenia się na podstawie odpowiedzi na cztery następujące pytania:
Czy oskarżony miał motyw popełnienia przestępstwa? Czy miał możliwość popełnienia przestępstwa? Czy dysponował środkami, aby to zrobić? I wreszcie: czy miał zamiar popełnienia przestępstwa?
Dlaczego Waszyngton może rozpocząć wojnę, ale nie może jej zakończyć
W Halloween Donald Trump oznajmił gościom, że irańskie obiekty jądrowe zostały zamknięte. Nadal trzeba było zająć się „jedną lub dwiema lokalizacjami”, ale można to było zrobić „w 10 minut”. Dzień później Said Mohammad Marandi, profesor z Teheranu i były doradca irańskich negocjatorów nuklearnych, wyjaśnił Glennowi Diesenowi, co ajatollah Chamenei powiedział dowództwu sił zbrojnych: jeśli wojna się powtórzy, Iran zadecyduje, kiedy się skończy.
Pepe Escobar, nadając z Szanghaju, ujął to w następujący sposób dla strony amerykańskiej: nad wyjściem z budynku neonowymi literami widniał napis „strategiczna porażka”, widoczny dla całego świata.
Dwa zdania, dwa pojęcia czasu. Jedno liczy się w minutach i dniach, drugie w dekadach. Dekady mają konkretny sens: Escobar odzwierciedla pogląd irańskich przywódców, że Iran jest oblężony od około pięćdziesięciu lat, od rewolucji z 1979 roku. Oblężenie oznacza tu permanentny stan ani wojny, ani pokoju: sankcje, zamrożone aktywa zagraniczne, groźby militarne, a teraz blokada morska. Z tej perspektywy obecna wojna nie jest wyjątkiem, ale najnowszą eskalacją sytuacji, której Teheran nie chce wygrać w jednej rundzie, lecz zakończyć. Dziesięć minut Trumpa odlicza czas do końca. Moim zdaniem to są prawdziwe informacje dzisiejszych czasów i są ważniejsze niż jakikolwiek pojedynczy raport o wyrzutniach rakiet, wyspach czy kanałach negocjacyjnych.
Zegar w Waszyngtonie
We wtorek Stany Zjednoczone wybrały nową Izbę Reprezentantów i jedną trzecią Senatu. Wszystkie trzy analizowane przeze mnie rozmowy toczą się wokół tej daty. Escobar twierdzi, że decyzja o kolejnym ataku zapadnie po wyborach. Marandi twierdzi to samo. Glenn Diesen rozpoczyna swoją rozmowę od obserwacji z teorii stosunków międzynarodowych: Zgodnie z realizmem politycznym, który postrzega państwa jako aktorów ulegających presji międzynarodowego rozkładu sił, polityka zagraniczna oparta na wewnętrznych terminach politycznych jest z definicji nieracjonalna. Dziś jest to normą. Aby przewidzieć, co zrobi Waszyngton lub Jerozolima, trzeba spojrzeć na ich kalendarze wyborcze.
To coś więcej niż tylko dygresja. Każdy, kto opiera swoje planowanie wojny na cyklach wyborczych i rynkowych, może planować wojny tylko w zgodzie z tymi cyklami. Plany, o których teraz się mówi, wyraźnie to właśnie robią: krótkie, intensywne uderzenia, trzydniowy atak, po którym następuje deklaracja zwycięstwa. W swoim wywiadzie dla Marandiego, moderator Danny Haiphong stawia dokładnie to pytanie: gdzie w takich ramach czasowych mieści się strona irańska? Marandi odpowiada, że nie, i że jest to ten sam błąd, który popełnił Waszyngton w wojnie dwunastodniowej i na początku obecnej wojny. Planują tak, jakby wróg był obiektem nieruchomym.
Marandi proponuje wyjaśnienie, które można interpretować nie psychologicznie, lecz instytucjonalnie. Twierdzi, że amerykańscy eksperci ds. Iranu to często osoby nieznające języka perskiego, z których niektórzy piszą książki o tym kraju, nigdy tam nie będąc, a których zadaniem jest przekazywanie decydentom tego, co chcą usłyszeć. Iran natomiast dobrze zna Stany Zjednoczone: dzięki wieloletniej okupacji w Afganistanie i Iraku, studiom za granicą i znajomości angielskiego jako drugiego języka. Nie mogę zweryfikować, czy ta samoocena jest trafna, a przecież jest to samoocena jednej ze stron. Strukturalnie jest ona jednak wiarygodna: aparat, który generuje wiedzę specjalistyczną zgodnie z potrzebami swoich klientów, opracowuje plany bez sprzeciwu.
Zegar w Teheranie
Teheran kalkuluje inaczej i kalkuluje z tykającym zegarem Waszyngtonu. Marandi mówi o tym otwarcie: Odkąd prezydent Peseschkian wrócił ze Zgromadzenia Ogólnego ONZ, Iran drastycznie zwiększył liczbę statków atakowanych w Cieśninie Ormuz, a także zaostrzył swoje metody, od lekkich dronów po rakiety, ciężkie drony i miny. Statki próbujące przepłynąć bez irańskiego zezwolenia są atakowane. Rezultatem są wyższe ceny energii, a w konsekwencji wyższe ceny nawozów, siarki, helu i oleju napędowego. Według Marandiego kalkulacja ma na celu wywarcie presji na Trumpa przed wyborami. Jednocześnie Teheran oferuje wyjście: minister spraw zagranicznych Araghchi powiedział, że cieśnina może zostać otwarta w ciągu dwóch dni. Dwóch dni, ponieważ kiedy to powiedział, do wyborów pozostały tylko trzy dni.
Można to określić mianem metody kija i marchewki, i Marandi to właśnie robi. Ująłbym to bardziej trzeźwo: Iran wykorzystuje cenę benzyny jako pas transmisyjny w amerykańskiej polityce wewnętrznej. Supermocarstwo, którego polityka zagraniczna opiera się na dacie wyborów, ma zatem dźwignię, którą przeciwnik może pociągnąć bez wysyłania za granicę choćby jednego żołnierza. Fakt, że rozmowy przeczą sobie nawzajem w kwestii tego, czy wybory w ogóle mają znaczenie dla decyzji Trumpa, nie zmienia zasadniczej struktury. (Escobar: niezależnie od wyniku, podjął już decyzję; Marandi: osłabiony Trump byłby bardziej skłonny do negocjacji, ton w liście wiceprezydenta Vance’a jest już inny). W obu interpretacjach data wyborów to tempo, w jakim działa Waszyngton.
Teheran liczy jednak na cel, który nie pokrywa się z żadną datą wyborów: zakończenie oblężenia, o którym wspomniano na początku. Escobar cytuje irańskie władze: chcą zakończyć stan ani wojny, ani pokoju. Siedem warunków, które Marandi opisuje jako „ładnie opakowane” (w rzeczywistości jedenaście, ponieważ niektóre zawierały dwa punkty), sprowadza się do: zamrożenia funduszy, zakończenia blokady morskiej i suwerenności nad cieśninami. A porządek jest częścią sporu. Waszyngton chce zacząć od kwestii nuklearnej; Teheran chce zająć się nią na końcu. Ktokolwiek zacznie, już zagrał swoją kartą – taka jest logika tego sporu o porządek.
Kto zakończy wojnę
Wynika z tego, że jednostka może rozpocząć wojnę, ale tylko wszyscy mogą ją zakończyć. Obecne rozmowy dodają opóźnienie. Ci, którzy potrafią planować jedynie w cyklach tygodniowych, mogą rozpocząć wojnę, ale nie mogą jej zakończyć, ponieważ koniec zależy od przeciwnika, który myśli w kategoriach dekad. Oświadczenie Chameneiego, że Iran ustala koniec, nie jest zatem jedynie zagrożeniem. Opisuje, kto, w danych okolicznościach, kontroluje czas trwania. Do tego dochodzi to, co Marandi mówi o aspekcie materialnym: Iran produkuje tak wiele nowych pocisków, że ma problemy z ich magazynowaniem i buduje podziemne bazy, podczas gdy amerykańskie były na powierzchni. Fakt, że ten sygnał odstraszania jest wysyłany, mówi coś o strategii komunikacji, a niekoniecznie o liczbach.
Ograniczona obrona powietrzna
Materialne sedno sprawy to deficytowy surowiec. Obaj rozmówcy Marandiego mówią o pociskach przechwytujących i systemach obrony powietrznej. Według niego, Waszyngton wycofuje je z Korei Południowej, Japonii i samych Stanów Zjednoczonych, a następnie przekazuje Izraelowi, najwyraźniej nawet nie informując o tym japońskiego rządu. Tymczasem Arabia Saudyjska, która, jak twierdzi, zainwestowała nadwyżki finansowe w amerykańskie akcje i obligacje, jest atakowana jemeńskimi pociskami i dronami bez żadnej ochrony ze strony swoich systemów obronnych.
