W tym tygodniu Stany Zjednoczone osiągnęły wątpliwy kamień milowy, ogłaszając, że ich dług publiczny przekroczył 40 bilionów dolarów.
Żaden inny kraj nie zbliża się nawet do tego poziomu absolutnego zadłużenia finansowego. To nie tylko kwestia niekontrolowanego bankructwa finansowego. To złowieszczy znak, że nieskrępowane imperium desperacko próbuje ratować swoją historyczną porażkę, stosując taktykę spalonej ziemi i niekończącej się wojny.
Świat jest zakładnikiem patologicznego systemu, który nie jest już akceptowalny w interesie ludzkości, rozwoju i pokoju. Być może nawet bardziej znaczący niż całkowita suma – jakkolwiek astronomiczna by ona nie była – jest przyspieszający wzrost długu USA. Od 2016 roku zobowiązania podwoiły się z 20 bilionów dolarów. Prognozy na nadchodzącą dekadę wskazują, że dług publiczny USA wzrośnie do 64 bilionów dolarów.
W 2000 roku dług amerykański wynosił ‚zaledwie’ 6 bilionów dolarów. W ciągu ostatniego ćwierćwiecza dług narastał w wyniku niekończących się wojen, lekkomyślnych wydatków wojskowych i masowych cięć podatkowych dla elit korporacyjnych. Przy obecnej polityce dług stał się nieodwracalny. Sama obsługa długu wynosi obecnie 1 bilion dolarów rocznie i jest jedną z największych pozycji wydatków w budżecie federalnym. Oznacza to, że Stany Zjednoczone tkwią w spirali zadłużenia, z której nie mogą się wydostać. Kopią sobie coraz głębszy dół.
Namioty bezdomnych w Los Angeles
——————————————
Dla Stanów Zjednoczonych jako społeczeństwa ma to głębokie konsekwencje. Jak zauważył Robert Reich, były sekretarz pracy, obsługa rosnącego zadłużenia oznacza mniej pieniędzy na „szkoły, opiekę zdrowotną, drogi i mosty oraz zabezpieczenia społeczne”. Ponury wniosek jest taki, że nierówności społeczne w USA – już i tak rekordowo wysokie – staną się jeszcze bardziej destrukcyjne. To z kolei prowadzi do zubożenia i załamania społeczeństwa.
Ponadto, istnieją dalekosiężne negatywne reperkusje dla gospodarki USA i całego świata. Nawet komentatorzy głównego nurtu ostrzegają przed zbliżającym się historycznym kryzysem finansowym w Stanach Zjednoczonych w wyniku rosnących stóp procentowych i hiperinflacji. Ten z kolei rozprzestrzeni się na resztę świata. Jednak nadzwyczajna katastrofa finansowa w USA to nie tylko kwestia ekonomiczna. To pilna kwestia pokoju na świecie i globalnego bezpieczeństwa.
Istnieje kilka przyczyn rosnącego zadłużenia USA. Najważniejszym czynnikiem jest jednak bezwzględna wojowniczość i militaryzm tego kraju, jak od dawna argumentują ekonomista Jeffrey Sachs i inni komentatorzy. Problem ma charakter systemowy i chroniczny.
W tym roku Stany Zjednoczone obchodziły 250. rocznicę powstania jako państwo nowoczesne. Przez większość swojej historii – około 95 procent tych 250 lat – Stany Zjednoczone toczyły wojny, czy to poprzez podboje, czy tajne machinacje, o czym świadczą zapisy w Kongresie i prace uznanych historyków, takich jak David Vine.
Żaden inny współczesny kraj nie zbliża się nawet do tego wojowniczego zachowania i to jeden z powodów, dla których żaden inny kraj nie zbliża się nawet do poziomu zadłużenia USA. Krótko mówiąc, wojna i zadłużenie są ze sobą ściśle powiązane przyczynowo. Co alarmujące dla świata, to fakt, że wraz z coraz szybszym wzrostem zadłużenia USA, konflikty i wojny stają się coraz bardziej widoczne.
Niewielu jest dziś ludzi, którzy nie byliby zaniepokojeni narastającymi napięciami, przemocą i zagrożeniami dla pokoju na świecie. Żyjemy w czasach, gdy III wojna światowa i nuklearny kataklizm są postrzegane jako nieuchronne możliwości. Podczas gdy zachodnie media korporacyjne mają tendencję do ukrywania tego, co oczywiste, sondaże pokazują, że coraz więcej ludzi na całym świecie postrzega Stany Zjednoczone jako największe zagrożenie dla globalnego pokoju i bezpieczeństwa. Obecne wojny na Bliskim Wschodzie i na Ukrainie, a także napięcia z Chinami, mają swoje korzenie w polityce zagranicznej Waszyngtonu.
Administracja Trumpa zbombardowała co najmniej siedem krajów i grozi atakami na kolejne. Jeszcze w tym tygodniu Trump brzmiał jak szef mafii, gdy powiedział, że zbombarduje Oman z powodu rzekomej zniewagi.
Lekceważenie prawa międzynarodowego przez Stany Zjednoczone zawsze było powtarzającą się cechą, choć nie jest powszechnie znane, ale ostatnio stało się wręcz oczywiste.
Minab w Iranie, zbombardowana szkoła dziewcząt
Ten amerykański prezydent, od początku swojej zbrodniczej wojny z Iranem, która ewidentnie zakończyła się porażką, wielokrotnie sugerował użycie broni jądrowej w celu ‚unicestwienia Iranu’. Sama wojna z Iranem powiększyła dług publiczny USA o kolejne 100 miliardów dolarów w ciągu zaledwie sześciu miesięcy i ta kwota wciąż rośnie.
George D. O’Neill Jr. pisze w ‚The American Conservative’: „Obecne wojny obnażyły słabości naszej armii, wartej prawie bilion dolarów, i jej wielomiliardowych systemów uzbrojenia… Po latach wmawiania nam, że posiadamy najpotężniejszą armię w historii, Amerykanie zaczynają zdawać sobie sprawę, że to fantazja”. To rzeczywiście makabryczna fantazja. Stany Zjednoczone nie są wyjątkowym, cnotliwym narodem, jak głosi propaganda; to wyjątkowo brutalne i zbrodnicze imperium, które zgromadziło monstrualną górę długów jako obciążający dowód.
Prawdziwym zagrożeniem jest to, że imperium szybko się rozpada z powodu dekad nadużyć i korupcji. Aby odwlec ten moment, amerykańska klasa rządząca nasila wojnę i militaryzm – w desperackiej próbie stworzenia nowego porządku świata, który, jak zakłada, w jakiś sposób przyniesie korzyści amerykańskiemu kapitalizmowi.
Nie musi tak być. Gdyby Stany Zjednoczone rzeczywiście służyły demokratycznym potrzebom swoich obywateli, a nie oligarchii i kompleksowi militarno-przemysłowemu, podniosłyby podatki dla superbogatych i ograniczyły wydatki na wojsko oraz wojny. Innymi słowy, gdyby Stany Zjednoczone rzeczywiście funkcjonowały jak przestrzegający prawa, normalny kraj, mogłyby zapobiec kryzysowi finansowemu i pokojowo współpracować z resztą świata.
Ale amerykański kapitalizm tak nie działa. To system o sumie zerowej, napędzany dążeniem do globalnej dominacji, który rodzi wojny, imperialistyczną agresję i zadłużenie. Kryzys zadłużenia w USA to dziedzictwo niekończących się wojen. Jest również zwiastunem przyszłych wojen, chyba że system amerykański ulegnie fundamentalnej transformacji w wyniku jakiejś rewolucji lub całkowitego upadku.
Dlaczego amerykańscy prezydenci, którzy prowadzą kampanię sprzeciwu wobec niekończących się wojen, tak niezawodnie stają się prezydentami wojennymi?
Wygodna odpowiedź brzmi: wadliwe osobowości, źli doradcy lub wpływowi jastrzębie. Bardziej niewygodna odpowiedź brzmi: to system polityczny Stanów Zjednoczonych premiuje siłę militarną. Prezydent USA może łatwo rozpocząć wojnę; koszty początkowo wydają się niewielkie, a wycofanie się bez całkowitego zwycięstwa może być interpretowane w kraju jako oznaka słabości.
Druga kadencja Donalda Trumpa stanowi tego znakomity przykład. Jego Strategia Bezpieczeństwa Narodowego z 2025 roku jednoznacznie uznała, że amerykańskie zasoby nie są nieograniczone, lecz ograniczone. Nie każdy region i nie każdy konflikt może być przedmiotem amerykańskiej strategii. Waszyngton powinien bardziej skoncentrować się na półkuli zachodniej i regionie Indo-Pacyfiku, kończąc trwającą od dziesięcioleci obsesję na punkcie Europy i Bliskiego Wschodu.
Jednak ledwie sformułowano tę zasadę, stara logika znów dała o sobie znać. Prezydent w praktyce dysponuje ogromną swobodą w podejmowaniu działań militarnych, podczas gdy Kongres od dziesięcioleci pozwala, by jego konstytucyjna odpowiedzialność zanikała. To pierwszy absurdalny powód, by elity USA natychmiast sięgnęły po broń zamiast negocjować.
Zaskakujący sukces militarny [??md] USA w Wenezueli wzmocnił te siły polityczne w Waszyngtonie, które odrzuciły jakąkolwiek samokontrolę amerykańskiego hegemona w ramach Strategii Bezpieczeństwa Narodowego 2025. Po triumfalnym zwycięstwie nad prezydentem Maduro, uwierzyli, że na nowo odkryli rzekomą wszechmoc militarną Ameryki.
Następnie nastąpiła „ograniczona” operacja Epic Fury. Irańscy przywódcy wojskowi i cywilni zostali zaatakowani i zabici, a infrastruktura wojskowa i cywilna została zniszczona [poważnie uszkodzona md] . Jednak cywilna i wojskowa administracja państwa irańskiego nie załamała się, jak liczył Waszyngton, lecz wręcz przeciwnie, stała się jeszcze bardziej zintegrowana. Jednocześnie nastąpiła decentralizacja, aby zapobiec kolejnym atakom dekapitacyjnym. Stało się to jednak bez utraty skuteczności militarnej Iranu; wręcz przeciwnie!
W odwecie amerykańskie bazy, wraz z towarzyszącymi im urządzeniami rozpoznawczymi i podsłuchowymi oraz innym sprzętem wojskowym, zostały zniszczone przez niepowstrzymane irańskie pociski. Według „New York Timesa” bazy amerykańskie stały się „niezamieszkane” dla personelu USA, a duże ilości amerykańskich pocisków i cennej amunicji precyzyjnej składowane na bazach zostały zniszczone. Pozostałe amerykańskie pociski zostały w większości bezskutecznie zmarnowane w walkach obronnych przeciwko irańskim nalotom.
Jeśli pierwsza absurdalna zachęta dla amerykańskich elit leży w tym, że mogą natychmiast sięgnąć po broń, by narzucić swoją wolę innemu państwu, bez ponoszenia odpowiedzialności, zamiast „uciążliwego” negocjowania kompromisów, to druga zachęta leży w czasowym rozkładzie korzyści i kosztów. Medialne i polityczne obrazy „heroicznego” ataku na demokrację i prawa człowieka powstają natychmiast: wystrzeliwanie rakiet, konferencje prasowe, dyktaty i ultimatum „demonstrują” rzekomą determinację silnego przywódcy w Białym Domu.
Rachunek za wojnę przychodzi jednak później, zazwyczaj wiele lat później. Koszty te pozostają w większości niezauważone przez ogół społeczeństwa. Medialni pochlebcy Waszyngtonu nie robią nic, by poinformować ludzi, że ostatecznie zapłacą cenę w postaci wyższego długu publicznego, wyższej inflacji poprzez kreację pieniądza na uzupełnianie pustych arsenałów lub opiekę nad rannymi lub okaleczonymi weteranami do końca ich życia.
Prezydent i jego elity mogą rozkoszować się bohaterską wizją polityczną; kompleks zbrojeniowo-przemysłowy i wcale niemało dochodowy przemysł doradztwa wojennego rozdzieliły swoje premie, a społeczeństwo później pokryje anonimowe koszty wojny, nie zdając sobie z tego sprawy.
Trzecią zachętą jest globalny sojusz i system baz amerykańskich. Regionalni wasale zazwyczaj próbują wciągnąć Waszyngton w swoje konflikty. Stwarza to zagrożenie dla wojsk amerykańskich stacjonujących w tych państwach wasalnych w czasie kryzysu. Powstaje błędne koło. Aby chronić wysunięte wojska amerykańskie (w żargonie wojskowym „ochrona sił”), Pentagon naturalnie wysyła jeszcze więcej żołnierzy, co z perspektywy regionalnego przeciwnika eskaluje napięcia i je zaostrza, co nierzadko kończy się amerykańskimi nalotami.
Stworzyło to paradoksalną sytuację, w której stałe stacjonowanie żołnierzy amerykańskich za granicą, ze względu na konieczność „ochrony sił” na wypadek kryzysu, automatycznie prowadzi do eskalacji regionalnej, a tym samym do potencjalnego rozszerzenia amerykańskiej operacji militarnej.
Głęboko zakorzeniony w amerykańskim systemie politycznym jest czwarty bodziec: nie należy kończyć wojny, nawet jeśli nie samemu się jej rozpoczęło, lecz odziedziczyło po poprzednikach. Spakowanie się i powrót do domu, nawet po ponad 20 latach bezowocnej wojny, jak w Afganistanie, jest potępiane przez amerykańskie media i elity polityczne jako hańba, tchórzostwo, a nawet zdrada.
Rozpoczęcie wojny jest nagradzane jako oznaka siły. Zakończenie nieudanej wojny wymaga natomiast przyznania, że pierwotne cele były nieosiągalne, a to karane jest kosztami politycznymi. Właśnie dlatego tak wiele ograniczonych interwencji USA przerodziło się w niekończące się wojny.
Do tego dochodzi kompleks militarno-przemysłowy. Firmy zbrojeniowe czerpią zyski ze wzrostu zamówień na zakup i wymianę sprzętu, inwestują miliardy w lobbing i zatrudniają większość byłych wysokich rangą urzędników rządowych i wojskowych w swoich gabinetach. Wezwania do zaostrzenia przepisów blokujących przepływ informacji między Pentagonem a przemysłem zbrojeniowym oraz do zakazania członkom Kongresu handlu akcjami firm zbrojeniowych pozostają pobożnymi, lecz ostatecznie nieosiągalnymi życzeniami w ramach obecnego systemu USA.
Jednak stwierdzenie, że wojny są prowadzone wyłącznie dla zysków korporacyjnych, byłoby zbyt dużym uproszczeniem. Kluczowe jest to, że system amerykański tworzy podmioty, które bezpośrednio korzystają ze zwiększonych wydatków na wojsko, podczas gdy koszty rozkładają się na miliony podatników i przyszłe pokolenia.
Jednak inny niebezpieczny bodziec leży poza Stanami Zjednoczonymi, a mianowicie w Europie. Rządy europejskie nadal kupują znaczne ilości amerykańskiej broni. Według SIPRI , 58% importu broni przez europejskich członków NATO w latach 2021-2025 pochodziło ze Stanów Zjednoczonych. To uzależnienie jest szczególnie problematyczne w odniesieniu do myśliwców i systemów obrony powietrznej dalekiego zasięgu. Europa stała się w ten sposób bardziej zależna militarnie od dostawcy, którego własne interwencje jednocześnie uszczupliły jej zapasy.
Ironia nie mogłaby być bardziej oczywista. Waszyngton domaga się wyższych wydatków na obronę w Europie, podczas gdy amerykańskie wojny wyczerpują rezerwy amunicji, od których częściowo zależy europejska obronność. Centrum Studiów Strategicznych i Międzynarodowych (CSIS) ostrzega , że kampania irańska pochłonęła duże ilości pocisków THAAD, SM-3 i przechwytujących Patriot, których i tak już brakowało.
Na Bliskim Wschodzie mechanizm ten jest jeszcze bardziej bezpośredni. Regionalni sojusznicy stają się preferowanymi celami irańskich ataków odwetowych z powodu decyzji Amerykanów. Ludność amerykańska pozostaje chroniona geograficznie; państwa Zatoki Perskiej natomiast znajdują się w bezpośrednim zasięgu pocisków i dronów.
Tworzy to szczególną formę asymetrycznej polityki sojuszniczej: Waszyngton ma znaczący udział w podejmowaniu decyzji dotyczących eskalacji, podczas gdy sojusznicy ponoszą nieproporcjonalnie dużą część bezpośredniego ryzyka geograficznego. Sytuację tę można w 100 procentach odnieść do sytuacji w Europie.
W Azji Wschodniej ten sam wadliwy projekt objawia się problemem zasobów. Amerykańska strategia wskazuje Chiny jako kluczowe wyzwanie długoterminowe, a jednocześnie zużywa na Bliskim Wschodzie broń, która byłaby potrzebna w konflikcie na zachodnim Pacyfiku. W maju 2026 roku CSIS stwierdziło, że Stany Zjednoczone staną w obliczu poważnych problemów z amunicją dalekiego zasięgu, obroną powietrzną i systemami przechwytującymi w przedłużającej się wojnie z Chinami. (CSIS)
Odbudowa tych zapasów zajmuje nie tygodnie, ale lata. W przypadku systemów Tomahawk, THAAD i Patriot, CSIS mówi o wieloletnim procesie.
Japonia już odczuwa konsekwencje w bardziej konkretny sposób. Piechota morska i okręty wojenne zostały wycofane z regionu Azji i Pacyfiku w celu rozmieszczenia na Bliskim Wschodzie. Japońscy politycy i opinia publiczna wyrazili zaniepokojenie wynikającą z tego luką w sile militarnej regionu. Jednocześnie opóźnienia w dostawach pocisków przechwytujących mogą utrudnić rozbudowę potencjału militarnego Japonii. ( CSIS )
Absurdalne bodźce skłaniające reżim USA do prowadzenia wojny nie są zatem w żadnym wypadku kwestią wyłącznie amerykańską. Są one umiędzynarodowione poprzez system sojuszy. Decyzja w Gabinecie Owalnym może wpłynąć na dostępność amunicji w Europie, narazić państwa Zatoki Perskiej na ataki odwetowe i pokrzyżować azjatyckie plany militarne.
