Logika hegemona

Logika hegemona

Date: 3 ottobre 2026 Author: Uczta Baltazara babylonianempire/logika-hegemona

„Jeśli potrafisz pokonać strategicznego wroga bez angażowania amerykańskich żołnierzy, oznacza to, że osiągnąłeś szczyt profesjonalizmu” – generał Keith Kellogg. https://en.wikipedia.org/wiki/Keith_Kellogg

Hipoteza

Zakładając, że za działaniami Stanów Zjednoczonych na wszystkich frontach kryje się jakaś logika i że istnieje nadrzędna strategia, jak mogłaby ona wyglądać?

Mroczną, ale prawdopodobną hipotezą jest to, że obecna strategia amerykańska polega na „ukrainizacji” Europy po to, by gdy zabraknie Ukraińców, można było uzupełnić ich szeregami Europejczyków. Nie chodzi o to, by kopiować wszystkie środki zastosowane na Ukrainie. Chodzi o osiągnięcie tego samego rezultatu: obszaru tak ubogiego, tak ściśle kontrolowanego i tak odizolowanego od Rosji za pomocą propagandy, że można go wykorzystać jako materiał na linię frontu.

Na Ukrainie osiągnięto to dzięki terapii szokowej MFW, deindustrializacji oraz długotrwałej kampanii, która przekształciła kraj w projekt antyrosyjski. W Europie narzędzia są inne: szok energetyczny, utrata tanich rosyjskich surowców, napór fiskalny, zbrojenia NATO oraz ten sam rodzaj wojny informacyjnej. Aby wszystko to zadziałało, muszą wzrosnąć bezrobocie i desperacja i należy także sprowokować lub sfabrykować jakąś formę ataku ze strony Rosji.

Przygotowania te nie ograniczają się do frontu konwencjonalnego. Jeśli pójść tą samą ścieżką wystarczająco daleko, prowadzi ona do domeny nuklearnej: tj. Europy na tyle zdesperowanej, by doprowadzić do eskalacji, oraz Stanów Zjednoczonych, które mogą pozostać poza zasięgiem jej konsekwencji. W konfrontacjach nuklearnych, podobnie jak w szachach, celem często nie jest doprowadzenie partii do końca, ale postawienie przeciwnika w sytuacji zugzwangu: pozycji, w której każdy możliwy ruch pogarsza sytuację.

Ola Tunander en.wikipedia.org/wiki/Ola_Tunander w pracy „Od horyzontalnej eskalacji Stanów Zjednoczonych do rosyjskiej dominacji w eskalacji” opisuje, w jaki sposób Stany Zjednoczone osiągnęły dominację w eskalacji pod koniec zimnej wojny dzięki przewadze technologicznej w zakresie okrętów podwodnych klasy atak. Grożąc radzieckim okrętom podwodnym, które przewoziły radzieckie pociski nuklearne służące do odwetu, Waszyngton podważył wiarygodność radzieckiej zdolności do drugiego uderzenia – czyli zdolności do odwetu po amerykańskim pierwszym uderzeniu. Głównym problemem dla przywódców radzieckich była doktryna MAD (Mutual Assured Destruction – gwarantowane wzajemne zniszczenie): zasada, zgodnie z którą żadna ze stron nie przeprowadzi pierwszego uderzenia nuklearnego, ponieważ druga strona nadal będzie w stanie zniszczyć ją w odwecie. Gdy zdolność do drugiego uderzenia została podana w wątpliwość, logika MAD zaczęła się rozpadać, a Związek Radziecki został zmuszony do ustąpienia.

Z punktu widzenia czołowych zachodnich strategów wojskowych upadek Związku Radzieckiego i rozwiązanie Układu Warszawskiego stanowiły prawdziwe zwycięstwo militarne. Klasa polityczna w większości interpretowała rok 1991 jako koniec walki ideologicznej, ale ci, którzy postrzegali go jako triumf militarny, nigdy nie porzucili założenia, że zwycięzca zachowuje prawo do dyktowania warunków. Przywrócenie przez Putina rosyjskiej suwerenności zostało zatem odebrane jako naruszenie tego przywileju.

Dzisiaj stosunki uległy odwróceniu. Rosja nadrobiła zaległości w dziedzinie okrętów podwodnych i wprowadziła do służby pociski hipersoniczne – „Awangard”, „Cyrkon”, „Kinzhal” i „Oresznik” – które poruszają się z ekstremalną prędkością i manewrują w locie, co sprawia, że ich przechwycenie przez obecne systemy obronne USA i NATO jest niezwykle trudne. Przewaga w zakresie eskalacji przeszła na stronę rosyjską. Każdy ruch, który niesie ze sobą ryzyko eskalacji pionowej, wiąże się obecnie z większą niepewnością dla Waszyngtonu niż dla Moskwy.

Właśnie dlatego opracowano nową strategię. Ponieważ Stany Zjednoczone nie mogą już ryzykować samodzielnego eskalowania konfliktu, przenoszą konfrontację – przy zachowaniu pewnego stopnia przekonywującej negacji ja chodzi o odpowiedzialność – na podmiot działający w ich imieniu: Europę dysponującą bronią jądrową lub korzystającą z programu wspólnego dostępu do broni jądrowej, doprowadzoną do skrajnej desperacji. Taka desperacja mogłaby pojawić się po tym, jak rosyjskie pociski hipersoniczne zniszczą kluczowe europejskie fabryki zbrojeniowe, po tym, jak dziesiątki tysięcy europejskich żołnierzy zginie na Ukrainie, oraz po tym, jak siły rosyjskie zbliżą się do Kijowa, a nawet do granicy z Polską.

W takim momencie to Europa stałaby się stroną mającą najsilniejszy bezpośredni motyw do eskalacji, podczas gdy Stany Zjednoczone zachowałyby zarówno dystans, jak i możliwość zrzucenia z siebie odpowiedzialności. Europie brakuje konwencjonalnych zasobów wojskowych, by samodzielnie przeprowadzić jakąkolwiek decydującą eskalację; oceny przedstawicieli NATO i europejskich służb wywiadowczych wskazują, że poważna gotowość konwencjonalna do przeciwstawienia się Rosji jest mało prawdopodobna przed początkiem lub połową lat trzydziestych XXI wieku.

W obliczu takiej konwencjonalnej bezsilności broń jądrowa może wydawać się jedynym dostępnym „szybkim rozwiązaniem”. Mantra, że groźby nuklearne Putina to „blef”, obniża barierę psychologiczną wobec eskalacji, co mogłoby skłonić Moskwę do użycia broni jądrowej w celu przywrócenia wiarygodności swojego potencjału odstraszającego.

Ta logika jest zgodna z tym, co wykazał Tunander na temat historycznej rzeczywistości amerykańskiego „parasola nuklearnego”. Nie oznaczało to, że Stany Zjednoczone były gotowe do przeprowadzenia ataku na terytorium Rosji w celu ocalenia swoich sojuszników z NATO, ryzykując tym samym zniszczenie amerykańskich miast. Amerykańska taktyczna broń jądrowa miała być używana w Europie, przeciwko siłom na terytorium europejskim, właśnie po to, by ograniczyć zasięg ewentualnej wymiany nuklearnej do konkretnego obszaru geograficznego.

Wraz z zanikiem Układu Warszawskiego jako dogodnego zestawu celów oraz utratą przez Stany Zjednoczone przewagi w eskalacji konfliktu, parasol ten praktycznie przestał istnieć. W przypadku poważnej konfrontacji, Stany Zjednoczone miałyby wszelkie powody, by przerzucić zarówno walkę, jak i ryzyko nuklearne na Europejczyków.

Strategia ta ma na celu postawienie Rosji w sytuacji, w której jedyną alternatywą jest strategiczne wycofanie się lub zniszczenie Europy w roli proxy – zniszczenie, które nastąpiłoby z powodu szkód, jakie europejska broń jądrowa wyrządziłaby na terytorium Rosji i jej siłom, podczas gdy terytorium Stanów Zjednoczonych pozostałoby poza zasięgiem. Można by racjonalnie oczekiwać, że Rosja ustąpi pod taką presją. Jednak metoda ta zwielokrotnia ryzyko przypadkowej wojny jądrowej.

Stawia to również Rosję przed poważnym dylematem. Siergiej Karaganow od kilku lat otwarcie opowiada się za ograniczonym atakiem nuklearnym na cele europejskie, aby przywrócić strach przed bronią jądrową wśród europejskich elit i społeczeństw, a tym samym zmusić je do wycofania poparcia dla wojny. Jednak każdy ograniczony atak nuklearny na Europę sam w sobie obniżyłby próg użycia broni jądrowej przez Europę przeciwko Rosji lub groziłby wywołaniem natychmiastowego kontrataku.

Rosja stanęłaby zatem przed wyborem, który nie ma optymalnego rozwiązania: albo tolerować stopniowe tworzenie się zdesperowanego, uzbrojonego w broń jądrową frontu europejskiego, albo działać wcześnie i tym samym ryzykować właśnie tę eskalację, której stara się zapobiec – ale przeciwko przeciwnikowi, który jest wciąż nieco słabszy niż stałby się, gdyby Rosja powstrzymała się od uderzenia.

Wydaje się, że Amerykanie liczą na to, że ten dylemat da się wykorzystać. Stopniowo zwiększając presję – utrzymując Rosję w sytuacji „zugzwangu”, nie dopuszczając jednak do otwartej strategicznej wymiany nuklearnej – Stany Zjednoczone mają nadzieję zmusić Moskwę do ustąpienia, zamiast ponoszenia kosztów szerszej wojny. Im bardziej Europa jest pozycjonowana jako front nuklearny, którym można poświęcić, tym ostrzejszy staje się ten dylemat. Celem może być wymuszenie przyznania się do porażki, które wielu na Zachodzie nadal uważa za należne po roku 1991. Praktycznym skutkiem jest postawienie całego kontynentu europejskiego – oraz rosyjskiego procesu decyzyjnego – na czułym progu.

Poniżej przedstawiono analizę motywacji stojących za tą niezwykle niebezpieczną (i psychopatyczną) strategią oraz posunięć ekonomicznych, politycznych i militarnych, które wydają się mieć na celu stworzenie właśnie takich warunków.

Motyw: przesadne ambicje imperialne

Co mogłoby skłonić mocarstwo do rozważenia tak radykalnego porzucenia i zdrady własnych sojuszników? – Odpowiedzią jest stan systemu, który nie jest już w stanie utrzymać się na dotychczasowych zasadach, przy czym jego kierownictwo zdaje sobie sprawę z konsekwencji jego upadku.

Nie jest to „Wielki Plan” opracowany w zadymionym pokoju przez garstkę spiskowców. Jest to raczej wynik podążania ścieżką najmniejszego oporu wewnątrz zagrożonej sieci władzy. Jak wykazały akta Epsteina, pewne środowisko społeczne może zachować swoje tajemnice nie poprzez formalną konspirację, ale poprzez współdzieloną podatność na zagrożenia i wspólny interes. Gdy kariery, aktywa i zobowiązania prawne są powiązane z tym samym systemem, racjonalnym wyborem dla każdego z uczestników jest ochrona owego systemu za wszelką cenę. Rezultat jest nie do odróżnienia od jakiegoś wielkiego planu, ale znacznie trudniejszy do obalenia.

Przez dziesięciolecia zachodni rdzeń ekonomiczny utrzymywał się dzięki finansjalizacji i systematycznemu przenoszeniu produkcji za granicę. Moce produkcyjne przenoszono do krajów o niskich płacach, podczas gdy gospodarki metropolitalne skupiały się na czerpaniu zysków z rent, inflacji aktywów oraz recyklingu globalnych oszczędności poprzez system dolara. Niemal całkowita zapaść z roku 2008 ujawniła, jak blisko przepaści znalazła się ta struktura. Jak wykazał Michael Hudson w książce „Killing the Host”, uratowano banki, pozostawiając przy tym podłoże zadłużenia w nienaruszonym stanie. Zerowe stopy procentowe i kolejne rundy luzowania ilościowego nie przywróciły zdolności produkcyjnych; spowodowały one natomiast powstanie jeszcze większych baniek na rynkach akcji, obligacji i nieruchomości. Lata pandemii Covid powtórzyły ten schemat na większą skalę. Problemy strukturalne pozostają nierozwiązane. To, co zostało skonstruowane, to system jeszcze bardziej zadłużony i kruchy.

Ale stare instrumenty kontroli zewnętrznej zaczęły zawodzić. Klasyczny model Economic Hit Man (ekonomiczny zabójca), oparty na zadłużeniu, prywatyzacji i politycznej uległości, nie sprawdza się już w przypadku państw, które dysponują rozwiązaniami alternatywnymi. Sankcje, które miały zredukować rosyjską gospodarkę do stanu ruiny i zamienić rubla w „gruz”, nie osiągnęły żadnego z tych celów. Iran również przetrwał. Postęp technologiczny Chin w większości kluczowych dziedzin zmiótł założenie o trwałej przewadze Zachodu. Podmioty z Afryki i innych krajów Globalnego Południa coraz częściej zwracają się ku nowym partnerom. Od dawna utrzymywana zdolność do utrzymywania słabszych regionów w stanie trwałego zacofania powoli zanika.

Jednocześnie osoby na szczytach władzy wiedzą, że mają krew na rękach – i że prawdziwy upadek systemu mógłby w końcu pociągnąć je do odpowiedzialności. Rzecznicy chińskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych wyrazili tę kwestię z szokującą bezpośredniością. W sierpniu 2022 roku Zhao Lijian upublicznił mem, który w praktyce oskarżał Stany Zjednoczone o przeprowadzenie ataków z 11 września jako operacji pod fałszywą flagą – działania kryminalnego najcięższego kalibru, którego celem było zmobilizowanie krajowego i międzynarodowego poparcia dla serii wojen i zbrodni wojennych, które nastąpiły później.

Podobnie rzecznik chińskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych Wang Wenbin wezwał społeczność międzynarodową do zbadania zbrodni wojennych popełnionych przez Stany Zjednoczone i pociągnięcia winnych do odpowiedzialności, dodając, że sprawiedliwość może się opóźnić, ale nie zostanie wstrzymana. Lista przestępstw jest długa: sfabrykowane opowieści o okrucieństwach wykorzystywane do pozyskania poparcia dla wojny (zeznania dotyczące inkubatorów w Kuwejcie przygotowane przez agencję Hill & Knowlton, zarzuty o gwałty po zażyciu Viagry pod adresem Libii, dossier na temat broni masowego rażenia w Iraku), długa seria operacji mających na celu zmianę reżimu oraz formalne mechanizmy prawne, takie jak amerykańska ustawa o ochronie członków sił zbrojnych (American Service-Members’ Protection Act) – powszechnie znana jako „Hague Invasion Act” – mająca na celu ochronę personelu amerykańskiego i sojuszniczego przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym. Zgodnie z zasadami ustanowionymi w Norymberdze planowanie i rozpoczęcie wojny agresywnej stanowiło najwyższą zbrodnię międzynarodową. Elita, która od dziesięcioleci działała w warunkach niemal całkowitej bezkarności, rozumie, co prawdziwy upadek systemu mógłby oznaczać dla jej własnego bezpieczeństwa. Walka o hegemonię ma charakter egzystencjalny dla tych, którzy kierują systemem. Gdy nie pozostaną już żadne bezpieczniejsze opcje, zastosują oni każdy środek, który ma choćby najmniejsze szanse powodzenia.

Kanibalizacja wasali

Bezpieczeństwo Europy od dawna stanowi dla Stanów Zjednoczonych spory koszt. Przez dziesięciolecia oba podmioty tworzyły jeden imperialny szczyt: historyczne jądro systemu pozostawało kulturowo i instytucjonalnie europejskie, podczas gdy siła militarna i struktura dowodzenia finansowego stopniowo koncentrowały się w Stanach Zjednoczonych. Przez dziesięciolecia Ameryka odgrywała rolę silniejszego partnera, który jednak nadal okazywał szacunek cywilizacji europejskiej. Niedawny spektakularny występ sekretarza generalnego NATO Marka Rutte, który nazwał Trumpa „tatą”, pokazuje, jak bardzo zmieniły się te relacje – i w którą stronę obecnie płynie ów szacunek.

Obecnie, układ ten ulega rozpadowi. W Waszyngtonie władzę przejęły siły bardziej nacjonalistyczne, mniej romantycznie nastawione do Europy. Kontynent europejski nie jest już traktowany jako równorzędny partner na szczycie porządku opartego na zasadach, ale jako zasób, z którego można czerpać: ekonomicznie wydrenowany, politycznie podporządkowany i militarnie przygotowany jako teatr działań, który poniesie koszty upadku imperium.

Stany Zjednoczone poczyniły znaczne inwestycje w zwiększenie krajowej produkcji energii, aby przetrwać zbliżające się zakłócenia — lub całkowite załamanie — eksportu energii z Zatoki Perskiej. Przygotowały się na obecny konflikt, który same wywołały, zgodnie ze strategią nakreśloną w dokumencie z 2009 roku pt. „Which Path to Persia?” („Którą drogą do Persji?”), opracowanym przez Brookings Institution — think tank skupiający przedstawicieli sektora wojskowo-przemysłowego. Jednocześnie, udając, że dążą do rozwiązania konfliktu, nieustannie podejmują nowe kroki w celu jego eskalacji, między innymi wykorzystując Izrael jako narzędzie.

Europa jest obecnie uzależniona od energii amerykańskiej. Niezależnie od tego, czy dojdzie do wojny na pełną skalę w Zatoce Perskiej, czy też do długotrwałego zamknięcia Cieśniny Ormuz (a potencjalnie także Morza Czerwonego), skutki dla Europy będą takie same. Gdy kryzys się pogłębi, Amerykanie będą mogli powiedzieć: „Przykro nam, chłopcy, ale teraz potrzebujemy całej energii dla siebie”. Wynikający z tego szok energetyczny mógłby przyspieszyć „ukrainizację” Europy – a prawdopodobnie także Japonii, Filipin i Korei Południowej – zamieniając je w bardziej zdesperowane i łatwiejsze do kontrolowania aktywa na pierwszej linii frontu przeciwko wschodniej flance Rosji oraz przeciwko Chinom.

Nie trzeba być geniuszem, żeby zrozumieć, jaki związek ma z tym wysadzenie gazociągu „Nord Stream”. Biden wyraźnie stwierdził, że gazociąg zostanie wysadzony, jeśli Rosja zaatakuje Ukrainę, a Blinken i Nuland otwarcie świętowali, gdy to się stało. Szwecja, Dania i Niemcy uznały swoje śledztwa za tajne, powołując się na bezpieczeństwo narodowe i poufność wstępnych dochodzeń. W praktyce oznaczało to, że wyniki tych dochodzeń nigdy nigdy nie mają zostać ujawnione Rosji – ani żadnej innej zainteresowanej stronie.

Stany Zjednoczone od lat robią dokładnie to, przed czym ostrzegała grupa ich najbardziej doświadczonych obserwatorów geostrategicznych, twierdząc, że doprowadzi to do rosyjskiej interwencji zbrojnej na Ukrainie. W roku 2008, ówczesny ambasador w Moskwie William Burns (późniejszy dyrektor CIA) wysłał depeszę, której temat brzmiał: „Nyet oznacza Nyet”. Napisał, że przystąpienie Ukrainy do NATO stanowiło „najważniejszą z wszystkich czerwonych linii dla rosyjskiej elity (nie tylko Putina)”, i dodał, że Rosja była szczególnie zaniepokojona tym, iż głębokie podziały wewnątrz Ukrainy dotyczące członkostwa w NATO „mogą doprowadzić do poważnego rozłamu, połączonego z przemocą lub, w najgorszym przypadku, do wojny domowej. W takiej sytuacji Rosja musiałaby podjąć decyzję o interwencji – a jest to decyzja, przed którą Rosja nie chce stanąć”. Dziesięć lat wcześniej George Kennan, twórca strategii powstrzymywania, powiedział „New York Timesowi”, że rozszerzenie NATO było „najbardziej fatalnym błędem amerykańskiej polityki w całej erze po zimnej wojnie” oraz „początkiem nowej zimnej wojny”. Stephen Cohen i John Mearsheimer od lat wystosowywali to samo ostrzeżenie: popchnięcie Ukrainy w kierunku NATO i Zachodu zmusi Rosję do reakcji militarnej. Ostrzeżenia były jasne, powtarzane i ignorowane. Polityka ta była kontynuowana.

Dlaczego europejskie elity postępują wbrew interesom swoich krajów

Prawie wszyscy analitycy z mediów alternatywnych są zdumieni widokiem europejskich polityków zachowujących się tak, jakby ich kraje nie miały żadnych własnych interesów. Rosja nie jest jedynie konwencjonalnym supermocarstwem wojskowym – zajmującym drugie miejsce po Stanach Zjednoczonych w niezależnych rankingach, takich jak Global Firepower Index, i wielokrotnie opisywanym przez samego Naczelnego Dowódcę Sił Sojuszniczych NATO, generała Christophera Cavoli, jako kraj dysponujący potężnym potencjałem w wielu dziedzinach, na który wojna na Ukrainie nie ma większego wpływu. Jest to również potęga nuklearna pierwszej klasy.

Długoterminowe bezpieczeństwo i przetrwanie gospodarcze Europy zależą od dostępu do rosyjskiej energii i surowców; jest to coś, co niemieccy przemysłowcy i wielu bardziej trzeźwo myślących polityków rozumie od dawna. To, że obecne kierownictwo Europy wydaje się niezdolne do uznania tej podstawowej rzeczywistości, nieustannie zadziwia obserwatorów spoza głównego nurtu.

Według doświadczonego korespondenta wojennego Patrika Baaba, zarówno elity europejskie, jak i ukraińskie potrzebują trwającego konfliktu, by zabezpieczyć własne przetrwanie polityczne i realizację swych ambicji. Przywódcy z Europy Zachodniej, którzy kierowali swoje kraje ku wojnie i jej finansowym konsekwencjom, nie mogą przyznać się do porażki bez utraty władzy, dlatego też eskalują konflikt jeszcze bardziej. Dodaje on, że niektóre elity niemieckie kierują się również utrzymującą się chęcią zemsty za historyczne porażki, takie jak Stalingrad. Jest to z pewnością ważna część wyjaśnienia. Trudno jednak uwierzyć, że takie autodestrukcyjne zachowanie nie wynika również ze świadomej amerykańskiej manipulacji europejską polityką. Argumenty przemawiające za systematycznym wpływem Stanów Zjednoczonych na europejski proces decyzyjny są silniejsze, niż większość grzecznych dyskusji politycznych jest gotowa przyznać.

Pułkownik Lawrence Wilkerson (były szef sztabu Colina Powella) opisuje, w jaki sposób Stany Zjednoczone systematycznie wymuszały polityczne posłuszeństwo Europy i rozszerzenie NATO poprzez skoordynowane operacje wywierania wpływu. Po zakończeniu zimnej wojny, Waszyngton uznał, że każde państwo europejskie – niezależnie od wielkości, stopnia demokratyzacji czy woli społeczeństwa – powinno przystąpić do NATO. W przypadku krajów, które wolały zachować neutralność lub których społeczeństwa sprzeciwiały się członkostwu, Stany Zjednoczone prowadziły kampanie wzorowane na „kolorowych rewolucjach”. Obejmowały one działania sieci organizacji pozarządowych, organizacji quasi-rządowych, agencji rządowych oraz głośne wizyty amerykańskich senatorów i posłów, które celowo wspierały pro-natowskie mniejszości polityczne („tyrania mniejszości”) zamiast opinii większości. Dzięki temu udało się wciągnąć do sojuszu takie kraje jak Czarnogóra i Albania.

Wilkerson dodaje, że CIA, USAID i powiązane instytucje zostały wykorzystane do kształtowania Europy po zakończeniu zimnej wojny – szkoląc i promując przywódców posłusznych, a jednocześnie odsuwając na bok tych, którzy nie pasowali do pożądanego profilu. Przypomina, jak nieustannie identyfikowano i wybierano polityków, których „potrzebowaliśmy”, skreślając pozostałych z listy. Zadanie to realizowały zespoły krajowe i ambasadorzy w terenie, kierowani czasem przez Departament Stanu, a czasem przez CIA.

Ten schemat wywierania wpływu nie jest nowy. Jak wyjaśnił pułkownik L. Fletcher Prouty – który przez lata koordynował wsparcie wojskowe dla tajnych operacji CIA – w swojej książce „The Secret Team” na temat Programu Pomocy Wojskowej:

«Istotnym aspektem Programu Pomocy Wojskowej jest to, że wprowadził on pewne nowe definicje roli i odpowiedzialności sił zbrojnych kraju. Początkowo definicje te wydawały się całkiem trafne i sprawiały, że Program Pomocy Wojskowej nabrał większego znaczenia dla Amerykanów. Jednak wraz z upływem lat, gdy działania w ramach MAP stały się rutyną, a te wcześniejsze doktryny weszły na stałe do „języka wojskowego” obu zaangażowanych stron – Stanów Zjednoczonych i kraju przyjmującego – zaczęły one powodować subtelne zmiany w roli amerykańskich sił zbrojnych. Doprowadziło to do bardzo wyrafinowanej formy bezpośredniej interwencji w sprawy wewnętrzne czterdziestu krajów przyjmujących, a w niektórych przypadkach skutkowało bezpośrednio oddzieleniem sił zbrojnych danego kraju od kontroli politycznej poprzez praktyki, które zostaną wyjaśnione. W tym sensie rozbudowane deklaracje misji programów wzajemnego bezpieczeństwa stanowią dopracowaną przykrywkę. Program pomocy wojskowej staje się środkiem, dzięki któremu [Tajny Zespół] może, ilekroć wykryje lub podejrzewa „inspirowaną przez komunistów wywrotową rebelię”, zwiększać swoją rolę w siłach zbrojnych i organizacjach politycznych kraju przyjmującego, aż do momentu, gdy problem przerodzi się w wybuch otwartej wrogości. W ten sposób „strażak” staje się człowiekiem, który podpala, a nie tym, który gasi pożary».

Przez „tajny zespół” Prouty miał na myśli nieformalną sieć wysokich rangą funkcjonariuszy CIA, personelu wojskowych operacji specjalnych oraz ich sojuszników w władzy wykonawczej i sektorze prywatnym, która działała przy ograniczonym nadzorze i wykorzystywała oficjalne programy, takie jak pomoc wojskowa, jako narzędzia tajnych interwencji. To, co opisał w odniesieniu do Trzeciego Świata w okresie zimnej wojny, ma wyraźne odpowiedniki na arenie europejskiej po zakończeniu zimnej wojny: stopniową integrację krajowych sił zbrojnych ze strukturami NATO, ciągły przepływ pomocy wojskowej i szkoleń oraz stopniowe uniezależnianie tych sił od wyłącznie krajowej kontroli politycznej – a wszystko to pod przykrywką wzajemnego bezpieczeństwa oraz „odstraszania”.

Aby uniemożliwić dojście do władzy politykom, których Waszyngton nie popierał, stosowano brutalne metody. Od sieci Gladio typu „stay-behind”, które stworzyły tajne struktury zarówno w krajach NATO, jak i w krajach neutralnych, i dopuściły się aktów terroryzmu, które pomogły utrzymać pod kontrolą wszelkie rzeczywiste wpływy lewicy lub sił suwerennych, po nierozwiązane lub podejrzanie zsynchronizowane zabójstwa takich postaci jak Aldo Moro, Olof Palme https://en.wikipedia.org/wiki/Olof_Palme oraz Alfred Herrhausen https://en.wikipedia.org/wiki/Alfred_Herrhausen – przywódców, którzy zagrażali istniejącemu porządkowi atlantyckiemu lub dążyli do bardziej niezależnych rozwiązań gospodarczych oraz tych dotyczących bezpieczeństwa; schemat ten polega na selektywnym wywieraniu presji i eliminacji. (https://babylonianempire.wordpress.com/?s=Aldo+Moro)

Do tego dochodzi potwierdzona inwigilacja Angeli Merkel i innych europejskich przywódców przez NSA, a także cichsze, ale uporczywe kształtowanie kadry poprzez masowe programy propagandowe oraz elitarne programy społecznościowe, takie jak „Young Global Leaders” Światowego Forum Ekonomicznego, które umieściły postacie o poglądach atlantystycznych w kluczowych ministerstwach, bankach centralnych i instytucjach UE na całym kontynencie. (https://babylonianempire.wordpress.com/?s=young+global+leaders) Gdy spojrzy się na te instrumenty w połączeniu z długą historią sprzeciwu Stanów Zjednoczonych wobec prawdziwej europejskiej neutralności, wyłania się obraz nieustannych wysiłków mających na celu zapewnienie, by europejskie elity polityczne pozostawały strukturalnie posłuszne Waszyngtonowi, także gdy w sposób oczywisty szkodzi to materialnym interesom ich własnych społeczeństw.

Ten sam schemat, który przygotował Ukrainę do całkowitej mobilizacji, jest obecnie stosowany w Europie, tyle że na większą skalę i z większym wyrafinowaniem. Na Ukrainie proces ten przebiegał w przyspieszonym tempie: zniszczenie przemysłu w Donbasie, zerwanie powiązań energetycznych i handlowych z Rosją, systematyczne zubożanie znacznej części społeczeństwa oraz utrzymywanie permanentnego stanu egzystencjalnego zagrożenia. Równolegle z materialną dewastacją toczyła się kompleksowa czystka informacyjna i polityczna. Partie opozycyjne, które opowiadały się za jakąkolwiek formą normalizacji stosunków z Rosją, zostały zawieszone, a później zakazane. Ograniczono lub wyeliminowano media rosyjskojęzyczne. Ludność została odcięta od narracji strony przeciwnej. Rosjan systematycznie dehumanizowano, tak aby idea negocjacji z nimi, a nawet uznania ich człowieczeństwa, stała się politycznie toksyczna.

Europa poddawana jest powolniejszym, ale strukturalnie identycznym działaniom. Zniszczenie gazociągu „Nord Stream”, wymuszone odcięcie od rosyjskiej energii i surowców, wynikająca z tego de-industrializacja (najbardziej widoczna w niemieckim przemyśle chemicznym i motoryzacyjnym), gwałtowny wzrost cen energii oraz stopniowa erozja płac realnych tworzą te same warunki materialne: rosnące bezrobocie, obniżający się standard życia oraz narastające poczucie, że przyszłość została unicestwiona. Jednocześnie potężna kampania propagandowa sprawiła, że Rosja i Rosjanie zostali pozbawieni człowieczeństwa. Pierwsze strony tabloidów (jak udokumentowano w analizach nagłówków szwedzkiego „Expressen”) przedstawiają nieustanny strumień demonizacji. Rosyjscy sportowcy, w tym zawodnicy niepełnosprawni, rosyjskie osobistości świata kultury, a nawet rosyjskie koty na wystawach, zostały poddane zbiorowej karze. Rosyjskie media państwowe zostały zakazane w całej Unii Europejskiej, tak aby obywatele nie mogli usłyszeć argumentów drugiej strony. Partie polityczne lub głosy wzywające do negocjacji lub normalizacji stosunków są marginalizowane, poddawane dochodzeniom lub traktowane jako zagrożenie dla bezpieczeństwa – ta sama logika, która doprowadziła Ukrainę do zakazania jedenastu partii opozycyjnych w pierwszych tygodniach rosyjskiej inwazji.

Ci, którzy podważają tę narrację, ponoszą konkretne konsekwencje zawodowe i osobiste. Jacques Baud, doświadczony analityk szwajcarskich służb wywiadowczych mieszkający w Brukseli, został objęty sankcjami UE w grudniu 2025 roku: bez procesu zamrożono jego aktywa i nałożono ograniczenia w podróżowaniu za przestępstwo polegające na przedstawianiu analiz sprzecznych z oficjalną linią. W Szwecji badaczka stosunków międzynarodowych Frida Stranne została poddana długotrwałej kampanii oczerniania, która sprawiła, że stała się niemal pariasem dla mediów i kręgów politycznych. W Norwegii profesor Glenn Diesen od lat boryka się z systematycznym oczernianiem, kampaniami medialnymi przedstawiającymi go jako rosyjskiego propagandystę, naciskami na jego uczelnię, by go zwolnić, oraz powtarzającymi się próbami odwołania jego publicznych wystąpień. Przesłanie jest jednoznaczne: odejście od zatwierdzonego sposobu przedstawiania sytuacji nie jest prawowitą różnicą zdań, lecz formą nielojalności.

Gdy wystarczająca liczba Europejczyków doświadczy tej samej kombinacji rozpaczy ekonomicznej, izolacji informacyjnej i sfabrykowanego zagrożenia zewnętrznego, z jaką borykali się Ukraińcy, próg polityczny pozwalający wysłać europejskich mężczyzn do „młynka mięsnego” drastycznie się obniży.

Wojna nuklearna prowadzona przez pośredników

Co więcej, ten wpływ na europejski proces decyzyjny można wykorzystać do stworzenia właśnie takiej sytuacji, która została zarysowana wcześniej: Europy wyposażonej w broń jądrową, którą można ustawić jako front jednorazowego użytku w konfrontacji z Rosją, podczas gdy Stany Zjednoczone zachowują zarówno dystans geograficzny, jak i pewną dozę wiarygodnego wyparcia się odpowiedzialności za tę sytuację.

W skrajnej wersji tej logiki, państwa europejskie – czy to poprzez amerykańskie bomby jądrowe, do zrzucania których szkoleni są europejscy piloci w ramach porozumień NATO o wspólnym wykorzystaniu broni jądrowej, czy też poprzez jakąś formę zdolności krajowej lub wspólnej europejskiej – stają się stronami, które efektywnie przekraczają próg jądrowy. Uderzenie przeprowadzone z terytorium krajów skandynawskich lub Niemiec w kierunku Sankt Petersburga lub Moskwy niemal na pewno wywołałoby rosyjską reakcję skierowaną przeciwko krajom, które je przeprowadziły. Nie zmusiłoby to jednak automatycznie Rosji do uderzenia na terytorium Stanów Zjednoczonych, ponieważ groziłoby to wzajemną zagładą tego, co pozostało z cywilizacji przemysłowej, w tym samej Rosji.

Przyjmuje się zatem, że Rosję można zmusić do strategicznego odwrotu – lub do ograniczonej wymiany nuklearnej ograniczonej do Europy – bez konieczności, by Stany Zjednoczone ponosiły odpowiedzialność za zainicjowanie zagrożenia. Oznaczałoby to jawniejsze potwierdzenie porażki, które wielu przedstawicieli zachodnich kręgów bezpieczeństwa nadal uważa za konieczne po roku 1991. Dopiero wtedy, zgodnie z tym tokiem rozumowania, Stany Zjednoczone mogłyby w pełni skupić się na szerszej rozgrywce z Chinami.

Czy w ten sposób kontrolowany wynik jest rzeczywiście możliwy do osiągnięcia po przekroczeniu progu nuklearnego, to już inna kwestia. Praktycznym skutkiem tej strategii jest jednak postawienie kontynentu europejskiego na progu wojny, podczas gdy terytorium Stanów Zjednoczonych pozostaje na razie spokojnym tyłem.

Podobny scenariusz przedstawia profesor Ola Tunanders w swoim artykule „Jak zakończy się wojna na Ukrainie?”:

Scenariusz C: „Wojna będzie trwała, a ataki rakietowe doprowadzą do użycia broni jądrowej. Rosyjskie rakiety „Awangard” i „Oresznik”, wyposażone w uzbrojenie konwencjonalne, prawdopodobnie zniszczą europejskie bazy wojskowe oraz część infrastruktury cywilnej. Brytyjczycy i Francuzi mogą poczuć się zmuszeni do odpowiedzi z użyciem broni jądrowej. Rosja również zareaguje wówczas użyciem broni jądrowej. Brytyjskie i amerykańskie struktury wojskowe w Europie zostaną w znacznej mierze zniszczone. Zginą setki tysięcy ludzi. Straty rosyjskie również będą znaczne, podczas gdy Stany Zjednoczone, podobnie jak Chiny, będą starały się uniknąć wciągnięcia w wojnę. Dojdzie do rozłamu między Stanami Zjednoczonymi a Europą, a NATO może ulec rozpadowi. Cele wojskowe i infrastruktura, zwłaszcza w Wielkiej Brytanii, zostaną zniszczone. Norwegia wyjdzie z tego lepiej, ale zależy to od kierunku wiatru”.

Jeśli cofniemy się w czasie i przyjrzymy się amerykańskim planom na wypadek wojny nuklearnej z czasów zimnej wojny, okaże się, że nie jest to wcale niemożliwe. Zależy to jedynie od tego, jakie siły sprawują władzę w Stanach Zjednoczonych, a ja zdecydowanie uważam, że wszystko wskazuje na to, iż zmierzają one w kierunku jeszcze bardziej skrajnego reżimu. Dobrobyt Ameryki zależy od możliwości czerpania wartości dodanej z reszty świata. Dolar jako waluta rezerwowa, przewaga technologiczna, genialna propaganda i siły zbrojne były narzędziami służącymi do utrzymania tego systemu. Narzędzia te tracą obecnie swoją skuteczność, między innymi z powodu krajów BRICS – jednak muszą one nadal podtrzymywać system, jeśli Ameryka chce uniknąć załamania gospodarczego i politycznego. Wojna ta ma charakter egzystencjalny dla wszystkich stron.

Drabina eskalacji

Czy Amerykanie przygotowują grunt pod takiego rodzaju scenariusz? – Wiele rzeczy, które na pierwszy rzut oka wydają się nie mieć sensu, zaczyna robić się całkiem logiczne, jeśli założymy, że tak właśnie jest.

Wydaje się więc, że odpowiedź brzmi: tak. To, czego jesteśmy świadkami, nie jest serią niepowiązanych ze sobą improwizacji, lecz starannie zaplanowaną eskalacją, w której każda „czerwona linia” została przesunięta do przodu, gdy stało się jasne, że Rosja nie zareaguje totalnym odwetem wcześniej przedstawianym jako powód powściągliwości.

W pierwszych miesiącach wojny zachodni przywódcy mówili wyłącznie o pomocy humanitarnej i ograniczonym sprzęcie obronnym. Sam Biden oświadczył w marcu 2022 roku, że dostarczenie myśliwców – nie mówiąc już o amerykańskich pilotach czy załogach – oznaczałoby „III wojnę światową”. Ta granica została przekroczona. Dostarczono samoloty F-16. Zachodnie systemy dalekiego zasięgu (ATACMS, Storm Shadow i ich odpowiedniki) są obecnie rutynowo wystrzeliwane z terytorium Ukrainy w głąb Rosji. Ukraińskie drony uderzyły w bazy lotnicze, w których stacjonują strategiczne bombowce zdolne do przenoszenia broni jądrowej, położone tysiące kilometrów od linii frontu – operacja ta wymagała tak zaawansowanej logistyki, że trudno zignorować twierdzenia o wsparciu wywiadowczym i technicznym ze strony Zachodu. Udokumentowano, że brytyjskie sieci wywiadu wojskowego planują i szkolą tajne ukraińskie oddziały partyzanckie i sabotażowe do ataków na rosyjskie cele. Pociski i drony, które lądują na terytorium Polski lub Rumunii, są w pierwszej kolejności przypisywane Rosji – niezależnie od późniejszych ustaleń technicznych. Zniszczenie gazociągu Nord Stream zostało natychmiast przedstawione jako działanie Rosji. Równolegle z tą eskalacją militarną toczy się systematyczna kwarantanna kultury i sportu wszystkiego, co rosyjskie, dopełniająca przygotowanie psychologiczne poprzez uczynienie przeciwnika totalnie „innym”.

Wcześniej każdy z tych kroków uznawano za nie do pomyślenia. Jednak po jego wykonaniu stawał się nowym punktem odniesienia. Efekt polityczny ma charakter kumulacyjny: europejska opinia publiczna i jej przywódcy zostali przyzwyczajeni do postrzegania jako coś normalnego tego, co jeszcze kilka lat temu uznano by za zaangażowanie bezpośrednie.