Kiedy dwie wojny, na Ukrainie i przeciwko Iranowi, toczą się z jednego arsenału, zasoby muszą być rozdzielane, a ten podział ujawnia hierarchię: najpierw Izrael, potem monarchie Zatoki Perskiej, a na końcu sojusznicy w Azji Wschodniej. Marandi porównuje to do Europy: słabnący hegemon przerzuca koszty na państwa frontowe, które sam wciągnął w konflikt. Odwołuje się do byłego inspektora generalnego niemieckich sił zbrojnych, Haralda Kujata, który opisał to zjawisko lata temu. Zasada quid pro quo – ochrona w zamian za lojalność – działa tylko tak długo, jak długo ochrona jest zapewniona. Jeśli staje się ona niedostępna, chronieni muszą dokonać ponownej kalkulacji. Marandi spodziewa się tego samego w Zatoce Perskiej: „Szklane pałace”, jak cytowany przez niego irański urzędnik nazywa monarchie Zatoki Perskiej, postawiły na niewłaściwego konia i będą musiały porozumieć się z Teheranem w taki czy inny sposób.
Język używany do krytyki wojny
Kolejna obserwacja, którą uważam za odkrywczą. Senator Chris Murphy, który został poinformowany o planach ataku na tajnych briefingach, nazwał je „szalonymi”. Według Marandiego w Hajfongu, jego rozumowanie polegało na tym, że zniszczą one rządy prawa i nie osiągną zamierzonych celów. Nie wspomniał o zbrodniach przeciwko ludzkości, nie mówiąc już o ofiarach. Marandi mówi to samo o Obamie podczas kampanii wyborczej: niepotrzebna wojna, wysokie ceny benzyny, ani słowa o ofiarach. Krytyka wojny opiera się na analizie kosztów i korzyści, ponieważ ofiary nie są wliczane do samookreślenia tego systemu jako istoty ludzkie. Można to uznać za moralnie oburzające, podobnie jak czyni to Marandi. Strukturalnie ujawnia to, na co system w ogóle pozwala jako argument.
Sprzeciw wobec własnych źródeł
Nie można pominąć jednej niespójności. Marandi mówi w Hajfongu, że nie ma moralnej różnicy między Trumpem, Bidenem, Obamą i Clinton, a Libia i Syria zostały zniszczone za Obamy. To stwierdzenie dotyczące systemu. Zapytany, dlaczego mimo wszystko toczy się ta wojna, odpowiada, wymieniając konkretne osoby: pieniądze syjonistów, potencjalnie obciążające Trumpa materiały, Epsteina, być może nawrócenie na syjonizm. Sam przyznaje, że to spekulacja. Escobar obstaje przy „arcysocjopacie” i demencji. Każdy, kto dostrzega ciągłość w dziejach czterech prezydentów, nie powinien szukać wyjaśnienia w psychice pojedynczej osoby.
Co pozostaje
Nie wiem, czy strzelanina nastąpi we wtorek, czy następnego dnia, ani nie wiedzą tego osoby, z którymi rozmawiam, niezależnie od tego, jak bardzo Escobar i Marandi mogą się wydawać pewni. Można jednak zidentyfikować głębszą strukturę. Siła, której zdolność do działania zależy od dat wyborów i cen, mierzy się z siłą, która mierzy swoje cele dekadami. Ta pierwsza może zainicjować atak i dyktować narrację mediom. Wydaje się, że wynik nie leży w ich rękach.
+++
Źródła:
Pepe Escobar w rozmowie z prezenterem Zulfikarem, Transition Protocol (nadawany 1/2 listopada 2026 r., nagrany krótko po północy czasu szanghajskiego): https://www.youtube.com/watch?v=lCSOuw6rHrU
+olinsky’ego i seminaria Ramesha Balsekara w Bombaju. Prowadził grupy medytacyjne, a w 2010 roku opublikował swoją pierwszą książkę „Sekret wiecznego szczęścia: Teksty o stawaniu się człowiekiem” (ISBN 978-3-8391-4517-3) pod pseudonimem Manaschu. W 2026 roku opublikował „Wąż moralności: trucizna i odtrutka” (ISBN 978-3-6967-8733-2), w której analizuje osąd moralny jako formę przemocy strukturalnej: https://substack.com/home/post/p-222671216
Rosnące koszty wojny sprawiają, że zwykli Amerykanie znajdują się pod coraz większą presją, podczas gdy politycy odpowiedzialni za finansowanie wojny obserwują gwałtowny wzrost inwestycji.
Politycy kupują akcje spółek naftowych, energetycznych i obronnych na krótko przed wybuchem wojny, starając się w ten sposób czerpać zyski z tych wojen, które sprawiają, że życie przeciętnego Amerykanina staje się coraz bardziej nie do zniesienia.
Amerykanie w końcu zdają sobie sprawę, że politycy, którzy powinni nas reprezentować, tak naprawdę nie pracują dla nas. A kiedy przyjrzeć się, jak działa nasz system polityczny, staje się całkiem oczywiste, dlaczego.
Mamy system polityczny, który pozwala tym samym ludziom, którzy podejmują decyzje dotyczące setek milionów Amerykanów, stać się nieprzyzwoicie bogatymi dzięki podejmowaniu tych samych decyzji.
Członkowie Kongresu zatwierdzają budżety wojskowe, regulują przemysł, uchwalają ustawy dotyczące opieki zdrowotnej, głosują nad polityką gospodarczą, finalizują umowy handlowe, decydują o finansowaniu wojen i otrzymują tajne informacje rządowe. I jakimś cudem ci sami ludzie mogą inwestować miliony dolarów w firmy, które czerpią zyski z ich decyzji.
Jak to w ogóle może być legalne?
Mówimy o politykach, którzy mają dostęp do informacji, za których posiadanie inni trafiliby do więzienia; którzy wiedzą, które branże wkrótce otrzymają miliardy dolarów z pieniędzy podatników; i którzy mogą osobiście czerpać zyski z decyzji podejmowanych na podstawie tych informacji.
Jak absurdalne to jest? Czy wszyscy członkowie Kongresu nie powinni być całkowicie bezstronni?
Jeśli polityk wie, że wojna jest nieunikniona, że ceny ropy naftowej wkrótce gwałtownie wzrosną i że firmy zbrojeniowe wkrótce otrzymają miliardowe kontrakty rządowe, to dlaczego do cholery miałby mieć prawo kupować udziały w tych firmach?
A jeśli ci sami politycy czerpią korzyści za każdym razem, gdy Stany Zjednoczone angażują się w kolejną wojnę, jaką mają finansową motywację, aby głosować za jej zakończeniem?
Bo podczas gdy Amerykanom wmawia się, że muszą dokonywać poświęceń, płacić wyższe ceny i wysyłać miliardy dolarów z podatków za granicę, aby finansować kolejną wojnę, ludzie podejmujący te decyzje mogą usiąść i obserwować, jak rosną ich portfele inwestycyjne.
Naród amerykański płaci za te wojny dwa razy. Raz z naszych podatków, a potem za każdym razem, gdy idziemy na stację benzynową czy do sklepu spożywczego. Tymczasem politycy, którzy decydują o długości trwania tych wojen, zainwestowali pieniądze w firmy, które zarabiają na nich miliardy.
Ludzie odpowiedzialni za finansowanie wojny obserwują, jak ich inwestycje gwałtownie rosną, podczas gdy zwykli Amerykanie cierpią z powodu rosnących kosztów wojny.
Politycy kupują akcje spółek naftowych, energetycznych i obronnych na krótko przed wybuchem wojny, starając się w ten sposób czerpać zyski z tych wojen, które sprawiają, że życie przeciętnego Amerykanina staje się coraz bardziej nie do zniesienia.
Amerykanie w końcu zdają sobie sprawę, że politycy, którzy powinni nas reprezentować, tak naprawdę nie pracują dla nas. A kiedy przyjrzeć się, jak działa nasz system polityczny, staje się całkiem oczywiste, dlaczego.
Mamy system polityczny, który pozwala tym samym ludziom, którzy podejmują decyzje dotyczące setek milionów Amerykanów, stać się nieprzyzwoicie bogatymi dzięki podejmowaniu tych samych decyzji.
Członkowie Kongresu zatwierdzają budżety wojskowe, regulują przemysł, uchwalają ustawy dotyczące opieki zdrowotnej, głosują nad polityką gospodarczą, finalizują umowy handlowe, decydują o finansowaniu wojen i otrzymują tajne informacje rządowe. I jakimś cudem ci sami ludzie mogą inwestować miliony dolarów w firmy, które czerpią zyski z ich decyzji.
Jak to w ogóle możliwe?Mówimy o politykach, którzy mają dostęp do informacji, za które reszta z nas trafiłaby do więzienia; którzy wiedzą, które branże wkrótce otrzymają miliardy dolarów z pieniędzy podatników; i którzy mogą osobiście czerpać zyski z decyzji podejmowanych na podstawie tych informacji.Jak absurdalne to jest?
Jeśli polityk wie, że wojna jest nieunikniona, że ceny ropy naftowej wkrótce gwałtownie wzrosną i że firmy zbrojeniowe wkrótce otrzymają miliardowe kontrakty rządowe, to dlaczego do cholery miałby mieć prawo kupować udziały w tych firmach?
Amerykanie płacą za te wojny dwa razy:raz z naszych podatków i po raz kolejny za każdym razem, gdy idziemy na stację benzynową lub do sklepu spożywczego. Tymczasem politycy, którzy decydują o długości trwania tych wojen, zainwestowali pieniądze w firmy, które zarabiają na nich miliardy.
I mamy uwierzyć, że to wszystko nie ma wpływu na ich decyzje?
Zacząłem więc badać, którzy politycy inwestowali w spółki naftowe i zbrojeniowe przed wojną z Iranem, kiedy dokładnie kupili te udziały i o ile wzrosła wartość tych inwestycji od początku wojny.
