Nasze nadmierne imperialne rozszerzenie rozpoczęło się 25 lat temu od wojny z terroryzmem. Teraz zbliża się ponury koniec wraz z wojną Donalda Trumpa z Iranem.
Donald Trump, którego wojna z Iranem jest największym strategicznym błędem w historii Stanów Zjednoczonych, nie jest odpowiedzialny za początek upadku amerykańskiego imperium, ale ponosi odpowiedzialność za jego katastrofalny koniec.
To już koniec.
Bazy USA w bogatej w ropę naftową Zatoce Perskiej zostały uszkodzone lub zniszczone i spodziewam się, że nie zostaną odbudowane. Nasi sojusznicy, nawet ci w Europie, odwracają się od nas. Dekadencja i niemoralność amerykańskiego społeczeństwa, ucieleśnione wulgarnością, otępiającą ignorancją i okrucieństwem Trumpa, są cechami definiującymi imperium. Globalne Południe, zbulwersowane rażącym lekceważeniem przez imperium międzynarodowego prawa humanitarnego – w tym jego przyzwoleniem na ludobójstwo w Strefie Gazy – postrzega nas jako wroga. Więzienie Abu Ghraib mogło zniknąć z naszej zbiorowej pamięci, ale dla reszty świata obrazy amerykańskich żołnierzy i kontrahentów sadystycznie upokarzających i torturujących uwięzionych Irakijczyków zastąpiły „disneyowską” wersję Ameryki, którą kiedyś kreowaliśmy. Wojna z Iranem, która zakłóciła globalne dostawy ropy, szybko spycha światową gospodarkę na skraj przepaści.
Toniemy. I zabieramy ze sobą wielu.
Osama bin Laden może spoczywać w wodnym grobie na Morzu Arabskim. Al-Kaida może być zaledwie cieniem samej siebie. Ale najgłębsze pragnienia bin Ladena spełniły się w ciągu ostatnich dwudziestu pięciu lat dzięki poważnym błędom w kalkulacjach imperium – roztrwonieniu bilionów dolarów na militarne klęski i dojściu do władzy naszej wersji „Ubu Roi”, Donalda J. Trumpa.
Zamiast pokonać rzekomych wrogów, Stany Zjednoczone pozwoliły im rosnąć w siłę. One i ich kolonia, Izrael, są najbardziej znienawidzonymi narodami na świecie. Każdy postęp Iranu w asymetrycznej wojnie z imperium jest witany z aplauzem na całym świecie.
Upokarzające porażki, marnotrawstwo zasobów i co najmniej 8 bilionów dolarów wydanych na kolejne wojny, które pochłonęły szacunkowo 4,5 do 4,8 miliona ofiar, doprowadziły do wyniszczenia imperium. Jego infrastruktura rozpada się. Demokratyczne instytucje są bezsilne. Imperium przetrwało dzięki niemożliwemu do utrzymania zadłużeniu w wysokości 40 bilionów dolarów. Perły demokracji, takie jak system edukacji, uczciwe wybory i wolna prasa, zostały zdyskredytowane i zdeprecjonowane.
Pozbawiona praw klasa robotnicza, sparaliżowana niepewnością ekonomiczną i rządem, który stopniowo demontuje programy socjalne utrzymujące biednych ludzi na powierzchni, jest pod wpływem propagandy wmawiana, że widoczny upadek jest dziełem zdrajców i wewnętrznych wrogów. To skłoniło zwolenników Trumpa do zwrócenia się przeciwko samym instytucjom i ideałom, które miały podtrzymywać demokrację. Zwyczajowi cele faszyzmu – „radykalna lewica”, muzułmanie, imigranci, intelektualiści, artyści, osoby czarnoskóre i dziennikarze – są prześladowani na mocy przepisów takich jak ustawa o szpiegostwie. Kłamstwa przenikają media, wzmacniając samooszukiwanie się, że gdy tylko wewnętrzni wrogowie zostaną uciszeni lub wykorzenieni, powrócą dni chwały imperium – czasy hiper-nacjonalizmu, patriarchatu, bezpieczeństwa pracy i białej supremacji.
Przemoc wobec wrogów wewnętrznych i oszustwa wyborcze są otwarcie popierane przez Trumpa i jego otoczenie, pochlebców, klaunów, oszustów i chrześcijańskich faszystów. Próba przekupienia wyborców obietnicą 5000 dolarów w przypadku zwycięstwa Republikanów w wyborach uzupełniających – w połączeniu z pogardą Trumpa dla porządku konstytucyjnego – to jawne przyznanie, że amerykańska demokracja to farsa.
George W. Bush, powołany na urząd prezydenta dekretem sądowym, zasiał te ziarna bezprawia i bezkarności. Trump sprawił, że rozkwitły.
Bandyci z Służby Imigracyjnej i Celnej (ICE), zamaskowani i cieszący się taką samą bezkarnością, jaka umożliwiła tortury i zabijanie niewinnych w Iraku i Afganistanie, terroryzują amerykańskie miasta. Przeprowadzają naloty w stylu wojskowym na nieuzbrojonych cywilów, niczym nie różniące się od tych przeprowadzanych przez imperium w Falludży czy prowincji Helmand w Afganistanie. Tworzą sieć nędznych wewnętrznych obozów koncentracyjnych.
Narzędzia zniewalania stosowane przez imperium za granicą – w tym ograniczanie swobód obywatelskich i wprowadzenie masowej inwigilacji – zostały zalegalizowane w kraju wraz z uchwaleniem Patriot Act, wraz z jego listami obserwacyjnymi, informatorami oraz profilowaniem rasowym i religijnym.
Upadające imperia narzucają swoim obywatelom tyranię, która jest aż nazbyt dobrze znana tym podporządkowanym za granicą.
Byłem na Bliskim Wschodzie, kiedy wszystko poszło nie tak. Prawie cały świat muzułmański był przerażony atakami z 11 września. Odbyły się masowe publiczne manifestacje solidarności, w tym czuwania przy świecach w Iranie. Gdybyśmy budowali na tym współczuciu, zamiast demonizować muzułmanów i zadawać cierpienie i śmierć milionom ludzi na Bliskim Wschodzie, bylibyśmy dziś o wiele bezpieczniejsi.
Zamiast tego piliśmy do syta z trującego eliksiru nacjonalizmu. Naiwnie wierzyliśmy, że zostaliśmy zaatakowani – jak powiedział Bush – ponieważ „nienawidzą naszych wolności”, a nie z powodu naszego poparcia dla apartheidu i ludobójczego państwa Izrael, naszej bezdusznej obojętności wobec ludzkiego życia poza naszymi granicami – w tym zabicia ponad miliona ludzi w Iraku w wyniku sankcji USA – i naszego poparcia dla brutalnych arabskich dyktatur.
Wśród zniszczeń, jakie pozostawiły po sobie nasze niekończące się wojny, znajdują się: zagłada całych miast, 940 000 bezpośrednich ofiar na terenach objętych konfliktem zbrojnym po 11 września, od 3,6 do 3,8 miliona pośrednich ofiar oraz 38 milionów przesiedleńców.
Porywacze wybrali masową śmierć i zniszczenie na tle panoramy miasta, aby wysłać wiadomość. Mówili językiem, którego ich nauczyliśmy. To przesłanie, które nasze myśliwce, pociski i drony dostarczyły z Wietnamu do Iraku. Nie posłuchaliśmy. Naiwnie wierzyliśmy, że możemy przekształcić Bliski Wschód na nasze podobieństwo, za pomocą naszej armii.
Porażka wojny z terroryzmem to nie tylko porażka moralna. To porażka strategiczna. Odmówiliśmy zadania oczywistego pytania: dlaczego tak wielu ludzi poza naszymi granicami odczuwało wobec nas tak silną wrogość, że byli gotowi zabić siebie i tysiące naszych współobywateli?
Ci z nas, którzy odważyli się zadać te pytania dwadzieścia pięć lat temu, zostali oczernieni jako zwolennicy terroryzmu i uciszeni.
Jedynym sposobem na pokonanie terroryzmu jest izolowanie tych, którzy dokonują aktów terrorystycznych w ich własnych społeczeństwach. Chodzi o budowanie sieci zrozumienia i solidarności. My zrobiliśmy coś przeciwnego. Staliśmy się terrorystami, których rzekomo pokonaliśmy. Zrobiliśmy dokładnie to, czego oczekiwał od nas Bin Laden. Pokonaliśmy samych siebie.
Trump przewodzi ostatniemu aktowi.
Źródło: Osama Bin Trumphttps://chrishedges.substack.com/p/osama-bin-trump?utm_source=post-email-title&publication_id=778851&post_id=215418509&utm_campaign=email-post-title&isFreemail=true&r=3uby4s&triedRedirect=true&utm_medium=email
Prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump poinformował w poniedziałek, 14 września 2026 r., że Ukraina zgodziła się nie atakować rosyjskich celów energetycznych, a Rosja zobowiązała się do analogicznego postępowania. Jednocześnie stwierdził, że wzrost światowych cen oleju napędowego wynika głównie z wojny rosyjsko-ukraińskiej, a nie z konfliktu z Iranem.
Oświadczenie padło dzień po tym, jak Trump podczas wizyty w Irlandii wezwał Wołodymyra Zełenskiego do zaprzestania uderzeń w rosyjskie rafinerie i instalacje produkujące olej napędowy. „Pan Zełenski musi zrobić jedną rzecz. Musi przestać niszczyć olej napędowy w Rosji. Niech atakuje inne cele, ale nie olej napędowy, ponieważ powoduje to niedobory” – powiedział amerykański prezydent dziennikarzom na polu golfowym w Doonbeg. Dodał, że rozmawiał już na ten temat z ukraińskim przywódcą i że „szkodzi to światu”. Podkreślił też, że problem nie wynika z sytuacji na Bliskim Wschodzie.
Ceny oleju napędowego osiągnęły w ostatnich dniach historyczne maksima. W Stanach Zjednoczonych średnia cena galona diesla przekroczyła 6 dolarów i w niedzielę wynosiła około 6,20 dolara, co oznacza wzrost o niemal 65 proc. od końca lutego, gdy Stany Zjednoczone i Izrael rozpoczęły działania przeciwko Iranowi. W Polsce olej napędowy kosztuje obecnie średnio około 8,64–8,76 zł za litr, a na niektórych stacjach cena zbliża się do 9 zł. Analitycy przewidują dalsze podwyżki w najbliższych dniach.
Konflikt na Bliskim Wschodzie, trwający od lutego, poważnie ograniczył eksport ropy i produktów naftowych z regionu Zatoki Perskiej, w tym przez cieśninę Ormuz. Jednocześnie Ukraina od miesięcy prowadzi kampanię ataków dronami dalekiego zasięgu na rosyjskie rafinerie. Uderzenia te zmniejszyły produkcję paliw w Rosji, wywołały niedobory na rynku wewnętrznym i skłoniły Moskwę do wprowadzenia zakazu eksportu oleju napędowego. Rosja, jeden z największych światowych producentów i eksporterów diesla, wycofała z rynku znaczące ilości paliwa.
Eksperci wskazują, że oba konflikty nakładają się na siebie i obciążają globalny system rafineryjny. Międzynarodowa Agencja Energetyczna odnotowała, że w sierpniu eksport diesla i oleju gazowego z krajów Zatoki spadł do zaledwie około jednej czwartej poziomu sprzed wojny z Iranem. Ukraińskie ataki na rosyjskie instalacje dodatkowo pogłębiły niedobory produktów rafinowanych.
Ukraina traktuje rosyjską infrastrukturę naftową jako legalny cel wojskowy. Kijów argumentuje, że przemysł energetyczny finansuje rosyjską inwazję i zasila armię. Ataki mają osłabić zdolności wojenne Moskwy i zmniejszyć jej przychody z eksportu. Jeszcze 11 września prezydent Zełenski zaproponował Rosji „rozejm energetyczny” – wzajemne powstrzymanie się od ataków na obiekty energetyczne – oraz odblokowanie żeglugi na Morzu Czarnym. Zaznaczył, że jeśli Rosja będzie uderzać w ukraiński system energetyczny, Ukraina odpowie analogicznie.
Kreml przyjął wezwanie Trumpa pozytywnie. Rzecznik Dmitrij Pieskow oświadczył, że każde wezwanie do zaprzestania ataków na cywilną infrastrukturę gospodarczą zasługuje na poparcie. Jednocześnie Moskwa podkreśliła, że główna przyczyna zaburzeń na światowych rynkach energetycznych leży w eskalacji w regionie Zatoki Perskiej. Nie potwierdzono oficjalnie istnienia nowego, formalnego porozumienia ogłoszonego przez Trumpa. Zełenski zapowiada, że podczas ewentualnego spotkania z Trumpem w Nowym Jorku pod koniec września będzie zabiegał o zawieszenie broni w sferze energetycznej i na Morzu Czarnym.
Wysokie ceny paliw stają się istotnym czynnikiem politycznym przed listopadowymi wyborami uzupełniającymi w Stanach Zjednoczonych. Diesel napędza transport towarowy, rolnictwo i przemysł, więc jego drożyzna przekłada się na inflację i koszty życia. Administracja Trumpa wielokrotnie wskazywała ataki ukraińskie jako jeden z elementów „szoku energetycznego”, obok wojny z Iranem. Sekretarz skarbu Scott Bessent mówił wcześniej o presji cenowej wynikającej z niszczenia rosyjskich aktywów energetycznych.
Trump nie podał szczegółów dotyczących momentu zawarcia rzekomego porozumienia, jego zakresu ani mechanizmów weryfikacji. Obie strony konfliktu regularnie atakują infrastrukturę energetyczną przeciwnika, a zima zbliża się zarówno na Ukrainie, jak i w Rosji. Wzajemne uderzenia w rafinerie, elektrownie i sieci przesyłowe stanowią ważny element strategii obu stron.
Ogłoszenie Trumpa wpisuje się w szersze wysiłki amerykańskiej dyplomacji zmierzające do deeskalacji i ewentualnego porozumienia pokojowego. Specjalni wysłannicy prowadzą rozmowy zarówno z Kijowem, jak i Moskwą. Częściowe zawieszenie ataków na cele energetyczne mogłoby stanowić pierwszy krok, ale dotychczasowe doświadczenia pokazują, że takie deklaracje bywają krótkotrwałe.
Dla Polski i Europy Środkowej rosnące ceny oleju napędowego oznaczają wyższe koszty transportu i produkcji. Krajowy rynek paliw jest silnie powiązany z notowaniami ropy Brent, które przekroczyły 100–110 dolarów za baryłkę. Dalszy rozwój sytuacji zależy od tego, czy ogłoszone przez Trumpa zobowiązania zostaną potwierdzone i przestrzegane przez obie strony, a także od przebiegu konfliktu na Bliskim Wschodzie.
Dwie główne uroczystości upamiętniające 11 września, upamiętniające 25. rocznicę ataków terrorystycznych, odbyły się w piątek w nowojorskiej Strefie Zero oraz w Pentagonie w Waszyngtonie. Prezydent Trump wziął udział w nabożeństwie żałobnym w Pentagonie, natomiast wiceprezydent J.D. Vance był obecny na nabożeństwie żałobnym w Strefie Zero.
Sekretarz obrony Pete Hegseth również przewodniczył uroczystościom żałobnym w Pentagonie, ale podczas corocznego nabożeństwa żałobnego w Nowym Jorku Vance najwyraźniej pozostał w tle i przysłuchiwał się z widowni odczytywaniu nazwisk.
W swoich przemówieniach Trump i Hegseth próbowali powiązać trwającą wojnę z Iranem z wydarzeniami z 11 września 2001 roku. Obaj starali się przedstawić obecne działania przeciwko Iranowi jako kontynuację globalnej wojny z terroryzmem.
„ Składamy hołd żołnierzom, którzy pracują teraz nad tym, aby największy sponsor terroryzmu na świecie, Islamska Republika Iranu , nigdy nie weszła w posiadanie broni jądrowej” – powiedział Trump w Pentagonie.
Hegseth przemawiał krótko przed prezydentem i oświadczył, że siły zbrojne USA pozostają „czujne” wobec „islamskiej teokracji” w Iranie.
„Nasi żołnierze walczą od prawie pół wieku z islamską teokracją, która życzy nam śmierci i świętowała wydarzenia z 11 września” – powiedział.
„Reżim, który od dziesięcioleci wspierał ataki terrorystyczne na Amerykanów, zabijając przy tym tysiące osób, w tym naszych towarzyszy broni w Iraku i Afganistanie. Ale nie wzięli pod uwagę tego prezydenta” – kontynuował szef Pentagonu.
„Będziemy nadal wysyłać terrorystów tam, gdzie ich miejsce – do piekła – i tankowce na dno oceanu, gdzie ich miejsce” – dodał Hegseth. „I dopilnujemy, aby Iran nigdy nie wszedł w posiadanie broni jądrowej”.
Ironią jest, że to bliski sojusznik USA, Arabia Saudyjska, była najbardziej bezpośrednio zaangażowana w tragedię z 11 września , a rodziny ofiar złożyły pozew przeciwko królestwu zarzucając mu współudział państwa i wywiadu w atakach terrorystycznych.
Większość porywaczy z 11 września pochodziła z Arabii Saudyjskiej, a każdy z nich był sunnitą . Iran jest historycznym wrogiem sunnickiego królestwa Arabii Saudyjskiej i wyznaje islam szyicki, który Rijad uważa za „heretycki”.
Próba powiązania Iranu z 11 września również trąci propagandą z czasów Busha . Nie tylko niektórzy neokonserwatywni komentatorzy próbowali wówczas powiązać z tym Teheran, ale kluczowym argumentem był również wydumany „sojusz Saddama Husajna z Al-Kaidą”.
Oczywiście, Saddam był świeckim autokratą partii Baas i w przeszłości próbował prześladować radykalne sekty fundamentalistyczne. Niemniej jednak Irak został najechany natychmiast po Afganistanie, a Saddam został obalony przez siły amerykańskie.
W ostatnich latach, w ostatniej dekadzie wojny zastępczej w Syrii, na pierwszej linii frontu z ISIS i innymi sunnickimi ruchami dżihadystycznymi walczyli zazwyczaj irańscy oficerowie i szyickie milicje. Te ostatnie były często wspierane przez państwa Zatoki Perskiej, a także amerykański wywiad. Jeśli chodzi o politykę Bliskiego Wschodu i Waszyngtonu, nic nie jest takie, jakie się wydaje .
Nie godzi się, doprawdy, nazywać wojny huśtawką. Na huśtawce, co do zasady, ludzie nie giną, bomby nie wybuchają, domy się nie walą, statki nie toną. Co innego na wojnie. Ale, nie trywializując sytuacji, jak inaczej odnosić się do dziwacznego przebiegu wydarzeń w konfrontacji Stanów Zjednoczonych z Iranem? Jak scharakteryzować wojnę która trwa od ponad pół roku, ale przez większość tego czasu nie ma działań wojennych? Jak opisać rozejm, którego nie przestrzegano, ale którego zakończenie nie oznaczało też powrotu do wojny?
Doprawdy więc, mamy w Iranie do czynienia z czymś zupełnie dziwacznym.
Wojną Schrödingera, której rzekomo nie ma, a która jest, i rozejmem Schrödingera, który rzekomo był, a którego realnie nie było, i negocjacjami Schrödingera, które… były, albo i nie były, albo czasem były a czasem nie były, albo miały formę niezobowiązującej wymiany zdań przez pośredników.
Mamy też cieśninę Schrödingera, przez którą przepływają tankowce ale nie przepływają, albo nie przepływają ale przepływają… tak, trudno to nazwać inaczej niż tylko jakąś szaloną huśtawką. Zwłaszcza, jeśli spojrzymy na wykresy cen ropy, które wprawdzie powoli podnoszą swój minimalny pułap, ale jednak ciągle skaczą i spadają – i wydawałoby się, że ich ruchy zależą bardziej od deklaracji Donalda Trumpa na mediach społecznościowych niż od realiów.
Jest to, swoją drogą, zupełnym szaleństwem, które nie ma prawa zaistnieć miejsca na „racjonalnym” wolnym rynku, a które widzimy gołym okiem – jeśli po tym wszystkim, ktoś mi jeszcze będzie próbował mówić o rzekomej racjonalności „ukrytej ręki” wolnego rynku, zaśmieję się w twarz. Ale przecież sedno sprawy to temat zupełnie nie do śmiechu. Wciąż mówimy o wojnie, która trwa, i mimo odległości, wywiera na nas wpływ choćby tylko poprzez ceny paliwa. Co dalej?
Niepewność tylko narasta
Gdy ostatni raz pisałem o Iranie – jak się okazuje, było to już prawie trzy miesiące temu – właśnie udało się wprowadzić w życie wstępne porozumienie, dwumiesięczny rozejm który w domyśle miał pozwolić na negocjacje prawdziwego zakończenia konfliktu. Już wtedy pisałem, że rozejm ten będzie zagrożony, że ogromne siły w Stanach i w Izraelu będą dążyć do zerwania go, lub sprowokowania Iranu do wznowienia wojny, ponieważ dla Izraela i jego amerykańskich stronników, porozumienie, które de facto było znaczącym irańskim zwycięstwem, było po prostu niemożliwe do zaakceptowania.
Dokładnie tak się stało. Nie minęło kilka tygodni, a wojna została wznowiona. Ale, jak już wspomnieliśmy, była to wojna Schrödingera. Sporadyczne wymiany ciosów, bombardowań, a pomiędzy rundami, wiadomości o tym że w tle trwają negocjacje, ale może nie trwają – albo przeciwnie, że teraz to już lada chwila zacznie się prawdziwa burza, ale może jednak się nie zacznie. Że Trump gra na zwłokę, gromadząc siły na ostateczne uderzenie, ale że w gruncie rzeczy, nie ma już sił, i desperacko szuka wyjścia z całej sytuacji.
Każdy z tych scenariuszy, każda z tych wiadomości, mimo całej ich pozornej sprzeczności, była prawdziwa.
Potem zaś przyszedł największy „cios” Ameryki – sławetny D-Day, nazwany na cześć niegdysiejszego lądowania w Normandii, ale tym razem, zgoła bezobjawowy. Chodzi o blokadę gospodarczą Iranu, wprowadzoną przez Amerykę – bezobjawową o tyle, że wszelkie sankcje jakie można było nałożyć na Iran dawno już Stany nałożyły, statki handlowe Iranu też już od miesięcy blokowały, a jeśli chodzi o wtórne sankcje, mające dotknąć państwa trzecie za karę za handel z Iranem… cóż, poza paroma drobnymi wyjątkami dotyczącymi nawet nie państw, co pojedynczych banków, Stany nie odważyły się na nic podobnego.
Nie da się zdusić Iranu bez uderzenia w Chiny, Indie i Rosję, a na to Stany nie są gotowe. Więc blokada też jest blokadą Schrödingera, istnieje i nie istnieje. I znowu sprzeczne wieści – jedni mówią że teraz to już tylko kwestia czasu nim Iran się zawali jako państwo, inni mówią że cała ta blokada nie wpłynęła ani trochę na stanowisko irańskiego rządu, i że nie mają cienia zamiaru ustępować Trumpowi.