Widać już kolejne szczeble tej drabiny. W ramach Koalicji Chętnych trwa otwarta dyskusja na temat obecności europejskich żołnierzy na terytorium Ukrainy – przedstawianej jako „siły zapewniające bezpieczeństwo” po zawieszeniu działań wojennych – pomimo rosyjskich oświadczeń, że siły takie będą traktowane jako uzasadnione cele. Ogromne programy zbrojeniowe, otwarcie uzasadniane koniecznością przygotowania się do intensywnego konfliktu z Rosją w ciągu kilku lat, tworzą własną logikę strategiczną: dają Moskwie racjonalną motywację do prewencyjnego uderzenia na europejskie fabryki zbrojeniowe i centra logistyczne. Udany rosyjski atak tego rodzaju dostarczyłby z kolei rządom europejskim kapitału politycznego niezbędnego do stłumienia pozostałej opozycji i przyspieszenia bezpośredniego zaangażowania. Po stronie rosyjskiej głosy wzywające do ograniczonego użycia broni jądrowej przeciwko celom europejskim w celu wzbudzenia strachu nie są już ograniczone do marginesu.

To właśnie w takim kontekście operacyjnym Stany Zjednoczone są w stanie kontrolować eskalację. Koszty — konwencjonalne straty oraz, jeśli sytuacja będzie się nasilać, ograniczona wymiana nuklearna — będą ponoszone przez Europę. Terytorium Stanów Zjednoczonych pozostaje bezpieczną przystanią. Ta sama logika, która niegdyś pozwalała obliczyć „akceptowalne straty” rzędu setek milionów ofiar w europejskiej wymianie nuklearnej w czasach zimnej wojny, znajduje obecnie swój współczesny wyraz w odpowiednio skalibrowanym poziomie ryzyka proxy eskalacji.

„Ukrainizacja” Europy to stopniowa transformacja kontynentu w główne pole bitwy konfliktu, którego strategicznym celem jest wyczerpanie dwóch rywali Ameryki przy jednoczesnym zachowaniu rdzenia amerykańskiej potęgi.

Sama Europa otwiera drzwi dla broni jądrowej w sposób, który jeszcze kilka lat temu byłby politycznie nie do pomyślenia. Ukraińscy przywódcy, w tym prezydent Zełenski, wielokrotnie przedstawiali ten wybór jako dylemat zero-jedynkowy: albo członkostwo w NATO z wiarygodnymi gwarancjami bezpieczeństwa, albo przywrócenie potencjału jądrowego. Opinia publiczna na Ukrainie uległa odpowiedniej zmianie; sondaże wskazują obecnie na znaczne poparcie dla broni jądrowej jako preferowanej alternatywy wobec niepewnych zobowiązań Zachodu. W Niemczech tabu uległo pęknięciu. Generałowie, byli ministrowie spraw zagranicznych i czołowi politycy otwarcie dyskutowali o potrzebie posiadania przez Niemcy taktycznej broni jądrowej lub europejskiego środka odstraszania niezależnego od Stanów Zjednoczonych. Chociaż rząd nadal odrzuca pomysł posiadania własnej bomby jądrowej, trwają rozmowy z Francją na temat „odstraszania wyprzedzającego” — w tym ewentualnego tymczasowego rozmieszczenia francuskich samolotów zdolnych do przenoszenia broni jądrowej na terytorium sojuszników. W Szwecji minister obrony oświadczył, że w czasie wojny na terytorium Szwecji można by zaakceptować obecność broni jądrowej, a rząd potwierdził wstępne rozmowy z Francją i Wielką Brytanią na temat współpracy w dziedzinie broni jądrowej.

Umowy o współpracy w dziedzinie obronności podpisane przez Szwecję i Finlandię ze Stanami Zjednoczonymi celowo pozostawiają tę kwestię otwartą: nie zawierają one jednoznacznego zakazu w czasie pokoju, który uniemożliwiałby wprowadzenie amerykańskiej broni jądrowej w sytuacji kryzysowej lub w czasie wojny. Szwecja uczestniczyła już w ćwiczeniach jądrowych NATO „Steadfast Noon”. Na całym kontynencie dyskusja przesunęła się od całkowitego odrzucenia do planowania na wypadek sytuacji kryzysowych. W praktyce oznacza to przygotowanie terytorium Europy, uzyskanie europejskiej zgody politycznej oraz dostosowanie europejskich systemów przenoszenia do pełnienia roli w kontekście broni jądrowej – a jest to właśnie ta rola, która jest niezbędna, jeśli Stany Zjednoczone zamierzają ograniczyć ewentualną ograniczoną wymianę uderzeń jądrowych do teatru działań wojennych w Europie i na razie uchronić terytorium Stanów Zjednoczonych przed zagładą jądrową.

Interpretacja ta zyskuje na znaczeniu w świetle faktu, że podsekretarz obrony ds. polityki Elbridge Colby nadzoruje obecnie tajny przegląd strategii jądrowej, który celowo kładzie większy nacisk na taktyczną broń jądrową krótkiego zasięgu przeznaczoną do konfliktów regionalnych z Rosją lub Chinami. Zamiast opierać się przede wszystkim na groźbie masowego odwetu strategicznego, przegląd ten ma na celu poszerzenie „przestrzeni decyzyjnej” prezydenta o bardziej wiarygodne systemy o mniejszej mocy, które mogłyby zostać użyte przeciwko konkretnym celom wojskowym bez automatycznego wywołania totalnej wojny jądrowej. Urzędnicy zaznajomieni z tymi pracami opisują je jako wzmocnienie rozszerzonego odstraszania i zarządzania eskalacją w cieniu zagrożenia nuklearnego – czyli właśnie tego rodzaju wyważonych możliwości operacyjnych na poziomie teatru działań wojennych, które uczyniłyby bardziej prawdopodobne wysyłanie sygnałów nuklearnych za pośrednictwem terytorium Europy, przy jednoczesnym zachowaniu terytorium Stanów Zjednoczonych jako strategicznej bazy tyłowej.

Definiowanie zwycięstwa

W tym świetle dawne kalkulacje z czasów zimnej wojny dotyczące „wygrania” konfliktu nuklearnego nabierają nowego, mrożącego krew w żyłach znaczenia. Wspomniane oceny z lat 70-tych, znane z oświadczenia Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych, zgodnie z którym Ameryka mogłaby stracić dwieście milionów ludzi, a mimo to dysponować populacją większą niż w czasach wojny secesyjnej, były zimnymi, wyrachowanymi analizami mającymi na celu zapewnienie przetrwania elity rządzącej i kluczowych instytucji władzy, nawet gdyby ogromna liczba zwykłych ludzi zginęła.

Prawdziwym miernikiem zwycięstwa było przetrwanie struktur dowodzenia, protokołów sukcesji, wzmocnionych bunkrów dowódczych, powietrznych stanowisk dowodzenia oraz wystarczających zasobów przemysłowych i finansowych (rezerwy walutowe, kadry kluczowych pracowników), aby utrzymać funkcjonujący amerykański aparat państwowy na szczycie systemu globalnego.

Programy zapewnienia ciągłości działania rządu (COG), takie jak Mount Weather, Raven Rock, bunkier kongresowy w Greenbrier, mobilne konwoje dowodzenia oraz rozmieszczone z wyprzedzeniem zespoły wsparcia sukcesorów, stworzone w celu ochrony urzędu prezydenta, Krajowego Dowództwa, zdolności Rezerwy Federalnej do ponownego emisji waluty oraz łańcucha dowodzenia, który pozwala na kontynuację czerpania wartości w warunkach post-apokaliptycznych. Ta sama logika, która w latach 70-tych i 80-tych tolerowała „akceptowalne straty” w skali cywilizacyjnej, znajduje obecnie swoje odzwierciedlenie w wyważonym ryzyku eskalacji konfliktu zastępczego w Europie.

Jeśli terytorium krajów skandynawskich, Niemiec lub jakiegokolwiek innego państwa europejskiego stanie się bazą wypadową dla ataków, które sprowokują rosyjski odwet, kontynentalna część Stanów Zjednoczonych, chroniona odległością i doktryną wzajemnego zagwarantowanego zniszczenia (MAD), zachowa swoją władzę, dominację energetyczną oraz pozycję pozwalającą dyktować warunki Europie rozerwanej na strzępy oraz krwawiącej Rosji.

Te same siły, które zainwestowały w niezależność energetyczną Stanów Zjednoczonych, odcięły Europie bezpośrednie źródło zaopatrzenia w energię z Rosji i utrzymały opcję proxy-eskalacji nuklearnej, rozumieją, że prawdziwą strategiczną porażką dla Ameryki byłaby utrata zdolności do dyktowania warunków globalnego wydobycia surowców. Ograniczona wymiana nuklearna, ograniczona głównie do terytoriów Europy i Rosji, po której nastąpiłaby odbudowa pod przewodnictwem Stanów Zjednoczonych na warunkach wyprzedaży po zaniżonych cenach, wpisuje się w ten schemat.

Gdy Europa i Rosja wyniszczą się nawzajem w konwencjonalnej wojnie na wyczerpanie lub w ograniczonej wymianie nuklearnej, pozostawiając kontynent w ruinie, jego przemysł dostępny za grosze, a pozostałą przy życiu ludność w desperacji, Stany Zjednoczone będą wreszcie mogły zdecydowanie skierować swoją uwagę na swojego jedynego prawdziwego równego sobie konkurenta: Chiny.

Amerykańscy stratedzy wojskowi od dawna twierdzą, że prawdziwym zagrożeniem egzystencjalnym nie jest Moskwa, lecz Pekin. Oficjalna doktryna w coraz większym stopniu to odzwierciedla: Strategia Obrony Narodowej z 2026 r. nadaje priorytet obronie terytorium kraju oraz powstrzymywaniu Chin w regionie Indo-Pacyfiku.

Krwawiąca Rosja nie będzie w stanie skutecznie wspierać Chin; a Stany Zjednoczone, które czerpały nadwyżkę wartości z upadku Europy, mają nadzieję, że będą w stanie stawić czoła Pekinowi z pozycji względnej siły – czy to poprzez gospodarcze dławienie, czy też starannie wyważony konflikt na Pacyfiku, który ponownie ma na celu oszczędzenie terytorium Stanów Zjednoczonych od działań wojennych. Ta sama logika, która raz pozwalała obliczyć dopuszczalne straty w europejskiej wymianie nuklearnej, stanowi teraz podstawę planowania działań w regionie Indo-Pacyfiku: zwycięstwo definiuje się nie przez przetrwanie ludności, ani nawet formalnych sojuszników, ale przez utrzymującą się zdolność systemu amerykańskiego do dyktowania warunków globalnego czerpania korzyści kosztem swojego głównego rywala.

Cui Bono?

Większość ludzi uznaje działania Ameryki pod rządami neokonserwatystów za czyste szaleństwo, ale jak nauczył nas Michael Parenti:

„Stwierdzenie, że polityka George’a Busha nie jest skuteczna, jest opinią bezsensowną. Nie jest to opinia zdefiniowana politycznie. Trzeba zadać pytanie: skuteczna dla kogo? – Cui bono?

Kiedy myślisz, że ci, którzy tobą rządzą, którzy rządzą bogactwem, którzy kontrolują rynki, siłę roboczą i zasoby społeczeństwa, ustalają płace i kontrolują rynek mediów – kiedy myślisz, że są głupi, to ty jesteś głupi. Rozumiesz? OK!

Jeśli wiesz to i nie wiesz nic więcej, wiesz więcej niż gdybyś wiedział wszystko inne, ale nie wiedział tego. Kiedy rządzący wydają się pędzić na oślep ku katastrofie, zapytaj: komu to służy!”

Ostatecznie, najsilniejszym motywem stojącym za całą tą strategią może być ten najprostszy i najbardziej prywatny. Sieci, które były motorem porządku ustanowionego po zakończeniu zimnej wojny, wiedzą, że prawdziwy upadek systemu nie tylko położyłby kres ich geopolitycznej dominacji – ale także ujawniłby ich prawdziwe oblicze. Nie dałoby się już dłużej ukrywać licznych nielegalnych wojen, fałszywych pretekstów, grabieży gospodarczej i celowego poświęcania sojuszników. Chińscy urzędnicy zaczęli już publicznie wymieniać te zbrodnie; inni pójdą w ich ślady, jeśli zawiedzie mechanizm ochronny systemu.

Dla tych, którzy od dziesięcioleci żyją ponad prawem, „ukrainizacja” Europy i świadome ryzyko eskalacji konfliktu nuklearnego są aktami samozachowawczymi. Lepiej doprowadzić kontynent do desperacji i wymusić konfrontację, która utrzyma system przy życiu, niż stawić czoła dniu, w którym “muzyka ucichnie” i nastąpi ostateczne rozliczenie.

Strategia ta może zatem polegać nie tyle na zapewnieniu trwałej hegemonii amerykańskiej, co na odłożeniu w czasie momentu, w którym sprawiedliwość w końcu dopadnie tych, którzy traktowali inne kraje jak dobra jednorazowego użytku.

INFO: https://mattiasforsgren.substack.com/p/hegemonic-logic (przekład automatyczny; wszystkie odnośniki w tekście oryginalnym)

Zbrodnicza arytmetyka Netanjahu

Według obliczeń samego Netanjahu, obszar Gazy jest 3900 razy większy od obszaru 11 września.

Autorstwa Larry’ego C. Johnsona

Benjamin Netanjahu lubi przekładać żałobę Izraela na język amerykański. W zeszłym miesiącu, w Organizacji Narodów Zjednoczonych, pomnożył liczbę ofiar śmiertelnych z 7 października przez stosunek liczby ludności amerykańskiej do izraelskiej. Powiedział, że 1200 Izraelczyków zabitych tego dnia odpowiadało „40 000 niewinnych Amerykanów zamordowanych w niecałe 24 godziny. To 16 razy więcej niż liczba ofiar 11 września”.

Porównania per capita to w pełni uzasadnione narzędzie. Mały kraj odczuwa masakrę dotkliwiej niż duży, a Amerykanie powinni zrozumieć, co 7 października oznaczał dla Izraelczyków. Ale metoda jest uczciwa tylko wtedy, gdy jest się gotowym zastosować ją do każdego. Zastosujmy więc metodę Netanjahu do ludzi, których jego armia zabijała przez ostatnie trzy lata.

Przed wojną Gaza liczyła około 2,2 miliona mieszkańców. Stany Zjednoczone mają około 341 milionów – około 155 razy więcej. Przyjmijmy ostrożną liczbę 75 000 Palestyńczyków zabitych w Gazie, nieco powyżej obecnych danych Ministerstwa Zdrowia Gazy, które wynoszą ponad 73 000. Pomnóżmy to przez logikę samego Netanjahu, a otrzymamy około 11,6 miliona Amerykanów.

Jedenaście i sześć milionów. To mniej więcej tyle, ile liczy populacja Ohio. To ponad dziesięć razy więcej niż liczba Amerykanów poległych we wszystkich wojnach Stanów Zjednoczonych razem wziętych – od rewolucji po Afganistan. To około piętnaście razy więcej niż liczba Amerykanów poległych w wojnie secesyjnej, najkrwawszym konflikcie w historii kraju.

Zgodnie z jednostką wybraną przez Netanjahu, liczba ta wynosi około 3900 razy tyle, ile wynosi data 11 września.

Jeśli przeliczymy według standardów Izraela, wynik będzie taki sam. 75 000 zabitych w populacji liczącej 2,2 miliona ludzi odpowiada około 340 000 Izraelczyków. Netanjahu zbudował przemówienie, wojnę i politykę zagraniczną na 1200 ofiarach. Wyobraźcie sobie, co powiedziałby o 340 000.

Praktyczny mnożnik

Obrońcy premiera będą argumentować, że porównanie jest niesprawiedliwe, ponieważ wielu zabitych w Strefie Gazy to bojownicy Hamasu. W porządku. Odejmijmy każdego bojownika, którego uznało za członka izraelskiej armii, i zastosujmy mnożnik do pozostałej liczby. Nawet 50 000 ofiar to i tak prawie 8 milionów Amerykanów – około 2600 razy więcej niż liczba ofiar 11 września. Można dyskutować o każdym pojedynczym wpisie w tym zestawieniu, ale wynik i tak mierzy się w milionach.

Arytmetyka Netanjahu ma swoje problemy nawet na jego własnych warunkach. 40 000 Amerykanów podzielone przez 2977 osób, które zginęły 11 września, daje około 13,4-krotność liczby ofiar 11 września – a nie 16-krotność. Kiedy retoryka wymaga większej liczby, wydaje się, że jest ona zaokrąglana w górę.

Ale prawdziwym problemem nie jest zaokrąglanie. Chodzi o selektywność. Mnożnik Netanjahu ma działać tylko w jednym kierunku. Powiększa on liczbę ofiar wśród Izraelczyków do rozmiarów amerykańskiej katastrofy, aby amerykańska publiczność mogła wczuć się w to, co czuli Izraelczycy. Zastosowany do Palestyńczyków, daje tak wysokie liczby, że każdy amerykański widz zastanawiałby się, za co płaci. Dlatego nigdy go wobec nich nie stosuje.

Co tak naprawdę pokazuje porównanie

Celem porównania per capita jest uświadomienie skali strat osobom z zewnątrz. Netanjahu chce, aby Amerykanie wyobrazili sobie, że 40 000 ich rodaków zostało zamordowanych w ciągu jednego dnia – i aby wszystko, co Izrael zrobił od tamtej pory, uznali za naturalną reakcję. Dobrze. Następnie wyobraźcie sobie, że Amerykanie 11,6 miliona ich rodaków zginęło na terytorium, które odcina wszelką możliwość ucieczki – i nazwijcie to samoobroną.

Żaden amerykański prezydent nie nazwałby 11,6 miliona ofiar śmiertelnych w Ameryce proporcjonalną reakcją na cokolwiek. Żaden Amerykanin nie przyznałby, że zmarli na to zasłużyli, ponieważ niektórzy z nich byli uzbrojeni. I nikt, kto to policzył, nie zaakceptuje założenia arytmetyki Netanjahu – że życie Izraelczyków jest liczone, a Palestyńczyków nie.

Metoda ta wywodzi się od Netanjahu. Podobnie jak odpowiedź, którą ona udziela: według jego własnych standardów katastrofa w Strefie Gazy jest około 290 razy większa niż ta, o której prosi świat, by o niej pamiętał.

Widmo Egona Bahra powraca do Moskwy

Widmo Egona Bahra powraca do Moskwy

forumgeopolitica/the-spectre-of-egon-bahr-returns-to-moscow

W 1963 roku Bahr opracował Ostpolitik („Politykę Wschodnią”), która faworyzowała zbliżenie z ZSRR nad wrogością. Pod koniec życia nazwał wybór konfrontacji przez Zachód „błędem stulecia”.

Marco Fernandes 7 paź 2026

Wieczorem 1 października, przed zamknięciem plenarnego posiedzenia dorocznego Klubu Wałdajskiego – w którym miałem okazję uczestniczyć – Władimir Putin niespodziewanie zboczył z tematu, odwołując się do materiałów znalezionych w sowieckich archiwach. Odnalazł ostrzeżenia sprzed prawie czterech dekad, wydane przez Niemca, którego prawie nikt już nie pamięta: Egona Bahra, członka kierownictwa Socjaldemokratycznej Partii Niemiec (SPD). To właśnie Bahr opracował w 1963 roku tzw. Ostpolitik („Politykę Wschodnią”), która stawiała na zbliżenie ZSRR z Zachodem, a nie na polaryzację przeciwko niemu. Niemcy, jak proponował Bahr, powinny być mostem między dwiema stronami muru. Jako sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta – innymi słowy, prawa ręka Willy’ego Brandta – Bahr negocjował traktaty wschodnie Brandta (kanclerza Niemiec w latach 1969–1974). W latach 1970–1973 Bonn podpisało traktaty wschodnie z Moskwą, Warszawą i Berlinem Wschodnim: uznając granice powstałe w wyniku wojny oraz istnienie innych Niemiec w zamian za gwarancję tranzytu i wizyt rodzinnych. Była to formuła Bahra w formie prawnej – zaakceptować to, co istnieje, aby rzeczy mogły się zmienić poprzez współistnienie. Chadecy (CDU) zwalczali traktaty do tego stopnia, że ​​niemal doprowadzili Brandta do upadku: wniosek o wotum nieufności z 1972 roku został odrzucony zaledwie dwoma głosami.

W Wałdaju Putin odczytał trzy fragmenty z sowieckich archiwów. W pierwszym Bahr zidentyfikował w samym NATO te kręgi, które w ogóle nie chcą podążać ścieżką współpracy paneuropejskiej i wygaszania konfrontacji. W drugim ostrzegł, że bez zdecydowanych kroków w celu przezwyciężenia podziału Europy na wrogie bloki, rozwój wydarzeń przybierze skrajnie niekorzystny charakter, skazując ZSRR na międzynarodową izolację. Przedstawił też, co powinno zastąpić bloki: Radę Bezpieczeństwa o szerokich uprawnieniach, skupiającą Stany Zjednoczone, Związek Radziecki i całą Europę Środkową i Wschodnią – bez posuwania się NATO na wschód. Po znalezieniu tego w archiwach, Putin powiedział, ostrzegając, że zabrzmi to „niedyplomatycznie”: „Opadła mi szczęka”. W obliczu Niemiec, których retoryka z dnia na dzień staje się coraz bardziej agresywna i które uparcie podsycają widmo „rosyjskiego zagrożenia”, to rzeczywiście zdumiewające, że jeden z czołowych umysłów niemieckiej polityki zagranicznej przez ponad dwie dekady był tak wyczulony na niebezpieczeństwa zaostrzającej się polaryzacji między Zachodem a ZSRR i zaproponował nową, odważną architekturę bezpieczeństwa dla Europy, jednocześnie sprzeciwiając się ekspansji NATO na wschód. Dla prezydenta Rosji to tak, jakby Bahr zajrzał w szklaną kulę.

Ważne jest, aby zwrócić uwagę na moment, w którym to powiedziano. Dwadzieścia cztery godziny wcześniej Moskwa wysłała do NATO memorandum z ostrzeżeniem, że w razie próby nałożenia blokady Kaliningradu przez sojusz sięgnie po wszelkie dostępne środki obrony. W Wałdaju Putin stwierdził, że nie wspomniano o broni jądrowej; jednak tego samego dnia stały przedstawiciel Rosji przy Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Dmitrij Polański, powiedział na posiedzeniu Stałej Rady tej organizacji, że w rosyjskich dokumentach doktrynalnych przewidziano odpowiedź nuklearną w takim przypadku. Tego samego 1 października kanclerz Niemiec Friedrich Merz ostrzegał, że Europa musi przygotować się na rozszerzone rosyjskie operacje hybrydowe. To właśnie w tej atmosferze prezydent Rosji decyduje się mówić o Niemczech. Ale mówi o tym ustami Niemca.

W lutym 1990 roku Bahr przebywał w Moskwie w imieniu frakcji parlamentarnej SPD, w towarzystwie posła Karstena Voigta, i powiedział Aleksandrowi Jakowlewowi – architektowi pierestrojki – w obecności Walentina Falina, który był ambasadorem ZSRR w Bonn w latach Ostpolitik , że Helmut Kohl (z CDU, ówczesny kanclerz Niemiec) chciał „NATO aż do Odry”, rzeki oddzielającej Niemcy od Polski (dziś sojusz rozciąga się tysiąc kilometrów dalej, 130 km od Petersburga). I że jeśli Związek Radziecki nic nie zrobi, by temu zapobiec, nigdy nie wróci do Moskwy – jak opowiedział nam Putin. Następnego dnia zaproponował radzieckiemu ministrowi spraw zagranicznych Eduardowi Szewardnadze europejski system bezpieczeństwa z własnym dowództwem, do którego zjednoczone Niemcy miałyby się przywiązać w miejsce bloków opozycyjnych – i ostrzegł, że jeśli Moskwa zaakceptuje przystąpienie Niemiec do NATO, sama SPD zmieni swoje stanowisko i skapituluje. Szewardnadze odpowiedział : „Związek Radziecki nie skapituluje”. Trzy miesiące później, w Waszyngtonie, Gorbaczow przyznał Niemcom prawo wyboru własnego sojuszu. Osiemnaście miesięcy później Związek Radziecki dosłownie skapitulował. Wkrótce potem, ironicznie lub tragicznie, optymistyczny Szewardnadze został prezydentem byłej radzieckiej republiki Gruzji.

Putin wykorzystał Bahra nie tylko do krytyki obecnego rządu niemieckiego czy rządu UE, ale także do krytyki Gorbaczowa. Radzieckie kierownictwo, jak powiedział, „słuchało, słuchało i nic nie zrobiło”. Voigt – przekonany atlantysta, który nie zgadzał się z Bahrem w swojej delegacji – opublikował swoją wersję spotkania w 2016 roku: Sowieci „nie mieli własnej koncepcji”, byli przeciwni przystąpieniu do NATO, ale „nie mieli przekonujących alternatyw do zaoferowania” i wydawali się bardziej zainteresowani relacjami z Waszyngtonem. Siedem tygodni później Falin napisał do Gorbaczowa, że ​​radziecka polityka europejska popadła w „kontemplacja i refleksja, żeby nie powiedzieć depresja”, że „Zachód nas przechytrza” i że wspólny europejski dom „zamienia się teraz w miraż”. Innymi słowy, doświadczony radziecki dyplomata ostrzegał przed złudzeniem, że pewnego dnia mogą być mile widziani w tak zwanej „cywilizacji zachodniej”.

Oto, co Putin pozostawił między wierszami w Wałdaju: w 1990 roku niemiecki socjaldemokrata i czołowy radziecki ekspert ds. Niemiec wystosowali ten sam apel z przeciwnych stron, ale został zignorowany przez tego samego człowieka, Gorbaczowa. Cena, jaką zapłacił ZSRR, a później Rosja, była wysoka – a przesłanie ma podwójny adres. Wewnętrznie powtarza ono stanowisko samego Putina, od dawna ostrzegając rosyjskie elity przed złudzeniami dotyczącymi Zachodu. Zewnętrznie stara się przypomnieć Niemcom – i Europie – że kiedyś byli zdolni do prowadzenia minimalnie racjonalnej polityki wobec Rosji.

Ile kosztuje gospodarcze samobójstwo Niemiec?

Niemcy, do których adresowane było to przesłanie, przeżywają prawdziwy kryzys gospodarczy. Niemiecki Instytut Ekonomiczny – IW z Kolonii, think tank finansowany przez związki pracodawców i poza wszelkimi podejrzeniami o sympatiach rosyjskich – obliczył w lutym tego roku, że od 2020 roku niemiecka gospodarka odnotowała niedobór produkcji w wysokości prawie biliona euro. W 2025 roku niemiecka produkcja ledwo przekroczyła poziom z 2019 roku. Innymi słowy, sześć lat paraliżu. IW nie oddziela wstrząsów: pandemia, wojna i konfrontacyjna polityka Waszyngtonu nakładają się na siebie od 2022 roku. Ale strona energetyczna rachunku jest po prostu oszałamiająca.

W 2021 roku Rosja odpowiadała za 55% niemieckiego importu gazu, a sam Nord Stream 1 dostarczył 59,2 mld metrów sześciennych, przekraczając własne nominalne moce. Było to paliwo dla struktury przemysłowej zbudowanej na taniej energii. TTF, referencyjna cena gazu w Europie, utrzymywała się poniżej 20 euro za megawatogodzinę przez większość 2019 i 2020 roku; we wrześniu 2026 roku, po osiągnięciu szczytu 340 euro w 2022 roku, nadal utrzymywała się między 73 a 80 – trzy do czterech razy więcej niż wcześniej.

Niemcy zastąpiły rosyjskie rurociągi statkami z dalekich krajów: w pierwszym kwartale tego roku 89% ich LNG pochodziło ze Stanów Zjednoczonych. W latach 2022-2025 Unia Europejska wydała około 281 mld euro na gaz skroplony, z czego 131,5 mld euro przeznaczono na ładunki amerykańskie. Doszło do ogromnego transferu dochodów przez Atlantyk.

Wpływ na realną gospodarkę widać w oficjalnych statystykach. Według Destatis , niemieckiego federalnego urzędu statystycznego, produkcja w sektorach energochłonnych spadła o 15,2% między lutym 2022 r. a marcem 2026 r., w porównaniu z 9,5% w całym przemyśle. Firma konsultingowa EY, opierając się na danych z tego samego federalnego instytutu, naliczyła 124 000 miejsc pracy w przemyśle zlikwidowanych w 2025 r., prawie dwukrotnie więcej niż w 2024 r., z czego 50 000 w przemyśle motoryzacyjnym. Od 2019 r. niemiecki przemysł stracił około 266 000 miejsc pracy, a sektor motoryzacyjny 111 000 — 13% jego całości. Czwarty kwartał 2025 r. był dziesiątym z rzędu kwartałem spadku przychodów przemysłowych.

Najbardziej wymowna jest jednak cicha decyzja kapitału: w badaniu przeprowadzonym wśród 3000 firm, cztery na dziesięć deklaruje, że rozważa ograniczenie produkcji w Niemczech lub przeniesienie jej za granicę – odsetek ten w 2022 roku wyniósł 21%. Podczas gdy BASF otwierał w marcu tego roku kompleks o wartości 10 miliardów euro w Zhanjiang w Chinach – największą pojedynczą inwestycję w swojej historii – ArcelorMittal informował niemiecki rząd, że nie zbuduje swoich zielonych hut stali w Bremie i Eisenhüttenstadt, rezygnując z 1,3 miliarda euro już zatwierdzonych dotacji. Jako powód podano cenę niemieckiej energii elektrycznej. Prezes firmy, Geert van Poelvoorde, oświadczył: „Europejski przemysł stalowy jest pod bezprecedensową presją, aby utrzymać rentowność – i to bez dodatkowych kosztów wymaganych do dekarbonizacji”. PKB spadł o 0,3% w 2023 r. i 0,2% w 2024 r., a w 2025 r. wzrósł o 0,2%. Nie jest to spowolnienie cykliczne, lecz zagrożenie dla samych fundamentów bazy produkcyjnej kraju.

Innymi słowy, jest to przyspieszony proces de-industrializacji, spowodowany decyzją polityczną podjętą w Berlinie, który zdecydował się zrezygnować z taniego rosyjskiego gazu w zamian za ten sam surowiec, trzykrotnie droższy i oddalony o ocean. Nazywanie tego gospodarczym samobójstwem nie jest retoryczną przesadą.

Reindustrializacja za pomocą środków militarnych: złowrogie déjà vu

W obliczu tego obrazu rząd Friedricha Merza dokonał wyboru, który zna już historia Europy, a którego skutki okazały się katastrofalne: industrializacja kraju pod przewodnictwem przemysłu zbrojeniowego to to, co Niemcy robili w latach 30. XX wieku. 18 marca 2025 roku Bundestag zatwierdził, 513 głosami do 207, poprawkę do konstytucji, zwalniającą wszystkie wydatki na obronę przekraczające 1% PKB z limitu zadłużenia. Hamulec zadłużenia, wpisany do Ustawy Zasadniczej w celu dyscyplinowania państwa niemieckiego, przestał obowiązywać właśnie w odniesieniu do zbrojeń. Budżet na obronę wzrasta z 86 miliardów euro w 2025 roku do 108,2 miliarda w 2026 roku i ma przekroczyć 150 miliardów w 2029 roku, osiągając poziom 3,5% PKB. Tylko do grudnia Bundeswehra (niemieckie siły zbrojne) zamierza podpisać 153 duże kontrakty na zamówienia publiczne o wartości około 83 miliardów euro. Volkswagen, jedna z pereł niemieckiego przemysłu, niedawno ogłosił redukcję zatrudnienia o 50 000 osób, lecz krótko przedtem poinformował również o swoim wejściu na rynek zbrojeniowy.

Retoryka dotrzymała kroku budżetowi i staje się coraz bardziej alarmująca. W czerwcu 2024 roku, w parlamencie, minister obrony Boris Pistorius – socjaldemokrata – postawił sobie cel w zdaniu, które weszło do niemieckiego słownika politycznego: „musimy być gotowi do wojny do 2029 roku”. Merz w swoim pierwszym oświadczeniu rządowym obiecał uczynić Bundeswehrę „najsilniejszą armią konwencjonalną w Europie”. 29 września 2025 roku, w Düsseldorfie, ostrzegł, że zamierza powiedzieć coś „być może na pierwszy rzut oka nieco szokującego”: „nie jesteśmy w stanie wojny, ale nie jesteśmy już też w stanie pokoju”. Wojna Rosji, dodał, to „wojna przeciwko naszej demokracji i wojna przeciwko naszej wolności”.

Niemcy i Rosja od wieków łączyły, że tak powiem, złożone relacje. Katarzyna II Wielka, caryca rosyjska (1762–1796), była niemiecką księżniczką ze Szczecina, a rosyjska dynastia formalnie nosiła nazwę Romanow-Holsztyn-Gottorp od 1762 do 1917 roku. Traktatem reasekuracyjnym Bismarck związał Rosję w 1887 roku, aby nigdy nie musieć walczyć na dwóch frontach, ale jego następcy złamali go w 1890 roku, popychając Rosję w kierunku Francji i tworząc warunki, które eksplodowały w 1914 roku wraz z wybuchem I wojny światowej. Nie trzeba przypominać, że oba kraje stoczyły najkrwawsze bitwy w historii po inwazji Hitlera na ZSRR w 1941 roku.

Trzeci element zdaje się jeszcze bardziej komplikować tę relację. W 1962 roku, pod naciskiem Waszyngtonu, NATO zakazało sprzedaży niemieckich rur do ZSRR, a niemieckie firmy musiały zerwać podpisane kontrakty. Wiele lat później Brandt odrzucił weto: w lutym 1970 roku zawarto umowę „niemieckie rury za radziecki gaz”, sześć miesięcy przed traktatem moskiewskim – wynegocjowanym przez Bahra – w którym Bonn ostatecznie uznało powojenne granice.

W 1982 roku, w kontekście rurociągu syberyjskiego, Waszyngton nałożył sankcje na europejskie firmy, ale rządy europejskie domagały się mimo wszystko honorowania kontraktów, dopóki Reagan nie ustąpił. To były dobre stare czasy, kiedy Europa wciąż zachowywała swoją suwerenność i była w stanie przeciwstawić się sankcjom USA. Do 2019 roku samo zagrożenie ze strony Białego Domu wystarczyło, aby szwajcarska firma Allseas porzuciła Nord Stream 2 w ciągu 24 godzin – a do lutego 2021 roku osiemnaście europejskich firm zrobiło to samo, w tym certyfikatorzy i ubezpieczyciele, bez których rurociąg, nawet po ukończeniu, nie mógłby działać. Wreszcie, we wrześniu 2022 roku, materiały wybuchowe rozstrzygnęły sprawę na dnie Bałtyku wraz z atakiem terrorystycznym na kontrowersyjny rurociąg.

W reportażu śledczym znany dziennikarz Seymour Hersh przypisał eksplozję operacji amerykańskiej, czemu Waszyngton zaprzeczył; W czerwcu tego roku niemiecka prokuratura oskarżyła Ukraińca o dowodzenie żaglowcem, który rzekomo przewoził ładunki wybuchowe. Pewne jest, że niemiecka infrastruktura energetyczna została zniszczona i po czterech latach nikt nie został pociągnięty do odpowiedzialności, a Berlin nigdy nie traktował tego incydentu jako ataku, a tym bardziej jako casus belli . Ukończony we wrześniu 2021 roku, kosztem około 9,5 miliarda euro, Nord Stream 2 nie działał ani jednego dnia. Straty nie poniósł tylko rosyjski Gazprom – który sfinansował połowę projektu – ale także firmy z Niemiec, Austrii, Francji, Wielkiej Brytanii i Holandii.

Tę relację strachu i fascynacji, sojuszu i zniszczenia, niemiecka historiografia, podążając za Gerdem Koenenem, nazywa „ Russland-Komplex” . Dziś wahadło znajduje się na jednym krańcu, a jedynym miejscem w rządzie, gdzie drugi biegun wciąż żyje, jest SPD: w czerwcu 2025 roku ponad stu socjaldemokratów podpisało manifest wzywający do „niezwykle trudnej próby” ponownego zaangażowania się w Moskwę, „gdy tylko ucichną działa”. Pistorius, członek tej samej partii, nazwał ten tekst „zaprzeczeniem rzeczywistości”.

Polityka Merza jest oceniana w głosowaniu

W jednej ze swoich odpowiedzi na plenarnym posiedzeniu w Wałdaju Putin przypisał agresywną eskalację europejskiej retoryki o rzekomym „rosyjskim zagrożeniu” próbie odwrócenia uwagi opinii publicznej od poważnych problemów gospodarczych i społecznych, z którymi borykają się główne państwa europejskie. Sądząc jednak po ostatnich wyborach landowych w Niemczech, taktyka Berlina nie działa. W ciągu piętnastu dni września 2026 roku odbyły się trzy wybory: 6 września w Saksonii-Anhalt, gdzie CDU spadła z 37% do 17%, a AfD pokonała ją z wynikiem 43,8% (najlepszy wynik wyborczy w historii); 20 września w Meklemburgii-Pomorzu Przednim nie tylko AfD wygrała z wynikiem 38,2%, ale CDU z wynikiem 4,9% nie weszła do parlamentu. W Berlinie Die Linke pokonało koalicję CDU-SPD i będzie rządzić stolicą, prawdopodobnie wspólnie z Zielonymi i SPD.

Merz nazwał wynik „katastrofą”, ale zapowiedział, że pozostanie na stanowisku. Sekretarz stanu Philipp Amthor, reprezentujący własne skrzydło partii, podsumował nastrój: „stawką jest wszystko”. W sondażach krajowych AfD oscyluje między 25% a 27%, na równi z CDU. Niemiecki elektorat karze partię zbrojeń z obu stron – z prawej strony AfD, siły walczącej z sankcjami i opowiadającej się za powrotem rosyjskiego gazu; z lewej Die Linke, w stolicy, gdzie właśnie zwyciężyła partia najbardziej otwarcie sprzeciwiająca się eskalacji militarnej. Nie sposób zrozumieć tych wyników bez wspomnienia 124 000 zwolnień w przemyśle w 2025 roku i potrojenia rachunków za energię.

Czy istnieje szansa na kolejny „błąd stulecia”?

Pod koniec życia Bahr nazwał zachodni wybór konfrontacji „błędem stulecia” i stwierdził, że NATO stało się „instrumentem służącym hegemonicznej strategii Stanów Zjednoczonych”. Mniej więcej w czasie śmierci Bahra, George Friedman – Węgier, który uciekł przed komunizmem i nigdy nie żywił sympatii do Moskwy, założyciel Stratfor, geopolitycznej agencji wywiadowczej nazywanej „prywatną CIA” – wyjaśnił publiczności w Chicago, że „pierwotnym interesem Stanów Zjednoczonych, o które przez stulecie toczyliśmy wojny – Pierwszą, Drugą, Zimną Wojnę – były relacje między Niemcami a Rosją. Ponieważ zjednoczeni, są jedyną siłą, która może nam zagrozić. I upewnić się, że to się nie stanie”.

Jedenaście lat później Niemcy importują 89% swojego gazu skroplonego ze Stanów Zjednoczonych, straciły równowartość całego roku produkcji i debatują nad tym, czy już są w stanie wojny. Najwyraźniej Biały Dom wykonał dobrą robotę. Ale Putin najwyraźniej powołał się na Bahra, mając nadzieję, że jedynym argumentem zdolnym do podważenia niemieckiego konsensusu jest argument sam w sobie niemiecki.