Ponieważ chcę wiedzieć, którzy politycy głosują za kontynuowaniem tej wojny, inwestując jednocześnie pieniądze w firmy, które na niej zarabiają, i czy nie wykorzystują tajnych informacji, do których zwykli Amerykanie nie mają dostępu, aby niesamowicie się wzbogacić.
Dowiedzmy się…
Moje wiadomości, badania i analizy udostępniam każdemu za darmo. Jeśli cenisz moją pracę, Twoje wsparcie pozwoli mi kontynuować. Polub, skomentuj, udostępnij i zasubskrybuj.
RO KHANNA
Ro Khanna lubi głosić, że jest przeciwny wojnie, ale to najwyraźniej nie powstrzymuje go przed inwestowaniem w firmy, które zarabiają na tych wojnach miliardy. Zaledwie kilka tygodni przed wybuchem wojny iracko-irańskiej zainwestował w Shell, Total Energies i Palantir.
Khana kupił te akcje 13 lutego, kiedy akcje Shella były notowane po 78,77 dolara za akcję. Dziś cena wynosi 104,78 dolara. To wzrost o 33% w ciągu nieco ponad ośmiu miesięcy. Podczas gdy Amerykanie cierpią z powodu rosnących cen ropy, Khana zarabia fortunę.
13 lutego akcje TotalEnergies były notowane po 76,79 USD za akcję. Dziś cena wynosi 93,76 USD. To wzrost o 22% w ciągu zaledwie ośmiu miesięcy; w ciągu ostatniego roku akcje zyskały prawie 39%, a zyski wzrosły o prawie jedną trzecią , osiągając 5,4 miliarda USD.
Podczas gdy przeciętni Amerykanie zmagają się z rosnącymi rachunkami za energię, Khanna ma udziały w gigancie naftowym, którego cena akcji gwałtownie wzrosła.
I mam uwierzyć, że nie ma nic złego w tym, że polityk głosi koniec wojen, inwestując jednocześnie pieniądze w firmy, które na nich zarabiają? Dlaczego miałby chcieć, żeby ta wojna się skończyła, skoro ma udziały finansowe w firmach, które na niej zarabiają?
Rozwój cen akcji w sektorze energetycznym
13 lutego cena akcji Palantir wynosiła 131,41 USD za akcję. Dziś wynosi ona 198,73 USD, a w ciągu ostatniego roku akcje wzrosły o prawie 19%. Jednocześnie Khanna wielokrotnie ostrzegał przed wykorzystywaniem przez Palantir danych osobowych, masowym nadzorem i dystopijnym potencjałem niekontrolowanej sztucznej inteligencji, a mimo to zarabia miliony na inwestycjach w Palantir i firmy zajmujące się sztuczną inteligencją.
Palantir jest najwyraźniej na tyle niebezpieczny, że Khanna powinien ostrzec przed nim amerykańską opinię publiczną, ale nie na tyle, by nie umieszczać go w swoim portfelu inwestycyjnym.
Dlaczego miałbym wierzyć choćby jednemu słowu, które wychodzi z jego ust? Najwyraźniej nie ma on aż tylu problemów z Palantirem, ile chciałby, żeby uwierzyła amerykańska opinia publiczna.
ROZWÓJ CENY AKCJI PALANTIR
Odkąd Khanna wszedł do Kongresu w 2017 roku, jego szacowany majątek netto wzrósł podobno o 187 milionów dolarów , mimo że jego pensja wynosi zaledwie 174 000 dolarów rocznie. I jestem pewien, że nie ma to absolutnie nic wspólnego z poufnymi informacjami, do których ma dostęp, zasiadając w Komisji Sił Zbrojnych i nadzorując branże, w które zainwestował.
Moje wiadomości, badania i analizy udostępniam każdemu za darmo. Jeśli cenisz moją pracę, Twoje wsparcie pozwoli mi kontynuować. Polub, skomentuj, udostępnij i zasubskrybuj.
JOSH GOTTHEIMER
Jest też Josh Gottheimer, demokrata z New Jersey, zasiadający w Komisji Wywiadu Izby Reprezentantów. Jej członkowie otrzymują jedne z najbardziej poufnych informacji obronnych i wywiadowczych w kraju. Innymi słowy, dokładnie wie, kiedy Stany Zjednoczone rozpoczną wojnę, a mimo to w jakiś sposób nadal może handlować akcjami spółek, które mogą zarobić na tych wojnach miliardy.
Kupił akcje Exxon 2 i 4 lutego, zaledwie kilka tygodni przed atakiem USA na Iran.
2 lutego cena akcji Exxon wynosiła 138,40 USD za akcję; dziś wynosi ona 184,54 USD za akcję, a kurs akcji wzrósł o prawie 47% w ciągu ostatniego roku.
ROZWÓJ CENY AKCJI EXXON
JON BOOZEMAN
Jest też republikański senator Jon Boozman z Arkansas, który zasiada w Komisji ds. Alokacji Środków – tej samej, która faktycznie finansuje amerykańskie wojny. Zaledwie kilka tygodni przed wojną iracko-irańską kupił akcje ExxonMobil, a następnie głosował przeciwko wszystkim 11 rezolucjom kończącym wojnę. Pomaga więc finansować wojnę, głosując przeciwko próbom jej zakończenia i inwestując w przemysł, który na tym zarabia. Zastanawiam się, dlaczego tak bardzo zależy mu na kontynuacji tej wojny?
8 stycznia, czyli w dniu, w którym kupił akcje ExxonMobil, cena wynosiła 122,91 dolara za akcję. Dziś wynosi ona 184,54 dolara. To wzrost o 50% w niecałe dziesięć miesięcy , a cena akcji wzrosła o prawie 47% w ciągu ostatniego roku.
Tymczasem zwykli Amerykanie są gnębieni rosnącymi cenami benzyny, a politycy decydujący o tej wojnie zainwestowali pieniądze w firmy, które na tym zarabiają.
ROZWÓJ CENY AKCJI EXXONS
Aby ten artykuł nie stał się całkowicie niezrozumiały, zakończę w tym miejscu. Ale uwierzcie mi: to w żadnym wypadku nie jest całkowita liczba polityków czerpiących zyski z wojny w Iranie. I myślę, że Amerykanie byliby absolutnie przerażeni, gdyby wiedzieli, ilu naszych polityków ma interesy finansowe w branżach, które powinni nadzorować.
Chcę zbadać więcej podobnych konfliktów interesów i potrzebuję Waszej pomocy w podjęciu decyzji, gdzie szukać dalej. Których polityków, firmy lub branże powinienem zbadać? Które powiązania finansowe, Waszym zdaniem, zszokowałyby Amerykanów, gdyby się o nich dowiedzieli?
„Następna wojna ze Stanami Zjednoczonymi będzie krótka i niszczycielska” – przewiduje irański strateg
Seyed Mostafa Khoshcheshm twierdzi, że irańska odpowiedź sięgnie poza region, że trzecia runda będzie ostatnią, a świat przeżywa „bolesne narodziny” nowego porządku
W Teheranie i w Waszyngtonie oczekiwania są takie same: nowa runda wojny Stanów Zjednoczonych i Izraela z Iranem może rozpocząć się zaraz po wyborach parlamentarnych w USA 3 listopada. W sobotę (31) Najwyższy Przywódca, Modżtaba Chamenei, spotkał się po raz pierwszy z wysokim dowództwem sił zbrojnych i nakazał, aby na każde zagrożenie odpowiedzieć „natychmiast, skutecznie i bez ograniczeń geograficznych”, jak donosi Tehran Times . W Waszyngtonie sam establishment wątpi w ten plan.
Financial Times rozmawiał z byłymi dowódcami wojskowymi USA, którzy uważają, że żadna z opcji ataku nie obali irańskiego rządu, a Congressional Research Service naliczyła już 81 utraconych lub uszkodzonych samolotów USA i 21 zabitych członków służb.
W takiej właśnie atmosferze Seyed Mostafa Khoshcheshm, starszy analityk i irański strateg, przyjął mnie w połowie października w siedzibie Fars Media w Teheranie. Rozmawialiśmy prawie dwie godziny przy herbacie i irańskich słodyczach, a on nie szczędził przewidywań. „To będzie krótsza wojna niż poprzednia, ze strony Stanów Zjednoczonych, ale o wiele silniejsza” – powiedział. „Tym razem Iran uważa, że nie powinno być żadnych ograniczeń i będzie starał się zadać Stanom Zjednoczonym jak największe koszty”. Trzy tygodnie później rozkaz Chameneiego zabrzmiał jak echo tamtej rozmowy.
Dla Choszczusza Donald Trump stracił broń, której zawsze używał. „Zawsze pokonywał swoich przeciwników eskalacją, praktyką szaleńca. W tej rundzie stracił tę kartę. Teraz to Iran sięga po eskalację, aby położyć kres wszystkiemu”. Ostrzega, że irańska odpowiedź przeniesie wojnę na Ocean Indyjski i do „krajów, których nigdy by sobie nie wyobrażali”. Iran trzyma w rękach to, co nazywa bronią „miliony razy silniejszą niż bomba atomowa”: „Bombą atomową można raz uderzyć w kraj. Cieśniną Ormuz można wielokrotnie uderzyć w całą planetę”.