Nie żeby to miało znaczenie, bo od dawna już Trump nawet nie przedstawia żądań wobec Iranu. Więc z jednej strony, Stany blokują Iran i czekają na jego upadek, a z drugiej, Iran blokuje ropę z Zatoki Perskiej, i czeka aż inflacja zada Trumpowi bolesny cios w wyborach uzupełniających. Ale jednocześnie, Stany nie czekają na upadek Iranu, bo zamierzają uderzyć ponownie ze zdwojoną siłą gdy tylko miną – w listopadzie – wspomniane wybory uzupełniające, zaś z kolei Iran też nie czeka pasywnie, i zamierza uderzyć na Stany jeszcze przed wyborami, aby zadając Trumpowi i rządowi Republikanów bolesny medialnie cios, zapewnić mu definitywną przegraną w wyborach, i w ten sposób uniemożliwić dalsze działania w późniejszym terminie.
Sprzeczność goni sprzeczność. I znowu: każdy z tych scenariusz, każda z tych wiadomości, albo jest prawdziwa, albo przynajmniej może być.
Zmierzając do katastrofy
Proszę się więc nie dziwić, że tak rzadko ostatnio piszę o tych sprawach. To po prostu nie miało sensu, można było tylko prowadzić bieżący komentarz, kto kogo i gdzie uderzył – a ja schlebiam sobie przynajmniej, że jestem analitykiem, a nie komentatorem sportowym. Niemniej, trzeba spróbować z tego chaosu wydobywać jakieś prognozy. Trzeba spróbować określić kto realnie tutaj wygrywa – jeśli ktokolwiek – i kto przegrywa – jeśli nie wszyscy. I określić co może wydarzyć się dalej.
Na dobry początek, zauważmy że, cóż – wojna wojną, ale dla reszty świata, nie wybuchy i śmierć, a odcięcie ropy jest tutaj największym problemem. Znowu – oj, powtarzam się dzisiaj, powtarzam – problemem Schrödingera. Bo ropy już miało zabraknąć z dziesięć razy, więc można powiedzieć że ropy nie ma – a jednak jest. Nie powinno to nas jednak dziwić. Świat faktycznie stoi na krawędzi katastrofy, faktycznie rezerwy ropy kurczą się, i faktycznie w niektórych częściach świata już teraz paliwo jest racjonowane, a w Europie – cóż, trzeba się modlić o łagodną zimę.
Ale przecież, cokolwiek by nie myśleć o umiejętnościach przywódczych i zdolnościach myślenia Donalda Trumpa – mam wrażenie że przestałem być osamotniony na prawej stronie w swojej ambiwalencji względem tego prezydenta – to jednak ma do swojej dyspozycji całą machinę administracji i Pentagonu. Nic dziwnego że prognozy katastrofy udaje się ciągle odwlekać – cała ta machina robi co może aby to osiągnąć. Faktycznie więc, pomimo działań Iranu, Amerykanie zdołali przywrócić, z wielkim wysiłkiem, ograniczony przepływ tankowców przez cieśninę Ormuz – pod osłoną nocy, w konwojach, z silną eskortą – co pozwoliło trochę odwlec katastrofę.
A jednak znowu ceny ropy przekroczyły $100 za baryłkę, i choć nadal daleko nam do pesymistycznych prognoz z marca i kwietnia, gdy mówiono że lada chwila grozi nam $200 za baryłkę, to jednak kierunek zmian jest nieubłagany. Próżno też mówić, że niedobór jest tylko ograniczony. To trochę jak z jedzeniem – jeśli każdego dnia zabraknie mi kilkuset kalorii, to przez czas jakiś, będę to spokojnie znosił, ale skutki będą się kumulować.
W tym zaś przypadku, kumulują się niedobory wywołane przez wojnę w Iranie, przez wojnę na Ukrainie, oraz ich dalsze skutki, takie jak rosnące ceny transportu napędzające rosnące ceny jedzenia i nawozów, napędzające ceny żywności i jej niedobory, co z kolei może – nie wiemy kiedy, nie wiemy gdzie – doprowadzić do wybuchu kolejnych kryzysów, które mogą napędzać dalsze negatywne skutki. Dosyć wspomnieć że właśnie w ten weekend widzieliśmy bardzo poważną zmianę polityczną w Niemczech, która jest niczym innym jak tylko bardzo opóźnionym skutkiem wywołanej ponad dekadę wcześniej wojny domowej w Syrii.
Gdzieś na horyzoncie w dalszym ciągu majaczy katastrofa spowodowana kryzysem paliwowym. Ten kryzys wciąż się udaje odłożyć w czasie. Oby jak najdłużej się udawało, ale – no właśnie, jak długo da się to robić? Zwłaszcza że przecież nic nie wskazuje na możliwość rychłego i polubownego zakończenia wojny między Ameryką a Iranem. Przeciwnie.
Nowy wybuch –w październiku, czy w listopadzie?
Co właściwie sprawia, że odkąd zakończyła się główna faza działań wojennych, widzieliśmy na przestrzeni miesięcy zaostrzenie stanowisk po obu stronach? Na tyle na ile jesteśmy w stanie wniknąć w umysły przywódców, wydaje się że obydwie strony uważają nadal że mogą osiągnąć swoje cele, wygrywając wojnę. Oczywiście, Iran nie liczy na realne zwycięstwo militarne – ale z ich perspektywy, zwycięstwem będzie wymuszenie zapaści politycznego projektu Trumpa, i nauczenie Amerykanów raz na zawsze, że nie mogą bezkarnie atakować ich kraju. Aby to zrobić, Irańczycy uważają – tak się wydaje – że potrzebują uderzyć mocno jeszcze przed listopadowymi wyborami, tym bardziej że mają powody aby sądzić że jeśli oni nie uderzą pierwsi, wówczas Ameryka uderzy w dogodnym dla siebie momencie.
Z drugiej strony, Trump wciąż liczy chyba na szansę obalenia władzy w Iranie, i wcale nie musi to być oparte tylko na chciejstwie i fałszywych przesłankach suflowanych przez Izrael. Mimo wszystko, rząd w Iranie pozostaje niepopularny, i mimo wszystko blokada wyniszcza gospodarkę Iranu, co może doprowadzić do kolejnego wybuchu. Ktoś powie że to mrzonki, bo przecież jeszcze nikt nigdy nie zmusił kraju do kapitulacji ani nie wywołał rewolucji blokadą czy bombardowaniami – ale przecież to nie do końca tak. Niszczenie infrastruktury, handlu, prowadzi koniec końców do destabilizacji, osłabia wolę walki, i pobudza opozycję.
Czyż trochę tak nie było właśnie w Syrii? Taki scenariusz wydaje się absolutnie niemożliwy w Iranie. Ja również uważam go za skrajnie mało prawdopodobny – ale przecież nie znamy realnej sytuacji w Iranie, nie wiemy czy gdzieś w tle nie są kontynuowane jakieś próby uzbrojenia tej czy innej szajki jako ruchu oporu. Tu nie musi przecież chodzić o skuteczne doprowadzenie do zmiany władzy – zarówno Izrael jak i Ameryka zadowoliłyby się po prostu chaosem, niezdolnością centralnego rządu do natychmiastowego zduszenia rebelii, sytuacją którą można od zewnątrz podsycać. Niezależnie zaś od tego, czy to jest prawdopodobne czy nie, liczy się coś innego – wydaje się przynajmniej, że Donald Trump autentycznie uważa taki scenariusz za możliwy, a jego determinacja żeby nie przegrać, może go motywować do kolejnego uderzenia. Choć więc twierdzenia Trumpa, że zwycięstwo w Iranie przyjdzie natychmiast po wyborach można traktować jako czczą przechwałkę, to warto jednocześnie te słowa potraktować jako deklarację woli.
O ile więc nie nastąpi coś zupełnie nieoczekiwanego – wydaje się nieuniknione że na przestrzeni następnych dwóch miesięcy, działania wojenne będą coraz częściej powracać, eskalować, a prawdziwy wybuch nastąpi albo wkrótce – jeśli inicjatorem będzie Iran – albo zaraz po wyborach, jeszcze chyba w listopadzie, jeśli Iran pozostawi inicjatywę Ameryce.
Z tymi kalkulacjami obu stron jest jednak poważny problem, który – jeśli dobrze czytam sytuację – jak najgorzej wróży dla przyszłości tego konfliktu. Po stronie Iranu, błędem byłoby sądzić że doprowadzenie do porażki Republikanów i Trumpa w nadchodzących wyborach zakończy wojnę. Przeciwnie: pokonany Trump może chcieć tym mocniej i tym szybciej uderzyć na Iran, aby zdążyć nim nowy kongres zostanie zwołany, aby udowodnić że wcale nie przegrał, i aby zwyczajnie się zemścić.
Po stronie Ameryki z kolei, błędem byłoby sądzić, że potężna runda nowych nalotów, a może nawet lądowania piechoty morskiej, zdołają złamać irański opór tak szybko, że irańskie kontruderzenia nie pogrążą Zatoki Perskiej w chaosie, ani nie zadadzą Ameryce dalszych bolesnych strat.
Tyle razy tutaj wspominałem Schrödingera – ale kończę… Pyrrusem.
– Jeśli Republikanie wygrają w Izbie Reprezentantów i Senacie Stanów Zjednoczonych (…) ze względu na naszą niesamowitą siłę i ekonomiczny sukces, wydam dywidendę każdemu dorosłemu obywatelowi w Stanach Zjednoczonych Ameryki w kwocie 5 tys. dol. – zadeklarował Donald Trump na konwencji wyborczej Republikanów w Dallas 9 września. Nie podał jednak szczegółów swojego planu.
Zdaniem Trumpa zaplanowane na listopad wybory połówkowe w USA to wybór między dobrem i złem. Partię Demokratyczną nazwał „głupkokratami” oraz oskarżył jej przedstawicieli o sprzyjanie komunizmowi. Jego zdaniem zwycięstwo Demokratów oznaczałoby zahamowanie rozwoju kraju, a także ideologiczne zmiany w szkołach, w tym nakłanianie uczniów do lektury dzieł Lenina i Stalina.
– Za 55 dni Amerykanie pójdą do urn w jednych z najważniejszych wyborów w naszej historii. Twój głos zadecyduje, czy nasz kraj potknie się na starcie kolejnych 250 lat, czy też ruszy naprzód i nigdy nie będzie oglądał się w tył – powiedział amerykański prezydent. – Pokonamy komunizm w Ameryce i zagłosujemy na amerykańską wolność – dodał.
Prezydent podkreślał również swoje dotychczasowe dokonania. Przekonywał, że podczas jego rządów do USA nie przedostał się żaden nielegalny imigrant, a w najbliższym czasie z kraju ma zostać usunięta znaczna część osób, które już przebywają tam nielegalnie.
Trump kpił przy tym z krytyki ze strony „głupich i słabych” Demokratów oraz ich obaw związanych z rosnącymi kosztami życia oraz konfliktem z Iranem. Problemy dotyczące wysokich cen określił mianem „szwindlu”, zapewniając, że Stany Zjednoczone odnoszą sukcesy i ostatecznie zwyciężą.
W żartobliwym tonie zapowiedział również, że cieśnina Ormuz mogłaby w przyszłości nosić nazwę „cieśniny Trumpa”. – W końcu powinienem coś z tego mieć – stwierdził.
Odbywająca się w Dallas konwencja wyborcza Republikanów jest pierwszym tego rodzaju spotkaniem polityków partii organizowanym przed wyborami połówkowymi, czyli przypadającymi na połowę kadencji prezydenta. Dotychczas tego typu konwencje organizowano wyłącznie w latach wyborów prezydenckich.
Donald Trump wkroczył w decydującą fazę swojej drugiej kadencji, całkowicie redefiniując styl sprawowania władzy w Waszyngtonie. Jak wynika z najnowszego raportu magazynu „The Atlantic”, prezydent USA w prywatnych rozmowach z doradcami coraz częściej stawia się w jednym rzędzie z największymi postaciami w historii: Aleksandrem Wielkim, Juliuszem Cezarem oraz Napoleonem Bonaparte.
Dla obserwatorów sceny politycznej nie jest to jedynie przejaw megalomanii, ale fundament nowej strategii rządzenia, którą otoczenie prezydenta określa mianem „prezydentury YOLO” (ang. You Only Live Once – żyje się tylko raz).
„Najpotężniejsza osoba w historii” i koniec politycznych kalkulacji
Kluczowym czynnikiem zmieniającym oblicze amerykańskiej polityki jest fakt, że Donald Trump nie musi już zabiegać o reelekcję. Brak presji wyborczej sprawił, że prezydent poczuł się całkowicie wolny od tradycyjnych kalkulacji partyjnych. Jak twierdzi wysoki rangą urzędnik administracji, Trump postrzega siebie jako „najpotężniejszą osobę, jaka kiedykolwiek żyła”, której głównym celem nie jest sondażowe „tu i teraz”, lecz trwały zapis w podręcznikach historii.
Ta postawa przekłada się na konkretne decyzje geopolityczne. Według informatorów, prezydent odrzucił doradztwo oparte na interesie politycznym na rzecz działań, które sam uznaje za historycznie doniosłe. To właśnie ta filozofia miała doprowadzić do eskalacji napięć z Iranem oraz agresywnej polityki zagranicznej, obejmującej m.in. bombardowania na terenie siedmiu krajów w ciągu zaledwie dwóch miesięcy.
Architektura władzy: Monumentalne projekty i złote symbole
Dążenie do wielkości znajduje odzwierciedlenie nie tylko w polityce, ale i w fizycznym otoczeniu prezydenta. Waszyngton staje się areną dla monumentalnych inwestycji, które mają podkreślić epokę Trumpa. W planach znajduje się m.in. budowa 76-metrowego łuku triumfalnego oraz kosztowna renowacja sali balowej przy Białym Domu, wyceniana na 400 milionów dolarów. Prezydent osobiście nadzoruje wystrój Gabinetu Owalnego, wprowadzając pozłacane elementy, złote urny oraz okolicznościowe monety własnego projektu, które trafiają na drzwi gabinetów jego współpracowników.
Dla krytyków te działania są symbolem oderwania od rzeczywistości. Jednak dla zwolenników prezydenta, to wyraz „siły woli”, która ma przełamywać bariery nieosiągalne dla jego poprzedników. Jak zauważa „The Atlantic”, inspiracja triadą Aleksander-Cezar-Napoleon nie pochodzi z głębokich studiów historycznych, lecz z krótkich notatek i wystąpień, które utwierdziły Trumpa w przekonaniu o jego dziejowej misji.
Polityczne koszty „prezydentury YOLO”
Niezależnie od historycznych ambicji prezydenta, „prezydentura YOLO” generuje realne koszty dla amerykańskiego społeczeństwa i Partii Republikańskiej. Sondaże poparcia dla Trumpa notują rekordowe spadki, co budzi poważny niepokój wśród Republikanów przed zbliżającymi się wyborami do Kongresu. Główne obawy budzą:
Wzrost cen paliw: Bezpośredni skutek destabilizacji sytuacji międzynarodowej.
Inflacja i stopy procentowe: Niepewność gospodarcza wynikająca z radykalnych decyzji Białego Domu.
Kryzys sojuszniczy: Podważanie fundamentów NATO, co osłabia pozycję USA na arenie międzynarodowej.
Mimo ostrzeżeń doradców, prezydent pozostaje niewzruszony. Jak podsumował jeden z jego powierników, Trump znajduje się w nastroju, w którym opinia publiczna czy sondaże nie mają już znaczenia. Wierzy on, że przyszłe pokolenia ocenią go nie przez pryzmat bieżących problemów gospodarczych, ale przez pryzmat „wielkich czynów”, które – w jego mniemaniu – na zawsze zmieniły bieg dziejów.
Trump świętuje rzekome przejęcie 65 miliardów baryłek wenezuelskiej ropy. Prawda jest taka: ma niejasną umowę na projekt rozwojowy – a paliwo wciąż jest drogie.
Artykuł Dirka Ellerbrocka.
To najnowsza autopromocja Donalda Trumpa: „NAJWIĘKSZA TRANSAKCJA NAFTOWA W HISTORII ŚWIATA!”. Na portalu Truth Social prezydent USA z dumą ogłosił, że Stany Zjednoczone zapewniły sobie kontrolę nad 65 miliardami baryłek wenezuelskich rezerw ropy naftowej. Rezerwy strategiczne zostaną uzupełnione, ceny benzyny spadną – a to wszystko „ani grosza” od podatnika.
Świetna historia. Tyle że nieprawdziwa.
Liczba jest prawdziwa, ale wiadomość jest oszustwem.
Te 65 miliardów baryłek to nie fikcja. W rzeczywistości odnoszą się one do zadeklarowanych rezerw 17 wenezuelskich złóż ropy naftowej. Problemem jest to, co Trump o tym sądzi. Bo „kontrola nad rezerwami” nie oznacza „65 miliardów baryłek zalegających w magazynach”. Ropa znajduje się w ziemi – w Wenezueli, w zdegradowanych złożach, głównie jako wyjątkowo ciężka ropa naftowa, którą można wydobyć jedynie za pomocą specjalistycznej technologii.
„Washington Post” cytuje ekspertów branżowych, którzy spodziewają się, że może minąć wiele lat – nawet 7–10 lat w przypadku znacznej części regionu – zanim rozpocznie się jakakolwiek znacząca nowa produkcja. UBS ujmuje to zwięźle: „Duże rezerwy, ale brak szybkich baryłek”.
Trump przekształca w ten sposób długoterminową, kapitałochłonną umowę rozwojową, która wiąże się z nierozwiązanymi problemami prawnymi, w natychmiastową amerykańską rewolucję energetyczną.
1,5 miliona baryłek – nie 65 miliardów
Rzeczywistym celem porozumienia jest zwiększenie produkcji do około 1,5 miliona baryłek dziennie. To daje 547,5 miliona baryłek rocznie. W tym tempie 65 miliardów baryłek wystarczyłoby – czysto hipotetycznie – na 119 lat. Trump sprzedaje ten zasób geologiczny przez pokolenia, jakby przynosił natychmiastowy zysk.
Nawet ten cel produkcyjny nie jest wyłącznie zyskiem dla Ameryki. Wenezuela już wydobywa ropę. Chodzi o zwiększenie ogólnej produkcji, a nie o dodatkowe 1,5 miliona baryłek dla USA. Porozumienie to ożywienie wenezuelskiego przemysłu naftowego, a nie naftowy prezent dla Ameryki.
Umowa, która trwa raz na sto lat? A może tylko na 25 lat?
Sprzeczności są nieuniknione. Podczas gdy Biały Dom mówi o 100-letnich prawach do rozwoju, tymczasowa prezydent Wenezueli, Delcy Rodríguez, koryguje to do maksymalnie 25 lat. To samo dotyczy kwestii własności: Rodríguez podkreśla, że Wenezuela zachowuje „własność i suwerenność” nad swoimi zasobami. Trump mówi o amerykańskiej „kontroli”.
To nie jest błaha sprawa. To różnica między partnerstwem wenezuelskim a kolonią amerykańską.
Co Trump naprawdę wygrał – a czego nie
Trzeźwa analiza transakcji wygląda następująco:
Nie, Trump nie wygrał:
Brak 65 miliardów baryłek na żądanie
Brak natychmiastowej obniżki cen benzyny
Brak rozwiązania problemu niedoboru oleju napędowego
Brak natychmiastowego uzupełnienia Strategicznych Rezerw Ropy Naftowej
Tak, Trump mógł wygrać:
Wpływ geopolityczny na znaczną część wenezuelskiego przemysłu naftowego
Długoterminowe perspektywy dostaw – jeśli projekty faktycznie zadziałają
Tłumienie wpływów chińskich i rosyjskich w regionie
Narracja dotycząca wyborów parlamentarnych w listopadzie, mająca na celu odwrócenie uwagi od przedłużającej się wojny z Iranem.
Prawdziwy koszt transakcji
Umowa nie jest po prostu „darem od Wenezueli dla narodu amerykańskiego”, jak twierdzi Trump. To wynik imperialnej dyplomacji kanonierki. W styczniu Trump porwał prezydenta Wenezueli Nicolása Maduro podczas amerykańskiej operacji wojskowej i przetransportował go do Nowego Jorku. Teraz urząd sprawuje tymczasowy prezydent, życzliwie nastawiony do Waszyngtonu – i to właśnie ta administracja podpisała umowę naftową.
Ekonomista z Harvardu, Ricardo Hausmann, pochodzący z Wenezueli, nazywa to „kradzieżą majątku” i „niekonstytucyjnym układem z nielegalnym, opresyjnym rządem”. Wenezuelska opozycja czuje się zdradzona. Laureatka Pokojowej Nagrody Nobla, Maria Corina Machado, nie ma prawa wjazdu do kraju.
Retoryka malucha
Trump wygłasza polityczną propagandę opartą na prostym triku: myleniu zapasów z dostępnością. Pomiędzy „65 miliardami baryłek rezerw” a „65 miliardami baryłek dodatkowych amerykańskich dostaw ropy” leży geologia, kapitał, wiercenia, infrastruktura, produkcja, przetwórstwo, transport i rafinacja – a każdy z tych kroków wymaga czasu i pieniędzy.
Ale Trump myśli nagłówkami, a nie baryłkami dziennie. I to z pewnością wystarczy na nagłówek: „NAJWIĘKSZA TRANSAKCJA NAFTOWA W HISTORII ŚWIATA”.
Tylko jedno nie stanieje: paliwo na stacji benzynowej.
The Washington Post: Raporty na temat wpisu Trumpa na portalu TruthSocial i reakcje ekspertów branżowych, którzy wskazują na lata pracy nad tym projektem.
Reuters: Analiza umowy jako odrodzenia wenezuelskiego przemysłu naftowego i doniesienia o niejasnych warunkach kontraktu (np. czas trwania 25 lat w porównaniu ze 100 latami).
UBS Investment Bank: Analiza rynku: „Duże rezerwy, ale żadnych szybkich dostaw” – liczba rezerw jest ogromna, ale nie należy oczekiwać krótkoterminowych efektów produkcyjnych.
Global Energy Monitor zauważa, że odkrycie nowych złóż ropy naftowej może zająć nawet 15 lat, zanim rozpocznie się ich eksploatacja.
Tracy Shuchart (ekspert ds. energii): Szacuje się, że ropa wenezuelska będzie potrzebowała od 5 do 15 lat, aby wywrzeć wpływ na rynek amerykański.
Deutsche Welle: Relacja z operacji wojskowej USA mającej na celu aresztowanie Nicolása Maduro w styczniu 2026 r. i jej polityczne konsekwencje.
The New York Times: Analiza politycznej i konstytucyjnej krytyki umowy przez ekonomistę z Harvardu Ricardo Hausmanna („kradzież majątku”) i wenezuelską opozycję.
CNN: Raport na temat historycznie niskiego poziomu amerykańskich strategicznych rezerw ropy naftowej (SPR) i krajowego kontekstu politycznego.
Telesur (latynoamerykański kanał informacyjny): Oświadczenie tymczasowej prezydent Wenezueli Delcy Rodríguez w sprawie warunków umowy (okres obowiązywania umowy 25 lat, zachowanie wenezuelskich praw własności).
„Jesteśmy właścicielami”: „Mur ze stali” znów przecieka w pobliżu Larak w Cieśninie Ormuz.