Zakład prezydenta Rosji wywołał niezwykłą atmosferę na plenarnym posiedzeniu. Przed zadaniem pytań redaktor naczelny szwajcarskiej gazety „Weltwoche” , Roger Köppel, zaznaczył, że znał Egona Bahra i podziwiał jego wizję polityczną. Putin zaczął odpowiadać na inne pytania, aż nagle przerwał swój tok myślenia i powiedział, że byłoby ciekawie usłyszeć więcej o Egonie Bahrze, ponieważ nigdy go nie spotkał. A potem, niespodziewanie, oddał głos Köppelowi, prosząc go o podzielenie się swoją opinią na temat polityki Bahra. Zaskoczony Köppel odpowiedział, że uważa go za człowieka imponującego, pogodnego i wysoce inteligentnego, realistę, nieulegającego „moralnemu imperializmowi” współczesnej Europy, który „uważa, że ​​Europa jest cmentarzyskiem dawnych imperiów, [ale] że może być kontynentem pokoju i powiązań między USA a Rosją”. Pod koniec sesji plenarnej mój znajomy z Klubu Wałdaj powiedział mi, że nie przypomina sobie innej sytuacji, w której prezydent zadałby pytanie komuś z publiczności.

Rozmawiałem z doświadczoną rosyjską analityczką polityczną, która od lat uważnie śledzi przemówienia Putina. Powiedziała mi, że to wyjątkowe przemówienie, zwłaszcza w sesji pytań i odpowiedzi, w którym prezydent Rosji przemawiał z wielką szczerością, momentami graniczącą z ponurością, i wyrażał autentyczne zaniepokojenie obecną sytuacją geopolityczną. Jej zdaniem Putin zdawał się apelować do globalnych elit decyzyjnych, jakby chciał powiedzieć, że ich obowiązkiem jest niedopuszczenie do wymknięcia się procesów transformacji porządku światowego spod kontroli, bo jeśli tak się stanie, nie będzie zwycięzców. Dodała: „Ton tego przemówienia przypominał mi słynne przemówienie z konferencji monachijskiej z 2007 roku”.

Słysząc uwagę Köppela o „moralnym imperializmie” i „Europie jako cmentarzysku imperiów”, Putin odpowiedział: „Być może dlatego wielu w Europie chce dokończyć dzieło zniszczenia Imperium Rosyjskiego, którego od dawna nie ma? Ale oni najwyraźniej o tym nie wiedzą”.

Ostatnim razem, gdy Niemcy stosowały tak agresywną retorykę wobec Rosji, jednocześnie czyniąc się „najpotężniejszą armią w Europie” – jak chce Friedrich Merz – ludzkość pogrążyła się w największej i najkrwawszej wojnie w swojej historii. Ale Niemcy najwyraźniej już o tym nie pamiętają – ani o Egonie Bahr.

Stany Zjednoczone twierdzą, że Iran „przegrał”, zaś doniesienia mówią o powrocie przedwojennego przepływu ropy [pod kontrolą Iranu]

Stany Zjednoczone twierdzą, że Iran „przegrał”, podczas gdy doniesienia mówią o powrocie przedwojennego przepływu ropy

Symplicjusz simplicius/us-claims-iran-has-lost-as-pre-war

Konflikt o Cieśninę Ormuz wciąż odrywa się od rzeczywistości, o czym ostrzegaliśmy ostatnio. Wygląda na to, że teraz nikt nie może się zgodzić co do tego, co tak naprawdę dzieje się z ropą ani kto „wygrywa”.

Wiele źródeł donosi, że przepływ ropy powrócił do poziomu sprzed wojny, co naturalnie doprowadziło komentatorów do triumfalnych wniosków, że Iran przegrał wojnę lub jest w trakcie jej przegrywania:

https://www.wsj.com/business/energy-oil/middle-east-crude-oil-exports-back-at-prewar-levels-analitycy-say-b5582027

Analitycy twierdzą, że eksport ropy naftowej z Bliskiego Wschodu powrócił do poziomu sprzed wojny, ponieważ najwięksi producenci ropy w regionie zwiększają dostawy za pośrednictwem alternatywnych rurociągów, portów i transferów między statkami, aby sprostać zakłóceniom spowodowanym konfliktem z Iranem.

Goldman Sachs szacuje, że eksport ropy naftowej z Zatoki Perskiej osiągnął 19 milionów baryłek dziennie w ciągu ostatniego tygodnia, do poniedziałku. Ropa naftowa stanowiła prawie 90% ożywienia w całym eksporcie ropy naftowej z regionu we wrześniu, napędzanego zwiększonymi dostawami przez cieśninę Ormuz. Zdolność Iranu do blokowania przepływu ropy przez cieśninę Ormuz załamuje się, a kraj ten nie jest w stanie przesyłać własnej ropy tą drogą wodną od czasu przywrócenia blokady morskiej przez USA w lipcu, donosi „The Wall Street Journal”.

Należy przyznać, że powyższy artykuł ma już prawie tydzień, a sytuacja zmienia się codziennie. W ciągu ostatnich kilku dni pojawiły się nowe doniesienia o atakach Iranu na kolejne statki, co po raz kolejny wywróciło dotychczasowe poglądy do góry nogami:

https://www.wsj.com/world/middle-east/ropa-wylewała-się-ponownie-przez-cieśninę-hormuz-again-then-attacks-on-shipping-resurged-fe9f0dd9

W powyższym tekście napisano, że po krótkim „odrodzeniu” eksportu ropy naftowej Iran ponownie zaczął atakować statki:

DUBAJ — Nowa fala ataków na statki w Cieśninie Ormuz zagraża ożywieniu eksportu ropy naftowej z Bliskiego Wschodu— w momencie, gdy producenci z Zatoki Perskiej zdołali przywrócić dostawy ropy do poziomu sprzed wojny.

Szybki wzrost dostaw w ostatnich tygodniach był napędzany przez amerykańską ochronę morską, wspomaganą wcześniejszymi falami ataków, które zniszczyły irańskie radary i systemy łączności wzdłuż spornej cieśniny. Zjednoczone Emiraty Arabskie i inni producenci stworzyli rozbudowany system przewozów wahadłowych, w ramach którego tankowce ładują ropę naftową w Zatoce Perskiej, opuszczają Ormuz i przeładowują ją na statki oczekujące poza szlakiem wodnym.

Jednak po kilku dniach bez zgłaszania ataków na statki pod koniec ubiegłego miesiąca, brytyjska Służba Operacji Handlowych Morskich (MBTC), która jest powiązana z Królewską Marynarką Wojenną, zgłosiła siedem ataków na jednostki pływające na tym szlaku wodnym od 28 września. W niedzielę poinformowano o kolejnym ataku, ale nie podano, kiedy doszło do incydentu.

Mapowanie AMK 🇳🇿@ AMK_Mapping_

A amerykańskiej odpowiedzi wciąż nie ma 😁 Irański odstraszacz działa.

6:06 · 6 paź 2026 · 21 tys. wyświetleń


6 odpowiedzi · 41 repostów · 455 polubieńBloomberg@ biznes

W ostatnich dniach Iran zwiększył tempo ataków na tankowce w Cieśninie Ormuz, tuż przed osiągnięciem poziomu sprzed wojny w transporcie ropy przez wąskie gardło energetycznebloomberg.comIran nasila ataki na statki w Ormuz w związku ze wzrostem przepływu ropy i gazu21:00 · 6 paź 2026

———————————————

Z tego możemy wyciągnąć dwa wnioski:

Iran wydaje się mieć możliwość wstrzymania, a przynajmniej znacznego ograniczenia, tych tranzytów w dowolnym momencie. Jeśli tranzyty się udają, wydaje się, że dzieje się tak jedynie dzięki dorozumianemu, choć być może tajnemu, zezwoleniu Iranu. Dlaczego Iran miałby udzielać takich zezwoleń? Krążą pogłoski, że Iran zawarł specjalne umowy z niektórymi krajami, które płacą „pod stołem” za zezwolenie na tranzyt, nawet szlakiem omańskim.

Przypomnijmy, że w przeszłości praktycznie potwierdzono istnienie takich tajnych umów. Informowaliśmy o tym w artykule na początku tego roku , powołując się na doniesienia takie jak poniższe:

https://www.israelhayom.com/2026/06/15/trump-secretly-approved-qatar-iran-cash-deal/

W którym stwierdzono:

Stany Zjednoczone potajemnie zatwierdziły porozumienie finansowe i morskie między Katarem a Iranem, na mocy któregoTeheranowi zapłacono miliardy dolarów w zamian za swobodny przepływ katarskich tankowcówi statków przez Cieśninę Ormuz – potwierdzają to trzej dyplomaci.

Teraz może to być rozwinięcie tej samej gry:

Powodem takich gierek jest to, że ostatecznie przynoszą one korzyści obu stronom: Trump może chwalić się „zwycięstwem” przed swoją publicznością w kraju, podczas gdy Iran otrzymuje pomoc gospodarczą i nadal może rościć sobie prawo do kontroli nad Ormuz, biorąc pod uwagę, że „tajne” nocne transfery USA są w zasadzie nie do podważenia. Kiedy konflikt osiąga etap strategicznego impasu, logiczne jest, że obie strony zawierają tajne umowy dla zachowania ciągłości. Mówią w zasadzie: „Słuchajcie, żadna z nas nie ma siły, by całkowicie wyeliminować drugą z gry i żadna z nas nie może publicznie się wycofać ani poddać. Dlatego naszą jedyną opcją jest zawarcie umów, które będą korzystne dla obu stron”.

Jeden z badaczy trafnie zauważył zachodzące obecnie zmiany, pisząc, że nawet jeśli przepływy ropy naftowej sprzed wojny zostaną przywrócone, niewiele to zmieni, jeśli stawki frachtowe za ropę naftową pozostaną na niemożliwym do utrzymania poziomie:

Matt Burnell@ mdburnell

Od kilku tygodni próbuję powtarzać ten komunikat zwolennikom hasła: „ROPA PŁYNIE ZBLIŻONA DO POZIOMÓW SPOZA WOJNY, IRAN STRACIŁ KONTROLĘ”. Można by czerpać 100% przedwojennego wypływu ropy z Zatoki Perskiej, ale nie miałoby to żadnego znaczenia dla ceny ropy, ponieważ…

Ed Finley–Richardson @ ed_fin

„Stawki VLCC osiągnęły bezprecedensowy poziom i wynoszą obecnie 1,3 miliona dolarów dziennie (43 razy więcej niż w styczniu). To równowartość prawie 33 dolarów za baryłkę, czyli 27% kosztu dostawy ropy naftowej”.

9:01 · 4 paź 2026 ·

——————————-

Można by czerpać 100% przedwojennego wydobycia ropy z Zatoki Perskiej, a to nie miałoby najmniejszego znaczenia dla ceny ropy, ponieważ dopóki statki będą regularnie trafiane, koszty transportu ropy będą astronomiczne.

Stawki frachtowe za ropę naftową wynosiły kiedyś 2-3% kosztu dostawy, obecnie zbliżają się do 30%.

To po prostu nie do utrzymania dla branży i będzie nadal rosło wraz ze wzrostem tempa i skuteczności irańskich ataków na żeglugę. Iran nie traci kontroli nad Cieśniną, wręcz przeciwnie, osłabia swoją kontrolę. Nadal ma wystarczające możliwości, aby w razie potrzeby wzmocnić tę kontrolę, co widzieliśmy w tym tygodniu po dużym wzroście liczby ataków i spadku eksportu w porównaniu z poprzednim tygodniem.Co to oznacza w przyszłości? Nic dobrego. Marynarka Wojenna USA wciąż jest zbyt przerażona irańskimi możliwościami zwalczania okrętów, aby umieszczać niszczyciele w pobliżu Cieśniny, a bez fizycznej eskorty morskiej Iran będzie nadal odnosił wystarczające sukcesy w tych atakach, aby utrzymać astronomicznie wysokie stawki frachtowe, a jak zwykle, koszt ten zostanie przerzucony na konsumenta.Będzie gorzej, zanim się poprawi. Nie zdziwiłbym się, gdyby cena Brentu jutro przekroczyła 103 dolary, chyba że administracja zafunduje nam sporą dawkę manipulacji na rynku niedzielnym.






Max Boot, pisząc dla CFR, zgadza się:

https://www.cfr.org/articles/more-oil-same-war-why-increased-exports-arent-a-sign-of-irans-collapse

Eksport ropy naftowej z Bliskiego Wschodu odbił, podsycając twierdzenia, że ​​Stany Zjednoczone wygrywają wojnę z Iranem. Cieśnina Ormuz pozostaje jednak zdradliwa, Teheran nie jest ani o krok bliżej zaakceptowania warunków Waszyngtonu, a koszty konfliktu stale rosną po obu stronach.

Twierdzi, że ceny pozostają znacznie wyższe niż przed wojną, ponieważ większość przesyłu powrotnego pochodzi teraz z droższych tras objazdowych:

Jednak większość wzrostu eksportu pochodzi nie z cieśniny, ale z alternatywnych, okrężnych tras przez Morze Czerwone, Morze Śródziemne (przez Kanał Sueski) i Morze Arabskie. Te alternatywne trasy są dłuższe i droższe niż ta, którą zastępują: „The Wall Street Journal” donosi, że koszt transportu tankowca z ropą z Bliskiego Wschodu do Chin gwałtownie wzrósł z 7 dolarów za baryłkę przed wojną do 35 dolarów za baryłkę obecnie.

Prawdą jest, jak sam wspomina, że ​​Iran ponosi straty gospodarcze z powodu blokady dostaw ropy naftowej przez Stany Zjednoczone w znacznym stopniu. NYT donosi o oświadczeniach szefa irańskich służb bezpieczeństwa Mohsena Rezaeia na temat pogarszającej się sytuacji gospodarczej:

https://www.nytimes.com/2026/10/04/world/middleeast/iran-economy-rial.html

Włączenie artykułu z „New York Timesa” służy jedynie do skontrastowania obu stron, pokazując, jak przesadne zachodnie doniesienia potrafią kreować pesymizm, gdy go nie ma. Powyższy nagłówek zdaje się sugerować, że Iran pogrąża się w terminalnym kryzysie. W rzeczywistości spotkanie przedstawicieli przemysłu i gospodarki, o którym mowa w artykule, któremu przewodniczył Mohsen Rezaei, było w większości pobieżne i miało na celu wzmocnienie różnych reakcji gospodarczych. Zachodnie media gorączkowo trzymały się jedynego, mimochodem powiedzianego przez Rezaei stwierdzenia o „trudnościach”, wyolbrzymiając je. Oto autentyczna treść oświadczenia ze spotkania, wydanego przez oficjalne irańskie media :

W innej części spotkania, Mohsen Rezaei, sekretarz Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego, odnosząc się do szczególnej sytuacji kraju, podkreślił znaczenie synergii i wsparcia ze strony wszystkich agencji dla kierownictwa wykonawczego kraju. Wyrażając wdzięczność za działania rządu i prezydenta,określił obecną sytuację jako jeden z najtrudniejszych okresów dla kraju.

Sekretarz Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego, odnosząc się do przebiegu negocjacji, podkreślił powagę tej drogi, mówiąc, że w sferze gospodarczej SNSC jest gotowa udzielić wszelkiego niezbędnego wsparcia i współpracy w celu posunięcia spraw do przodu i pomocy w zarządzaniu sytuacją gospodarczą kraju.

Cóż, oczywiście, to trudny okres – kraj toczy wojnę z najpotężniejszym sojuszem militarnym w historii ludzkości, na litość boską. Jak inaczej można to opisać? Ale czy to oznacza, że ​​Iran jest degradowany do poziomu kapitulacji? Ani trochę: Iran może i z łatwością przetrwa Stany Zjednoczone.

https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-10-02/dotacje-do-paliw-mogą-przekroczyć-bilion-w-miarę-trwania-wojny-w-iranie-mówi-un

Rezerwy ropy naftowej w krajach zachodnich wyczerpują się z powodu konfliktu z Iranem.

▪️Rezerwy ropy naftowej w krajach zachodnich zostały niemal całkowicie wyczerpane na tle konfliktu z Iranem, według Russella Hardy’ego, dyrektora generalnego największego niezależnego tradera ropy naftowej, Vitol.
➖ „Na Zachodzie nie ma już rezerw, które można sprzedać. Sprzedaliśmy wszystko, co mieliśmy” – cytuje go Bloomberg.
▪️Według Hardy’ego sytuacja z produktami naftowymi pozostaje szczególnie napięta, a niedobór rezerw może się utrzymywać w miarę zbliżania się zimy.
▪️Amin Nasser, dyrektor generalny Saudi Aramco, stwierdził również, że globalny „bufor” ropy naftowej stał się krytycznie cienki: rezerwy komercyjne wynoszą mniej niż 6 miliardów baryłek, a ze względu na ograniczenia techniczne i logistyczne praktycznie dostępne jest mniej niż 10% tej objętości.
▪️Wiosną JPMorgan ostrzegał, że jeśli zakłócenia będą się utrzymywać, poziom 7,6 miliarda baryłek stanie się strefą napięć operacyjnych, a 6,8 miliarda baryłek będzie minimalną ilością potrzebną do normalnego funkcjonowania rurociągów, magazynów i rafinerii.
▪️W tym kontekście ryzyko kolejnej eskalacji utrzymuje się: negocjacje między Stanami Zjednoczonymi a Iranem pozostają w impasie, a Donald Trump zasugerował możliwość wznowienia ataków na dużą skalę w przypadku braku porozumienia.

FT podaje, że kapitanowie statków otrzymują obecnie horrendalnie wysokie stawki za przepływanie przez cieśninę:

https://www.ft.com/content/0d665e5b-d8c8-4f1e-acf5-bba7193b4e6e

Jak zrównoważone mogłoby to być?

Przypomnijmy, że Stany Zjednoczone angażują obecnie około 30% swoich sił morskich do pilnowania cieśniny, którą Iran całkowicie przejmie, gdy tylko Stany Zjednoczone ją opuszczą. Oznacza to, że aby utrzymać taki status quo „blokady Iranu”, Stany Zjednoczone muszą w zasadzie na czas nieokreślony zablokować połowę swojej floty w tym jednym sektorze świata , nadmiernie osłabiając swoje możliwości projekcji siły na całym świecie.

Teraz Trump próbuje zrzucić winę za swoje megalomańskie niepowodzenia w Ormuz na Ukrainę:

Jednocześnie wciąż grożąc całkowitą zagładą Iranu… a nawet Los Angeles:

Could not load video.

Could not load video.

Oczywiście to wszystko blef — ten marny papierowy tygrys nie jest w stanie nic zrobić Iranowi, chyba że użyje broni nuklearnej, co oczywiście nie nastąpi, poza może 1% szansą na jej użycie przeciwko Pickaxe Mountain.

Trump nadal niszczy flotę, rzekomo wysyłając lotniskowiec USS Roosevelt do Iranu w ramach kolejnej rzekomej rozbudowy sił zbrojnych, która nie przyniesie większych efektów.

W obliczu tej niepowodzeń, NYT opublikował ciekawy artykuł, który po raz kolejny podkreśla historyczne rozliczenie, jakiego doświadcza porządek zachodni:

https://www.nytimes.com/2026/10/05/business/economy/iran-war-oil-geography.html

Zapowiada, że ​​geografia „powróciła ze zdwojoną siłą”, po tym jak uśpiony świat globalizacji uśpił się w fałszywym poczuciu bezpieczeństwa:

Geografia powraca ze zdwojoną siłą.

„Myśląc o gospodarce globalnej czy współczesnej, często zapominamy o podstawowej kwestii, jaką jest logistyka” – powiedziała Shannon O’Neil, starsza wiceprezes ds. studiów i przewodnicząca Rady Stosunków Zagranicznych im. Maurice’a R. Greenberga. „Wciąż trzeba coś załatwić”.

A co najważniejszego wynieśli autorzy o otępiałych mózgach? Dominacja geograficzna góruje nad wypasionymi gadżetami technologicznymi:

Kraje i grupy zbrojne, które nie są w stanie równać się z potęgą militarną, technologiczną i ekonomiczną Stanów Zjednoczonych, w pewnym stopniu trzymają światową gospodarkę jako zakładnika, po prostu ze względu na swoje położenie na mapie.

Dalej ogłaszają, że powojenny porządek globalny stał się podporządkowany siłom geograficznym i realiom:

Powojenny porządek globalny uległ załamaniu.

Geografia zawsze była potężną siłą w sprawach międzynarodowych. W V wieku p.n.e. Sparta wykorzystała kontrolę nad cieśniną Dardanele, aby odciąć Ateny od dostaw zboża podczas wojny peloponeskiej.

Jednakże za naszego życia, odkąd w latach 90. XX wieku globalizacja nabrała tempa, technologia często przyćmiewa geografię.

Jednakże ten porządek międzynarodowy opierał się na wizji wzajemnie korzystnej współpracy globalnej i systemie zasad i praw, który ulega erozji.

Ponownie – zwróć uwagę na ostatnie zdanie: „System zasad i praw ulega erozji”. Kto tej erozji dopuścił się? Kto dopuszcza się jawnego piractwa, kradnąc i niszcząc statki po arbitralnym pozbawieniu ich polis ubezpieczeniowych i oznaczeniu jako „cieni” wyrzutków? Wygląda na to, że redakcja „New York Timesa” nie jest zainteresowana tą wiedzą.

Dobra wiadomość jest taka, że ​​przynajmniej zaczynają po cichu akceptować fakt, że era nieograniczonego globalizmu dobiegła końca:

„Myślę, że to w pewnym sensie sygnał, jak bardzo odeszliśmy od paradygmatu globalizacji, że nawet elementy geograficzne stają się bronią” – powiedział Fishman, były dyplomata. „I myślę, że to będzie stały trend”.

Jednak to przyznanie zawiera w sobie kłamstwo: dopiero teraz, gdy Globalne Południe zaczęło stosować przeciwko sobie zasady Zachodu, można uznać to za koniec pewnej ery prawa i porządku:

Zagrożenie to stawia pod znakiem zapytania otwarty dostęp do światowych dróg wodnych, co od zakończenia II wojny światowej jest uznawane za oczywistość.Stany Zjednoczone były zasadniczo egzekutorem wolnej żeglugi, ale ich gotowość do pozostania w tej roli osłabła, podczas gdy inne mocarstwa ośmieliły się to kwestionować.

Czy Stany Zjednoczone były „egzekutorem wolności żeglugi”? Dla siebie i swoich sojuszników – być może. Dla wszystkich innych, wykorzystywały te same realia geograficzne, aby utrudniać, blokować i brać w niewolę gospodarki wszystkich pozostałych przeciwników.

Zatem Zachód nie musi się teraz zmagać z jakąś odradzającą się siłą „geografii”, lecz z arbitralnymi przywilejami Zachodu, które uległy demokratyzacji w wyniku lat drapieżnych oszustw i nadużyć w zakresie uczciwości i wolności na rynkach globalnych.

Za każdym razem, gdy Zachód zostaje zmuszony do skosztowania własnego lekarstwa, ogłasza się to jako moment „końca pewnej ery” lub wielkie odkrycie jakiejś wewnętrznej, nowej, globalnej rzeczywistości. Okazuje się jednak, że wrzaski, które tak wstrząsnęły „New York Timesem”, to nie szlochające okrzyki narodzin geografii, która się odradza, lecz po prostu ponure, przedśmiertne konwulsje Starego Imperializmu.


ZMIANY KLIMATU, EFEKT CIEPLARNIANY; CZY UDZIAŁ CZŁOWIEKA JEST ISTOTNY? I CZY JEST UDOKUMENTOWANY?

Arkadiusz Wysokiński, Mirosław Dakowski

[Ta praca została opublikowana ponad 20 lat temu, w 2005 roku. Nikt nie obalił argumantów, ale „mainstream” ciągle ignoruje. Widać, że „światem” rządzą Zbrodniarze]

1. „Polityka ekologiczna” a dane geofizyczne

Około 10 tysięcy lat temu skończyła się ostatnia duża epoka lodowa. W sprzyjających (co nie znaczy „łagodnych”!) warunkach klimatycznych rozwinęła się cywilizacja. Wraz z rozwojem techniki człowiek zaczął w coraz większym stopniu oddziaływać na klimat Ziemi, dodając czynniki antropogenne do istniejących naturalnych sił wpływających na klimat. Czy wiemy już wystarczająco dobrze jak zmieniał się klimat naszej Planety w poprzednich epokach i erach? Czy na podstawie tych danych i pomiarów wykonywanych obecnie jesteśmy w stanie przewidzieć, jakie zmiany w klimacie będą następowały w najbliższej i dalszej przyszłości? Wydaje się, że ciągle mamy za mało precyzyjnych danych. Jak ważna jest tu dokładność pomiarów i prognoz zobaczymy, gdy popatrzymy na dwie liczby: Energia docierająca ze Słońca w okolice orbity Ziemi ma wartość około 1390 W/m2. Sumaryczna zmiana jaka wywołała ostatnią dużą epokę lodową miała wartość około 2 W/m2. Zmiana przyczyn zaledwie o około 2 promile spowodowała więc wielkie zmiany w warunkach panujących na Ziemi. Jednocześnie ciągle jeszcze niewiele wiemy na temat bardzo złożonych mechanizmów i współzależności tysięcy parametrów wpływających na zmiany klimatu. Modele wykorzystywane do prognozowania zmian klimatycznych są zbyt proste i opierają się na danych pomiarowych uzyskanych w większości tylko dla wybranych rejonów, a nie dla całego globu. (Np. badania prowadzi się tam gdzie można uzyskać pieniądze na stacje pomiarowe). Nie chodzi tu raczej o „niedostateczną moc obliczeniową” największych i najnowocześniejszych komputerów, chodzi w znacznej części o to, że rozwiązania złożonych zależności matematycznych są niestabilne, oscylujące przy minimalnych zmianach danych wejściowych. Doświadczenie wykazuje, że klimat Planety jest – w skali setek milionów lat – samoregulujący się. A najważniejsze jest dla nas przecież pytanie o samoregulację klimatu. Czy ma przewagę stabilnych, ujemnych sprzężeń również w skali setek lub dziesiątków lat?
Poznanie wszystkich przyczyn i mechanizmów rządzących klimatem jest wyzwaniem, które stoi przed ludzkością. Istotne jest, aby zrobić to w sposób tani i jednocześnie skuteczny.
Bardzo popularnym tematem, pojawiającym się niemal codziennie w mediach, jest problem zmian klimatu Ziemi pod wpływem działalności człowieka, potocznie zwanym „efektem cieplarnianym”. Nie wszyscy publicyści i dziennikarze zauważają jednak, że na podstawie tych samych (lub podobnych) danych pomiarowych, różni uczeni autorzy wyciągają diametralnie różne wnioski. Można więc przeczytać prognozy gwałtownego ocieplania się ziemskiego klimatu, jak również opracowania dowodzące, że w najbliższej przyszłości czeka nas kolejna „epoka lodowa”. W takim wypadku nasuwa się pytanie: która ze stron ma rację? A może wszyscy dostrzegają i opisują tylko „część prawdy”, opierając się na zbyt małej liczbie danych podstawowych, które dotyczą wydzielonych obszarów naszego globu, ale nie odzwierciedlają całości zmian i ich przyczyn. W grę wchodzą decyzje dotyczące kierunku wydawania co najmniej setek miliardów dolarów rocznie, warto więc przyjrzeć się krytycznie geofizycznym założeniom tej polityki finansowej.

 2. „Magiczne przyczyny” EFEKTU CIEPLARNIANEGO !

Powszechnie (również w dyskusjach naukowców) mówi się, że podstawową przyczyną wzrostu temperatury na Ziemi jest przyrost ilości dwutlenku węgla w atmosferze powstający podczas spalania paliw kopalnych (węgla kamiennego i brunatnego, ropy naftowej i jej produktów, gazu ziemnego). Jest to zgodne z poniższą definicja:
efekt cieplarniany2 – geofiz, wzrost średniej temperatury przyziemnej warstwy powietrza wskutek coraz większej koncentracji CO2 w atmosferze; CO2 przepuszcza krótkofalowe promieniowanie słoneczne utrudniając równocześnie ucieczkę z Ziemi promieniowania długofalowego.
Jest to definicja bardzo krótka i lakoniczna. Popatrzmy więc na inną:
CIEPLARNIANY EFEKT3, efekt szklarniowy, podwyższenie temperatury powierzchni Ziemi spowodowane istnieniem atmosfery ziemskiej (średnia temp. ok. 14-15°C, w nieobecności atmosfery byłaby mniejsza o ok. 30°C); atmosfera ziemska przepuszcza w kierunku Ziemi znaczną część promieniowania słonecznego (promieniowanie krótkofalowe); promieniowanie to jest pochłaniane przez powierzchnię Ziemi (niewielka jego część zostaje odbita) i zamieniane na ciepło, a ogrzana powierzchnia Ziemi emituje promieniowanie długofalowe, w dużym stopniu pochłaniane przez atmosferę (gł. przez cząsteczki pary wodnej i dwutlenku węgla oraz kropelki wody w chmurach); energia przekazana atmosferze jest przez nią wypromieniowywana gł. z powrotem w kierunku powierzchni Ziemi (tzw. promieniowanie zwrotne – podstawowa przyczyna występowania e. c.), a częściowo w przestrzeń kosmiczną; działalność gospodarcza człowieka powoduje stopniowe zwiększanie się stężenia substancji absorbujących długofalowe promieniowanie ziemskie (gł. dwutlenku węgla, metanu, tlenków azotu), co może spowodować pogłębienie się e. c., wzrost temperatury i zmianę klimatu na kuli ziemskiej.

GaztśredGłówne procesy usuwania z atmosfery
N2400 mln latfotochemiczne
He20 mln latucieczka w kosmos
O2600 latbiochemiczne
CF2Cl260 latfotochemiczne
CO210 latbiochemiczne
N2O5-50 latfotochemiczne
NO, NO2kilka tygodnifotochemiczne
NH31 dzieńbiochemiczne
H2Sdo 1 dniafotochemiczne

Tabela 1 Średni czas pozostawania w atmosferze.1

Tak więc to nie tylko dwutlenek węgla ma wpływ na wzrost temperatury, ale również metan, tlenki azotu i „głównie … cząsteczki pary wodnej i … kropelki wody w chmurach”
Czy – i jak – znajduje to odbicie w modelach na których oparto politykę gospodarczą państw?

3. Para wodna – podstawowy gaz cieplarniany

Najważniejszym gazem cieplarnianym jest para wodna, na którą przypada 96 do 99% efektu ocieplania się atmosfery. Ostatnie badania wskazują, że cały zawarty w atmosferze CO2 odpowiedzialny jest za 1 do 5% efektu cieplarnianego. Pozostałe gazy cieplarniane mają jeszcze mniejszy udział. Pomiary izotopowe wskazują, że jedynie 5% z CO2 znajdującego się obecnie w atmosferze ziemskiej pochodzi ze spalania paliw kopalnych. Zatem przemysłowy CO2 zwiększa naturalny efekt cieplarniany zaledwie o 0,05 do 0,25%. J. Daly8 przytacza wyniki badań zwykle ignorowane w „publicystyce ekologicznej” i publicystyce szerokiego nurtu.
Satelitarne pomiary temperatury dolnych warstw atmosfery prowadzone od 1979 r., pokrywające 95% powierzchni Ziemi, ukazują stałą tendencję obniżania się temperatury (w latach 1979-97 o -0,04°C). Pomiary naziemne, niezgodne z satelitarnymi, są mniej pewne, gdyż wpływa na nie efekt „wysp ciepła” wokół rozrastających się miast, gdzie zwykle umieszczone są stacje meteorologiczne. Pomiary satelitarne i glacjologiczne wskazują przyrost lodu na Grenlandii i Antarktydzie z taką szybkością, że około 2030 r. jego akumulacja spowoduje obniżenie się poziomu oceanu światowego o około 30 cm.15

Istnieją jeszcze inne związki przyczyniające się do wzrostu efektu cieplarnianego, pomijane w bardziej popularnych lub tendencyjnych publikacjach.

Rodzaj gazuGWP
CO21
CH430-50
CFC-1311 000

Tabela 2 wielkość wpływu wywieranego przez różne gazów na efekt szklarniowy
(GWP – Global Warming Potential – Potencjał Ocieplenia Globalnego) w odniesieniu do GWP dwutlenku węgla.

W „PROTOKÓLE Z KIOTO DO RAMOWEJ KONWENCJI NARODÓW ZJEDNOCZONYCH W SPRAWIE ZMIAN KLIMATU” w załączniku A zostały wymienione gazy cieplarniane. Oto one:

  1. Dwutlenek węgla (CO2)
  2. Metan (CH4)
  3. Podtlenek azotu (N2O)
  4. Fluorowęglowodory (HFCs)
  5. Perfluorokarbony (PFCs)
  6. Sześciofluorek siarki (SF6)

Jest ich tu tylko sześć. Sygnatariusze jakby zapomnieli o istnieniu pary wodnej. Nie uwzględniają również w sposób ilościowy wkładu kropelek wody (chmury na różnych wysokościach) do albedo (bezpośredniego odbijania promieniowania słonecznego w kosmos). A jest to czynnik, jak widzieliśmy, znaczący.

4. Diagnozy J. Hansena

źródłem istotnych danych klimatologicznych i poważnych analiz jest grupa badaczy skupiona wokół J. Hansen’a w Goddard Institute for Space Studies (NASA), p. np.5 Dr James E. Hansen tak opisuje podstawowe przyczyny zmian klimatu :
„Klimat Ziemi zmienia się z roku na rok i ze stulecia na stulecie, naprawdę jako zmiany aury z dnia na dzień. Są to zmiany chaotyczne, mają miejsce bez wyraźnej przyczyny, ale są ograniczonej wielkości. Klimat również odpowiada na pobudzanie przez różne czynniki. Jeżeli Słońce świeci jaśniej, w sposób naturalny, Ziemia staje się cieplejsza. Jeśli wielki wulkan wyrzuca drobiny materii do stratosfery, wtedy mała część promieniowania słonecznego jest dodatkowo odbijana w przestrzeń kosmiczną i Ziemia ochładza się. To samo dotyczy czynników powstających w wyniku działalności człowieka. Mierzymy te czynniki w watach na metr kwadratowy (W/m2). Dla przykładu, wszystkie gazy cieplarniane wyprodukowane przez człowieka obecnie powodują wpływ około 2 W/m2. To jest tak jakby postawić dwie miniaturowe lampki choinkowe nad każdym metrem kwadratowym powierzchni Ziemi. Jest to równoważne zwiększeniu jasności Słońca o około 0,2 procent.
Rozumiemy dość dobrze jak delikatny jest to wpływ na ziemski klimat. Najpewniejsze dane pochodzą z historii Ziemi. Możemy porównać bieżący ciepły okres, który trwa już kilka tysięcy lat, do poprzedniej epoki lodowej, około 20 000 lat temu. Skład atmosfery podczas epoki lodowej znamy z analizy ilościowej baniek powietrza, które zostały uwięzione gdy warstwy lodu na Grenlandii i w Antarktyce rosły z padającego śniegu.


Wykres 1 Czynniki wpływające na zmiany klimatu w czasie epoki lodowej ok. 20 000 lat wstecz

Zmiany te, razem przedstawione na wykresie 1, wywoływały zmniejszenie energii dochodzącej do Ziemi o około 6,5 W/m2 (z błędem 1,5 W/m2). Ta sumaryczna zmiana utrzymywała planetę o 5°C zimniejszą niż dziś. To empiryczne wyliczenie informuje, że czułość klimatu jest około 3/4°C na zmianę o jeden wat wymuszenia. Modele klimatu zakładające taką samą czułość (W/oC) na wymuszenie, dostarczają zadowalającej zgodności pomiędzy modelami komputerowymi używanymi do przepowiadania jak klimat może zmieniać się w przyszłości, a światem realnym.
Jest jeszcze inny ważny czynnik wymagający zrozumienia i analizy ilościowej: opóźnienia procesów. Zmiany klimatu nie zachodzą w sposób bezpośrednio porównywalny, równocześnie do zaistniałych przyczyn. Potrzeba na przykład długiego czasu i złożonych procesów (prądy, konwekcja), żeby podgrzać ocean. Zwykle trwa kilka dekad lub więcej, aż dojdzie do pewnego zrównoważenia zmian klimatu z ich przyczynami. W czasie około 100 lat zaistniałe zmiany w klimacie odpowiadają jedynie w 60 do 90 procentach wywołującym je przyczynom. Ten długi czas reagowania klimatu komplikuje problem dla obserwatorów i uczonych. Oznacza to, że możemy wnieść do ciągu zmian klimatu to czego efekty będą się pojawiać podczas życia naszych dzieci i wnuków. Dlatego musimy odpowiednio wcześniej być czujni w poznawaniu i zrozumieniu zmian klimatu, ponieważ większość rozpoczętych działań musi ulegać modyfikacjom.”
Tyle cytat z Hansena, którego potraktujemy jako Autorytet Krytyczny.

5. Wymuszenia atmosferyczne – ilościowo


Wykres 2 Czynniki zmieniające klimat obecnie.10

Na wykresie 2 przedstawione są czynniki wpływające obecnie na zmiany klimatu. Są tu przyczyny naturalne (wpływ erupcji wulkanów i wahań emisji Słońca), które się wzajemnie prawie równoważą. Są tu również przyczyny zależne od działalności człowieka. Wśród nich jest wpływ gazów cieplarnianych (podgrzewanie atmosfery) i aerozoli w troposferze (ochładzanie). Aerozole można poglądowo przedstawić jako cząstki jasne („białe„), odbijają więc one pełne widmo (nie-selektywnie) promieniowania słonecznego zwiększając albedo. Wyjątkiem wśród aerozoli jest udział tzw. czarnego węgla (sadza) mającego dodatni wpływ na wzrost temperatury. Na wykresie 2 widać również bardzo istotny wpływ metanu na klimat, chociaż ilość tego gazu w atmosferze jest znikoma, jedynie setki ppb.
      Bardzo dużo i często poruszany jest w prasie, również fachowej temat potrzeby „walki” z emisją dwutlenku węgla jako głównym czynnikiem destabilizującym klimat. Podpisane zostały nawet porozumienia międzynarodowe (Szczyt w Rio 1992, Protokół z Kioto 1997) dotyczące ograniczania emisji tego gazu. Dużo mniej uwagi zwracają natomiast politycy i ich doradcy na inne czynniki zmieniające klimat. Zwróćmy uwagę, że jednoczesny wpływ metanu i „czarnego węgla” na klimat jest porównywalny, tak co do wielkości jak i zwrotu, do „wymuszenia” jakie daje atmosferyczny dwutlenek węgla. W dostępnej obecnie technologii nie jest możliwe radykalne a tanie zmniejszenie poziomu CO2 w atmosferze. Możemy jedynie ograniczać jego emisję poprzez zwiększanie efektywności energetycznej. Niestety znane liczne strategie poszanowania energii pozwalają jedynie na zmniejszenie dynamiki wzrostu stężenia tego gazu.
Przeciwnie jest w przypadku metanu. Uzyskanie zmniejszenia emisji metanu może przynieść dodatkowe korzyści – i dochody. Wydzielanie metanu towarzyszy różnym procesom biologicznym np. rozkładowi odpadów organicznych na wysypiskach śmieci. Jak wiemy z licznych przykładów, zastosowanie instalacji zbierających biogaz daje źródło taniej energii (prawie darmowej po zamortyzowaniu się urządzeń). Zastosowanie na szeroką skalę bioreaktorów przerabiających odpadową biomasę różnego pochodzenia, może wpłynąć pozytywnie z jednej strony na klimat, ale z drugiej również na gospodarkę regionu lub państwa. Innym znacznym źródłem metanu związanym z gospodarką ludzką jest uprawa ryżu. Wymiana odmian ryżu i warunków ich uprawy pozwoliłoby na kilkakrotną redukcję tych emisji. Znaczący ułamek „antropogennych” emisji metanu pochodzi z hodowli bydła. Jedna krowa przy standardowym żywieniu emituje blisko 1 m3 biogazu na dobę. Opracowane są zmiany diety bydła zmniejszające emisje o 30-70%. Możliwe jest również (w zimie) używanie, w kotłach grzewczych, powietrza z wentylowania obór. Tak zwane „metanowe” kopalnie węgla na przełomie lat 80/90 zeszłego wieku jedynie w Polsce emitowały do atmosfery 2-3 mld m3 metanu rocznie. Również ten metan można użyć, choćby jako dodatek dla kotłów energetycznych. O skali zjawiska świadczy fakt, że całe roczne zużycie gazu w Polsce wynosiło wtedy ok. 11 mld m3. Trzy ostatnie sprawy bardzo trudno jest przeprowadzić przy dominującym na świecie systemie BAU (Business As Usual), bo zysk – ogromny – byłby globalny, ale wkład finansowy – lokalny.
Podobnie w efektywny i technologicznie opanowany sposób można zmniejszyć emisję do atmosfery tzw. czarnego węgla. Wystarczy zastosowanie odpowiednich filtrów pyłów na kominach. Jest to proste chociaż nie tak tanie jak w przypadku „walki” z metanem. W ten sposób możemy znacznie ograniczyć czynniki wpływające na ocieplanie się klimatu, ponosząc przy tym nieduże nakłady finansowe, lub wręcz, jak w przypadku odzyskiwania metanu – zarabiając.