Wojna jest dla niego częścią czegoś większego. Lata dwudzieste XXI wieku będą dekadą „bolesnych narodzin”, dekadą przejścia władzy z Zachodu na Wschód, której imperium pod wodzą USA „nie odpuści tak łatwo”. Przewiduje, że żadne supermocarstwo z tego nie wyjdzie, ale cztery mocarstwa – Chiny, Indie, Rosja i Iran – oraz Waszyngton, pokonany w Iranie, postawi na wojnę hybrydową przeciwko Chinom, w tym broń biologiczną.
Najsilniejszego wytłumaczenia irańskiej pewności siebie upatruje on jednak nie w arsenałach, lecz w wierze. Opowiada, że w jego dzielnicy, we wschodnim Teheranie, mieszkańcy stojący przed zbombardowanymi domami mówili: „To nic w porównaniu z tym, co przeżył Husajn”. Wnuk proroka Mahometa, imam Husajn, zginął w 680 roku w Karbali, na terenie dzisiejszego Iraku, wraz z garstką towarzyszy, walcząc ze znacznie większą armią, a jego męczeństwo stanowi sedno szyickiej tożsamości. Dla Choshcheshma jest to klucz, którego Zachód nigdy nie zrozumiał. Poniżej wywiad.
Trzecia runda i ostatnia
Wiele osób w Teheranie spodziewa się ataku przed wyborami w USA 3 listopada, a ty przewidziałeś trzecią wojnę, znacznie bardziej niszczycielską, która sięgnie poza region. Jakie są kalkulacje Izraela i Stanów Zjednoczonych? I jak powinien zareagować Iran?
Donald Trump nie zawsze jest na tyle trzeźwy, by myśleć strategicznie, więc może zaatakować jeszcze przed wyborami, ale znacznie bardziej prawdopodobne jest, że zrobi to po nich, zwłaszcza jeśli przegra. Najprawdopodobniej straci Izbę Reprezentantów. Jeśli tak się stanie, biorąc pod uwagę, że obecni przedstawiciele będą obradować jeszcze przez dwa miesiące, najprawdopodobniej przeprowadzi atak pod koniec listopada lub na początku grudnia.
Wierzę, że będzie to krótsza wojna niż poprzednia, ze strony Stanów Zjednoczonych, ale znacznie silniejsza. Niezależnie od rodzaju ataku, czy to będzie pełnowymiarowa wojna, celowe zabójstwa, czy ataki punktowe, irańska odpowiedź będzie pełnowymiarową wojną, która rozciągnie się daleko poza region, poza Jemen, poza Bab al-Mandab [cieśninę między Jemenem a Rogiem Afryki, bramę do Morza Czerwonego], a nawet poza Oś Oporu [regionalny sojusz Iranu z libańskim Hezbollahem, jemeńskim Ansarullahem, irackimi milicjami i ugrupowaniami palestyńskimi]. Iran jest zdecydowany położyć kres tej wojnie. Będzie trzecia runda, może w ciągu najbliższego miesiąca lub dwóch, i ta będzie ostatnia. Jedna strona zyska przewagę i wykończy wszystko.
W jakiej fazie znajduje się obecnie wojna?
Przeszliśmy przez kilka faz. Pierwszą była dekapitacja, początkowy atak Stanów Zjednoczonych, który zakończył się niepowodzeniem. Potem nadeszła faza drugiego uderzenia, odpowiedź Iranu. Potem nastąpiło Porozumienie z Islamabadu [zawieszenie broni z kwietnia 2026 roku, wynegocjowane za pośrednictwem pakistańskiej mediacji], które otworzyło trzecią fazę – fazę gospodarczej i politycznej wytrzymałości po obu stronach. Teraz właśnie rozpoczęliśmy czwartą: obie strony przygotowują się do ostatniej rundy, bardzo krwawej wojny.
Każda ze stron chce ustalić trzy rzeczy. Po pierwsze, kiedy rozpocznie się wojna. Po drugie, gdzie będzie się toczyć: Stany Zjednoczone chcą ograniczyć ją do Iranu, a Iran chce ją rozszerzyć. Po trzecie, jakim kosztem.
Kiedy mówisz „poza regionem”, czy może masz na myśli na przykład amerykańską bazę w Diego Garcia [w archipelagu Czagos na Oceanie Indyjskim], a może nawet Europę?
Nie mogę tego powiedzieć, ale mogę powiedzieć, że będą zaskoczeni, widząc Iran w miejscach, w których nigdy nie był. Będą zmuszeni walczyć z Iranem na Oceanie Indyjskim, na odległych morzach, w krajach, których nigdy by sobie nie wyobrazili. Iran maksymalnie wykorzysta wszystko, co ma, w tym najnowsze generacje pocisków rakietowych i dronów, których jeszcze nie używał na szeroką skalę, jedynie w testach.
A potem jest koszt. W poprzednich wojnach, 12-dniowej [czerwiec 2025] i 40-dniowej [luty-kwiecień 2026], Iran zamierzał kontrolować eskalację, a jego reakcje nie były na tyle bolesne, by wywołać szerszą wojnę. Tym razem Iran uważa, że nie powinno być żadnych ograniczeń i będzie starał się obciążyć Stany Zjednoczone jak największymi kosztami.
Stany Zjednoczone o tym wiedzą. Nie mogą tolerować na przykład całkowitego zamknięcia cieśniny Bab al-Mandab, która obecnie jest zamknięta tylko dla statków saudyjskich. Jeśli sprowadzą Brytyjczyków i Francuzów, którzy obiecali udział w operacjach obronnych, sądzę, że nie przybędą do Ormuz, ale będą stacjonować wokół cieśniny Bab al-Mandab, aby bronić saudyjskich zasobów energetycznych. Jeśli to zrobią, cieśnina Bab al-Mandab zostanie zamknięta przez samych Jemeńczyków, którzy są dziś bardziej zdolni niż kiedykolwiek, po niedawnych zwycięstwach, które odnieśli.
Iran ostrzegł, że tym razem jego reakcja będzie nieproporcjonalna. Trafiając tankowiec, trzeba zachować szczególną ostrożność, żeby nie zabić marynarzy, bo cel jedynie spycha statek z kursu. W pełnowymiarowej wojnie nie można niczego zagwarantować. Będzie dużo krwi.
Donald Trump zawsze pokonywał swoich przeciwników eskalacją, praktyką szaleńca. W tej rundzie stracił tę kartę. Teraz to Iran sięga po eskalację, aby położyć kres wszystkiemu. Jeszcze kilka tygodni temu, gdy Iran atakował statki próbujące nielegalnie przekroczyć cieśninę, Stany Zjednoczone reagowały. Od kilku tygodni Iran karze tankowce, a Stany Zjednoczone nie reagują. To pokazuje, że nie chcą eskalacji na nieznanym terytorium. Wojna będzie też krótsza, ponieważ Stany Zjednoczone nie mają już amunicji. Ale będzie druzgocąca.
Wytrwanie oblężenia
Jednym z filarów irańskiej strategii jest wojna ekonomiczna, która uderza w Stany Zjednoczone, Zachód, a także w azjatyckich sojuszników, takich jak Japonia i Korea Południowa. Ale Iran również cierpi: eksport ropy spadł, panuje inflacja.
W dziedzinie militarnej nawet amerykańskie think tanki twierdzą, że Iran ma przewagę. A w dziedzinie gospodarczej, ile Iran może przyjąć w ciągu najbliższych trzech, czterech miesięcy?
Zależy, czyj punkt widzenia. Z punktu widzenia Scotta Bessenta [sekretarza skarbu USA] wczoraj byliśmy o krok od załamania, ale tak się nie stało. Iran jest objęty sankcjami od czterech lub pięciu dekad i nauczył się je obchodzić, czasem po cichu, a czasem celowo, robiąc hałas.
Iran to ogromny kraj, liczący od 80 do 90 milionów mieszkańców, graniczący z 15 krajami, z czego dziewięcioma na lądzie. Nie da się tak skutecznie oblegać takiego kraju. Od początku oblężenia, po zawarciu porozumienia z Islamabadu, Iran podjął wiele inicjatyw mających na celu aktywację granic lądowych z Pakistanem, Afganistanem, Azerbejdżanem, Turkmenistanem, Rosją, Turcją i Irakiem. Transport kolejowy i drogowy szybko ewoluował, a jego potencjał nie został jeszcze w pełni wykorzystany.
Wliczając w to kolej, która przyjeżdża prosto z Chin.
Dokładnie. To nie znaczy, że nie ma bólu. Sankcje zadają ból, ale Irańczycy nauczyli się go znosić i żyć normalnie. Wystarczy spojrzeć na ulice Teheranu: ludzie kupują, chodzą do sklepów. Zagraniczni dygnitarze, Europejczycy, przyjeżdżają tu i są zaskoczeni. Pewien Niemiec powiedział naszym urzędnikom, że nie rozumie, jak toczy się normalne życie, ponieważ obraz kraju ogarniętego wojną to obraz południowego Libanu, Syrii i Gazy.
Inflacja jest wysoka, wojna ma swoje koszty, nie da się tego zaprzeczyć. Ale ta wojna podniosła próg tolerancji narodu irańskiego i pomogła mu odłożyć na bok różnice. Pod wpływem zagrożenia z zewnątrz niektóre narody rozpadają się i upadają. Inne gromadzą się wokół flagi, tak jak ludzie robią to tutaj każdego wieczoru. W noce, kiedy odpalamy rakiety, na ulicach jest o wiele więcej ludzi.