Larry C. Johnson
Larry C. Johnson
„Ktoś powinien powiedzieć Korpusowi Strażników Rewolucji Islamskiej, że Cieśnina Ormuz jest zamknięta dla biznesu – przynajmniej dla amerykańskiego biznesu – i całkowicie pod kontrolą”. Prezydent Trump powtarza to od tygodni. 11 sierpnia powiedział światu na Truth Social, że Stany Zjednoczone mają cieśninę „całkowicie pod kontrolą” i „MYŚLĘ, ŻE JĄ UTRZYMAMY”, a blokada morska to „stalowy mur”, z którym „Iran nic nie może zrobić”. 14 sierpnia poszedł jeszcze dalej: „Jesteśmy właścicielami Cieśniny Ormuz” – powiedział, wyjaśniając, że łodzie mogą przez nią przepływać tylko „jeśli chcemy, żeby przez nią przepłynęły”. Ze śmiechem obiecał również wkrótce ogłosić ten szlak wodny terytorium USA. Zaledwie trzy dni temu Biały Dom wydał oświadczenie zatytułowane „Prezydent Trump miał rację: Ameryka kontroluje Cieśninę Ormuz” – zwięzły zapis zapewnień prezydenta dla dziennikarzy, że cieśnina jest otwarta, działa i zalewana ropą.
Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej najwyraźniej nie zapisał się na newsletter. W niedzielę siły amerykańskie zaatakowały dwie irańskie wyrzutnie rakiet na wyspie Larak – pierwszy znany amerykański atak na terytorium Iranu od końca lipca – ponieważ, jak powiedział przedstawiciel USA w wywiadzie dla Al-Dżaziry i Reutersa, zaobserwowano jednostki Straży Rewolucyjnej przygotowujące rakiety z minami morskimi do rozmieszczenia w cieśninie, którą Stany Zjednoczone rzekomo kontrolują. To nieuchronnie rodzi pytanie, w jaki sposób Teheran zamierza zaminować szlak wodny, którego nie kontroluje i na który rzekomo nie ma nawet pozwolenia na wodowanie łodzi. Stalowy mur najwyraźniej musi być regularnie bombardowany, aby utrzymać go w miejscu.
Irańska agencja informacyjna Tasnim określiła atak jako atak dronów. Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) potwierdził ofiary śmiertelne i obrażenia wśród żołnierzy i cywilów oraz ogłosił reakcję. „ Washington Post” i „US News” poinformowały o tym samym incydencie w ciągu kilku godzin. Jeśli przyjąć oficjalne wyjaśnienie za dobrą monetę, atak miał charakter ograniczony, niemal rutynowy: był to środek przeciwko górnictwu, mający na celu utrzymanie cieśniny otwartej. Jednak cel, moment i dyplomacja rozgrywająca się pod powierzchnią tej wojny sugerują inną interpretację wartą rozważenia – znacznie mniej pochlebną dla tezy „to my jesteśmy odpowiedzialni”.
Prawdziwą przeszkodą może być kawałek papieru, a nie rakieta.
Od trzech tygodni Iran i Oman prowadzą potajemne negocjacje w sprawie tego, kto faktycznie kontroluje ruch przez Cieśninę Ormuz – dość osobliwa sytuacja dla dwóch innych państw, jeśli chodzi o cieśninę, która według Stanów Zjednoczonych należy do Stanów Zjednoczonych. Wiceminister spraw zagranicznych Iranu Kazem Gharibabadi oświadczył, że obie strony są bliskie porozumienia w sprawie współrzędnych bezpiecznego korytarza tranzytowego, mechanizmów technicznych jego funkcjonowania oraz – co kluczowe – wspólnego centrum koordynacyjnego do zarządzania ruchem morskim i gromadzenia danych o tranzycie statków . Opiera się to na Protokole z Maskatu, który obie strony podpisały w kwietniu i który ustanowił wspólnie zarządzany „Zielony Korytarz” monitorowany przez Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) i Królewską Marynarkę Wojenną Omanu.
Dwa aspekty tego powstającego systemu zasługują na szczególną uwagę. Po pierwsze, według doniesień CNN z 5 sierpnia, nowe korytarze miałyby częściowo przebiegać przez irańskie wody terytorialne – co stanowiłoby odejście od obowiązującego od dziesięcioleci porozumienia, które kierowało żeglugę handlową przez wody Omanu. Po drugie – i to właśnie ten szczegół łączy je z niedzielnym atakiem – proponowane porozumienie zamknęłoby tymczasowe szlaki w pobliżu wyspy Larak i przez wody Omanu, zastępując je nowymi, wspólnie zarządzanymi korytarzami.
Oznacza to, że wyspa, którą Waszyngton zbombardował w niedzielę, leży w geograficznym i administracyjnym centrum irańsko-omańskiego kondominium dotyczącego żeglugi przez Cieśninę Ormuz: systemu, który sformalizowałby irańską kontrolę nad tym strategicznym wąskim gardełkiem, potencjalnie go spieniężył – Teheran zaproponował już opłaty za pośrednictwem swojego „ Urządu Cieśniny Zatoki Perskiej ” – i po cichu wykluczył Stany Zjednoczone z zarządzania szlakiem wodnym, który ich prezydent nazywa amerykańską własnością. CNN ujmuje to jednoznacznie: Porozumienie nabiera kształtów, ale nie takie, jakiego chce Trump.
Wniosek analityczny jest zatem następujący: uzasadnienie obrony przed minami morskimi jest realne, ale może nie wyczerpuje tematu. Atak na Larak osłabia konkretny potencjał Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej i – co ważniejsze – sygnalizuje, że Waszyngton nie będzie biernie przyglądał się, jak Iran i Oman instytucjonalizują system kontroli, który sprawia, że twierdzenie o „całkowitej kontroli” jawi się jako prawdziwe. Oficjalnie podanym powodem jest zagrożenie minowe. Strategiczną kwestią jest jednak kontrola nad transportem morskim – i problem ten będzie się utrzymywał długo po tym, jak szczątki na Larak zostaną usunięte, a kolejny wpis na Truth Social ogłosi zamknięcie sprawy.
Odpowiedź Iranu: Powrót do sprawdzonego schematu ataków na bazy.
Iran zareagował błyskawicznie – i wcale nie tak, jak można by się spodziewać po zdziesiątkowanej armii uciekającej przed nieprzebytym murem. Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) ogłosił wspólną operację rakietowo-dronową przeciwko pozycjom USA, wskazując jako cele bazę lotniczą im. Króla Husajna i bazę lotniczą Al-Azraq w Jordanii . Poinformował również, że baza lotnicza Al Udeid w Katarze – wysunięta siedziba CENTCOM – została trafiona. Irańska telewizja państwowa poinformowała o wystrzeleniu pocisków z wielu miejsc w całym kraju; nad Jordanią aktywowano obronę przeciwlotniczą, a w Katarze, Kuwejcie i Dubaju ogłoszono alarmy. Amerykańskie źródło poinformowało Fox News, że niemal wszystkie nadlatujące pociski zostały przechwycone i że „na razie” nie odnotowano znaczących skutków – co jest standardową i całkiem realną metodą ograniczania strat. Ebrahim Azizi, przewodniczący Komisji Bezpieczeństwa Narodowego irańskiego parlamentu, zapowiedział kolejne ataki, nie brzmiąc jak człowiek, który uważa, że jego kraj „nie ma już pieniędzy” i jest „skończony”.
Schemat jest znany – Al Udeid w czerwcu 2025 roku, bazy w Zatoce Perskiej wiosną 2026 roku – a wynik, z dużą liczbą przechwyconych pocisków, ponownie wskazuje na przemyślaną reakcję: wystarczającą, by zaspokoić potrzebę odwetu, ale nie na tyle masową, by zmusić Teheran do eskalacji, na którą nie może sobie pozwolić. Liczą się nie tyle szkody wyrządzone w ciągu jednej nocy, ile skumulowana rzeczywistość, jaką te fale ataków nakładają na pozycję militarną, którą prezydent wielokrotnie ogłaszał niezwyciężoną.
Koszty strategiczne: Iran wypycha USA na zachód.
I oto nadchodzi moment, którego nie powstrzyma żaden stalowy mur. Każda fala irańskich ataków na Al-Udeid, na bazy jordańskie i na kwaterę główną Piątej Floty w Bahrajnie dodatkowo utwierdza w przekonaniu, do którego Pentagon doszedł już całkowicie bez irańskiego wsparcia: wysunięta architektura militarna zbudowana po operacji Pustynna Burza jest zbyt bliska, zbyt nieruchoma i zbyt narażona na irański arsenał precyzyjnej broni, by można ją było utrzymywać w nieskończoność.
Ta ponowna ocena nie jest spekulacją, niezależnie od tego, co zostanie powiedziane na podium. Jak donosiły Washington Post i Times of Israel w połowie sierpnia, Pentagon aktywnie rozważa wycofanie się z Zatoki Perskiej i bada bardziej rozproszone rozmieszczenie, przesuwając siły dalej na zachód — do bazy lotniczej Prince Sultan w pobliżu Rijadu, w głąb Arabii Saudyjskiej, do Jordanii, Izraela, południowej Europy i do bardziej odległych obiektów na Oceanie Indyjskim — a zatem poza zasięg najkrótszego zasięgu irańskich systemów. Memorandum z czerwca 2026 r., które zakończyło główną fazę wojny, zawierało już zobowiązanie do redukcji obecności wojskowej USA w Zatoce Perskiej. Rada Stosunków Zagranicznych i całe mnóstwo analiz wojskowych dochodzą do tego samego wniosku: wojna obnażyła podatność baz w Zatoce Perskiej na ataki, a presja na ich relokację rośnie.
Niedzielna wymiana ognia natychmiast wzmacnia tę dynamikę. Za każdym razem, gdy Iran demonstruje swoją zdolność do wystrzeliwania pocisków i dronów z lotnisk Al-Udeid i Jordanii – nawet jeśli większość z nich podobno zostaje zestrzelona – rosną koszty utrzymania wysokiej jakości systemów wojskowych w tym rejonie, a wewnętrzny argument Pentagonu na rzecz bardziej rozproszonych sił zyskuje na popularności. Ataki nie muszą niszczyć baz, aby były skuteczne; muszą jedynie sprawić, że staną się one nie do utrzymania jako skoncentrowane, dalekosiężne platformy operacyjne.
Iran wypiera siły USA z regionu za pomocą pocisków balistycznych i dronów. To sprawia, że obecna taktyka militarna jest na tyle kosztowna, że Waszyngton jest zmuszony ją zmienić – po cichu wycofując własne siły z cieśniny , którą rzekomo kontroluje, podczas gdy prezydent jednocześnie deklaruje, że może ją zaanektować.
Oficjalnym powodem ataku na Larak jest obrona przed miną. Jednak znacznie ważniejszym kontekstem jest irańsko-omańska próba zinstytucjonalizowania kontroli nad Ormuzem – przedsięwzięcie, którego celem mógł być dezorganizacja i odstraszanie, co kłóci się z twierdzeniem, że cieśnina i tak jest już amerykańska.
Irański odwet na Al-Udeid i dwie jordańskie bazy jest zgodny z ustalonym, wyrachowanym schematem Teheranu. Prawdziwy zysk strategiczny tkwi jednak w dalszym zwiększaniu presji na Pentagon, aby przemieścił swoje siły na zachód – z dala od wąskiego gardła i poza zasięgiem.
Cieśnina, którą faktycznie kontrolujesz, nie musi być odzyskiwana co kilka tygodni. Jednak w tym przypadku wydaje się, że właśnie tego potrzeba.
Mój przyjaciel, Karl Miller, opublikował świetny artykuł, który demaskuje twierdzenia Trumpa dotyczące wenezuelskiej ropy jako masowy przykład gaslightingu. Streszczam jego artykuł zatytułowany „Wenezuelska ropa naftowa: Fizyczna baryłka i ustawa kapitałowa”,ponieważ nie jest on publicznie dostępny za pośrednictwem linku.
27 sierpnia 2026 roku prezydent Trump ogłosił, jak to określił, największą umowę naftową w historii świata – porozumienie między USA a Wenezuelą, dające Stanom Zjednoczonym większościową kontrolę nad ponad 65 miliardami baryłek wenezuelskich rezerw, co, jak powiedział, „znacznie obniży ceny benzyny dla wszystkich Amerykanów”. Oferta została przyjęta z ceną benzyny wynoszącą około 4,09 dolara za galon, o około 27% wyższą niż rok wcześniej i zmierzającą do najdroższego sierpnia w historii, ponieważ sześciomiesięczna wojna z Iranem i zakłócenia w Ormuzie nadwątliły jedną piątą światowych zasobów – a wybory uzupełniające odbyły się za dwa miesiące.
Niezależni analitycy zauważyli błędy arytmetyczne w tym harmonogramie: 30–50 milionów baryłek, o których mówił Trump, to mniej niż połowa dziennego globalnego zużycia, 65 miliardów to szacunki zasobów, a nie dostępne zapasy, a wpływ na cenę będzie odczuwalny dopiero za kilka lat. Informacja Millera jest ukryta pod tym zarzutem, ale też bardziej fundamentalnym: wenezuelska ropa naftowa nie jest substancją, która mogłaby rozwiązać problem niedoborów odczuwanych przez Amerykanów na stacjach benzynowych. To nie jest magiczne rozwiązanie. W krótkiej perspektywie to w ogóle nie rozwiąże problemu.
Punkt, który najczęściej jest pomijany
Obecny niedobór dotyczy produktów – oleju napędowego i paliwa lotniczego – a wenezuelska ropa naftowa o wysokiej zawartości węgla nie jest produktem. Jest surowcem rafineryjnym. Nie da się załagodzić niedoboru destylatu średniego za pomocą baryłki, która wciąż musi zostać rozcieńczona, zmieszana, uszlachetniona, poddana koksowaniu i hydrorafinacji, zanim uzyska się z niej galon nadający się do użytku.
Właśnie dlatego odruch „włączenia Wenezueli” zawodzi sam w sobie. Nawet pomijając kwestię, czy Caracas może wyprodukować więcej, istniejące już baryłki nie zwiększają podaży tam, gdzie rynek jest napięty. Szybkie dostawy z USA byłyby w dużej mierze przekierowane od obecnych odbiorców Wenezueli – Chin, Indii i Europy – a nie tworzone w oparciu o globalną produkcję. To zmienia strukturę rafinerii i szlaki handlowe, ale nie naprawia fizycznego niedoboru. Przeniesienie baryłki z chińskiej rafinerii do amerykańskiej to zmiana adresu, a nie nowa baryłka, a tym bardziej nowy galon paliwa lotniczego.
Dlaczego luka surowcowa jest wiążąca
Przyczyną jest natura ropy naftowej. Około trzy czwarte wenezuelskiej produkcji do 2028 roku ma być ciężkie, bardzo ciężkie lub bitumiczne, przy czym Pas Orinoko dostarczy około 60%. Materiał ten jest surowcem wsadowym na samym początku procesu konwersji; gotowa baryłka destylatu znajduje się w wielu kapitałochłonnych etapach dalszego przetwarzania — koksowanie i hydro-przetwarzanie, wodór, czas sprawności rafinerii, wydajność, dystrybucja — a żaden z nich nie stanowi ładunku ropy Merey. Cena mówi to samo: Merey 16 wynosiła średnio 67,36 USD/bbl w lipcu 2026 roku, około 12,35 USD poniżej koszyka OPEC, co jest ceną rynkową w kosztach konwersji tej ropy na coś użytecznego. Wenezuela nie jest w stanie naprawić obecnego niedoboru ropy naftowej lub destylatów średnich, ponieważ brakującym elementem nigdy nie była ropa naftowa.
Strona podażowa tylko to wzmacnia
Nie da się też szybko określić wolumenu. Produkcja w lipcu 2026 r. wynosiła blisko 1,1 mln baryłek dziennie – około jednej trzeciej szczytowego poziomu 3,4 mln baryłek dziennie z 1998 r. – a system, który miałby ją podnieść, został wydrążony: EIA dokumentuje rurociągi sprzed ponad 50 lat, przerwy w dostawach prądu, ograniczone zasoby rozcieńczalnika i uszkodzone rafinerie, a PDVSA szacuje koszt samych rurociągów na około 8 mld USD. Rystad szacuje próg rentowności pełnego cyklu na 70–80 USD/bbl lub więcej, a jego scenariusz bazowy dodaje tylko około 194 000 baryłek dziennie do IV kw. 2028 r.; powrót do 3 mln baryłek dziennie zająłby ponad 150 mld USD w ciągu 10–15 lat. Miller podkreśla, że duże rezerwy podziemne nie stanowią dostaw – a 65 mld baryłek w ogłoszeniu prezydenta to dokładnie taka liczba: szacunek zasobów, a nie harmonogram dostaw.
Ujawnione preferencje: co główni gracze już powiedzieli Białemu Domowi
Najsilniejszym potwierdzeniem nie jest model, ale zachowanie firm, które musiałyby sfinansować odbudowę. W Białym Domu 9 stycznia 2026 roku, krótko po odsunięciu Maduro od władzy przez USA, Trump upierał się, że branża wyda ponad 100 miliardów dolarów na odbudowę wenezuelskiego sektora naftowego. Zebrani nie wyrazili na to zgody. Darren Woods z ExxonMobil powiedział prezydentowi prosto w twarz, że Wenezuela jest, w obecnej sytuacji, „nieinwestowalna” – że trwałe ramy prawne, warunki handlowe i stabilność muszą być najważniejsze, a Exxon wyśle jedynie zespół techniczny do oceny. Ryan Lance z ConocoPhillips powiedział, że system wymaga najpierw gruntownej restrukturyzacji; obie firmy miały swoje aktywa wywłaszczone za czasów Cháveza, a do 30 stycznia zarówno Exxon, jak i Chevron oświadczyły, że nie planują zwiększać wydatków Wenezueli w tym roku. Liczby przedstawione przed spotkaniem pokrywały się z szacunkami Millera: Rystad szacował, że samo podwojenie produkcji do 2030 r. będzie wymagało około 110 mld dolarów, a powrót do poziomu z 2000 r. będzie kosztował bliżej 185 mld dolarów.
Jeden z entuzjastów podkreśla tę kwestię. Chevron – jedyny amerykański gigant, który już tam produkuje, z prawie 250 000 baryłek dziennie na podstawie specjalnej licencji – twierdzi, że mógłby zwiększyć przepływy o około 50% w niecałe dwa lata, ale nawet to podnosi całkowitą produkcję Wenezueli do zaledwie nieco ponad 1,1 miliona baryłek dziennie, w porównaniu ze szczytowym poziomem bliskim 4 milionom. Mniejsi nowi gracze, tacy jak Hunt Oil i SLB, podpisali pierwsze nowe umowy z PDVSA w sierpniu, ale główni gracze, którzy najlepiej sfinansują odbudowę, oficjalnie odmawiają wystawienia czeków. Kiedy osoby posiadające kapitał nazywają surowiec nie inwestowalnym, nie jest to krótkoterminowe rozwiązanie w zakresie dostaw.
Wenezuela to długoterminowa opcja odbudowy wydobycia ciężkiej ropy naftowej, a nie awaryjne źródło dostaw – a tym bardziej rozwiązanie w zakresie paliwa. Istniejące ładunki można przekierować, ale zmienia to mapę handlu bez dodawania baryłki netto ani galona gotowego; sensowna nowa produkcja jest odległa o lata i ponad sto miliardów dolarów, a firmy, które miałyby ją sfinansować, głośno o tym mówią. Niezależnie od tego, ile warta jest „największa umowa naftowa w historii świata” w ciągu dekady, nie obniży ona cen oleju napędowego ani paliwa lotniczego w tym roku. Problem niedoboru destylatów nie zostanie rozwiązany w Caracas.
Oto mój najnowszy wywiad dla Counter Currents z wielkim Robertem Barnesem:
Nima poprosił mnie o komentarz na temat dystansowania się USA od kurdyjskich Peszmergów:
Sulaiman, powołując się na doniesienia medialne, poprosił mnie o komentarz w sprawie żądania Arabii Saudyjskiej, aby Stany Zjednoczone rozpoczęły nowe ataki na Hutich:
Dziękuję za nieocenione wsparcie w postaci czasu poświęconego na czytanie
Sztuka zawierania umów przez Trumpa ostatecznie wpędza Stany Zjednoczone w otchłań. Teraz urzędujący prezydent USA walczy nie tylko z Irańczykami, ale także – z Kanadą!
Punkt widzenia Hermanna Ploppy.
W obliczu bezprecedensowych upadków władzy niegdyś budzącego postrach „dobroczynnego” władcy świata, Stanów Zjednoczonych, coraz częściej mówi się o upadku imperiów (1).
Nawet Hollywood podejmuje ten temat. W filmie Christophera Nolana „2000: Półtora życia” dramatycznie przedstawiono upadek wielkich imperiów późnej epoki brązu. Bohaterowie starożytnych mitów homeryckich są przedstawiani, zupełnie bez sentymentalizmu, jako żałosne postacie, które bezsensownie dokonują dewastacji i grabieży na epicką skalę. I muszą za to zapłacić gorzką cenę.
Niemityczni bohaterowie naszych czasów nie mogą już siać spustoszenia i grabieży z tą samą niepohamowaną furią, co jeszcze kilka lat temu. Coraz częściej diagnozuje się pewne przejawy upadku i dekadencji w upadających imperiach, na przykładzie Stanów Zjednoczonych Ameryki. Starożytny Rzym upadł z powodu nadmiernego rozciągnięcia kontroli militarnej nad podbitymi ludami. Do stale rosnących, monstrualnych wydatków wojskowych doszły stale rosnące koszty utrzymania weteranów i narastająca dekadencja elit. Bezwzględnym bandytom pokroju Alaryka ostatecznie łatwo było bezkarnie plądrować niegdyś budzący postrach Rzym.
W swoim pożegnalnym przemówieniu w styczniu 1961 roku ustępujący prezydent USA Dwight D. Eisenhower ostrzegał przed rakowatym rozrostem kompleksu militarno-przemysłowego w USA. W ciągu 65 lat od tamtej pory ten właśnie kompleks militarno-przemysłowy wydrążył społeczeństwo obywatelskie od wewnątrz.
Teraz jednak pojawił się banalny zwrot akcji: imperium USA rozpada się w zawrotnym tempie. Przyczyną jest niezaprzeczalna, absolutna głupota elit Stanów Zjednoczonych. Zapał, z jakim Donald J. Trump, w swojej drugiej kadencji, wpędza powierzony mu naród w ruinę, jest imponujący. Powodów jest wiele.
Po pierwsze, trzeba po prostu przyznać, że dynastia Trumpów postrzega społeczeństwo amerykańskie oczami lisa patroszącego gęś. Niewiarygodna, samolubna mentalność rodziny Trumpów została już omówiona tutaj (2). Trump ewidentnie ujawnia poufne informacje swoim kolesiom, zanim ogłosi niekiedy skrajne decyzje na swoim kanale Truth Social. To jest jawna i oczywista korupcja w Białym Domu.
Oprócz chciwości, również skrajna niezdarność administracji Trumpa na arenie dyplomatycznej odgrywa istotną rolę w przyspieszeniu upadku USA. Widać to wyraźnie w sposobie prowadzenia wojny z Iranem. Ta nielegalna agresja Izraela i Stanów Zjednoczonych przeciwko Republice Iranu spotkała się z nieoczekiwanym oporem ze strony Irańczyków. Zamiast blitzkriegu, Stany Zjednoczone znalazły się w impasie. Działania sił zbrojnych USA obnażyły dotychczas niezauważone słabości tych sił. Sytuacja jest taka, że Trump nie ma obecnie żadnych innych opcji militarnych.