6. Dane klimatyczne z przeszłości

Zobaczmy, jak przedstawia się obecne stężenie dwutlenku węgla w atmosferze na tle danych z ostatnich 160 tys. lat.


Wykres 3Zmiany temperatury, CO2, CH4″zapisane” w lodzie w okolicach stacji Vostok, Antarktyda.1

Czerwona (położona najwyżej na wykresie) linia obrazuje zmiany zawartości dwutlenku węgla (w ppm – cząsteczek na milion. Uwaga: Czas biegnie od prawej do lewej.). Stopniowy wzrost stężenia CO2 rozpoczął się około 20 tysięcy lat temu (od poziomu ok. 200 ppm) i trwa do dziś. Tylko wzrost w ostatnich kilkuset latach może być w znacznym stopniu spowodowany przez działalność człowieka. (Na tym wykresie byłaby to prawie pionowa kreseczka przy punkcie „zero”.) Wykres zmian temperatury (w °C) zmienia się podobnie jak stężenie CO2, lecz nie trudno zauważyć przedziały czasu, w których tak nie jest (por. 70, 100 lub 120 kyr). Podobnie zachowuje się wykres zmian stężenia CH4 (w ppb – cząsteczek na miliard). Zarówno obserwowana obecnie ilość dwutlenku węgla jak i metanu w atmosferze jest porównywalna do wartości maksymalnych dla tych gazów w ostatnich 160 tysiącach lat. Pozatem podkreślmy, że zawartość dwutlenku węgla w atmosferze była wiele razy w historii Ziemi dużo większa niż obecnie. Sytuacja taka miała miejsce m. inn. w okresie ponad 300 mln lat temu, przed erą karbonu.
Obecne poziomy nie są więc nienaturalnie wysokie, takie, z którymi ekosystem nie byłby w stanie poradzić sobie w sposób naturalny.


Wykres 4 Dane za ostatnie 500 000 lat wskazują na następowanie po sobie większych epok lodowych i okresów ociepleń. Przedstawiają pięć cykli zlodowaceń, które występowały co ok. 100 tys. lat.17

Okresy ciepłe i zimne powtarzają się w procesie zmian klimatu Ziemi ze sporą regularnością. Obecnie jesteśmy w stadium zmian klimatu charakteryzującym się znacznym i trwającym już dość długo (przeszło 15 tys. lat) ocieplaniem. Ziemia weszła w okres gorący około 10 000 lat temu. Przez ekstrapolację prawidłowości zobrazowanych na wykresie 4 możemy wnioskować, iż jesteśmy dopiero na początku okresu ciepłego, który będzie trwał jeszcze (zapewne z wahaniami) około 40 000 lat. Nie dysponujemy jednak na razie bardziej precyzyjnymi danymi, aby stwierdzić jak długo jeszcze będzie trwał proces ocieplania się klimatu wywołany przyczynami naturalnymi i w jakim stopniu został on zakłócony i będzie modyfikowany przez wpływ działalności człowieka. Zwykłe przedłużenie (ekstrapolacja) na kolejne lata, dekady i stulecia obecnych trendów w zmianach klimatu może okazać się dalekie od rzeczywistych zmian jakie nastąpią. Spowodowane jest to zbyt małą ilością danych pomiarowych jaką dysponujemy i ich zbyt małą dokładnością. Co najważniejsze – jeszcze brak wiarygodnego nodelu zmian klimatu. Jaką możemy mieć pewność, że obecnie obserwowane zmiany odzwierciedlają tendencje długookresowe, a nie są jedynie drobnymi (w skali np. istnienia życia na Ziemi) fluktuacjami.12 Przykładowo pewne zmiany klimatu jakie obserwujemy w ostatnim 10-leciu mogą mieć związek z dużym wybuchem wulkanu Pinatubo na Filipinach, który miał miejsce w roku 1991. Takich przyczyn przypadkowych wahań można wskazać wiele.

7. Czy i jak wpływać na zmiany klimatu?

Należy z mocą podkreślić, że do skutecznego regulowania przez człowieka zmian jakim podlega klimat Ziemi potrzebne są dokładne i rzetelne dane pomiarowe dotyczące całego globu, a ściślej – poszczególnych jego części składowych. Nie wolno nam wpływać na zmiany klimatu, nim z pewnością nie poznamy samych procesów tych zmian. Można by się zgodzić z poglądem, że powinniśmy jednak wypracować mechanizmy przeciwdziałania zarówno nadmiernemu ocieplaniu się klimatu, jak również przeciwdziałające zbytniemu jego ochładzaniu. Dla obecnej cywilizacji obie te ewentualności mogą okazać się groźne. ?atwym i skutecznym regulatorem może okazać się jeden z gazów cieplarnianych – metan. Szerzej dyskutujemy to w rozdz. 11. Ewentualne działania należy prowadzić bardzo ostrożnie, gdyż błędne akcje mogą doprowadzić do większego niż obecnie rozregulowania klimatu naszej planety.

8. Scenariusze

Przewidywane scenariusze zmian klimatu dla najbliższych 50 – 100 lat różnią się znacznie w zależności od autorów, czasu powstawania prognozy, źródeł finansowania laboratorium. Wykres 5 przedstawia cztery z nich. Pierwszy oznaczony „A” odpowiada rozwojowi gospodarczemu przebiegającemu pod dyktando „wielkiego biznesu” – „business as usual”. Drugi, „B”, zakłada powolny wzrost gospodarczy. Trzeci, „C”, zakłada zerowy wzrost gospodarczy. Czwarty jest scenariuszem „alternatywnym ” zaproponowanym przez J. Hansen w roku 2000.5


Wykres 5 Scenariusze zmian klimatu do roku 2050.1

9. Przykład obecnej niepewności danych: Poziom oceanów.


Według zwolenników istnienia antropogennego „efektu cieplarnianego” skutkiem zmian klimatu ma być m. in. wzrost poziomu wody w oceanach, co spowoduje zatopienie niżej położonych części lądów. Mogłoby to zatopić wiele niskich wysp Pacyfiku lub znaczną część Bangladeszu. Zobaczmy, jak ta hipoteza wygląda w świetle faktów.


Rysunek 6 Różnice poziomu oceanów w roku 1998.8


Wykres 7 Zmiany poziomu oceanów (skorygowane) rejestrowane przez satelitę
TOPEX/POSEIDON w roku 1993
8

Według NOAA przy utrzymaniu się obecnej (z ostatnich dwóch dekad) tendencji wzrostu poziomu oceanów po 100 latach możemy spodziewać się wzrostu poziomu wody o ok. 22cm +/- 1cm. W ciągu ostatnich 20 tys. lat poziom oceanów podniósł się jednak o blisko 90 metrów10, co daje średnią (przyczyny wyłącznie naturalne) 45 cm na 100 lat. Jest to dwukrotnie więcej niż obserwowany obecnie wzrost przypisany przez (powiedzmy szczerze) propagandystów do „antropogennego efektu cieplarnianego”.
Zwraca również uwagę fakt, że mierzone w pewnych punktach globu wzrosty poziomu morza bywają dużo większe. Globalnie jednak wzrost jest niewielki. Dane globalne można uzyskać jedynie dzięki pomiarom satelitarnym. Pomiary takie są prowadzone tylko dla kilku ostatnich lat i nie mogą obrazować trendów długookresowych. Liniowa ekstrapolacja takich wyników może prowadzić do mylnych wniosków.

10. Obserwowane zmiany temperatury na Antarktydzie.

Przeciętna temperatura powietrza nad powierzchnią ziemi wzrasta o około 0.06 °C na dekadę w dwudziestym wieku, i o około 0.19 °C na dekadę w latach od 1979 do 199811. Modele klimatu generalnie zakładają zwiększanie temperatury w regionach polarnych. Było to również doświadczalnie obserwowane w regionie półwyspów antarktycznych w drugiej połowie dwudziestego wieku. Jednocześnie poprzednie raporty sugerują wcześniejsze delikatne ocieplenie kontynentu.11 Tymczasem analiza przestrzenna danych meteorologicznych dla Antarktydy pokazuje ochłodzenie netto Antarktydy pomiędzy latami 1966 i 2000, szczególnie podczas lata i jesieni. Dla przykładu: Dolina McMurdo ochładza się o 0.7 °C na dekadę pomiędzy latami 1986 i 2000. Chłodniejsze lato jest szczególnie istotne dla ekosystemu Antarktydy. To zjawisko przesuwa bowiem punkt równowagi pomiędzy lodem i wodą: większa część opadów śniegu nie topnieje, lecz przetwarza się w lądolód. Kontynent Antarktydy ochładza się, szczególnie ochładza się wnętrze tego kontynentu. Ten fakt wymusza nowe poszukiwania modeli zmian klimatu i ekosystemu.11

11. Możliwość wpływu hydratów na klimat

Rysunek 8 Porównanie źródeł ziemskiego węgla organicznego (Kvenvolden)12

W latach 90-tych ubiegłego stulecia okazało się, że największe zasoby węgla pierwiastkowego blisko powierzchni Ziemi (potencjalnie, po spaleniu w postaci dwutlenku węgla) występują nie w postaci węgla kamiennego i brunatnego, ropy naftowej i gazu, lecz w postaci hydratów węglowodorów (głównie metanu). Udokumentowane pokłady hydratów metanu zalegają w postaci złóż o ogromnej miąższości (do setek metrów) na terenach wiecznej zmarzliny (płn. Syberia, płn. Kanada) oraz w głębi mórz i oceanów (zach. wybrzeża Stanów Zjednoczonych, litoral brzegów Japonii, Morze Czarne, Morze Kaspijskie, …) [zob. np. 13 i 14]. Kluczową sprawą dla ilości metanu w atmosferze, a więc dla wymuszeń efektu cieplarnianego staje się więc zachowanie hydratów. Są one niestabilne w pewnych warunkach temperatur i ciśnienia. Jest to tym istotniejsze, że metan jest gazem 30-50 razy silniej wpływającym na efekt cieplarniany niż dwutlenek węgla.
Z hydratami metanu wiąże się niebezpieczeństwo zaistnienia silnego dodatniego sprzężenia zwrotnego wpływającego na ocieplanie się klimatu. Wzrost temperatury atmosfery oraz mórz i oceanów ponad pewien poziom (próg) może spowodować nagłą, lawinową dehydratyzację czyli uwalnianie metanu ze złóż hydratów. Udokumentowano, że takie zjawiska miały już miejsce w geologicznej historii Ziemi.

Przed ok. 8000 laty obsunęły się, zapewne na skutek podwyższenia temperatury i zmian położenia nurtu atlantyckiego prądu Golfstrom, duże obszary wybrzeży obecnej zachodniej Norwegii na wysokości miejscowości Trondheim. Wielkie masy skalne – około 5600 km3 – „spłynęły”, na odległość 800 km od górnej krawędzi stoku kontynentalnego, do Morza Norweskiego na warstwie rozpływającego się lodu zbudowanego z hydratów metanu. Oceny tej katastrofy wskazują na równoczesne uwolnienie do atmosfery wielu miliardów metrów sześciennych metanu jak również wywołanie olbrzymich niszczących fal morskich podobnych do tsunami.14
Bardzo interesującym akwenem ze względu na występowanie hydratów gazów w dość płytkiej wodzie jest Morze Barentsa leżące poza kołem polarnym. Z powodu mroźnego klimatu związki klatkowe są tam trwałe także na stosunkowo niewielkich głębokościach. Właśnie przez to mogą one stanowić zagrożenie już przy niewielkim wzroście temperatury. O realności zagrożenia świadczą miejsca z wyglądającymi jak leje po bombach ogromnymi kraterami, które występują na objętych badaniami obszarach pomiędzy Przylądkiem Północnym a Spitsbergenem. Kratery znajdują się na głębokości 300-350 m i leżą w bezpośrednim sąsiedztwie hydratów gazowych, zalegających poniżej poziomu dna oceanu. Jedno z takich kraterowych pól rozciąga się na powierzchni ponad 35 km2. Leje mają szerokość 30-700 m i głębokość 30 m, a ich kształt sugeruje występowanie erupcji gazu. Nie jest pewne czy występowały one mniej więcej równocześnie. Prawdopodobnie wydarzyły się pod koniec ostatniej epoki lodowcowej, około 15 tys. lat temu, kiedy szelf pod Morzem Barentsa nie musiał już utrzymywać ciężaru ogromnych mas lodu.
Istnieje niebezpieczeństwo, że już wzrost o 1oC temperatury przydennych warstw wody w morzach i oceanach wystarczyłby aby wyprowadzić hydraty gazów ze stanu stabilności.
Podobne zjawiska obsuwania się wybrzeży na skutek topnienia warstw hydratów udokumentowano u zachodnich wybrzeży USA.
Dysocjacją dużych ilości hydratów można tłumaczyć duże globalne ocieplenie w późnym Paleocenie (ok. 55 mln lat temu). Doszło wtedy do katastrofalnego wzrostu temperatury oceanu o około 5-7oC.12 Również zakończenie epok lodowych można powiązać z wpływem dysocjacji pewnych (dużych) ilości hydratów.12
Podobne, choć na trochę mniejszą skalę gwałtowne zjawiska klimatyczne zdarzały się w czasach dużo nam bliższych. Cytuję poglądy kilku naukowców za agencją Reuter’a : „Badania rdzenia lodowego z Antarktydy wykazują, że 19 tys. lat temu temperatura na południowym biegunie mogła wzrosnąć o 4 st. C. – Tak znaczący skok w tamtym okresie to zjawisko wstrząsające – ocenia dr David Etheridge z australijskiego Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation (CSIRO). Budzi to szczególne zainteresowanie, gdyż w tym samym mniej więcej czasie, kiedy wzrosła temperatura, raptownie i znacznie podniósł się poziom morza, co potwierdzają badania australijskiego narodowego uniwersytetu.
Prof. Pat Quilty z Uniwersytetu Tasmania, były szef grupy badawczej z Australian Antarctic Division (AAD) – organizacji powołanej przez rząd, przestrzega: nowe odkrycie potwierdza teorię o „dniu sądu ostatecznego”, kiedy antarktyczna pokrywa lodowa ruszy z posad. Niezależnie od tego, czy globalne zmiany klimatu są procesem naturalnym czy też spowodowanym działalnością człowieka, będą one w skutkach dramatyczne – powiedział.
Dr David Etheridge tłumaczy, że ocieplenie klimatu tysiące lat temu związane było ze zmianą nachylenia orbity Ziemi i to zjawisko spowodowało uwolnienie gazów cieplarnianych, zwłaszcza dwutlenku węgla z oceanów.”16
Jednocześnie należy podkreślić, że jest to tylko hipoteza i tak naprawdę „Pomimo że udało się odkryć wiele sekretów białego kontynentu, nikt nie potrafi odpowiedzieć na pytanie, co spowodowało tak raptowne zmiany klimatu i podniesienie się poziomu morza 19 tys. lat temu.”16
Potrzebne są dalsze badania, m. inn. dla sprawdzenia hipotezy o lawinowym uwalnianiu metanu z hydratów.
Mechanizm powstania epok lodowych związany jest ze wzrostem dodatniego sprzężenia zwrotnego między (chwilowym) ochłodzeniem klimatu, spowodowanym nim wzrostem powierzchni pokrytej śniegiem i lodem, wzrostem albedo, a więc większym wypromieniowaniem energii odbitego światła słonecznego – i dalszym ochładzaniem. Wynikają z tego wzrost grubości i masy lodowców.
Istnieją uzasadnione przypuszczenia, że miały już miejsce katastrofy spowodowane tym faktem. Obniżenie poziomów oceanów (o kilkadziesiąt metrów!) obniża też ciśnienie w podmorskich (uprzednio) złożach hydratów, co powoduje lawinową ich destabilizację i przejście metanu do atmosfery. Zwiększona zawartość metanu w atmosferze prowadzi do dalszego wzrostu temperatury atmosfery, co intensyfikuje proces dehydratyzacji. Ponieważ ilość hydratów jest ogromna, to taki proces może bardzo mocno podnieść temperaturę Planety. Takie zjawisko przybiera postać kataklizmu i poprzez nagły wzrost temperatur może doprowadzić do odwrócenia tendencji, czyli do zakończenia epoki lodowej. Wspomniany uprzednio wzrost temperatur oceanu o 5-7oC [Hyndman oraz Dickens 17] może być spowodowany taką katastrofą.
A w naszych czasach występowanie na Ziemi ogromnych złóż hydratów może zostać wykorzystane do zaspokojenia rosnących potrzeb energetycznych ludzkości. Dla ludzkości istotnym staje się bowiem, aby korzystanie z energii zgromadzonych w postaci hydratów metanu możliwie szybko rozpocząć. Przemawia za tym kilka faktów:
Po pierwsze jest to bardzo duże i praktycznie nietknięte źródło energii. Dehydratyzacja i spalanie metanu jest procesem, w którym oprócz energii powstaje jedynie woda i dwutlenek węgla.
Z drugiej strony metan z pokładów hydratów może zostać uwolniony do atmosfery w sposób niekontrolowany (na skutek wzrostu temperatury i/lub spadku ciśnienia w złożu), co (jak wykazaliśmy wyżej) mogłoby spowodować znaczne wzmocnienie efektu cieplarnianego. Pozwalając na dehydratyzację wywołaną przyczynami naturalnymi tracimy nie tylko złoża doskonałego nośnika energii, ale narażamy się na dalszą destabilizację klimatu. Spalenie metanu ze złóż, które inaczej w łatwy a niekontrolowany sposób mogłyby ulec uwolnieniu, zmniejsza potencjał gazów cieplarnianych, które mogłyby dostać się do atmosfery.
Zastąpienie paliw kopalnych takich jak ropa naftowa i węgiel przez hydraty ma jeszcze jeden plus. Pamiętajmy, że ropa i węgiel są również cennymi surowcami dla innych przemysłów (np. chemicznego), a nie tylko nośnikami energii.

12. Skala wpływu dwutlenku węgla na klimat

Cząsteczki gazowe występujące w atmosferze, takie jak H2O, CO2, CH4, N2O, O3 i CFC są zdolne do pochłaniania charakterystycznych (dla każdej cząsteczki różnych) części widma promieniowania słonecznego, w szczególności podczerwonego. Ilość zaabsorbowanego promieniowania podczerwonego zmienia się wraz z rodzajem związku i jest proporcjonalna do liczby cząsteczek danego związku w atmosferze.
Ilość promieniowania słonecznego docierającego do atmosfery ziemskiej jest zrównoważona ilością promieniowania opuszczającego atmosferę. Wraz ze wzrostem ilości cząsteczek absorbujących promieniowanie podczerwone w atmosferze zwiększeniu ulega temperatura, aż do momentu ustalenia się nowego stanu równowagi między ilością promieniowania emitowanego i pochłoniętego. W przypadku, gdy para wodna oraz dwutlenek węgla byłyby nieobecne w atmosferze, temperatura przy powierzchni Ziemi wynosiłaby około 254K (-l9oC) i znane nam życie nie mogłoby istnieć.
Stwierdzono, że w ostatnich dziesięcioleciach ilość występujących w atmosferze substancji gazowych, takich jak CO2, CH4, N2O, O3 i CFC systematycznie wzrasta. Zawartość pary wodnej zmienia się jednak w tak szerokich granicach (0-5%), że nie jest możliwe ilościowe określenie występujących w tym przypadku zmian. Należy przypomnieć i podkreślić, że para wodna jest ilościowo bardziej odpowiedzialna za absorpcję promieniowania podczerwonego niż jakikolwiek inny składnik atmosfery. Zwykle jednakże (z niewiedzy!) przyjmuje się, że wpływ pary wodnej jest w przybliżeniu stały i zmiany jej zawartości określone są przez inne czynniki. Dwutlenek węgla i para wodna absorbują promieniowanie podczerwone przy długości fali mniejszej niż 8 000 nm i większej niż 12 000 nm. Promieniowanie o długościach fal nie mieszczących się w powyższych granicach nie ulega zaabsorbowaniu. Ostatnio wprowadzone związki chlorofluorowęglowe (CFC) i wodorochlorofluorowęglowe (HCFC) absorbują promieniowanie podczerwone w przedziale 8 000-12 000 nm. Zakres ten odpowiada długościom fal, przy których intensywną absorpcję wykazują również ozon, metan i tlenek azotu (N2O). Szacuje się, że podwojenie stężenia dwutlenku węgla występującego w atmosferze spowoduje wzrost intensywności absorpcji promieniowania podczerwonego (wymuszenie) o jedynie 4 W/m2 powierzchni Ziemi. To dodatkowe ciepło będzie powodowało, że do atmosfery przeniknie więcej pary wodnej, która jest zdolna zaabsorbować dalsze 2 W/m2. Wzrost ten jest względnie mały w porównaniu z całkowitą ilością (wynoszącą 240 W/m2) absorbowanego promieniowania podczerwonego. Około 100 W/m2 z całkowitej ilości przypisuje się pochłanianiu przez parę wodną, a 50 W/m2 przez dwutlenek węgla. Podwojenie zawartości dwutlenku węgla powodować będzie tak mały skutek, ponieważ duża już istniejąca ilość cząsteczek absorbujących w zakresie widma 8 000-12 000 nm sprawia, że większość promieniowania ulega pochłonięciu przez obecną już w atmosferze parę wodną i dwutlenek węgla.18
O niepewności danych i modeli świadczy fakt, że inni autorzy szacują, że gdyby wszystkie znane nam rezerwy paliw kopalnych (bez hydratów) zostały spalone, wówczas maksymalne stężenie dwutlenku węgla w atmosferze może osiągnąć wartość 2000 ppm w ciągu 200 do 300 lat, powodując wzrost temperatury globalnej o ok. 6 K.18

Wiele publikacji wskazuje na brak zależności krzywej zmian temperatury powietrza od zmian antropogennej (szczególnie przemysłowej) emisji CO2. Natomiast zmiany temperatury w latach 1860-1990 są idealnie zgodne ze zmianami aktywności Słońca.15 Wzrost zawartości CO2 w powietrzu, obserwowany od roku 1958, związany jest, wg. tych autorów, z podwyższeniem temperatury wód oceanu (w cieplejszej wodzie zmniejsza się rozpuszczalność CO2 i jest on „wydychany” z oceanu). Byłby to jednak proces dodatniego sprzężenia zwrotnego. Ten wzrost stężenia dwutlenku węgla jest korzystny dla świata roślin. Ocenia się, że do 2050 roku „nawożenie” przy pomocy wzrostu atmosferycznego CO2 spowoduje przyrost masy drzewnej na świecie o około 25%. Nawożenie to jest zapewne, przyczyną zauważonego ostatnio szybkiego przyrostu lasów rosyjskich i północno-amerykańskich. Usiłowanie obniżenia przemysłowej emisji CO2 i innych gazów cieplarnianych nie wpłynie na klimat, ale może doprowadzić do światowej katastrofy ekonomicznej.1513. Podsumowanie

Niektóre czynniki niepewności w danych i modelach paleo-klimatu (w skali setek, tysięcy i milionów lat)
– zmiany osi ziemskiej
– niestabilności mocy Słońca
– nieznajomość parametrów absorpcji metanu i dwutlenku węgla w oceanie
– wpływ różnych gazów i aerozoli cieplarnianych
– wpływ wody w atmosferze na albedo
– trudności przy ilościowym ujęciu konwekcji w atmosferze i oceanie
– opóźnienia w ustalaniu się równowagi

Niektóre czynniki niepewności w modelach antropogennego efektu cieplarnianego (w skali dziesięcioleci)
– woda oraz para wodna (pomijane w obliczeniach modelowych!)
– aerozole („białe ” i „czarne”)
– bardzo nieprecyzyjne uwzględnianie w modelach klimatu kapryśnych procesów konwekcji energii
– pomiary zmian poziomu oceanów częściej u wybrzeży, niż na środku oceanu, zbyt krótki czas pomiarów (od lat 80-tych zeszłego wieku)
– pomiary temperatur wokół „wysp ciepła” (miasta) lub w warunkach sporej ignorancji („trzeci świat”)
– efekt nieliniowości (nasycenia) absorpcji promieniowania cieplnego przy wzroście stężenia CO2
– związek przyczynowo-skutkowy między temperaturą powierzchni oceanu a ilością CO2 w atmosferze (nieduża wiarygodność istniejących uproszczonych modeli).

Przyroda i Ziemia zmieniają się w czasie. Z coraz lepiej poznawanej historii życia wynika, iż Ziemia przeżywa okresy raz sprzyjające rozwojowi jednych form życia, raz innych. Ważne jest jednak to, że biosfera ciągle trwa. Człowiek swą działalnością walnie przyczynił się do przyspieszenia pewnych procesów, w większości negatywnych dla środowiska oraz dla stabilności klimatu. Na szczęście ludzkość nie jest jeszcze tak silna, żeby mieć pierwszoplanowy ani wyłączny wpływ na wszystko to co dzieje się na Ziemi. Mam głębokie przekonanie, że Ziemia przetrwa bez większego uszczerbku różnorakie akty prawne, które mają ją „chronić”, np. akcje eliminowania freonów z produkcji, walki z nadmierną emisją dwutlenku węgla, przeciwdziałania globalnemu ociepleniu (lub ochłodzeniu). Może nie przetrwać wraz z wieloma innymi gatunkami twórca tych „wspaniałych” akcji i pomysłów – człowiek. Przy obecnym stanie wiedzy i techniki to mieszkańcy muszą się przystosować do warunków panujących na Planecie, a nie przystosowywać Ją do swoich potrzeb, a raczej do często infantylnych, a nierzadko i zbrodniczych pomysłów klas rządzących.
Z tych analiz wynika, że zdolności Ziemi do samo-regulacji sięgają znacznie większych amplitud wahań parametrów, niż może wywołać homo sapiens sapiens. Oby.LITERATURA:

1 Into The Arctic.
2 „LEKSYKON naukowo-techniczny z suplementem”, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1989.
3 „MAŁA ENCYKLOPEDIA POWSZECHNA PWN”, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997.
4 Witold Mizerski, „Tablice chemiczne”, Wydawnictwo Adamantan, Warszawa 1997.
5 James E. Hansen, A Brighter Future; NASA Goddard Institute for Space Studies, New York, NY (to appear in Climate Change, anticipated publication date of Summer 2001)
8 John Daly, www.john-daly.com, 2002 i AVISO website http://www.jason.oceanobs.com/html/portail/actu/actu-welcome-uk.php3
10 Statement of Dr. James E. Hansem Head NASA Goddard Institute for Space Studies before the Committee on Commerce, Science and Transportation United States Senate May 1, 2001
11 Peter T. Doran, John C. Priscu, W. Berry Lyons, John E. Walsh, Andrew G. Fountain, Diane M. McKnight, Daryl L. Moorhead, Ross A. Virginia, Diana H. Wall, Gary D. Clow, Christian H. Fritsen, Christopher P. McKay & Andrew N. Parsons, Nature AOP, Published online: 13 January 2002; DOI: 10.1038/nature710, Nature 415, 517 – 520 (2002),
12 Hyndman, and S.R. Dallimore, Canadian Society of Exploration Geophysicists, Natural Gas Hydrate Studies in Canada, R.D. The Recorder, 26, 11-20, 2001,
13 Mirosław Dakowski „Rurociągi” nr 4, 2001,
14 Erwin Suess, GerhardBohrmann, Jens Greinert, Erwin Lausch, „Płonący lód”, „Świat Nauki” nr 2, luty 2000.
15 Zbigniew Jaworowski, „Czy obniżenie nadmiernej emisji gazów cieplarnianych do atmosfery zlikwiduje problem ocieplania się klimatu na Ziemi?”, Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej, Warszawa
16 Krystyna Forowicz, Klimatyczne archiwum Ziemi, Rzeczpospolita nr 15, 18.01.2001,
17 Daniel P. Schrag, Of ice and elephants, NATURE|VOL 404 |2 MARCH 2000 |www.nature.com
18 Peter O’Neill, Chemia środowiska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Wrocław 1998.

Na użytek tej publikacji definiujemy „wymuszenie” (ang. forcing) jako zmianę ilości energii słonecznej dochodzącej do powierzchni Ziemi, a wywołanej czynnikami klimatyczno-biologicznymi w jednostkach W/m2. Arkadiusz Wysokiński, Mirosław Dakowski
Zakład Energii Odnawialnych
Akademia Podlaska w Siedlcach (ok. 2005r.)

[przypominam, bo kłamcy klimatyści te i podobne DANE ignorują. A kotły ze smołą dla nich już diabły grzeją. MD

Powtarzamy z uporem: Uwalniany przez człowieka CO2 nie powoduje efektu cieplarnianego.

Uwalniany przez człowieka CO2 nie powoduje efektu cieplarnianego. Poznaj publikację, która rozprawia się z ETS

7 października 2026 pch24/uwalniany-przez-czlowieka-co2-nie-powoduje-efektu-cieplarnianego-poznaj-publikacje-ktora-rozprawia-sie-z-ets

co2-3139225_1280.jpg
pixabay.com

Profesor Steven Chu, noblista w dziedzinie fizyki, w liście do swoich współpracowników napisał: „W świecie nauki ludzie są oceniani na podstawie treści swoich idei. Postępy pojawiają się dzięki nowym spostrzeżeniom, ale ostatecznym arbitrem każdego punktu widzenia są eksperymenty poszukujące bezstronnej prawdy, a nie informacje wyselekcjonowane, by poprzeć konkretny punkt widzenia. Siła naszej pracy wynika z tego fundamentu”1 .

Z kolei polski filozof, logik i etyk, prof. Tadeusz Kotarbiński, stwierdził, że: „Nauka polega na podważaniu wszystkiego, co można podważyć, bo tylko dzięki temu można wykryć to, czego podważyć się nie da”.

Stoimy zatem na stanowisku, że opieranie się na tzw. konsensusie naukowym w kwestii roli emitowanego obecnie przez człowieka dwutlenku węgla nie jest ani wyznacznikiem prawdy, ani naukowym podejściem (w istocie to anty-nauka). I nie ma tu znaczenia, ile osób (naukowców) taki konsensus popiera, bo jak słusznie zauważył Paul Claudel, „Prawda nie ma nic wspólnego z liczbą ludzi, którzy są o niej przekonani”.

Mimo to w opinii publicznej funkcjonuje narracja o szkodliwym wpływie CO2 na klimat, oparta na tzw. konsensusie dziesiątków tysięcy prac modelowych i symulacjach, która powoduje, że wiele osób obawia się kwestionować tę szeroko rozpowszechnioną hipotezę.

Tymczasem materiał przedstawiony w niniejszej pracy zawiera wyniki eksperymentów, które dowodzą, że dalszy wzrost stężenia CO2 w atmosferze, przy jego obecnym poziomie, nie może powodować wzrostu temperatury Ziemi. Oznacza to, że dodatkowe ilości dwutlenku węgla nie powodują już efektu cieplarnianego.

Obecne stężenie CO2 w atmosferze jest niskie (biorąc pod uwagę historię Ziemi) i wynosi około 420 ppm (części na milion), a już od wartości zaledwie około 150 ppm gaz ten nie powoduje efektu cieplarnianego, co bezpośrednio dowodzą dane empiryczne przedstawione w pracy [1] omawianej w niniejszym opracowaniu. Z danych tych wynika również, że usuwanie dwutlenku węgla z atmosfery nie ma najmniejszego sensu, ponieważ efekt cieplarniany do wartości około 150 ppm będzie prawie taki sam.

Jednak zbyt niskie poziomy CO2 szkodzą wzrostowi roślin. Na przykład, gdyby zawartość CO2 została obniżona do około 150 ppm, to wzrost roślin spowolniłby o 30–40%.

W wielu szklarniach powietrze jest wzbogacane do 1600 ppm CO2 w celu stymulowania wzrostu roślin. Ze względu na obecnie coraz szybszy wzrost roślin, stymulowany zwiększoną wydajnością fotosyntetyczną w wyniku wyższych poziomów CO2 w połączeniu z cieplejszymi warunkami otoczenia, powierzchnia roślin liściastych i iglastych na kontynentalnej powierzchni Ziemi zwiększa się rocznie o mniej więcej powierzchnię Niemiec2.

Przed rewolucją przemysłową (ok. 1750 r.) stężenie CO2 wynosiło około 280 ppm, natomiast najniższą wartość w historii Ziemi – około 180 ppm – gaz ten osiągał podczas okresów zlodowaceń. Z kolei najwyższe stężenia CO2 wynosiły od aż 1000 do 4000 ppm i wiązały się z występowaniem bujnej roślinności.

Przedstawione wyniki pełnej analizy ilościowej, opartej na danych pomiarowych z przeprowadzonych eksperymentów, wskazują, że już przy stężeniu CO2 znacznie niższym od obecnego mamy do czynienia z tzw. nasyceniem pochłaniania promieniowania odpowiedzialnego za chłodzenie naszej planety. Innymi słowy, promieniowanie (a zatem energia w postaci ciepła) schładzające Ziemię na skutek odprowadzania tej energii z atmosfery w przestrzeń kosmiczną nie może już być bardziej zatrzymywane przez dodatkowy CO2 generowany na przykład przez człowieka, czyli efekt cieplarniany nie może wzrastać.

A zatem dodatkowy dwutlenek węgla nie może bardziej ograniczać procesu chłodzenia (powodować wzrostu temperatury atmosfery i Ziemi), a tym samym nie odgrywa już roli gazu cieplarnianego.

Ponadto należy odnotować, że wykresy opracowane przez norweskich profesorów na podstawie danych z licznych stacji pomiarowych rozmieszczonych na całym świecie, analizowanych w krótkich odstępach miesięcznych, pokazują, że najpierw wzrasta temperatura, a dopiero po kilku miesiącach rośnie stężenie dwutlenku węgla w atmosferze.

Podobnie wyniki tzw. eksperymentu księżycowego wskazują, że promieniowanie podczerwone emitowane przez Księżyc, którego widmo jest zbliżone do widma promieniowania podczerwonego emitowanego przez Ziemię, po przejściu przez atmosferę ziemską nie jest pochłaniane przez dodatkowe ilości CO2 emitowane przez człowieka lub jakiekolwiek inne źródło. Zatem również i ten eksperyment potwierdza, że dodatkowy CO2 nie powoduje efektu cieplarnianego.

Z kolei pomiary satelitarne wykonane w odstępie 27 lat pokazują, że wzrost stężenia CO2 w atmosferze o 12,5% spowodował wzrost średniej temperatury Ziemi o mniej niż 0,02°C, czyli o wartość praktycznie niezauważalną, mieszczącą się w granicach błędu pomiarowego.

Warto zauważyć, że fakty (pochodzące w naszym przypadku z eksperymentu), w przeciwieństwie do opinii, nie wymagają potwierdzenia przez osoby cieszące się szczególnym autorytetem.

Więcej przeczytasz w publikacji „Uwalniany przez człowieka CO2 nie powoduje efektu cieplarnianego. Dowody eksperymentalne. ETS – wbrew nauce”

Kliknij TUTAJ i pobierz e-book

co2 (1)

1 Secretary Steven Chu Announces Departure, Accomplishments in a Letter to Energy Department Employees, *Renewable Energy World*, 1.03.2013, (https://www.renewableenergyworld.com/solar/secretary-steven-chu-announces-departure-accomplishments-in-a-letter-to-energy-department-employees/)

2 Winkler A.J. et al. (2019), *Earth system models underestimate carbon fixation by plants in the high latitudes*. *Nature Communications*, 10(1):885, s. 8.

Iran odrzuca ofertę Trumpa i zmienia zasady gry w Cieśninie Ormuz

Iran odrzuca ofertę Trumpa i zmienia zasady gry w Cieśninie Ormuz

Iran zacieśnia kontrolę nad Cieśniną Ormuz. Według informacji ujawnionych w niedawnym wywiadzie z geopolitycznym analitykiem Pepe Escobarem, irańska Najwyższa Rada Bezpieczeństwa Narodowego podjęła dwie daleko idące decyzje: ostatnia kontr-propozycja prezydenta USA Donalda Trumpa została całkowicie odrzucona, a opłaty za przejazd przez Cieśninę Ormuz będą odtąd pobierane wyłącznie w rialach irańskich.

Informacje pochodzą z rozmowy Escobara z prowadzącym, który twierdzi, że ma bezpośrednie kontakty z władzami Iranu i Pakistanu. Escobar wyjaśnia na początku, że kanał ma bezpośredni dostęp do najwyższych rangą urzędników obu rządów i otrzymuje od nich poufne informacje.

Każdy, kto chce przejechać przez Hormus, powinien kupić Rial.

Pierwsza decyzja bezpośrednio dotyczy kontroli gospodarczej nad Cieśniną Ormuz.

Do tej pory Iran akceptował płatności w juanach chińskich, między innymi, za opłaty tranzytowe. Rozmawiano również o walucie rosyjskiej i kryptowalutach. To się teraz skończy.

Z wywiadu wynika, że ​​irańska Rada Bezpieczeństwa Narodowego postanowiła, że ​​w przyszłości będzie akceptować „tylko walutę irańską”. Oznacza to, że każdy, kto chce przekroczyć Cieśninę Ormuz, będzie musiał najpierw kupić irańskie riale na targu, a następnie zapłacić nimi wymaganą opłatę tranzytową.

Ekonomiczna intencja stojąca za tym działaniem została otwarcie opisana w rozmowie: Wymuszony popyt na rial ma na celu wsparcie irańskiej waluty, a jednocześnie wprowadzenie twardej waluty obcej do irańskiej gospodarki.

Transakcje przez Chiny zamiast przez Zachód

Druga część planu ma jeszcze większy zasięg.

Według źródeł, płatności mają być przetwarzane za pośrednictwem chińskiej infrastruktury finansowej. Mowa tu konkretnie o chińskim systemie płatności transgranicznych CIPS.

Escobar wyjaśnia, że ​​Iran chce całkowicie zerwać z zachodnim systemem płatności i zamiast tego działać za pośrednictwem chińskiego systemu. Yuan mógłby na przykład zostać przeliczony na riale za pośrednictwem CIPS.

Uczyniłoby to Cieśninę Ormuz nie tylko instrumentem irańskiej polityki energetycznej i bezpieczeństwa, ale w coraz większym stopniu również instrumentem polityki monetarnej. Iran wykorzystałby swoją kontrolę geograficzną nad jednym z najważniejszych szlaków energetycznych świata, aby stworzyć międzynarodowy popyt na własną walutę, jednocześnie omijając zachodnie kanały finansowe.

Trump otrzymuje kategoryczne „nie” od Teheranu

Druga decyzja Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego bezpośrednio dotyczy negocjacji z Waszyngtonem.

Trump wysłał kontrpropozycję do Teheranu za pośrednictwem Kataru. Według źródła, oferta ta została „kategorycznie” odrzucona przez irańską Radę Bezpieczeństwa Narodowego zaledwie kilka godzin przed emisją .

Wyraźnie odmówił podania szczegółów dotyczących dokładnej treści amerykańskiej kontroferty. Stwierdził jednak, że został poinformowany, iż Iran nie zaakceptował ani jednego jej elementu.