Irańczycy mają 7000 lat cywilizacji i 2500 lat imperium. Przeżyli najazdy mongolskie, arabskie i okupację, i wiedzą, jak przetrwać i jak kontratakować. Iran ma wiele kart, którymi jeszcze nie zagrał, podczas gdy Stany Zjednoczone rozegrały już wszystkie: cyberataki, zamachy, bombardowania, zabójstwa generałów, przywódców i naukowców, bombardowania miast, a nawet szkół, takich jak ta w Minab [miasto w prowincji Hormozgan w południowym Iranie]. Dlatego Irańczycy wierzą, że trzecia runda będzie dla nich dobra: zakończy historię, a oni będą stroną, która wygra. To przekonanie pomaga ludziom przetrwać trudności ekonomiczne.
Od szoku do zemsty
Byłem tu w listopadzie ubiegłego roku i zauważyłem, że ludzie są teraz o wiele bardziej pewni siebie. Wtedy przetrwali 12-dniową wojnę, ale gospodarka nie radziła sobie dobrze, a w grudniu doszło do protestów, początkowo uzasadnionych, uznanych przez samego Przywódcę [ajatollaha Alego Chameneiego, Najwyższego Przywódcę od 1989 roku do jego śmierci w ataku w lutym 2026 roku], a następnie przejętych przez Zachód i syjonistów. Sytuacja jest dziś bardziej skomplikowana, ale ludzie mówią: „Przetrwamy, przywódcy wiedzą, co robić”. Dlaczego?
Ponieważ doświadczyli dwóch kolejnych wojen. W pierwszej stracili swoich czołowych generałów, a w drugiej, wojnie 40-dniowej, stracili swojego Przywódcę. Czasami utrata przywódcy sprawia, że naród się załamuje i poddaje, i właśnie taki był plan Donalda Trumpa. Innym razem motywuje ludzi do zemsty, i dokładnie to stało się drugiego i trzeciego dnia. Męczeństwo Przywódcy było szokujące, ale Irańczycy zamiast biernie czekać, wyszli na ulice, by się zemścić, za jego krew – i nadal to robią.
To ma swoje korzenie w irańskiej ideologii. Jeśli weźmiemy pod uwagę tylko politykę i gospodarkę, jak w przypadku każdego innego kraju, Iran powinien był upaść między pierwszym a piątym dniem zeszłorocznej 12-dniowej wojny lub tegorocznej 40-dniowej wojny. Nie upadł z powodu dwóch nurtów ideologicznych. Pierwszym jest szyicki islam i historia imama Husajna [wnuka proroka Mahometa i trzeciego szyickiego imama] w Karbali [bitwa z 680 roku, na terenie dzisiejszego Iraku, w której Husajn i jego towarzysze zostali zabici przez armię kalifa]. Drugim jest irańska tożsamość: wystarczy spojrzeć na irańskie mity, a zdamy sobie sprawę, że wielu Irańczyków było takich już 2000 lat temu, przed islamem. Dlatego tak ciepło przyjęli szyicki islam i imama Husajna: ponieważ to to samo.
Ariobarzanes, bohater klęski
Czym są te mity i w jaki sposób łączą się z kulturą szyicką i historią Husajna?
Historia imama Husajna odgrywa oczywiście ważniejszą rolę w irańskim oporze. Ale zanim to nastąpiło, irańska cywilizacja przeżywała wzloty i upadki, a Irańczycy uwielbiali wiele mitów. Jednym z nich jest Ariobarzanes (Ariobarzan po persku; nazwa używana w języku angielskim pochodzi z greki).
Irańczycy byli dumni ze swoich zwycięstw, ze swojego imperium, z posiadania połowy świata. Ale dlaczego Ariobarzanes? Ponieważ jest bohaterem w czasach klęski. Kiedy Aleksander [Wielki, król Macedonii, który podbił Imperium Perskie między 334 a 330 r. p.n.e.] starł się z armią Achemenidów [z dynastii założonej przez Cyrusa Wielkiego] i Irańczycy przegrali wojnę, był jeden dowódca, który nie przegrał żadnej bitwy. Otrzymał rozkaz odwrotu, ponieważ cała armia została pokonana. Pozostali udali się do centralnego Iranu, do prowincji Fars. Ale on tego nie zrobił: udał się na zachód.
Aby najechać Iran, Aleksander musiał przejść przez góry Zagros, przez bardzo wąską dolinę otoczoną wysokimi górami, która nadal tam jest, w dzisiejszej prowincji Kohgiluyeh i Boyer-Ahmad. Ariobarzanes miał, jak sądzę, około 1000 żołnierzy. Wszedł w góry i czekał na armię liczącą dziesiątki tysięcy ludzi, i zatrzymał ją. Oczekiwano, że wytrzyma jeden dzień, dwa dni, tydzień; trzymał się przez miesiąc, aż skończyły mu się włócznie, miecze, kamienie, ogień, wszelkiego rodzaju broń. Aleksander w końcu znalazł drogę na szczyt. Ariobarzanes i jego ludzie mogli uciec do Persepolis [ceremonialnej stolicy imperium], ale tego nie zrobili. Z dziesiątkami ludzi, którzy mu pozostali, nieuzbrojeni, zaatakowali armię gołymi rękami, wręcz. Czterech lub pięciu z nich zginęło, zabijając jednego z żołnierzy Aleksandra. To jest odwaga.
Brzmi jak Hussein.
Tak. Kiedy mówię, że irańska tożsamość pomogła Irańczykom przyjąć szyicki islam i imama Husajna, nie jest to coś, co stało się z dnia na dzień. Ma to swoje korzenie w historii. Irańczycy są dumni z tego, co zdobyli, ale bardziej dumni są z Ariobarzanes. Historia imama Husajna jest o wiele dłuższa i ma o wiele więcej implikacji: było ich mniej i zostali wymordowani przez armię Jazyda [Jazyd był drugim kalifem Umajjadów].
„To nic w porównaniu z tym, przez co przeszedł Hussein”
Ten podziw istnieje wśród wszystkich Irańczyków, nawet tych, którzy nie są szyitami. Mamy liczną populację sunnicką, która podziwia imama Husajna. Osobiście znam chrześcijan, Ormian i przedstawicieli innych mniejszości, którzy wychodzą na ulice podczas muharramu, corocznego święta żałoby po Husajnie. Stoją na chodnikach, płaczą i dają jałmużnę w jego imieniu. Mówią: „Nie chcemy być muzułmanami, wierzymy w naszą religię, ale kochamy Husajna i Abbasa, jego przyrodniego brata. Dla nas jest on jak Jezus Chrystus”.
Widzieliśmy to podczas tej wojny. W mojej okolicy, we wschodnim Teheranie, Amerykanie zdają się mieć dzienną normę: bombardowali miasto kilka razy dziennie, podczas obu wojen, zabijając wiele osób. Już podczas pierwszych ataków filmowcy rzucili się na miejsce i ku mojemu zaskoczeniu zastali właścicieli domów stojących przed swoimi domami i mówiących: „Dzięki Bogu jesteśmy bezpieczni i zdrowi. To nic w porównaniu z tym, co przeszedł Husajn. Odbudujemy to i zostaniemy tutaj, dopóki nie odbudujemy, dla dobra imama Husajna”. Przez lata, podczas dorocznych ceremonii, powtarzali: „Chciałbym tam być w tamtym dniu Karbali, 14 wieków temu”. Teraz widzą siebie w Karbali, z szansą, by to zrobić.
Właśnie na tym polega różnica. Dlatego Donald Trump mógł porwać Maduro [prezydenta Wenezueli Nicolása Maduro, pojmanego przez siły amerykańskie w styczniu 2026 r.] w Wenezueli i zmienić wszystko za darmo, a tutaj poniósł porażkę. Wyobrażał sobie, że może zrobić to samo. Powtarzam to międzynarodowym mediom od dwóch dekad: myślicie, że macie orientalistów, myślicie, że znacie historię imama Husajna na pamięć, ale nie udaje wam się złamać irańskiego oporu właśnie z powodu imama Husajna. Jeśli to zrozumiecie, zrozumiecie, dlaczego ponosiliście kolejne porażki. Nie możecie wywierać presji, czy to sankcjami, czy wojnami. Jeśli nas wszystkich nie zabijecie, Irańczycy się nie poddadzą. Wyciągnęli wnioski z tysięcy lat inwazji: za każdym razem, gdy się poddawali, nic nie zostawało z Iranu, tracili terytorium, byli mordowani.
Bomba – od tabu do żądania
Czy ludzie również domagają się bardziej stanowczej odpowiedzi?
Wielu narzeka: „Dlaczego nie pokażemy im, co potrafimy? Połóżmy kres izraelskim i amerykańskim okrucieństwom”. I domagają się bomby atomowej bardziej niż kiedykolwiek.
Jaki procent społeczeństwa popiera dziś bombę atomową?
Nie jestem pewien, potrzebowałbym wiarygodnych sondaży, nie jednego czy dwóch. Ale ten dyskurs jest teraz powszechny daleko poza rewolucyjną częścią społeczeństwa. Inni mówią: „Czy nam się to podobało, czy nie, wydaliśmy dużo i zapłaciliśmy dużo za ten pokojowy program nuklearny, a oni nie zamierzają go kontynuować. Najwyraźniej nie pozostawili nam innego wyboru niż zbudowanie bomby”.
Nikt nie odważy się zaatakować Korei Północnej. Sam Trump powiedział, że musi powiedzieć „tak, proszę pana” koreańskiemu przywódcy i że gdyby Iran miał bombę, wróg musiałby potraktować go zupełnie inaczej.