Jeszcze bardziej problematyczny jest wymiar ekonomiczny. Amerykański militaryzm jest często usprawiedliwiany twierdzeniem, że gwarantuje globalną stabilność. W rzeczywistości jednak destabilizuje on międzynarodowe przepływy energii i handlu. Coraz częściej krytycy wskazują również na inną fundamentalną sprzeczność: przez dekady Marynarka Wojenna USA przedstawiała się jako gwarant swobodnej żeglugi i dostaw energii; w konflikcie z Iranem sam Waszyngton przyczynił się do destabilizacji międzynarodowych rynków energii i zablokował swobodną żeglugę.
Reżim polityczny pełen zachęt do nowych wojen, który pozwala watażce w Waszyngtonie na jednostronną eskalację działań militarnych bez zgody Kongresu, generuje koszty, które wykraczają daleko poza amerykańską politykę wewnętrzną i są odczuwalne również w Europie.
Według ustaleń Brown University nawet 60 mln ludzi musiało zmienić miejsce zamieszkania w wyniku tzw. wojny z terrorem a więc kampanii Stanów Zjednoczonych wymierzonej w kraje islamskie, w interesie Izraela. Ogromna część z nich zasiliła kraje sąsiednie wobec tych zbombardowanych przez USA. Afgańczycy powędrowali do Iranu, Syryjczycy do Libanu a Libijczycy do Tunezji i Egiptu. Jednak znaczna część z nich powędrowała do Europy. Zalewać nasz kontynent falą islamu.
Dzisiaj już wszyscy widzą, kto jest sprawcą islamizacji Europy. Wszyscy oczywiście powyżej pewnego ilorazu inteligencji. Już nawet absolutny mainstream a więc publicyści Defence24 piszą artykuły o syjonistycznym sprawstwie inwazji islamistów na Europę. Wobec tego co dzieje się w Ceucie trudno już pisać innym tonem.
Jednak już dawno temu dla każdego obserwatora polityki międzynarodowej było oczywiste, że to Stany Zjednoczone oraz Izrael względnie jeszcze Wielka Brytania oraz Francja, ta ostatnia jednak pod żydowskim przywództwem Sarkozy’ego, odpowiadają za islamizację Europy. Oczywiście odpowiada także np. Charles de Gaulle, francuski mąż stanu, który nie wiadomo dlaczego dopuszczał pewną ilość obcych kulturowo ludzi we Francji. Był to błąd który zapoczątkował tragedię. Piszę o Francji nie przypadkowo. Francja dzięki de Gaulle’owi była krajem suwerennym, który po wojnie mógł zbudować własną bombę jądrową i uniezależnić się od zdominowanego przez USA sojuszu NATO. De Gaulle robił prawie wszystko tak jak należy. Jednak z imigracją wyraźnie się pomylił.
Zupełnie inaczej wyglądało to w Niemczech. Tam za islamską imigracją z Turcji optował Waszyngton aby związać ten kraj mocniej z Zachodem w okresie po rozmieszczeniu tam rakiet z głowicami jądrowymi. Niemcy były więc islamizowane pod presją USA. Francja niestety nie.
Po 2001 roku islamizacja Europy wskoczyła na najwyższe tory. Wraz z upadkiem państwowości lub rządów w krajach miękkiego podbrzusza Europy: od Maroka, Tunezji, Libii, przez Egipt, Palestynę, Liban, Syrię, Irak, Iran aż po Afganistan.
Część z tych państw rzeczywiście upadło, część jednak została zdestabilizowana i wywrócona w ramach kampanii znanej jako arabska wiosna. W tym drugim przypadku chodzi o Tunezję, Egipt, Syrię i Libię. W tym pierwszym o Afganistan, Irak, Syrię oraz Libię. Niektóre kraje więc zostały tak zdestabilizowane arabską wiosną, jak i zniszczone kampaniami wojennymi, prowadzonymi w przypadku Libii i Syrii przez Anglosasów rękoma islamskich terrorystów, zwłaszcza z formacji Al-Kaida, stworzonej przez amerykańskich pełnomocników z czasów wojny radziecko-afgańskiej.
Francja odegrała także haniebną rolę w destabilizacji miękkiego podbrzusza Europy jednak czyniła to przede wszystkim pod żydowskim przywództwem Sarkozy’ego. Francja Chiraca nie zgodziła się na udział w kampanii wojennej przeciwko Irakowi, której celem było okrążenie Iranu przez amerykańskie wojsko (polecam poczytać jaki % ropy naftowej w Iraku po 2003 roku kontrolowały USA – od razu odpowiem: niewielki). Francja Macrona nie wzięła udziału w dwukrotnej agresji na Iran. Francja Sarkozy’ego bardzo szybko wróciła do wojskowych struktur NATO oraz wzięła udział w obaleniu Muammara Kaddafiego a więc w zniszczeniu Libii, przez którą przechodzi dzisiaj ważny szlak imigracyjny z Afryki, kontrolowany przez agenta amerykańskiego Khalifę Haftara. Który to Haftar zawarł także bliskie przymierze z Mossadem, o czym pisałem latem 2023 roku, kiedy Haftar aktywizował w bardzo znaczący sposób szlak imigracyjny prowadzący na włoską Lampedusę przez wschodnie wybrzeże Libii.
W 2019 roku, w słynnej już rozmowie francuskiego prezydenta Macrona z Trumpem, ten pierwszy zakomunikował rezydentowi Białego Domu, że po porzuceniu Kurdów ich więzienia pełne islamistów z ISIS, zostaną otwarte a terroryści zaleją Europę. Na co Trump odpowiedział: Emmanuel, to twój problem (nie są to cytaty dosłowne).
Był to obraz podejścia USA wobec zalewania Europy przez islamskich terrorystów. Które to zalewanie jest na rękę pewnym kręgom w USA oraz zwłaszcza całemu Izraelowi, gdyż tworzy Europejczykom takie same warunki w jakich egzystuje Izrael. Co powoduje wzrost znaczenia na starym kontynencie partii proizraelskich oraz wzrost poparcia dla Izraela w jego konfrontacji z ludnością i państwami arabskimi. Od kilku-kilkunastu lat notuje się pojawianie na europejskiej scenie politycznej znacznej ilości partii pseudoprawicowych, które zajmują się głównie walką z islamem oraz wspieraniem USA i Izraela, w tym amerykańskich i izraelskich wojen. Co jest aberrację bo przecież to właśnie te wojny w konsekwencji zalewają Europę muzułmanami.
Jedną z partii, która bezczelnie odwołuje się do prawicy, a służy żydowskim i amerykańskim interesom hegemonicznym, jest hiszpański VOX, którego przywództwo wyraźnie cierpi na syndrom sztokholmski. To właśnie VOX wspiera amerykańskie i izraelskie wojny na miękkim podbrzuszu Europy, które niszczą stabilne rządy w krajach muzułmańskich, dzięki czemu możliwe jest przejmowanie w tych krajach władzy przez agenturę amerykańsko-izraelską, która następnie wypycha muzułmanów oraz chociażby Afrykańczyków z Afryki Subsaharyjskiej, do Europy. Albo po prostu możliwy jest upadek państw i emigracja mas ludności do Europy. Wspomniana Libia jest tego najlepszym przykładem.
Już nawet absolutny polski mainstream, jak chociażby redaktor „Defence 24” Witold Repetowicz, zauważają, że to syjoniści grają pierwsze skrzypce w zalewaniu Europy islamistami. Mowa konkretnie o przykładzie Ceuty i najazdu na tą hiszpańską eksklawę imigrantów z końca lipca 2026 roku.
Tymczasem VOX, który popierał wojnę z Iranem a więc zniszczenie Iranu i wyrzucenie z tego kraju milionów ludzi, bo taka jest konsekwencja amerykańskich wojen, i który wspierał Izrael w trakcie ludobójstwa Palestyńczyków, jeżdżąc do tego kraju i sprzeciwiając się powstaniu państwa palestyńskiego, w kontekście najazdu na Ceutę oskarża rząd w Madrycie o uległość wobec Maroka. A nie swoich syjonistycznych sponsorów o zalewanie ich kraju islamem, jak powinien to robić.
Przypomnijmy, że partia VOX była finansowana przez komunistyczno-terrorystyczną organizację MEK – Ludowych Mudżahedinów Iranu – która to jest agenturą Izraela i USA przeznaczoną do podpalania co jakiś czasu Iranu. Jej członkowie byli szkoleni w USA, konkretnie w Nevadzie, a ona sama ma swoją lokalną siedzibę w Azerbejdżanie skąd robi wypady, w porozumieniu z syjonistami, którzy także mają swoją siedzibę w kraju ze stolicą w Baku, do Iranu. Między innymi po to aby mordować irańskich naukowców. Terroryści na motocyklach, którzy zabijali irańskie elity na ulicach irańskich miast to właśnie MEK.
MEK oczywiście był tylko pośrednikiem pomiędzy Waszyngtonem i Tel Awiwem a Hiszpanami w finansowaniu VOX-u. Wiemy przecież że komunistyczno-islamscy fundamentaliści z Ludowych Mudżahedinów Iranu nie biorą udziału w inspirowaniu polityki i ideologii, którą kieruje się VOX. Jest jednak wysoce zastanawiające jak VOX łączy walkę z islamskim terroryzmem i ekstremizmem z braniem setek tysięcy dolarów od islamskich terrorystów. Hmmm…
W mediach czytamy, iż VOX wykorzystuje kryzys w Ceucie do zwiększenia poparcia dla siebie. Logiczna rzecz. W Hiszpanii scena polityczna zdominowana jest całkowicie przez siły umiarkowane. Siły umiarkowane wspierają Palestynę zgodnie z ideą samostanowienia narodów, którą to Stany Zjednoczone wspierały jeszcze 80 lat temu. Więc Tel Awiw popycha swoje oraz amerykańskie popychadło a więc Maroko, udziałowca tzw. ustaleń abrahamowych – normalizacji stosunków Izrael-świat arabski, do tego, aby to przerzuciło dziesiątki tysięcy imigrantów, w tym przecież Marokańczyków, do hiszpańskiej Ceuty. Siły syjonistyczne z USA od dłuższego czasu wywierają presję na kradzież Madrytowi jego afrykańskich eksklaw w odwecie za wspieranie suwerenności Palestyny oraz sprzeciw wobec wojny z Iranem a więc de facto eksterminacji irańskich elit narodowych.
W wyniku zalewania Hiszpanii muzułmanami przez amerykańsko-syjonistyczne popychadło Maroko, partia VOX czyli agentura Waszyngtonu i Tel Awiwu może urosnąć w siłę, wzmacniając proizraelski i proamerykański przekaz nad rzeką Ebro. Tym sposobem destabilizowany jest rząd, którego miejsce wkrótce może zająć opcja amerykańska.
Jak skończy się dla Hiszpanów ta niebezpieczna gra pobłażania na amerykańsko-syjonistyczną agresję oraz destabilizację ich kraju lecz tak naprawdę także całej Europy, z jednoczesnym przekierowywaniem winy na innych aktorów i wspieraniem agresji na kraje islamskie? Cóż, w 2004 roku islamscy terroryści odpowiedzieli Hiszpanii za udział tego kraju w agresjach na kraje muzułmańskie, u boku wojska amerykańskiego. W zamachach w Madrycie zginęło 191 osób a prawie 2000 zostało rannych (niektóre źródła podają liczbę ponad 2000). Do tego chce doprowadzić partia VOX, wspierając syjonistyczno-amerykański terror wymierzony w suwerenne narody wyznające islam.
W niedzielę 23 sierpnia 2026, w swej wypowiedzi poprzedzającej modlitwę „Angelus”, Leon XIV przedstawił zaskakującą dychotomię mającą na celu podważyć zasadność “pewników religijnych”.
„Najdrożsi, nauczmy się nie zamykać w naszych przekonaniach i pewnikach religijnych, aby pozostać otwartymi na autentyczną relację z Chrystusem” – powiedział papież.
Natychmiast, niejeden wierzący mógł zadać sobie pytanie: jeśli papież nie naucza i nie uosabia pewności religijnej, to jaka jest jego rola?
Leon XIV kontynuował: “Czasami, w kwestii wiary chrześcijańskiejzadowalamy się tym, co „słyszeliśmy od innych”, stereotypami, tym, co nam przekazano – być może nawet w dobrych intencjach; jednak Jezus wzywa nas do osobistej odpowiedzi, do bliższego poznania Go, do pozwolenia, by przyjaźń z Nim nas kształtowała, podczas stale odnawiającego się spotkania, które może wymagać od nas podążania nieznanymi dotąd drogami i dokonywania wyborów odmiennych od tych, które sobie wyobrażaliśmy. Dotyczy to zarówno naszej osobistej drogi, jak i drogi Kościoła oraz decyzji duszpasterskich tam, gdzie uważamy, że wystarczy postępować tak, jak zawsze. Ważne jest natomiast, abyśmy często zadawali sobie pytania: kim jest dla mnie Pan? – Czy naprawdę Go znam? – O co prosi mnie dzisiaj Jego Ewangelia? – Jakie kroki i jakie decyzje powinienem podjąć?”vatican.va/leo-xiv/it/angelus/2026/documents/angelus
Jak wielu zauważyło, katolikom nigdy wcześniej nie postawiono dylematu między “pewnością” odnoszącą się do własnej religii – uważanej jeszcze do niedawna za jedyną prawdziwą – a „autentyczną relacją z Chrystusem”.
Kościół, jak nas uczono, został stworzony przez Niego samego i jest Jego oblubienicą. A papież, teoretycznie, jest właśnie tym, który buduje most między Ziemią a Niebem.
A tutaj dostajemy ostrzeżenie: ten, kto tworzy most, mówi nam, że jest on niebezpieczny. Mówi nam zatem, żebyśmy po nim nie przechodzili.
Po raz kolejny uwidacznia się jedyny filar na którym wspiera się dzisiejsza hierarchia katolicka: ona wierzy, że nie wierzy. Ona wie, że nie wierzy. Co więcej, otwarcie to przyznaje.
Jest dla nas jasne, że święta droga. której jesteśmy pewni, została porzucona. Watykan nie chce już podążać mostem wskazanym przez Boga, lecz pragnie udać się gdzie indziej, a może nawet nie zamierza wcale przekraczać “rzeki“. Kościół chce wyjść poza siebie, chce porzucić swoje zadanie i swój lud, chce zapomnieć o wskazanej mu drodze.
Choć drogą, prawdą i życiem jest wyłącznie Chrystus, którego hierarchia zdetronizowała i opuściła.
Obecnie zaś domagają się od nas, byśmy postąpili tak samo.
Działają w ukryciu. Nigdy nie poznamy ich nazwisk ani nie usłyszymy o ich indywidualnych nagrodach i osiągnięciach. Jednak codziennie widzimy rezultaty ich pracy w geostrategicznym bagnie, w które wciągnięto USA i Izrael po popełnieniu błędu ataku na Iran.
To opowieść o tym, jak irańskie służby wywiadowcze, niegdyś ściśle powiązane z CIA i Mossadem, stały się jednym z najskuteczniejszych i najbardziej przerażających przeciwników koalicji Epsteina.
Irański kompleks wywiadowczy to skomplikowana sieć powiązanych ze sobą agencji o nakładających się na siebie obowiązkach.
Agencje te, koordynowane przez Radę Koordynacyjną Wywiadu, której przewodniczy Ministerstwo Wywiadu i Bezpieczeństwa (MOIS), cieszą się znaczną autonomią operacyjną i w dużej mierze podlegają jedynie Najwyższemu Przywódcy, który zatwierdza nominacje wyższych rangą urzędników MOIS i jest głównodowodzącym sił zbrojnych oraz ich struktur wywiadowczych.
MOIS odpowiada za krajowe i zagraniczne operacje wywiadowcze, tropie szpiegów, rozbijanie siatek informatorów i współpracowników, udaremnianie krajowych działań terrorystycznych, sabotażu i planów separatystów, a także szpiegowanie i monitorowanie wrogów za granicą.
Wojsko składa się z trzech ważnych pododdziałów wywiadowczych: Organizacji Wywiadowczej Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC-IO), Dyrekcji Wywiadu Artesh (Wojskowego, J2) i Dowództwa Egzekwowania Prawa (FARAJA).
IRGC-IO prowadzi równoległą krajową i zagraniczną służbę wywiadowczą oraz współpracuje z Siłami Quds IRGC w prowadzeniu tajnych operacji wojskowych i koordynowaniu współpracy z sojusznikami za granicą. J2 wykonuje tradycyjne zadania wywiadu wojskowego (bezpieczeństwo granic, walka elektroniczna, monitorowanie zagranicznych sił zbrojnych, kontrwywiad). FARAJA kontroluje policję krajową i odpowiada za utrzymanie porządku publicznego, zwalczanie przestępczości zorganizowanej i przemytu oraz gromadzenie informacji wywiadowczych w terenie.
Sądownictwo i Ministerstwo Obrony mają własne wyspecjalizowane organizacje kontrwywiadowcze, których zadaniem jest przeprowadzanie wewnętrznych kontroli bezpieczeństwa, zwalczanie korupcji i zapobieganie szpiegostwu zagranicznemu w irańskich instytucjach sądowniczych i wojskowo-przemysłowych – od ochrony tajemnic państwowych po ochronę łańcuchów dostaw obronnych.
Irański aparat wywiadowczy musiał zostać w zasadzie odbudowany od podstaw po rewolucji z 1979 r., ponieważ SAVAK z czasów szacha był mocno skompromitowany – został założony w latach 50. XX wieku przy bezpośrednim wsparciu operacyjnym, finansowaniu i szkoleniu ze strony CIA i Mossadu.
W trakcie czystek wśród wysoko postawionych urzędników, z których część zdołała uciec za granicę, sądy rewolucyjne postawiły przed sądem co najmniej 83 podległych im oficerów (głównie tych zamieszanych w tortury, wykorzystywanie seksualne i morderstwa dziesiątek tysięcy osób za rządów szacha).
Personelowi technicznemu, pracownikom kontrwywiadu i analitykom zezwolono na pozostanie w kraju. W znacznym stopniu pomogli oni nowo powstałemu rządowi rewolucyjnemu w rozbiciu wspieranej przez Irak opozycji i grup separatystycznych, a także w budowie kompleksowej sieci wywiadu ludzkiego (Humint) w Iraku po inwazji Saddama Husseina.
Zagraniczna sieć pośredników powiązanych ze służbami wywiadowczymi umożliwiła Iranowi obejście embarga na broń, a nawet potajemne pozyskiwanie broni i części zamiennych od Izraela i USA (afera Iran-Contras).