Wojna zawsze składa się z trzech elementów: oprócz brutalnych działań wojennych, wiąże się również z duszeniem wroga na jego gospodarczej żyłce. Trzecim elementem jest propaganda. Ponieważ Trump i jego kumple również zdecydowanie przegrali bitwę propagandową, pozostało jedynie uduszenie Iranu. W tym celu lojalny sekretarz skarbu Trumpa, Scott Bessent, zwołał prasę. Ogłoszono całkowitą izolację ekonomiczną Iranu. Konferencja prasowa Bessenta zapowiedziała „D-Day”.
Tak zwany D-Day to dzień, w którym siły alianckie, nacierając z Normandii, zakończyły nazistowską okupację Francji i zepchnęły nazistów przed siebie aż do bezwarunkowej kapitulacji. Najbardziej skrajne porównanie jest obecnie w zupełności wystarczające.
Konferencja prasowa jednak spaliła na panewce. Bessent zagroził całej społeczności międzynarodowej surowymi sankcjami, jeśli kraje takie jak Chiny, Turcja czy Pakistan będą kontynuować handel ze „złym” Iranem. Zapytany jednak o datę wejścia w życie tych sankcji, Bessent oświadczył, że na razie nie będzie to miało miejsca. Wyjaśnił, że nie chcieli narażać globalnych łańcuchów dostaw. Kiedy jednak nadejdzie czas, Iran zostanie przedstawiony jako gospodarczo wykluczony outsider w ramach pompatycznie nazwanej operacji „Economic Outcast”. Były ekspert ds. Iranu z poprzedniej administracji skomentował to sucho:
„Problem z operacją «Economic Outcast» polega na tym, że podtrzymuje ona trend przedstawiania Stanów Zjednoczonych jako kraju wybitnego pod względem ekonomicznym”. (3)
Znany spekulant giełdowy Peter Schiff po raz kolejny dał znak minus, gdy zauważył:
„Ale «Operacja Ekonomiczny Wyrzutek» nie tylko się nie powiedzie, ale pętla ekonomiczna, która się zaciska, może w końcu zacisnąć się wokół naszych szyi”.
A w X Schiff sformułował całkowite bankructwo polityki Trumpa:
„Bessent wyjaśnił, że powodem, dla którego Trump grozi jedynie wtórnymi sankcjami gospodarczymi, ale ich faktycznie nie nakłada, jest niechęć do „rozwalenia” globalnego systemu finansowego. Ponieważ Stany Zjednoczone są głównym beneficjentem tego systemu, nikt nie potraktuje tej groźby poważnie”. (4)
Zamiast wyczekiwanego „D-Day”, ten wybryk Bessenta okazał się idealnym „Waterloo” dla administracji Trumpa. Takie wpadki z pewnością nie poprawią i tak już niskiego poparcia dla obecnego rządu USA. Co trzeba było palić, żeby wpaść na tak katastrofalne pomysły?
Trump, wielki negocjator
Nawet w pierwszej kadencji Trumpa wielokrotnie podkreślano, że były deweloper nieruchomości traktował politykę jak targ, czyli, mówiąc delikatnie, jak „umowę”. Na przykład, Trumpa nagle zauważono w stolicy Korei Północnej, Pjongjangu, rozmawiającego po przyjacielsku z dyktatorem Kim Dzong Unem. Cóż, stosowanie niekonwencjonalnych taktyk poza ustalonymi kanałami dyplomatycznymi może być z pewnością orzeźwiające. W końcu John F. Kennedy ominął establishment polityki zagranicznej podczas kryzysu kubańskiego, po prostu wysyłając swojego młodszego brata Roberta na spotkanie z Chruszczowem, zapobiegając w ten sposób poważnej konfrontacji.
Jednak druga kadencja Trumpa bezlitośnie obnaża słabości tak nieortodoksyjnego podejścia.
W latach 80. Trump podzielił się swoją mądrością z oszołomioną opinią publiczną w książce napisanej przez ghostwritera Tony’ego Schwarza (5). Książkę zatytułowaną „Sztuka zawierania transakcji” można streścić w jednym zdaniu:
Trzeba stawiać sobie skrajnie wygórowane wymagania, aby ostatecznie osiągnąć znacznie więcej, niż można by osiągnąć stosując strategię miękką.
Brzmi to następująco:
„Najlepsze, co możesz zrobić, to działać z pozycji siły – a dźwignia to największa siła, jaką możesz posiadać… Dźwignia oznacza posiadanie czegoś, czego druga osoba pragnie. Albo jeszcze lepiej: potrzebuje. Albo – co najlepsze – po prostu nie może się bez tego obejść”. (6)
No cóż, tak. Trump doprowadził sztukę dźwigni finansowej do perfekcji. Budował luksusowe hotele, korzystając z niezwykle wysokiego poziomu finansowania dłużnego. Niezliczeni fachowcy oczywiście potrzebowali pieniędzy, które Trump im był winien. To była jego dźwignia. Ale Trump umiejętnie wykorzystywał amerykańskie prawo upadłościowe, a konkretnie Rozdział 11, aby uniknąć płacenia zaległych faktur. Tysiące fachowców zostało oszukanych z pieniędzy przez ten proceder (7). Trump zorganizował w ten sposób sześć bankructw i w ten sposób stał się jeszcze bogatszy.
Teraz Trump stosuje swój maksymalistyczny styl negocjacyjny również w polityce międzynarodowej, wykorzystując drugą dźwignię wojny: propagandę. Na przykład, Trump ogłosił 2 kwietnia 2025 roku „ Dniem Wyzwolenia ”. W tym „Dniu Wyzwolenia” na całym świecie na import z Chińskiej Republiki Ludowej nałożono cła podstawowe w wysokości 10% oraz cła dodatkowe w wysokości 125%. Szacuje się, że ten środek wygenerował 166 miliardów dolarów dochodu dla budżetu federalnego USA. Oczywiście, ta podwyżka ceł była niczym więcej niż tylko znaczną podwyżką podatków dla zwykłych Amerykanów, ponieważ korporacje po prostu przerzuciły te cła na konsumentów.
Nawet Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych, pod silnym wpływem Trumpa, uznał, że była to jedynie podwyżka podatków. Uznał podwyżki taryf wprowadzone przez Trumpa za nieważne. Trump potrzebowałby bowiem zgody obu izb Kongresu, aby powołać się na ustawę o międzynarodowych nadzwyczajnych uprawnieniach gospodarczych (IEEPA). W związku z tym pieniądze zebrane przez rząd federalny muszą zostać zwrócone. Zostaną one jednak zwrócone jedynie korporacjom, które następnie będą mogły swobodnie decydować, czy przekazać je konsumentom. Przynajmniej sieć supermarketów Walmart zamierza zwrócić pieniądze konsumentom, oferując znacznie niższe ceny. Sto miliardów dolarów zostało już zwróconych, choć z dużymi trudnościami. Zamiast zwiększonych dochodów rząd stoi teraz w obliczu ogromnych kosztów i równie ogromnego obciążenia biurokratycznego związanego z odzyskiwaniem nielegalnie zebranych funduszy.
Następny teatr wojny: Kanada
Kanada, dotychczas jeden z najwierniejszych sojuszników USA, jest niepotrzebnie odpychana przez USA. Zamiast ostatecznie złagodzić swoją maksymalistyczną taktykę negocjacyjną, Trump wręcz nasila ataki na Kanadę. To, co mogłoby być obiecującą strategią w mętnych wodach nowojorskich rekinów rynku nieruchomości, okazuje się straszną katastrofą w stosunkach międzynarodowych. Stawką jest życie i cierpienie milionów niewinnych ludzi. A teraz Trump mimochodem oświadcza, że Kanada to „straszny kraj” i tak dalej. My, Amerykanie, wcale nie potrzebujemy tych Kanadyjczyków. Ale Kanadyjczycy potrzebują nas. Trump po raz kolejny wygłasza swoją teorię nacisku. Grozi Kanadyjczykom ekstremalnie wysokimi cłami.
Pierwsza część jego strategii zadziałała: kanadyjska delegacja handlowa odbyła trzydniowe rozmowy z delegacją amerykańską. Kanadyjczycy dołożyli wszelkich starań, aby sprostać wymaganiom maksymalistycznego Trumpa. Przynajmniej tak wynika z późniejszych raportów premiera Kanady Marka Carneya.
A teraz Trump, blitzkrieger, powraca. Pod koniec trzeciego dnia negocjacji amerykańska delegacja wysuwa zupełnie nowe, wygórowane żądania, które wcześniej nie były nawet w programie. Albo się na to zgodzić, albo nie. Nagle mówi się o 50-procentowych cłach na części samochodowe produkowane w Kanadzie. Co więcej, Kanadyjczycy mają teraz zwrócić się do USA o pozwolenie na sprzedaż wszelkich kluczowych minerałów innym krajom.
Prawo pierwokupu: Stany Zjednoczone mają umowne prawo pierwokupu wszystkich istotnych materiałów. Ponadto, Kanadyjczycy są proszeni o ograniczenie używania języka francuskiego. Angielski i francuski są językami urzędowymi Kanady od lat 60. XX wieku. Jednak amerykańskie firmy mają dość konieczności deklarowania wszystkich opakowań i korespondencji z Kanadą w obu językach urzędowych. Dlatego administracja Trumpa domaga się, aby Kanada ograniczyła używanie języka francuskiego.
Taktyka targowania się Trumpa przyniosła Kanadyjczykom odwrotnie – spektakularny skutek. Politycy ze wszystkich partii w Kanadzie są szczególnie krytyczni wobec tych rażących naruszeń suwerenności narodowej i, co zrozumiałe, wykorzystują je dla korzyści politycznych. Kanadyjczycy są wściekli. W sondażu 59% Kanadyjczyków wskazało Stany Zjednoczone jako swoje największe zagrożenie, znacznie wyprzedzając Rosję i Chiny (8). Nic więc dziwnego, że Carney był już w Chinach w styczniu tego roku, aby zawrzeć daleko idące porozumienia gospodarcze z Xi Jinpingiem. Na Światowym Forum Ekonomicznym w Davos Carney wygłosił historyczne przemówienie, w którym jasno dał do zrozumienia, że mocarstwa średniej wielkości muszą teraz zjednoczyć się przeciwko mocarstwom z czołówki, w przeciwnym razie znajdą się w menu mocarstw z czołówki.
Administracja Trumpa zdaje się nie zdawać sobie sprawy, że jej działania przeciwko Kanadzie są samobójcze. Nie pomaga fakt, że sekretarz transportu USA Sean Duffy grozi Kanadzie użyciem siły militarnej (9).
Agencja Reuters trafnie skomentowała groźbę 50-procentowych ceł na kanadyjskie części samochodowe:
„Eskalacja grozi zakłóceniem jednego z najbardziej powiązanych łańcuchów dostaw w branży motoryzacyjnej na świecie. Produkcja samochodów w USA jest silnie uzależniona od części i pojazdów produkowanych w Kanadzie; wyższe cła mogą podnieść koszty dla amerykańskich producentów samochodów i konsumentów, jednocześnie zaostrzając konflikt handlowy, który już odbił się negatywnie na cenach akcji samochodowych”. (10)
W rezultacie akcje producentów samochodów gwałtownie spadły. Konsekwencje mogłyby być jednak o wiele bardziej katastrofalne, gdyby Kanada ograniczyła lub wręcz wstrzymała eksport ropy naftowej do USA. Oczywiście doprowadziłoby to również do ogromnych strat dla Kanady. Kanadyjska prowincja Alberta jest obecnie całkowicie przekształcana w pustynię. Koparki przeczesują lasy borealne w poszukiwaniu piasków roponośnych, z których wydobywa się ropę naftową. Ropa ta jest pompowana rurociągami do rafinerii w USA, gdzie jest rafinowana na ciężką, tzw. kwaśną ropę. Chociaż Stany Zjednoczone eksportują ogromne ilości ropy na cały świat, jest to tzw. słodka ropa, która jest bezużyteczna dla amerykańskiego przemysłu. Stany Zjednoczone pozyskują w ten sposób cztery piąte swojej ciężkiej ropy z Kanady. Jeśli dopływ tej ciężkiej ropy ustanie, amerykański przemysł może ulec zahamowaniu.
Jak nazwać coś takiego? Oczywiście, administracja Trumpa również w tym przypadku poniesie porażkę ze swoją strategią targowania się. Ponieważ świat działa nieco inaczej niż nowojorska bańka spekulacyjna na rynku nieruchomości. Nie da się zaprzeczyć: strukturalne czynniki upadku amerykańskiego imperium są w ogromnym stopniu przyspieszane przez kompletny idiotyzm elit.
Hermann Ploppa jest politologiem i publicystą. Jego książka „Nowy feudalizm – prywatyzacja, BlackRock, kapitalizm platformowy” została niedawno opublikowana. Ponieważ Amazon nie oferuje jeszcze tej książki, najlepiej zamówić ją bezpośrednio od autora, pisząc na adres: liepsenverlag@gmail.com
Jak już wspomniałem, wybryki prezydenta Donalda J. Trumpa niemal co tydzień mogą rozbawiać, ale rozbawienie często przeradza się w gniew, a nawet w obrzydzenie, gdy konsekwencje jego zachowania stają się oczywiste. Z pewnością trudno przebić niedawno ujawnioną relację z lutowej „Parady Jastrzębi”, podczas której Air Force One został zamieniony po spotkaniu NATO w Ankarze. Było to wydarzenie bezprecedensowe w swoim jawnym, egocentrycznym braku szacunku dla biedaków zmuszonych podróżować z prezydentem i znosić jadowity bełkot największego amerykańskiego oszusta golfowego. Kiedy rzeczniczka prasowa Trumpa, Karoline Leavitt, złożyła rezygnację kilka dni później – prawdopodobnie w związku z tym, że prezydent przedstawił ją jako jedną z ofiar potencjalnego ataku terrorystycznego – Trump opublikował swoje zdjęcie na swojej stronie internetowej „TruthSocial” z podpisem „Najlepszy rzecznik prasowy”. Obraził Leavitta i sam się nominował!
Donald Trump jest ciągle w ruchu, kiedy nie gra w golfa ani nie przesypia spotkań. Terroryzuje swoich wrogów w kraju i za granicą groźbami i przekleństwami. Wystarczy spojrzeć, jak Trump, z pomocą swojej Rady Pokoju, wynegocjował porozumienie w sprawie Gazy: Hamas zobowiązałby się do rozbrojenia, a w zamian armia izraelska wycofałaby się z 70% okupowanego terytorium i zostałaby zastąpiona międzynarodowymi siłami pokojowymi. Po tym, jak Hamas zgodził się na ten plan, Trump wysłał swojego syjonistycznego zięcia, Jareda Kushnera, do Izraela, aby porozmawiał z premierem Benjaminem Netanjahu i sfinalizował porozumienie. Głupi ruch, Donald!
Netanjahu oczywiście odrzucił porozumienie, a Kushner natychmiast zobowiązał się do bezwarunkowego wsparcia dla Izraela. To, co robi Izrael, Jared, to zabijanie Palestyńczyków każdego dnia po tym, jak ukradli im ziemię i zniszczyli ich źródła utrzymania.
Na nagraniu wideo widać, jak izraelski osadnik brutalnie bije pałką starszego Palestyńczyka Saeeda Al-Omoura w Hebronie, na okupowanym Zachodnim Brzegu. Al-Omour stracił nogę postrzelony przez izraelskich osadników ponad rok temu. W innym, szczególnie makabrycznym incydencie, również zarejestrowanym na wideo, izraelscy osadnicy pobili palestyńskiego rolnika na Zachodnim Brzegu, a następnie ukradli mu osła. Ciągnęli osła za ciężarówką, aż zdechł – bolesna śmierć dla łagodnego i spokojnego zwierzęcia.
Tak, to właśnie z takimi ludźmi mamy do czynienia, którzy nie zadowalają się zabijaniem nas, „podludzi”; muszą nawet torturować nasze zwierzęta na śmierć, aby zademonstrować swoją wyższość. Izraelski minister bezpieczeństwa Itamar Ben-Gvir chce zabijać od 30 do 40 Palestyńczyków dziennie, ponieważ uważa to za uzasadnione, ponieważ są „podludźmi”. Cały świat zdaje się rozumieć, że dochodzi do ludobójstwa, ale Donald Trump i szumowiny, którymi się otacza, najwyraźniej tego nie pojmują lub nie przejmują się tym.
Trump ponownie zagroził uduszeniem Iranu bezprecedensową presją ekonomiczną. Sekretarz Skarbu Scott Bessent ogłosił „środki, jakich nigdy nie widziano w historii izolacji gospodarczej kraju”. Tym razem szkody będą pochodzić z blokady morskiej irańskich portów przez USA, a także nowych, niszczycielskich sankcji, które prawdopodobnie zostaną rozszerzone do drugiego poziomu, dotykając kraje takie jak Rosja i Chiny, które ośmielą się handlować z Iranem pomimo zakazu USA.
Tak więc, robisz wroga z Iranu, atakując go w imieniu Izraela, mimo że nie stanowił on żadnego zagrożenia dla Stanów Zjednoczonych, a następnie pogarszasz sytuację, próbując podżegać inne kraje do tego niesprawiedliwego zachowania, grożąc im i zmieniając je również we wrogów. I, nawiasem mówiąc, kłamiesz na ten temat. Trump jednocześnie ogłasza trzy zwycięstwa. Mówi, że Iran jest „bardzo mocno bity”; Cieśnina Ormuz jest w istocie amerykańska — „należy do nas”; I wreszcie, Stany Zjednoczone miałyby „pełną kontrolę” nad szlakiem wodnym, który, według niego, jest otwarty po tym, jak Iran oczyścił go z min. Bardzo sprytne, ale nikogo to nie oszuka, kto wygrał wojnę, i raczej nie przyniesie Donaldowi Trumpowi „zwycięstwa”!
A skoro już o wojnach handlowych mowa: Trump nałożył 50% cła na produkty kanadyjskie, co skłoniło Ottawę do podjęcia podobnych działań, zerwania wszelkich negocjacji i nałożenia własnych ceł. Amerykańskie cła są po części reakcją na odmowę Kanady sprzedaży wody pitnej Stanom Zjednoczonym po drastycznie obniżonej cenie, której żądał prezydent. To przekształciło jednego z tradycyjnie najbliższych sojuszników i sąsiadów Ameryki we wroga. W poście na Truth Social Trump oskarżył Kanadyjczyków o „pragnienie korzyści płynących z bycia państwem federalnym, nie będąc nim” – nawiązując do jego wcześniejszych komentarzy na temat sugerowania Kanady jako 51. stanu.
A skoro o wrogach mowa: minister spraw zagranicznych Marco Rubio i prezydent umieścili Kubę na liście krajów objętych zaostrzonymi sankcjami. Jakie zagrożenie stanowi Kuba dla Stanów Zjednoczonych? Ma komunistyczny rząd! Minister spraw zagranicznych Marco Rubio ogłosił w czwartek nowe sankcje, które dotyczą zarówno Kubańczyków, jak i instytucji państwowych. Krok ten jest postrzegany jako element narastającej kampanii nacisków administracji Trumpa, mającej na celu zmianę reżimu komunistycznego w Hawanie.
Wśród wymienionych znaleźli się liderzy Kubańskiego Instytutu Przyjaźni z Narodami (ICAP). Rubio w oświadczeniu stwierdził, że grupa ta wykorzystuje wymianę edukacyjną ze Stanami Zjednoczonymi i innymi krajami do „identyfikacji, promowania i radykalizacji wywrotowców… Administracja Trumpa nie będzie biernie przyglądać się, jak wrogie mocarstwo zagraniczne wykorzystuje nasze wolności – wolności odmawiane własnym obywatelom – wprowadzając w błąd i korumpując obywateli amerykańskich kłamstwami, szpiegostwem i innymi przestępstwami. Jest to część racji bytu reżimu, jakim jest eksport marksizmu, nienawiści rasowej i przemocy komunistycznej na cały świat”.
Według Sekretarza Stanu USA, nowe sankcje są wymierzone w organizacje, „które utrzymują aparat represji reżimu poprzez kontrolę kluczowych sektorów gospodarki”. Można by pomyśleć, że lepiej byłoby po prostu zostawić Kubańczyków w spokoju, skoro nie stanowią oni zagrożenia dla Stanów Zjednoczonych. Ale Trump i Rubio nie postępują w ten sposób.
W kraju, a dokładniej w Białym Domu, w zeszłym tygodniu można było dostrzec mnóstwo typowego dla Trumpa uroku – można by to nazwać grą słów. Trump kazał ponownie umieścić swoje nazwisko na Kennedy Center for the Performing Arts i, jak się okazuje, teraz widnieje ono dwukrotnie na budynku, aby nikt go nie przeoczył. Zamknął również budynek na czas rzekomego „remontu”, więc nikt nie może go odwiedzić. Międzynarodowy Port Lotniczy Dulles w pobliskiej Wirginii również ma przejść gruntowny remont i być może zostanie przemianowany w ramach tego remontu!
W Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych pojawił się jeszcze bardziej intrygujący scenariusz nazewnictwa. Obecnie trwają prace nad lotniskowcem, który nie ma jeszcze oficjalnej nazwy. Spekuluje się, że mógłby on zostać nazwany na cześć Doris Miller, czarnoskórej marynarki, która ostrzelała z działa przeciwlotniczego atakujące japońskie samoloty w Pearl Harbor. Później została odznaczona Krzyżem Marynarki Wojennej za odwagę. Byłaby pierwszą czarnoskórą osobą, która nadałaby swoje imię lotniskowcowi, największemu i najbardziej prestiżowemu okrętowi w Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych. Jest jednak pewien problem. Plotka głosi, że Donald Trump chce nazwać okręt, którego ukończenie planowane jest dopiero na rok 2034, swoim imieniem, prawdopodobnie po to, aby mógł on kiedyś dołączyć do floty pancerników klasy Trump, budowanych obecnie kosztem 275 miliardów dolarów. Nie chcemy wywoływać niepokoju, ale większość marynarek wojennych na świecie nie posiada już pancerników, a tym bardziej lotniskowców, ponieważ są one niezwykle kosztowne w eksploatacji, a jednocześnie narażone na ataki pocisków balistycznych i manewrujących, które są powszechne zarówno na lądzie, jak i na morzu.
Odnosząc się do ich lotniskowca, jeden z komentatorów na Facebooku zauważył: „Obie nazwy są nieodpowiednie. Tradycyjnie lotniskowce nazywano od szlachetnych idei (niepodległość, przedsiębiorczość itp.), następnie od postaci politycznych związanych z wojskiem (Nimitz, Dwight D. Eisenhower, John F. Kennedy), a na końcu od innych prezydentów lub polityków, którzy byli bohaterami ludowymi lub zbierali fundusze na wojsko (George Washington, John C. Stennis). Nadanie lotniskowcowi imienia pierwszego Afroamerykanina, który otrzymał Krzyż Marynarki Wojennej, jest politycznie przesadne; zazwyczaj niszczyciel lub inny mniejszy okręt nosi imię takiej osoby. A nadanie imienia prezydenta, który uniknął służby wojskowej i pracuje dla rządu Izraela, jest świętokradztwem”.
A skoro mowa o obronie narodowej z perspektywy zwolenników Trumpa, w zeszłym tygodniu pojawił się kolejny raport dotyczący często wyrażanego przez Trumpa gniewu, że członkowie NATO nie popierają jego wojny agresywnej przeciwko Iranowi w imieniu Izraela. Można by zaprotestować, twierdząc, że NATO jest sojuszem obronnym, ale to subtelne rozróżnienie najwyraźniej umknęło uwadze wielkiego myśliciela w Gabinecie Owalnym. W tamtym czasie język Trumpa był, nazwijmy to, niedyplomatyczny, a niektórzy obawiali się, że jego zwyczajowe wybuchy gniewu mogą doprowadzić do upadku NATO.