„Nic z kontrpropozycji nie zostało przyjęte. Ani trochę” – ujawniono w rozmowie. Według osób zaangażowanych w rozmowę, irańska odpowiedź została przekazana przez ministra spraw zagranicznych Abbasa Araghchiego ministrowi spraw zagranicznych Pakistanu Ishaqowi Darowi, który następnie poinformował o tym Steve’a Witkoffa.

Wiadomość z Teheranu: Iran zamierza nadal wyłącznie przestrzegać już uzgodnionych zasad i ostatnio sformułowanych warunków.

Trzy warunki otwarcia Ormuzu

W rozmowie wspomniano o trzech kluczowych warunkach ze strony Iranu:

Amerykańska blokada morska musi zostać zniesiona, sankcje zniesione, a Iran musi otrzymać co najmniej dwanaście miliardów dolarów. Jeśli te warunki zostaną spełnione, Iran, według rozmówców, będzie gotowy ponownie otworzyć Cieśninę Ormuz w ciągu siedmiu dni.

Nie oznaczałoby to jednak całkowitego powrotu do poprzedniej sytuacji. Iran wyraźnie podtrzymuje zamiar pobierania opłat tranzytowych w przyszłości. Nazwa tej opłaty nie ma znaczenia dla Teheranu. Stanowisko Iranu zostało jednoznacznie wyrażone w wywiadzie:

„Możesz to nazywać jak chcesz, ale przepłynięcie Cieśniny Ormuz będzie ciężką próbą”.

Nazywaj to jak chcesz – za przejazd przez Hormus pobierana będzie opłata.

Kanał dyplomatyczny jest zablokowany.

Escobar wyciąga z tego daleko idący wniosek: kanał dyplomatyczny między Waszyngtonem a Teheranem jest na razie praktycznie martwy.

Jego rozmówca tylko częściowo się z tym nie zgadza. Pakistan kontynuuje rozmowy z zaangażowanymi stronami i wspólnie z innymi podmiotami stara się znaleźć rozwiązanie. Jednak amerykańska kontrpropozycja została całkowicie odrzucona.

Jednocześnie w wywiadzie opisano Iran jako kraj przygotowany militarnie na dalszą eskalację.

Według źródeł irańskich Teheran dysponuje potencjałem wojskowym, który nie został jeszcze wykorzystany ani publicznie zademonstrowany. Gdyby Izrael podjął kolejną akcję militarną, odpowiedź, według tych źródeł, będzie znacznie ostrzejsza niż dotychczas.

Iran i Jemen są postrzegane jako konflikt.

Escobar nie postrzega konfliktu irańskiego w oderwaniu od wojny w Jemenie.

Dla niego oba fronty tworzą spójny pakiet geopolityczny. Rozwój sytuacji dyplomatycznej po jednej stronie ma bezpośrednie reperkusje po drugiej.

Według raportu, Pakistan i Chiny podejmują intensywne wysiłki, aby zapobiec dalszej eskalacji. Pakistan utrzymuje wyjątkowo bliskie stosunki z Iranem, podczas gdy Chiny z kolei utrzymują bliskie relacje z Pakistanem. Chiński minister spraw zagranicznych Wang Yi utrzymuje regularny kontakt z Ishaqiem Darem; Dar z kolei rozmawia z Araghchim, czasami kilka razy dziennie. Celem pozostaje znalezienie rozwiązania dyplomatycznego.

Jednak wojna między Arabią Saudyjską a Ansarallah w Jemenie jednocześnie się zaostrza. Według źródeł, Pakistan wysłał wojska do południowej Arabii Saudyjskiej, w pobliżu granicy z Jemenem. Wojska te mają być wykorzystywane wyłącznie do celów obronnych i zareagują tylko w przypadku bezpośredniego ataku.

Hormus staje się dźwignią walutową

Według wywiadu, dwie irańskie decyzje znacząco zmieniają dotychczasową sytuację. Teheran odrzuca amerykańską kontrpropozycję i trzyma się jej warunków. Jednocześnie Iran zamierza powiązać kontrolę nad Ormuzem z własną walutą.

Uczyniłoby to opłatę tranzytową dodatkową dźwignią ekonomiczną:

Ci, którzy chcą przejechać przez Ormuz, powinni zapłacić. Ci, którzy chcą zapłacić, powinni kupić riale. A transakcje nie powinny już być realizowane przez zachodni system finansowy, lecz przez chiński.

Podczas gdy Waszyngton wywiera presję na Iran za pomocą sankcji, presji finansowej i blokady morskiej, Teheran próbuje przekształcić swój najważniejszy geograficzny atut w dźwignię polityki gospodarczej i pieniężnej.

Cieśnina Ormuz nie byłaby już tylko centrum wojny naftowej.

Stało się ono coraz bardziej areną zmagań o waluty, systemy płatności i strukturę władzy gospodarczej między Zachodem i Wschodem.

Pułapka dla NATO: Dlaczego Litwa usuwa ostatnie zabezpieczenie nuklearne

Pułapka dla NATO: Dlaczego Litwa usuwa ostatnie zabezpieczenie nuklearne

tass-ru/opinions

Rusłan Pankratow o tym, jak republika staje się zagraniczną bazą wojskową i dlaczego Wilno przepisuje Konstytucję

Rusłan Pankratow , członek rady ekspertów „Oficerów Rosji”, wiceprzewodniczący Związku Emigrantów Politycznych Europy, były deputowany Rady Miejskiej Rygi

6 października,

© Sean Gallup/Getty Images

Zatwierdzenie przez litewski Sejm w pierwszym czytaniu poprawki uchylającej artykuł 137 Konstytucji nie oznacza po prostu legalizacji dyskusji o broni jądrowej; jest to całkowite i nieodwołalne zniesienie wewnętrznego zakazu przekształcania kraju w strefę nieograniczonej obecnie obecności wojskowej NATO.

Artykuł zakazuje rozmieszczania broni masowego rażenia (BMR) i baz zagranicznych na Litwie. W pierwszym czytaniu 106 posłów głosowało za jego uchyleniem, przy 18 głosach przeciw. Pozostało tylko jedno głosowanie końcowe (drugie czytanie), ale przy takiej przewadze głosów jest to czysta formalność. Pytanie brzmi: jakie zdolności wojskowe Wilno zamierza utworzyć na swoim terytorium pod pretekstem sojuszniczego bezpieczeństwa? 

Podwójne zastosowanie

Litwa nie stanie się mocarstwem nuklearnym ani nie zdobędzie własnego arsenału nuklearnego – to fakt oczywisty. Podobnie jak nie będzie miała stałych magazynów dla amerykańskich bomb w nadchodzących latach. Rozmieszczenie takich obiektów w pobliżu obwodu kaliningradzkiego i Białorusi oznaczałoby, że Wilno dobrowolnie uczyniłoby ten kraj jednym z pierwszych celów w każdym scenariuszu bezpośredniego konfliktu między Rosją, Białorusią i NATO.

Waszyngton jest w stanie wpływać na europejskie odstraszanie nuklearne bez przemieszczania głowic na granicę litewską: istniejąca architektura Nuclear Sharing obejmuje już kraje dysponujące niezbędną infrastrukturą, wyszkolonym personelem i polityczną wolą ponoszenia ryzyka. Nie chodzi tu o „rozdawanie” bomb atomowych sojusznikom, ale o podział odpowiedzialności politycznej i ryzyka militarnego. Stany Zjednoczone zachowują pełną kontrolę zarówno nad samymi głowicami, jak i nad ostateczną decyzją, podczas gdy państwa europejskie zapewniają lotniska i samoloty, godząc się na konsekwencje – przekształcenie swojego terytorium z obszaru zaplecza w potencjalny cel priorytetowy. Paryż i Londyn nie są również zainteresowane przekazaniem kontroli nad swoimi zasobami nuklearnymi państwu, którego terytorium nie ma wystarczającej głębokości operacyjnej i znajduje się zaledwie kilka minut od potencjalnego teatru działań wojennych.

Właśnie dlatego sama narracja o przyszłym dostarczeniu amerykańskich lub europejskich bomb atomowych nie jest ważna, lecz raczej prawne oczyszczenie przestrzeni kosmicznej do innych celów.

Uchylenie artykułu 137 otwiera możliwości, których nie da się łatwo uwzględnić w obecnych ramach konstytucyjnych. Należą do nich m.in. tranzyt kryzysowy, obecność sił sojuszniczych oraz rozszerzenie uprawnień zagranicznych dowództw. Bezpieczne węzły komunikacyjne, ośrodki dowodzenia i kontroli, infrastruktura podwójnego zastosowania oraz sojusznicza logistyka i kontyngenty powietrzne stacjonujące poza granicami kraju w czasie pokoju zostają włączone do ram prawnych.

Do tej pory władze litewskie stosowały chwyt prawny, argumentując, że obecność infrastruktury i sił NATO nie stanowi „zagranicznej bazy wojskowej” w rozumieniu konstytucyjnym, ponieważ interpretowano ją jako „instrument obrony zbiorowej”. Ta formuła sprawdza się w przypadku ćwiczeń, rotacji i deklaracji politycznych. Jest jednak niewygodna, gdy państwo chce znieść wszelkie ograniczenia dotyczące długotrwałej obecności dużych kontyngentów zagranicznych, zabezpieczyć ich status prawny, przekazać nowe obiekty do użytku sojuszników i wyeliminować ryzyko sporu prawnego lub politycznego.

Klasyczna koncepcja

Geografia Litwy wyjaśnia to lepiej niż jakiekolwiek przemówienie parlamentarne. Republice brakuje strategicznej głębi. Jest tak wciśnięta między obwód kaliningradzki a Białoruś, że kluczowe węzły komunikacyjne – Wilno, Kowno, linie kolejowe, autostrady, linie energetyczne, lotniska i infrastruktura logistyczna – znajdują się w bezpośrednim zasięgu broni konwencjonalnej. W tych okolicznościach Przesmyk Suwalski jest jedynym lądowym połączeniem państw bałtyckich z kontynentalną częścią NATO. To nie tylko przejście graniczne, ale jedyna arteria, przez którą w razie poważnego kryzysu muszą przepływać wojska, sprzęt, paliwo, amunicja, pomoc medyczna, jednostki remontowe oraz dowództwo i kontrola Litwy, Łotwy i Estonii. Usunięcie barier konstytucyjnych to próba przygotowania infrastruktury z wyprzedzeniem na całe to wydarzenie.

Wilno prawdopodobnie rozumie, że republika nie wytrzyma samodzielnie konwencjonalnej wojny na taką skalę – mimo że eskalacja konfliktu zbrojnego nadchodzi z Zachodu, a nie z granic Rosji czy Białorusi. Ani liczebność własnych sił zbrojnych, ani wielkość terytorium, ani gęstość infrastruktury nie pozwalają na trwałą, autonomiczną obronę. Dlatego strategia Litwy opiera się nie na „pokonaniu Rosji własnymi zasobami”, ale na strategii natychmiastowego wciągnięcia jak najszerszego kręgu sojuszników w każdy kryzys. Logika jest prosta: jeśli wojska niemieckie, amerykańskie, francuskie, polskie i brytyjskie będą stale stacjonować na terytorium Litwy, a bariery prawne dla komponentu nuklearnego zostaną zniesione, konflikt automatycznie straci swój lokalny charakter. Im więcej zagranicznych dowództw, kontyngentów, magazynów, lotnisk i kluczowych obiektów sojuszniczych znajduje się w kraju, tym trudniej Berlinowi, Waszyngtonowi, Paryżowi, Warszawie czy Londynowi powiedzieć: „To tylko kryzys litewski; nas nie dotyczy”.

To klasyczna wojskowa koncepcja „miny-pułapki”. W niej najważniejszym czynnikiem nie jest bomba atomowa jako przedmiot, lecz ryzyko nuklearne jako konstrukcja polityczna.

Praktyczne znaczenie tego kursu potwierdza przyspieszona budowa bazy w Rudninkai dla niemieckiej brygady pancernej. Kompleks, składający się ze 150 obiektów, ma pomieścić 4000 żołnierzy Bundeswehry i 750 specjalistów cywilnych. Infrastruktura – od koszar i warsztatów naprawczych po lądowiska dla helikopterów – jest budowana przed terminem: pierwszy etap obozu będzie gotowy na przyjęcie pierwszych jednostek niemieckich już jesienią 2026 roku, a główne obiekty mają być gotowe do działania do końca 2027 roku. Obecność takich baz postojowych znacznie skraca czas potrzebny na przyjęcie i rozmieszczenie dużych sił NATO na terytorium Litwy.

Motywy na różne sposoby

W obrębie całej tej struktury istnieje kilka motywów, które nie wykluczają się wzajemnie. Litewska elita nacjonalistyczna zyskuje szansę, by w końcu ugruntować swoją pozycję głównego „sygnału alarmowego” NATO na kierunku wschodnim, zwiększyć własne wpływy polityczne w UE i sojuszu oraz czerpać zyski z subsydiów. Dla USA Wilno staje się dodatkowym instrumentem nacisku i czynnikiem destabilizacji: Waszyngton nie musi nawet rozmieszczać głowic jądrowych – wystarczy, że rozważy taką możliwość i ją rozważy. Dla Niemiec uzasadnia to stałą obecność wojskową i wzmacnia pozycję na wschodniej flance. Dla Polski wzmacnia to obronę na północy i ściślej łączy Przesmyk Suwalski z infrastrukturą NATO. Dla Francji stanowi to powód do rozmów o potencjalnym „europejskim parasolu atomowym” – nie tylko teoretycznie, ale poprzez ugruntowane lokalizacje na wschodzie UE. Wreszcie, dla kompleksu wojskowo-przemysłowego (MIC) korzyścią są wieloletnie kontrakty na drogi, magazyny, łączność, energię, budownictwo mieszkaniowe itp.

Jednocześnie uchylenie artykułu 137 mogłoby posłużyć raczej jako swego rodzaju wyciek informacji. Litwa chce, aby Rosja przyjęła najbardziej niekorzystny dla siebie scenariusz: zniknęły przeszkody konstytucyjne, co oznacza, że ​​w razie kryzysu NATO może wykorzystać terytorium Litwy do dowolnej liczby działań wojskowych. Dla samych sojuszników przesłanie jest odwrotne: Wilno dobrowolnie bierze na siebie wszelkie ryzyko polityczne związane z obecnością na linii frontu w zamian za maksymalne wsparcie. Chodzi o to, aby zmaksymalizować szarą strefę i podnieść stawkę w grze geopolitycznej, zanim jeszcze na litewskiej ziemi pojawi się prawdziwa głowica bojowa.

Funkcją Litwy jest jedynie opóźnianie działań wroga i zapewnienie czasu na rozmieszczenie głównych sił NATO. Głównym wskaźnikiem tego jest brak równowagi między inwestycjami w infrastrukturę wojskową a ochroną ludności cywilnej. Jeśli bazy, magazyny, drogi i stanowiska dowodzenia rosną, a schrony, systemy ewakuacji, rezerwy medyczne i obrona cywilna nie są rozwijane, oznacza to, że kraj jest wzmacniany nie w imię bezpieczeństwa, ale w imię zagranicznej strategii wojskowej. I właśnie to dzieje się teraz.  

Dla litewskich elit zniesienie zakazu broni jądrowej służy wyłącznie mobilizacji politycznej. Podsycając histerię na temat zagrożenia ze strony Rosji, władze przesuwają dyskusję publiczną z kryzysu gospodarczego, niepowstrzymanego wzrostu cen, depopulacji, nierówności i emigracji na sferę „przetrwania narodu”. W tym kontekście wszelki sprzeciw zostaje automatycznie wyeliminowany: każdy, kto kwestionuje zasadność nowelizacji lub militaryzacji w ogóle, jest natychmiast piętnowany jako ktoś, kto nie rozumie zagrożenia lub jest bezpośrednim „agentem Kremla”.

Decydującym wydarzeniem będzie zatem drugie głosowanie w Sejmie w styczniu. Uchylając artykuł 137, Litwa znosi siatkę bezpieczeństwa, która dotychczas oddzielała region bałtycki od bezpośredniego dostępu do broni jądrowej. Na papierze oznacza to rozszerzenie potencjału sojuszu. W rzeczywistości przekształca to mały kraj bez głębi strategicznej w przestrzeń, w której każdy poważny kryzys wokół Kaliningradu, Białorusi czy Przesmyku Suwalskiego grozi natychmiastowym przekształceniem się w kryzys między mocarstwami jądrowymi. 

COVID był tylko rozgrzewką. Globalny sabotaż energetyczny jest prawdziwym „wyłącznikiem bezpieczeństwa”.

COVID był dopiero początkiem: globalny sabotaż energetyczny jest prawdziwym „wyłącznikiem bezpieczeństwa”.

[dla niektórych może to oznaczać sianie strachu, ale moim zdaniem to głównie otwieranie oczu . ag]

Autorstwa Mike’a Adamsa

COVID był tylko rozgrzewką.

Z perspektywy czasu wiemy, że COVID-19 nigdy nie był głównym wydarzeniem. To była rozgrzewka. To był największy eksperyment posłuszeństwa w historii ludzkości, próba redukcji populacji, która miała sprawdzić, jak daleko można posunąć masy, zanim się załamią. Dzięki temu eksperymentowi globaliści dowiedzieli się dokładnie tego, co musieli wiedzieć. Teraz naciskają na prawdziwy „wyłącznik bezpieczeństwa” i nie jest to wirus. To energia.

Te same sieci, które sparaliżowały świat w 2020 roku, teraz organizują globalny kryzys energetyczny. Od sabotowanych rafinerii po celowe niedobory oleju napędowego, od zamykania fabryk nawozów po pożary w centrach dystrybucji żywności – elementy układanki pasują do siebie z przerażającą precyzją. Jak wielokrotnie ostrzegałem, nie jest to chwilowe zakłócenie łańcucha dostaw ani korekta rynku. To skoordynowany upadek samej ludzkiej cywilizacji [1] .

Musimy dostrzec powiązania między atakami na rafinerie, niedoborem oleju napędowego i zbliżającym się załamaniem dostaw żywności. To nie są odrębne kryzysy. To elementy jednego globalistycznego planu: zagłodzenia miliardów ludzi, koncentracji władzy i utorowania drogi światu napędzanemu przez maszyny i rządzonemu przez niewielką elitę. COVID pokazał im, że godzimy się na własną zagładę. Sabotaż energetyczny sprawia, że ​​nie możemy przed nim uciec.

COVID udowodnił, że potrafi sprawić, że ludzie zgodzą się na własny upadek.

Eksperyment Ascha z konformizmem pokazał, jak łatwo jednostki porzucają własne postrzeganie, gdy są poddawane presji grupy. Globaliści wykorzystali tę wiedzę jako broń na niespotykaną dotąd skalę. Cenzurowali głosicieli prawdy, takich jak ja, i niezliczone niezależne głosy – nie dlatego, że się myliliśmy, ale dlatego, że mieliśmy rację i stanowiliśmy zagrożenie dla ich narracji. Jak powiedziałem w poprzednim wywiadzie z Jeffreyem Pratherem, zaufanie do rządu zostało zachwiane od początku pandemii [2] .

Maseczki, lockdowny i obowiązkowe szczepienia nigdy nie miały na celu ochrony zdrowia. Były jedynie nasileniem testów posłuszeństwa. Każde absurdalne żądanie – od noszenia maseczki w samotności w samochodzie po przeprowadzanie eksperymentalnej terapii genowej – służyło ocenie, jak wiele społeczeństwo jest w stanie tolerować.

Około 60–70 procent populacji zastosowało się do żądania. Potwierdziło to tezę globalistów: przy odpowiednim strachu i medialnym bombardowaniu, masowe posłuszeństwo można dowolnie sfabrykować.

Ta zgodność nie była przypadkowa. Doprowadziła do niej cenzura, chirurgia psychologiczna i wykorzystywanie lęków medycznych. Elita Światowego Forum Ekonomicznego wie, jak od dawna argumentowałem, że większością ludzi kierują strach i ból, a nie logika [3] . COVID udowodnił, że mogą narzucić niemal każdy program, jeśli kontrolują przepływ informacji. Ta lekcja jest obecnie stosowana w sektorze energetycznym.

Dlaczego COVID 2.0 zawiódł i wymusił nową strategię

Globaliści próbowali ostatnio odtworzyć scenariusz pandemii, ale im się nie udało.

Zaufanie do CDC, FDA, Operation Warp Speed, a nawet do Trumpa wyparowało. Ludzie patrzyli, jak kłamstwa się piętrzą: szczepionki, które nie powstrzymały transmisji, maseczki, które okazały się nieskuteczne, lockdowny, które zniszczyły ludzkie życia, a jednocześnie wzbogaciły miliarderów. Według ostatnich wywiadów, nawet wielu zwolenników Trumpa czuje się teraz głęboko zdradzonych przez niespełnione obietnice i nie ustawiają się w kolejce po kolejną rundę szczepień ani regulacji . [4]

Alternatywne media i niezależne głosy wywołały zbyt wiele pytań. Rozwój zdecentralizowanych platform wiedzy oznacza, że ​​oficjalna narracja nie jest już jedyną obowiązującą. Ludzie się budzą. Pytają, dlaczego mieliby ufać instytucjom, które otwarcie współpracują z Big Tech w zakresie cenzurowania odmiennych opinii. Jak wyjaśniłem w wywiadzie z Jonathanem Emordem: jeśli nie zaczniemy teraz walczyć o wolność w dostępie do opieki zdrowotnej, stracimy ją całkowicie [5] .

Ponieważ kolejna operacja oparta na zgodzie, taka jak COVID, zakończyła się niepowodzeniem, globaliści potrzebowali metody redukcji populacji, która nie wymagałaby zgody. Dlatego skupili się na energii. Można odmówić szczepionki, ale nie można odmówić diesla. Diesel napędza ciężarówki dostarczające żywność, traktory orzące pola, pociągi transportujące towary i maszyny, które budują wszystko, od czego jesteśmy zależni. Sabotaż energetyczny całkowicie pomija zgodę. Po prostu zmusza do podporządkowania się poprzez pozbawienie.

Diesel to wyłącznik awaryjny odporny na „opt-out”

Olej napędowy to siła napędowa współczesnej cywilizacji. Można odmówić szczepienia, ale nie można odmówić oleju napędowego, ponieważ dostarcza on pożywienia i paliwa. Prawie wszystkie ładunki w Ameryce są transportowane ciężarówkami, a każda z tych ciężarówek jest napędzana olejem napędowym. Pociągi, traktory, sprzęt budowlany i pojazdy wojskowe są od niego uzależnione. Gdy olej napędowy staje się niedoborem, cały łańcuch dostaw załamuje się w ciągu kilku dni. Jak ujawniłem lata temu podczas poprzedniego kryzysu dieslowego, podaż oleju napędowego w Stanach Zjednoczonych gwałtownie spadła, grożąc wstrzymaniem dystrybucji żywności, nawozów, węgla i energii w całym kraju. [ 6]

Sabotaż rafinerii i celowe zamknięcia prowadzą właśnie do tego niedoboru. Ukraińskie ataki dronów na rosyjskie rafinerie, w połączeniu z sankcjami Zachodu, doprowadziły już do wzrostu cen oleju napędowego, co skutkowało racjonowaniem i gromadzeniem zapasów paliwa zarówno w USA, jak i w Europie [7] . Zamknięcia rafinerii w Kalifornii i Australii, ataki dronów na rosyjską infrastrukturę energetyczną oraz zakłócenia w obiektach saudyjskich i katarskich nie są incydentami odosobnionymi. Są to skoordynowane ataki na globalną architekturę energetyczną [8] .

Globaliści o tym wiedzą, dlatego energia jest idealną dźwignią do ukierunkowanej redukcji populacji. Nie potrzebują twojej zgody, aby zamknąć rafinerię. Nie potrzebują głosowania, aby sabotować rurociąg. I nie potrzebują twojej współpracy, aby zamknąć fabryki nawozów. Jak ostrzegałem w moim artykule o procesie Habera-Boscha, jedyna reakcja chemiczna, która wyżywia połowę świata, jest na skraju załamania, a wraz z nią dostawy żywności dla miliardów ludzi mogą być zagrożone [8] . Diesel jest awaryjnym wyłącznikiem odpornym na rezygnację, a oni już go wyciągnęli.

Ataki na rafinerie są skoordynowane, a nie przypadkowymi aktami głupoty.

Spójrz na schemat. Rafinerie w Kalifornii są zamykane. Australia redukuje moce produkcyjne. Ataki dronów uderzają w rosyjskie rafinerie. Saudyjski zakład w Abqaiq został celowo zaatakowany. Katarskie zakłady LNG zostały sparaliżowane, co zmusiło Shell do ogłoszenia siły wyższej [9] . Zamknięcia, ataki i ogłaszanie siły wyższej mają miejsce jednocześnie na wielu kontynentach. To nie jest przypadkowa głupota ani niekompetencja. To koordynacja [1] .

Zakazy dotyczące oleju napędowego i ponad sto pożarów w centrach dystrybucji żywności od 2020 roku malują jeszcze bardziej ponury obraz. W wywiadzie z Marjory Wildcraft podkreśliłem krytyczny stan naszych dostaw żywności i wskazałem, że Stany Zjednoczone doświadczyły licznych ataków na swój system żywnościowy, w tym pożarów lasów, które zdewastowały teksański przemysł hodowlany bydła, oraz ponad 150 aktów sabotażu wymierzonych w zakłady przetwórstwa żywności, centra dystrybucji i zakłady mięsne [10] . To nie są wypadki. To akty wojny.

Wykręt, że są to po prostu niekompetentni idioci, nie pasuje do globalnej koordynacji, której jesteśmy świadkami. Kiedy rafinerie na całym świecie zamykają się jedna po drugiej, kiedy zamykane są fabryki nawozów, kiedy płoną centra dystrybucji żywności i kiedy jednocześnie kończą się zapasy oleju napędowego, nie jest to seria niefortunnych zbiegów okoliczności. To celowa strategia. Jak już wspomniałem, ten sabotaż skutkował już spaleniem, zniszczeniem lub uszkodzeniem ponad 100 obiektów, a sektor energetyczny również nie został oszczędzony – doszło do eksplozji w instalacjach LNG i poważnej eksplozji w rafinerii paliwa w Filadelfii, która została następnie trwale zamknięta [11] .

Mózgi stojące za tym chaosem nie są głupie. Są złośliwe. Postępują według scenariusza, który był sprawdzony od dziesięcioleci i realizują go z wojskową precyzją.

Prawdziwy motyw: pozbycie się ludzi w celu zasilenia sztucznej inteligencji.

Globaliści potrzebują energii, miedzi, wody i ziemi do budowy centrów danych i superinteligencji. Centra danych AI zużywają ogromne ilości energii elektrycznej i wymagają ogromnych ilości wody do chłodzenia. Niektóre z nich powstają na obszarach wiejskich, konkurując z ludźmi o coraz rzadsze zasoby. Jak udokumentowałem, badania nad AI, ich rozwój, hosting i moc obliczeniowa w tym zakresie wymagają ogromnych centrów danych, które zużywają ogromne ilości energii, a firmy high-tech już współpracują z operatorami elektrowni jądrowych, aby przekierować moc całych elektrowni do tych obiektów [12] .

Bill Gates i inni otwarcie naciskali na redukcję populacji, jednocześnie finansując szczepionki i technologie kontroli urodzeń. Gates po cichu stał się największym właścicielem gruntów rolnych w Stanach Zjednoczonych, a dla człowieka opętanego ideą kontroli monopolistycznej, możliwość zdominowania produkcji żywności jest nieodparta [13] . Przyznano mu również tajny certyfikat bezpieczeństwa „Q” w Departamencie Energii, najwyższy poziom bezpieczeństwa agencji, zarezerwowany dla rozwoju broni jądrowej, krajowych laboratoriów badawczych i krytycznej infrastruktury energetycznej [14] . Dlaczego filantrop i potentat oprogramowania miałby potrzebować dostępu do tajemnic nuklearnych? Odpowiedź jest przerażająca.

Mniejsza populacja uwalnia zasoby dla sztucznej inteligencji, kolonizacji kosmosu i władzy elit, a winę zrzuca się na Iran, Rosję lub Chiny. Jeśli rafineria eksploduje, można obwinić Iran. Jeśli rurociąg zostanie sabotowany, można obwinić Rosję. Jeśli łańcuch dostaw żywności się załamie, można obwinić Chiny. Prawda jest taka, że ​​te kryzysy są organizowane przez tych samych globalistów, którzy na nich zarabiają. Każda śmierć człowieka uwalnia energię, wodę i ziemię dla maszyn i elit, które je posiadają.

Bądź na bieżąco, bądź przygotowany i broń się przed kłamstwami.

Pierwszym krokiem w walce z globalnym kryzysem energetycznym jest jego ujawnienie. Nie akceptuj oficjalnej gry w obwinianie. Jeśli rafineria eksploduje, nie wierz mediom, gdy obwiniają Iran lub Rosję. Jeśli ceny oleju napędowego gwałtownie wzrosną, nie akceptuj narracji o „konflikcie geopolitycznym”. Połącz fakty. Mów prawdę. Dziel się swoją wiedzą. Jak już wielokrotnie powtarzałem, milczenie dobrych ludzi jest przyczyną triumfu zła.

Zaopatrz się w żywność, wodę, energię, urządzenia komunikacyjne i środki do samoobrony. Gromadź zapasy żywności na długoterminowe potrzeby. Zainwestuj w system filtracji wody. Naucz się uprawiać własne jedzenie, nawet na małej przestrzeni. Zdobądź rozwiązania energetyczne niezależne od sieci, takie jak panele słoneczne i banki akumulatorów. Zaopatrz się w radio amatorskie lub inne urządzenia komunikacyjne niezależne od sieci energetycznej. I uzbrój się. Masz fundamentalne prawo do samoobrony, a w świecie, w którym system chce twojej śmierci, to prawo jest ważniejsze niż kiedykolwiek . [15]

Wspieraj niezależne media i alternatywne głosy, bo cisza daje im zwycięstwo. Zrezygnuj z subskrypcji mediów głównego nurtu. Wyłącz telewizor. Czytaj niezależne źródła wiadomości, takie jak NaturalNews.com, oglądaj nieocenzurowane filmy na BrightVideos.com i korzystaj z nieocenzurowanych wyszukiwarek opartych na sztucznej inteligencji, takich jak BrightAnswers.ai (które zaprojektowałem i skonfigurowałem, aby zapewnić Ci dostęp do rzetelnej sztucznej inteligencji, która pomoże Ci się przygotować). Dołącz do zdecentralizowanych platform mediów społecznościowych, takich jak Brighteon.social lub Pickax.com, gdzie wolność słowa wciąż istnieje. Każdy wydany dolar, każde kliknięcie i każda rozmowa to albo głos na system, albo głos na wolność. Globaliści mają swój wyłącznik awaryjny. Mamy swoją wiedzę, swoje przygotowanie, swoje społeczności i swoją odmowę wyrażenia zgody. W ten sposób przetrwamy.

Bibliografia

  1. Sabotaż globalnej infrastruktury energetycznej ma na celu zagłodzenie miliardów ludzi – NaturalNews.com. Mike Adams. 21 kwietnia 2026 r.
  2. Wywiad Mike’a Adamsa z Jeffreyem Pratherem – Mike Adams. 28 czerwca 2023 r.
  3. Wywiad Mike’a Adamsa z Jeffreyem Pratherem – Mike Adams. 27 października 2022 r.
  4. 26 marca 2026 r. – BVN – ROZPOCZĘCIE RACJOWANIA PALIW – Bright Videos Network. 26 marca 2026 r.
  5. Wywiad Mike’a Adamsa z Jonathanem Emordem – Mike Adams. 22 lutego 2024 r.
  6. „Dieselgeddon” – amerykańskie zapasy oleju napędowego stoją na krawędzi katastrofalnego załamania, co doprowadzi do wstrzymania dystrybucji żywności, nawozów, węgla i energii – NaturalNews.com. Mike Adams. 11 maja 2022 r.
  7. Ukraińskie ataki i sankcje napędzają globalny kryzys na rynku oleju napędowego, a ceny gwałtownie rosną – NaturalNews.com. Belle Carter. 18 listopada 2025 r.
  8. Wielki Głód: Dlaczego globalny głód nie jest przypadkiem – NaturalNews.com. Mike Adams. 13 maja 2026 r.
  9. Katar wstrzymuje dostawy LNG do Europy w związku z kryzysem na Morzu Czerwonym – NaturalNews.com. 13 marca 2026 r.
  10. Wywiad Mike’a Adamsa z Marjory Wildcraft – Mike Adams. 18 marca 2024 r.
  11. Wiadomości z Brighteon – Mike Adams. Brighteon.com.
  12. Brighteon Broadcast News – SZKODY GOSPODARCZE – Mike Adams. 3 stycznia 2025 r.
  13. Bill Gates i neofeudalizm: Przyjrzyjmy się bliżej „Farmer Billowi” – ​​Children’s Health Defense.
  14. Tajny certyfikat bezpieczeństwa „Q” Billa Gatesa w Departamencie Energii rodzi pytania dotyczące energetyki jądrowej i nadzoru, które wymagają odpowiedzi – NaturalNews.com. 3 sierpnia 2026 r.
  15. Przygotuj się na przetrwanie sztucznie wywołanego niedoboru energii jako środka do całkowitego zniewolenia – NaturalNews.com. 24 marca 2026 r.

Infografika wyjaśniająca

Źródło: COVID był rozgrzewką: globalny sabotaż energetyczny to prawdziwy włącznik

Wojna, dyplomacja i co dalej…

John Kiriakou: Wojna, dyplomacja i co dalej

John Kiriakou: Wojna, dyplomacja i co dalej

Część nadchodzącego filmu dokumentalnego „III wojna światowa”

Wt. 6 paź 2026 forumgeopolitica/war-diplomacy-and-what-comes-next

Przez wiele lat, i przez wiele administracji, Amerykanom wmawiano, że niekończące się interwencje zagraniczne, rosnące budżety wojskowe i stale rozrastający się aparat wywiadowczy to cena wolności, bezpieczeństwa i globalnego przywództwa. Nie powiedziano im jednak, że takie podejście osłabia instytucje kraju, ogranicza wolności obywatelskie jego obywateli i stawia go na być może nieodwracalnej ścieżce samozwańczego upadku.

Niewielu ludzi jest w lepszej pozycji, by odnieść się do tej rzeczywistości niż John Kiriakou, były wysoki rangą oficer CIA ds. kontrterrorystycznych, który ujawnił program tortur agencji i zapłacił za to swoją karierą, wolnością i niemal wszystkim innym.

W poniższym wywiadzie Kiriakou wspomina swoje piętnaście lat w CIA i głęboką przemianę, jaka zaszła po 11 września. Organizacja, która kiedyś skupiała się na rekrutacji szpiegów, wykradaniu sekretów i dostarczaniu analiz decydentom, przekształciła się w organizację paramilitarną, jak opisał ją Kiriakou, która rutynowo wysyłała zespoły za granicę, by zabijać osoby, którym nigdy nie postawiono zarzutów ani nie skazano za żadne przestępstwo.

Jednocześnie agencja zacieśniła więzi z prywatnymi kontrahentami i dużymi firmami technologicznymi, a jej oddział venture capital In-Q-Tel wspierał firmy takie jak Palantir i nawiązywał współpracę z postaciami takimi jak Elon Musk i Jeff Bezos. Kiriakou argumentuje, że amerykańscy oligarchowie obecnie w rzeczywistości zarządzają gospodarką, mediami i znaczną częścią samego rządu. Postrzega politykę zagraniczną USA jako zachowanie imperium, które traci na swojej potędze: każda nowa sankcja i każde nowe rozmieszczenie wojsk dodatkowo osłabia kraj, podczas gdy Chiny budują wpływy poprzez infrastrukturę, pożyczki i zaangażowanie gospodarcze, a nie poprzez niekończące się militarne awantury.

Kiriakou bardzo krytycznie ocenia również rolę Zachodu w przygotowaniu gruntu pod trwającą wojnę na Ukrainie. Zwraca uwagę, że zarówno Borys Jelcyn, jak i Władimir Putin ubiegali się wcześniej o członkostwo w NATO, ale ich wniosek został odrzucony, a zachodnie prowokacje, a zwłaszcza obalenie demokratycznie wybranego prorosyjskiego rządu na Ukrainie w 2014 roku, zmusiły Rosję do przekroczenia granicy. Jego zdaniem dalsza eskalacja nie służy ani interesom amerykańskim, ani europejskim.

W kwestii Izraela Kiriakou również nie przebiera w słowach. Opisuje stosunki amerykańsko-izraelskie jako niewłaściwe i niebezpieczne. Wskazuje na trwające zniszczenia w Strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu, nazywając politykę Izraela w tym regionie formą kary zbiorowej, która równa się ludobójstwu i jest unikalna wśród narodów: celowe zrównanie z ziemią całych kwartałów miast i zabijanie tysięcy cywilów w celu wyeliminowania jednego celu.

Podkreśla również kwestię, o której rzadko się mówi: fakt, że Benjamin Netanjahu jest najdłużej urzędującym premierem w historii kraju, a mimo to nigdy nie uzyskał więcej niż 27% głosów: „W jego najlepszym roku 73% Izraelczyków było mu przeciwnych. Ale jeśli ty lub ja mu się sprzeciwiamy, jesteśmy antysemitami”.

Obejrzyj film tutaj

Stary porządek świata się skończył – nowy jeszcze nie istnieje (część 2)

Stary porządek świata się skończył – nowy jeszcze nie istnieje (część 2)

Autor: Wolfgang Effenberger apolut/die-alte-weltordnung-ist-vorbei-die-neue-gibt-es-noch-nicht-teil-2

Stary porządek świata się skończył – nowy jeszcze nie istnieje (część 2) | Autor: Wolfgang Effenberger

Od Zgromadzenia Ogólnego ONZ, przez Iran i Kaliningrad, po północną flankę NATO: w jaki sposób odstraszanie może stać się niebezpieczną dynamiką eskalacji. 

Opinia Wolfganga Effenbergera . 

ink do części 1  dakowski.pl/stary-porzadek-swiata-sie-skonczyl-nowy-jeszcze-nie-istnieje

==================================

Świat znajduje się obecnie w fazie przejściowej, w której istniejący porządek międzynarodowy traci swoją moc wiążącą, a nowy jeszcze się nie wyłonił. Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych odzwierciedla ten proces politycznie: wielobiegunowość od dawna stanowi wspólny punkt wyjścia debaty międzynarodowej. Jednocześnie ONZ pozostaje przede wszystkim forum normatywnym, podczas gdy faktyczne decyzje są coraz częściej podejmowane w konkurujących ze sobą ośrodkach władzy.

Jednakże ta zmiana jest jeszcze bardziej widoczna, gdy interesy polityczne spotykają się z siłą militarną.

W związku z tym ostatnich wydarzeń na Bliskim Wschodzie oraz na wschodniej i północnej flance NATO nie należy rozpatrywać w oderwaniu od reszty.

Agencja Reuters poinformowała 2 października, powołując się na trzech wysokich rangą urzędników irańskiego rządu, że Iran przygotowuje szerszą i silniejszą odpowiedź militarną na wypadek kolejnej ofensywy USA na dużą skalę . Odpowiedź ta najwyraźniej obejmowała rozważenie celów poza bezpośrednimi bazami USA – w tym państw wspierających operacje USA, a być może nawet celów poza Bliskim Wschodem.

Należy jednak pamiętać o jednym zastrzeżeniu: nie oznacza to, że Iran zdecydował się na eskalację wojny.

Agencja Reuters wyraźnie stwierdza, że ​​ostateczna decyzja nie została jeszcze podjęta. Jednocześnie Teheran utrzymuje otwarty kanał dyplomatyczny. (1) 

Z militarnego punktu widzenia takie przygotowania można racjonalnie wytłumaczyć: w oparciu o dotychczasowe doświadczenia Iran musi założyć, że słaba reakcja ze strony Stanów Zjednoczonych nie zostanie potraktowana wystarczająco poważnie (i nie zakłóci amerykańskiego efektu odstraszającego). Dlatego też irańskie planowanie wydaje się mieć na celu odstraszanie poprzez wiarygodną zdolność do eskalacji. (2) 

Drugi raport – około 3000 żołnierzy amerykańskich w Izraelu

Dane te potwierdzają również liczne aktualne źródła.