Wstrząs wywołany 12-dniową wojną z Izraelem
Po wojnie iracko-irańskiej MOIS i IRGC-IO systematycznie pracowały nad wykorzenieniem i zniszczeniem zbrojnej opozycji i sił separatystycznych w kraju, atakowały ich przywódców za granicą i budowały sojusze regionalne – od Hezbollahu w Libanie po Huti w Jemenie, Syrię Asada i milicje szyickie w Iraku.
Służby wywiadowcze, które przekształciły się w skomplikowaną, zbiurokratyzowaną sieć równoległych, konkurujących ze sobą agencji, odniosły w tym okresie tyle samo sukcesów, co porażek, ale już wcześniej pojawiły się sygnały ostrzegawcze, że coś jest nie tak.
W 2021 roku były minister wywiadu Ali Younesi ostrzegł, że „Mossad wniknął tak głęboko w kraj, że władze obawiają się o swoje życie”. Były prezydent Mahmud Ahmadineżad powtórzył to ostrzeżenie w 2024 roku, stwierdzając, że Mossad zinfiltrował irańską agencję wywiadowczą odpowiedzialną za wykrywanie izraelskich szpiegów.
Obawy te okazały się prorocze. 13 czerwca 2025 roku niespodziewany atak Izraela doprowadził do prawdopodobnie najbardziej katastrofalnej porażki strategicznej i wywiadowczej w historii współczesnego Iranu.
W ciągu kilku godzin Izrael zamordował przywódcę Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej Hosseina Salamiego, szefa sztabu sił zbrojnych Mohammada Bagheriego, Gholama Alego Rashida – szefa wspólnego centrum dowodzenia koordynującego działania armii i Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej – dowódcę sił powietrznych i kosmicznych Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej Amira Aliego Hajizadeha oraz kilkunastu innych wysoko postawionych dowódców wojskowych i naukowców zajmujących się tematyką nuklearną.
Co gorsza, terytorium Iranu zostało bezpośrednio naruszone przez izraelskich komandosów i agentów Mossadu, którzy systematycznie atakowali irańskie instalacje rakiet przeciwlotniczych i radarów, umożliwiając izraelskim myśliwcom ataki na wyrzutnie rakiet, obiekty nuklearne i wyżej wymienionych wysoko postawionych dyrektorów.
Wojna w czerwcu 2025 roku nie była bynajmniej całkowitą porażką wywiadowczą, ponieważ Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) przeprowadził niszczycielskie kontrataki na wrażliwe cele izraelskie – od baz wojskowych i siedzib Mosadu, po firmy i instytucje badawcze powiązane z kompleksem wojskowo-przemysłowym, takie jak Rafael, Instytut Weizmana i Centrum Energii Jądrowej na Negewie, a także na krytyczną infrastrukturę energetyczną i portową w Hajfie. W niecałe dwa tygodnie Izrael został zmuszony do wystąpienia o zawieszenie broni, ponieważ jego zapas pocisków przechwytujących zmniejszył się do poziomu krytycznego.
Te ataki nie byłyby możliwe bez precyzyjnego mapowania izraelskich celów przez IRGC-IO oraz bezcennych danych operacyjnych w czasie rzeczywistym na temat izraelskiej obrony zebranych podczas operacji True Promise I i True Promise II w kwietniu i październiku 2024 r., które umożliwiły Iranowi zebranie informacji o częstotliwościach radarów, czasach reakcji i rozmieszczeniu geograficznym pocisków przechwytujących w celu przeciążenia obrony wroga.
Niemniej jednak szkody były znacznie poważniejsze. Irański wywiad zawiódł podczas niespodziewanego ataku Izraela i pilnie potrzebował reform.
Wojna 2026: Odbudowana, wzmocniona, wynaleziona na nowo
Wojna z 2025 roku wywołała gruntowną przebudowę struktur bezpieczeństwa narodowego i dowodzenia wojskowego, doprowadziła do rozszerzenia współpracy między MOIS a IRGC-IO, wzmocniła bezpieczeństwo komunikacji, a także skłoniła Iran do wznowienia strategii „obrony mozaikowej” – strategii opracowanej przez IRGC dwie dekady wcześniej, aby umożliwić krajowi przetrwanie wrogich ataków polegających na dekapitacji.
W styczniu 2026 r., w przededniu nowej fali ataków, nowo zreorganizowany aparat wywiadowczy stanął przed poważnym wyzwaniem: niepokojami społecznymi wywołanymi przez siły zagraniczne, które groziły eskalacją do wojny domowej.
W obliczu protestów trwających od końca grudnia, wywołanych machinacjami Departamentu Skarbu USA mającymi na celu destabilizację irańskiej waluty, wygnany „następca tronu” i agent CIA Reza Pahlavi ogłosił 8 i 9 stycznia rozpoczęcie aktywnej fazy kampanii destabilizacyjnej i wezwał do skoordynowanych, zsynchronizowanych demonstracji i masowego obywatelskiego nieposłuszeństwa.
W ciągu 48 godzin życie straciło 3117 osób, w tym 2427 cywilów i funkcjonariuszy sił bezpieczeństwa. Na ulicach dochodziło do strzelanin między policją a uzbrojonymi rebeliantami, a bandyci spalili ponad 400 budynków rządowych, a także meczety, kościoły, posterunki policji, domy prywatne i inne obiekty infrastruktury.
Później źródła izraelskie i amerykańskie podały liczbę „ponad 30 000” ofiar, zarówno po to, by usprawiedliwić zbliżającą się agresję, jak i by porównać przemoc do brutalnej wojny Izraela w Strefie Gazy.
Jednak błyskawiczna reakcja irańskich służb wywiadowczych – w tym szeroko zakrojona mobilizacja własnych zasobów i sieci cywilnych, uruchomienie Krajowej Sieci Informacyjnej (awaryjnego intranetu) i szybkie działanie przeciwko Starlinkowi po odkryciu, że zamieszki są koordynowane za pomocą satelitarnej usługi internetowej – szybko pomogła zapobiec eskalacji przemocy w kontrrewolucję.
28 lutego Stany Zjednoczone i Izrael zaatakowały Iran – ponownie w trakcie negocjacji i z większą zaciekłością niż kiedykolwiek wcześniej – z jasno określonym celem zmiany reżimu. W ciągu pierwszych kilku godzin zginęli Najwyższy Przywódca Ali Chamenei, szefowie sił zbrojnych, minister obrony i inni czołowi politycy.
W przededniu wojny Chamenei ostrzegł potencjalnych agresorów, że Iran nie da się „zastraszyć” i nie rozpocznie wojny, lecz zada wrogowi „decydujący cios”, jeśli ten odważy się zaatakować. Wyraźnie ostrzegł również, że każdy nowy konflikt będzie „wojną regionalną”.
Na krótko przed atakiem ekipa bezpieczeństwa Chameneiego namawiała go do opuszczenia domu i udania się do ufortyfikowanego kompleksu, ale odmówił, deklarując, że stawi czoła agresji u boku narodu irańskiego, któremu odmówiono takich wygód. Męczeństwo Chameneiego (silne pojęcie w szyickiej teologii politycznej, sięgające czasów Husajna ibn Alego i bitwy pod Karbalą w 680 roku) umocniło irańskie społeczeństwo i jego regionalne sojusze, mobilizując wielu neutralnych Irańczyków do poparcia rządu.
Działania restrukturyzacyjne i przygotowawcze podjęte przez MOIS i IRGC-IO przyniosły efekty. Osiągnięto zdecentralizowaną ciągłość zarządzania i dowództwa wojskowego, a reakcja Iranu była szybka.
1. Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej oraz siły lądowe przeprowadziły zmasowane, skoordynowane ataki rakietowe i dronowe na amerykańskie obiekty w Zatoce Perskiej, koncentrując się na instalacjach radarowych, co szybko unieruchomiło baterie Patriot i THAAD oraz umożliwiło dalsze ataki (w krótkim odstępie czasu zaatakowano co najmniej 20 baz).
Skala i zaciekłość tych ataków, możliwych dzięki skrupulatnemu gromadzeniu informacji wywiadowczych, były ciosem, po którym dowództwo centralne (CENTCOM) nigdy w pełni się nie otrząsnęło, co zmusiło je do wycofania większości swoich sił z Zatoki Perskiej i rozmieszczenia sił morskich poza zasięgiem irańskich kontrataków.
2. Celowanie okazało się tak precyzyjne, że irańskie drony zaczęły obierać za cel luksusowe hotele w Dubaju i Manamie, gdzie potajemnie przebywali ewakuowani ze swoich baz żołnierze amerykańscy.
Później okazało się, że stało się to możliwe częściowo dzięki monitorowaniu telefonów komórkowych amerykańskich żołnierzy – przy użyciu dostępnych komercyjnie danych o lokalizacji pochodzących z reklam, zdjęć i filmów zamieszczanych w mediach społecznościowych, a nawet opasek fitness, które przesyłały ich lokalizację.
3. Iran korzystał również z ludzkich źródeł wywiadowczych w Izraelu; izraelskie media później poinformowały, że władze aresztowały i zatrzymały co najmniej 70 osób oskarżonych o szpiegostwo na rzecz Iranu – w tym techników Sił Powietrznych, pracowników systemu „Żelazna Kopuła”, weterana Sił Obronnych Izraela pracującego dla „tajnej jednostki”, a nawet cywilów, którzy filmowali lokalną infrastrukturę i przekazywali informacje irańskim agentom.
4. Co więcej, irański wywiad udowodnił, że jest w stanie przewidzieć i uprzedzić reakcje polityczne USA, gdy wojna utknęła w martwym punkcie – stąd nieustraszoność Iranu w obliczu narastających gróźb Trumpa i jego maksymalistycznych stanowisk w negocjacjach.
Z ogólnodostępnych doniesień medialnych i analiz ośrodków analitycznych na temat uszczuplonych zapasów broni USA, po wymianę informacji wywiadowczych między państwami, śledzenie logistyki i monitorowanie pola walki (biorąc pod uwagę liczbę pocisków przechwytujących użytych przez USA przeciwko tanim dronom i starszym pociskom), Iran był w stanie szybko dostrzec, jak krytycznie niskie stały się zapasy broni ofensywnej i defensywnej USA – być może nawet zanim Trump zdał sobie z tego sprawę:
5. Celowe i powtarzające się ataki na infrastrukturę Amazon Web Services w Zjednoczonych Emiratach Arabskich i Bahrajnie sugerują, że irański wywiad wojskowy był świadomy skali wykorzystania AWS w zautomatyzowanych systemach planowania wojny opartych na sztucznej inteligencji i „łańcuchu śmierci” Pentagonu obsługiwanych przez Palantir (które ostatecznie okazały się niezdolne do przewidywania ani przeciwdziałania zachowaniom ludzkich przeciwników).
6. Wywiad wojskowy współpracował również z ekspertami technicznymi, aby analizować w czasie rzeczywistym zestrzelony wrogi sprzęt i wyciągać z tego wnioski w celu udoskonalenia irańskich środków zaradczych w dziedzinie walki elektronicznej.
7. Cyberprzestępcy związani z MOIS, w tym kolektyw hakerów „Handala”, przeprowadzili serię udanych i niezwykle kompromitujących ataków hakerskich na urzędników amerykańskich i izraelskich. Ataki te obejmowały dostęp do kont Google dyrektora FBI Kasha Patela, usuwanie danych i publikowanie danych osobowych pracowników amerykańskich firm powiązanych z kompleksem wojskowo-przemysłowym (MIC), w tym Lockheed Martin, a także kompromitację prawie 200 członków Sił Obronnych Izraela (IDF) i wysokich rangą urzędników izraelskich.
Sukces tych operacji w zakresie wpływania na przebieg konfliktu mówi sam za siebie: Waszyngton tkwi teraz w bagnie, z którego nie ma innego wyjścia, jak tylko zaakceptować wszystkie żądania Teheranu, podczas gdy rząd Izraela kończy wojnę i rozpoczyna kompleksową restrukturyzację Mossadu – którego wyznaczony dyrektor zdymisjonował swojego zastępcę, szefa wydziału wywiadu, oraz jego biuro ds. Iranu. Były szef Mossadu, David Barnea, został publicznie poświęcony z powodu tej katastrofy.
Rozlew krwi dotknął również amerykański aparat wywiadowczy: Joe Kent, szef Narodowego Centrum Antyterrorystycznego, zrezygnował w marcu w ramach bezpośredniego protestu przeciwko wojnie, powołując się na nadmierny wpływ Izraela na proces decyzyjny USA, a dyrektor Narodowej Służby Wywiadowczej, Tulsi Gabbard, zrezygnowała w czerwcu po tym, jak została systematycznie wykluczana z podejmowania kluczowych decyzji dotyczących Iranu.
Zmiana reżimu w Iranie to coś, co Izrael, a zwłaszcza Benjamin Netanjahu, planował i o czym marzył od pokoleń, począwszy od memorandum „Clean Break” z 1996 r. w sprawie nowego Bliskiego Wschodu.
Plan się nie powiódł: irańskie władze nabrały nowego impetu, poparcie dla rządu jest silniejsze niż kiedykolwiek, strategia zagraniczna i obronna państwa okazała się skuteczna, a Teheran zapewnił sobie kontrolę nad Cieśniną Ormuz – swoją najsilniejszą jak dotąd pozycję geopolityczną. Nic z tego nie byłoby możliwe bez cichej, w dużej mierze niewidocznej pracy irańskich służb wywiadowczych.
Interwencja USA mająca na celu wsparcie jena nie dotyczy tylko Japonii, ale kryzysu systemu dolarowego. Waszyngton nie chce, aby kraje sprzedawały amerykańskie obligacje skarbowe w obliczu postępującej globalnej dedolaryzacji.
Rząd USA po cichu udzielił Japonii pomocy finansowej w sierpniu tego roku.
Departament Skarbu USA interweniował na rynku walutowym, aby wesprzeć japońską walutę, jena. Po raz pierwszy od 1998 roku, kiedy znaczna część Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej zmagała się z poważnym kryzysem finansowym, Waszyngton podjął taki krok.
Incydent ten jest symptomem nowego, powoli rozwijającego się kryzysu, który obecnie pojawia się nie tylko w Japonii, ale w całym międzynarodowym systemie finansowym, którego centralnym punktem jest dolar amerykański.
Odzwierciedla to pogłębiające się pęknięcia w systemie dolarowym i stopniowy spadek globalnej dominacji dolara.
Departament Skarbu USA interweniuje, aby wesprzeć japońskiego jena.
Agencja Bloomberg stwierdziła, że interwencja walutowa Departamentu Skarbu USA była „niezwykłym środkiem”.
Powierzchowne i uproszczone wyjaśnienie działań Waszyngtonu sprowadzało się do tego, że Japonia była bliskim sojusznikiem USA, a jej waluta znacznie straciła na wartości w stosunku do dolara amerykańskiego, co zaniepokoiło Tokio.
W styczniu 2021 r. za jednego dolara amerykańskiego można było kupić około 100 jenów; w lipcu 2026 r. było to już ponad 160 jenów.
Nie jest to jednak główny powód interwencji na rynku walutowym.
Odnosząc się do Japonii, sekretarz skarbu USA Scott Bessent oświadczył: „Zrobimy wszystko, co konieczne, aby wesprzeć Japonię w sposób, który przyniesie korzyści amerykańskiej gospodarce i amerykańskim podatnikom, a także ustabilizuje światową gospodarkę”.
Kiedy Bessent mówił o „gospodarce światowej”, tak naprawdę miał na myśli oparty na dolarze międzynarodowy system finansowy, którego utrzymaniu się poświęcił.
Należy podkreślić, że Bessent jest byłym menedżerem funduszu hedgingowego z Wall Street. Przez lata współpracował z miliarderem i oligarchą George’em Sorosem, specjalizując się w spekulacjach walutowych. Razem „złamali Bank Anglii”, sprzedając funta brytyjskiego na krótko – transakcja ta przyniosła Sorosowi ponad miliard dolarów.
Bessent należy do klasy niezwykle bogatych plutokratów. Dokładna wielkość jego majątku nie jest znana. Powszechnie donosi się, że jest miliarderem, choć jest to kwestionowane. Co najmniej, jego majątek wynosi kilkaset milionów dolarów.
Tak czy inaczej, sednem sprawy jest to, że Bessent ma osobisty interes ekonomiczny w podtrzymywaniu systemu finansowego opartego na dolarze, który przyniósł bogactwo oligarchom takim jak on. A Japonia przyczyniła się do utrzymania tego systemu.
Szczególna rola Japonii w imperium USA
Japonia odgrywa szczególną rolę w imperium USA.
Przede wszystkim Japonia jest gospodarzem większej liczby baz amerykańskich niż jakikolwiek inny kraj.
Stany Zjednoczone mają około 750 baz wojskowych i innych obiektów na całym świecie.
W samej Japonii jest ich 120, a na stałe stacjonuje tam ponad 50 tys. żołnierzy amerykańskich.
Japonia jest okupowana przez imperium amerykańskie od zakończenia II wojny światowej, tj. od ponad 80 lat.
Ten imperialny porządek przetrwał, ponieważ japońskie elity gospodarcze czerpały zyski z okupacji amerykańskiej. Od 1955 roku Japonia jest zasadniczo państwem jednopartyjnym, rządzonym niemal wyłącznie przez prawicową, przyjazną biznesowi i USA Liberalno-Demokratyczną Partię (LDP) – w ramach tzw. „systemu z 1955 roku”.
Doskonałym symbolem podporządkowania Japonii stały się obchody 250. rocznicy powstania Stanów Zjednoczonych, które miały miejsce w lipcu tego roku. W pokazie dronów wzięli udział Donald Trump i ultrakonserwatywna premier Japonii Sanae Takaichi.
Status Japonii jako bliskiego sojusznika wojskowego i politycznego Stanów Zjednoczonych jest powszechnie znany.
Mniej znana jest jednak kluczowa rola, jaką Japonia odgrywa w utrzymaniu światowego systemu dolarowego.
Szczególna rola Japonii w globalnym systemie dolarowym
Japonia świadczy również inną ważną usługę imperium USA: jest największym zagranicznym posiadaczem papierów wartościowych Skarbu Państwa (tj. obligacji USA i długu rządu USA).
Innymi słowy, Japonia pożycza Stanom Zjednoczonym więcej pieniędzy niż jakikolwiek inny kraj.
Od dziesięcioleci Japonia notuje ogromną nadwyżkę na rachunku bieżącym. Dzięki modelowi opartemu na inwestycjach i eksporcie, Japonia stała się potęgą produkcyjną specjalizującą się w zaawansowanych technologiach i sprzedającą wysokiej jakości produkty klientom na całym świecie.