Teraz Trump ponownie uderza w tę samą strunę. Polecił swoim łącznikom w różnych zagranicznych kwaterach głównych NATO, aby pytali swoich kontaktów o gotowość do „politycznej lojalności” za każdym razem, gdy Stany Zjednoczone zajmą twardą linię gdziekolwiek na świecie. Podobno Pentagon przedstawił sojusznikom Stanów Zjednoczonych z NATO długą listę pytań, aby ocenić, czy podzielają „wizję” prezydenta Donalda Trumpa dotyczącą sojuszu. Trzystronicowy dokument zatytułowany „Pytania do sojuszników z NATO i innych kluczowych aktorów” stawia pytanie, czy poszczególne państwa publicznie poparły priorytety polityki zagranicznej USA i czy „zdecydowanie, jasno i powściągliwie” opowiedziały się za amerykańskim podejściem. To ostatnie wydaje się nawiązywać do dosadnego sformułowania użytego przez Sekretarza Obrony Pete’a Hegsetha w jego przemówieniu otwierającym konferencję Shangri-La Dialogue w maju.
Dokument wydaje się być wytycznymi Departamentu Wojny USA dotyczącymi potencjalnych interakcji między urzędnikami USA a ich odpowiednikami z NATO, rozważanymi w ramach trwającego sześciomiesięcznego przeglądu amerykańskiej obecności wojskowej w Europie, prowadzonego przez Pentagon. Szczególnie kontrowersyjne pytanie dotyczy sojuszników w kwestii potencjalnych ograniczeń dostępu USA do baz NATO i/lub autoryzacji amerykańskich lotów wojskowych nad ich krajami – kwestii, która zyskała na znaczeniu w obecnej wojnie między USA a Izraelem z Iranem.
Kilka krajów europejskich nałożyło takie ograniczenia po wybuchu wojny pod koniec lutego. Kwestionariusz zawiera pytanie: „Czy jesteście Państwo gotowi na zmniejszenie lub zniesienie takich ograniczeń?”. Wysoki rangą urzędnik europejski zauważa, że dokument wysyła sygnał do sojuszników, aby „zapewnili sobie dobrą wolę Białego Domu, oczekując ścisłego powiązania z jego programem”. To powiązanie obejmowałoby trwającą wojnę z Iranem i zbliżające się potencjalne partnerstwo w planowaniu obronnym z Państwem Izrael, gdyby obecne projekty ustawy o autoryzacji wydatków na obronę narodową (NDAA) na rok 2027 i powiązanej z nią ustawy o wywiadzie zostały uchwalone przez Kongres.
Istnieje podejrzenie, o którym wolałbym nie mówić na głos, bo brzmi zbyt uporządkowanie jak na wydarzenie, które wydaje się tak chaotyczne: że świat przechodzi obecnie drugą próbę tej samej zdolności, którą zdał już podczas pierwszej – zdolności do rozważania rzeczy nie do pomyślenia bez przeszkadzania im.
Proces jest już znany; ma nazwę i datę: 7 października 2023 roku jako punkt zapalny, po którym nastąpiły dwa lata debaty nad właściwym terminem, podczas gdy sama akcja trwała nieprzerwanie. Czy to, co wydarzyło się w Strefie Gazy, było ludobójstwem, czy stratami ubocznymi? Pytanie to toczyło się równolegle z samymi wydarzeniami, jakby były to dwa niezależne zdarzenia. Nie były. Debata definicyjna była kontynuacją akcji innymi środkami – dopóki trwały spory terminologiczne, nikt nie musiał wyjaśniać, dlaczego nic się nie wydarzyło.
Ten sam schemat powtarza się w przypadku Iranu, tyle że z nowym słownictwem, a nawet nadano mu własną datę: tydzień, w którym Donald Trump w wywiadzie dla Fox News zagroził zbombardowaniem Omanu – kraju, który nawet nie jest stroną konfliktu – i zażądał, aby Iran wywiesił białą flagę. W tym samym tygodniu republikańska kongresmenka Marjorie Taylor Greene napisała, że w Białym Domu toczy się dyskusja na temat użycia broni jądrowej. Nie była to plotka z drugiej ręki, ale stwierdzenie pochodzące z jej własnej partii.
I natychmiast rozpoczyna się ten sam manewr wymijający, znany z Gazy: taktyczny czy strategiczny, pierwsza akcja czy reakcja, „ograniczony cel militarny” czy broń rażenia. Ta kategoria to schronienie, do którego się ucieka, gdy sytuacja staje się nie do zniesienia – i z którego, nieświadomie, od dawna współdecydujemy.
Kategoryzacja problemu wiąże się z postępem technologicznym, który również ma swoją historię. Gaza dała początek terminowi „chirurgiczne uderzenia”, strefy humanitarne, które same stały się celami, a odsetek „wojowników” wśród ofiar sprawił, że rzeczywista liczba stała się nieistotna. Ten sam zestaw narzędzi istnieje w przypadku bomby, tylko starszy: od czasów Obamy nacisk kładziony jest na dopracowanie proporcjonalności mniejszych głowic, na koncepcje „niskiej mocy”, które sugerują, że najbardziej apokaliptyczną ze wszystkich broni można rozłożyć na podkategorię, której można używać z czystym sumieniem. W obu przypadkach gest jest ten sam: horroru się nie zaprzecza, lecz nim zarządza.
Ale prawdziwa decyzja nigdy nie zapada w miejscu, gdzie jest później dyskutowana. Jest podejmowana z wyprzedzeniem, nieformalnie, w pomieszczeniach bez protokołu – podczas rozmowy w Białym Domu, pytania w Radzie Bezpieczeństwa Narodowego, zgłoszenia do think tanku, który otwiera sprawę do publicznej dyskusji, zanim ktokolwiek z zewnątrz w ogóle się o niej dowie. Ten mechanizm można prześledzić niemal jak w podręczniku: najpierw nieformalne rozmowy, potem rozszerzenie na kilka think tanków, a następnie – w pewnym momencie, niemal na marginesie – debata publiczna, traktowana jak wejście do pubu na rogu po lody.
Zanim sprawa trafia do publicznej dyskusji, decyzja dawno już zapadła. Dopiero wtedy staje się widoczna – nie jako projekt, lecz jako fakt dokonany, coś, czego można być jedynie świadkiem. Wskazówka Marjorie Taylor Greene nie była przeciekiem. Było to potwierdzenie, które zbiegło się z innym: według pro-pakistańskiej sieci informatorów, Trump otwarcie zapytał swojego szefa sztabu, czy może skorzystać z opcji nuklearnej – jak dziecko proszące o pozwolenie na zabawę niebezpieczną zabawką – i został odrzucony.
Alastair Crooke i Scott Ritter, wywodzący się z zupełnie różnych środowisk, również niezależnie doszli do tego samego wstępnego wniosku: wojsko już raz odrzuciło taki rozkaz jako zbrodnię wojenną, wymagane byłoby głosowanie w gabinecie, nie jest to działanie jednostronne; a nawet gdyby tak było – historycznie rzecz biorąc, Stany Zjednoczone używają broni jądrowej tylko w obliczu egzystencjalnej porażki; obecnie ponoszą jedynie polityczną porażkę, co stanowi fundamentalną różnicę. Trzy perspektywy, jeden wspólny wniosek: hamulce trzymają. Łatwo przeoczyć fakt, że „wciąż” to jedyne słowo w tym zdaniu, które faktycznie coś znaczy.
A oto ta część, o której mówi się najrzadziej, bo nikomu nie schlebia: cisza, która nastąpiła. Kiedy skala kryzysu w Strefie Gazy była już widoczna – poprzez zdjęcia, raporty organizacji pozarządowych, przesłuchania przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości w styczniu 2024 roku – ze stolic, które skądinąd chciałyby uważać się za światowy autorytet moralny, nie wydobył się żaden dźwięk, który mógłby cokolwiek zmienić. Żadnego trybunału z konsekwencjami, żadnego przełomu w ich własnych ramach politycznych, nawet embarga na broń wykraczającego poza symboliczne gesty. „Ani jeden dźwięk nie nadszedł ze strony zbiorowości Zachodu” – to sformułowanie oddaje to lepiej niż jakikolwiek dyplomatyczny eufemizm. Ta cisza nie była efektem ubocznym. Była rzeczywistym rezultatem: nie zgodą, ale systematycznym brakiem wszystkiego, co mogłoby jej zapobiec.
I to właśnie ta teza wykracza poza zwykłe porównanie: ten brak konsekwencji to nie tylko preludium do debaty o eskalacji nuklearnej. To jej sedno. Tabu złamane bez konsekwencji obniża próg dla kolejnego nie symbolicznie, lecz strukturalnie. Każdy, kto kiedykolwiek był świadkiem publicznej dyskusji o czymś nie do pomyślenia, a następnie jego realizacji i wreszcie zarządzania nim bez żadnych konsekwencji, uczy się czegoś bardzo konkretnego: że granica, na której świat rzekomo mówi „Nigdy więcej”, jest w rzeczywistości negocjowalna – jeśli tylko przesuwa się ją wystarczająco często, zanim ktokolwiek to zauważy. Nawet druga strona rozumie teraz tę logikę: twierdzenie, że Iran posiada już sprawne materiały wybuchowe i czeka jedynie na jedną decyzję Chameneiego, jest – niezależnie od tego, czy jest weryfikowalne, czy nie – dowodem na to, że nikt już tam nie wierzy w ustaloną, nienaruszalną granicę. Obie strony już przewidują jej upadek.
Tego poziomu eskalacji nie da się zrozumieć, pytając, czy Trump byłby na tyle szalony, by nacisnąć przycisk. Można go zrozumieć, pytając, czego system się uczy, gdy jego ostatnia granica zostaje przekroczona po raz pierwszy, bez pociągnięcia kogokolwiek do odpowiedzialności. Odpowiedź brzmi: nie ma już ostatniej granicy. Jest tylko kolejna.
„Protokół przejściowy” – Pepe Escobar i „Pan Z” (piątkowe wydanie specjalne) Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości, rozprawa w sprawie RPA przeciwko Izraelowi, styczeń 2024 r.
Cztery słowa: Myrtle Beach w Karolinie Południowej, forum kampanii kandydatki do Senatu, której najważniejszym atutem jest nazwisko zmarłego brata. A w samym środku, między zapowiedziami kolejnych bombardowań a standardowym bilansem sukcesów, kwestia Cieśniny Ormuz: „Nie wiemy nawet, czy wygraliśmy – bo teraz uważam Cieśninę Ormuz za terytorium amerykańskie”. Zdanie, które jednym tchem porusza cele wojenne i transakcje na rynku nieruchomości, z taką nonszalancją, jakby chodziło o zmianę przeznaczenia parkingu.
Trzeba docenić odwagę upraszczania. Podczas gdy dyplomaci studiują prawo międzynarodowe, prawnicy studiują Konwencję Narodów Zjednoczonych o prawie morza, a geografowie kurczowo trzymają się istnienia odległości, Donald Trump rozwiązuje kwestie geopolityczne z elegancją dewelopera, który traktuje rejestr gruntów jako niewiążącą rekomendację cenową.
Cieśnina Ormuz? Terytorium amerykańskie. Czemu nie? Ma strategiczne znaczenie, leży na wybrzeżu, a gdzieś tam przepływają duże statki. Według nowej doktryny to prawdopodobnie wystarczający dowód własności. Ten, kto najgłośniej wskaże na mapę, otrzymuje teren. Prawo międzynarodowe obecnie nie uznaje żadnej podstawy prawnej dla takiego przejęcia. Trump najwyraźniej ją uznaje: zawłaszczenie przez deklarację.
I to ogłoszenie nie wzięło się znikąd. Kilka dni wcześniej rzucił ten pomysł, a następnie opublikował mapę w serwisie Truth Social z podpisem „Nowe terytorium USA” – obraz, który rości sobie prawo do tego terytorium, nawet nie próbując go uzasadniać. Prawdopodobnie już planują budowę „Trump International Hormuz Waterfront Resort” – w znakomitej lokalizacji między Omanem a Iranem, z bezpośrednim dostępem do jednego z najważniejszych szlaków morskich na świecie i niezakłóconym widokiem na kolejny kryzys międzynarodowy.
Suwerenność 2.0:Cieśnina Ormuz jest, zgodnie z prawem międzynarodowym, suwerennym terytorium Omanu i Iranu, nie jest niezastrzeżonym akwenem wodnym i tym bardziej nie jest amerykańskim podwórkiem – a suwerenność dwóch sąsiadujących państw nie znika tylko dlatego, że prezydent USA retorycznie ją przekształca – od kiedy to rejestr gruntów ustala własność, skoro mikrofon już jest na swoim miejscu?
Pułapka tranzytowa: Każdy, kto myli zagwarantowane na szczeblu międzynarodowym prawo do swobodnego przepływu przez cieśninę, będącą w dużej mierze terytorium Omanu i Iranu, z prawem własności tego właśnie terytorium, wykazuje szczególną smykałkę do niuansów prawnych, charakterystyczną dla osób, które spontanicznie negocjują cenę zakupu hotelu po wkroczeniu na jego teren.
W przyszłości „wolność żeglugi” może nabrać nowego znaczenia: każdy może swobodnie przejechać – pod warunkiem, że zaakceptuje fakt, że znajduje się na terytorium amerykańskim. To rodzaj morskiej drogi płatnej bez opłat, bez dróg i, cóż, bez amerykańskiej własności. Ale jak wszyscy wiemy, szczegóły są dla tych, którzy nie mylą przemówień wyborczych z wyciągami z rejestru gruntów.
Rejestr Nieruchomości w Waszyngtonie: Ciekawe, jak faktycznie będzie przebiegać przeniesienie własności. Czy wystarczy marker? Czy Iran będzie musiał się zgodzić? Oman? A może wystarczy, że Trump narysuje okrąg na mapie i napisze pod spodem „MOJE!”? Ta procedura otwiera nieprzewidziane możliwości dla amerykańskiej polityki zagranicznej. Alpy: spektakularne położenie, wyjątkowy potencjał rozwoju. Kanał Panamski: zdecydowanie zbyt dogodny, by i tak na stałe należeć do innych. Księżyc: niezamieszkane, rozległe działki, ale słabe połączenia komunikacyjne. Grenlandia była już rozważana. Cieśnina Ormuz jest zatem po prostu kolejnym logicznym uzupełnieniem globalnego portfela nieruchomości.
Realizm geograficzny: W tym światopoglądzie Karolina Południowa prawdopodobnie graniczy bezpośrednio z Zatoką Perską. Odległości, w końcu, mają znaczenie tylko dla osób, które nie posiadają własnych sił powietrznych. A jeśli cieśnina jest amerykańska, to nie dlatego, że Ameryka się tam znajduje, ale dlatego, że Ameryka uznała, że mapa musi zostać ponownie rozpatrzona pod kątem jej dotychczasowego statusu.
Być może to nowa forma geopolityki: koniec z podbojami, koniec z aneksjami, koniec z traktatami. Wystarczy zdanie do mikrofonu, nagrane przez tłum wyborczy oklaskujący miejsce zmarłego senatora. Wcześniej ekspansja terytorialna wymagała armii. Dziś, jak się wydaje, wystarczy zgromadzenie z wystarczającą pewnością siebie i druga tura wyborów.
Planeta staje się w ten sposób jedną wielką wieżą Trumpa. Państwa są dzierżawcami, oceany – wspólnym lądem, strategiczne cieśniny – potencjalnymi miejscami budowy. Prawo międzynarodowe jest jak woźny, którego wzywasz, gdy coś przecieka – a potem ignorujesz, bo nie zabrał ze sobą kamer telewizyjnych.
Ale potem dozorca oddzwonił. Z Teheranu nadeszła lakoniczna odpowiedź: Cieśnina Ormuz była irańska, jest irańska i taka pozostanie. Żadnego koła na mapie, żadnego markera, tylko zdanie sprzeczne z amerykańskim – wypowiedziane ciszej, ale z tym samym roszczeniem do rzeczywistości. Dwa mikrofony, dwa rejestry gruntów, żadnego wspólnego mianownika.
Ale według Waszyngtonu Cieśnina Ormuz należy teraz do Ameryki. Nie dlatego, że tak stanowi jakikolwiek traktat. Nie dlatego, że przebiega tam granica. Nie dlatego, że ustaliła to jakaś instytucja międzynarodowa. Ale dlatego, że ktoś z mikrofonem, na scenie drugiej tury wyborów, uznał, że rzeczywistość powinna dostosować się do jego oświadczeń.
To jest chyba prawdziwa geopolityczna innowacja naszych czasów: Imperializm bez imperium. Posiadanie bez posiadania. Polityka światowa jako rejestr gruntów wyobraźni.
Tragedia współczesności nie polega na tym, że ignorancja nie zna mapy. Polega raczej na tym, że staje przed nią z flamastrem i zaczyna przerysowywać granice – podczas gdy po drugiej stronie stoi ktoś, kto używa tego samego flamastra i pisze „nie”.
PEPE ESCOBAR: „Maksymalna presja” Trumpa na Iran nie powiodła się – Pakistan utrzymuje otwarte szlaki, brakuje 400 kg uranu, Waszyngton stracił ostatnią szansę.
W wyjątkowym piątkowym programie specjalnym na kanale „Transition Protocol” dziennikarz śledczy Pepe Escobar i jego kolega, pan Z, analizują obecną sytuację geopolityczną wokół Pakistanu, Iranu i nieudanych prób mediacji w Islamabadzie. Wykorzystując informacje rzekomo pochodzące bezpośrednio z otoczenia generała Asima Munira i pakistańskiego wicepremiera, przedstawiają obraz rosnącej izolacji administracji Trumpa i umacniania się osi euroazjatyckiej między Chinami, Pakistanem i Iranem.
Pakistan między młotem a kowadłem – i jasna decyzja Chin i Iranu
Pakistan znajduje się w niezwykle niezręcznej sytuacji: rozdarty między żądaniami administracji Trumpa a strategicznymi interesami Chin i Iranu. Trump „dyplomatycznie zdegradował” Islamabad, ponieważ Pakistan odmówił zamknięcia lądowych szlaków tranzytowych do Iranu. Istnieje łącznie sześć takich szlaków, a także port Gwadar, które są kluczowe dla irańskiej gospodarki. Towary z Chin i innych krajów trafiały i nadal trafiają do Iranu tymi szlakami, utrzymując irańską gospodarkę w ruchu.
Według źródeł pana Z., które określa on jako „aktualne, godzinę temu”, oraz bezpośrednio z najbliższego otoczenia generała Asima Munira, pakistańskie kierownictwo – zarówno cywilne, jak i wojskowe – podjęło jasną decyzję: szlaki pozostaną otwarte. Pakistan nie ustąpi ani o krok. Stanowisko to potwierdzają zapewnienia ze strony Chin. Pekin zdecydowanie popiera Islamabad i Teheran. Co więcej, kierownictwo w Islamabadzie kalkuluje, że Waszyngton nie ma realnych alternatyw poza Pakistanem. Katar i Oman nie mają takiej samej siły strategicznej, a Iran jednoznacznie dał Trumpowi do zrozumienia, że Porozumienie o Porozumieniu (MOU) z Islamabadu pozostaje punktem wyjścia wszelkich negocjacji.
Pepe Escobar podkreśla, że Trump zniszczył w ten sposób jedyny działający kanał mediacji w ciągu ostatnich dwóch i pół do trzech miesięcy. Do niedawna Trump dzwonił niemal codziennie do swojego „ulubionego feldmarszałka” Asima Munira, błagając o rozwiązanie konfliktu. Teraz ten kanał zniknął – i nikt nie jest w stanie go zastąpić, ani Katar, Oman, Turcja, ani Egipt.
Iran może utrzymać się do listopada, co stawia Trumpa w trudnej sytuacji.
Irańskie źródła potwierdzają, że Teheran jest w stanie wytrzymać maksymalną presję ze strony USA do listopada. Strategia polega na zagłodzeniu administracji Trumpa i doprowadzeniu prezydenta – którego Escobar polemicznie nazywa „czteroletnim psychopatą” – do rozpaczy. Trump nie ma już żadnych możliwości wyjścia z tej sytuacji. Jedyną „strategią” pozostającą Waszyngtonowi jest totalna wojna gospodarcza i finansowa z Iranem, w przekonaniu, że może ona zamienić kraj w odizolowaną wyspę. Escobar uważa to za absurd geograficzny i historyczny: Iran leży na skrzyżowaniu Eurazji.
Lądowe korytarze między Iranem, Pakistanem i Chinami pozostają nienaruszone. Chińskie firmy eksportujące do Iranu już omijają dolara amerykańskiego i są instruowane przez Pekin, aby ignorować sankcje wtórne. Ponadto istnieje połączenie Caspian Express z Rosją, którego amerykańskie drony nie mogą skutecznie zakłócić bez ryzyka bezpośredniego konfliktu z oboma krajami. Chińsko-irańska linia kolejowa przez Turkmenistan i Azję Środkową jest projektem Inicjatywy Pasa i Szlaku – atak na nią byłby równoznaczny z atakiem na Chiny, co jest wysoce nieprawdopodobne przed potencjalną wizytą Xi Jinpinga w Waszyngtonie. Ponadto, dwustronne spotkania z Rosją, Chinami, Iranem, Kazachstanem i Uzbekistanem podczas zbliżającego się szczytu BRICS w Delhi (za nieco ponad trzy tygodnie) dodatkowo wzmocnią relacje handlowe.
Pytanie za 10 miliardów dolarów i chińska sieć bezpieczeństwa
Prawdziwym narzędziem nacisku, jakiego USA używają przeciwko Pakistanowi, jest około 10 miliardów dolarów, których Islamabad potrzebuje od MFW. Pepe Escobar ubolewa, że Pakistan nie jest ani członkiem BRICS, ani członkiem Nowego Banku Rozwoju – w przeciwnym razie kraj ten mógłby pozyskać pieniądze stamtąd, a nie z MFW. Pan Z. relacjonuje jednak niepublikowaną wcześniej decyzję: podczas rozmów między pakistańskim wicepremierem Ishaqiem Darem (byłym ministrem finansów) a chińskim ministrem spraw zagranicznych Wang Yi uzgodniono, że Chiny wesprą Pakistan w kryzysie. Jeśli sytuacja się nie zmieni, Islamabad odwróci się od MFW i całkowicie zda się na Chiny. Pakistan jest gotowy podjąć ten krok.
Handel ZEA przenosi się do Pakistanu – i próba kupienia irańskiego generała
ZEA oficjalnie wstrzymały handel z Iranem – krok korzystny dla Pakistanu. Podjęto już ustalenia, aby w przyszłości znaczna część tego handlu była kierowana przez Pakistan. Jednocześnie pan Z. donosi o kolejnej desperackiej próbie Waszyngtonu: prezydent Regionu Kurdystanu, Nechirvan Barzani, rzekomo zaoferował generałowi Wahidiemu (IRGC) wsparcie USA dla wojskowego zamachu stanu i wprowadzenia stanu wojennego w Iranie, uznając go za nowego przywódcę. Wahidi podobno zerwał rozmowy w oburzeniu i zakazał dalszych kontaktów. Źródła pana Z. – w tym biuro Asima Munira i irańskiego Najwyższego Przywódcy – są tego świadome. To dowodzi całkowitej desperacji Trumpa: przekupstwo, pochlebstwa, działania militarne, a teraz wojna ekonomiczna – nic nie działa.