Iran nigdy nie chciał bomby atomowej. Istnieje fatwa [religijny dekret Alego Chameneiego zakazujący broni jądrowej], a stanowisko irańskich elit było następujące: nie potrzebujemy jej. Bomby atomowe należą do XX wieku. W XXI wieku wybierają formy wojny hybrydowej, które nie pociągają za sobą żadnej odpowiedzialności, takie jak cyberataki czy wojny biologiczne. Nie chcemy tego robić, ale tak czy inaczej, era odstraszania nuklearnego minęła: zaatakowaliśmy Stany Zjednoczone, państwo posiadające broń jądrową, i zaatakowaliśmy Izrael, reżim posiadający broń jądrową. Teoria odstraszania nuklearnego powinna zostać zrewidowana właśnie z powodu tego, co Iran im zrobił.
Fatwa zakazująca rozwijania broni jądrowej, wydana przez Alego Chameneiego, ówczesnego najwyższego przywódcę Iranu, została wydana w połowie lat 90.
Ale odstraszanie nuklearne nadal może zapewnić pewien poziom bezpieczeństwa w przypadku ataków nuklearnych. I to właśnie mówią teraz Irańczycy, nawet elity i klasa wykształcona: „Nie chcieliśmy tego, ale nie mamy innego wyjścia. Jeśli mamy położyć kres wszystkiemu, potrzebujemy bomby”. To jest rezultat wojny Stanów Zjednoczonych z Iranem. Dyskurs całkowicie się zmienił: dwa lata temu znaczna część społeczeństwa, a nawet sam obóz rewolucyjny, twierdziła, że nie chce bomby. Teraz jest zupełnie odwrotnie.
Zjednoczenie wokół flagi
Kiedy mówimy o rewolucyjnej części społeczeństwa, o ilu osobach mamy na myśli?
Nie ma wiarygodnych danych. Ale jedno jest pewne: na nocnych zgromadzeniach, zwłaszcza w pierwszym lub drugim miesiącu, po ich wyglądzie można było poznać, że na ulice wyszły wszystkie warstwy społeczne. Wiele wywiadów, zdjęć i filmów pokazuje, że byli tam nawet ci, którzy nie przestrzegają islamskiego kodeksu ubioru. Dlaczego? Ponieważ bronią kraju. Wierzą, że Stany Zjednoczone i Izrael są nie tylko wrogami Republiki Islamskiej, ale także wrogami Iranu.
Dzieje się to również poza granicami kraju, w diasporze. Wielu wraca od zakończenia 12-dniowej wojny. Inna część społeczeństwa została, że tak powiem, oświecona atakiem. Wcześniej obwiniali Republikę Islamską z wielu powodów, pod wpływem medialnego imperium opozycji, kanałów takich jak Iran International i BBC Persian [persko-języczne kanały telewizyjne z siedzibą w Londynie], które prowadziły operacje psychologiczne.
Za granicą jest wiele kanałów w języku perskim, prawda?
Od 200 do 400, w zależności od liczby czytelników. To rekord świata, rekord wojenny. Te kanały podawały na przykład, że Najwyższy Przywódca ukrywał się głęboko pod ziemią, 60 lub 100 metrów pod ziemią. Przypisywały mu wszystko, co robił Netanjahu, albo twierdziły, że uciekł. Kiedy zginął śmiercią męczeńską w swoim biurze, wielu ludzi się zmieniło. Ci ludzie mówili przed kamerami: „Słyszeliśmy, że się ukrywa, a teraz jesteśmy wzruszeni, słysząc, że był w swoim biurze i zginął śmiercią męczeńską”. Nazywam to epoką oświecenia.
Wcześniej istniały rozłamy, ale teraz ludzie tolerują luki i gromadzą się pod tą samą flagą. To poszerzyło sferę tych, którzy wierzą. Umęczony Przywódca zawsze mówił: „Nieważne, czy wierzysz w system, czy nie, weź udział w wyborach”. Jego męczeństwo otworzyło tę drogę: wielu pojednało się z systemem. Jednym ze znaków tego są głębokie podziały w opozycji kierowanej przez monarchistów Rezy Pahlawiego [syna ostatniego szacha, który mieszka w USA]. Teraz walczą między sobą, nawet monarchiści między sobą. Znani przeciwnicy, którzy schronili się w Europie i Stanach Zjednoczonych dekady temu, publicznie oświadczyli, że chcą wrócić do kraju. Zrozumieli, że to, co mówili przez pięć dekad, że Republika Islamska wkrótce zniknie, było mitem, który sami wymyślili.
To była moja trzecia wojna. Pierwsza była przeciwko Saddamowi Husajnowi [wojna iracko-irańska, 1980–1988], a wcześniej była rewolucja. Reakcje są wszędzie takie same. Pokolenie sprzed pięciu dekad reagowało w ten sam sposób na rewolucję i wojnę z Saddamem. Dzisiejsza młodzież urodziła się 20–30 lat temu, przeszła modernizację, ale zachowuje się dokładnie tak samo.
Czyli ostatni raz taka jedność panowała w kraju pod koniec lat 80., podczas wojny?
Dokładnie. Spójrzmy na politykę wewnętrzną. W Iranie zawsze istniały dwie główne frakcje: reformiści i rewolucjoniści, a ktokolwiek był bez władzy, posuwał się do skrajności, by obalić tego, kto był u władzy. To była polityka dwubiegunowa. Ale w ciągu ostatniego półtora, dwóch lat tego nie widać. Bardzo często mówię znajomym, że Pezeshkian [Masoud Pezeshkian, prezydent Iranu od 2024 roku] jest najszczęśliwszym prezydentem świata, bo nikt go o nic nie wini. Jest reformistą i kieruje reformistycznym rządem, ale nawet rewolucjoniści go nie krytykują, nawet gdy powinni. Wszyscy, w tym media, mówią: pomóżmy mu w każdy możliwy sposób. To najnowszy efekt wojny i polityki USA.
Za każdym razem, gdy Irańczycy mówią: „Nie przekroczymy naszych granic, Stany Zjednoczone powinny zgodzić się na nasze warunki, ale jesteśmy za negocjacjami”, wielu krytykuje to, twierdząc, że to nie jest właściwy dyskurs. Ale przynosi to coś ważnego: daje Irańczykom z różnych środowisk jasny obraz, że zrobiono wszystko, aby zapobiec wojnie. Nie ma innej drogi niż opór. W przeciwnym razie rozerwą was i wasz kraj.
Bolesne narodziny nowego porządku
I Iran zaskoczył cały świat swoją potęgą militarną, mogąc rzucić wyzwanie USA i Izraelowi w tym samym czasie, prawda?
Nawet my sami siebie zaskoczyliśmy. Śledzę wydarzenia wojskowe i zawsze myślałem, że pewnego dnia USA wypowiedzą wojnę Chinom i że Chińczycy pokażą światu, że USA nie są już tak potężne. Ale nigdy nie wyobrażałem sobie, że to my, Irańczycy, to zrobimy.
Musiałeś przeczytać artykuł Roberta Kagana w „The Atlantic” . Kagan, jeden z czołowych neokonserwatywnych myślicieli, napisał, że Stany Zjednoczone poniosły najgorszą strategiczną porażkę w swojej historii, nazwał to szachem-matem i zapowiedział, że Iran stanie się wiodącą potęgą regionalną. Trzecia runda jeszcze przed nami, ale co najprawdopodobniej się wydarzy? Jak będzie wyglądał Iran jako potęga regionalna, jakie będą jego relacje z krajami arabskimi i przyszłość Stanów Zjednoczonych w regionie? I czy Iran może stać się globalną potęgą?
Świat przechodzi transformację władzy z cywilizacji zachodniej na wschód. Od ponad dekady mówią o tym nawet amerykańscy i europejscy intelektualiści. Dla mnie dekada od 2020 do 2030 roku to czas tych bolesnych narodzin i będzie coraz więcej wojen. Ktokolwiek dzierży władzę, imperium zachodnie pod wodzą USA, nie odda jej tak łatwo. Będą wojny i tarcia, zwłaszcza z wschodzącymi potęgami: Rosją, Chinami i Iranem. Dlatego wierzę, że w 2027 lub 2028 roku będziemy świadkami jakiejś wojny z Chinami.
I Chińczycy już to mówią. Przygotowują się.
To nie będzie takie proste. Jeśli dojdziemy do porozumienia, że Stany Zjednoczone zostaną pokonane przez Iran, nie będą w stanie w ogóle przeciwstawić się Chinom. Poprą bardziej wojnę hybrydową, a ta wojna hybrydowa będzie zupełnie inna. Mamy doświadczenie. Wierzę, że pójdą w kierunku wojny biologicznej, w inne rodzaje wojny, obok militarnej. Nawet nuklearnej. Tak czy inaczej, stawiają opór, podobnie jak Europejczycy przeciwko Rosji.
Po Iranie będą Chiny. Wierzę, że w 2027 roku będziemy świadkami rozprzestrzeniania się wirusów takich jak COVID. Stany Zjednoczone nie oddadzą władzy tak łatwo. Trump może lubić Putina, ale istnieje głębokie państwo, którego nie kontroluje. Nie pozwolą Putinowi i Rosji wygrać wszystkiego tak łatwo. Jeśli nie mogą tego zrobić za pomocą wojska, zrobią to za pomocą broni biologicznej. W Chinach tak samo. W samym Iranie tak samo.