Co Japonia zrobiła z gigantyczną nadwyżką z sektora produkcji high-tech? Znaczną jej część zainwestowała w aktywa dolarowe – w szczególności w obligacje skarbowe USA.
Japonia kontynuowała skup amerykańskich obligacji skarbowych nawet w latach 2010., gdy rentowność była wyjątkowo niska, a realne zyski często ujemne (ponieważ stopy procentowe w USA były praktycznie zerowe, niższe od stopy inflacji, a Rezerwa Federalna prowadziła luzowanie ilościowe).
Tokio kontynuowało konwersję nadwyżek na obligacje skarbowe USA, nie tylko z powodu presji politycznej ze strony Waszyngtonu (co z pewnością miało znaczenie), ale również dlatego, że tamtejszy przemysł wytwórczy korzysta na niedowartościowanym jenie, co zwiększa konkurencyjność eksportu (szczególnie w czasach, gdy obawia się rosnącej konkurencji ze strony Chin).
W lutym 2026 r. Japonia posiadała obligacje skarbowe USA o wartości około 1,24 biliona dolarów amerykańskich (1 239 300 000 000 dolarów amerykańskich).
Uderzające jest porównanie zasobów obligacji skarbowych USA znajdujących się w posiadaniu Japonii i Chin kontynentalnych.
Pekin od ponad dekady systematycznie zmniejsza swoje inwestycje netto w amerykańskie obligacje skarbowe. Wartość posiadanych przez niego obligacji skarbowych osiągnęła szczyt w 2014 roku, przekraczając 1,3 biliona dolarów.
Od 2026 r. Chiny posiadały mniej niż 700 miliardów dolarów amerykańskich, a ich zasoby kurczą się z roku na rok, gdyż Pekin – z powodu instrumentalnego traktowania swojej waluty przez Waszyngton – stopniowo ogranicza dolaryzację.
Niesprawności na rynku obligacji skarbowych USA i kryzys energetyczny będący wynikiem wojny z Iranem
Japonia od lat jest największym posiadaczem amerykańskich obligacji skarbowych. Jednak w ostatnich miesiącach kraj ten zmniejszył swoje zasoby.
Dlaczego tak się stało? Pod koniec lutego administracja Trumpa rozpoczęła niesprowokowaną wojnę agresywną przeciwko Iranowi. Wywołało to globalny kryzys energetyczny, który poważnie zaszkodził gospodarkom Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej.
Japonia jest niemal całkowicie uzależniona od importu ropy naftowej, pozyskując 95% surowca z Azji Zachodniej (tzw. Bliskiego Wschodu), przy czym około 70% ropy jest transportowane przez Cieśninę Ormuz, którą Iran zamknął w odpowiedzi na agresywną wojnę ze strony Stanów Zjednoczonych.
Gwałtownie rosnące ceny energii wywarły dodatkową presję na spadek jena, co zmusiło Bank Japonii do interwencji.
W kolejnych miesiącach Tokio zredukowało część swoich zasobów obligacji skarbowych USA, interweniując na rynku walutowym (poprzez sprzedaż obligacji skarbowych USA w celu uzyskania dolarów, a następnie wykorzystanie tych dolarów do wykupu własnej waluty).
Do lipca japońskie zasoby spadły do mniej niż 1,12 biliona dolarów (1 116 700 000 000 dolarów). Oznacza to, że zasoby netto Tokio zmniejszyły się o ponad 100 miliardów dolarów w ciągu zaledwie czterech miesięcy. Japonia najwyraźniej sprzedała duże ilości amerykańskich obligacji skarbowych.
Zaniepokoiło to Waszyngton, ponieważ rentowność amerykańskich obligacji skarbowych stale rośnie od sześciu lat – od czasu kryzysu inflacyjnego, który nastąpił po zakłóceniach w łańcuchach dostaw spowodowanych pandemią COVID-19.
Rząd USA jest szczególnie zaniepokojony utrzymującą się wysoką rentownością 10-letnich obligacji skarbowych USA, które stanowią punkt odniesienia dla innych stóp procentowych w gospodarce (takich jak obligacje korporacyjne, kredyty hipoteczne, kredyty samochodowe, kredyty studenckie itp.).
Z tego powodu, zaledwie kilka tygodni po niezwykłej interwencji na rynku walutowym mającej na celu wsparcie jena, Departament Skarbu USA ogłosił, że „przynajmniej podwoi wolumen skupu akcji, aby wesprzeć płynność papierów wartościowych o dłuższym terminie zapadalności i nominalnym oprocentowaniu (w przedziale 10–20 lat i 20–30 lat)”.
Innymi słowy, Departament Skarbu USA emituje krótkoterminowe obligacje, aby wykupić własne długoterminowe obligacje i w ten sposób próbować kontrolować dłuższy koniec krzywej dochodowości.
To dość ironiczne, zważywszy na fakt, że Scott Bessent ostro skrytykował Janet Yellen, sekretarz skarbu w administracji Joe Bidena, za emisję głównie krótkoterminowych papierów dłużnych (tzw. „bonów”). Idea, która się za tym kryła, polegała na tym, że poprzez ograniczenie podaży papierów wartościowych o dłuższym terminie zapadalności, Departament Skarbu mógł złagodzić presję na wzrost rentowności.
Ale odkąd Bessent zastąpił Yellen, robi dokładnie to samo, emitując głównie krótkoterminowe zyski.
W lipcu bieżącego roku Departament Skarbu wyemitował bony skarbowe (krótkoterminowe papiery wartościowe z terminem zapadalności do jednego roku) na kwotę 2,57 bln dolarów , podczas gdy obligacje skarbowe (z terminem zapadalności od dwóch do dziesięciu lat) wyemitowano na kwotę 310,3 mld dolarów, a obligacje skarbowe (z terminem zapadalności od 20 do 30 lat) na kwotę zaledwie 37,3 mld dolarów.
Oznacza to, że 86,4% papierów wartościowych wyemitowanych w lipcu tego roku, o wartości prawie 3 bilionów dolarów, stanowiły bony skarbowe (papiery wartościowe krótkoterminowe), podczas gdy odsetek ten wyniósł 10,4% w przypadku papierów dłużnych (średnioterminowych) i zaledwie 1,3% w przypadku obligacji (długoterminowych).
Od petrodolara do dolara funduszu hedgingowego
W czerwcu tego roku rządy zagraniczne posiadały amerykańskie obligacje skarbowe o wartości 3,78 biliona dolarów. Zdecydowana większość tej kwoty (ponad 90%) to papiery dłużne i obligacje – czyli papiery wartościowe o dłuższym terminie zapadalności, od jednego do 30 lat.
Waszyngton chce, aby rządy zagraniczne nadal kupowały amerykańskie papiery wartościowe o długim terminie zapadalności, ale nie chce, aby były one sprzedawane, ponieważ zwiększyłoby to presję na wzrost rentowności amerykańskich obligacji skarbowych – w momencie, gdy pozostają one uparcie wysokie.
Problem polega na tym, że rządy zagraniczne są coraz mniej zainteresowane posiadaniem amerykańskich obligacji skarbowych – i dzieje się tak w czasie, gdy emisja amerykańskich obligacji skarbowych gwałtownie rośnie, ponieważ dług USA rośnie bardzo szybko, a deficyt budżetu federalnego utrzymuje się na stałym poziomie około 6% PKB.
Udział amerykańskich obligacji skarbowych w posiadaniu cudzoziemców wahał się w granicach 32–33% od czasu pandemii COVID-19. To znaczny spadek w porównaniu z ponad 45% na początku lat 2010.
Tymczasem stan posiadania amerykańskich obligacji skarbowych przez zagraniczne instytucje rządowe w ostatnich latach nie uległ zmianie, pomimo znacznego wzrostu wolumenu emisji.
Kluczowym powodem jest rosnący strach przed wykorzystaniem dolara amerykańskiego jako narzędzia. Wiele zagranicznych banków centralnych obawia się, że ich obligacje rządowe mogą zostać przejęte, jeśli ich rządy podejmą działania, które nie podobają się Waszyngtonowi.
W rezultacie podaż amerykańskich obligacji skarbowych systematycznie rosła, podczas gdy popyt ze strony rządów zagranicznych systematycznie malał.
Kto wypełnił tę lukę? Zagraniczni inwestorzy prywatni , zwłaszcza fundusze hedgingowe i inne firmy zarejestrowane w centrach finansowych, takich jak City of London, lub w rajach podatkowych na wyspach karaibskich.
Podobnie jak Japonia, te prywatne firmy również wspierają globalny system dolarowy. Z tego powodu Adam Tooze argumentował, że tę konstelację należy nazywać „dolarem funduszy hedgingowych” lub „dolarem miliarderów”.
Po odejściu rządu USA od standardu złota w następstwie szoku Nixona z 1971 roku, Waszyngton wywierał presję na głównych producentów ropy naftowej, takich jak Arabia Saudyjska, aby inwestowali nadwyżki w aktywa amerykańskie, głównie w obligacje skarbowe USA, w celu wsparcia dolara. Petrodolar pozostaje ważnym filarem globalnego systemu dolarowego, ale biorąc pod uwagę szybką finansjalizację gospodarek zachodnich, dolar funduszy hedgingowych zyskał jeszcze większe znaczenie w ostatnich dekadach.
To jeden z powodów, dla których rząd Donalda Trumpa jeszcze bardziej zliberalizował sektor finansowy, jednocześnie intensywnie promując stablecoiny – emitenci często wykorzystują bowiem obligacje skarbowe USA do zabezpieczenia swoich stablecoinów (lub przynajmniej twierdzą, że tak robią).
Wyjaśnia to, w jaki sposób firmy emitujące stablecoiny, takie jak Tether i Circle, w krótkim czasie stały się jednymi z największych posiadaczy amerykańskich obligacji skarbowych na świecie, konkurując z głównymi rządami zagranicznymi.
Jednak nawet rosnący prywatny popyt zagraniczny nie wystarczył, aby utrzymać rentowność amerykańskich obligacji skarbowych na niskim poziomie.
Z tego powodu Waszyngton jest szczególnie zaniepokojony możliwością sprzedaży przez rządy zagraniczne posiadanych przez nie amerykańskich obligacji skarbowych.
Kryzys systemu dolarowego: Stany Zjednoczone nie chcą, aby inne kraje sprzedawały swoje obligacje skarbowe USA.
Wszystko to pokazuje, że w sercu międzynarodowego systemu finansowego, którego podstawą jest dolar, narasta kryzys.
Do takiego właśnie wniosku doszedł jeden z najwybitniejszych na świecie ekspertów zajmujących się systemem dolarowym, Barry Eichengreen, profesor ekonomii na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley i autor książki Exorbitant Privilege: The Rise and Fall of the Dollar and the Future of the International Monetary System .
W artykule w „Financial Times” Eichengreen zauważył, że interwencja administracji Trumpa mająca na celu wsparcie jena „zawiera niepokojące informacje na temat dolara”.
„Przesłanie jest takie, że Sekretarz Skarbu USA Scott Bessent i spółka obawiali się, że sprzedaż papierów wartościowych denominowanych w dolarach w celu wsparcia jena wywrze dodatkową presję na długoterminowy segment rynku amerykańskich obligacji skarbowych” – napisał.
Obawy te znalazły odzwierciedlenie w decyzji Bessenta, aby sfinansować interwencję walutową nie dolarami, lecz euro, które Departament Skarbu posiadał w swoim Funduszu Stabilizacji Kursów Walutowych (EFS).
Innymi słowy, rząd USA sprzedał euro, aby kupić jeny na rynku walutowym, ponieważ nie chciał sprzedawać amerykańskich obligacji skarbowych, gdyż zwiększyłoby to presję na wzrost rentowności.
Szczególnie uderzające było to, że rząd USA sprzedał swoje rezerwy euro w ramach tej interwencji bez konsultacji z rzekomymi „sojusznikami” w Europie. „Financial Times” doniósł, że Europejski Bank Centralny (EBC) został poinformowany dopiero po zakończeniu operacji.
Eichengreen, wiodący ekspert ds. systemu dolarowego, doszedł w FT do następującego wniosku:
Te kroki wskazują, że status dolara jako waluty rezerwowej nie jest już taki, jak kiedyś. Banki centralne są przyzwyczajone do przechowywania rezerw walutowych w dolarach, ponieważ rynki amerykańskich obligacji skarbowych są płynne. Banki centralne utrzymują amerykańskie obligacje skarbowe, ponieważ można nimi swobodnie handlować i wykorzystywać je do interwencji. Ale tak już nie jest, przynajmniej nie w nieograniczonych ilościach.
…
Krótko mówiąc, Waszyngton waha się przed zezwoleniem zagranicznym bankom centralnym na korzystanie z rezerw dolarowych z obawy przed konsekwencjami dla amerykańskich rynków finansowych. To pokazuje, że dolar nie jest już atrakcyjną walutą rezerwową, jaką był kiedyś. Gdy ten przekaz dotrze do opinii publicznej, inne kraje zintensyfikują poszukiwania bardziej atrakcyjnych i łatwo dostępnych alternatyw. Dywersyfikacja rezerw walutowych prawdopodobnie nabierze tempa.
Oto najważniejsza lekcja, jaką można wyciągnąć z akcji ratunkowej rządu USA dla Japonii: pęknięcia w strukturze systemu dolarowego stają się coraz większe, podczas gdy ogólnoświatowa dedolaryzacja nabiera tempa.
Wall Street korzysta z carry trade na jenie
Jest jeszcze jeden ważny punkt, na który należy zwrócić uwagę w związku z historyczną akcją ratunkową rządu USA dla Japonii. Mianowicie, nie tylko Waszyngton korzysta z podporządkowania Japonii, ale także Wall Street.
Dzieje się tak dlatego, że firmy finansowe z Wall Street, a także inwestorzy w USA i na Zachodzie w ogóle, czerpią zyski ze spadku wartości jena poprzez tzw. „carry trade”.
Czym właściwie jest strategia „carry trade”? Zasada jest bardzo prosta: inwestor pożycza pieniądze w walucie o niskim oprocentowaniu, aby kupić aktywa w innej walucie o wyższym oprocentowaniu i w ten sposób zarobić na spreadzie (różnicy stóp procentowych).
Przez dekady w Japonii obowiązywały wyjątkowo niskie, a czasami wręcz ujemne stopy procentowe. Inwestorzy zaciągali więc pożyczki w jenach, wymieniali je na dolary amerykańskie, a następnie kupowali obligacje skarbowe USA o wyższej rentowności lub akcje amerykańskich spółek (przyczyniając się tym samym do powstania ogromnej bańki spekulacyjnej na amerykańskim rynku akcji).
Handel jenem (carry trade) jest niezwykle dochodowy dla Wall Street. I trwa on od lat, napędzany nie tylko przez rynki finansowe – to nie jest „niewidzialna ręka” – ale również dlatego, że rządy USA i Japonii zawarły swego rodzaju ciche porozumienie ułatwiające ten handel.
Amerykańskie aktywa finansowe, a zwłaszcza akcje dużych firm technologicznych, odnotowały znaczny wzrost dzięki handlowi carry trade w jenie. Japońscy eksporterzy również skorzystali, ponieważ stały spadek wartości jena względem dolara sprawił, że ich produkty stały się bardziej konkurencyjne na arenie międzynarodowej.
Jest to bardzo potrzebny impuls w czasie, gdy Japonia zmaga się z konkurencją dla Chin, które szybko awansowały w globalnym łańcuchu wartości i weszły do branż o wyższej wartości dodanej, zmniejszając tym samym marże zysku japońskich firm.
Redaktorzy „The Guardian” często się mylili i zazwyczaj prezentowali stanowisko proimperialistyczne, proamerykańskie i proatlantyckie. Jednak biorąc pod uwagę, że wiodąca brytyjska gazeta jest antytrumpowska, jej krytyczna analiza akcji ratunkowej administracji Trumpa dla Japonii trafiła w sedno i ujawniła prawdziwe motywy stojące za interwencją na rynku walutowym.
Chodzi tu nie tyle o ratowanie jena, co o próbę Sekretarza Skarbu USA Scotta Bessenta, aby utrzymać otwarte źródło dochodów, z którego korzystają Stany Zjednoczone. Niezwykle tania japońska waluta stała się globalnym źródłem finansowania: bankierzy pożyczają jeny, sprzedają je za dolary i wykorzystują te pieniądze do kupowania amerykańskich aktywów o wyższej rentowności, zwłaszcza akcji spółek technologicznych. Rosnące rynki akcji w USA wspierają zabezpieczenia i inwestycje. Japoński model „carry trade” to jeden z powodów, dla których Wall Street może inwestować setki miliardów w sztuczną inteligencję. Badania sugerują, że sztuczna inteligencja pochłania ponad 1% PKB USA.
Waszyngton chce utrzymać ten dopływ pieniędzy, ale nie kosztem osłabienia jena lub sprzedaży amerykańskich obligacji skarbowych.
Ta kluczowa rola, jaką jen odgrywa jako „kanał wymiany pieniędzy” dla Wall Street, przynosi korzyści również Waszyngtonowi, gdyż utrzymuje swoją globalną władzę poprzez wzmacnianie systemu dolarowego.
Jednakże pęknięcia w fundamentach tego systemu stają się coraz większe, a kryzys finansowy powoli rozprzestrzeniający się w Japonii jest objawem głębokiego rozkładu struktury na nim zbudowanej.
Koniec lipca stał się teatrem największego szturmu imigrantów na Ceutę, hiszpańską enklawę na północnym wybrzeżu Afryki. Jednego dnia do tego 83-tysięcznego miasta wdarło się około 60 tysięcy, głównie młodych mężczyzn w wieku poborowym.
Można sobie wyobrazić przerażenie mieszkańców widzących tłumy wałęsających się mężczyzn szukających zaczepki, wskutek czego zapanował chaos.
Świat natychmiast obiegły zdjęcia i filmy przedstawiające biednych ludzi usiłujących za wszelką cenę, często z narażeniem życia, dostać się do upragnionej Europy.
Niemniej jednak wydarzenie to, ze względu na swoją złożoność, nie może być analizowane wyłącznie jako ciekawostka medialna czy kryzys humanitarny. Przede wszystkim należy na nie spojrzeć jako na przemyślane narzędzie w złożonej układance geopolitycznej. Dlatego, aby zrozumieć przyczyny tego, co doprowadziło do tych wydarzeń, trzeba cofnąć się w czasie i tam szukać źródeł.