Ryzyko terroryzmu w Beludżystanie i szersza eurazjatycka partia szachów
Escobar ostrzega przed typową amerykańską taktyką: nasilonymi działaniami terrorystycznymi koordynowanymi przez CIA, MI6 i Mossad w obu regionach Beludżystanu, zwłaszcza w części pakistańskiej. To, jak twierdzi, klasyczny amerykański modus operandi na Globalnym Południu. Niemniej jednak, strategiczna oś Pekin-Islamabad-Teheran pozostaje nienaruszalna. Oba kraje są kluczowymi partnerami Chin w ramach Inicjatywy Pasa i Szlaku; 25-letnia umowa z Iranem o wartości 400 miliardów dolarów oraz inwestycje w chińsko-pakistański Korytarz Gospodarczy w Gwadarze zostaną dodatkowo wzmocnione.
Brakujący uran i utracone okno
Szczególnie wybuchowe: Zachód – a tym samym Trump – nie ma absolutnie żadnego wglądu w to, gdzie podziało się około 400 kg wzbogaconego materiału (określanego w transkrypcji jako „400 kg reżimu inflacyjnego”, a w tytule filmu jako 440 kg zaginionych). Pakistan jest jedynym pozostałym kanałem, przez który Trump mógł uzyskać jakiekolwiek informacje z Teheranu. Iran nie da się zastraszyć groźbami taktycznej broni jądrowej. Irańskie władze są technicznie przygotowane do zdetonowania broni jądrowej – decyzja należy wyłącznie do ajatollaha. W przypadku prowokacji Iran przejdzie do ofensywy w nadchodzących tygodniach. Podobnie, stosunek Rosji do USA radykalnie zmienił się w ostatnich tygodniach: Kabuki, „duch Anchorage”, został uznany za nonsens, a Moskwa wie, że Waszyngton zamierza kontynuować wojnę z Rosją w nieskończoność.
Wniosek: Oś się utrzymuje – Trump sam siebie wpędza w kozi róg.
Pakistan, Iran i Chiny są zdecydowanie zaangażowane w porozumienie. Irański parlament (Madżlis) jednomyślnie popiera przywódców, Najwyższego Przywódcę i Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej. Sam Trump zmarnował jedyną szansę na mediację. Integracja euroazjatycka postępuje, podczas gdy Stany Zjednoczone pogrążone są w chaosie taktycznym, pobożnych życzeniach ekonomicznych i niebezpiecznej normalizacji taktycznej broni jądrowej. Irańskie władze liczą na to, że reżim Trumpa upadnie pod własnym ciężarem przed wyborami uzupełniającymi – i jednocześnie są gotowe przejść do ofensywy, jeśli zostanie sprowokowany.
Przesłanie raportu specjalnego jest jasne: „maksymalna presja” Trumpa zawiodła, zanim jeszcze się na dobre zaczęła. Pakistan trzyma drzwi otwarte, Chiny stoją za nim, a Iran przetrwa – do listopada i dłużej.
W moim poprzednim wpisie „Mury mają teraz drzwi” argumentowałem, że „środki, jakich nigdy nie widziano w historii izolacji gospodarczej kraju”, obiecane przez sekretarza skarbu Scotta Bessenta, napotkają na otwartą granicę: Iran z lądowymi połączeniami z Pakistanem, wojskowymi i wywiadowczymi liniami wsparcia dla Rosji i Chin, a co najważniejsze – handel ropą naftową, który całkowicie porzucił dolara i jest prowadzony w juanach chińskich za pośrednictwem chińskiej sieci rozliczeniowej CIPS, poza zasięgiem amerykańskiej infrastruktury finansowej. Ten argument nadal jest aktualny. Ale kryje się za nim jeszcze prostszy problem, który leży w słowach samej administracji.
Trump jednocześnie wysuwa trzy deklaracje zwycięstwa. Iran, jak twierdzi, zostanie „bardzo dotkliwie pobity”. Cieśnina Ormuz, jak twierdzi, jest w istocie amerykańska – „należy do nas”, Stany Zjednoczone mają „całkowitą kontrolę”, szlak wodny jest otwarty, a miny zostały usunięte. A blokada morska, jak twierdzi, jest całkowita i skuteczna, dławiąc gospodarkę Teheranu. Gdy te trzy deklaracje zestawi się z czwartym faktem – że jego własny Departament Skarbu gorączkowo próbuje wynaleźć broń finansową, „jakiej nigdy dotąd nie widziano”, i że ponownie grozi „nowym, silnym atakiem”, jeśli cieśnina nie zostanie „wkrótce” ponownie otwarta – wzajemnie się one znoszą. Nie potrzeba bezprecedensowej kampanii sankcji, aby pokonać kraj, który już się pokonało. Nie trzeba grozić nowymi nalotami bombowymi, aby otworzyć cieśninę, którą już się posiada. Eskalacja jest przyznaniem się. Każde nowe żądanie większej presji jest przyznaniem się, że poprzednie deklaracje zwycięstwa były nieprawdziwe.
Retoryka zwycięstwa była nieustająca. „Gdy w końcu pokonamy Iran, który właśnie teraz jest w bardzo dotkliwej porażce” – powiedział Trump publiczności w akademii policyjnej w Nowym Jorku 14 sierpnia – „wkrótce ogłoszę Cieśninę Ormuz terytorium Stanów Zjednoczonych”. Kilka dni wcześniej powiedział reporterom, że Stany Zjednoczone mają „całkowitą kontrolę” nad tym szlakiem wodnym: „To nasze i w pewnym momencie mogą coś zrobić, a wtedy zostaną zmieceni z powierzchni ziemi”. 18 sierpnia opublikował zdjęcie, na którym nazwał cieśninę „Nowym Terytorium USA”. 19 sierpnia upierał się, że cieśnina jest otwarta, a miny usunięte – jednocześnie potwierdzając, że blokada morska „nadal obowiązuje”.
Ta ostatnia kombinacja przedstawia całą historię w miniaturze. Cieśnina, która jest rzeczywiście otwarta, nie potrzebuje ciągłej blokady. Blokada, która „nadal obowiązuje”, z definicji oznacza, że cieśnina jest zamknięta. Oba twierdzenia są wysuwane jednocześnie, ponieważ każde z nich służy innemu celowi retorycznemu: „Cieśnina jest otwarta” odpowiada na zarzut, że Trump zniszczył globalny handel energetyczny, a „blokada jest całkowita” odpowiada na zarzut, że Iran nie ucierpiał. Żadne z twierdzeń nie wytrzymuje krytyki.
Retoryka reaguje na przemówienia kampanijne. Ceny ropy reagują na tankowce. A tankowce nie ruszają, pomimo zapewnień CENTCOM-u.
Ruch statków przez Cieśninę Ormuz wynosi około 17 procent średniej sprzed konfliktu, według Centrum Operacji Handlu Morskiego Zjednoczonego Królestwa. Wywiad morski ocenia, że szlak wodny jest w dużej mierze zablokowany, bez całkowicie bezpiecznej drogi. Od początku wojny 28 lutego pojawiły się dziesiątki doniesień o uszkodzonych statkach w cieśninie i jej okolicach, w tym osiem ataków na jednostki w tym miesiącu, niektóre powiązane z ZEA i Arabią Saudyjską. Jeszcze 19 sierpnia trzy supertankowce powiązane z Chinami zawróciły w trakcie tranzytu. To nie jest profil ruchu otwartego, kontrolowanego przez USA szlaku morskiego. To profil spornego, w dużej mierze zamkniętego wąskiego gardła.
Akcja cenowa przedstawia tę samą historię w innym języku. Cena ropy Brent zbliżała się do 92 dolarów za baryłkę w połowie sierpnia, czyli o około jedną czwartą więcej niż przed wojną – i rosła z sesji na sesję właśnie dlatego, że rynki nie widzą ani porozumienia, ani wznowienia wydobycia. Amerykańska Agencja Informacji Energetycznej (EIA) nie spodziewa się powrotu produkcji na Bliskim Wschodzie do poziomów sprzed wojny przed początkiem 2027 roku i przewiduje dalsze przerwy w wydobyciu na poziomie około 0,6 miliona baryłek dziennie aż do przyszłego roku. Gdyby Ormuz rzeczywiście został otwarty, a Iran faktycznie pokonany, cena ropy spadłaby do poziomu sprzed wojny, wynoszącego około 70 dolarów. Zamiast tego dzieje się odwrotnie. Rynek wycenia zamknięcie cieśniny i niedokończoną wojnę, a nie wystawia przedstawienia dla krajowej publiczności.
Należy również zwrócić uwagę na wewnętrzną sprzeczność w twierdzeniu dotyczącym samej blokady. Dane dotyczące nawigacji morskiej pokazują, że pomimo blokady niektóre statki nadal przepływają przez cieśninę – co oznacza, że blokada nie jest hermetyczną uszczelką, jaką opisuje ją administracja. Cieśnina jest zatem jednocześnie „otwarta” (słowa Trumpa) i w 83 procentach zamknięta (dane), a blokada jest jednocześnie „całkowita” (wizerunek Trumpa) i przepuszczalna (dane nawigacyjne). Oficjalna narracja jest jednocześnie niespójna w obu kierunkach. To oszałamiające!
Dlaczego nie karze się zwłok
Oto logiczny rdzeń, jasno określony. Sankcje są narzędziem przymusu. Ich jedynym celem jest wyrządzenie wystarczająco dotkliwych strat ekonomicznych, aby zmienić zachowanie przeciwnika – zmusić pokonany, ale jeszcze nieuległy rząd do negocjacji. Gdyby irańska armia została rzeczywiście zniszczona, jej cieśniny rzeczywiście zajęte, a gospodarka rzeczywiście zdławiona całkowitą blokadą, nie byłoby już nic do osiągnięcia za pomocą „podwójnego uderzenia” sankcji. Reżim zostałby już pokonany tymi samymi środkami, które według Trumpa już zadziałały.
Fakt, że Bessent musi teraz uciekać się do „środków, jakich nigdy wcześniej nie widziano”, nie jest zatem oznaką siły. Wskazuje raczej, że deklaracje o sukcesach militarnych i blokada nie przyniosły rezultatu, który miały gwarantować. Sam Departament Skarbu nałożył na Iran kolejne sankcje w 2026 roku – przeciwko „nielegalnym przepływom pieniędzy”, tankowcom floty cieni, giełdom aktywów cyfrowych, chińskim rafineriom „czajniczków” i giełdom walutowym pod hasłem „Gospodarczej Furii” – a Teheran nadal sprzedaje ropę, utrzymuje cieśninę zamkniętą i walczy dalej. Obietnica czegoś bezprecedensowego to ukryte przyznanie, że wszystko, co było wcześniej, zawiodło. Gdyby obecna presja działała, nie byłoby potrzeby wymyślania nowej jej kategorii.
Tutaj nowy argument przeplata się ze starym. Jeśli zapytasz, co właściwie może oznaczać „bezprecedensowy”, eksperci ds. sankcji dochodzą do jednej odpowiedzi: jedynym pozostałym narzędziem nacisku jest atakowanie chińskich banków i kanałów płatności denominowanych w juanach, którymi handluje się irańską ropą naftową. Chiny kupują zdecydowaną większość irańskiej ropy naftowej – ponad 80 procent według większości szacunków, ponad 90 procent według innych – i płacą w renminbi, przetwarzanym w systemie CIPS poza systemem dolarowym. Właśnie dlatego są celem i właśnie dlatego tak trudno je trafić.
Sankcje wtórne oparte na dolarze nie mogą być nakładane na transakcje, które nigdy nie dotyczą dolara. Aby presja była skuteczna, Waszyngton musiałby objąć sankcjami duże chińskie instytucje finansowe – nie małych pośredników, lecz duże banki – i odciąć je od globalnego systemu finansowego. Ocena Scotiabanku, podzielana przez klientów, jest jednoznaczna: Stany Zjednoczone „nie mogą bombardować się po drodze do zwycięstwa”, a młot ekonomiczny opisany przez Bessenta oznacza likwidację całej sieci finansowej stojącej za irańskim eksportem ropy naftowej. Jednak użycie tego młota wiąże się z kosztami, których administracja może nie być gotowa ponieść. Odcięcie dużych chińskich banków od rozliczeń w dolarach oznaczałoby bezpośrednie zerwanie relacji finansowych z Pekinem – i to w czasie, gdy Trump przygotowuje się do spotkania z Xi Jinpingiem. Wycofanie z rynku przecenionej irańskiej ropy naftowej jeszcze bardziej podniosłoby i tak już wysokie ceny ropy naftowej i podniosłoby ceny benzyny, których akceptacji Trump żąda od Amerykanów. Jak ujął to magazyn „Fortune”, pozostałe opcje niosą ze sobą ryzyko załamania się samej gospodarki USA.
Poza problemem zdolności, istnieje problem z wiarygodnością. W czerwcu 2025 roku Trump publicznie oświadczył: „Chiny mogą teraz nadal kupować ropę z Iranu” – deklaracja ta była w bezpośredniej sprzeczności z memorandum prezydenckim w sprawie bezpieczeństwa narodowego jego własnej administracji, którego celem było ograniczenie eksportu irańskiej ropy „do zera”. Było to tak wyraźne, że członkowie Kongresu zwrócili się do Departamentu Skarbu i Departamentu Stanu z protestem. Administracja, która w jednym roku mówi Pekinowi, że może nadal kupować irańską ropę naftową, będzie miała trudności z przekonaniem rynków – lub Teheranu – w kolejnym roku, że Pekin zrezygnuje z dostaw. Groźba zastosowania sankcji w celu zmuszenia Chin do rezygnacji z irańskiej ropy jest podważana przez wcześniejszy sygnał administracji, że tego po prostu nie zrobi.
Węzeł pakistański: drzwi, których sankcje nie mogą zamknąć – i na których zamknięcie ich nie stać.
Lądowy szlak, który najwyraźniej ujawnia zarzut „całkowitej blokady”, przebiega przez Pakistan, i w tym miejscu sprzeczność sankcji przestaje być abstrakcyjna.
25 kwietnia 2026 roku – dwanaście dni po rozpoczęciu blokady przez Marynarkę Wojenną USA – Ministerstwo Handlu w Islamabadzie wydało rozporządzenie SRO 691(I)/2026, „Zarządzenie w sprawie tranzytu towarów przez terytorium Pakistanu”, aktywizujące umowę o transporcie drogowym z Teheranem z 2008 roku, która pozostawała niewykorzystana przez osiemnaście lat. Wyznaczono sześć korytarzy lądowych, łączących Karaczi, Port Qasim i zbudowany przez Chińczyków port Gwadar z irańskimi przejściami granicznymi Gabd i Taftan.
Umożliwiło to bezcłowy wwóz towarów z krajów trzecich – głównie z Chin – do Iranu, całkowicie poza zasięgiem blokady morskiej. Trasa Gwadar–Gabd ma długość około 89 kilometrów i zajmuje od dwóch do trzech godzin, w porównaniu z szesnastoma do osiemnastu godzinami z Karaczi. To nie tylko teoria: w samym kwietniu 2026 roku Gwadar obsłużył około 11 000 kontenerów – więcej niż port przeładował w całym 2025 roku – a ładunki testowe już dotarły na północ przez Iran, w kierunku Azji Środkowej. Blokada nie jest w stanie zatrzymać ciężarówki w Beludżystanie, a ciężarówki wciąż się poruszają. Wzrost ruchu kontenerowego w Gwadarze to równowartość ceny ropy naftowej w transporcie towarowym: tak jak cena ropy Brent wynosząca 92 dolary przeczy twierdzeniu, że „cieśnina jest otwarta”, tak kontenery przeczą twierdzeniu, że „blokada jest całkowita”.
Po pierwsze, szczere zastrzeżenie: analitycy zgadzają się w raportach, że korytarz łagodzi presję na peryferie Iranu, a nie ratuje jego gospodarkę – główny ciężar spoczywa na kanale Yuan i CIPS, a także na wsparciu Rosji i Chin. Pakistan nie ma tu na celu bycia kołem ratunkowym Iranu. Chodzi o to, by być najwyraźniejszym przykładem drzwi, których Waszyngton nie może zamknąć, nie zaprzeczając samemu sobie.
Aby „bezprecedensowa” izolacja miała realny wpływ, musi w końcu dotrzeć do sieci – portów, banków, spedytorów – które utrzymują przepływ handlu z Iranem, a które obecnie przebiegają przez terytorium Pakistanu i banki pakistańskie. Pakistan nie został ukarany za otwarcie korytarza; amerykańskie sankcje wtórne nie wchodzą w życie automatycznie, a OFAC nie podjął takiej decyzji. Ryzyko jest jednak realne i strukturalne: kontrole zgodności ładunków związanych z Iranem mogłyby wpłynąć na pakistańskie banki i zwiększyć koszty, a analitycy wskazują, że Islamabad ma jedynie „ograniczone możliwości obejścia” amerykańskich kar, a wyjątki są „prawie nieistniejące”. Kraj ten jest objęty programem MFW i w żadnym wypadku nie jest w stanie wytrzymać konfrontacji z Departamentem Skarbu USA. Jego własni komentatorzy określają korytarz jako skalkulowane ryzyko na legalnej linie.
W tym przypadku Pakistan wzmacnia sprzeczność, zamiast ją jedynie ilustrować. Ta sama administracja, która obiecuje zamknąć wszystkie kanały do Iranu, jednocześnie zabiega o względy rządu, który utrzymuje jeden z najszerszych kanałów otwarty. Trump wielokrotnie chwalił feldmarszałka Asima Munira i premiera Szehbaza Sharifa, gościł Munira w Białym Domu, sugerował amerykańskie inwestycje w pakistańskie sektory wydobywcze i kryptowalut oraz wzywał Islamabad do pośredniczenia w czerwcowym „Memorandum Islamabad” – wynegocjowanym przez Pakistan amerykańsko-irańskim zawieszeniu broni, które od tamtej pory ponownie przerodziło się w blokadę i groźby. Zapytany wprost o korytarz irański, Trump po prostu powiedział, że „wie o nim wszystko” i nie zgłosił sprzeciwu. To, co Middle East Institute nazywa „milczącą zgodą” Waszyngtonu, nie oznacza poparcia dla irańskiego mostu lądowego w celu obejścia blokady, ale zależność od kraju, który go obsługuje.
Sankcje uderzają zatem w mur, który sam Waszyngton wzniósł. Aby zachować spójność, presja musiałaby zostać wymierzona w pakistański korytarz i jego brzegi. Jednak nałożenie sankcji na mediatora – generała, o którego Trump zabiegał przez rok – zniweczyłoby dyplomację, którą administracja wciąż twierdzi, że jest na skraju sukcesu, i jeszcze bardziej popchnęłoby państwo posiadające broń jądrową i sprzymierzone z Chinami w kierunku Pekinu. Po wykluczeniu korytarza „całkowita izolacja” okazuje się jedynie retoryką. Nie ma takiej wersji tej polityki, która mogłaby zamknąć pakistańskie drzwi, nie zaprzeczając jednocześnie czemuś, co administracja twierdzi jako prawdę.
Pakistan ma również kartę, która odwraca presję na Waszyngton. Munir podobno ostrzegał Trumpa, że sparaliżowany Iran otworzy 560-milowy „korytarz terroru” przez Beludżystan – tę samą prowincję, w której znajduje się Gwadar i do której Chiny wpompowały miliardy dolarów z CPEC – zagrażając tym samym zarówno interesom USA, jak i chińskiej infrastrukturze. Innymi słowy, im bardziej USA naciskają na Iran, tym bardziej ryzykują destabilizację kruchego, ogarniętego rebelią regionu przygranicznego, kontrolowanego przez swojego preferowanego partnera i finansowanego przez rywala. Ironia jest głęboka: przez ponad dekadę Waszyngton groził sankcjami, aby powstrzymać Pakistan przed budową choćby gazociągu do Iranu; dziś Pakistan prowadzi otwarty korytarz handlowy, a Waszyngton milczy.
Dla samego Pakistanu sytuacja przypomina balansowanie na linie. Korzyści są realne – dochody z tranzytu, realne zadanie gospodarcze dla Gwadaru, rola łącznika między Chinami, Iranem i Azją Środkową oraz wpływy jako niezastąpionego pośrednika. Równie realne są wady – ryzyko sankcji wtórnych, na które Pakistan nie może sobie pozwolić, ewentualna konieczność wyboru między relacjami ze Stanami Zjednoczonymi i korytarzem irańskim a obciążeniem bezpieczeństwa związanym z transportem tego handlu przez Beludżystan, przy jednoczesnym równoważeniu Iranu z Arabią Saudyjską, państwami Zatoki Perskiej i Waszyngtonem. Korzyści zależą wyłącznie od kontynuacji amerykańskiej uległości, której właśnie „bezprecedensowe środki” Bessenta mają położyć kres. Oto dylemat w pigułce: jeśli sankcje są realne, Pakistan będzie jedną z pierwszych ofiar; jeśli Pakistan zostanie oszczędzony, sankcje nie będą tym, za co się podają.
Iran nie znajduje się w komfortowej sytuacji. Blokada jest realna i kosztowna – pochłonęła miliardy dolarów z dochodów z ropy naftowej – a irańska gospodarka rzeczywiście cierpi. Nowe sankcje finansowe nie są nieskuteczne; jeśli Waszyngton jest gotów zaakceptować reperkusje i bezpośrednio nałożyć sankcje na duże chińskie banki, rzeczywiście spowodowałoby to znaczne dodatkowe straty. Luka w juanie i CIPS to realna możliwość obejścia przepisów, ale nie pole siłowe: CIPS nadal opiera się na zachodnich systemach przesyłania wiadomości w dużej części swojego ruchu, a renminbi nadal odpowiada za jedynie niewielką część globalnych płatności. Prawdziwym stwierdzeniem jest to, że Iran, jako zdeterminowany użytkownik z chętnym chińskim partnerem handlowym, może ominąć dolara – a nie to, że dolar się załamuje. A irańska armia jest poobijana, a nie unicestwiona; twierdzenie Trumpa, że Iran został „całkowicie pokonany”, jest obalone przez Iran, który nadal jest w stanie utrzymać Ormuz na poziomie 17% normalnego ruchu, podczas gdy jego siły rakietowe są nienaruszone i rosną.
Zatem uczciwy wniosek nie jest taki, że sankcje będą nieskuteczne. Chodzi o to, że napotkają one ograniczenia strukturalne, które przeczą retoryce samego rządu – i że presja doprowadzi do tego, że Iran stanie się biedniejszy, bardziej wściekły i jeszcze bardziej zorientowany na wschód, który ucierpi, ale się nie załamie. To zupełnie inny rezultat niż ten, który obiecuje kapitulacja Bessent.
Odrzućmy wszelką teatralność, a sekwencja wydarzeń sama się sobie przeczy. Gdyby irańska armia została pokonana, nie byłoby potrzeby „uderzenia” bezprecedensowymi sankcjami. Gdyby cieśnina była rzeczywiście otwarta i znajdowała się pod amerykańską kontrolą, ropa nie kosztowałaby prawie 92 dolarów, podczas gdy ruch wynosiłby 17 procent, a supertankowce zawracałyby.