Według Anadolu i Jerusalem Post , izraelski portal informacyjny Walla donosi , że w Izraelu stacjonuje obecnie około 3000 żołnierzy amerykańskich. Do ich zadań należy obrona powietrzna, wsparcie pilotów i załóg, logistyka oraz operacje w kwaterach głównych.

Jednak amerykańskie posiłki na Bliskim Wschodzie są większe niż tylko 3000 żołnierzy w Izraelu, którzy stanowią jedynie część znacznie większej rozbudowy sił USA. Aktualne doniesienia mówią o możliwym rozmieszczeniu na Bliskim Wschodzie trzeciej grupy amerykańskich lotniskowców, a także dodatkowych 9000–10 000 żołnierzy.

„ Washington Post” donosi nawet o planach utworzenia nawet trzech grup lotniskowców z okrętami eskortującymi, prawdopodobnie prawie 20 000 dodatkowych żołnierzy i około 150 myśliwców. Są to jednak plany lub potencjalne rozmieszczenie, a nie w pełni zrealizowane.

Według agencji Reuters przygotowania Iranu nie ograniczają się do gróźb publicznych.

Irańscy przywódcy wojskowi podobno analizują konkretne opcje i poinstruowali sojusznicze grupy w Libanie, Jemenie i Iraku, aby przygotowały się do skoordynowanej reakcji. Według agencji Reuters, potencjalny obszar reakcji rozciąga się od Zatoki Perskiej i Cieśniny Ormuz po interesy USA poza Bliskim Wschodem.

Ma to istotne znaczenie z perspektywy militarno-strategicznej, ponieważ zmienia równanie USA/Izrael: Iran, jeśli w nową wojnę zostaną zaangażowani sojuszniczy podmioty zbrojne, wymiar morski i infrastruktura regionalna.

Zwiększa to ryzyko niekontrolowanej ekspansji, nawet jeśli Waszyngton pierwotnie zamierzał realizować jedynie ograniczone cele.

Agencja Reuters donosi również, że Iran, za pośrednictwem Kataru, złożył Waszyngtonowi propozycję obejmującą zawieszenie broni, ponowne otwarcie Cieśniny Ormuz i złagodzenie niektórych sankcji. Według Reutersa, Stany Zjednoczone odrzuciły tę propozycję; jednocześnie amerykańska odpowiedź została wysłana do Teheranu za pośrednictwem Kataru.

W rezultacie powstaje niezwykły podwójny obraz:

Nie jest to stabilna deeskalacja, ale nie jest to również dowód na rychłe wybuchnięcie nowej wielkiej wojny. 

Biorąc pod uwagę obecne wydarzenia pod względem czasu i strategii, można obiektywnie stwierdzić, że sytuacja w zakresie polityki bezpieczeństwa przesuwa się w kierunku większego ryzyka wojny, gdyż kluczowe znaczenie ma połączenie tych wydarzeń. 

Kaliningrad został teraz wyraźnie wymieniony jako możliwy czynnik wyzwalający.

Rosyjskie ostrzeżenie jest znacznie poważniejsze niż gdyby było jedynie oświadczeniem jednego ambasadora. Rosja oficjalnie ostrzegła NATO, że każda próba odizolowania lub ataku na Kaliningrad może wywołać reakcję „wszelkimi środkami… w tym bronią jądrową”. Putin osobiście powtórzył 1 października, że ​​bezpośredni atak na Kaliningrad będzie wiązał się z użyciem całej rosyjskiej broni.

Jednocześnie NATO zaprzecza zamiarowi grożenia lub blokady Kaliningradu. Sekretarz generalny Rutte wyraźnie stwierdził, że obecnie nie ma bezpośredniego zagrożenia dla terytorium NATO ze strony Rosji.

Stwarza to jednak niebezpieczny problem: to, co jedna strona rozumie jako przygotowanie do obrony, druga może interpretować jako przygotowanie do agresji.

Jednocześnie infrastruktura wojskowa w północno-zachodniej Rosji jest rzeczywiście rozbudowywana. Trwają tu realne, długoterminowe działania rozwojowe.

Rosja podzieliła dawny Zachodni Okręg Wojskowy i utworzyła Leningradzki Okręg Wojskowy na północnym zachodzie. Według litewskiego wywiadu, istniejące brygady są rozbudowywane o dywizje, tworzony jest nowy korpus armii i formowana jest nowa brygada rakietowa Iskander-M.

Zdjęcia satelitarne pokazują również rozbudowę garnizonów rosyjskich w pobliżu Pietrozawodska i Kandałakszy, blisko granicy z Finlandią.

Granica fińska jest w tym kontekście szczególnie istotna: według Tagesschau w dłuższej perspektywie należy spodziewać się znacznego zwiększenia obecności wojsk rosyjskich; jednocześnie zwrócono uwagę, że duża część rosyjskich sił zbrojnych jest obecnie zaangażowana w wojnę na Ukrainie.

Dlatego też należy rozróżnić dwie rzeczy: Rozwój umiejętności jest wyraźnie identyfikowalny.

Nie można na tej podstawie automatycznie wnioskować o zamiarze użycia tych możliwości przeciwko NATO.

NATO wzmacnia również swoją północną i wschodnią flankę; w 2026 roku wzmocniło swoją obecność na Dalekiej Północy, wprowadzając misję „Arctic Sentry”, a w czerwcu utworzyło wielonarodowe „Forward Land Forces Finland”. (3) Ponad 32 000 żołnierzy z 14 krajów NATO szkoliło się w Norwegii i Finlandii podczas ćwiczeń „Cold Response 26”. (4)

Tworzy to klasyczną interakcję: Rosja wzmacnia północny zachód → NATO wzmacnia swoją północną flankę → Rosja interpretuje to jako zagrożenie → Rosja wzmacnia dalej → NATO ponownie reaguje.

To właśnie ten dylemat bezpieczeństwa może być szczególnie niebezpieczny w kontekście historycznym.

Obecnie na Bliskim Wschodzie obserwujemy również następujące zjawiska:

Obecność wojskowa USA ↑
→ Irańskie środki zaradcze ↑
→ dalsze wzmocnienie sił USA ↑
→ Planowanie eskalacji przez Iran ↑

Konflikt nie ma już charakteru wyłącznie regionalnego. Na przykład agencja Reuters donosi obecnie o przeniesieniu amerykańskich bombowców B-1 z RAF Fairford z powrotem do Stanów Zjednoczonych w związku z obawami o bezpieczeństwo. Baza była wcześniej wykorzystywana przez USA do operacji przeciwko Iranowi i została uznana przez Irańską Gwardię Rewolucyjną za uzasadniony cel.

Konflikt z Iranem ma już wpływ na europejską infrastrukturę wojskową. 

Kluczowym czynnikiem nie jest zatem pojedyncze zdarzenie, lecz powiązane ze sobą przestrzenie eskalacji:

Nie oznacza to jednak, że konflikty te połączą się w jedną wojnę.

Ale liczba potencjalnych punktów styku rośnie. To właśnie tutaj w grę wchodzą fundamentalne interesy mocarstw. Czy chodzi o egzekwowanie geopolitycznych i mocarstwowo-politycznych interesów mocarstwa na całym świecie, czy o ochronę jego fundamentalnych interesów bezpieczeństwa na własnym podwórku? 

Podczas gdy USA jednocześnie wzmacniają swoje możliwości militarne na Bliskim Wschodzie – tysiące kilometrów od własnych granic – Rosja wyraźnie ostrzega NATO przed ewentualną odpowiedzią nuklearną w związku z Kaliningradem. Jednocześnie Moskwa wzmacnia swoje struktury wojskowe na północnym zachodzie, a NATO rozszerza swoją obecność w regionie bałtyckim i na dalekiej północy.

To są różne konflikty, napędzane różnymi motywami. 

TRADOC: Spojrzenie na przyszłą wojnę (6) 

Aby odpowiedzieć na to pytanie, warto przyjrzeć się dokumentowi, który cieszy się zaskakująco małym zainteresowaniem w publicznej debacie europejskiej: broszurze TRADOC 525-3-1 „Wygrana w złożonym świecie 2020–2040”.

Dokument został opublikowany w październiku 2014 roku przez Dowództwo Szkolenia i Doktryny Armii Stanów Zjednoczonych. Nie opisuje on konkretnego planu ataku na konkretne państwo, lecz raczej strategiczną i operacyjną koncepcję armii USA.

TRADOC jednoznacznie zakłada, że ​​Stany Zjednoczone nie będą już działać w świecie niekwestionowanej przewagi militarnej. Rosja i Chiny są traktowane jako kluczowe wyzwania militarne. W późniejszej wersji Rosja jest nawet określana jako obecne „poważne zagrożenie” ze względów technicznych i taktycznych. Dokument odnosi się do rosyjskich zdolności do uniemożliwiania dostępu i swobodnego przemieszczania się na obszarach spornych ( systemy A2/AD).

Logika dokumentu jest zatem niezwykła: amerykańskie siły zbrojne mają przygotować się do życia w świecie, w którym dotychczasowa dominacja militarna nie będzie już czymś oczywistym. 

„Wygrana w złożonym świecie” i powrót konfliktu wielkich mocarstw

Termin „złożony świat” to coś więcej niż tylko opis złożoności politycznej.

Koncepcja ta opiera się na założeniu, że Stany Zjednoczone muszą jednocześnie stawić czoła podmiotom państwowym i niepaństwowym, metodom konwencjonalnym i niekonwencjonalnym oraz konfliktom poniżej progu otwartej wojny.

Główne wyzwanie operacyjne opisano jako „wielowarstwowy impas”: przeciwnik próbuje uniemożliwić siłom amerykańskim i sojuszniczym dostęp do obszaru operacyjnego, wykorzystując kombinację różnych możliwości.

Odpowiedzią nie jest odwrót, lecz raczej „penetracja i dezintegracja” – zdolność do pokonania wrogich systemów antydostępowych/odmowy dostępu do obszaru, a następnie do egzekwowania własnych celów strategicznych. Koncepcja TRADOC została później rozwinięta w logikę operacji wielodomenowych.

Ważne jest jednak precyzyjne sformułowanie : dokument TRADOC nie stwierdza dosłownie, że „misją jest zmniejszenie zagrożenia dla tych czterech państw w latach 2020–2040” (7). Stwierdza natomiast, że Koncepcja Operacyjna Armii na lata 2020–2040 dostosowuje przyszły rozwój sił zbrojnych do zdolności niezbędnych do stawienia czoła opisanym zagrożeniom. (8) 

To uwypukla fundamentalny problem współczesnego porządku świata: obie strony coraz częściej myślą w kategoriach potencjału militarnego na wypadek konfrontacji.

Rosja rozwija systemy A2/AD.

NATO rozwija zdolności pozwalające na ich przezwyciężenie.

Rosja zwiększa swoją obecność wojskową na północnym zachodzie.

NATO wzmacnia swoją obecność na północy i wschodzie.

Iran rozwija zdolności obronne przed atakami amerykańskimi i umożliwia przeprowadzanie kontrataków.

Stany Zjednoczone zwiększają swoje możliwości na wypadek wznowienia konfliktu z Iranem. 

Kaliningrad – najniebezpieczniejsze miejsce w Europie? 

Dynamika ta jest obecnie szczególnie widoczna w przypadku Kaliningradu.

Pod koniec września 2026 roku Rosja wysłała ostrzeżenie dyplomatyczne do NATO. Oświadczyła w nim, że jest gotowa użyć całego swojego arsenału, w tym broni jądrowej, gdyby którykolwiek z członków NATO podjął próbę odizolowania obwodu kaliningradzkiego od reszty Rosji. Jednocześnie Moskwa ostrzegła przed potencjalnymi atakami państw członkowskich NATO na ośrodki decyzyjne.

Nie jest to zwykła notatka protestacyjna o charakterze politycznym.

Kaliningrad to rosyjska enklawa położona między Polską a Litwą. Ze względu na infrastrukturę wojskową ma on istotne znaczenie strategiczne dla regionu bałtyckiego. Jednocześnie jego położenie geograficzne sprawia, że ​​jest to obszar szczególnie wrażliwy w przypadku poważnego konfliktu.

NATO utrzymuje, że nie zagraża Kaliningradowi. Sekretarz generalny Mark Rutte wyraźnie stwierdził, że obecnie (!) nie ma bezpośredniego zagrożenia dla terytorium NATO ze strony Rosji i że NATO pozostaje sojuszem obronnym. (9)

(Czy pan Rutte zapomniał o nielegalnym ataku NATO na pozostałą część Jugosławii wiosną 1999 roku?)

To przedstawia dwa kontrastujące ze sobą spostrzeżenia:

  1. NATO: Wzmocnienia pełnią funkcję odstraszającą i obronną.
  2. Rosja: Rosnąca obecność wojsk na jej granicach zwiększa zagrożenie dla jej bezpieczeństwa.

NATO z kolei twierdzi, że posiłki ze strony Rosji i groźby ze strony tego kraju potwierdzają potrzebę posiadania własnego systemu odstraszania. 

Tu zaczyna się dylemat.

Ten sam schemat można zaobserwować w strefie konfliktu w Iranie. Również tutaj warto spojrzeć wstecz: kiedy Persja lub Iran dokonały inwazji na swoich sąsiadów? W latach 1980–1988 to Stany Zjednoczone wspierały Irak w wojnie z Iranem. 

Od odstraszania do spirali eskalacji

Odstraszanie jest skuteczne tylko wtedy, gdy obie strony potrafią prawidłowo zinterpretować działania militarne drugiej strony.

To staje się coraz trudniejsze.

Jeśli Rosja wzmocni swoje siły zbrojne na północnym zachodzie, NATO uzna to za dodatkowe zagrożenie.

Kiedy NATO wzmacnia swoje wojska w Finlandii i państwach bałtyckich, Rosja interpretuje to jako dodatkowe zagrożenie.

Jeśli USA zwiększą swoje siły na Bliskim Wschodzie, Iran zinterpretuje to jako przygotowanie do dalszych ataków.

Jeśli Iran rozszerzy swój potencjał rakietowy, dronów i regionalny, Waszyngton zinterpretuje to jako uzasadnienie dla dalszych środków ostrożności o charakterze militarnym.

Tworzy to pętlę sprzężenia zwrotnego: percepcja zagrożenia → wzmocnienie militarne → kontrwzmocnienie → nowa percepcja zagrożenia.

Ta dynamika nie wymaga centralnego planu. Może wynikać z indywidualnych decyzji różnych rządów. Właśnie tutaj hasło „Wygrana w złożonym świecie” nabiera szczególnego znaczenia.

Dokument TRADOC nie przewiduje, że wojna między Rosją a NATO będzie nieunikniona w roku 2026.

Pokazuje to raczej, że armia amerykańska już w 2014 r. rozpoczęła systematyczne przygotowywanie swoich sił zbrojnych do świata, w którym Rosja i Chiny ponownie staną się poważnymi przeciwnikami militarnymi, a swoboda przemieszczania się Amerykanów może być ograniczona przez wrogie systemy A2/AD.

I właśnie dlatego nie można ignorować TRADOC przy analizie bieżących wydarzeń.

Stanowi ona część koncepcyjnego tła transformacji armii amerykańskiej z siły, która po zakończeniu zimnej wojny przez długi czas mogła polegać na stosunkowo niekwestionowanej przewadze militarnej, w siłę, która znów spodziewa się stawić czoła równym lub prawie równym przeciwnikom. 

2014 – 2026: Co się zmieniło? 

Rozwój czasowy jest zatem wymowny:

2014:
Zamach stanu na Majdanie (wojna w Donbasie)

TRADOC publikuje raport „Wygrać w złożonym świecie 2020–2040”. Rosja i Chiny są uważane za kluczowe wyzwania.

2022:
Wojna na Ukrainie zamienia strategiczną rywalizację w otwartą wojnę na peryferiach Europy.

2023/24:
Finlandia i Szwecja przystępują do NATO. Przestrzeń strategiczna w Europie Północnej ulega zmianom.

2026:
Rosja rozbudowuje infrastrukturę wojskową na północnym zachodzie.

2026:
NATO jednocześnie wzmacnia swoją północną i wschodnią flankę.

Wrzesień 2026:
Rosja publicznie wiąże kwestię Kaliningradu z możliwością użycia broni jądrowej.

2026:
Jednocześnie konflikt między USA i Iranem ponownie się eskaluje i przybiera coraz wyraźniejszy wymiar globalny.

Oznacza to, że wydarzyło się coś, co w 2014 r. określono jako strategiczne wyzwanie na przyszłość:

Konkurencja między głównymi ośrodkami władzy nie ma już charakteru wyłącznie geopolitycznego. Coraz częściej jest organizowana na płaszczyźnie militarnej.

Europa stoi przed zasadniczym problemem.

Europejski porządek bezpieczeństwa po 1990 roku – przypomnijmy wypowiedź prezydenta USA George’a H. Busha z 11 września 1990 r.: „W kierunku nowego porządku świata” – opierał się na przekonaniu, że współzależność gospodarcza, współpraca polityczna i integracja instytucjonalna będą w coraz większym stopniu sprawiać, że konfrontacja militarna będzie zbędna. 

Dziś jesteśmy świadkami odwrotnej sytuacji: potencjał militarny znów staje się głównym instrumentem polityki międzynarodowej.

Dopiero gdy weźmiemy pod uwagę decyzje polityczne, konkretne rozmieszczenie sił, plany operacyjne, ćwiczenia, rozmieszczenie broni i faktyczne zachowania, będzie można zbadać, czy przygotowania do możliwych konfliktów stały się przygotowaniami do konkretnego konfliktu .

To rozróżnienie jest kluczowe dla analizy lat 2014–2026. Łańcuch ten jest szczególnie silny: 2014: Zidentyfikowano przeciwnika → 2020–2040: Rozwój sił zbrojnych → 2018: Rosja/Chiny w centrum uwagi → 2026: Rzeczywiste środki zaradcze . (10)

Szczególnie niebezpieczny jest stan zawieszenia między kruchym starym porządkiem a rodzącym się nowym.

Ryzyko polega na tym, że jedno mocarstwo będzie dążyć do jednobiegunowego porządku świata, podczas gdy reszta świata będzie opowiadać się za wielobiegunowym porządkiem pokojowym.

Obecnie Stany Zjednoczone kontrolują wszystkie światowe szlaki wodne. Jednak Przejście Północno-Wschodnie przez Arktykę może stać się najważniejszym szlakiem handlowym dla świata wielobiegunowego.

Nadal dominujące supermocarstwo, USA, nie zaakceptuje tego bez walki. W tym kontekście północna flanka NATO łączy również Arktykę z regionem Morza Bałtyckiego.

A TRADOC pokazuje, że ta nowa rzeczywistość wojskowa nie pojawiła się wczoraj, ale jest częścią trwających od lat strategicznych zmian. 

Od wojny do porządku świata?

Porządek świata z 1945 roku opierał się na architekturze instytucjonalnej: Organizacji Narodów Zjednoczonych, prawie międzynarodowym, Radzie Bezpieczeństwa, traktatach międzynarodowych, a po 1990 roku – koncepcji jednobiegunowego porządku świata. Porządek ten jest obecnie wyraźnie zagrożony.

Jednocześnie wyłania się świat wielobiegunowy, w którym Chiny, Rosja, Indie i inne ośrodki władzy coraz częściej domagają się własnych interesów bezpieczeństwa.

Zgromadzenie Ogólne ONZ może uczynić tę zmianę widoczną.

TRADOC ukazuje to z perspektywy militarnej.

Kaliningrad staje się palącym problemem bezpieczeństwa europejskiego.

Iran czyni z tego problem globalny.

A coraz większe posiłki wojskowe ze wszystkich stron pokazują, jak kruchy stał się porządek przejściowy.

Dlatego też centralne pytanie nie brzmi już tylko:

Jaki porządek międzynarodowy wyłoni się z obecnej konfrontacji – i czy uda się stworzyć ten porządek, zanim logika militarna weźmie górę nad logiką polityczną?

Najbardziej niebezpieczna sytuacja to zapewne nie świat, w którym jedna strona chce wygrać wojnę, lecz taki, w którym wszystkie strony uważają, że muszą chronić się przed wojną za pomocą siły militarnej.

Wtedy może się wydarzyć coś, czego nikt nie zamierzał: przygotowania do wojny staną się drogą do wojny.

+++

Notatki i źródła

Wolfgang Effenberger, urodzony w 1946 roku, zdobył dogłębną wiedzę na temat „pola bitwy nuklearnej” w Europie, przygotowywanego przez USA, służąc jako kapitan w Niemieckich Siłach Zbrojnych. Po dwunastu latach służby studiował nauki polityczne i edukację średnią (inżynieria lądowa i matematyka) w Monachium, a następnie do 2000 roku wykładał w Wyższej Szkole Budownictwa Lądowego i Wodnego. Od tego czasu publikował prace na temat najnowszej historii Niemiec i geopolityki Stanów Zjednoczonych. Jego najnowsze publikacje obejmują:

  • „Czarna Księga UE i NATO” (2020)
  • „Niedoceniana moc” (2022)
  • „Od wojny do porządku świata” (czerwiec 2026)
  • „Zimny ​​duch wojny” (październik 2026)

+++

1) https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-readies-harder-retaliation-if-attacked-diplomacy-faces-long-odds-2026-10-01/?utm_source=chatgpt.com

2) https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-readies-harder-retaliation-if-attacked-diplomacy-faces-long-odds-2026-10-01/?utm_source=chatgpt.com

3) https://nato.int/en/news-and-events/articles/news/2026/06/06/nato-launches-task-force-x-arctic-to-strengthen-awareness-in-the-arktic-and-the-high-north?utm_source=chatgpt.co

4) https://www.nato.int/en/news-and-events/articles/news/2026/06/08/nato-enhances-security-in-the-arktic-and-high-north?utm_source=chatgpt.com

5) https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/russia-issues-nuclear-warning-nato-tensions-rise-baltic-2026-09-30/?utm_source=chatgpt.com

6) W broszurze TRADOC 525-3-1 z 2014 r., § 2-4 „Zwiastuny przyszłych konfliktów” , wymienieni są rzeczywiście ci czterej aktorzy państwowi: Chiny i Rosja jako „konkurujące mocarstwa”, Iran i Korea Północna (KRLD) jako „mocarstwa regionalne” .

6) https://web.archive.org/web/20250904161139/https://www.tradoc.army.mil/wp-content/uploads/2020/10/TP525-3-1-The-Army-Operating-Concept.pdf

7) https://web.archive.org/web/20250904161139/https://www.tradoc.army.mil/wp-content/uploads/2020/10/TP525-3-1-The-Army-Operating-Concept.pdf

8) https://ntrl.ntis.gov/NTRL/dashboard/searchResults/titleDetail/ADA611359.xhtml%3Bjsessionid%3Df5b9e7c6e925196bd5c5d77c8fcf?utm_source=chatgpt.com

9) https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/no-imminent-threat-nato-territory-russia-rutte-says-2026-09-30/?utm_source=chatgpt.com

10) https://ntrl.ntis.gov/NTRL/dashboard/searchResults/titleDetail/ADA611359.xhtml%3Bjsessionid%3Df5b9e7c6e925196bd5c5d77c8fcf?utm_source=chatgpt.com

+++

Eskalacja w Zatoce Perskiej: Oman na celowniku i incydent z Flydubai

\

Eskalacja w Zatoce Perskiej:

Oman na celowniku

i incydent z Flydubai

6 października 2026 r. przez dr. Petera F. Mayera tkp/eskalation-am-golf-der-oman-im-visier-und-der-flydubai-vorfall


Wojna amerykańsko-irańska wkracza w nową fazę w ósmym miesiącu. Podczas gdy prezydent Donald Trump wielokrotnie mówi o „zagładzie”, a retoryka przeciwko Teheranowi eskaluje, eksperci twierdzą, że rzeczywisty strategiczny punkt ciężkości konfliktu przesuwa się z samego Iranu w stronę jego sąsiadów.

Ostatni wzrost liczebności wojsk amerykańskich jest realny i znaczący. Jak donosi Al Jazeera , powołując się na przedstawiciela władz USA, grupa uderzeniowa lotniskowca USS Theodore Roosevelt została wysłana w ten region z bazy w San Diego, a następnie jednostka ekspedycyjna piechoty morskiej z wyspy Makin z ponad 2000 żołnierzy piechoty morskiej.

Do końca listopada w pobliżu Iranu mają zostać rozmieszczone trzy lotniskowce i dwie grupy desantowe – według Associated Press oznacza to około 9000 dodatkowych żołnierzy, co zwiększy liczebność amerykańskiej marynarki wojennej do ponad 20 000 marynarzy i żołnierzy piechoty morskiej.

Ale do czego właściwie mają służyć te siły? Lądowa inwazja na Iran jest militarnie mało realna. 10 000 dodatkowych żołnierzy nie podbije kraju wielkości Iranu. I właśnie tu zaczyna się prawdziwe pytanie: po co właściwie te siły są tworzone?

Oman i Cieśnina Ormuz

W rozmowie z Dannym Haiphongiem analityk geopolityki Patrick Henningsen z 21st Century Wire przedstawił scenariusz praktycznie nieobecny w głównych mediach zachodnich: operację wojskową USA w Omanie, a konkretnie po omańskiej stronie Cieśniny Ormuz.

Logika tej wypowiedzi jest przekonująca, gdy się nad nią głębiej zastanowić:

  • Najbardziej wysunięta na północ część półwyspu, tworząca Cieśninę Ormuz, należy do Omanu – nie do Emiratów ani do Iranu. (Zobacz także klasyfikację geograficzną w ABC News ).
  • Stany Zjednoczone od miesięcy prowadzą tajną operację przeładunku tankowców przez południowy kanał żeglugowy wzdłuż wybrzeża Omanu. Według Axios , USA transportują w ten sposób około 10 milionów baryłek ropy dziennie – mniej więcej połowę wolumenu sprzed wojny.
  • Oficer amerykański powiedział wprost w rozmowie z Axios : „Kontrolujemy południowy kanał żeglugowy Cieśniny Ormuz od dwóch miesięcy. Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej może być utrapieniem, ale to nie oni kontrolują cieśninę. My tak”.

Operacja ta jest koordynowana z Fort Bragg – grupa zadaniowa sporządza codzienne listy statków i kieruje konwojami szlakami żeglugowymi. Siły Powietrzne USA zapewniają ochronę przed irańskimi dronami i pociskami manewrującymi.

Ale tajna operacja eskortowa to nie kontrola terytorialna. I właśnie w tym miejscu Oman staje się interesujący: fizyczna obecność USA na terytorium Omanu – „posunięcie alfa”, jak to nazywa Henningsen – postawiłaby Iran w trudnej sytuacji.

Oman tradycyjnie utrzymuje dobre stosunki z Teheranem. Gdyby Iran zaatakował terytorium Omanu, aby uderzyć na pozycje USA, straciłby jednego z niewielu pozostałych sojuszników regionalnych.

Pozostaje jednak pytanie, czy to prawda, czy tylko amerykańska propaganda. Ceny oleju napędowego i benzyny mówią co innego. Ale to sprawia, że ​​jakiś sukces jest dla USA tym pilniejszy.

Incydent Flydubai: atak terrorystyczny czy czynnik geopolityczny?

30 września 2026 roku drugi pilot samolotu Flydubai lecącego z Dubaju do Tel Awiwu zaatakował swojego kapitana siekierą i próbował przejąć kontrolę nad samolotem. Na pokładzie znajdowały się 182 osoby, głównie Izraelczycy.

Fakty, o ile zostały oficjalnie potwierdzone:

  • Drugim pilotem okazał się Hamam al-Hammami, 29-letni obywatel Omanu. ( Al Jazeera )
  • Wcześniej został zawieszony w obowiązkach lotniczych w liniach lotniczych Oman Air z powodu obaw o jego „ekstremistyczne” poglądy. Został przeniesiony na stanowisko administracyjne, a następnie zatrudniony w liniach Flydubai. ( AP via PBS )
  • Zjednoczone Emiraty Arabskie opisują incydent jako próbę „aktu terrorystycznego”. ( ABC News )
  • Premier Izraela Beniamin Netanjahu mówił o „radykalizacji islamistycznej” i oświadczył: „Badamy, czy został wysłany, a ktokolwiek go wysłał, zapłaci bardzo wysoką cenę”.

Flydubai budzi więcej pytań niż daje odpowiedzi

——————————————————-

  1. Jak on w ogóle potrafił latać?

Oman nie utrzymuje stosunków dyplomatycznych z Izraelem. Niemniej jednak, obywatel Omanu pełnił funkcję pierwszego oficera w samolocie do Tel Awiwu. Według doniesień Haaretz, władze Izraela otrzymują listy załogi i pasażerów na 48 godzin przed odlotem – a Mossad i Szin Bet są w rzeczywistości odpowiedzialne za weryfikację zagranicznych załóg. ( Haaretz za pośrednictwem Al Jazeera )

Netanjahu nazwał to „luką prawną”. Luką, która mogła kosztować życie 182 osób.

  1. Kto korzysta na przypisywaniu go Iranowi?

Natychmiastowe działania propagandowe Netanjahu – „kto go wysłał” – automatycznie kierują uwagę na Teheran. I rzeczywiście: gdyby Iran stał za atakiem na izraelski samolot, byłby to casus belli – i znacznie wzmocniłby argument za eskalacją konfliktu przeciwko Iranowi.

Henningsen dostrzega tu pewien schemat: izraelskie informacje wywiadowcze są celowo „wprowadzane” do stolic zachodnich i stamtąd rozpowszechniane. Nawiązuje do byłego amerykańskiego koordynatora ds. zwalczania terroryzmu Joe Kenta , który w swoim liście rezygnacyjnym opisał dokładnie ten „ekosystem” izraelskich służb, amerykańskiej polityki i mediów.

 W przypadku tego rodzaju incydentów geopolitycznych pytanie rzadko dotyczy tego, co się wydarzyło, ale raczej tego, kto na tym skorzystał.

  1. Kontekst omański

I tu koło się zamyka: obywatel Omanu, który przeprowadziłby atak na samolot lecący do Izraela, – gdyby przeważyła oficjalna interpretacja – postawiłby Oman jako państwo w centrum uwagi. Dokładnie ten sam Oman, który jest tak strategicznie cenny dla operacji USA w Cieśninie Ormuz.

To nie jest dowód na nic. Jest to jednak schemat, który rodzi pytanie, czy incydent z Flydubai nie pełni również funkcji pretekstu – ramy, dzięki której obecność USA w Omanie jest „uzasadniona”.

Arabia Saudyjska: Prawdziwy przegrany

Podczas gdy oczy wszystkich zwrócone są na Iran i Oman, na południu rozgrywa się cicha katastrofa. Ansar Allah (Huti) zintensyfikowali ofensywę w przygranicznych prowincjach Arabii Saudyjskiej: Dżizan, Asir i Nadżran. Terytoria te – zaanektowane przez Arabię ​​Saudyjską w 1934 roku – są przedmiotem sporów historycznych i plemiennych.

Według Henningsena Arabia Saudyjska nie ma możliwości militarnych, aby obronić te terytoria:

„Gdyby udało im się zebrać 100 000 ludzi – ilu z nich faktycznie byłoby zdolnych do walki? Może jeden na dziesięciu. A Ansar Allah jest równie zdolny jak talibowie – może nawet lepszy”.

Państwa Zatoki Perskiej – zwłaszcza Arabia Saudyjska – finansują izraelski przemysł zbrojeniowy za pośrednictwem funduszu private equity Jareda Kushnera , Affinity Partners. Fundusz Kushnera jest głównym udziałowcem w Phoenix Financial , który z kolei inwestuje w setki izraelskich firm, w tym w Elbit Systems . W ten sposób saudyjskie pieniądze pośrednio trafiają do przemysłu, który napędza wojny nękające region.

To niekończący się cykl samo-sabotażu: państwa Zatoki Perskiej finansują własną strategiczną marginalizację.

Jemen ogłosił Arabię ​​Saudyjską strefą zakazu lotów .

„Łańcuch manewrów taktycznych”

Wniosek Henningsena jest niepokojący:

„To, co widzimy w Waszyngtonie, to nie jest wielka strategia. To seria manewrów taktycznych, sprzedawanych jako strategia”.

Stany Zjednoczone nie mają spójnej strategii wobec Iranu, Jemenu ani Zatoki Perskiej. Mają opcje – i je testują. Oman jest jedną z nich. Incydent w Flydubai może – świadomie lub nieświadomie – stać się impulsem do podjęcia właśnie tej opcji.

Czy do tego dojdzie, czas pokaże. Jasne jest jednak, że logika eskalacji w Zatoce Perskiej nie wynika z konieczności militarnej, lecz z kalkulacji politycznej – przed wyborami uzupełniającymi w USA, przed wyborami w Izraelu i w obliczu wojny, która nie przynosi korzyści nikomu poza przemysłem zbrojeniowym.

Dla tych, którzy chcą posłuchać ciekawego wywiadu:

O tym, jak Moskwa wyklucza atak Zachodu

Nie wtrącaj się, bo cię zabije: co powstrzymuje NATO przed atakiem na Kaliningrad

Boris Rozhin o tym, jak Moskwa wyklucza zemstę Zachodu

Boris Rozhin , ekspert Centrum Dziennikarstwa Wojskowo-Politycznego

5 października, tass-ru/opinions

© Omar Marques/Getty Images

W miarę pogarszania się sytuacji na Ukrainie i niemożności odwrócenia negatywnej dynamiki wojny zastępczej z Rosją, która jest szkodliwa dla Kijowa, NATO coraz częściej ucieka się do bezpośrednich gróźb militarnych wobec Federacji Rosyjskiej.

Idąc za przykładem Adolfa Hitlera, który uzasadniał atak na ZSRR jako „uderzenie wyprzedzające”, zachodnia propaganda szerzy prymitywną propagandę o odparciu „agresji Moskwy”.  

Jednocześnie obwód kaliningradzki jest coraz częściej otwarcie deklarowany jako główny cel potencjalnego ataku sojuszu.

Długotrwałe zmiany i przyczyny niepowodzeń

Geograficzna wrażliwość obwodu kaliningradzkiego jako pół-eksklawy otoczonej państwami NATO sprawiła, że ​​zachodni planiści zwrócili na niego większą uwagę. Symulacje bezpośredniej konfrontacji między Rosją a Sojuszem w Przesmyku Suwalskim były testowane w strategicznych grach wojennych między USA a ich sojusznikami od lat 2010.

Terytoria północno-zachodniej Rosji, państw bałtyckich, Polski i Białorusi są uznawane za jeden teatr działań wojennych (TOMO) w scenariuszach ćwiczeń. Blokada Kaliningradu lub bezpośredni atak militarny na niego jest uznawany za prowokację do kontrofensywy rosyjskich sił zbrojnych z Białorusi przez państwa bałtyckie, mającej na celu utworzenie korytarza lądowego do odizolowanego regionu. Wiele takich zachodnich symulacji wykazało niezdolność słabych armii bałtyckich do przeciwstawienia się temu natarciu, a tym samym do ustanowienia pełnej blokady obwodu kaliningradzkiego, a nawet jego opanowania.   

Obecne rozmieszczenie i modernizacja infrastruktury państw bałtyckich przez NATO jest tym bardziej symptomatyczne. Wyczuwając wsparcie sojuszu, bałtyckie reżimy marionetkowe nie wahają się już przed bezpośrednimi groźbami militarnymi. Na przykład, nowy minister obrony Estonii, Martin Herem, ogłosił w połowie września gotowość do ataku na rosyjską infrastrukturę wojskową na granicy, wskazując jako cele Iwangorod i Pieczory.

W praktyce, w przypadku wybuchu wojny, zadaniem państw bałtyckich jest powstrzymanie wojsk rosyjskich podczas ataku NATO na Kaliningrad. Trzon sił lądowych powinna stanowić armia polska, przy aktywnym udziale Niemiec (których elity wyraźnie nie są przeciwne ideom historycznego rewanżyzmu i powrotu kolebki pruskiego militaryzmu). Berlin koncentruje już jednostki zmechanizowane na granicach regionu i w Przesmyku Suwalskim, a także przyspiesza formowanie pełnoprawnych brygad Bundeswehry na Litwie i w Polsce.                

Ponadto odnotowuje się szereg ogólnych oznak przygotowań do potencjalnej wojny.

  • Aktywna modernizacja dróg, mostów, portów i rurociągów wojskowych.
  • Rozmieszczenie systemów składowania paliwa i amunicji w pobliżu granic rosyjskich.
  • Gwałtowny wzrost wydatków na obronność i masowa produkcja broni konwencjonalnej.
  • Indoktrynacja świadomości społecznej w sposób militarystyczny – obywatele państw NATO są przekonani o konieczności konfrontacji militarnej z Rosją.

Wszystkie te kroki maskowane są koncepcją „strategicznej dwuznaczności”, jak nazywa to prezydent Francji Emmanuel Macron. W istocie NATO próbuje wywrzeć presję na Rosję, aby porzuciła cele specjalnej operacji wojskowej i narzuciła niekorzystne warunki zakończenia konfliktu – w imię późniejszej, już jawnej, okupacji Ukrainy na zaproszenie lokalnego reżimu nazistowskiego. Spekulacje na temat „rozszerzenia francuskiego parasola nuklearnego” na całą Europę, rozmieszczenia broni jądrowej w Finlandii i krajach bałtyckich oraz nuklearnych ambicji Warszawy i Berlina stanowią elementy tej „dwuznaczności”.

Zachód chce więc nie tylko uzyskać ustępstwa polityczne, ale także skierować część swoich sił i rosyjskich zasobów obronnych z ukraińskiego teatru działań wojennych w celu wzmocnienia Leningradzkiego Okręgu Wojskowego, Arktyki i granicy białoruskiej.  

Ten scenariusz ma swój historyczny precedens. Podczas wojny rosyjsko-tureckiej w latach 1877–1878, gdy Imperium Rosyjskie wykańczało już Imperium Osmańskie, to groźba wojny ze strony koalicji Rzeszy Niemieckiej, Austro-Węgier i Wielkiej Brytanii zmusiła Petersburg do odstąpienia od korzystnego traktatu z San Stefano i przyjęcia skróconych warunków Kongresu Berlińskiego. Również dziś „koalicja chętnych” próbuje wykorzystać groźbę wojny światowej, aby zmusić Rosję do ustępstw w kwestii ukraińskiej.

Jednocześnie współczesny Zachód celowo miesza rzeczywiste przygotowania do wojny z propagandą i dezinformacją, aby ukryć skalę rozmieszczenia sił NATO i moment potencjalnego ataku (jeśli taka decyzja polityczna w końcu zostanie podjęta).

Argument o broni masowego rażenia i wskazanie sprawcy

Strategia ta ma jednak pewne ograniczenia. Owszem, Rosja jest zmuszona do rozbudowy potencjału militarnego w północno-zachodniej części kraju, aby odpowiedzieć na rosnące bezpośrednie zagrożenia ze strony NATO. Kluczem jest jednak fakt, że nawet hipotetyczny konflikt między Rosją a Sojuszem Północnoatlantyckim nie może pozostać w granicach konwencjonalnych.

NATO ma ogólną przewagę pod względem demografii, łącznego PKB i broni konwencjonalnej. Głównym czynnikiem odstraszającym dla sojuszu pozostaje posiadanie przez Rosję największego na świecie arsenału nuklearnego. Kiedy prezydent Rosji Władimir Putin i minister spraw zagranicznych Siergiej Ławrow mówią, że starcie z NATO będzie „bardzo krótkie”, powołują się na doktrynalną logikę wykluczającą przedłużającą się kampanię konwencjonalną – w tym próby zdobycia Kaliningradu. Nie mam wątpliwości, że priorytetem Moskwy w przypadku ataku Sojuszu będzie wykorzystanie swojej przewagi w zakresie liczby głowic jądrowych i systemów ich przenoszenia. Rosja jest w stanie zadać niedopuszczalne szkody kluczowym ośrodkom wroga – stolicom i głównym miastom większości państw NATO.