Historia relacji między Hiszpanią a Marokiem, a szerzej – między Hiszpanią a Afryką Północną – jest wynikiem wielowiekowych kontaktów politycznych, militarnych i kulturowych. Ich początki sięgają VIII wieku, kiedy Maurowie podbili znaczną część Półwyspu Iberyjskiego. Od XV wieku Hiszpania rozpoczęła ekspansję w Afryce Północnej. XIX i początek XX wieku były okresem intensywnej kolonizacji, natomiast w latach 60. i 70. XX wieku nastąpił proces dekolonizacji. Współcześnie relacje w tym regionie są złożone. Obok współpracy gospodarczej i politycznej występują również spory dotyczące granic, migracji oraz statusu Sahary Zachodniej.
Istotnym punktem napięć pozostają także Ceuta i Melilla – dwa hiszpańskie miasta autonomiczne położone na północnym wybrzeżu Afryki, które od ponad pięciu wieków są częścią Hiszpanii. Jednak Rabat od czasu uzyskania przez Maroko niepodległości w 1956 roku uznaje je za część swojego terytorium.
Prawo międzynarodowe nie uznaje Ceuty i Melilli za kolonie, a ONZ nie uwzględnia ich na liście terytoriów oczekujących na dekolonizację, co w praktyce oznacza, że obie eksklawy należą do Hiszpanii, a zarazem stanowią jedyne lądowe granice Unii Europejskiej z Afryką.
Ich położenie sprawia, że są szczególnie podatne na presję migracyjną. Wystarczy przekroczyć przejście graniczne, przejść przez płot lub przepłynąć niewielki odcinek morza, by znaleźć się w upragnionym Eldorado. To zresztą jest tam normalnym procederem. Przejścia graniczne w Ceucie i Melilli niemal codziennie są atakowane przez grupy mężczyzn, którzy w ten sposób próbują przedostać się do Europy.
Innym spornym terytorium jest Sahara Zachodnia, leżąca w północno-zachodniej Afryce. W 1884 roku Hiszpania ustanowiła protektorat nad tym terytorium, jednak w 1976 roku wycofała się z tego terenu, nie rozwiązując kwestii jego statusu. W międzyczasie narodziły się ruchy niepodległościowe, z których najważniejszym stał się Front Polisario, utworzony w 1973 roku.
Przełomowym momentem był rok 1975, kiedy Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości w wydanej opinii uznał prawo mieszkańców Sahary Zachodniej do samostanowienia. Mimo tego król Maroka Hassan II zorganizował tzw. Zielony Marsz, w którym około 350 tysięcy Marokańczyków przekroczyło granicę Sahary Zachodniej, aby zamanifestować roszczenia Maroka do tego obszaru.
W 1976 roku Front Polisario ogłosił powstanie Saharyjskiej Arabskiej Republiki Demokratycznej i rozpoczęła się wojna z Marokiem i Mauretanią. Po kilku latach walk Mauretania zrezygnowała ze swoich roszczeń, co wykorzystało Maroko i przejęło kontrolę nad opuszczonymi przez nią terenami.
W 1991 roku, dzięki mediacji ONZ, zawarto zawieszenie broni, a jednym z jego głównych założeń było przeprowadzenie referendum, do którego nigdy nie doszło.
Obecnie większość terytorium Sahary Zachodniej znajduje się pod administracją Maroka, które je uważa za integralną część swojego państwa, natomiast Front Polisario kontroluje wschodnią część terytorium. ONZ nadal uznaje Saharę Zachodnią za terytorium niesamorządne, którego ostateczny status powinien zostać określony zgodnie z prawem mieszkańców do samostanowienia.
Część państw uznaje Saharyjską Arabską Republikę Demokratyczną, natomiast inne popierają marokański plan przyznania temu obszarowi szerokiej autonomii w granicach Maroka, w tym USA, które w 2020 roku uznały suwerenność Maroka nad Saharą Zachodnią.
Właśnie te dwa nierozwiązane spory – o Ceutę i Melillę oraz o Saharę Zachodnią – są kluczowe dla zrozumienia współczesnych relacji Hiszpanii i Maroka. Bez tego kontekstu trudno zrozumieć, co naprawdę wydarzyło się w Ceucie.
Inwazja pod koniec lipca nie była pierwszą tego typu demonstracją siły. Już w 2021 roku w ciągu kilku godzin do Ceuty wdarło się około 10–14 tysięcy Marokańczyków i tak jak teraz – była to rozgrywka polityczna pomiędzy Rabatem a Madrytem. Hiszpania przyjęła wówczas do szpitala szefa Frontu Polisario, co Rabat uznał za wrogi gest i wykorzystał jako pretekst, aby 17 maja tysiące Marokańczyków wdarły się do tego hiszpańskiego miasta.
W obu przypadkach świat zobaczył jednak przede wszystkim obrazy kryzysu migracyjnego. Media ze szczegółami opowiedziały nam o tym, co wydarzyło się w sławetny czwartek. Z detalami pokazywały ludzi walczących z morzem i biedne dzieci pozostawione przez rodziców. Spójrzmy jednak, jak ta „inwazja” wyglądała od strony Maroka.
Otóż 29 lipca, w środę wieczorem, król Maroka Mohammed VI wygłosił przemówienie z okazji 27. rocznicy swojego wstąpienia na tron. Starał się w nim stworzyć wizerunek stabilności i postępu gospodarczego kraju.
Jednak zaledwie kilka godzin później dziesiątki tysięcy Marokańczyków próbowały opuścić kraj i przedostać się do Ceuty. Kontrast ten podważył oficjalną narrację rządu, a główną ofiarą polityczną, oprócz samego monarchy, stał się szef rządu Aziz Akhannouch. W ten sposób inwazja na Ceutę stała się rozgrywką polityczną przed wrześniowymi wyborami – ruchem wymierzonym w obecną władzę.
To, co wydarzyło się w ów czwartek, nie było spontanicznym aktem. Już kilka dni wcześniej tysiące młodych ludzi podążały przez Maroko w kierunku Ceuty. Robili to pociągami, ciężarówkami, a także pieszo. Dziennik „El Mundo” opublikował wypowiedzi niektórych z nich, którzy twierdzili, że na trasie ich wędrówki nie było żadnych marokańskich kontroli policyjnych.
Według „The New York Times” władze marokańskie wręcz zachęcały ludzi do przekroczenia granicy. Natomiast hiszpańska Gwardia Cywilna i służby specjalne wykryły agentów marokańskiego wywiadu obecnych w tłumie ludzi maszerujących na Ceutę. Ustalono również, że wielu młodych ludzi zrezygnowało z pracy, a za tę specyficzną „wycieczkę” do Hiszpanii otrzymywali około 350 euro.
W ostatnich dniach Facebook stanął na wysokości zadania i zlikwidował kilka grup liczących ponad 230 tysięcy członków, które od kilku lat służyły jako platformy do organizacji i koordynacji nielegalnych przekroczeń granicy z Hiszpanią. Wśród publikowanych treści znajdowały się reklamy płatnych przewodników, mapy z trasami do Ceuty i Melilli, porady dotyczące pokonania przeszkód granicznych i odcinka morskiego, oraz oferty zakupu sprzętu, który mógł być wykorzystywany podczas podróży.
Jak widać, ta inwazja była dobrze zorganizowanym przedsięwzięciem, a świat przy okazji zobaczył, że ruch migracyjny jest dobrze zorganizowanym przemysłem.
Analizując ostatnie wydarzenia, można zauważyć, że to, co się wydarzyło, ma jeszcze szerszy wymiar. Tutaj w grę wchodzą ostatnie napięcia pomiędzy USA a Hiszpanią w sprawie NATO i Iranu.
Odmowa Hiszpanii udzielenia USA dostępu do baz wojskowych w Rota i Morón podczas kampanii irańskiej, konsekwentne pozostawanie poniżej poziomu wydatków uzgodnionego w NATO oraz konfrontacyjna postawa premiera Hiszpanii Pedro Sáncheza wobec administracji Donalda Trumpa – te okoliczności nieoczekiwanie otworzyły Maroku możliwość wysuwania śmiałych roszczeń wobec Ceuty i Melilli.
Natomiast Izrael, jako nowy i najważniejszy partner Maroka, natychmiast dostrzegł w tej wyjątkowej sytuacji okazję do realizacji własnych celów i działając w ramach sojuszu pod przewodnictwem USA, dyplomatycznie zaczął wspierać Rabat.
Tak też w marcu tego roku Michael Rubin z American Enterprise Institute wezwał administrację Trumpa do formalnego uznania Ceuty i Melilli za okupowane terytorium marokańskie, a Hiszpanię określał mianem „kolonialnej potęgi”.
Kilka dni później kongresmen Mario Díaz-Balart, przewodniczący Podkomisji ds. Bezpieczeństwa Narodowego Izby Reprezentantów, a zarazem jeden z najbliższych kongresowych powierników Marca Rubio, publicznie oświadczył, że obie eksklawy „nie znajdują się na terytorium geograficznym Hiszpanii”, lecz na terytorium Maroka, a ich los już dawno powinien zostać ustalony.
Oliwy do ognia dolał wewnętrzny e-mail Pentagonu, o którym w kwietniu 2026 roku poinformował Reuters. W jego treści znajdowała się m.in. informacja o zawieszeniu członkostwa Hiszpanii w NATO, które miało być konsekwencją odmowy wspierania operacji USA przeciwko Iranowi. To nie były jedyne sygnały narastającej niechęci Waszyngtonu wobec Madrytu. Sekretarz obrony Pete Hegseth wyraził pogardę wobec europejskich, jak to określił, „pasożytów”, wskazując Hiszpanię jako wątpliwego „sojusznika”. Natomiast w marcu sam Donald Trump nazwał Hiszpanię „straszną” i nakazał swojemu sekretarzowi skarbu zerwanie stosunków gospodarczych z Madrytem.
W tym miejscu należy też podkreślić, że Maroko od 2004 roku posiada status głównego sojusznika Stanów Zjednoczonych spoza NATO, a w dniach 14–16 kwietnia tego roku USA i Maroko podpisały nowy, dziesięcioletni plan działań dotyczący współpracy obronnej.
Patrząc z tej perspektywy pojawia się zasadnicza kwestia, kogo będzie wspierać Waszyngton. O czym rzadko się mówi – to status Ceuty i Melilli w ramach NATO. Hiszpania jest członkiem Sojuszu, a art. 6 Traktatu Północnoatlantyckiego określa geograficzne granice stosowania art. 5. Obejmuje on terytoria państw NATO w Europie i Ameryce Północnej oraz kilka wskazanych w traktacie obszarów, ale nie wymienia terytoriów państw członkowskich położonych w Afryce.
Ceuta i Melilla, choć są integralną częścią Hiszpanii, leżą właśnie w Afryce. Oznacza to, że w przypadku ich zaatakowania nie ma jednoznacznej traktatowej gwarancji automatycznego zastosowania art. 5.
I właśnie tutaj pojawia się zasadniczy problem. Hiszpania jest członkiem NATO, ale jej dwa najbardziej narażone na marokańską presję terytoria znajdują się poza jasno określonym geograficznym zakresem artykułu 5. Co prawda NATO mogłoby zdecydować o udzieleniu Hiszpanii pomocy, jednak nie wynika to wprost z automatycznego mechanizmu obrony zbiorowej.
Kolejnym elementem układanki są Porozumienia Abrahama, które przekształciły dotychczasowe, w dużej mierze nieformalne kontakty Maroka z Izraelem w otwartą współpracę i doprowadziły do powstania formalnego partnerstwa wojskowego. Działania te dają Izraelowi bezpośredni strategiczny udział w ewentualnym sukcesie Rabatu w regionie, co ma oczywiste znaczenie odnośnie do Ceuty i Melilli.
W tym kontekście Abrahamowa koalicja administracji Trumpa, zbudowana wokół wspólnej opozycji wobec Iranu i bodźców ekonomicznych, stworzyła nowe relacje w trójkącie między Waszyngtonem, Jerozolimą i Rabatem.
W rezultacie roszczenia terytorialne Maroka wobec eksklaw stały się już nie tylko dwustronnym sporem z Hiszpanią, ale znacznie poszerzyły swój zasięg. Maroko konsekwentnie wykorzystuje presję dyplomatyczną, prawną i demograficzną, budując wokół swoich północnych roszczeń odpowiednią narrację. Rola Izraela sprowadza się natomiast do wzmocnienia marokańskiej dyplomacji w ramach struktury sojuszu, która już teraz przychylnie odnosi się do stanowiska Rabatu.
Jak widać, nic z tych działań nie wymaga militarnego awanturnictwa, a koszty pozostają minimalne. Reasumując obecną sytuację, można wyciągnąć następujące wnioski: 1) Hiszpania znajduje się w izolacji dyplomatycznej dokładnie w momencie, gdy jej południowe terytoria są zagrożone; 2) Porozumienia Abrahama stworzyły ramy dla rekonfiguracji sojuszy na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej w sposób, który służy jednocześnie interesom USA i Izraela; 3) pomoc Maroku w przejęciu Ceuty i Melilli służy tym ramom i dodatkowo może stać się karą dla członka NATO – Hiszpanii – który utrudnia działania; 4) dla Izraela wzmacnianie roszczeń Maroka nie jest aktem dobroczynności. To strategiczna inwestycja w partnera, który po drugiej stronie Cieśniny Gibraltarskiej ma klucz do jednego z najważniejszych morskich punktów strategicznych na świecie.
W kontekście Cieśniny Ormuz, Ceuta może być kolejnym punktem zapalnym.
NCZAS.INFO | Barbara Mróz-Gorgoń / fot. Fb / Barbara Mróz-Gorgoń
Ostatnia afera z Barbarą Mróz-Gorgoń i jej żenującym raportem wygenerowanym przez AI to zaledwie wierzchołek góry lodowej. „Rzeczpospolita” przyjrzała się jednej z prac naukowych niedawnej faworyty Tuska. Okazało się, że wiele źródeł z przypisów nie istnieje.
Zaledwie kilkadziesiąt dni przetrwała dr hab. Barbara Mróz-Gorgoń na stanowisku pełnomocnik rządu ds. promocji Polski. Jej polityczną karierę pogrzebał wygenerowany za publiczne pieniądze raport „Polaków Portret Własny”.
Z kolejnym dokumentem, zatytułowanym „Strategia Marki Polska”, także było coś nie tak. Koszty obsługi rzędu 50 milionów złotych nie sumowały się w tabelach, a autorzy powoływali się na rankingi nieistniejące od pół dekady.
Internauci zaczęli prześwietlać różne prace naukowe Mróz-Gorgoń. Narzędzia pokroju detektora Pangram wskazywały bardzo wysokie prawdopodobieństwo użycia AI do pisania najnowszych prac „naukowych”. W przeciwieństwie do tych starszych, gdy AI było jeszcze w powijakach.
„Rzeczpospolita” postanowiła przeanalizować jedną z prac „naukowych”, której współautorem była niedawna faworyta Tuska (pod dokumentem podpisali się jeszcze Łukasz Pacek, Marcin Czugan). Chodzi o pracę pt. „Zarządzanie ryzykiem w organizacji w dobie AI – podejście teoretyczne”.
Autorzy przekonują w niej, że dzięki algorytmom zarządzanie ryzykiem zmienia się z reagowania po fakcie na wczesne przewidywanie zagrożeń. Jak na ironię, Mróz-Gorgoń i spółka nie dostrzegli ryzyka we własnej pracy.
Okazało się, że 46 źródeł w bibliografii aż 17 to pozycje błędne lub całkowicie wyssane z palca. Dwa źródła miały „tylko” przekręcone tytuły, ale pozostałe 15 to publikacje-widma.
W przypisach podano nieistniejące artykuły przypisywane do prestiżowego „Harvard Business Review” czy sfabrykowane raporty badawcze IBM. Podano również polskie książki i podręczniki, wymyślając dla nich fikcyjnych autorów (jak niejaka Peter-Bombik) oraz wydawnictwa. Żadna z tych 15 prac po prostu nie istnieje.
„Rzeczpospolita” próbowała wyjaśnić tę sprawę u źródła. Niestety, Mróz-Gorgoń nie raczyła odpowiedzieć na przesłane pytania.
W piątek 28 sierpnia sąd może zdecydować o losie Mieszka R., który jest oskarżony o brutalne morderstwo. Prokuratura zawnioskowała o umorzenie postępowania.
Mieszka R. w sądzie w maju 2025 r. przed posiedzeniem aresztowym | Foto: Jacek Szydłowski / Forum / Forum Polska Agencja Fotografów
W piątek 28 sierpnia w specjalnie zabezpieczonej sali, w której sądzeni byli najbardziej niebezpieczni przestępcy i członkowie mafii, sąd będzie rozpatrywał z udziałem Mieszka R. wniosek prokuratury o umorzenie postępowania.
Dlaczego prokuratura wnioskuje o umorzenie?
To efekt opinii biegłych psychiatrów, którzy stwierdzili, że 22-letni Mieszko R. w chwili ataku na portierkę był niepoczytalny.
[Świadome, celowe ominięcie rzeczywistości, tak „biegłych”, jak i sądu: To zapewne była zbrodnia satanistów. Były przecież donosy, relacje o loży satanistów na Uniwersytecie Warszawskim. md]
Zgodnie zaś z art. 31 par. 1 Kodeksu karnego w przypadku stwierdzenia niepoczytalności sprawca nie ponosi odpowiedzialności karnej za popełniony czyn. Sąd nie może skazać go na karę więzienia ani na inną karę przewidzianą w Kodeksie karnym. Sąd może tylko zastosować środki zabezpieczające, takie jak umieszczenie w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym.
Według Prokuratury Okręgowej w Warszawie w przypadku Mieszka R. zachodzą warunki art. 31 par. 1 k.k., czyli pełna niepoczytalność podejrzanego.
Prokuratura informowała w lutym br., że biegli zaznaczyli, że jeśli kiedykolwiek zaistniałyby przesłanki do zwolnienia podejrzanego z detencji w zakładzie psychiatrycznym, konieczne jest umieszczenie Mieszka R. w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym. Ma to ograniczyć ryzyko ponownego popełnienia ciężkiego przestępstwa przeciwko życiu.
Co wydarzyło się na kampusie Uniwersytetu Warszawskiego?
Mieszko R., wówczas 22-letni student prawa, 7 maja 2025 r. zabił bestialsko siekierą 53-letnią portierkę na UW.