Gdyby blokada była całkowita, dochody Iranu z ropy wyniosłyby zero – zamiast tego Iran sprzedaje ją Chinom w juanach, poza zasięgiem blokady i dolara, i właśnie dlatego Bessent musi uciec się do finansowej broni, której Waszyngton nie posiada. A szlak lądowy przez Pakistan przewozi prawdziwe ładunki przez Gwadar, podczas gdy Waszyngton, który potrzebuje Islamabadu jako mediatora, patrzy w inną stronę – ten sam rząd, który przysięga zamknąć Iranowi wszystkie drzwi, zabiega o względy rządu, który utrzymuje jedne z najszerszych drzwi otwartych. Każde twierdzenie o zwycięstwie zostaje obalone przez kolejną eskalację, a eskalacja trwa. Kiedy rząd, który twierdzi, że już wygrał, stale domaga się nowych i bardziej radykalnych środków, by wygrać, samo to żądanie jest dowodem. Wojna się nie skończyła, cieśnina nie jest nasza, a sankcje są wymierzone w żelazny uścisk, z którego Iran już się wyrwał.
14 sierpnia 2026 roku prezydent Donald Trump przemawiał do zgromadzonych funkcjonariuszy organów ścigania w Centrum Szkolenia i Wywiadu im. Davida S. Macka w Garden City na Long Island. Trump oświadczył, że po „zwycięstwie nad Iranem” ogłosi Cieśninę Ormuz terytorium Stanów Zjednoczonych.
…. Chwila moment… Cieśnina Amerykańska?
NOTUS (Wiadomości ze Stanów Zjednoczonych) odnotował słowa Trumpa:
„Gdy pokonamy Iran, ogłoszę Cieśninę Ormuz terytorium Stanów Zjednoczonych”.
Al Jazeera i USA Today obszernie relacjonowały to samo przemówienie. Powiedział, że ogłosi to „dość wkrótce”, a następnie odniósł się do blokady morskiej: „Zasadniczo, dokładnie o to chodzi. Mamy blokadę. Żaden statek nie przepłynie, jeśli tego nie chcemy”.
Wyjaśnijmy: to nie jest chwyt PR-owy. To kolejny krok w ramach IMEC.
18 marca 2026 roku opublikowałem białą księgę zatytułowaną „IMEC: Wojna Trumpa z Iranem dotyczy globalnego handlu”. Napisałem ją, aby obalić mity otaczające wojnę w Iranie i ujawnić główny plan przekształcenia globalnych szlaków handlowych, plan mający na celu zdominowanie światowego handlu. To tektoniczna zmiana w strukturze geopolitycznej świata. Co więcej, jest to główny plan globalnej technokracji, posuwający się aż do uczynienia z Gazy wizytówki państwa technokratycznego. Każdy, kto nie dostrzega tych powiązań, pozostanie w niewiedzy.
Publicznie przedstawiłem formułę 23 kwietnia:
Zakładam, że wojna z Iranem nie miała nic wspólnego z materiałem nuklearnym, a raczej z przejęciem kontroli nad Cieśniną Ormuz. Należy jednak pamiętać, że media jedynie odzwierciedlają, nigdy nie przedstawiają przyczyn; narracja, którą rozpowszechniają, nigdy nie jest oryginalna. Cieśnina Ormuz to „co”. IMEC to „dlaczego”. Program nuklearny był pretekstem.
Debata terytorialna to ten sam argument, tylko krok dalej.
Czym jest IMEC i dlaczego Hormus jest w centrum uwagi
IMEC to skrót od Korytarza Gospodarczego Indie-Bliski Wschód-Europa.
9 września 2023 roku Indie, Stany Zjednoczone, Arabia Saudyjska, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Francja, Niemcy, Włochy i Unia Europejska podpisały umowę na szczycie G20 w New Delhi. Mówiąc wprost, to nowy szlak handlowy. Koleje. Porty. Linie energetyczne. Kable światłowodowe. Ładunki miałyby być transportowane z Indii drogą morską do Zatoki Perskiej, następnie koleją przez Arabię Saudyjską do izraelskiego portu w Hajfie, a na końcu statkiem do Europy. Trump nazwał go później „jednym z największych szlaków handlowych w historii”.
Wschodnia część tego szlaku morskiego biegnie przez Zatokę Perską. Ma tylko jedno wejście i wyjście: Cieśninę Ormuz.
Iran leży na północnym brzegu, a Oman na południowym. W najwęższym miejscu cieśnina ma około 20–21 mil morskich szerokości. Każdy tankowiec opuszczający terminale w Zatoce Perskiej, od których zależy IMEC, musi przepłynąć przez Cieśninę Ormuz, chyba że Iran zdecyduje inaczej.
Pisałem o tym w mojej książce „Nowa ekonomia technokracji ” i powtórzę to tutaj. Najpoważniejszym wąskim gardłem w handlu światowym jest Cieśnina Ormuz, a czynnikiem zakłócającym jest Iran.
To nie jest błaha sprawa. Szlak żeglugowy w Zatoce Perskiej, który Iran może zablokować, nie może być globalnym szlakiem handlowym. Wojna, która rozpoczęła się 28 lutego 2026 roku pod nazwą „Operacja Epic Fury”, była sposobem na wyeliminowanie czynnika zakłócającego. IMEC jest „dlaczego”. Pretekstem był materiał jądrowy.
Oman jest pokazany na tej samej mapie z dwóch powodów. Po pierwsze, geograficznie: południowa strona Cieśniny Ormuz to wody omańskie. Po drugie, ze względu na trasę objazdową. W tej samej książce zwróciłem uwagę, że omańskie porty Dukm, Salala i Sohar leżą poza cieśniną na Morzu Arabskim. Porty te otrzymują coraz więcej inwestycji, ponieważ pełnią funkcję alternatywnych węzłów. Inicjatorzy projektu IMEC zaplanowali obejście Cieśniny Ormuz. Wiedzieli, że przeszkodą jest Iran.
Teraz Trump grozi zbombardowaniem Omanu, jeśli kraj nie zjednoczy się.
Co Trump powiedział w ciągu ostatnich czterech dni
13 sierpnia sekretarz obrony Pete Hegseth oświadczył, że Marynarka Wojenna może utrzymywać blokadę „w nieskończoność”.
14 sierpnia ustanowiono „Linię Garden City” na terytorium USA.
17 sierpnia Trump powiedział reporterowi Fox News, Treyowi Yingstowi: „Jeśli Oman stanie nam na drodze, zbombardujemy go i zrównamy z ziemią”. Fox News nie opublikował nagrania audio. Później tego samego dnia, w Gabinecie Owalnym, oświadczył: „Mamy pełną kontrolę nad Cieśniną”. To jego oświadczenie.
Na morzu jest inaczej. Statki nadal przez nią przepływają. Ataki trwają. 18 sierpnia brytyjskie Biuro ds. Operacji Handlowych (Maritime Trade Operations Office) poinformowało o trafieniu statku towarowego w Cieśninę.
Również 17 sierpnia rzecznik irańskiego MSZ Esmail Baghaei (nie minister spraw zagranicznych) oświadczył, że „osiągnięto porozumienie w sprawie mapy szlaków tranzytowych”. Podawany plan: wjazd w pobliżu Iranu, wyjazd w pobliżu Omanu, bez dodatkowych opłat drogowych na razie. Trump powiedział Yingst, że Stany Zjednoczone mają tajny kanał komunikacji z Korpusem Strażników Rewolucji Islamskiej. Rzecznik IRGC powiedział agencji Tasnim, że to kłamstwo.
18 sierpnia Trump opublikował na portalu Truth Social mapę zatytułowaną „Nowe terytorium USA”. Napisał, że „obecnie nie toczą się żadne rozmowy ani negocjacje, ani też nie są planowane”. Oświadczył, że blokada jest „w pełni skuteczna” i że „wszystkie miny morskie zostały usunięte lub zdetonowane”. Dowództwo Centralne USA odmówiło potwierdzenia tych informacji dotyczących min.
Powiedział to już w maju: „Oman zachowa się tak samo jak wszyscy inni, w przeciwnym razie będziemy musieli ich wysadzić w powietrze”. Senator Tim Kaine ogłosił, że złoży wniosek o rezolucję w sprawie uprawnień wojennych, aby zapobiec działaniom militarnym przeciwko Omanowi.
Porozumienie osiągnięte przez strony w czerwcu, które BBC datuje na 18 czerwca, obowiązywało przez okres sześćdziesięciu dni i wygasło 17 sierpnia. Trump powiedział BBC, że nie zamierza go przedłużać.
Ropa naftowa ilustruje, dlaczego wąskie gardło jest tak istotne. Przed wojną około jedna piąta światowego zapotrzebowania na ropę naftową i skroplony gaz ziemny (LNG) była transportowana przez Cieśninę Ormuz. Amerykańska Agencja Informacji Energetycznej (EIA) poinformowała 12 sierpnia, że prognozowany przepływ wyniesie około 21 milionów baryłek dziennie w 2025 roku i 4,9 miliona baryłek dziennie w drugim kwartale 2026 roku.
Jest to roszczenie do szlaku handlowego, a nie sprawa dla ONZ.
Niektórzy próbują wnieść sprawę do Organizacji Narodów Zjednoczonych i na mocy Konwencji o prawie morza. Stany Zjednoczone odrzuciły ten traktat. Iran go podpisał, ale nigdy nie ratyfikował. Ani Waszyngton, ani Teheran nie są jego stroną. ONZ nie ma znaczenia w tym sporze. Geografia nie. Iran na północy. Oman na południu. Cieśnina między nimi stanowi wąskie gardło IMEC.
Czy prezydent może uczynić ich Amerykanami, po prostu tak mówiąc? Bruce Fein, zastępca asystenta prokuratora generalnego za prezydentury Reagana, powiedział, że prawo amerykańskie jest jasne. Aby uzyskać terytorium, Stany Zjednoczone potrzebują traktatu ratyfikowanego przez Senat lub ustawy Kongresu. Samo przemówienie nie wystarczy. Mapa w mediach społecznościowych też nie.
To odpowiada na pytanie prawne w Stanach Zjednoczonych. Nie odpowiada jednak na pytanie, dlaczego to powiedział.
Powiedział tak, ponieważ kolejnym krokiem po blokadzie jest zgłoszenie własności. Kto kontroluje wąskie gardło, kontroluje nowy szlak handlowy. Publiczne i prywatne fundusze już finansują budowę kolei, portów, kabli i linii energetycznych. Siła militarna jest używana do eliminacji przeszkody. „Terytorium” to słowo używane, gdy chcesz, aby świat uznał to wąskie gardło za swoje.
Wiceminister spraw zagranicznych Iranu Kazem Gharibabadi oświadczył, że Cieśniny Ormuz „nie da się zdobyć za pomocą tweeta ani lotniskowca” i że „była irańska, jest irańska i pozostanie irańska”. Oczywiście, Teheran to potwierdził. Iran jest siłą destabilizującą na północnym brzegu. Oman jest partnerem na południowym brzegu, któremu teraz każe się wycofać lub zostać zbombardowanym. Biały Dom to biuro, które kreśli mapę.
Już nakreśliłem szerszy plan. IMEC to nie tylko umowa handlowa. To korytarz publiczno-prywatny, mający na celu zdominowanie globalnego handlu, z Gazą jako modelem technokratycznego państwa na krańcu Morza Śródziemnego, obok Hajfy. Ormuz to wschodni punkt zapalny tego samego systemu. Nie sądzę, żeby to były oddzielne historie. Nie są.
Obserwuj Oman. Obserwuj korytarz.
Od lat powtarzam, że technokracja nie potrzebuje rewolucji. Potrzebuje infrastruktury. Zbuduj szlak. Kontroluj wąskie gardło. Zarządzaj przepływem towarów. Zgoda nie jest wymagana.
Budowa IMEC. Wojna była operacją oczyszczającą. Blokada jest środkiem nacisku. Mówienie o terytorium to roszczenie.
Obserwujcie Oman w nadchodzących tygodniach. Długoletni amerykański partner jest zagrożony bombardowaniem podczas negocjacji trasy tranzytowej z Teheranem. Obserwujcie korytarz. Obserwujcie mapę. Obserwujcie, co robią, a nie co mówią.
Jak już wspomniałem: jeśli nie dostrzegasz powiązań, pozostaniesz w ciemności. Jeśli je dostrzegasz, nie jesteś bezradny. Amerykanie już wcześniej przejrzeli takie machinacje. Mogą to zrobić ponownie. Wręcz przeciwnie, muszą.
Bibliografia
Patrick Wood, „IMEC: Wojna Trumpa z Iranem dotyczy globalnego handlu”, Technocracy.News, 18 marca 2026 r. https://www.technocracy.news/imec-trumps-war-with-iran-is-about-global-trade/
Patrick Wood, „Czy wojna z Iranem dotyczy arsenału nuklearnego, czy kontroli nad Cieśniną Ormuz?”, Technocracy.News, 23 kwietnia 2026 r. https://www.technocracy.news/is-war-with-iran-about-nuclear-stockpile-or-controlling-the-strait-of-hormuz/
Patrick M. Wood, The New Economics of Technocracy (Coherent Publishing, 2026), Rozdział 9, „Korytarz Zatoki Perskiej – część II”. Kanał Ormuz jako wąskie gardło dla IMEC; Iran jako czynnik destrukcyjny; omańskie porty Duqm, Salala i Sohar jako trasa ominięta; Operacja „Epic Fury”, 28 lutego 2026 r.
NOTUS, „Trump: Planuję ogłosić Cieśninę Ormuz „terytorium” USA”, 14 sierpnia 2026 r. Garden City / Blakeman / Środowisko funkcjonariuszy organów ścigania; wyraźny cytat na temat terytorium. https://www.notus.org/donald-trump/strait-of-hormuz-us-territory
Al Jazeera, „Trump grozi, że uczyni Cieśninę Ormuz terytorium USA. Czy może to zrobić?”, 16 sierpnia 2026 r. „Wkrótce” i późniejsza blokada; Fein (traktat czy prawo); Gharibabadi; Ani USA, ani Iran nie są stronami UNCLOS. https://www.aljazeera.com/news/2026/8/16/trump-threatens-to-make-the-strait-of-hormuz-a-us-territory-can-he
USA Today, „Trump ogłasza, że wkrótce ogłosi Cieśninę Ormuz terytorium USA”, 14 sierpnia 2026 r. Te same, bardziej szczegółowe klauzule „miasta-ogrodu”; Hegseth „na czas nieokreślony”, 13 sierpnia. https://www.usatoday.com/story/news/politics/2026/08/14/trump-straight-of-hormuz-territory-iran-war/91310185007/
NBC News, „Trump grozi zbombardowaniem Omanu, jeśli stanie na przeszkodzie rozmowom z Iranem w sprawie Cieśniny Ormuz”, 17 sierpnia 2026 r. Linia Yingsta (bez dźwięku); deklaracja Gabinetu Owalnego o „całkowitej kontroli”; rezolucja Kaine’a dotycząca „waszegó mocarstw”. https://www.nbcnews.com/politics/trump-administration/trump-bomb-oman-iran-strait-hormuz-rcna592971
Associated Press, „Trump grozi Omanowi, który pracuje nad porozumieniem z Iranem w sprawie Cieśniny Ormuz”, 17 sierpnia 2026 r. Linia tranzytowa Baghaei; może „wysadzić ich w powietrze”. https://apnews.com/article/iran-us-israel-lebanon-gaza-hormuz-august-17-2026-53ae10812e472a4e5bb228b9f318a5fc
Wiadomości BBC: „Trump grozi zbombardowaniem sojusznika USA, Omanu, jeśli ten „stanie na drodze” do porozumienia z Iranem”. Memorandum o porozumieniu zostało podpisane 18 czerwca i wygasło 17 sierpnia; Trump powiedział BBC, że go nie odnowi; Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej zdementował te doniesienia za pośrednictwem agencji Tasnim. https://www.bbc.com/news/articles/cy5dzk0ryzdo
CNBC: „Trump odrzuca rozmowy z Iranem i sugeruje, że Cieśnina Ormuz jest terytorium USA”, 18 sierpnia 2026 r. Mapa „Nowe terytorium USA” na Truth Social; „nie planuje się rozmów”; blokada „w pełnym toku”; zarzuty dotyczące min; CENTCOM odmówił potwierdzenia; statek towarowy UKMTO trafiony. https://www.cnbc.com/2026/08/18/us-iran-war-trump-hormuz-trump-ceasefire-expires-extension-.html
NBC News, „Iran odrzuca „urojenia” po tym, jak Trump powiedział, że chce, aby Cieśnina Ormuz stała się terytorium USA”, 15 sierpnia 2026 r. https://www.nbcnews.com/world/iran/iran-rejects-delusions-trump-strait-hormuz-us-territory-rcna592666
Amerykańska Agencja Informacji Energetycznej (EIA), Krótkoterminowe prognozy energetyczne / Dane dotyczące globalnego bezpieczeństwa energetycznego, 12 sierpnia 2026 r. W 2025 r. przez Cieśninę Ormuz będzie przepływać około 21 milionów baryłek dziennie, a w drugim kwartale 2026 r. – 4,9 miliona baryłek dziennie.eia.gov/outlooks/steo/report/energysecurity
W niedawnym wywiadzie irański profesor Seyed Mohammad Marandi analizuje najnowsze wydarzenia w konflikcie między USA a Iranem. Analizuje kryzys na pokładzie lotniskowca USS Abraham Lincoln, sprzeczne sygnały z Waszyngtonu oraz rosnącą pozycję strategiczną Teheranu. Marandi argumentuje, że Zachód systematycznie nie doceniał potencjału Iranu, a obecna sytuacja ujawnia granice amerykańskiej potęgi.
Marynarka Wojenna USA pogrążona jest w głębokim kryzysie wewnętrznym, ponieważ konflikt z Iranem wciąż trwa. Lotniskowiec USS Abraham Lincoln ma wkrótce zostać zastąpiony przez USS George Washington. Powodem tego nie są straty operacyjne w walce, ale poważny kryzys moralny i personalny na pokładzie: kilku marynarzy popełniło samobójstwo, a warunki na morzu po miesiącach spędzonych na Oceanie Indyjskim określane są jako niezwykle wyczerpujące.
Jednocześnie sekretarz skarbu USA Scott Bessent grozi Iranowi „środkami gospodarczymi, jakich nigdy wcześniej nie widziano”. Jednocześnie wiceprezydent J.D. Vance deklaruje, że ceny benzyny w USA są absolutnym priorytetem administracji. Według Marandiego te sprzeczności nie są przypadkowe.
Marandi podkreśla, że oświadczenia Waszyngtonu należy traktować z ogromnym sceptycyzmem: „Wszystko, co wychodzi z Waszyngtonu, jest prawdopodobnie kłamstwem lub oszustwem”. Podczas gdy Trump i jego administracja twierdzą, że Cieśnina Ormuz jest całkowicie otwarta i znajduje się pod amerykańską kontrolą, ceny ropy naftowej rosną, a globalne niedobory podaży narastają.
Rzeczywistość jest inna: liczba statków przepływających przez cieśninę dziennie drastycznie spadła – z 30 do 180 do zaledwie 7-17. Iran wybiórczo przepuszcza statki, takie jak te z Chin, Iraku czy Zjednoczonych Emiratów Arabskich, które zachowały wobec niego dyplomatyczny dystans. Szczególnie dotknięta jest ropa naftowa, a zwłaszcza hel, siarka, nawozy, produkty rafineryjne, produkty petrochemiczne i LNG. Równoczesna eskalacja konfliktu na Morzu Czerwonym między Jemenem a Arabią Saudyjską dodatkowo zwiększa presję.
W ostatnich dniach Stany Zjednoczone wysyłały Iranowi groźby za pośrednictwem stron trzecich i zwiększyły swoją obecność wojskową w regionie. Teheran odpowiednio się przygotowuje: produkcja pocisków rakietowych i dronów działa pełną parą, a podziemne bazy i struktury dowodzenia są rozbudowywane. Jeśli Waszyngton ponownie zaatakuje infrastrukturę cywilną, Iran grozi „bezlitosnym odwetem” wszystkim państwom zapewniającym wsparcie logistyczne Stanom Zjednoczonym i Izraelowi – w tym Arabii Saudyjskiej, ZEA, Kuwejtowi, Bahrajnowi, Katarowi, a potencjalnie także Omanowi i Jordanii. Kraje te już zatankowały amerykańskie i izraelskie samoloty podczas dwunastodniowej wojny i w związku z tym są zagrożone.
Marandi odpowiada na pytanie, jak Iran był w stanie przeciwstawić się zdecydowanej przewadze amerykańskich sił zbrojnych, łącząc historię, ideologię i długoterminowe przygotowania. Iran, jak argumentuje, jest państwem cywilizacyjnym z tysiącletnim doświadczeniem i szyicką tradycją, która kładzie nacisk na opór wobec ucisku i solidarność z uciskanymi. Od czasu inwazji USA na Afganistan i Irak – a zwłaszcza w świetle ekspansji NATO na wschód – Teheran systematycznie budował podziemne bazy rakietowe i dronów. Irańska technologia dronów stała się znana na całym świecie dopiero dzięki jej wykorzystaniu na Ukrainie, po latach drwin zachodnich mediów.
USA uwierzyły we własną propagandę: Iran był upadającym, niepopularnym reżimem z nieistotnym uzbrojeniem. Mimo to po 40 dniach bombardowań nie zniszczono ani jednej podziemnej bazy rakietowej. Marandi uważa zatem za mało prawdopodobne, aby irańskie obiekty jądrowe – również znajdujące się głęboko pod ziemią i pod nadzorem Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej – zostały faktycznie zniszczone.
Wizerunek amerykańskiej niezwyciężoności został w ten sposób trwale nadszarpnięty. Marandi wskazuje na kolejne oznaki słabości: rzekomo odkryte i zabite przez rybaków w Korei Północnej jednostki US SEAL; ataki na kutry rybackie na Karaibach, rzekomo sfałszowane w celu przewozu narkotyków; oraz traktowanie amerykańskich żołnierzy na pokładach tych jednostek. Hollywoodzkie mity, takie jak „Top Gun”, stoją w jaskrawej sprzeczności z rzeczywistością.
Nawet historia o tym, że Trump ukrył się w furgonetce cateringowej w Ankarze, ponieważ izraelski wywiad ostrzegał przed atakiem ze strony Iranu, jest dla Marandiego symbolem zależności Waszyngtonu od Tel Awiwu. Teraz podważa nawet oficjalną wersję wydarzeń związanych z zamachem na Trumpa i 11 września – stanowisko, które sam wcześniej odrzucał.
Iran umacnia się regionalnie i globalnie w wyniku konfliktu. Marandi postrzega ten kraj jako zdecydowanie najpotężniejszą siłę w Azji Zachodniej i Afryce Północnej. Przystąpienie Iranu do Nowego Banku Rozwoju BRICS w Szanghaju wpisuje się w szerszy trend: instytucje i kolaboracje spoza Zachodu – BRICS, Szanghajska Organizacja Współpracy – zyskują na znaczeniu, ponieważ Zachód otwarcie traktuje Iran jako wroga. Nawet irańscy liberałowie, którzy wcześniej polegali na Zachodzie, zmienili swoje poglądy po wojnie. Masowe uroczystości żałobne dla ofiar – z udziałem dziesiątek milionów uczestników – nie mogły być dłużej ignorowane nawet przez zachodnie media.