Zachodni planiści powstrzymują się od podejmowania radykalnych kroków jedynie dzięki przekonaniu, że Moskwa nie ograniczy się do zabiegów dyplomatycznych. Sygnały Kremla nie pozostawiają wątpliwości: Rosja nie zamierza grać według narzuconych europejskich scenariuszy.

Gdyby nie broń masowego rażenia (BMR), jest wysoce prawdopodobne, że wojna światowa wybuchłaby już dawno temu. A nowa wojna w takich warunkach jest właśnie tym – wojną światową. Nie mam wątpliwości, że Rosja nie zainicjowałaby takiej wojny.

Warto zauważyć, że oprócz nieproporcjonalnie dużej liczby głowic jądrowych, NATO stoi w obliczu palącego problemu obrony powietrznej. Wojna na Bliskim Wschodzie i konflikt na Ukrainie uszczupliły arsenały USA i Europy, powodując długotrwały niedobór pocisków przechwytujących. W związku z tym, w przypadku wymiany uderzeń, europejskie stolice będą bezbronne wobec najnowszych rosyjskich systemów balistycznych i hipersonicznych.

Nawet w normalnych warunkach praktyka używania pocisków przez Iran i jemeńskich Hutich pokazała, że ​​zaawansowane zachodnie systemy obrony powietrznej i przeciwrakietowej nie są w stanie zapewnić niezawodnego przechwytywania. Rosja dysponuje jednak jeszcze bardziej zaawansowanymi technologiami przebijania się przez systemy obrony przeciwrakietowej, w tym systemami Awangard i Oresznik. To sprawia, że ​​scenariusz konfliktu nuklearnego jest jeszcze bardziej katastrofalny dla NATO.

Nawiasem mówiąc, ważnym doktrynalnym aspektem rosyjskiego stanowiska jest jednoznaczne wskazanie sprawcy potencjalnego kryzysu śmiertelnego – Sojuszu Północnoatlantyckiego. To delikatne oświadczenie jest skierowane nie tylko do elit NATO („Nie wtrącajcie się, bo was zabiją”), ale także do państw Globalnego Południa. Moskwa konsekwentnie demonstruje społeczności międzynarodowej, kto dokładnie jest potencjalnym agresorem, gotowym przekroczyć niebezpieczną granicę.

W przeciwieństwie do czasów Kongresu Berlińskiego, współczesna Rosja ma przekonujący kontrargument. Ten sam argument pozwolił ZSRR przetrwać kryzys kubański, zmuszając USA do wycofania pocisków jądrowych z Turcji i przyjęcia nowych zasad współistnienia. Pozwala to Moskwie oprzeć się szantażowi ze strony zachodnich podżegaczy wojennych, którzy, przegrywając wojnę hybrydową na Ukrainie, próbują zagrozić globalnej eskalacji.

Obecne stanowisko rosyjskich władz jasno wskazuje, że Moskwa jest gotowa do zdecydowanych działań w przypadku krytycznego zagrożenia suwerenności Rosji.

Ale czy Europa jest gotowa zaryzykować własne istnienie w imię ambicji elit i iluzorycznego zwycięstwa? Koncepcja „ograniczonego” konfliktu nuklearnego na europejskim teatrze działań wojennych z pewnością mogłaby być korzystna dla Stanów Zjednoczonych, ale w dzisiejszych realiach jest mało prawdopodobne, aby ograniczał się on do Europy.

Zatem obwód kaliningradzki niewątpliwie może stać się zarówno przyczyną nowej wojny światowej (tak jak inwazja Niemiec na Polskę sprowokowała globalną katastrofę w 1939 roku), jak i punktem zakrojonego na szeroką skalę kompromisu geopolitycznego, porównywalnego z rozwiązaniem z 1962 roku. Jak jednak wielokrotnie podkreślali rosyjscy przywódcy, najlepiej nie dopuścić do realizacji takich scenariuszy.

Zachód musi uznać upadek ery dominacji kolonialnej i fakt, że świat w końcu wkroczył na ścieżkę wielobiegunowości. To właśnie próby byłych hegemonów, by zaprzeczyć nowej rzeczywistości, w której Rosja sama decyduje o swoim losie, stanowią zagrożenie dla ludzkości. 

Amerykańscy analitycy zasiadają w centrach dowodzenia w Arabii Saudyjskiej i wybierają cele.

Za kulisami pociąga za sznurki Waszyngton: Amerykańscy analitycy zasiadają w centrach dowodzenia w Arabii Saudyjskiej i wybierają cele.

Chociaż Stany Zjednoczone nie wysłały jeszcze bezpośrednio myśliwców do nowej ofensywy przeciwko Ansarallah [Huti] , Waszyngton jest głęboko zaangażowany w zapewnianie wsparcia operacyjnego, jak donosi „ New York Times”.

Ponad 200 amerykańskich analityków wywiadowczych i wojskowych pracuje podobno w saudyjskich centrach dowodzenia, pomagając w analizie i wyborze celów w Jemenie.

Oznacza to, że rola Ameryki znacznie wykracza poza ogólne informacje wywiadowcze.

Według obecnego i byłego urzędnika USA, cytowanego przez „New York Times”, Stany Zjednoczone zapewniają Arabii Saudyjskiej wsparcie wywiadowcze, planistyczne i w zakresie namierzania celów . Amerykańscy specjaliści stacjonują w centrach dowodzenia w królestwie i bezpośrednio pomagają w ocenie i wyborze potencjalnych celów dla sił jemeńskich wspieranych przez Rijad.

Ponadto istnieje inna, ważna z militarnego punktu widzenia forma wsparcia: według doniesień NYT, Stany Zjednoczone przejmują teraz również tankowanie w powietrzu saudyjskich myśliwców, gdy te realizują defensywne patrole powietrzne.

Nowa duża ofensywa przeciwko Ansarallah

Tłem jest niedawno rozpoczęta ofensywa przeciwko organizacji Ansarallah przez uznany na arenie międzynarodowej rząd Jemenu, wspierany przez Arabię ​​Saudyjską.

Rashad al-Alimi, przewodniczący Jemeńskiej Rady Prezydenckiej, ogłosił 4 października nową operację wojskową. Jej celem jest odzyskanie terytoriów utraconych w ostatnich latach na rzecz Ansar Allah i rozszerzenie kontroli państwa nad całym krajem. Według „New York Timesa”, Arabia Saudyjska zadeklarowała „pełne wsparcie operacyjne” dla operacji .

Arabia Saudyjska również wysłała do Jemenu swoich doradców wojskowych, aby koordynowali ofensywę lądową wojsk rządowych.

Agencja Reuters donosiła tuż przed rozpoczęciem ofensywy, że Rijad przygotowuje różne scenariusze ataku. Jeden z nich zakładał natarcie wzdłuż wybrzeża w celu odzyskania kontroli nad strategicznie ważnym wąwozem Bab al-Mandab . Inne plany zakładały szerszą ofensywę na wielu frontach, potencjalnie angażującą ponad 100 000 jemeńskich bojowników .

Początkowo Waszyngton chciał pójść jeszcze dalej

Szczególnie godne uwagi jest to, jak blisko bezpośredniego zaangażowania były Stany Zjednoczone.

We wrześniu „New York Times” doniósł, że następca tronu Arabii Saudyjskiej, książę Mohammed bin Salman, osobiście namawiał prezydenta Donalda Trumpa do autoryzacji amerykańskich nalotów na Ansarallah. Trump początkowo odmówił.

Późniejsze doniesienia posunęły się jeszcze dalej: według przedstawicieli rządu USA, cele zostały już wybrane, a bomby załadowane na amerykańskie samoloty, zanim Trump wstrzymał planowany atak.

Waszyngton obecnie sam nie przeprowadza ataków. Jednak granica między zwykłym wsparciem politycznym a udziałem operacyjnym staje się coraz bardziej niewyraźna.

Amerykanie pomagają w wyborze celu

Kluczowy punkt nowego raportu NYT dotyczy zatem ponad 200 amerykańskich specjalistów.

Ci, którzy dostarczają informacji wywiadowczych, pomagają w planowaniu operacji wojskowych i asystują przy wyborze konkretnych celów, są bliżej rzeczywistych walk niż państwo, które jedynie dostarcza broń lub ogólne dane wywiadowcze.

Według dostępnych doniesień, Stany Zjednoczone nie angażują wojsk lądowych w ofensywę i obecnie nie przeprowadzają własnych ataków powietrznych na Ansarallah. Jednakże amerykański personel jest obecny w centrach dowodzenia, wspierając planowanie celów, a amerykańskie samoloty-cysterny wspierają saudyjskie operacje powietrzne.

W efekcie powstaje podział pracy: siły jemeńskie walczą na lądzie, Arabia Saudyjska zapewnia dowództwo wojskowe i wsparcie powietrzne, a Stany Zjednoczone zajmują się wywiadem, planowaniem i wsparciem w wyznaczaniu celów.

Kolejny teatr wojny w konflikcie irańskim

„New York Times” wskazuje również na większe zagrożenie: nowa ofensywa może jeszcze bardziej zaostrzyć regionalizację i tak już trwającej wojny pomiędzy USA, Izraelem i Iranem.

Ansarallah jest ściśle powiązany z Teheranem. Zmasowana ofensywa przeciwko temu ruchowi mogłaby zatem wywołać ataki na Arabię ​​Saudyjską – w szczególności na instalacje naftowe i inną infrastrukturę strategiczną. Takie ataki już miały miejsce.

Jednocześnie cieśnina Bab al-Mandab, jeden z najważniejszych szlaków żeglugowych świata, leży bezpośrednio w strefie walk. Cieśnina ta łączy Morze Czerwone z Zatoką Adeńską, a tym samym Kanał Sueski z Oceanem Indyjskim.

To, co oficjalnie zaczęło się jako ofensywa wojsk rządowych Jemenu, już dawno nabrało wymiaru międzynarodowego.

Źródło: Wspierany przez Arabię ​​Saudyjską rząd Jemenu wypowiedział wojnę Hutitom

Jakie są trzy największe wyzwania strategiczne Rosji?

Jakie są trzy największe wyzwania strategiczne Rosji?

Andrzej Korybko

Nowy „kordon sanitarny” wzniesiony przez Trumpa 2.0 wokół Rosji, trudności w utrzymaniu równowagi na linii Chiny-Indie oraz zakłócone pętle sprzężenia zwrotnego, z którymi zmaga się jego Departament Stanu, to główne ryzyka strategiczne, którymi należy się pilnie zająć, aby jak najskuteczniej zabezpieczyć przyszłość Rosji.

Putin ostrożnie doradzał Rosjanom podczas swojego przemówienia na niedawnym dorocznym spotkaniu Klubu Wałdajskiego, że „z pewnością potrzebujemy mapy drogowej na przyszłość. Nie potrzebujemy pobożnych życzeń , abstrakcyjnej i spekulatywnej konstrukcji ani nierealistycznej wizualizacji naszych pragnień, ale realistycznej oceny ryzyka, możliwości i zasadniczych celów”.

Jego pełen pasji apel stał się inspiracją do napisania niniejszego artykułu, w którym wymieniono trzy największe wyzwania strategiczne Rosji i zaproponowano pragmatyczne sposoby ich pokonania.

I. „ Kordon sanitarny” stworzony przez Trumpa 2.0 wokół Rosji stanowi dla niej największe zagrożenie.

Obejmuje Rosję w regionie arktyczno-bałtyckim poprzez blok Wikingów pod przewodnictwem Szwecji , w Europie Środkowej poprzez rywalizację Polski i Niemiec , na Kaukazie Południowym i w Azji Środkowej poprzez to, co można określić jako neo-osmańskie ambicje Turcji oraz w Azji Północno-Wschodniej poprzez Japonię stanowiącą rdzeń AUKUS+ .

Poprzednie powiązane analizy zawarte w tym akapicie opisują każde z tych zagrożeń bardziej szczegółowo.

Zagrożenia na zachodniej flance można by złagodzić poprzez utworzenie wspieranego przez USA, a kierowanego przez Polskę Międzymorza, w połączeniu z porozumieniami o kontroli zbrojeń, co razem zmniejszyłoby ryzyko związane z militaryzowaną Unią Europejską pod dominacją Niemiec .

Można to ułatwić dzięki strategicznemu partnerstwu z USA , zorientowanemu na zasoby .

Ograniczenie zagrożeń na południowej flance wymaga porozumienia z Azerbejdżanem w sprawie demilitaryzacji TRIPP, natomiast zagrożenia na wschodniej flance można złagodzić porozumieniem z Japonią w sprawie Wysp Kurylskich.

II. Następnym strategicznym wyzwaniem dla Rosji jest niedopuszczenie do jakichkolwiek poważnych zakłóceń w równowadze stosunków chińsko-indyjskich.

Nawet postrzegana zależność Rosji od Chin może sprawić, że Indie zwrócą się ku USA – ze strachu, że Chiny mogłyby wykorzystać tę zależność jako broń, aby zmusić Rosję do zaprzestania dostarczania broni i części zamiennych do Indii, zmuszając tym samym Indie do jednostronnych ustępstw na rzecz Chin i ich pakistańskiego sojusznika w ich sporach terytorialnych.

Tego ponurego scenariusza można uniknąć, przyznając Indiom przywileje w zakresie polityki wojskowej i handlowej.

Mogłoby to przybrać formę wspólnej produkcji najnowocześniejszej technologii wojskowej, a także preferencyjnego dostępu indyjskich produktów do rynku rosyjskiego.

Jeśli nie uda się zapobiec wyżej wymienionemu ponuremu scenariuszowi, ewentualna zmiana kierunku stosunków Indii z USA może zmusić Rosję do zwrócenia się ku Chinom, co sprawi, że jej dotychczasowa, postrzegana jedynie zależność od Chińskiej Republiki Ludowej stanie się faktem dokonanym.

III. I wreszcie, Rosja musi pilnie naprawić zerwane pętle sprzężenia zwrotnego, które utrudniają formułowanie i wdrażanie jej polityki.

Głównymi problemami, które pilnie wymagają rozwiązania, są: pobożne życzenia, wyraźna sugestia Ławrowa , że ​​jego ludzie mogą być optymistyczni do granic naiwności, jego wyraźna krytyka, że ​​nie podejmują proaktywnych działań w obliczu ukrytych kryzysów, zerowa tolerancja dla odmiennych opinii oraz uzasadnione podejrzenie, że prawdziwa propaganda – zwłaszcza jej „potiomkinowska” odmiana – znalazła drogę do tych pętli sprzężenia zwrotnego.

Nie można wykluczyć nieprzyjemnej ewentualności, że problem ten sprawi, iż decydenci polityczni nie zauważą pozostałych dwóch wyzwań strategicznych.

W związku z tym należy pilnie naprawić zakłócone pętle sprzężenia zwrotnego w Rosji, aby zapewnić, w miarę możliwości, opracowanie i skuteczne wdrożenie najskuteczniejszych środków politycznych mających na celu przeciwdziałanie zagrożeniom militarnym i bezpieczeństwa, jakie stwarza „kordon sanitarny”, a także niebezpieczeństwom ekonomicznym i politycznym, jakie mogłoby szybko wywołać poważne zakłócenie chińsko-indyjskiej równowagi sił w Rosji.

Są to zadania herkulesowe, ale Rosja w przeszłości mierzyła się już z jeszcze większymi wyzwaniami i przezwyciężała je, dlatego oczekuje się, że zrobi to ponownie.

Źródło: Jakie są trzy najważniejsze wyzwania strategiczne Rosji?

SZCZYT satyry w życiu realnym – Pokojowa Nagroda dla NATO

SZCZYT satyry w życiu realnym – Pokojowa Nagroda NATO

Uwe Froschauer apolut/die-krone-der-realsatire-friedenspreis-fur-die-nato

https://tube4.apolut.net/videos/embed/vE1SembFTJgJbxGrWahAos

Sojusz wojskowy otrzymuje nagrodę pokojową. Ze wszystkich organizacji, NATO, które zbombardowało Jugosławię w 1999 roku bez mandatu Rady Bezpieczeństwa ONZ, które podwoiło liczbę swoich członków z 16 do 32 od zakończenia zimnej wojny i które systematycznie przesuwa swoją infrastrukturę wojskową w kierunku Rosji. Pochwałę wygłasza Friedrich Merz – kanclerz Niemiec, który priorytetowo traktuje zbrojenia, odstraszanie i zwiększenie uzbrojenia dla Ukrainy. Można by się z tego śmiać, gdyby sytuacja nie była tak cholernie poważna. Dla mnie ta ceremonia wręczenia nagród to kwintesencja satyry z życia wziętej.

Pokojowa nagroda dla sojuszu wojskowego

Czasami zastanawiam się, czy satyra polityczna nie stała się tak rażąca, że ​​wszelkie próby jej dalszego wzmacniania są zbędne. 1 października 2026 roku NATO otrzymało Międzynarodową Nagrodę Pokoju Westfalskiego w historycznym ratuszu w Münster. Sekretarz generalny NATO, Mark Rutte, odebrał nagrodę. Nagroda przyznawana jest przez Towarzystwo Ekonomiczne Westfalii i Lippe i wynosi łącznie 100 000 euro. Połowa trafiła do NATO, a druga połowa, jako nagroda dla młodzieży, do organizacji socioMovens.

Pokojowa nagroda dla NATO – to nie satyra, to rzeczywistość. A jakby tego było mało, nie kto inny, jak kanclerz Friedrich Merz wygłosił mowę pochwalną. Merz powiedział:

„Fakt, że nagrodę za pokój westfalski otrzymał sojusz wojskowy, zaskoczył niektórych. Najwyraźniej wymaga to wyjaśnienia”.

Rzeczywiście, wymaga to gruntownego wyjaśnienia. Merz przedstawił je na swój własny sposób. NATO jest „sojuszem wolności ”, chroni bezpieczeństwo i dobrobyt, a –

„Służy pokojowi”.

Ja widzę to inaczej. Dla mnie NATO już dawno ewoluowało z sojuszu obronnego w taki, który używa siły militarnej nie tylko do obrony własnego terytorium, ale także poza pierwotnym obszarem sojuszu. NATO przekształciło się z sojuszu obronnego w pakt ofensywny. Przyznanie temu sojuszowi pokojowej nagrody to farsa.

Co stało się z Pokojem Westfalskim?

Symbolika nie mogłaby być bardziej absurdalna. Pokój westfalski z 1648 roku zakończył wojnę trzydziestoletnią po latach negocjacji. Dyplomacja, kompromis i negocjacje ostatecznie doprowadziły do ​​zaprzestania działań wojennych. A teraz, niczym ze wszystkich, sojusz wojskowy jest honorowany poprzez odwołanie się do tej właśnie tradycji.

Grupy pokojowe w Münster również uznały to za sprzeczność. Niemieckie Towarzystwo Pokoju – Zjednoczone Powstrzymujące Wojnę (DFG-VK), Inicjatywa Pokojowa w Münster, Pax Christi i inne organizacje protestowały przeciwko ceremonii wręczenia nagród. Kilkaset osób demonstrowało wokół ratusza.

W pełni rozumiem ich protest. Dla mnie pokoju nie osiąga się poprzez produkcję coraz większej ilości broni, zatwierdzanie coraz większych budżetów wojskowych, tworzenie coraz to nowych wrogów i rozmieszczanie coraz większej liczby pocisków przeciwko sobie. Pokój osiąga się przy stole negocjacyjnym.

Tak doszło do pokoju westfalskiego. Może mieszkańcy Münster powinni o tym pamiętać.

„Ani jednego cala na wschód”

Po zakończeniu zimnej wojny pojawiła się historyczna szansa: paneuropejski porządek bezpieczeństwa, obejmujący Rosję. Co się z nim stało?

9 lutego 1990 roku ówczesny sekretarz stanu USA James Baker wypowiedział do Michaiła Gorbaczowa te słynne słowa:

„ani cala na wschód”

Ani cala dalej na wschód.

Dokumenty istnieją. Archiwum Bezpieczeństwa Narodowego Uniwersytetu George’a Washingtona opublikowało obszerny zbiór odtajnionych dokumentów amerykańskich, radzieckich, niemieckich, brytyjskich i francuskich. Baker kilkakrotnie użył tego samego sformułowania w rozmowie z Gorbaczowem.

Nie doprowadziło to do zawarcia żadnego prawnie wiążącego traktatu zakazującego dalszej ekspansji NATO na Europę Wschodnią. Zakres i wiążący charakter zapewnień udzielonych wówczas pozostają przedmiotem debaty. Nie powinno to jednak prowadzić do założenia, że ​​rozmowy te i zapewnienia bezpieczeństwa nigdy nie miały miejsca.

A dla mnie późniejsze traktowanie tych zapewnień mówi wiele o wiarygodności USA i NATO. Zaufanie między państwami nie rodzi się wyłącznie z podpisania traktatu. Każdy, kto przekazuje drugiej stronie określone oczekiwania bezpieczeństwa podczas negocjacji, a później wycofuje się do argumentu, że nie były one prawnie wiążące, może teoretycznie mieć do tego prawo. Ale to nie buduje zaufania – ono je niszczy. Dla mnie konsekwencja jest zatem dość prosta: każdy, kto polega na takich zapewnieniach, musi spodziewać się, że zostaną one później zinterpretowane inaczej – co jest zatruciem dla każdego trwałego europejskiego porządku bezpieczeństwa.

W 1990 roku NATO liczyło 16 członków. Dziś jest ich 32. Liczba ta podwoiła się. Polska, Czechy i Węgry dołączyły w 1999 roku; później dołączyły m.in. państwa bałtyckie, Rumunia, Bułgaria, Chorwacja, Albania, Czarnogóra, Macedonia Północna, a ostatnio Finlandia i Szwecja. NATO liczy obecnie 32 państwa członkowskie i od momentu powstania przeszło łącznie dziesięć rund rozszerzenia.

Każda indywidualna ekspansja może być uzasadniona suwerennym prawem zainteresowanych państw do wyboru własnych sojuszy. Polityka bezpieczeństwa to jednak nie tylko prawa na papierze. Składa się ona również z percepcji, interesów i reakcji innych mocarstw.

Każdy, kto stale przesuwa infrastrukturę wojskową bliżej granicy innego mocarstwa nuklearnego, powinien przynajmniej zastanowić się, jak to mocarstwo to postrzega.

Konflikt na Ukrainie

Najpóźniej w 2008 roku sytuacja stała się niezwykle niebezpieczna. Na szczycie NATO w Bukareszcie szefowie państw i rządów wyraźnie oświadczyli:

„Dziś uzgodniliśmy, że te kraje zostaną członkami NATO”.

Chodziło o Ukrainę i Gruzję. Nie była to rosyjska propagandowa bajka. Do dziś pozostaje ona w oficjalnej deklaracji szczytu NATO.

Nawet później sojusz podtrzymywał swój fundamentalny cel, jakim było członkostwo Ukrainy w NATO. Nie trzeba lubić Władimira Putina, żeby zrozumieć, że z rosyjskiej perspektywy potencjalne członkostwo Ukrainy w NATO może stanowić czerwoną linię.

Pomijając to, ufam Putinowi bardziej niż europejskim podżegaczom wojennym, takim jak przewodniczący Izby Reprezentantów 1 października. Moim zdaniem Friedrich Merz nie dorównuje Władimirowi Putinowi pod względem politycznym, mentalnym i etycznym.

Pomysł, że Rosja powinna po prostu zignorować integrację wojskową swojego bezpośredniego sąsiada z sojuszem zdominowanym przez USA, wydaje mi się geopolitycznie naiwny. Same Stany Zjednoczone raczej nie zaakceptowałyby czegoś podobnego u siebie.

Wyobraź sobie, że Rosja lub Chiny zawiązałyby sojusz wojskowy w Meksyku lub Kanadzie i zbudowały tam infrastrukturę wojskową. Czy Waszyngton powiedziałby: Żaden problem, suwerenna decyzja Meksyku?

Każdy kto w to wierzy, prawdopodobnie wierzy również w Świętego Mikołaja.

Jugosławia – niewygodne wspomnienie

Coś jeszcze nie pasuje do wizerunku sojuszu czysto obronnego. W 1999 roku NATO bombardowało Federalną Republikę Jugosławii przez 78 dni.

Nie stanowiło to obrony zaatakowanego członka NATO w rozumieniu Artykułu 5. Co więcej, przed rozpoczęciem nalotów nie było wyraźnego upoważnienia Rady Bezpieczeństwa ONZ do użycia siły zbrojnej. Kwestia ta była przedmiotem gorących debat w Radzie Bezpieczeństwa. Dopiero po zakończeniu bombardowań Rezolucja 1244 stworzyła podstawy dla międzynarodowej obecności sił bezpieczeństwa KFOR w Kosowie.

Humanitarne i polityczne motywy interwencji są dyskusyjne. Jedno jest jednak niezaprzeczalne: NATO prowadziło wojnę poza zakresem swojej klasycznej klauzuli o obronie zbiorowej.

Od tamtej pory trudno mi opisać NATO po prostu jako sojusz czysto defensywny. Kiedy sojusz używa siły militarnej przeciwko państwu, które nie zaatakowało żadnego członka NATO, pojawia się pytanie, co pozostało z jego pierwotnego postrzegania siebie jako sojuszu czysto defensywnego.

Dla mnie NATO się zmieniło. Nie jest już sojuszem wyłącznie obronnym. Jego historia po zimnej wojnie pokazuje, że używało siły militarnej w sposób wykraczający poza bezpośrednią obronę własnego terytorium. W tym sensie nazywam je sojuszem ofensywnym.

A ten sojusz otrzymał właśnie pokojową nagrodę.

Satyra z życia wzięta.

Słoń w pokoju: USA

Co więcej, jest coś, o czym w Niemczech mówi się zbyt rzadko otwarcie. NATO formalnie jest sojuszem równoprawnych państw. Decyzje zapadają na zasadzie konsensusu.

Pod względem militarnym i strategicznym Stany Zjednoczone posiadają w tym sojuszu siłę, której żadne inne państwo członkowskie nawet się nie dorównuje. Dla mnie NATO funkcjonuje w kluczowych kwestiach strategicznych jako przedłużone ramię militarne USA, a raczej jako militarne narzędzie władzy dla Zachodu pod przewodnictwem Waszyngtonu.

A historia amerykańskich interwencji wojskowych w ciągu ostatnich dekad powinna być przynajmniej wspomniana przy przyznawaniu pokojowej nagrody. Wietnam, Irak, Afganistan, Libia, a obecnie nielegalna wojna agresyjna przeciwko Iranowi, a także liczne inne interwencje wojskowe, stanowią część historii amerykańskiej polityki zagranicznej.

Tymczasem rachunek jest coraz częściej przerzucany na Europę. Donald Trump już w 2025 roku jasno określił, jak to będzie działać: Stany Zjednoczone dostarczyłyby Ukrainie broń – opłacaną przez europejskich partnerów z NATO.

Ciekawy model biznesowy, prawda? Amerykańskie firmy zbrojeniowe produkują, Europa płaci, broń trafia na Ukrainę – a Europa ponosi znaczną część ryzyka eskalacji tuż za progiem.

A potem przyznają sojuszowi wojskowemu nagrodę pokojową. Trzeba podziwiać bezczelność tego pomysłu.

Artykuł 5 – duża polisa ubezpieczeniowa na życie?

Artykuł 5 Traktatu NATO jest często przedstawiany jako automatyczna polisa ubezpieczeniowa na życie dla wojska. To nie jest takie proste. O ile atak zbrojny na jednego partnera sojuszu jest uznawany za atak na wszystkich, każde państwo członkowskie podejmuje środki, które uważa za konieczne – wyraźnie uwzględniając, ale niekoniecznie wymagając, użycia siły zbrojnej.

To znacząca różnica. Przesłanie polityczne brzmi: jeden za wszystkich, wszyscy za jednego. Tekst traktatu jest bardziej zniuansowany. Jednocześnie Stany Zjednoczone od lat namawiają swoich europejskich sojuszników do znacznie większych wydatków na własną obronę. Za Donalda Trumpa to żądanie stało się jeszcze bardziej natarczywe: Europa powinna wziąć na siebie większą odpowiedzialność militarną i przeznaczać znacznie więcej środków na zbrojenia.

Innymi słowy, od Europejczyków coraz częściej oczekuje się, że poniosą ciężar pokrycia kosztów i uzbrojenia się. Prawdziwy zakres amerykańskiej solidarności w kryzysie nie będzie jednak zależał od politycznych haseł, lecz od konkretnych zobowiązań wynikających z traktatu NATO i ostatecznie od decyzji Waszyngtonu.

Może Europa powinna w końcu zacząć myśleć o swoich własnych interesach, a nie o interesach Ameryki.

Merz ostrzega – Rutte bagatelizuje

Szczególnie interesujący jest bliski termin, który moim zdaniem wiele mówi o obecnej komunikacji. 30 września, dzień przed ceremonią wręczenia nagród, Sekretarz Generalny NATO Mark Rutte oświadczył, że nie ma bezpośredniego zagrożenia dla terytorium NATO ze strony Rosji. Następnego dnia Friedrich Merz stwierdził w swoim przemówieniu pochwalnym:

„Bo jeśli nie powstrzymamy Moskwy, to prędzej czy później rosyjska machina wojenna zwróci się przeciwko nam, przeciwko samemu NATO”.

Merz zapytał także, czy Niemcy kiedykolwiek doświadczą na własnej skórze „okropności wojny” .

Znów ten strach. Znów manipulacja jedną z najsilniejszych emocji, jakie można politycznie zmobilizować. Kiedy kanclerz konfrontuje ludzi z „okropnościami wojny ”, powinien bardzo dokładnie rozważyć konsekwencje. Strach nie może stać się narzędziem politycznym, służącym do tego, by zbrojenia, stale rosnące wydatki na wojsko i dalsza eskalacja konfliktu z Rosją stały się społecznie akceptowalne.

I jest jeszcze coś, co głęboko mnie niepokoi w takich wojennych przemówieniach w mowie pogrzebowej na cześć „pokoju”: łatwo mówić o wojnie, dopóki samemu nie leży się w okopach. W prawdziwej wojnie biorą w niej udział inni. Młodzi ludzie. Synowie i córki. Być może nasze dzieci lub wnuki. Inni tracą nogi, wzrok, a nawet życie. Do innych rodzin w końcu dociera wiadomość, że ich syn lub córka nie wrócą do domu.

Każdy szef rządu, który mówi o potencjalnych „okropnościach wojny”, ponosi zatem ogromną odpowiedzialność za zrobienie wszystkiego, co w ludzkiej mocy, aby do tych okropności nigdy nie doszło. Dla mnie oznacza to nie tylko odstraszanie i siłę militarną, ale przede wszystkim dyplomację, negocjacje i deeskalację. Friedrich Merz nawet o tym nie myśli. Ci, którzy podsycają strach przed wojną, jednocześnie domagając się coraz większych zbrojeń, nie przybliżają pokoju, a jedynie przygotowują ludzi do ewentualnej wojny.

Dla mnie to przemówienie po raz kolejny pokazuje, jak daleko Friedrich Merz jest od polityki pokojowej, jakiej oczekuję od kanclerza Niemiec. Zdecydowanie odrzucam jego kurs.

Panie Merz, proszę już podać się do dymisji! Poniósł pan całkowitą porażkę zarówno w polityce wewnętrznej, jak i zagranicznej!

Słowa kanclerza przemawiają językiem strachu. I ja rzeczywiście się boję. Ale w przeciwieństwie do Friedricha Merza, który zdaje się być zaniepokojony zaufaniem producentów broni i BlackRock.

Moim głównym zmartwieniem nie jest to, że jutro rosyjskie czołgi pojawią się pod Monachium czy Berlinem. Obawiam się, że zachodni politycy będą dalej eskalować napięcia, aż coś pójdzie nie tak, samolot zostanie zestrzelony, pocisk trafi w niewłaściwe miejsce, zostanie przekroczona czerwona linia – i nagle zacznie się coś, czego nikt już nie będzie w stanie kontrolować.

Wydarzenia wokół Kaliningradu pokazują, jak niebezpieczna stała się sytuacja. Obie strony rozważają scenariusze militarne i wydają coraz bardziej ponure ostrzeżenia. Mocarstwa nuklearne stoją naprzeciw siebie. W takiej sytuacji nie każdy, kto ostrzega przed eskalacją, jest „apologetą Putina”. Być może po prostu rozumieją, co może oznaczać wojna między mocarstwami nuklearnymi.

I tego się właśnie boję. Nie przede wszystkim o siebie. Przeżyłem większość życia. Boję się o młodych ludzi, o nasze dzieci, o nasze wnuki – o tych, którzy pewnego dnia mogą leżeć w okopach, bo politycy, stratedzy wojskowi i generałowie uważają dziś, że bezpieczeństwo wynika z przygotowania się na kolejny etap eskalacji.

Nie chodzi o to, kto zrobi pierwszy krok…

Rosja rozpoczęła atak militarny na Ukrainę 24 lutego 2022 roku. To fakt. Atak ten naruszył zakaz użycia siły zapisany w Karcie Narodów Zjednoczonych.

Ale historia ta nie zaczyna się 24 lutego 2022 roku.

Aby zrozumieć, dlaczego wybuchają wojny, należy spojrzeć na tło. Należą do niego: rozszerzenie NATO na wschód, Deklaracja Bukaresztańska z 2008 roku, konflikt o europejski porządek bezpieczeństwa, wydarzenia na Majdanie, wydarzenia po 2014 roku, wojna w Donbasie i fiasko porozumień dyplomatycznych.

Należy również zbadać rolę Stanów Zjednoczonych na Ukrainie przed i w trakcie protestów na Majdanie. Przez lata Waszyngton wspierał struktury polityczne i społeczeństwa obywatelskiego na Ukrainie; słynna podsłuchana rozmowa Victorii Nuland z ówczesnym ambasadorem USA Geoffreyem Pyattem pokazała również, jak intensywnie wysocy rangą amerykańscy dyplomaci byli zaangażowani w polityczną restrukturyzację Ukrainy.

„Pieprzyć UE”

Ta wątpliwa kobieta, między innymi, oświadczyła… Cóż, przynajmniej to amerykańskie stanowisko wobec UE było szczere, co widać dzisiaj.
Przedstawianie Waszyngtonu jako jedynie niezaangażowanego obserwatora czysto wewnętrznych wydarzeń na Ukrainie to farsa, w którą mogliby uwierzyć tylko najbardziej intelektualnie upośledzeni widzowie Tagesschau (niemieckiego programu informacyjnego).

Nic z tego nie usprawiedliwia rosyjskiej wojny agresywnej. Wyjaśnia jednak, dlaczego wygodna narracja o demonie działającym zupełnie bez powodu na Kremlu jest nietrafiona.

Zgadzam się z myślą przypisywaną Niccolò Machiavelliemu: odpowiedzialność za wojnę ponosi nie tylko ten, kto pierwszy uderza. Odpowiedzialność ponosi również ten, kto nieustannie eskaluje sytuację, aż konflikt staje się niemal nieunikniony.

„Zachód oparty na wartościach” ponosi znaczną odpowiedzialność. Putina nie należy uniewinniać, ani rosyjskiego ataku usprawiedliwiać, ale informacje kontekstowe pomagają nam zrozumieć, jak doszło do tego punktu – i zapobiegają kolejnej eskalacji, która doprowadzi do kolejnej, być może jeszcze większej, wojny.

Pokojowa Nagroda za zbrojenia?

A teraz wracamy do Münster.

Friedrich Merz zadeklarował tam, że Niemcy będą nadal inwestować w siłę militarną. Przemysł zbrojeniowy został zrewitalizowany .

Wyobraź sobie taką scenę: w historycznym ratuszu miasta, którego nazwa, bardziej niż jakiekolwiek inne, symbolizuje zakończenie wyniszczającej wojny europejskiej poprzez negocjacje, najpotężniejszy sojusz wojskowy świata otrzymuje nagrodę pokojową. Mówca porusza kwestie siły militarnej, odstraszania, przemysłu zbrojeniowego, ciągłego wsparcia dla Ukrainy i rosyjskiej machiny wojennej.

A całość nazywa się: Pokojowa Nagroda.

Dla mnie to szczyt satyry życiowej.

Pokój nie jest wynikiem ciągłego wywierania presji militarnej na wroga i odrzucania wszelkich odniesień do jego interesów bezpieczeństwa jako propagandy. Pokój zaczyna się od ponownego postrzegania wroga jako partnera w dialogu.

Władimir Putin wielokrotnie powtarzał, że Rosja nie planuje ataku na europejskie państwa NATO. Można wierzyć Putinowi albo mu nie ufać. W końcu państwa nie prowadzą polityki zagranicznej opartej na zaufaniu. Jednak każdy, kto uważa jego stwierdzenia o rosyjskich intencjach za propagandę, powinien przynajmniej być w stanie wyjaśnić, jakie wiarygodne dowody temu przeczą. Postrzegane największe zagrożenie nie powinno automatycznie stać się naczelną zasadą działań politycznych między mocarstwami nuklearnymi.

Ci, którzy pragną pokoju, muszą rozmawiać ze swoimi wrogami. Nie ma potrzeby negocjowania pokoju z przyjaciółmi.

A każdy, kto wierzy, że pokój rodzi się z produkcji coraz większej ilości broni, inwestowania coraz większych miliardów w zbrojenia i tworzenia coraz większych zagrożeń militarnych, myli pokój z odstraszaniem. Odstraszanie może zapobiec wojnie. Ale może też utorować jej drogę – zwłaszcza jeśli obie strony w końcu przekonają się, że mogą jedynie okazać siłę, a wszelkie ustępstwa uznają za słabość.

A potem, ostatecznie, być może wystarczy jeden błąd. Pilot, który źle oceni sytuację. Dron, którego pochodzenia nie da się od razu ustalić. Pocisk, który trafi w niewłaściwe miejsce. Błędna interpretacja na ekranie radaru. I nagle ci, którzy dziś tak pewnie mówią o gotowości bojowej, przestają mówić o grach wojennych. Wtedy giną ludzie, być może nasze dzieci.

Nie chcę, żeby politycy byli wojowniczy. Chcę, żeby kochali pokój: dyplomację, negocjacje, równoważenie interesów, a przede wszystkim intelektualną zdolność do zrozumienia interesów bezpieczeństwa drugiej strony bez konieczności ich uznawania za własne.

Dla mnie to byłaby tradycja Pokoju Westfalskiego. I za to rzeczywiście przyznałbym Nagrodę Pokojową.

===========================================

Źródła i notatki

Jeszcze jedna osobista sprawa , drodzy czytelnicy,

Książka „Korona – ostatni rozdział jeszcze nie napisany” ukazała się w Internecie 20 sierpnia 2026 roku.

Wiele napisano o pandemii koronawirusa – koncentrując się głównie na jej indywidualnych aspektach. Niniejsza książka jest próbą poskładania tych licznych fragmentów w spójny obraz. W 18 rozdziałach analizuje ona polityczne, społeczne, medyczne, medialne i psychologiczne aspekty pandemii: od statystyk i kampanii szczepień, przez naruszenia praw podstawowych, protokoły RKI i medialną manipulację opinią publiczną, aż po opór i wciąż niewystarczające rozliczenie się z pandemią.

Ta książka jest skierowana szczególnie do osób, które w obliczu sprzecznych relacji wciąż zadają sobie pytanie: Co właściwie wydarzyło się w tamtych czasach? Nie daje ona gotowej odpowiedzi, lecz raczej powiązania, sprzeczności i różne perspektywy jako podstawę do wyrobienia sobie własnego osądu.

Każdy, kto chce oceniać, powinien znać cały obraz.

Recenzja tej książki autorstwa Helmuta Sterza, autora bestsellerów Spiegla ( „Mafia szczepionkowa” ):

„Nr 1 na liście bestsellerów Amazon w kategorii polityki zdrowotnej od 31 sierpnia”

Książka „ Podróż do Jaźni” została wydana 2 lipca 2026 roku.