Mężczyzna został od razu zatrzymany. Nieoficjalnie według ustaleń dziennikarzy TVN student na komendzie policji, do której trafił po zatrzymaniu, miał zachowywać się irracjonalnie. Raz miał być całkowicie poważny, by za chwilę stwierdzić, że „jest predatorem, wilkiem”. Z naszych informacji wynika, że mówił o supermocach, które miałby posiadać.
Po zatrzymaniu sąd zdecydował o aresztowaniu studenta. Trafił do aresztu z oddziałem szpitalnym w Radomiu. Prokuratura postawiła mu zarzut zabójstwa kobiety ze szczególnym okrucieństwem oraz znieważenia jej zwłok, oraz zarzut usiłowania zabójstwa pracownika straży uniwersyteckiej, który interweniował w obronie kobiety. Za takie przestępstwa grozi kara od 15-lat więzienia do dożywocia.
22-letni Mieszko R. pochodzi z zamożnej rodziny. Rodzice kupili mu mieszkanie na warszawskim Rembertowie, by mógł łatwo dojeżdżać na uczelnię. Ojciec zabójcy z UW jest prawnikiem, zaś matka pracuje na jednej z pomorskich uczelni.
W środę 22-letni student wydziału prawa UW zaatakował siekierą 53-letnią portierkę, która zamykała drzwi do Audytorium Maximum. Kobieta nie przeżyła ataku i zmarła na miejscu. Ranny został również członek straży UW. [To on obezwładnił mordercę i zapobiegł dalszym zbrodniom. Służba Ochrony Państwa zaś oglądała ptaszki. md]
Teraz na jaw wychodzą kolejne informacje o 22-letnim Mieszku R.. Jak się okazuje, na biedę nie narzekał.
R. mieszkał w eleganckim apartamentowcu na warszawskim Rembertowie. Jeszcze przed studiami rodzice kupili mu mieszkanie w celu ułatwienia dojazdu na uczelnię.
„Fakt” ustalił, że zabójca mieszkał sam. Był typem cichego mężczyzny i unikał imprez oraz nie szukał kontaktu z innymi ludźmi.
– Mijaliśmy się na klatce. Nigdy nie mówił dzień dobry. Zawsze był taki nieobecny, zamyślony, unikał kontaktu wzrokowego. Żył w swoim świecie i nie należał do ludzi rozmownych. Kto by pomyślał, że taki spokojny młody człowiek zrobi coś takiego – powiedziała sąsiadka Mieszka R..
Mieszkaniec innej klatki ocenił z kolei, że 22-latek „wydawał się trochę dziwny, ale niegroźny”.
– On nie integrował się tak z ludźmi. Nie wychodził na imprezy, był cichy. Nigdy się nawet nie żalił nikomu, że ma jakiś problem. Był zdolny, ale chwilami zachowywał się tak jakby żył w innym świecie, jak obłąkany – powiedziała z kolei jedna z koleżanek Mieszka R..
– Przychodził do nas zawsze przed samym zamknięciem, żeby kupić bagietkę. Nigdy nie widziałem, żeby kupował alkohol czy inne używki. Moim zdaniem normalny chłopak. Nie zauważyłem, żeby było z nim coś nie tak. Zawsze chwilę pogadał – relacjonował z kolei pracownik pobliskiej „Żabki”.
Rodzice zabójcy są dobrze sytuowani. Ojciec jest prawnikiem, zaś matka pracuje na jednej z pomorskich uczelni.
R. czeka na rozprawę sądową. W czwartek usłyszał zarzuty zabójstwa ze szczególnym okrucieństwem, znieważenia zwłok oraz usiłowania zabójstwa.
Nieoficjalnie mówi się, że znieważenie zwłok polegać miało na kanibalizmie. Nie ma jednak oficjalnego potwierdzenia tej informacji.
Za popełnione przestępstwa grozi mu nawet kara dożywotniego pozbawienia wolności.
Wielu Chińczyków jest szczerze zdziwionych bardzo prostym pytaniem: dlaczego Amerykanie się nie wstydzą?
Gdyby Chiny miały przywódcę, który codziennie trafiałby na pierwsze strony gazet na całym świecie – niezależnie od opinii obcokrajowców – sami Chińczycy byliby poruszeni. Sama presja społeczna i psychologiczna byłaby ogromna. Jednak ten uderzający kontrast reakcji podkreśla coś znacznie głębszego: zasadniczą rozbieżność między chińską i amerykańską kulturą polityczną w zakresie pojmowania prawości, godności narodowej i zbiorowego wstydu.
Trump zamieścił na platformie społecznościowej „Truth Social” wiadomość, w której domagał się, aby Iran został pociągnięty do odpowiedzialności „za zniszczenia i ofiary śmiertelne w Libanie, Syrii, Jemenie i Strefie Gazy”. Wiadomość podpisał wielkimi literami: „Prezydent DONALD J. TRUMP”.
Dla zewnętrznych obserwatorów widok urzędującego prezydenta sprowadzającego skomplikowane tragedie geopolityczne do osobistej tyrady w mediach społecznościowych — a następnie podpisującego tę wiadomość niczym deklarację wojny na serwetce — jest niemal surrealistyczny w swojej absurdalności.
Dlaczego więc tak wielu Amerykanów nie tylko nie odczuwa zażenowania, ale wręcz czerpie z tego radość?
Powodem są dwie zasadniczo różne logiki polityczne. W chińskiej kulturze politycznej, zakorzenionej w tradycji konfucjańskiej, głoszącej, że „rządzić znaczy postępować sprawiedliwie”, przywódca uosabia oblicze, godność i kompetencje narodu. Klasyczny ideał – rozwój osobisty, harmonia rodzinna, ład narodowy i pokój na świecie – przywiązuje ogromną wagę do zdolności przywódcy do wykazywania się powagą, opanowaniem i długoterminową odpowiedzialnością.
Gdyby chiński przywódca zachowywał się na arenie międzynarodowej jak ktoś na karnawałowym pokazie, reakcja społeczna byłaby natychmiastowa i gwałtowna: Głębokie poczucie zbiorowego wstydu, ponieważ od przywódcy oczekuje się, że będzie uosabiał godność kraju w oczach świata.
Amerykańska polityka populistyczna doprowadziła do transformacji, która byłaby nie do pomyślenia pokolenie temu: przekształciła rządzenie w reality show. Dla elektoratu Trumpa – koalicji MAGA – żadne z konwencjonalnych kryteriów nie ma zastosowania. Nie obchodzi ich, czy rozumie protokół dyplomatyczny. Nie obchodzi ich, czy mówi prawdę. Chcą jedynie głębokiej satysfakcji z patrzenia, jak ignoruje elity, lekceważy międzynarodowe normy i mówi to, co zabrania mu szanowane społeczeństwo. Ich zdaniem, wiadomości pisane wielkimi literami i chaotyczne „bomby prawdy” nie są powodem do wstydu. Są synonimem autentyczności. Dowodzą, że nie gra w wystudiowaną grę establishmentu. „Przemawia w imieniu zwykłych ludzi”.
Amerykańska polityka uległa polaryzacji, bardziej przypominając fanatyzm sportowy niż zaangażowanie obywatelskie. Kiedy twoja drużyna strzela gola – nawet samobójczego – klaszczesz. Opozycja, oczywiście, jest zbulwersowana dzień po dniu. Ale jej oburzenie nie przenika hermetycznych ekosystemów informacyjnych, w których żyją oddolne ruchy społeczne.
Godność kraju została zniszczona przez algorytmy. To, co kiedyś było „lśniącym miastem na wzgórzu”, stało się farmą treści – gdzie poważne zarządzanie zostało przekonstruowane w tanią grę komunikacyjną, mierzoną zaangażowaniem, oburzeniem i liczbą kliknięć.
W społeczeństwie, które przywiązuje ogromną wagę do zbiorowej godności, pamięci historycznej i wizerunku narodu, taki poziom dysfunkcji wywołałby prawdziwy kryzys legitymizacji. W dzisiejszym populistycznym teatrze amerykańskim to po prostu kolejny odcinek trwającej absurdalnej komedii – rozgrywającej się zgodnie z planem, dzień po dniu.
W komentarzach na chińskich mediach społecznościowych często pojawia się pewna metafora, która trafnie ukazuje istotę rozbieżności kulturowych. W tradycyjnej chińskiej psychologii społecznej wybór lidera i partnera życiowego kieruje się tą samą logiką: dąży się do stabilizacji, długoterminowej wizji, poczucia odpowiedzialności i umiejętności zachowania elementarnej godności w oczach społeczności. Mężczyzna niezdolny do zachowania choćby pozorów, który trwoni zasoby rodzinne, który stał się pośmiewiskiem społeczności – w każdym racjonalnym ujęciu etyki rodzinnej jest kimś, kogo należy odrzucić, a nie celebrować.
Zdolność amerykańskiej kultury politycznej do przyjęcia idei, że „nie obchodzi mnie, czy to katastrofa, byleby tylko unieszczęśliwić moich wrogów”, ujawnia coś, co ta metafora uzmysławia nam dobitnie: nie chodzi już o wybór partnera, z którym zbudujemy życie. Chodzi o wybór kogoś, z kim rzucimy cegłą w okno sąsiada. Wielu wyborców MAGA szczerze uważa, że system ich skrzywdził. Elity Waszyngtonu. Globalizacja. Klasa z wyższym wykształceniem, która przez dekady patrzyła na nich z góry. Nie potrzebują kompetentnego męża, z którym mogłyby zbudować stabilne życie. Potrzebują kogoś, kto podpali sąsiedztwo, które je upokorzyło. „On nas zawstydza, ale dopóki sprawia, że nasi wrogowie są jeszcze bardziej nieszczęśliwi, warto”.
To w istocie głos zemsty. Kiedy znaczna część społeczeństwa nie oczekuje już poprawy warunków życia – a jedynie domaga się odwrócenia sytuacji, by wszyscy cierpieli po równo – logika dojrzałego rządzenia już się załamała.
Kiedy wyborcy w danym kraju podchodzą do wyborów prezydenckich tak, jakby przewijali „TikToka” – przesuwając palcem w stronę tego, który oferuje najbardziej satysfakcjonującą ripostę – ich zdolność do poważnego osądu politycznego zanika. Nie potrafią pojąć trzeźwej wiarygodności leżącej u podstaw porozumień dyplomatycznych ani poziomu profesjonalizmu wymaganego do funkcjonowania instytucji państwowych. Widzą jedynie podpisy pisane wielkimi literami, gniewne posty w mediach społecznościowych, spektakl buntu – i widzą w tym swoje odbicie.
Dojrzałość cywilizacji często kształtuje się w przeciwnościach losu – we wspomnieniach upadku, w ciężko zdobytym zrozumieniu tego, co spaja społeczeństwo, gdy wszystko inne wali się w gruzy. Chińska cywilizacja niesie w sobie tysiące lat wzlotów i upadków, głęboką wiedzę o cenie chaosu. Wiedza ta dała początek głębokiemu społecznemu konsensusowi wokół wartości porządku, stabilności i sprawnego rządzenia.
Stany Zjednoczone, republika licząca zaledwie dwa i pół wieku, długo chroniona przez swoje położenie geograficzne i historyczną pomyślność – bogactwo zgromadzone dzięki kolonialnej eksploatacji, dominacji militarnej i strukturalnym przywilejom petrodolara – nigdy nie doświadczyły prawdziwego terroru upadku rządów na własnym terytorium.
Ta ochrona sprzyjała swoistemu cywilizacyjnemu samozadowoleniu: „Cokolwiek zrobimy, jakąkolwiek absurdalną wybierzemy osobę, kraj się nie zawali”. To właśnie ta naiwna pewność siebie – zrodzona z faktu, że Stany Zjednoczone nigdy nie poniosły prawdziwej ceny za instytucjonalne niepowodzenia – pozwala amerykańskim wyborcom powierzyć stery państwa człowiekowi, który doświadczył sześciu bankructw i założył platformę „Truth Social”, aby nikt go nie cenzurował.
Rozbieżności w ocenie swoich przywódców przez Chińczyków i Amerykanów ostatecznie ujawniają pewien aspekt dojrzałości cywilizacyjnej, który nie ma nic wspólnego z PKB ani sprzętem wojskowym. Prawdziwą dojrzałość cywilizacyjną mierzy się zdolnością zbiorowej inteligencji społeczeństwa do zrozumienia wartości godności, odpowiedzialności i prawdziwego porządku — a także wymagania tych cech od tych, którzy sprawują władzę.
Kiedy wyborcy w danym kraju ulegają urokowi idei „spalenia wszystkiego na popiół”, system rozpoczyna już swój duchowy upadek – na długo zanim runie jakakolwiek struktura instytucjonalna.
Czy istnieje jakiś stały punkt we Wszechświecie? Podobno nie istnieje, jako, że nikt jeszcze tak naprawdę Wszechświata nie spenetrował. [błąd logiczny, redaktorze: jeśli nie spenetrował, to nie wie.. md]
Istnieje tylko rodzaj namiastki stałych punktów we Wszechświecie w postaci pulsarów. Te pulsary są pozostałościami supernowych, czyli gwiazd, które zakończyły swoją egzystencję potężnym fajerwerkiem, ale nie zniknęły ze szczętem, bo pozostała po nich pozostałość w postaci gwiazdy neutronowej, czyli właśnie pulsara.
Rozmiary jego są niewielkie, zwłaszcza gdy porównać je z rozmiarami gwiazdy – ale za to gęstość tworzącej ją materii jest ogromna. Pulsar bardzo szybko obraca się wokół własnej osi, wytwarzając niezwykle silne pole magnetyczne, oraz emitując promieniowanie elektromagnetyczne w postaci regularnych błysków. Dzięki temu pulsary mogłyby służyć do nawigacji w przypadku podróży kosmicznych. Jednak ponieważ Wszechświat się rozszerza, to i pulsary nie są w nim żadnymi stałymi punktami. W tej sytuacji wygląda na to, że we Wszechświecie żadnych stałych punktów nie ma.
—————————————-
Nie ma – ale z jednym wyjątkiem. Co prawda obiekt, o którym będę za chwilę mówił, nie jest punktem stałym w sensie astrofizycznym. Jest to rodzaj metafory, ale metafory oddającej istotę rzeczy. Chodzi mi o tak zwane „kłamstwo oświęcimskie”, które zostało wprowadzone do ustawodawstwa naszego i tak przecież wystarczająco nieszczęśliwego kraju w roku 1998, w postaci art. 55 ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej.
Ponieważ bezcenny Izrael już wtedy udzielał naszemu nieszczęśliwemu krajowi wskazówek, w jakim kierunku kształtować tubylcze prawodawstwo, Sejm w podskokach tę ustawę z artykułem 55 uchwalił i od tamtej pory ona u nas obwiązuje. Po co bezcennemu Izraelowi art. 55 przewidujący sądową karalność tzw. „kłamstwa oświęcimskiego”? Bezcennemu Izraelowi potrzebne jest to do narzucenia wszystkim narodom świata przekonania, iż dokonana przez Rzeszę Niemiecką podczas II wojny światowej masakra europejskich Żydów, była wydarzeniem bez precedensu w historii ludzkości.
Jest to warunek konieczny dla utrzymywania się tzw. „religii holokaustu”, która w epoce postępującej sekularyzacji, kiedy to nawet liczni Żydowie mają wątpliwości, czy powinni wierzyć w starożytne sagi, jakoby przed laską Mojżesza rozstąpiły się wody Morza Czerwonego, dzięki czemu Żydowie suchą nogą przeszli na drugą stronę, podczas gdy całe wojsko egipskie utonęło, gdyż na rozkaz Stwórcy Wszechświata, nad nim wody się zamknęły, odwołuje się już nie do wspomnianych sag, tylko do wydarzenia całkiem świeżego, w które w dodatku nie trzeba „wierzyć”, bo wystarczy tylko o nim pamiętać.
Rzecz jednak w tym, by nie tylko Żydowie o tym pamiętali – ale żeby wbiła to sobie w pamięć reszta świata i to w dodatku jako wydarzenie bez precedensu. Ponieważ taki pogląd nie wytrzymuje krytyki w konfrontacji z rzeczywistością historyczną, trzeba wbijać go do głów przy pomocy specjalnego ustawodawstwa karnego, wzorowanego na sowieckim art. 58 kodeksu karnego RFSRR, czy ustaw norymberskich III Rzeszy. Taki właśnie charakter ma wspomniany art. 55 ustawy o IPN, którego skutkiem jest to, iż w sporach historycznych ostatnie słowo ma prokurator, nienawistny sąd, a wreszcie – „towarzysz Mauzer”.
W rezultacie tej tresury mało kto ma już odwagę przyznawać się do wątpliwości w podane do wierzenia tzw. historyczne prawdy, nawet jeśli już na pierwszy rzut oka skłaniają do powątpiewania. Na przykład zatwierdzone jest, że w następstwie , pogromów w Rosji zginęło 6 mln Żydów. Następnie – że 6 mln Żydów – czy przypadkiem nie ci sami, co mieli zginąć w pogromach? – uciekło z Rosji do Ameryki, no a podczas II wojny światowej 6 mln Żydów zostało zamordowanych – przeważnie w komorach gazowych.
W czasach mojej młodości taką zatwierdzoną ponad wszelką wątpliwość liczbą ofiar oświęcimskiego obozu były 4 mln. Teraz zaś okazuje się, że nie cztery, tylko jakiś milion. Być może, gdyby nie art. 55 ustawy o IPN, również ta liczba by się zmniejszyła – ale wspomniany przepis obowiązuje już ponad 20 lat, więc żaden historyk, zwłaszcza – jak to nazywa pani Barbara Nowacka – „przyzwoity”, nie ośmiela się kiwnąć palcem, również z obawy, że nie tylko odbiorą mu „granty”, ale w ogóle wywalą z posady.
Dzięki temu Żydowie mogą bezpiecznie i skutecznie wbijać światu do głów zbawienne prawdy religii holokaustu, z której ciągnęli, ciągną i mają nadzieję ciągnąć grubą rentę nie tylko w postaci forsy, ale również – w postaci swego rodzaju immunitetu, na który w swoim czasie zwrócił uwagę Anioł kardynał Sodano, sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej, mówiąc z goryczą, że „od jednych narodów wymaga się czegoś, od innych narodów nie wymaga się nic”.
Ale mimo tresury zawsze znajdzie się jakiś desperat, który będzie próbował podważać zbawienne, podane raz na zawsze do wierzenia prawdy. Tak właśnie było w przypadku Grzegorza Brauna, który ośmielił się wyrazić przypuszczenie, iż opowieści o komorach gazowych w Auszwicu, to „fejk”. Świat, a zwłaszcza jego „przyzwoita” część, najpierw zaniemówiła z oburzenia na tę zuchwałość, a kiedy już ochłonęła – na wyścigi zaczęła Grzegorza Brauna „potępiać”, piętnując go za „skandal”. Do tego skłania wszystkich świadoma dyscyplina, która jednocześnie zniechęca do wdawania się w jakieś polemiki.