W regionie Teheran ostrzega Syrię przed interwencją przeciwko Hezbollahowi w Libanie i grozi setkom wcześniej przygotowanych celów. Jednocześnie Iran jednoznacznie domaga się zakończenia walk w Libanie, Palestynie (w tym w Strefie Gazy), Jemenie i Iraku jako warunku zawarcia jakiegokolwiek porozumienia. Pierwotne Memorandum of Understanding wspominało już o „wszystkich frontach, w tym w Libanie”; zostało to później doprecyzowane. Arabia Saudyjska boryka się z trudnościami w konflikcie z Jemenem. Oś oporu – Iran, Hezbollah i Jemen – jest jedyną siłą udzielającą Palestyńczykom konkretnego wsparcia.
Marandi podkreśla, że wojna jeszcze się nie skończyła. Stany Zjednoczone będą nadal próbować szkodzić narodowi irańskiemu. Motywacje są jednak różne: Irańczycy walczą o przetrwanie swojej cywilizacji, podczas gdy wielu Amerykanów postrzega konflikt jako ofiarę złożoną „ludobójczemu reżimowi syjonistycznemu” i odrzuca go. Niezłomność Iranu wynika ze świadomości, że są ofiarami. Wina Irańczyków, jak sarkastycznie mówi Marandi, leży w ich odmowie tolerowania ludobójstwa w Strefie Gazy – i właśnie to czyni je nie do zniesienia dla zachodnich elit.
Pod koniec wywiadu Marandi apeluje, aby uwaga skupiła się na Gazie: na cierpiących tam dzieciach, kobietach i mężczyznach. Hezbollah, Jemen i Iran stają w obronie mieszkańców Gazy – i to jest odpowiedzialność, którą wszyscy musimy dzielić.
Wiceminister spraw zagranicznych Iranu Kazem Gharibabadi oświadczył w nocy z piątku na sobotę, że Teheran nie ulegnie zastraszaniu ani demonstracjom siły ze strony USA, po tym jak prezydent Donald Trump zapowiedział, że uzna cieśninę Ormuz za terytorium amerykańskie.
Komentując wypowiedzi Trumpa, Gharibabadi napisał w serwisie X, że decyzja o otwarciu lub zamknięciu strategicznej cieśniny należy wyłącznie do Iranu.
Minister spraw zagranicznych Iranu Abbas Aragczi poinformował natomiast, że decyzja o wznowieniu negocjacji ze Stanami Zjednoczonymi jeszcze nie zapadła – przekazał w nocy z piątku na sobotę portal Times of Israel, cytując Irańską Agencję Wiadomości Studenckich (ISNA).
Prezydent USA Donald Trump zapowiedział w piątek w Nowym Jorku, że niedługo ogłosi cieśninę Ormuz częścią terytorium Stanów Zjednoczonych. Poinformował też, że przeprowadzi mocny atak gospodarczy na Iran.
– Gdy już skończymy pokonywać Iran, który pokonujemy bardzo mocno… Wkrótce ogłoszę cieśninę Ormuz terytorium Stanów Zjednoczonych – oświadczył Trump podczas przemówienia w Nowym Jorku.
Cieśnina Ormuz jest kluczowym szlakiem eksportu ropy i skroplonego gazu wydobywanych w państwach Zatoki Perskiej. Iran zablokował ten szlak, gdy pod koniec lutego został zaatakowany przez Stany Zjednoczone i Izrael. USA nałożyło z czasem blokadę na irańskie porty. Blokada Ormuzu przyczyniła się do gwałtownego zmniejszenia eksportu surowców z państwa Zatoki Perskiej, wywołując wzrost cen na światowych rynkach.
Ormuz jest nadal w dużej mierze zablokowany, a kwestia żeglugi przez cieśninę pozostaje jednym z kluczowych punktów sporu między USA a Iranem.
Larry i Pepe demaskują najbardziej absurdalne twierdzenie Bessenta – Trump mówi o „całkowitej kontroli”, Iran mówi NIE
uncut-news.ch
12 sierpnia 2026 roku niezależny kanał medialny Transition Protocol wyemitował dogłębną analizę obecnej sytuacji geopolitycznej. Prowadzący (pan Z) powitał dwóch stałych gości: Pepe Escobara (międzynarodowo uznanego reportera geopolitycznego) i Larry’ego Johnsona (doświadczonego analityka wojskowego). Rozmowa koncentrowała się wokół deklaracji Donalda Trumpa o „całkowitej kontroli” nad Cieśniną Ormuz, kontrowersyjnych wypowiedzi Scotta Bessenta, tzw. „umowy z Mekki” między Turcją, Pakistanem i Arabią Saudyjską oraz kwestii, czy i jak deeskalacja konfliktu z Iranem jest możliwa. Uczestnicy analizowali realia gospodarcze, wojskowe i dyplomatyczne wykraczające poza narrację zachodnich mediów.
Cieśnina Ormuz, „najgłupsze twierdzenie” Bessenta i utrata kontaktu Trumpa z rzeczywistością
Larry Johnson rozpoczął dyskusję od jasnego oświadczenia: Pomimo gróźb Donalda Trumpa i ciągłej dezinformacji ze strony jego administracji – zwłaszcza sekretarza skarbu Scotta Bessenta – wojna z Iranem została tymczasowo zawieszona. Trump najwyraźniej uważa, że irańska gospodarka jest tak niestabilna, że ciągła presja doprowadzi do jej załamania.
Właśnie w tym momencie Johnson przypuścił zjadliwy atak na Bessenta. Sekretarz Skarbu, jak powiedział, wygłosił jedno z „niezwykle głupich oświadczeń” w historii amerykańskiego sekretarza skarbu, twierdząc, że irańska kontrola nad Cieśniną Ormuz jest jedynie tymczasowa. Dodał, że zostaną zbudowane alternatywne rurociągi, co położy kres wpływom Iranu. Johnson odparł: „Stary, nie wiesz, że 25 procent światowego skroplonego gazu ziemnego (LNG) pochodzi z Zatoki Perskiej? To jest odcięcie. Od 30 do 40 procent światowego helu – kluczowego dla chipów komputerowych i dysków twardych – pochodzi stamtąd. Mocznik i siarka, kluczowe składniki nawozów i licznych procesów przemysłowych, stanowią od 30 do 35 procent globalnego zaopatrzenia. Żadnego z tych czterech surowców nie da się transportować rurociągami”.
Nawet gdyby ropa płynęła alternatywnymi szlakami, Cieśnina Ormuz pozostałaby pod pełną kontrolą Iranu. W ten sposób Iran zachowuje kluczową pozycję. Pogląd, że Iran jest izolowany i blokowany, jest absurdalny. Rosja, Chiny i Pakistan są teraz pełnoprawnymi partnerami handlowymi; północny szlak przez Morze Kaspijskie, połączenie wschód-zachód przez stary i nowy Jedwabny Szlak oraz szlaki przez porty pakistańskie są otwarte.
Później Johnson odczytał na głos niedawny wpis Donalda Trumpa na portalu Truth Social, który pojawił się około cztery godziny wcześniej: „USA mają całkowitą kontrolę nad Cieśniną Ormuz. Myślę, że ją utrzymamy. Nasza blokada morska znana jest wszystkim jako „Mur ze Stali”, a Iran nic z tym nie może zrobić. Nie mają marynarki wojennej ani sił powietrznych. Pozostali żołnierze nie otrzymują wynagrodzenia. Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej jest zdziesiątkowany i ucieka. Przywódcy są w najlepszym razie niepewni. Nie mają pieniędzy. Ich kraj jest skończony. Mają tylko fałszywe wiadomości i 300-procentową inflację, która stale rośnie. Iran to tylko słowa, a nic nie robi. Tyran Bliskiego Wschodu już nie istnieje. Chwała Allahowi, prezydencie Donaldzie J. Trumpie”.
Johnson bez ogródek nazwał ten wpis słowami Horses Ass (odpowiednik polskiego „dupek”, „jełop” lub „baran”) i zapytał: Czy Cieśnina Ormuz jest teraz zablokowana, czy otwarta? Jeśli jest zamknięta, to wina Stanów Zjednoczonych, a nie Iranu. Trump i Bessent ograniczali wszystko do ropy – fatalny błąd. Rzeczywiste niedobory LNG, helu, mocznika i siarki miały już znaczący negatywny wpływ na światową gospodarkę. Globalna recesja już trwała; oficjalne statystyki po prostu pozostawały w tyle. Kolejnym zagrożeniem była globalna depresja. Strategiczne Rezerwy Ropy Naftowej (SPR) były już prawie na wyczerpaniu. Działania Trumpa tylko pogłębiały kryzys.
Johnson zwrócił również uwagę na dotkliwe globalne niedobory nafty, paliwa lotniczego i oleju napędowego – około 20% dostaw jest zakłóconych od trzech do czterech miesięcy. Ceny rosną w Azji, Afryce i coraz bardziej w Ameryce Południowej. Niedobór nawozów wpływa na nadchodzący sezon siewu na półkuli południowej. Ponadto terminale naftowe i LNG, a także magazyny części zamiennych, zostały uszkodzone. Ze względów bezpieczeństwa ekipy konserwacyjne opuściły region. Nawet jeśli zostaną ponownie otwarte, szybka naprawa jest wątpliwa. Negocjacje to jedynie dodatek – prawdziwym zagrożeniem jest zbliżająca się katastrofa gospodarcza.
Umowa z Mekki – sesja zdjęciowa czy strategiczne odstraszanie?
Johnson ironicznie nazwał porozumienie między Turcją, Pakistanem i Arabią Saudyjską „Organizacją Traktatu Bliskowschodniego” (METO) – lub „MeToo”. Na papierze Turcja wnosi największą w regionie konwencjonalną armię, Pakistan mocarstwo nuklearne, a Arabia Saudyjska książeczkę czekową. Podpisanie umowy w Mekce, a nie w Rijadzie, było celowym wyborem, mającym na celu podkreślenie muzułmańskiego charakteru. Jednak motto „Atak na jednego to atak na wszystkich” okazało się już puste: powtarzające się ataki Ansar Allah (Huti) na Arabię Saudyjską spotykały się z całkowitym milczeniem ze strony Turcji i Pakistanu.
Hakan Fidan, minister spraw zagranicznych Turcji, jasno dał do zrozumienia, że Iran nie był celem ataku. Wszelkie potencjalne ataki na Izrael pozostały spekulacyjne. Jednocześnie Turcja zagroziła Rosji zamknięciem ukraińskich portów nad Morzem Czarnym – na co Rosja odpowiedziała, wskazując, że Turcja wcześniej milczała na temat ataków na rosyjskie statki. Johnson wątpił, aby Pakistan i Arabia Saudyjska poszły w ślady Turcji i wdały się w konflikt z Rosją.
Pepe Escobar, który właśnie był świadkiem zaćmienia Słońca w pobliżu swojego domu na francuskiej wsi, umieścił to wszystko w perspektywie kosmicznej: ludzkie znaczenie, jak argumentował, było znikome w porównaniu z takimi wydarzeniami. Nazwał porozumienie w sprawie Mekki zwykłą „sesją zdjęciową”, odbitą rzeczywistością niczym w Alicji po drugiej stronie lustra . Twierdził, że trzej przywódcy byli jedynie aktorami pomocniczymi w znacznie większym planie. Umma, jak twierdził, poparłaby takie porozumienie tylko wtedy, gdyby dotyczyło ono Gazy i Palestyny – a nie „porozumienia sunnickiego na wzór NATO”.
Ani Turcja, ani Pakistan nie poświęciłyby swoich strategicznych interesów (odpowiednio powiązań z NATO i wiarygodności nuklearnej, a także roli mediatora) na rzecz Arabii Saudyjskiej, gdyby Rijad podjął dalsze działania przeciwko Jemenowi. Escobar postrzegał to raczej jako ostrzeżenie dla potencjalnego sojuszu „Imperium Chaosu/Kultu Śmierci” (Izrael i jego sojusznicy), który jego zdaniem ma na celu przede wszystkim Turcję. Umowa z pewnością nie jest wymierzona w Iran – Ankara rozmawiała z Teheranem przed jej podpisaniem. Niejednoznaczność Pakistanu jest interesująca z geopolitycznego punktu widzenia: umowę można interpretować jako rozszerzenie pakistańskiego parasola nuklearnego na Turcję i Arabię Saudyjską. Nikt jednak nie zna pełnych implikacji. Escobar nazwał to „teatralnym odstraszaniem”.
Przywołał historyczną Wielką Grę i zdiagnozował nową: anglo-amerykańską elitę przeciwko trzem cywilizacyjnym narodom: Iranowi, Rosji i Chinom jednocześnie. Wracając do Cieśniny Ormuz: Mohsen Rezaei – obecnie Sekretarz Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego i osobisty przedstawiciel Najwyższego Przywódcy ajatollaha Alego Chameneiego – jasno dał do zrozumienia w wywiadzie udzielonym przed nominacją: Cieśnina pozostanie zamknięta, dopóki Amerykanie nie zmienią swojego postępowania i nie wdrożą pięciu punktów Porozumienia. Escobar obszernie zacytował Rezaei: Irańczycy działają bardziej odpowiedzialnie niż USA i chcą zagwarantować bezpieczeństwo globalnego handlu. Dopóki USA będą stwarzać poczucie niepewności, cieśnina pozostanie zamknięta.
Escobar nie ma wyjścia. Spełnienie żądań Iranu (zwrot zamrożonych funduszy, zniesienie sankcji nałożonych dekadami) jest politycznie, geopolitycznie i imperialnie niemożliwe dla żadnej administracji USA. Zbliża się kolejna Wieczna Wojna.
Perspektywa pakistańska i kwestia nadziei
Pan Z przedstawił inną perspektywę, opartą na źródłach w Islamabadzie, biurze irańskiego Najwyższego Przywódcy oraz kontaktach między pakistańskimi władzami a Arabią Saudyjską i Turcją. Wzrost znaczenia Mohsena Rezaei jest postrzegany w Pakistanie jako istotny impuls dla relacji irańsko-pakistańskich. Wpływowy pakistański polityk Mohsin Naqvi (blisko spokrewniony z dowódcą wojskowym Asimem Munirem i powiązany z czołowym szyickim duchownym Allamą Naqvim) natychmiast odwiedził Rezaei. Oczekuje się przybycia irańskiej delegacji pod przewodnictwem Alego Larijaniego (drugiej najważniejszej osoby po Rezaei).
Według pana Z. postępy między Iranem, Pakistanem i Stanami Zjednoczonymi są celowo spowalniane, ponieważ „globalne lobby syjonistyczne” (nazywane przez uczestników „Kultem Śmierci”) aktywnie próbuje storpedować jakiekolwiek zbliżenie. Biuro J.D. Vance’a jest w to głęboko zaangażowane.
Ogłoszenie może nastąpić już w przyszłym tygodniu, po czym nastąpią pośrednie rozmowy z Pakistanem jako mediatorem i Katarem jako stroną wspierającą. Iran nie chce szybkiego porozumienia, lecz trwałego pokoju i jest gotowy wytrwać tak długo, jak będzie to konieczne. Porty i szlaki lądowe (Gwadar, lądowy, Beludżystan) są otwarte; Chiny w pełni popierają Iran. Porozumienie w Mekce jest głębsze, a strategiczna niejednoznaczność bardziej realna, niż mogłoby się wydawać z zewnątrz. Pan Z. wyraził większą nadzieję: porozumienie może zostać osiągnięte w najbliższych dniach.
Pepe Escobar i Larry Johnson pozostali sceptyczni. Escobar podkreślał, że wszystko, co powiedział Rezaei, nosiło piętno Najwyższego Przywódcy. Rezaei był teraz drugim najpotężniejszym człowiekiem w Iranie. Nawet najlepsi pakistańscy mediatorzy (wspierani przez Katar, Oman, a być może także Turcję i Chiny w tle) nie byli w stanie przekonać Amerykanów do zmiany postępowania. Trump był „całkowicie oderwany od rzeczywistości”. Zdezorganizowana administracja Trumpa, z niekompetentnym „Sekretarzem Wiecznych Wojen”, nie spełniłaby irańskich nakazów. Irańskie stanowisko w sprawie ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz nie było propozycjami negocjacyjnymi, lecz stanowczymi nakazami.
Johnson podkreślił, że dopóki Trump trzyma stery i wierzy w mit o załamaniu gospodarczym Iranu, nie widać szans na porozumienie. Szlaki handlowe z Pakistanem, Chinami i Rosją były szeroko otwarte – Iran nie był już tak odizolowany, jak dziesięć lat temu. Należy skupić się na tym, co faktycznie jest przedmiotem rozmów między Pakistanem a Stanami Zjednoczonymi. Obecnie wydawało się, że to Trump – a nie Vance – podejmuje decyzje.
Zakończenie rundy
Trio wyciągnęło nieco pesymistyczny wniosek. Konsekwencje ekonomiczne ciągłych zakłóceń w Cieśninie Ormuz – niedobory energii, nawozów i surowców krytycznych – groziły globalną katastrofą. Choć rozmowy mogły toczyć się za kulisami, przeszkody strukturalne pozostały ogromne. Pan Z. zapowiedział, że natychmiast poinformuje o wszelkich nowych wydarzeniach; w przeciwnym razie standardowy harmonogram będzie kontynuowany (Larry we wtorek, Pepe w środę, wszyscy trzej razem).
Według raportu Wall Street Journal, powołującego się na amerykańskich urzędników, prezydent Trump prywatnie rozważał możliwość ogłoszenia zwycięstwa nad Iranem i zakończenia wojny bez zawarcia umowy nuklearnej .
Według doniesień Trump powiedział swoim wysoko postawionym współpracownikom, że jeśli USA będą w stanie kontrolować irański program nuklearny i zostanie przywrócony ruch przez Cieśninę Ormuz, będzie skłonny przedłużyć zawieszenie broni „na czas nieokreślony” i de facto ogłosić zakończenie konfliktu.
Podczas ostatnich spotkań Trump wyraził przekonanie, że Iran „prawdopodobnie nie będzie w stanie wznowić prac nad programem nuklearnym” po tym, jak operacja Midnight Hammer spowodowała poważne szkody w irańskiej infrastrukturze nuklearnej w czerwcu 2025 roku. Uważa, że amerykański wywiad wykryłby wszelkie irańskie próby odbudowy, a groźba dalszych amerykańskich ataków „służyłaby jako trwały środek odstraszający”.
Kluczowym warunkiem Trumpa zakończenia wojny jest zgoda Iranu na pełne otwarcie Cieśniny Ormuz dla żeglugi międzynarodowej. W zamian urzędnicy oczekują, że Trump zniesie blokadę morską irańskich portów przez USA.
Według „Wall Street Journal” urzędnik Białego Domu stwierdził, że Stany Zjednoczone „zrealizowały wszystkie swoje cele militarne wobec Iranu”, a prezydent skupia się teraz na „zabezpieczeniu przepływu światowej energii przez Cieśninę Ormuz”. Doniesienia sugerują, że Trump jest cierpliwy i można się spodziewać, że przetrwa najnowsze dyplomatyczne perturbacje, zwłaszcza dopóki ceny gazu pozostaną na obecnym poziomie.
Załóżmy, że ten raport WSJ jest dokładny (co jest dużym, mało uzasadnionym założeniem). Prezydent Trump wciąż żyje w świecie fantazji. Pomimo niedawnych wybuchów oburzenia na temat bombardowania irańskich obiektów nuklearnych, wydaje się teraz zadowolony z powrotu do swojej pierwotnej deklaracji z czerwca 2025 roku, że irański program nuklearny został unicestwiony. Proszę mnie uznać za sceptycznego. Jednakże, jeśli Trump jest skłonny przyjąć takie założenie, to usuwa jeden punkt z listy negocjacyjnej… Do niedawna Stany Zjednoczone, za pośrednictwem pakistańskich mediatorów, naciskały na Iran, aby omówił irański program nuklearny, zanim zajmie się zniesieniem blokady i sankcji oraz odmrożeniem aktywów. Iran ze swojej strony nalegał na odwrotne stanowisko: tj. zniesienie blokady i sankcji, odmrożenie aktywów i zaakceptowanie suwerenności Iranu nad Zatoką Perską.
Jeśli decyzja Trumpa o ogłoszeniu zwycięstwa i zakończeniu wojny zależy od Iranu, „całkowitego ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz dla żeglugi międzynarodowej ”, to szanse na porozumienie są nikłe. Iran zgodzi się na zezwolenie statkom na tranzyt przez Cieśninę Ormuz wyłącznie zgodnie z wytycznymi Urzędu Zatoki Perskiej (Persian Gulf Strait Authority) wydanymi 22 kwietnia. Na początku maja Najwyższa Rada Bezpieczeństwa Narodowego i inne irańskie organy publicznie potwierdziły utworzenie i rolę PGSA. Rozpoczęła ona administrowanie systemem opartym na zezwoleniach, wymagającym od statków złożenia szczegółowej „Deklaracji Informacji o Statku” (obejmującej własność, ubezpieczenie, załogę, ładunek itp.) przed uzyskaniem zezwolenia. Opłaty za „usługi specjalistyczne” były częścią planowanego mechanizmu. Iran nie zamierza ustąpić w tej kwestii.
Artykuł w WSJ wskazuje na główny powód obaw Trumpa: krajową cenę benzyny. Wielokrotnie podkreślałem w kilku ostatnich podcastach, że globalny niedobór oleju napędowego i paliwa lotniczego będzie się pogłębiał z każdym tygodniem. Ponadto, jak wspomniałem w niedawnym artykule, zniszczenia infrastruktury naftowo-gazowej w Zatoce Perskiej oraz wyjazd personelu konserwacyjnego i naprawczego z państw arabskich Zatoki Perskiej, a także zniszczenie magazynów części zamiennych potrzebnych do naprawy uszkodzeń terminali naftowo-gazowych, sprawią, że niedobór oleju napędowego i paliwa lotniczego będzie się utrzymywał przez kilka miesięcy, a może nawet dłużej.
Obecnie uwaga Trumpa wydaje się być bardziej skupiona na listopadowych wyborach parlamentarnych niż na prowadzeniu nowej kampanii rakietowej i bombardowań Iranu. Chociaż Iran ostrzelał co najmniej pięć statków próbujących przepłynąć przez Kanał Omański w Cieśninie Ormuz bez podporządkowania się protokołowi PGSA, Donald Trump nie nakazał żadnych nowych ataków na cele irańskie, pomimo wcześniejszych obietnic, że będzie atakował Iran za każdym razem, gdy taki incydent się wydarzy.
Myślę, że w administracji Trumpa narastają obawy dotyczące potencjalnego globalnego kryzysu gospodarczego, jeśli Zatoka Perska pozostanie zamknięta, zwłaszcza jeśli sytuacja utrzyma się do września. I to jest prawdopodobnie główny czynnik skłaniający Trumpa do powtórzenia zakończenia operacji „Rough Rider”… czyli ogłoszenia zwycięstwa i odejścia.
Nima i ja rozmawialiśmy o szalonych wywodach Bibiego Netanjahu na temat samodzielnego ataku na Iran:
Mario był dziś chory, więc miałem okazję spędzić trochę czasu z Brandonem Weichartem:
Moja rozmowa z Sabby Sabs zaczyna się po dwóch godzinach:
Sulaiman i ja rozmawialiśmy o twierdzeniu Ansar Allah, że ZEA chce zbudować nowe porty w Jemenie, aby zaszkodzić Chinom:
Dziękuję za nieocenione wsparcie w postaci czasu poświęconego na czytanie i komentowanie