Teksty zawarte w tej książce zachęcają czytelników do kwestionowania znanych schematów myślenia i działania bez tworzenia nowych dogmatów. Łączą one spostrzeżenia z filozofii, duchowości, psychologii i doświadczenia życiowego w zrozumiałą i bliską refleksję na temat tego, co znaczy być człowiekiem.

Kamienie milowe tej podróży stanowią tematy takie jak autorefleksja, siła chwili obecnej, dawanie i branie, wdzięczność, pokora, miłość, tolerancja, rozwój osobisty i radzenie sobie z wyzwaniami życiowymi.


Moje dwie książki,
„The Peace-Incapable” ( recenzja tej książki) i „In the Thrall of Decline” ( recenzja tej książki), ukazały się pod koniec marca i na początku kwietnia 2025 roku. Książka „Dangerous Zeros – Warongers and Elite Representatives” ( recenzja tej książki) ukazała się pod koniec września 2024 roku .

Kto rozpoczął wojnę na Ukrainie

04.10.2026. – Kto rozpoczął wojnę na Ukrainie

Dziennikarz tygodnika ‚Do Rzeczy’ Maciej Pieczyński jest przekonany, że Rosja dokonała najazdu, a jako że Michał Klimek, niedawny kandydat Konfederacji Korony Polskiej na prezydenta Krakowa, uważa inaczej, pisze tekst, w którym stwierdza: „Wojna Rosji z Ukrainą nie jest wojną sprawiedliwą i prewencyjną. Donieck i Ługańsk w 2014 roku należały do Ukrainy i nic nie usprawiedliwia rosyjskiej interwencji, dokonanej rękami tamtejszych prorosyjskich zdrajców(?!). To samo dotyczy Krymu. Oczywiście, nastroje były w dużej mierze prorosyjskie. Ale świętym prawem każdego państwa jest obrona własnej integralności terytorialnej”.

Konsekwencje ataku dronów na rosyjski magazyn paliwa

Pisze dalej Pieczyński, że kompromitujące jest przyjmowanie punktu widzenia Moskwy, bo ten punkt widzenia jest oparty na fałszywym obrazie rzeczywistości. Twierdzi, że Rosja napadła na Ukrainę, nie odwrotnie. Rosja zajęła ukraińskie terytorium, nie odwrotnie. Nie da się logicznie uzasadnić takiego stanowiska.

To byłaby odpowiedź na twierdzenie M. Klimka, który w wywiadzie dla Kanału Zero powiedział: „Ukraina wywołała tę wojnę, bo prowokowała Rosję coraz bardziej zbliżając się do niej i wymordowując Ukraińców pochodzenia rosyjskiego w najbliższych Rosji terenach”.

Jak było faktycznie. Pisze na moim blogu Andrzej Szubert (opolczyk): „Rosja uzasadniła Specjalną Operację jednym z artykułów Karty ONZ (bodajże art. 51). Mówi on, że państwo trzecie może dokonać interwencji zbrojnej w innym państwie, jeśli jego władze prześladują, a tym bardziej mordują własnych mieszkańców. A tak było w Donbasie? – Kijowski reżim wymordował 14 500 mieszkańców tego regionu, o czym zresztą możemy przeczytać w Wikipedii. Dodajmy, że Rosjanie zamieszkujący tereny Ukrainy Wschodniej zbuntowali się m.in. przeciwko samowoli reżimu reprezentowanego przez nowe władze narzucone przez Zachód oraz neobanderowskie organizacje: Prawy Sektor czy bataliony Azow i Ajdar.

Ponadto tuż przed SOW władze Rosji uznały suwerenność republik Ługańskiej i Donieckiej, ich władze z kolei poprosiły Rosję o militarną pomoc przeciwko kijowskiej juncie i o włączenie ich w skład Federacji Rosyjskiej, co Rosja natychmiast uczyniła. Tak więc wojna w Donbasie, według wykładni Rosji toczyła się już na  terytorium Federacji Rosyjskiej, a siły zbrojne kijowskiej junty były tam agresorem i okupantem.

Problem polega na tym, że wszelkie wyjaśnienia Rosji są przez kolektywny Zachód ignorowane i odrzucane. Tenże Zachód nagminnie  łamie prawo międzynarodowe, zarzucając to Rosji. I niestety Rosja nie ma przebicia do zachodnich mediów i na tym polu  na kolektywnym Zachodzie przegrywa. No i ciągle jest oskarżana o imperializm i zapędy do odtworzenia ZSRR”.

Nie jest więc „świętym prawem każdego państwa obrona własnej integralności terytorialnej”, szczególnie w sytuacji zbrojnego przewrotu dokonanego 22 lutego 2014 roku czy osiem lat później, gdy ukraińska armia codziennie ostrzeliwała mieszkańców Doniecka i Ługańska. Dzisiejsze media doszły do perfekcji w stosowaniu propagandy i w stwarzaniu narracji, która często niewiele wspólnego ma z faktami, a gdy idzie o SOW na Ukrainie, to już są tylko kłamstwa i przeinaczenia.

Pisze dalej Pieczyński, że najbardziej kompromitująca nie jest sama prorosyjska postawa takich polityków jak Klimek. Najgorsza jest hipokryzja. Jak można z jednej strony opowiadać się za pokojem, a z drugiej strony sympatyzować ze stroną, która wojnę rozpętała. Tak więc środowisko polityczne Klimka nie jest antywojenne, tylko antyukraińskie i prorosyjskie. Woła więc proukraiński dziennikarz: „Panowie ‚pacyfiści’ – przestańcie się wstydzić i zacznijcie wyrażać swoje poglądy z otwartą przyłbicą. Przyznajcie w końcu, że nie jest wam obojętne, kto wygra wojnę na Ukrainie…”.

Tu przyznam Pieczyńskiemu rację: nie ma się czego wstydzić.

Trzeba wyraźnie mówić jak Grzegorz Braun czy Michał Klimek: 1) Rosja podjęła interwencję w obronie Rosjan mieszkających w Donbasie; 2) W interesie Rosji (a także Polski) jest unicestwienie ukraińskiego nazizmu i militaryzmu; 3) To nie jest nasza wojna; nic nam do niej; 4) A jeśli wyrażamy swoją sympatię, to tym, którzy mają rację. A rację mają Rosjanie.

Zygmunt Białas

„Stale stoimy na krawędzi kryzysu nuklearnego”: O globalnej kruchości i nowych możliwościach negocjacyjnych (część 2)

„Stale stoimy na krawędzi kryzysu nuklearnego”: Wasilij Kaszyn o globalnej kruchości i nowych możliwościach negocjacyjnych (część 2)

4 października 2026 autorstwa Évy Péli nachdenkseiten-de

==================

Wasilij Kaszyn jest dyrektorem Centrum Kompleksowych Studiów Europejskich i Międzynarodowych (CCEIW) na Moskiewskim Państwowym Uniwersytecie Badawczym „HSE”. Jest również starszym pracownikiem naukowym w Centrum Studiów nad Chinami i Projektami Regionalnymi w Moskiewskim Uniwersytecie Państwowym (MGIMO), wykładowcą w Katedrze Bezpieczeństwa Międzynarodowego na Wydziale Polityki Światowej Uniwersytetu Moskiewskiego (MSU) oraz kandydatem nauk politycznych. Jest członkiem Rady Polityki Zagranicznej i Obronnej (SVOP).

link do części 1 Rosjanin: „Dla nas lepiej nie utrzymywać żadnych stosunków z Zachodem, niż stać się przeciwnikiem Chin” (część 1)

==========================

Podczas podróży do Moskwy Éva Péli rozmawiała z wieloma czołowymi politologami, dyplomatami i analitykami geopolitycznymi na temat fundamentalnej reorganizacji polityki światowej. W drugiej części tego ekskluzywnego wywiadu ekspert ds. Chin Wasilij Kaszyn (dyrektor Centrum Kompleksowych Studiów Europejskich i Międzynarodowych w HSE) analizuje strategiczne powściągliwości Chin, realne zagrożenie eskalacją nuklearną oraz obecny stan negocjacji dotyczących Ukrainy, w tym tych z udziałem przedstawicieli USA.

===================================

Éva Péli: Panie Kashin, Pekin nie zajmuje otwartego stanowiska ani w wojnie na Ukrainie, ani w konfliktach wokół Iranu. Co kryje się za tą powściągliwością – strategiczna ostrożność, wyrachowane interesy gospodarcze, czy przygotowania do zbliżającego się wielkiego konfliktu w Azji?

Wasilij Kaszyn: Myślę, że zarówno ostrożność, jak i aktywne przygotowania Chin do własnego kryzysu odgrywają tu rolę. Z tego, co wiemy, Chiny rzeczywiście aktywnie rozbudowują swoje siły zbrojne, gromadzą rezerwy i przygotowują gospodarkę do mobilizacji. Nie można wykluczyć, że Chińczycy przygotowują się do poważnego konfliktu militarno-politycznego w Azji w nadchodzących latach. Jednocześnie w samych Chinach utrzymują się poważne problemy – zarówno polityczne, jak i gospodarcze. Jesteśmy świadkami ogromnej czystki w chińskiej armii i cywilnym aparacie państwowym, podczas gdy rząd stara się rozwiązać dość dotkliwe strukturalne problemy gospodarcze.

W związku z tym Chiny dążą obecnie do ograniczenia poziomu konfrontacji ze Stanami Zjednoczonymi. Podczas wizyty prezydenta USA w Chinach przywódcy obu krajów uzgodnili relacje oparte na konstruktywnej i strategicznej stabilności. Nadal uważają się za głównych przeciwników, ale Chiny nie będą zainteresowane eskalacją tych relacji w najbliższej przyszłości. Konflikty na Ukrainie i na Bliskim Wschodzie są częściowo korzystne dla Chin, ponieważ pozwalają im zmniejszyć presję USA na Chiny i uniemożliwić Stanom Zjednoczonym koncentrację zasobów w Azji. Chiny aktywnie współpracują ze wszystkimi stronami konfliktów – w szczególności są głównym dostawcą ważnych towarów podwójnego zastosowania do Europy, Ukrainy i Rosji. Realizują własną agendę polityczną, czego zasadniczo można się spodziewać.

W Moskwie toczy się otwarta dyskusja na temat granic eskalacji, w tym środków zapobiegawczych wobec Europy, czego domagał się na przykład Siergiej Karaganow. Gdzie widzi Pan czerwoną linię i jak szeroko rozprzestrzeniła się ta debata w rosyjskim środowisku ekspertów?

Kwestie eskalacji są stale dyskutowane. Postrzegane są przede wszystkim jako możliwa odpowiedź Europy na eskalację. Z naszej perspektywy działania europejskie obejmują na przykład rozmieszczenie broni ofensywnej na terytorium europejskim w celu przeprowadzenia ataków w głąb terytorium Rosji, udział europejskich służb wywiadowczych w sabotażu i operacjach terrorystycznych Ukrainy na naszym terytorium oraz porwania rosyjskich lub powiązanych z Rosją statków handlowych przez państwa europejskie. Rosja musi w jakiś sposób odpowiedzieć na wszystkie te działania.

Jednym z często podnoszonych argumentów jest to, że nawet jeśli poradzimy sobie z konsekwencjami tych działań, brak odwetu z naszej strony osłabia naszą siłę odstraszania. Dlatego kwestia przeprowadzenia kontrataku na Europę w takiej czy innej formie jest stale podnoszona i aktywnie dyskutowana. Do tej pory rosyjskie kierownictwo uważało, że taka eskalacja nie byłaby zgodna z celami specjalnej operacji wojskowej, ale gdy tylko uzna, że ​​korzyści przeważają nad wadami, nastąpi eskalacja.

Prezydent Putin niedawno mówił o kilku możliwościach – na przykład podczas niedawnego spotkania z dowództwem Floty Pacyfiku stwierdził, że Rosja mogłaby przejąć statki handlowe na wodach azjatyckich należące do krajów europejskich, które uczestniczą w przejmowaniu rosyjskich jednostek. To przykład eskalacji: jeśli niektóre kraje europejskie przejmą rosyjskie tankowce, rosyjska Flota Pacyfiku może z łatwością przechwycić i zająć każdy europejski statek płynący do Chin lub Japonii. A Europa nie będzie w stanie temu zapobiec.

Możliwe są również inne scenariusze eskalacji. Zależy to w dużej mierze od oceny obecnej sytuacji. Ponieważ najprawdopodobniej będziemy musieli żyć w warunkach tej konfrontacji przez bardzo długi czas, musimy – podobnie jak w okresie zimnej wojny – wypracować pewne zasady postępowania, aby zapobiec nieprzewidzianym wydarzeniom. Stale stoimy na krawędzi eskalacji i kryzysu nuklearnego; jest to temat nieustającej dyskusji, a argumenty za tym stale się pojawiają.

W odniesieniu do krajów BRICS i rodzącej się wielobiegunowości: czy Chiny są jedynie jednym z wielu aktorów tego nowego porządku świata, czy też jego prawdziwym architektem? I czy zmierzamy w kierunku stabilnego systemu wielobiegunowego, czy w kierunku niekontrolowanej globalnej fragmentacji, w której Europa jest marginalizowana?

Chiny posiadają dziś holistyczną wizję tego, jak powinien rozwijać się świat. Co więcej, są prawdopodobnie jedynym krajem posiadającym szczegółową, kompleksową wizję porządku światowego, ponieważ Stany Zjednoczone utraciły taką wizję. Rosja ma własne koncepcje, ale nie są one tak rozbudowane i szczegółowe jak chińskie. Chiny mają cztery globalne koncepcje Xi Jinpinga i szereg innych fundamentalnych stanowisk.

Jednocześnie widzimy, że pomimo złożonej wizji porządku światowego, Chiny w żadnym wypadku nie są gotowe do jego obrony, podejmowania ryzyka i ponoszenia związanych z tym kosztów. Właśnie dlatego Chiny przyjęły skrajnie bierną postawę w czasie kryzysów wokół Iranu i Wenezueli – nawet w warunkach, w których prezydent USA Donald Trump ogłosił odrodzenie doktryny Monroe i swoje prawo do przewodzenia Ameryce Łacińskiej, która jest kluczowym regionem, rynkiem zbytu i źródłem surowców dla Chin.

Dlatego uważam, że stoimy w obliczu przedłużającego się i bardzo niebezpiecznego okresu chaosu. Widzimy, że Stany Zjednoczone porzuciły swój tradycyjny model przywództwa w zakresie kontrolowania instytucji międzynarodowych i systemu globalnego zarządzania, podczas gdy Chiny nie są gotowe do przejęcia tej roli i najprawdopodobniej nie będą w najbliższej przyszłości. Europa z kolei musi pokonać liczne trudności wewnętrzne, aby stać się niezależnym aktorem w polityce światowej, porównywalnym pod względem wpływów z Chinami, Rosją i Stanami Zjednoczonymi. Europa pogrąża się w swoim własnym kryzysie wewnętrznym, którego wynik jest niejasny: nie wiemy, kto będzie rządził czołowymi krajami europejskimi za kilka lat, jakie siły polityczne dojdą do władzy, jaki program będą realizować i jak będą się ze sobą łączyć.

Wyjątkowość obecnego okresu polega nie tylko na tym, że zmienia się równowaga sił między krajami i grupami państw, ale także na tym, że w każdym większym państwie i sojuszu trwa poważny kryzys wewnętrzny. Kryzysy istnieją w Chinach, USA, Europie i Japonii, a w Rosji i Indiach zachodzą złożone procesy transformacyjne. Wiele będzie zależeć nie od relacji międzypaństwowych, ale od toczących się równolegle wewnętrznych procesów politycznych. Czekają nas bardzo niebezpieczne dekady. Początek XX wieku był prawdopodobnie ostatnim okresem podobnego niebezpieczeństwa, kiedy to w każdym większym państwie dochodziło do równoczesnych poważnych wstrząsów i konfliktów między nimi. Obecne czasy są jeszcze bardziej niebezpieczne, ponieważ istnieje więcej podmiotów i dodatkowy czynnik w postaci broni jądrowej. Dlatego kluczowe jest, abyśmy z jednej strony szczerze przyznali się do wrogiego charakteru naszych relacji i faktu, że taki pozostanie, a z drugiej strony systematycznie pracowali nad znalezieniem sposobów pokojowego współistnienia, ponieważ jesteśmy już na krawędzi kryzysu nuklearnego.

W świetle obecnych wydarzeń politycznych w kraju, jak ocenia Pan rolę i przyszłość Niemiec w Europie? Jak Pan wyjaśni szczególną trudną sytuację i ładunek emocjonalny w obecnych stosunkach niemiecko-rosyjskich?

Niemcy znajdują się obecnie w stanie wielkiej wewnętrznej niepewności politycznej. Nie wiemy nawet, jak kraj będzie wyglądał politycznie za kilka lat, biorąc pod uwagę niezaprzeczalny upadek tradycyjnych partii i wzrost nowych sił – zarówno po prawej, jak i po lewej stronie. Jak dotąd nie jest jasne, jak potoczy się ta walka polityczna.

Oczywiście, Niemcy dążą do umocnienia swojej pozycji lidera w Europie i kształtowania transformacji Unii Europejskiej. Jednocześnie jednak nasilają się wewnętrzne problemy gospodarcze, a my jesteśmy świadkami zauważalnego spowolnienia gospodarczego. Utrata przewagi przemysłowej i technologicznej przez Niemcy będzie stopniowo zmniejszać ich znaczenie i przestanie być kluczowym czynnikiem geopolitycznym. Obecnie jednak sytuacja charakteryzuje się dużą nieprzewidywalnością.

W grę wchodzą tu liczne emocje, ponieważ Niemcy przez lata były najważniejszym partnerem Rosji w Europie, a relacje między Rosją a UE pod wieloma względami budowane były wokół tej osi. Dlatego ich zerwanie ma szczególnie emocjonalny charakter: jesteśmy świadkami skrajnie wrogiej retoryki z obu stron i, niestety, wielokrotnego odwoływania się do mrocznych rozdziałów naszej wspólnej historii.

Prawdopodobieństwo, że wejdziemy w przedłużającą się i szczególnie trudną konfrontację, podsycaną emocjami i odwołaniami historycznymi, jest dość wysokie. Są to trudne relacje, w których bezpośrednie kanały dialogu praktycznie nie istnieją. Niemniej jednak, jeśli uda nam się stopniowo przywrócić możliwość utrzymywania kontaktu i racjonalnego omawiania sytuacji, ten negatywny trend mógłby zostać zahamowany. Jak dotąd jednak należy stwierdzić, że relacje z Niemcami rozwijają się trudniej niż z większością innych państw europejskich.

Podsumowując: jak ocenia Pan obecny stan i perspektywy negocjacji dotyczących Ukrainy w świetle ostatnich działań Stanów Zjednoczonych?

Mówiąc o merytorycznych negocjacjach dotyczących Ukrainy: W istocie, prawdziwe rozmowy toczyły się jedynie przez bardzo krótki okres w styczniu i lutym tego roku [2026] – konkretnie negocjacje w Abu Zabi, które zostały przerwane atakiem USA na Iran. Były to prawdziwe negocjacje z udziałem wysokich rangą wojskowych obu stron, choć strona ukraińska podejmowała próby ich sabotażu. Na przykład, podczas rozmów ukraińskie służby specjalne usiłowały dokonać zamachu na generała Aleksiejewa, który brał udział w tych procesach. Niemniej jednak, odbyła się prawdziwa dyskusja na temat konkretnych kwestii związanych z porozumieniem pokojowym.

Pozytywnym sygnałem jest obecnie to, że strona amerykańska jest zaangażowana nie tylko w rozmowy ze Stevem Witkoffem, ale także z szerszymi delegacjami – w tym z dyrektorem CIA Johnem Ratcliffe’em i Jaredem Kushnerem w roli Specjalnego Wysłannika, a także z przedstawicielami różnych agencji amerykańskich. Daje to uzasadnioną nadzieję na rozpoczęcie pełnoprawnego procesu dyplomatycznego.

Najważniejszą rzeczą, na którą możemy liczyć, jest wznowienie zaplanowanych, merytorycznych negocjacji, w ramach których tworzone są grupy robocze, a kwestie są omawiane krok po kroku. Nie możemy być pewni szybkiego postępu, ale przynajmniej wyłania się ustrukturyzowany proces negocjacyjny. Jestem przekonany, że Rosja będzie obstawać przy warunkach wcześniej omawianych w Anchorage [na Alasce] i nie zgodzi się na żadne istotne ustępstwa ani daleko idące kompromisy. Niemniej jednak, kluczowe jest teraz, aby ten proces w ogóle się rozpoczął.

Panie Kaschin, dziękuję bardzo za wywiad.

Wasilij Kaszyn jest dyrektorem Centrum Kompleksowych Studiów Europejskich i Międzynarodowych (CCEIW) na Moskiewskim Państwowym Uniwersytecie Badawczym „HSE”. Jest również starszym pracownikiem naukowym w Centrum Studiów nad Chinami i Projektami Regionalnymi w Moskiewskim Uniwersytecie Państwowym (MGIMO), wykładowcą w Katedrze Bezpieczeństwa Międzynarodowego na Wydziale Polityki Światowej Uniwersytetu Moskiewskiego (MSU) oraz kandydatem nauk politycznych. Jest członkiem Rady Polityki Zagranicznej i Obronnej (SVOP).

Zdjęcie na okładce: © Tilo Gräser

Transhumanizm i posthumanizm: prosty przewodnik po dwóch ważnych ideologiach

Transhumanizm i posthumanizm:

prosty przewodnik

po dwóch ważnych ideach

Posted by Marucha w dniu 2026-10-04 marucha/transhumanizm-i-posthumanizm-prosty-przewodnik-po-dwoch-waznych-ideach

Terminy te coraz częściej pojawiają się w dokumentach Kościoła, debatach politycznych i dyskusjach o nowych technologiach. Oto, co właściwie oznaczają, skąd się wywodzą i dlaczego mają znaczenie.

Zanim zaczniemy: w tym artykule transhumanizm i posthumanizm przedstawione są na ich własnych zasadach, z szeroko rozumianej świeckiej i filozoficznej perspektywy. Celem jest najpierw zrozumienie, co rzeczywiście głoszą te nurty, a dopiero potem ich ocena. W końcowej części krótko przedstawiono miejsce myśli katolickiej — a konkretnie nauczania papieża Leona XIV — wobec obu tych kierunków.


Dwa pojęcia coraz częściej pojawiają się w dokumentach watykańskich, encyklikach papieskich i debatach dotyczących etyki technologii: transhumanizm i posthumanizm. Niekiedy używa się ich zamiennie, czasem są ze sobą mylone, a często także błędnie rozumiane. Nie oznaczają tego samego. Łączy je zainteresowanie tym, co dzieje się z człowiekiem w epoce gwałtownie rozwijających się technologii. Wyrastają jednak z różnych tradycji intelektualnych, przedstawiają odmienne argumenty i mają inne konsekwencje.

Skąd wzięły się te idee?

Termin „transhumanizm” stworzył biolog Julian Huxley — brat Aldousa Huxleya, autora Nowego wspaniałego świata — w eseju z 1957 roku zatytułowanym po prostu „Transhumanism”. Huxley twierdził, że człowiek może i powinien wykorzystywać naukę oraz technologię do przekraczania swoich obecnych ograniczeń biologicznych.

Idea ta miała wcześniejsze źródła: można ich szukać w oświeceniowym przekonaniu o możliwości doskonalenia człowieka, w wizji Francisa Bacona, który postrzegał naukę jako narzędzie podporządkowania sobie natury, a także w koncepcji Übermenscha Nietzschego. Transhumaniści zwykle jednak ostrożnie podchodzą do tego ostatniego związku, z oczywistych względów historycznych.

Współczesny ruch transhumanistyczny ukształtował się w latach 80. i 90. XX wieku, głównie w Kalifornii. Max More, urodzony w Wielkiej Brytanii filozof, który osiadł w Los Angeles, założył w 1991 roku Extropy Institute i rozwinął koncepcję, którą określał mianem „ekstropianizmu”. Jej podstawą były takie idee jak nieustanny postęp, samodoskonalenie, praktyczny optymizm i inteligentne wykorzystanie technologii.

W 1998 roku oksfordzki filozof Nick Bostrom — dziś prawdopodobnie najbardziej wpływowy myśliciel transhumanistyczny — współtworzył World Transhumanist Association, później przemianowane na Humanity+, które zapewniło temu ruchowi zaplecze akademickie i organizacyjne.

Bostrom definiuje transhumanizm jako „sposób myślenia o przyszłości oparty na założeniu, że obecna postać gatunku ludzkiego nie jest końcem naszego rozwoju, lecz raczej stosunkowo wczesnym jego etapem”. Celem nie jest zastąpienie człowieka, lecz jego udoskonalenie — za pomocą biotechnologii, inżynierii genetycznej, sztucznej inteligencji, a w przyszłości także nanotechnologii — aż do momentu, w którym uda się przezwyciężyć biologiczne ograniczenia związane z chorobami, pogorszeniem sprawności poznawczej i śmiercią.

Posthumanizm ma inną genealogię intelektualną. Termin ten upowszechnił się w latach 90. XX wieku za sprawą takich badaczek jak Donna Haraway — której „Manifest cyborga” z 1985 roku jest jednym z tekstów założycielskich tego nurtu — oraz N. Katherine Hayles. W swojej książce How We Became Posthuman z 1999 roku Hayles analizowała zacieranie granicy między człowiekiem a maszyną w cybernetyce i teorii informacji.

Podczas gdy transhumanizm jest w dużej mierze nurtem angloamerykańskim i nastawionym optymistycznie, posthumanizm czerpie więcej z francuskiej teorii filozoficznej — m.in. z Deleuze’a i Guattariego, Foucaulta czy Derridy — i jest znacznie bardziej sceptyczny, a przynajmniej ambiwalentny, wobec kierunku, w którym prowadzą te przemiany.

Na czym polega różnica?

Najprościej można to ująć tak: transhumanizm chce uczynić człowieka lepszym, podczas gdy posthumanizm pyta, czy człowiek jako trwała kategoria filozoficzna w ogóle jeszcze istnieje.

Transhumanizm jest w istocie „ulepszonym humanizmem”. Bierze projekt oświeceniowy — przekonanie, że dzięki rozumowi i nauce można poprawić ludzką kondycję — i przyspiesza go za pomocą technologii. Wierzy w pojedynczego człowieka, w jego możliwości rozwoju i w wartość tego rozwoju. Jak zauważają jego krytycy, jest przy tym konsekwentnie optymistyczny, niekiedy aż do naiwności. Jego celem jest istota, która pozostaje rozpoznawalnie ludzka, ale jest zarazem inteligentniejsza, zdrowsza, żyjąca dłużej, a w przyszłości być może nawet nieśmiertelna.

Posthumanizm jest bardziej radykalny i filozoficznie bardziej niepokojący. Nie chodzi w nim jedynie o udoskonalenie człowieka. Nurt ten podważa całą koncepcję „człowieka” jako znaczącej i stabilnej kategorii.

Donna Haraway zasłynęła stwierdzeniem, że „wolałaby być cyborgiem niż boginią”. Wyrażała w ten sposób przekonanie, że woli złożoną, hybrydyczną rzeczywistość istoty już uwikłanej w relacje z maszynami od nostalgicznej wizji czystej i autonomicznej natury ludzkiej. Posthumanizm podważa rozróżnienia między człowiekiem a zwierzęciem, człowiekiem a maszyną oraz naturą a kulturą. W swoich najbardziej rozwiniętych postaciach jest krytyką samego humanizmu — a więc założenia, że „człowiek” jest szczególną, uprzywilejowaną kategorią, której należy się szczególna troska moralna.

Kto jest ich głównym przedstawicielem?

Najważniejszymi przedstawicielami transhumanizmu są Nick Bostrom, filozof z Oksfordu, Ray Kurzweil, futurysta związany z Google, Yuval Noah Harari, historyk i autor książki Homo Deus, oraz Eliezer Yudkowsky, teoretyk sztucznej inteligencji. W ostatnich latach jednym z najbardziej widocznych praktycznych przejawów transhumanistycznych ambicji stał się projekt Neuralink Elona Muska, którego celem jest tworzenie interfejsów mózg–komputer wszczepianych do ludzkiej czaszki.

Do najważniejszych przedstawicieli posthumanizmu należą Donna Haraway, badaczka feministycznych studiów nad nauką, N. Katherine Hayles, zajmująca się teorią literatury i cybernetyką, filozofka Rosi Braidotti, autorka książki The Posthuman, oraz Cary Wolfe, badacz literatury. Ich prace są mniej widoczne w przestrzeni komercyjnej niż działalność transhumanistów, ale wywarły znaczący wpływ na sposób, w jaki przedstawiciele nauk humanistycznych myślą o relacji człowieka i technologii.

Dlaczego ma to znaczenie?

Idee te nie są już zamknięte w akademickich seminariach i prezentacjach start-upów z Doliny Krzemowej. Wpływają na decyzje inwestycyjne dotyczące bilionów dolarów, strategie rządowe dotyczące sztucznej inteligencji, politykę bioetyczną, a także na sposób, w jaki przedstawiciele największych firm technologicznych postrzegają samych siebie i przyszłość człowieka.

Kiedy Elon Musk mówi o przekształceniu ludzkości w gatunek „multiplanetarny” jako sposobie na zapewnienie jej przetrwania albo o połączeniu człowieka ze sztuczną inteligencją, aby uniknąć „pozostania w tyle” za superinteligencją, porusza się w ramach myślenia zasadniczo transhumanistycznego. Kiedy natomiast badacze twierdzą, że granica między człowiekiem a maszyną już tak bardzo się zatarła, że straciła znaczenie, mamy do czynienia z posthumanizmem.

Pytania, które stawiają oba te nurty, są rzeczywiste i ważne. Czy powinniśmy wykorzystywać technologie genetyczne do eliminowania chorób dziedzicznych? Czy należy rozwijać interfejsy mózg–komputer, które zwiększałyby ludzkie możliwości poznawcze? W którym momencie udoskonalenie człowieka staje się jego przekształceniem? Kiedy istota powstała dzięki tym technologiom przestaje być człowiekiem w jakimkolwiek znaczącym sensie — i czy ma to znaczenie?

Jakie są ich słabe strony?

Oba nurty mają istotne słabe punkty, na które wskazują zarówno ich świeccy, jak i religijni krytycy.

Najbardziej podstawowy zarzut wobec transhumanizmu dotyczy tego, kto będzie korzystał z jego osiągnięć. Proponowane technologie — udoskonalenia genetyczne, wydłużanie życia czy zwiększanie możliwości poznawczych — przynajmniej początkowo będą niezwykle kosztowne. W rezultacie zamiast udoskonalenia ludzkości może dojść do powstania nowego rodzaju nierówności: między tymi, których stać będzie na „udoskonalanie” siebie, a tymi, których nie będzie na to stać.

Leon Kass, bioetyk i były przewodniczący Prezydenckiej Rady ds. Bioetyki za prezydentury George’a W. Busha, określił to mianem „zniesienia człowieka”, nawiązując do określenia C.S. Lewisa. Chodzi o ryzyko, że projekt udoskonalania człowieka, jeśli będzie realizowany bez moralnych ograniczeń, doprowadzi do zniszczenia właśnie tego, co miał udoskonalić — człowieczeństwa.

Drugą słabością jest stosunek transhumanizmu do śmierci. Transhumanizm traktuje śmierć jako problem, który należy rozwiązać, niemal jak błąd konstrukcyjny wymagający naprawy. Tymczasem założenie, że śmierć jest po prostu czymś złym, a nieśmiertelność — czymś jednoznacznie pożądanym, jest z filozoficznego punktu widzenia znacznie bardziej dyskusyjne, niż zwykle przyznają transhumaniści.

Słynny argument Bernarda Williamsa głosił, że nieśmiertelność mogłaby być nie błogosławieństwem, lecz przekleństwem: życie pozbawione kresu stałoby się w końcu nie do zniesienia, ponieważ ludzkie motywacje są związane z doświadczeniem skończoności. Argument ten do dziś nie doczekał się przekonującej odpowiedzi.

Najgłębszy problem posthumanizmu polega na tym, że podważając „człowieka” jako stabilną kategorię, podważa on zarazem samo pojęcie ludzkiej godności, na którym ostatecznie musi opierać się każda etyka technologii. Jeśli nie ma znaczącej różnicy między człowiekiem a istotą nie-ludzką, trudno wyjaśnić, dlaczego człowiekowi należy się szczególna ochrona moralna — albo dlaczego cierpienie osoby miałoby mieć większe znaczenie niż nieprawidłowe działanie maszyny. Posthumanizm potrafi z dużą subtelnością opisywać zacieranie granic, trudniej natomiast przychodzi mu odpowiedź na pytanie, dlaczego miałoby nas to obchodzić.

Drugą słabością jest tendencja do tego, co krytycy nazywają „techno-determinizmem” — przekonania, że skoro granica między człowiekiem a maszyną już się zaciera, to musi i powinna zacierać się jeszcze bardziej, a sprzeciw wobec tego procesu jest jedynie wyrazem nostalgii. To jednak nie wynika logicznie z samego faktu zachodzenia takiego procesu. To, że coś się dzieje, nie oznacza jeszcze, że jest to pożądane.

Gdzie w tym wszystkim znajduje się Leon XIV?

Stosunek papieża Leona XIV do tych zagadnień cechuje poczucie pilności. W encyklice Magnifica Humanitas, poświęconej sztucznej inteligencji, oraz w dokumencie Międzynarodowej Komisji Teologicznej Quo Vadis, Humanitas? — oba dokumenty bezpośrednio odnoszą się do transhumanizmu i posthumanizmu — stanowisko katolickie nie sprowadza się ani do prostego odrzucenia postępu technologicznego, ani do jego bezkrytycznej akceptacji.

Krytyka transhumanizmu ze strony Kościoła dotyczy jego antropologii: założenia, że człowiek jest w istocie zbiorem zdolności, które należy nieustannie udoskonalać, zamiast osobą — jednością ciała i duszy — której godność poprzedza i stanowi podstawę wszelkich osiągnięć. Krytyka posthumanizmu dotyczy natomiast jego epistemologii: podważenie człowieka jako stabilnej kategorii usuwa zarazem fundament, na którym opiera się moralna troska o osoby.

Wobec obu tych nurtów tradycja katolicka proponuje nie statyczne ani nostalgiczne rozumienie natury ludzkiej, lecz rozumienie dynamiczne. Człowiek jest powołany do rozwoju, do kształtowania świata oraz wykorzystywania swojej inteligencji i kreatywności w służbie dobru wspólnemu. Ten rozwój ma jednak swój porządek i cel — jest podporządkowany godności każdej osoby, dobru wspólnoty i temu, co Leon XIV podczas audiencji 23 września określił jako postęp „ożywiany i kierowany przez miłość”. W obliczu każdej nowej technologii tradycja ta powraca więc do pytania nie tylko: „czy możemy?”, lecz także: „dla kogo?”

Daniel Esparza https://pl.aleteia.org

Boty generują 57% ruchu w sieci. Teoria „martwego internetu” potwierdzona doświadczalnie.

Boty generują 57% ruchu w sieci.

Teoria martwego internetu

przestaje być konspiracją

admin3 ndz., 04/10/2026 – zmianynaziemi/boty-generuja-57-ruchu-w-sieci-teoria-martwego-internetu-przestaje-byc-konspiracja

Źródło: AI Generated

Cloudflare odnotował w czerwcu 2026 roku, że boty generują 57% wszystkich zapytań do stron internetowych. Oznacza to, że ruch generowany przez sztuczną inteligencję po raz pierwszy przeważył nad aktywnością ludzi. Matthew Prince, dyrektor generalny Cloudflare, przyznał, że tempo tego procesu przekroczyło jego wcześniejsze prognozy. Zjawisko to wiąże się z teorią martwego internetu, która zakłada, że większość treści i interakcji w sieci nie jest już wynikiem ludzkiej aktywności, lecz efektem działania zautomatyzowanych algorytmów.

Video URL

https://zmianynaziemi.pl/media/oembed?url=https%3A//www.youtube.com/watch%3Fv%3DV8sXijj3R6Q&max_width=800&max_height=600&hash=1rIitMDKF5jJ1dhSMl9Cbi0Vr1_9B7qwCpPv_Kgj7hs

Teoria martwego internetu pojawiła się na forach internetowych w 2018 roku, jednak szeroką rozpoznawalność zyskała w 2021 roku. Jej głównym propagatorem stał się użytkownik o pseudonimie IlluminatiPirate, który w eseju opublikowanym na forum Agora Road’s Macintosh Cafe postawił tezę, że autentyczny internet, w którym ludzie samodzielnie tworzyli treści i komunikowali się ze sobą, przestał istnieć około 2016 roku. Według tej koncepcji przestrzeń cyfrowa została przejęta przez boty i algorytmy, które imitują ludzkie zachowania poprzez masowe generowanie polubień, komentarzy oraz udział w głosowaniach.

Obecny stan sieci potwierdzają dane z sierpnia 2026 roku opublikowane przez Pew Research. Badanie wykazało, że 35% stron internetowych opublikowanych po listopadzie 2022 roku, czyli po premierze ChatGPT, wykazuje znaczące cechy autorstwa sztucznej inteligencji. Analiza losowej próbki 10 000 stron z lipca 2026 roku wskazała, że 10% z nich zostało napisanych przez AI, jednak po odfiltrowaniu starszych zasobów odsetek ten wzrósł ponad trzykrotnie. Firma SEO Graphite szacuje, że ponad połowa wszystkich nowych artykułów w języku angielskim powstaje przy udziale AI.

Video URL

https://zmianynaziemi.pl/media/oembed?url=https%3A//www.youtube.com/watch%3Fv%3DSZl9a9iVP_g&max_width=800&max_height=600&hash=7JvJFVxzN2irMxb8Z_tdvGwfpLLze4__mk1IBPXq-dA

Wzrost aktywności agentów AI jest gwałtowny. Firma HUMAN odnotowała, że ruch generowany przez te narzędzia wzrósł o 7 851% w ciągu jednego roku. Agenty te nie tylko tworzą treści, ale coraz częściej służą do wyszukiwania informacji. Odczytują one zawartość stron i wyciągają z nich dane, aby sformułować odpowiedź dla użytkownika, jednak nie klikają w reklamy i nie przechodzą do linków zewnętrznych. Dla właścicieli małych witryn i wydawców oznacza to utratę przychodów przy jednoczesnym obciążeniu infrastruktury serwerowej przez boty.

Analitycy zachowują ostrożność w interpretacji tych danych. Rudy Jan z firmy Pitchbook zauważa, że mimo braku pełnych danych, większość dostępnych wskaźników potwierdza wzrost aktywności botów. Ksenia Tenisheva, dyrektor programów socjologicznych w Szkole Obliczeniowych Nauk Społecznych EUSPb, określa teorię martwego internetu mianem trafnej metafory lęków użytkowników i podkreśla, że nie ma jeszcze empirycznego potwierdzenia dokładnego procentowego udziału botów w całej produkcji treści i reklam.

Image

W obliczu dominacji algorytmów ludzie zaczęli migrować do zamkniętych przestrzeni cyfrowych. Obserwuje się wzrost popularności aplikacji takich jak Discord i WhatsApp oraz tzw. ciemnych sieci społecznościowych, gdzie dostęp jest ograniczony i trudniej o infiltrację przez boty. Publiczna sieć WWW staje się w tym modelu jedynie witryną, na której większość interakcji odbywa się między systemami AI, podczas gdy realni użytkownicy przenoszą swoją komunikację do prywatnych, szyfrowanych kanałów.

Video URL

https://zmianynaziemi.pl/media/oembed?url=https%3A//www.youtube.com/watch%3Fv%3DWIPgISQ5Bhg&max_width=800&max_height=600&hash=HSSaauDFQz9kOz1i-NsnW7NNfwMi63n46YrevPObCY0

Źródła:

https://en.wikipedia.org/wiki/Dead_Internet_theory

https://time.com/7316046/sam-altman-dead-internet-theory

https://www.researchgate.net/publication/382118410_Dead_I…