Wyrażenie oburzenia jest bezpieczniejsze, bo nie wymaga przedstawiania żadnych argumentów, których prezentacja mogłaby dyskutanta narazić na odpowiedzialność karną z art. 55 ustawy o IPN, a poza tym – pozwala nawet wyleczyć się politycznie z jakichś błędów młodości, których tyle przytrafiło się Wielce Czcigodnemu Giertychowi Romanowi. Nie jest wykluczone, że w grę mogą wchodzić kwestie prestiżowe.
Na przykład Komendantura chwilowo nieczynnego obozu w Auszwicu może traktować opowieści iż nie było tam komór gazowych, jako próbę podważania autentyczności części muzealnej ekspozycji, toteż nic dziwnego, że pan dr Piotr Cywiński znalazł się w czołówce delatorów Grzegorza Brauna. Interesu trzeba pilnować, bo w przeciwnym razie można stracić znakomitą posadę, na którą Żydowie mogliby wysunąć choćby panią prof. Barbarę Mróz-Gorgoń, co to pokazała, że jest zdolna do wszystkiego.
Jak wiadomo, Grzegorz Braun nie tylko nie przyznał się do winy, ale w dodatku podtrzymał opinię, która zaprowadziła go przed surowe oblicze prokuratora. Najwyraźniej zamierza podjąć próbę wykazania prawdziwości swej opinii przed niezawisłym sądem. To ambitne, ale trochę ryzykowne, bo jeśli nawet oburzony niezawisły sąd nie udusi go natychmiast na sali sądowej własnymi rękami, to prawdopodobnie zatka sobie uszy, podniesie wielki krzyk, niczym Żydowie dyskutujący ze świętym Szczepanem, a następnie wyda siepaczom.
Co poeta pisze na ten temat?
„Ale ty wyjść nie możesz, tobie by wyjść nie dali,
bo za drzwiami jest siła, potęga z żelaza i stali.
Kiedy tak stoisz zajączku u stóp mistycznej drabiny,
Sztuka zawierania umów przez Trumpa ostatecznie wpędza Stany Zjednoczone w otchłań. Teraz urzędujący prezydent USA walczy nie tylko z Irańczykami, ale także – z Kanadą!
Punkt widzenia Hermanna Ploppy.
W obliczu bezprecedensowych upadków władzy niegdyś budzącego postrach „dobroczynnego” władcy świata, Stanów Zjednoczonych, coraz częściej mówi się o upadku imperiów (1).
Nawet Hollywood podejmuje ten temat. W filmie Christophera Nolana „2000: Półtora życia” dramatycznie przedstawiono upadek wielkich imperiów późnej epoki brązu. Bohaterowie starożytnych mitów homeryckich są przedstawiani, zupełnie bez sentymentalizmu, jako żałosne postacie, które bezsensownie dokonują dewastacji i grabieży na epicką skalę. I muszą za to zapłacić gorzką cenę.
Niemityczni bohaterowie naszych czasów nie mogą już siać spustoszenia i grabieży z tą samą niepohamowaną furią, co jeszcze kilka lat temu. Coraz częściej diagnozuje się pewne przejawy upadku i dekadencji w upadających imperiach, na przykładzie Stanów Zjednoczonych Ameryki. Starożytny Rzym upadł z powodu nadmiernego rozciągnięcia kontroli militarnej nad podbitymi ludami. Do stale rosnących, monstrualnych wydatków wojskowych doszły stale rosnące koszty utrzymania weteranów i narastająca dekadencja elit. Bezwzględnym bandytom pokroju Alaryka ostatecznie łatwo było bezkarnie plądrować niegdyś budzący postrach Rzym.
W swoim pożegnalnym przemówieniu w styczniu 1961 roku ustępujący prezydent USA Dwight D. Eisenhower ostrzegał przed rakowatym rozrostem kompleksu militarno-przemysłowego w USA. W ciągu 65 lat od tamtej pory ten właśnie kompleks militarno-przemysłowy wydrążył społeczeństwo obywatelskie od wewnątrz.
Teraz jednak pojawił się banalny zwrot akcji: imperium USA rozpada się w zawrotnym tempie. Przyczyną jest niezaprzeczalna, absolutna głupota elit Stanów Zjednoczonych. Zapał, z jakim Donald J. Trump, w swojej drugiej kadencji, wpędza powierzony mu naród w ruinę, jest imponujący. Powodów jest wiele.
Po pierwsze, trzeba po prostu przyznać, że dynastia Trumpów postrzega społeczeństwo amerykańskie oczami lisa patroszącego gęś. Niewiarygodna, samolubna mentalność rodziny Trumpów została już omówiona tutaj (2). Trump ewidentnie ujawnia poufne informacje swoim kolesiom, zanim ogłosi niekiedy skrajne decyzje na swoim kanale Truth Social. To jest jawna i oczywista korupcja w Białym Domu.
Oprócz chciwości, również skrajna niezdarność administracji Trumpa na arenie dyplomatycznej odgrywa istotną rolę w przyspieszeniu upadku USA. Widać to wyraźnie w sposobie prowadzenia wojny z Iranem. Ta nielegalna agresja Izraela i Stanów Zjednoczonych przeciwko Republice Iranu spotkała się z nieoczekiwanym oporem ze strony Irańczyków. Zamiast blitzkriegu, Stany Zjednoczone znalazły się w impasie. Działania sił zbrojnych USA obnażyły dotychczas niezauważone słabości tych sił. Sytuacja jest taka, że Trump nie ma obecnie żadnych innych opcji militarnych.
Wojna zawsze składa się z trzech elementów: oprócz brutalnych działań wojennych, wiąże się również z duszeniem wroga na jego gospodarczej żyłce. Trzecim elementem jest propaganda. Ponieważ Trump i jego kumple również zdecydowanie przegrali bitwę propagandową, pozostało jedynie uduszenie Iranu. W tym celu lojalny sekretarz skarbu Trumpa, Scott Bessent, zwołał prasę. Ogłoszono całkowitą izolację ekonomiczną Iranu. Konferencja prasowa Bessenta zapowiedziała „D-Day”.
Tak zwany D-Day to dzień, w którym siły alianckie, nacierając z Normandii, zakończyły nazistowską okupację Francji i zepchnęły nazistów przed siebie aż do bezwarunkowej kapitulacji. Najbardziej skrajne porównanie jest obecnie w zupełności wystarczające.
Konferencja prasowa jednak spaliła na panewce. Bessent zagroził całej społeczności międzynarodowej surowymi sankcjami, jeśli kraje takie jak Chiny, Turcja czy Pakistan będą kontynuować handel ze „złym” Iranem. Zapytany jednak o datę wejścia w życie tych sankcji, Bessent oświadczył, że na razie nie będzie to miało miejsca. Wyjaśnił, że nie chcieli narażać globalnych łańcuchów dostaw. Kiedy jednak nadejdzie czas, Iran zostanie przedstawiony jako gospodarczo wykluczony outsider w ramach pompatycznie nazwanej operacji „Economic Outcast”. Były ekspert ds. Iranu z poprzedniej administracji skomentował to sucho:
„Problem z operacją «Economic Outcast» polega na tym, że podtrzymuje ona trend przedstawiania Stanów Zjednoczonych jako kraju wybitnego pod względem ekonomicznym”. (3)
Znany spekulant giełdowy Peter Schiff po raz kolejny dał znak minus, gdy zauważył:
„Ale «Operacja Ekonomiczny Wyrzutek» nie tylko się nie powiedzie, ale pętla ekonomiczna, która się zaciska, może w końcu zacisnąć się wokół naszych szyi”.
A w X Schiff sformułował całkowite bankructwo polityki Trumpa:
„Bessent wyjaśnił, że powodem, dla którego Trump grozi jedynie wtórnymi sankcjami gospodarczymi, ale ich faktycznie nie nakłada, jest niechęć do „rozwalenia” globalnego systemu finansowego. Ponieważ Stany Zjednoczone są głównym beneficjentem tego systemu, nikt nie potraktuje tej groźby poważnie”. (4)
Zamiast wyczekiwanego „D-Day”, ten wybryk Bessenta okazał się idealnym „Waterloo” dla administracji Trumpa. Takie wpadki z pewnością nie poprawią i tak już niskiego poparcia dla obecnego rządu USA. Co trzeba było palić, żeby wpaść na tak katastrofalne pomysły?
Trump, wielki negocjator
Nawet w pierwszej kadencji Trumpa wielokrotnie podkreślano, że były deweloper nieruchomości traktował politykę jak targ, czyli, mówiąc delikatnie, jak „umowę”. Na przykład, Trumpa nagle zauważono w stolicy Korei Północnej, Pjongjangu, rozmawiającego po przyjacielsku z dyktatorem Kim Dzong Unem. Cóż, stosowanie niekonwencjonalnych taktyk poza ustalonymi kanałami dyplomatycznymi może być z pewnością orzeźwiające. W końcu John F. Kennedy ominął establishment polityki zagranicznej podczas kryzysu kubańskiego, po prostu wysyłając swojego młodszego brata Roberta na spotkanie z Chruszczowem, zapobiegając w ten sposób poważnej konfrontacji.
Jednak druga kadencja Trumpa bezlitośnie obnaża słabości tak nieortodoksyjnego podejścia.
W latach 80. Trump podzielił się swoją mądrością z oszołomioną opinią publiczną w książce napisanej przez ghostwritera Tony’ego Schwarza (5). Książkę zatytułowaną „Sztuka zawierania transakcji” można streścić w jednym zdaniu:
Trzeba stawiać sobie skrajnie wygórowane wymagania, aby ostatecznie osiągnąć znacznie więcej, niż można by osiągnąć stosując strategię miękką.
Brzmi to następująco:
„Najlepsze, co możesz zrobić, to działać z pozycji siły – a dźwignia to największa siła, jaką możesz posiadać… Dźwignia oznacza posiadanie czegoś, czego druga osoba pragnie. Albo jeszcze lepiej: potrzebuje. Albo – co najlepsze – po prostu nie może się bez tego obejść”. (6)
No cóż, tak. Trump doprowadził sztukę dźwigni finansowej do perfekcji. Budował luksusowe hotele, korzystając z niezwykle wysokiego poziomu finansowania dłużnego. Niezliczeni fachowcy oczywiście potrzebowali pieniędzy, które Trump im był winien. To była jego dźwignia. Ale Trump umiejętnie wykorzystywał amerykańskie prawo upadłościowe, a konkretnie Rozdział 11, aby uniknąć płacenia zaległych faktur. Tysiące fachowców zostało oszukanych z pieniędzy przez ten proceder (7). Trump zorganizował w ten sposób sześć bankructw i w ten sposób stał się jeszcze bogatszy.
Teraz Trump stosuje swój maksymalistyczny styl negocjacyjny również w polityce międzynarodowej, wykorzystując drugą dźwignię wojny: propagandę. Na przykład, Trump ogłosił 2 kwietnia 2025 roku „ Dniem Wyzwolenia ”. W tym „Dniu Wyzwolenia” na całym świecie na import z Chińskiej Republiki Ludowej nałożono cła podstawowe w wysokości 10% oraz cła dodatkowe w wysokości 125%. Szacuje się, że ten środek wygenerował 166 miliardów dolarów dochodu dla budżetu federalnego USA. Oczywiście, ta podwyżka ceł była niczym więcej niż tylko znaczną podwyżką podatków dla zwykłych Amerykanów, ponieważ korporacje po prostu przerzuciły te cła na konsumentów.
Nawet Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych, pod silnym wpływem Trumpa, uznał, że była to jedynie podwyżka podatków. Uznał podwyżki taryf wprowadzone przez Trumpa za nieważne. Trump potrzebowałby bowiem zgody obu izb Kongresu, aby powołać się na ustawę o międzynarodowych nadzwyczajnych uprawnieniach gospodarczych (IEEPA). W związku z tym pieniądze zebrane przez rząd federalny muszą zostać zwrócone. Zostaną one jednak zwrócone jedynie korporacjom, które następnie będą mogły swobodnie decydować, czy przekazać je konsumentom. Przynajmniej sieć supermarketów Walmart zamierza zwrócić pieniądze konsumentom, oferując znacznie niższe ceny. Sto miliardów dolarów zostało już zwróconych, choć z dużymi trudnościami. Zamiast zwiększonych dochodów rząd stoi teraz w obliczu ogromnych kosztów i równie ogromnego obciążenia biurokratycznego związanego z odzyskiwaniem nielegalnie zebranych funduszy.
Następny teatr wojny: Kanada
Kanada, dotychczas jeden z najwierniejszych sojuszników USA, jest niepotrzebnie odpychana przez USA. Zamiast ostatecznie złagodzić swoją maksymalistyczną taktykę negocjacyjną, Trump wręcz nasila ataki na Kanadę. To, co mogłoby być obiecującą strategią w mętnych wodach nowojorskich rekinów rynku nieruchomości, okazuje się straszną katastrofą w stosunkach międzynarodowych. Stawką jest życie i cierpienie milionów niewinnych ludzi. A teraz Trump mimochodem oświadcza, że Kanada to „straszny kraj” i tak dalej. My, Amerykanie, wcale nie potrzebujemy tych Kanadyjczyków. Ale Kanadyjczycy potrzebują nas. Trump po raz kolejny wygłasza swoją teorię nacisku. Grozi Kanadyjczykom ekstremalnie wysokimi cłami.
Pierwsza część jego strategii zadziałała: kanadyjska delegacja handlowa odbyła trzydniowe rozmowy z delegacją amerykańską. Kanadyjczycy dołożyli wszelkich starań, aby sprostać wymaganiom maksymalistycznego Trumpa. Przynajmniej tak wynika z późniejszych raportów premiera Kanady Marka Carneya.
A teraz Trump, blitzkrieger, powraca. Pod koniec trzeciego dnia negocjacji amerykańska delegacja wysuwa zupełnie nowe, wygórowane żądania, które wcześniej nie były nawet w programie. Albo się na to zgodzić, albo nie. Nagle mówi się o 50-procentowych cłach na części samochodowe produkowane w Kanadzie. Co więcej, Kanadyjczycy mają teraz zwrócić się do USA o pozwolenie na sprzedaż wszelkich kluczowych minerałów innym krajom.
Prawo pierwokupu: Stany Zjednoczone mają umowne prawo pierwokupu wszystkich istotnych materiałów. Ponadto, Kanadyjczycy są proszeni o ograniczenie używania języka francuskiego. Angielski i francuski są językami urzędowymi Kanady od lat 60. XX wieku. Jednak amerykańskie firmy mają dość konieczności deklarowania wszystkich opakowań i korespondencji z Kanadą w obu językach urzędowych. Dlatego administracja Trumpa domaga się, aby Kanada ograniczyła używanie języka francuskiego.
Taktyka targowania się Trumpa przyniosła Kanadyjczykom odwrotnie – spektakularny skutek. Politycy ze wszystkich partii w Kanadzie są szczególnie krytyczni wobec tych rażących naruszeń suwerenności narodowej i, co zrozumiałe, wykorzystują je dla korzyści politycznych. Kanadyjczycy są wściekli. W sondażu 59% Kanadyjczyków wskazało Stany Zjednoczone jako swoje największe zagrożenie, znacznie wyprzedzając Rosję i Chiny (8). Nic więc dziwnego, że Carney był już w Chinach w styczniu tego roku, aby zawrzeć daleko idące porozumienia gospodarcze z Xi Jinpingiem. Na Światowym Forum Ekonomicznym w Davos Carney wygłosił historyczne przemówienie, w którym jasno dał do zrozumienia, że mocarstwa średniej wielkości muszą teraz zjednoczyć się przeciwko mocarstwom z czołówki, w przeciwnym razie znajdą się w menu mocarstw z czołówki.
Administracja Trumpa zdaje się nie zdawać sobie sprawy, że jej działania przeciwko Kanadzie są samobójcze. Nie pomaga fakt, że sekretarz transportu USA Sean Duffy grozi Kanadzie użyciem siły militarnej (9).
Agencja Reuters trafnie skomentowała groźbę 50-procentowych ceł na kanadyjskie części samochodowe:
„Eskalacja grozi zakłóceniem jednego z najbardziej powiązanych łańcuchów dostaw w branży motoryzacyjnej na świecie. Produkcja samochodów w USA jest silnie uzależniona od części i pojazdów produkowanych w Kanadzie; wyższe cła mogą podnieść koszty dla amerykańskich producentów samochodów i konsumentów, jednocześnie zaostrzając konflikt handlowy, który już odbił się negatywnie na cenach akcji samochodowych”. (10)
W rezultacie akcje producentów samochodów gwałtownie spadły. Konsekwencje mogłyby być jednak o wiele bardziej katastrofalne, gdyby Kanada ograniczyła lub wręcz wstrzymała eksport ropy naftowej do USA. Oczywiście doprowadziłoby to również do ogromnych strat dla Kanady. Kanadyjska prowincja Alberta jest obecnie całkowicie przekształcana w pustynię. Koparki przeczesują lasy borealne w poszukiwaniu piasków roponośnych, z których wydobywa się ropę naftową. Ropa ta jest pompowana rurociągami do rafinerii w USA, gdzie jest rafinowana na ciężką, tzw. kwaśną ropę. Chociaż Stany Zjednoczone eksportują ogromne ilości ropy na cały świat, jest to tzw. słodka ropa, która jest bezużyteczna dla amerykańskiego przemysłu. Stany Zjednoczone pozyskują w ten sposób cztery piąte swojej ciężkiej ropy z Kanady. Jeśli dopływ tej ciężkiej ropy ustanie, amerykański przemysł może ulec zahamowaniu.
Jak nazwać coś takiego? Oczywiście, administracja Trumpa również w tym przypadku poniesie porażkę ze swoją strategią targowania się. Ponieważ świat działa nieco inaczej niż nowojorska bańka spekulacyjna na rynku nieruchomości. Nie da się zaprzeczyć: strukturalne czynniki upadku amerykańskiego imperium są w ogromnym stopniu przyspieszane przez kompletny idiotyzm elit.