Znam Amerykanów, ich sposób prowadzenia wojny hybrydowej, intencje głębokiego państwa i jego zachowanie. Ten schemat mówi mi, że gdy poczują się beznadziejni i pokonani, uwolnią wojnę asymetryczną, nowe sposoby prowadzenia wojny, w tym ten, a cyberataki zostaną rozszerzone, nie tak jak teraz.
Tak jest nawet w cyberwojnie. Przed rokiem 2010, przed Stuxnetem[wirusem komputerowym przypisywanym Stanom Zjednoczonym i Izraelowi, który sabotował wirówki irańskiego programu nuklearnego], świat znajdował się w środowisku zagrożenia bezpieczeństwa, z kradzieżą informacji przemysłowych itd. Stuxnet przekształcił to w cyberwojnę między państwami. Od tamtej pory wszyscy główni gracze rozwijają tę zdolność i inwestują w nią w nieznany sposób. Sztuczna inteligencja to nowa wersja wszystkiego: cyberwojny, wojny hybrydowej, w różnych aspektach.
Gdyby świat nie przechodził transformacji władzy, z takimi wojnami jak ta, przyszły świat, moim zdaniem, nie byłby już światem ropy naftowej ani paliw kopalnych. Byłby światem sztucznej inteligencji, z dwiema kategoriami: panami i niewolnikami: tymi, którzy posiadają oprogramowanie i sprzęt sztucznej inteligencji, oraz resztą. Jedna z głównych bitew między Zachodem a Wschodem, o to, kto będzie panem sztucznej inteligencji w przyszłości, jest już rozstrzygnięta. Powstają obozy. Arabia Saudyjska i Zjednoczone Emiraty Arabskie, spośród krajów Zatoki Perskiej, postanowiły dołączyć do obozu USA.
Katar również inwestuje w to duże pieniądze.
Dużo pieniędzy. A jedną z rzeczy, które te kraje arabskie Zatoki Perskiej już straciły, jest sztuczna inteligencja, ponieważ zbytnio polegały na Stanach Zjednoczonych. Do tej pory mówiliśmy o dwóch wojnach; trzecia jeszcze się nie wydarzyła. Centra danych będą kolejną, w trzeciej. To jedna z rzeczy, które oni i Izrael stracą. To niezwykle ważne.
Gdyby Biden był u władzy, Stany Zjednoczone byłyby wobec Putina bardziej surowe.
Zdecydowanie. Z Donaldem Trumpem jest inaczej, on za bardzo gra na korzyść Putina.
Ale czy to nie mogła być kalkulacja strategiczna? Ludzie z otoczenia Trumpa mówili już przed wyborami, że wojna z Rosją była błędem, bo Rosja nie jest głównym przeciwnikiem. Trump zamierzał przerwać tę wojnę, aby skupić się na Chinach.
Nie da się zaprzeczyć, że Iran jest głównym wrogiem ideologicznym Stanów Zjednoczonych, a Chiny wrogiem gospodarczym. Ale nie da się kontrolować wszystkiego: wojny po prostu wybuchają. Albo Rosja rozumie, na przykład, że nadchodzi bezpośrednie zagrożenie. Może dokonali pewnych obliczeń: jeśli to zrobimy, nie będzie wojny z nami; osłabiajmy ich teraz, zanim będzie za późno. Bo nie wdaliby się w pełnowymiarową wojnę, jak w przypadku Krymu.
Po dekadzie wojen nie będzie już żadnego supermocarstwa: potencjał każdego z nas ulegnie wyczerpaniu. Ale potęga będzie na Wschodzie. Nowy porządek świata, który pojawi się na horyzoncie, prawdopodobnie po 2030 lub 2032 roku, zostanie ustanowiony przez regionalne i międzynarodowe koalicje, takie jak BRICS i Szanghajska Organizacja Współpracy, które są odpowiednikami zachodnich G7, NATO i OECD. Monachijska Konferencja Bezpieczeństwa [doroczne forum bezpieczeństwa międzynarodowego w Niemczech] kiedyś zajmowała centralne miejsce; teraz jej rywalka, konferencja petersburska, zyskuje na znaczeniu i prestiżu. Byłem na ostatniej. Nie będzie żadnych supermocarstw, ale te ugrupowania ustalą nowy porządek świata.
Większość myślicieli uważa, że powstaną cztery wielkie mocarstwa, choć nie supermocarstwa: Chiny, Indie, Rosja i Iran. Jeśli będą ze sobą współpracować, mogą stworzyć coś nowego na świecie. Jeśli będą ze sobą walczyć, na całym świecie zapanuje chaos.
Cztery moce i siedem punktów zapalnych
Ciekawostką jest, że wszystkie cztery państwa są członkami BRICS i Organizacji Szanghajskiej.
Tak. Widać zasadnicze różnice między Chinami a Indiami, ale oba kraje idą do BRICS, ponieważ zdały sobie z tego sprawę. Dlaczego więc Iran miałby być wśród nich? Gospodarczo nie dorównuje pozostałym trzem. Militarnie Chiny, a zwłaszcza Rosja, są daleko w tyle. Powodem jest to, co czyni Iran wyjątkowym: Oś Oporu, zarówno na lądzie, jak i na morzu.
Na lądzie to rynek zbytu liczący od 400 do 500 milionów ludzi w najbardziej strategicznym regionie świata, w samym sercu świata: Azji Zachodniej, z jej złożami energii, minerałami, starymi cywilizacjami i religiami, łączącymi północ z południem i wschód z zachodem. W ciągu najbliższych 10 lub 20 lat, ktokolwiek chce prowadzić interesy lub narzucić nowy porządek światowy lub regionalny, będzie musiał współpracować z Iranem, ze względu na tę Oś Oporu, która przetrwała próbę czasu.
Morze jest jeszcze ważniejsze. Na świecie istnieje siedem strategicznych punktów newralgicznych, wśród nich Kanał Panamski, Kanał Sueski, Malakka, Ormuz i Bab al-Mandab. Mają one znaczenie, ponieważ większość światowego handlu i operacji wojskowych odbywa się drogą morską, a te skróty zmieniają czas, koszty dostaw, ubezpieczenia i ryzyko. Żadne ze Stanów Zjednoczonych, Chin, Rosji, Indii, Niemiec ani Francji nie kontroluje tych siedmiu. Osobiście uważam, że jeśli w Malakce wybuchnie wojna, to nie z powodu Tajwanu, ale z powodu kontroli nad cieśniną. Kto kontroluje Malakkę, będzie kontrolował rynki i gospodarki Azji Południowo-Wschodniej.
Dlatego Stany Zjednoczone działają tak szybko na Filipinach. Mieli pięć baz, teraz mają dziewięć. Jednym z pierwszych dekretów Bongbonga Marcosa [Ferdinanda Marcosa Jr., prezydenta Filipin od 2022 roku] po jego wyborze było przekazanie Amerykanom czterech kolejnych baz.
Dokładnie. Iran kontroluje cieśninę Ormuz, przez którą przepływa jedna trzecia światowych dostaw energii. Nawet gdy nie będzie już supermocarstwa o nazwie Stany Zjednoczone, Chińczycy nadal będą musieli dostarczać tam ropę, więc będą potrzebować Iranu. Drugim jest Bab al-Mandab, kontrolowany przez Ansarullah [ruch Huti rządzący północnym Jemenem] w Jemenie, który jest częścią Osi Oporu. Bab al-Mandab, Morze Czerwone i Kanał Sueski są jak rura: cokolwiek wejdzie jednym końcem, wyjdzie drugim. Po tym, jak Ansarullah zamknął Bab al-Mandab w wojnie, która rozpoczęła się od powodzi Al-Aksa [ofensywy Hamasu przeciwko Izraelowi 7 października 2023 r.], Egipcjanie trzykrotnie w ciągu roku publikowali raporty, w których informowali o stracie 60% dochodów z kanału i ruchu morskiego. Zatem Iran, stojąc na czele Osi Oporu, kontroluje co najmniej dwie i pół strategiczne cieśniny.
To pokazało mi lata temu, że Stany Zjednoczone wypowiedzą wojnę Iranowi, oprócz wszystkich innych powodów, takich jak Izrael. Nie mogą się na to zgodzić, eskalując napięcia z Chinami o Malakkę i z Panamą z powodu chińskich operatorów w kanale. Nigdy was nie wypuszczą; przyjdą walczyć. Iran będzie jednym z wielkich mocarstw, jeśli uda mu się utrzymać kontrolę nad tymi drogami wodnymi, a jak dotąd Iran i Ansarullah udowodniły, że są do tego zdolne. Świat potrzebuje was dzisiaj i będzie potrzebował was jutro. Wszystkie gospodarki ucierpiały z powodu zamknięcia cieśniny Ormuz, a nawet jeśli cieśnina zostanie otwarta dzisiaj, gospodarki na całym świecie liczą na kolejne dwa lata wysokich cen ropy. W nadchodzących miesiącach będziemy świadkami jeszcze gorszych dni gospodarczych.