Hermann Ploppa jest politologiem i publicystą. Jego książka „Nowy feudalizm – prywatyzacja, BlackRock, kapitalizm platformowy” została niedawno opublikowana. Ponieważ Amazon nie oferuje jeszcze tej książki, najlepiej zamówić ją bezpośrednio od autora, pisząc na adres: liepsenverlag@gmail.com
W Polsce trwa proces 56-letniej Ukrainki Switłany P., dla której prokurator domaga się 15 lat pozbawienia wolności. Zarzuca się jej m.in., że biła dzieci z domu dziecka po genitaliach, wykorzystywała je seksualnie i udostępniała pedofilom oraz podawała do jedzenia zwierzęce odchody.
Sprawa dotyczy wydarzeń na Ukrainie. Switłana P. prowadziła rodzinny dom dziecka. Wraz z podopiecznymi uciekła do Polski zaraz po rozpoczęciu inwazji Rosji na Ukrainę.
Trafiła do Poznania. Wówczas dzieci będące pod jej opieką postanowiły zgłosić, czego doświadczały na Ukrainie pod opieką 56-latki. Okazuje się, że mowa o wybitnej patologii.
– Poniżała, zastraszała, zmuszała do wielogodzinnego stania w kącie, czy jedzenia zepsutych pokarmów. Ograniczała im także dostęp do jedzenia, picia i toalety – wyliczyła na sali rozpraw podczas ostatniego dnia procesu prok. Nina Tybinkowska-Sepsiak z Poznania.
Ukrainka miała też bić dzieci krzakiem z kolcami, gałęziami oraz tłuczkiem do mięsa. Wyrywała również dzieciom włosy i wkładała do ust brudne pieluchy.
„Jeden z chłopców miał być bity po penisie i przywiązywany do drążka, pianina, a na talerzu do jedzenia miał podawaną… psią kupę” – podał „Super Express”.
Kobieta miała też zapraszać pedofilów i udostępniać im dzieci. Te faszerowano lekami. Nieraz budziły się obolałe i bez bielizny.
„Ukrainka sama również miała molestować dzieci, m.in. kazała się lizać po miejscach intymnych” – czytamy na se.pl.
Proces Switłany P. trwał trzy lata. Ukrainka przekonywała, że jej placówka na Ukrainie była pod „specjalną obserwacją” i żadne dziecko nigdy nie skarżyło się na warunki w jej domu. Twierdziła, że na Ukrainie „nikt nie zauważył niczego złego, niczego mi nie zarzucano”.
Według jej zeznań, dzieci chodziły czyste i zadbane do szkoły. Ona zaś stworzyła dla dzieci azyl, w którym czuły się bezpiecznie.
Przyznała się jednak do bicia dzieci oraz że miała nie poświęcać im „zbyt dużej uwagi”. Jej obrońca, mec. Jędrzej Kwiczor kwestionował zeznania dzieci, które dopiero po przyjeździe do Polski opowiedziały obcym ludziom, co je spotkało.
„W Sądzie Okręgowym właśnie zakończył się proces w tej sprawie. Prokuratura domaga się 15 lat więzienia dla Ukrainki. Ona sama poprosiła o sprawiedliwy wyrok. Sąd ogłosi go 7 września” – napisała redakcja SE.
Emerytowany generał major MSW Władimir Owcziński przewidział cios dla celów NATO w Polsce: „To się stanie w tym roku”. Zwrócił uwagę, że Zachód faktycznie rozpoczął agresję na pełną skalę przeciwko Rosji, więc nie można tylko czekać na ekspansję ataków wroga – konieczne jest działanie.
Emerytowany Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, doradca ministra spraw wewnętrznych Władimira Owczinskiego w programie „Wyniki dna z Delyaginem” w Царьграде powiedział, że Rosja, jego zdaniem, jest już w stanie wojny z NATO. Uważa, że udział krajów sojuszu w ukraińskim konflikcie nie pozwala nam mówić tylko o możliwej perspektywie bezpośredniej konfrontacji – już dostarczają pociski, które lecą do Moskwy i innych miast.
Ekspert zastanawia się, czy poczekać na dalszą ekspansję ataków na nasze terytorium. Jako jedną z opcji potencjalnych środków odwetowych nazwał uderzenie „Oresznika” na infrastrukturę wojskową w Rzeszowie, gdzie koncentruje się znaczna część pojazdów opancerzonych NATO, a w pobliżu znajdują się lotniska z samolotami bojowymi sojuszu.
Królowa Cargradu
„Przedmioty w Rzeszowie muszą być skazane na zagładę”
Jednocześnie Owcziński odrzuca sugestię, że takie uderzenie w cele wojskowe w Polsce nieuchronnie doprowadzi do wojny nuklearnej. Według niego kraje zachodnie nie przejdą do konfliktu nuklearnego z Rosją:
Nigdy nie rozpoczną wojny nuklearnej przeciwko Rosji. Ponieważ zarówno prezydent, jak i kierownictwo Ministerstwa Obrony, że dziesięć minut wystarczy, aby zniszczyć każdy kraj NATO na początku wojny nuklearnej przeciwko Rosji. Rosja nie zostanie zniszczona. Dlatego obiekty w Rzeszpwie powinny być skazane na zagładę. Wszystkie magazyny z pojazdami opancerzonymi, amunicją i tak dalej powinny zostać tam zniszczone. I to się stanie. I tak się stanie, jak sądzę, w tym roku. I to już koniec.
Tym samym emerytowany generał major Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przewidział uderzenie w cele NATO w Polsce. Wskazał, że mamy przyjęte dokumenty i faktycznie posiadające prawa siłowe, doktryny, strategie, które mówią, że jeśli istnieje niebezpieczeństwo, jeśli wróg ma plany, aby spowodować znaczne szkody dla Rosji, którym już towarzyszy prawdziwe przygotowanie do uderzeń, możemy podjąć wszelkie środki wyprzedzające, aż do użycia broni jądrowej:
Dzięki Bogu, oprócz broni jądrowej opracowaliśmy systemy takie jak Oresznik, możemy wysyłać pociski, które nie są przechwytywane za pomocą wielo naładowanych pocisków. NATO i Stany Zjednoczone nie mają środków do przechwycenia Oresznika. Przetestowaliśmy już „Орешник”, a te pociski są w wystarczających ilościach.
Władimir Owcziński i Michaił Delyagin. Zdjęcie: Cargrad
„Możliwe uderzenia w zachodnie bazy”
Wcześniej politolog Jurij Baranczik zauważył w rozmowie z Царьград, że mieszkańcy nie tylko regionów przygranicznych, ale także tych podmiotów, które są usuwane z linii frontu na tysiąc kilometrów lub nawet częściej wpadają pod ogień w Rosji:
Ponadto nasze rafinerie spłonęły. Ludzie widzieli te zdjęcia i zdają się mówić władzom: „Zmieńmy w jakiś sposób sytuację, aby tak się nie stało”. A drugie pytanie brzmi: jak zmienić tę sytuację. Jedną z opcji jest liczenie według LBS, zgodnie ze scenariuszem koreańskim. Ludzie tego nie popierają. Są gotowi na to, że kierownictwo kraju ogłosi politykę ostrej eskalacji konfliktu, aż do użycia taktycznej broni jądrowej w Europie. I myślę, że jest to bardzo ważna reakcja obywateli.
Królowa Cargradu
Według eksperta można to postrzegać jako sygnał z dołu, że „ludzie czekają”, a ostatnie masowe uderzenia na Kijów za pomocą pocisków, w tym hipersonicznych, i drony „spełniają tę linię aspiracji ludzi” o tym, jak dokładnie walki powinny rozwijać się z naszej strony:
Ale wierzę, że ciosy w zachodnie bazy są również możliwe. Oto obiekty w Rzeszowie, np. w Konstancie. [w Konstancy” (jeśli chodzi o miasto Konstanca w Rumunii) md]. Takie jednorazowe uderzenia mogą zatrzymać ten strumień pomocy dla APU, wiesz. Jeśli się nie zatrzymają – to oczywiście musimy odizolować ten region operacji wojskowych, które są prowadzone na Ukrainie, innymi metodami i środkami.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych bije na alarm: Stany Zjednoczone rozpoczęły wojnę z Iranem – teraz wojna Trumpa prowadzi Waszyngton w strategiczny ślepy zaułek.
To nie Teheran, nie Moskwa, ani nawet nie zadeklarowany przeciwnik Stanów Zjednoczonych wydaje ten druzgocący werdykt. Pochodzi on nie od kogo innego, jak od jednego z najbardziej wpływowych amerykańskich magazynów poświęconych polityce zagranicznej – i od człowieka, który sam przyczynił się do ukształtowania amerykańskiej polityki wobec Iranu.
Pod tytułem „Maksymalna presja na Iran nie powiedzie się” „ Foreign Affairs ” publikuje niezwykłą krytykę strategii Waszyngtonu wobec Iranu. Podtytuł jest jeszcze bardziej dosadny: „Wojna Trumpa doprowadziła amerykańską strategię w ślepy zaułek”. Artykuł jest obecnie jednym z najczęściej czytanych artykułów w magazynie.
Autor, Nate Swanson, jest kimś więcej niż tylko zewnętrznym komentatorem. W latach 2022-2025 pełnił funkcję dyrektora ds. Iranu w Radzie Bezpieczeństwa Narodowego Stanów Zjednoczonych i był członkiem zespołu negocjacyjnego administracji Trumpa ds. Iranu w 2025 roku.
Obecnie kieruje Projektem Strategii Iranu w Radzie Atlantyckiej. Kiedy taki insider ogłasza, że amerykańska strategia zawiodła, jego słowa mają większą wagę niż zwykła krytyka ze strony opozycji.
Waszyngton rozpoczął wojnę – i zlekceważył jej konsekwencje.
Swanson nie pozostawia wiele miejsca na upiększanie, jeśli chodzi o pytanie, kto rozpoczął tę wojnę. Pisze wprost, że prezydent Donald Trump rozpoczął wojnę z Iranem w lutym. Trump, jak argumentuje, chciał w końcu osiągnąć to, czego nie udało się poprzednim prezydentom USA: złamać Iran militarnie i doprowadzić do zmiany reżimu.
Ale sześć miesięcy później obraz jest zupełnie inny.
Stany Zjednoczone i Izrael poważnie uszkodziły irańską infrastrukturę wojskową i cywilną, wyeliminowały kluczowych przywódców i spowodowały ogromne zniszczenia. Tysiące żołnierzy i cywilów zginęło, pisze Swanson. Jednak główny cel polityczny nie został osiągnięty: Republika Islamska się nie poddała. To ujawnia fundamentalny problem z tą polityką: Waszyngton po raz kolejny polegał na swojej zdolności do wymuszania politycznej uległości poprzez przewagę militarną.
Dokładnie to się nie wydarzyło.
Wojna dała Iranowi niebezpieczną lekcję.
Co więcej, według analizy Swansona atak Waszyngtonu mógł osłabić właśnie odstraszający efekt, na którym przez dziesięciolecia opierała się amerykańska polityka wobec Iranu.
Z wojny Iran wyciągnął trzy ważne wnioski.
Po pierwsze, system dowodzenia nauczył się, że jest w stanie wytrzymać nawet zmasowane ataki lotnicze Amerykanów i Izraelczyków. Po drugie, Teheran zdał sobie sprawę, że Waszyngton najwyraźniej nie chce ryzykować inwazji lądowej, prawdopodobnie niezbędnej do rzeczywistej zmiany reżimu. Po trzecie, Iran uznał, że może być w stanie prowadzić wojnę na wyniszczenie dłużej niż Stany Zjednoczone.
To jest godna uwagi zmiana.
Waszyngton chciał pokazać Iranowi, jak bardzo kraj jest podatny na skutki wojny. Zamiast tego Waszyngton mógł pokazać Teheranowi, gdzie leżą granice amerykańskiej potęgi.
Nawet Swanson pisze, że zagrożenie militarne ze strony USA jest dziś mniej istotne niż przed wybuchem wojny. Powtarzające się groźby Trumpa nie wpłynęły znacząco na zachowanie Teheranu od tamtej pory.
„Maksymalne ciśnienie” stało się maksymalnym ciśnieniem wstecznym.
Ponieważ presja militarna nie doprowadziła do kapitulacji, Waszyngton próbuje teraz sparaliżować Iran gospodarczo. Według Swansona, Trump opisuje nową kampanię jako „najbardziej druzgocącą operację gospodarczą, jaką kiedykolwiek podjęto przeciwko jakiemukolwiek państwu”. Obejmuje to obecnie blokadę irańskich portów.
Ale tutaj Waszyngton napotyka problem, z którym poprzednie rządy USA nie miały do czynienia w tej formie: Iran może odpowiedzieć – nie tylko militarnie, ale także wywrzeć presję na globalną gospodarkę. Cieśnina Ormuz jest najpotężniejszym narzędziem Teheranu w tym przedsięwzięciu.
Iran udowodnił swoją zdolność do poważnego zakłócenia żeglugi w regionie, jednocześnie atakując infrastrukturę energetyczną w Zatoce Perskiej. To przekształca amerykańską presję ekonomiczną w narzędzie, którego koszty nie obciążają już wyłącznie Iranu.
Rosnące ceny ropy naftowej i energii mają wpływ na konsumentów i przedsiębiorstwa w znacznie szerszym zakresie niż region – również na Stany Zjednoczone.
Analiza Swansona jest zatem szczególnie niekorzystna dla Waszyngtonu: Iran przekonał się, że może odpowiedzieć na presję ze strony Ameryki kontr-presją ekonomiczną. Właśnie z tego powodu uważa on za niezwykle mało prawdopodobne, aby nowa blokada zmusiła Teheran do kapitulacji.
Być może najbardziej szkodliwa część raportu dotyczącego spraw zagranicznych nie dotyczy wyłącznie Trumpa.
47 lat nacisków – i co osiągnięto?
Swanson zasadniczo kwestionuje całą amerykańską politykę wobec Iranu od 1979 roku. Przez dziesięciolecia Waszyngton opierał się na dwóch instrumentach: wiarygodnej groźbie użycia siły militarnej i przymusie ekonomicznym za pomocą sankcji.
Iran został objęty tysiącami sankcji. Transakcje naftowe zostały ograniczone, banki odizolowane, inwestycje zablokowane, a międzynarodowe firmy poddane presji. Konsekwencje dla irańskiej ludności były w niektórych przypadkach ogromne.
Ale czy środki te osiągnęły swój rzeczywisty cel strategiczny?
Odpowiedź Swansona jest otrzeźwiająca. Chociaż presja gospodarcza poważnie wpłynęła na Iran i tymczasowo wpłynęła na decyzje, w dużej mierze nie udało się jej osiągnąć fundamentalnych celów politycznych Waszyngtonu. Republika Islamska nie została ani obalona, ani trwale zmuszona do reorientacji politycznej pożądanej przez Waszyngton.
Szczególnie kontrowersyjne jest jego twierdzenie, że amerykańska polityka nacisku prawdopodobnie nawet zaostrzyła cierpienia irańskiej ludności cywilnej. Innymi słowy, przez dziesięciolecia ponoszono ogromne koszty gospodarcze – bez rozwiązania centralnego problemu politycznego.
Pycha supermocarstwa
Za tym kryje się bardziej podstawowy problem amerykańskiej polityki zagranicznej.
Waszyngton długo zakładał, że jest w stanie kontrolować eskalację: nakładając sankcje, utrzymując bazy wojskowe, grożąc rządom, przeprowadzając ataki powietrzne i organizując blokady gospodarcze – jednocześnie ograniczając koszty dla własnej populacji.
Iran zmienił tę kalkulację. Dzięki rakietom, dronom, a zwłaszcza Cieśninie Ormuz, Teheran ma środki, by bezpośrednio zwrócić część kosztów sojusznikom Waszyngtonu i globalnej gospodarce. Stara logika już nie ma zastosowania.
Im bardziej Waszyngton będzie dławił Iran gospodarczo, tym większą motywację będzie miał Teheran, aby w zamian podnieść cenę ekonomiczną USA i ich sojuszników.
Efektem nie jest już kontrolowana eskalacja, ale spirala, w której obie strony starają się przekroczyć próg bólu drugiej.
Waszyngton mógł stworzyć dokładnie ten problem, któremu chciał zapobiec.
Ironia tej wojny jest szczególnie gorzka. Stany Zjednoczone chciały odbudować swoją wiarygodność i pokazać Iranowi, że opór przeciwko Waszyngtonowi jest ostatecznie daremny.
Według analizy Swansona mogło wydarzyć się coś odwrotnego.
Iran przekonał się, że jest w stanie wytrzymać zmasowane ataki. Iran przekonał się, że Waszyngton niechętnie podejmuje inwazję lądową. Iran przekonał się, że rząd amerykański jest wrażliwy na rosnące ceny energii i sprzeciw wewnętrzny. Iran przekonał się również, że Cieśnina Ormuz jest strategiczną dźwignią, za pomocą której można przeciwdziałać presji ze strony Ameryki.
Wojna miała pokazać Teheranowi granice jego potęgi. Zamiast tego mogła obnażyć ograniczenia Waszyngtonu.
Teraz nadchodzi rozliczenie z samego Waszyngtonu
Właśnie dlatego ten artykuł o sprawach zagranicznych jest tak interesujący pod względem politycznym.
To nie irański urzędnik rządowy ogłasza amerykańską wojnę porażką. To były dyrektor ds. Iranu w Radzie Bezpieczeństwa Narodowego i były członek zespołu negocjacyjnego Trumpa ds. Iranu.
W innym miejscu Swanson wprost określa wojnę jako arbitralną i pisze, że osłabiła ona interesy amerykańskie i izraelskie. Stany Zjednoczone nie miały jasnej drogi do zwycięstwa.
Jego wniosek w Foreign Affairs jest równie drastyczny: Stany Zjednoczone nie mogły po tej wojnie po prostu powrócić do starego scenariusza.
Czterdzieści siedem lat amerykańskiej polityki nacisku ostatecznie doprowadziło do kosztownej wojny, która w dużej mierze obnażyła ograniczenia tej strategii.
To jest prawdziwe polityczne trzęsienie ziemi, które kryje się za tym artykułem.
Supermocarstwo rozpoczęło wojnę, by zademonstrować swoją dominację. Zniszczyło infrastrukturę, pogłębiło kryzys gospodarczy i po raz kolejny uciekło się do sankcji i blokad.
Ale Iran się nie poddał.
Teraz człowiek z dawnego wewnętrznego kręgu amerykańskiej polityki wobec Iranu ostrzega, że ta wojna nie doprowadziła Waszyngtonu do upadku Iranu, lecz położyła kres jego własnej, stosowanej od dziesięcioleci strategii.