Przeczytałem list Alego Akbara Velayatiego [irańskiego ministra spraw zagranicznych w latach 1981–1997 i doradcy Najwyższego Przywódcy ds. międzynarodowych od tamtej pory] do nowego Przywódcy [Mojtaby Chameneiego, syna Alego Chameneiego, wybranego w marcu 2026 roku], w którym proponował on utworzenie bieguna islamskiego wokół Iranu, obok strategicznych sojuszników – Rosji i Chin – oraz w towarzystwie państw „autentycznie niezaangażowanych”, takich jak Republika Południowej Afryki, Brazylia i Kuba. W kwietniu nazwał to „trzecim biegunem” świata. Czy podziela Pan tę wizję? Myślę o odbiorcach w Ameryce Łacińskiej, a także w Afryce. Czy jest tam dla nas miejsce?
Nie do końca tak. Moje zdanie jest nieco inne. Wierzę, że w miarę jak Chiny, Rosja, Iran, a nawet Indie będą zdobywać coraz większą władzę w ramach BRICS, dołączą do nich kolejne kraje. Wraz ze spadkiem wartości dolara i jego udziału w globalnym rynku, kolejne kraje, w tym kraje Ameryki Łacińskiej, poczują się swobodnie i będą robić, co zechcą. Będą one budować więzi gospodarcze i polityczne z Rosją, Chinami, Iranem, a nawet Indiami, w zależności od przyszłej polityki Indii, i dołączą do BRICS.
Ale to nie nastąpi w ciągu najbliższych kilku lat. Po dekadzie starć i wojen wszyscy będą słabi, a na świecie zapanuje chaos. Wtedy powstaną koalicje regionalne: Ameryka Łacińska utworzy swoją własną, ponieważ ma wspólne interesy i wspólne zagrożenia. Jednocześnie BRICS i Organizacja Szanghajska zyskają na znaczeniu, ponieważ powstanie próżnia władzy, a część świata uwolni się spod jarzma Zachodu. Świat będzie potrzebował nowego porządku, ale nie zaakceptuje takiego jak porządek powojenny, porządek zachodni, z kategoriami panów i niewolników. Każdy będzie miał większy udział, choć nadal będą chorążowie: te cztery wielkie mocarstwa.
Ormuz, silniejszy niż bomba atomowa
A jak wyglądają stosunki z krajami arabskimi?
Iran bardzo chciałby promować jedność wśród muzułmanów i pragnie przyjaźni z tymi narodami, ponieważ priorytetem Iranu jest pokonanie głównego wroga, Izraela i Stanów Zjednoczonych. Nie chce tarć. Wierzymy, że zasada „dziel i rządź” zawsze była polityką brytyjską. Podzielili nas, rozbili Ummę [ wspólnotę narodu islamskiego, ponad granicami państwowymi].
Ale to nie dzieje się z dnia na dzień; są fazy. Jeśli chodzi o kraje arabskie Zatoki Perskiej, fazą pierwszą jest wygranie tej wojny i utrzymanie kontroli nad Cieśniną Ormuz, którą Iran zawsze posiadał. Będzie to narzędzie do redefinicji stosunków geopolitycznych, strategicznych i sąsiedzkich, ponieważ jest to broń miliony razy silniejsza niż bomba atomowa. Bombą atomową można raz uderzyć w dany kraj. Cieśniną Ormuz można wielokrotnie wpłynąć na całą planetę. Od czasów II wojny światowej nikt nie był w stanie wywrzeć tak dużego wpływu na rentowność amerykańskich obligacji, ceny ropy naftowej i inflację w USA.
Iran nie użyje tej broni do kolonizacji tych krajów, lecz do zacieśnienia relacji z nimi. Co to oznacza? Stany Zjednoczone są wrogiem, który zaatakował Iran, wykorzystując terytorium tych krajów jako bazę wypadową. Nie powinno tam więc być żadnych baz amerykańskich. Izrael ściśle współpracuje z ZEA i niektórymi innymi krajami, nawet z Arabią Saudyjską. Iran chce się ich pozbyć. Gdy tylko pokażą, że są nieszkodliwi, stosunki między nami będą na równych zasadach, zdrowe i zdrowe, ponieważ mamy wspólne zagrożenia i wrogów.
Skąd wiemy, że tak będzie? Za prezydentury Raisiego [Ebrahim Raisi, prezydent w latach 2021–2024] minister spraw zagranicznych Amir-Abdollahian [Hossein Amir-Abdollahian, zginął wraz z Raisim w katastrofie helikoptera w maju 2024 r.] rozpoczął dwa lub trzy lata temu plan regionalnego dialogu i forum bezpieczeństwa z krajami arabskimi: szóstką z Zatoki Perskiej, plus Iran i Irak, tzw. „sześć plus dwa”. Chodziło o to, aby zagwarantować sobie nawzajem bezpieczeństwo bez udziału krajów trans-regionalnych. Iran podjął już te wstępne kroki przed wojną. Chodzi o naprawę więzi z krajami arabskimi, ale dopiero po tym, jak zrzekną się Izraela i Stanów Zjednoczonych oraz przestaną pozwalać Mosadowi, CIA i innym na ataki na Iran. Nie można walczyć ze wszystkimi bez końca. Mamy jasny cel i jasny plan na przyszłość.
Przygotowywałeś się do tego przez dziesięciolecia, prawda?
Od dziesięcioleci przygotowywaliśmy się do tej wojny i do Cieśniny Ormuz, bo wiedzieliśmy, że to się kiedyś wydarzy, prędzej czy później. Jeśli nie teraz, to za dwie dekady.
Budżet Pentagonu jest sto razy większy niż budżet wojskowy Iranu. Myśląc globalnie, militarnie i ekonomicznie, powinni byli pokonać Iran w ciągu pierwszych kilku dni. Dlaczego nie mogli? Wszyscy są zaskoczeni, i to nie tylko z powodu asymetrycznej wojny, którą prowadzimy. Siła nie zawsze ma rację.
Szariat i pochodnia Karbali
Na zakończenie: Ali Shariati (1933–1977) jest postacią mało znaną poza Iranem. Irański socjolog i myśliciel, był żarliwym czytelnikiem Karola Marksa, tłumaczem i rozmówcą Frantza Fanona oraz przyjacielem Jeana-Paula Sartre’a, z którym prowadził długie debaty. Jaki był jego wpływ na islamski ruch rewolucyjny i na całą tę mistykę wokół Husajna i oporu?
Odegrał ważną rolę, ale proces ten trwał 14 wieków. Od męczeństwa imama Husajna jest to jak pochodnia, którą każdy przekazuje drugiemu, niezależnie od tego, czy jest myślicielem, czy zwykłym obywatelem. Kiedy pochodnia została przekazana Aliemu Szariatiemu, obudził on rewolucyjnego ducha imama Husajna w całym pokoleniu, które pozostawało pod wpływem dwóch interpretacji islamu: tradycyjnej i rewolucyjnej – szariatu i imama Chomeiniego [przywódcy rewolucji islamskiej z 1979 roku i pierwszego Najwyższego Przywódcy Iranu (1902–1989)].
Między szariatem a duchowieństwem rewolucyjnym istniały różnice, ale nie były one duże. Szariat uważał, że rewolucyjny islam nie potrzebuje silnego przywództwa religijnego ze strony duchowieństwa; duchowieństwo rewolucyjne wierzyło w hierarchię duchownych. Działali jednak dla tej samej sprawy, co oddzielało ich od tradycyjnego systemu religijnego. Wielu młodych ludzi zmieniło swoje spojrzenie na islam z tradycyjnej religii obyczajów na rewolucyjny.
Szach [Mohammad Reza Pahlawi, panujący w latach 1941–1979] mówił o czerwonym i czarnym zagrożeniu: komunistach i rewolucyjnym szyickim islamie. Navvab Safavi [duchowny, założyciel zbrojnej grupy Fadaian-e Islam, stracony w 1956 roku] chwycił za broń przeciwko reżimowi i dla szacha stanowił bezpośrednie zagrożenie. Szariati stanowił zagrożenie bardziej zakorzenione, ponieważ nigdy nie chwycił za broń, chwycił za pióro. Obawiali się jego książek, a zwłaszcza jego przemówień w Hosseiniyeh Ershad [ośrodku religijnym i kulturalnym zamkniętym przez reżim szacha w 1972 roku], tutaj, w północnym Teheranie.
Ktokolwiek bada Husajna poza ziemskimi znaczeniami, pragnieniem, dekapitacją, odnajdzie w nim sens wszędzie. Nawet komunista [Khosrow Golsorkhi, poeta i dziennikarz, stracony przez pluton egzekucyjny w 1974 roku], sądzony przez jeden z sądów wojskowych szacha podczas posiedzenia transmitowanego w telewizji, by zastraszyć ludzi, powiedział, że jest pod wpływem męczeństwa imama Husajna i sprawiedliwości imama Alego [kuzyna i zięcia proroka Mahometa, pierwszego imama szyickiego]. Jego slogan utkwił w pamięci: Wolę wybrać czerwoną śmierć niż żyć w upokorzeniu.
Karbala to nie tylko żałoba i rytuały, to styl życia. Spójrzmy na listy naszych męczenników: prawie wszystkie poruszają temat Karbali. Reza Szach [ojciec Mohammada Rezy i założyciel dynastii Pahlawi, panującej w latach 1925–1941] zakazał rytuałów muharram; za jego syna SAVAK [policja polityczna szacha] tolerowała rytuały, ale sprzeciwiała się wszelkim przemówieniom poruszającym rewolucyjny islam. W takiej atmosferze mówienie o rewolucyjnym imamie Husajnie, tak jak czynił to szariat, wymagało odwagi. Odwagi samego imama Husajna.
