Julia Mendel. Była rzeczniczka Wołodymyra Zełenskiego
Jestem oskarżana o bycie „pro-rosyjskim” trollem w momencie, gdy podaję podstawowe fakty na temat wojny lub wyrażam niezgodę z polityką Zełenskiego niekończącej się eskalacji.
Często to boty, ale czasem także ludzie z wygodnego Zachodu, którzy naprawdę wierzą, że rozumieją Ukrainę i tę wojnę lepiej niż ja — ktoś, kto relacjonuje konflikt od samego początku w 2014 roku, wielokrotnie odwiedzał Donbas u boku Zełenskiego, brał udział w negocjacjach, pomagał tworzyć komunikaty dla prezydenta i pozostał w kraju, gdy rozpoczęła się pełnoskalowa inwazja w 2022 roku. Byłam ostrzeliwana, cudem przeżyłam, przemierzyłam kraj, pomagając cywilom w potrzebie, i intensywnie relacjonowałam jako dziennikarz. A jednak teraz niektórzy ośmielają się nazywać mnie pro-rosyjskim trollem tylko dlatego, że odmawiam popierania prymitywnego populizmu, który pozwala Zełenskiemu przedłużać wojnę, zarabiać na niej i trzymać się u władzy.
Więc pozwólcie, że będę do bólu szczera: wszyscy, którzy rzucają to oskarżenie, działają przeciwko mojemu krajowi. Wszyscy, którzy kupują szopkę graną przez Zełenskiego, którzy są gotowi walczyć z Rosją ukraińską krwią, ignorując cierpienie zwykłych ludzi – działacie przeciwko Ukrainie. Bezwstydnie popierając politykę Zełenskiego, bronicie obecnego status quo, co oznacza:
Ukrainę zredukowaną do trwale krwawiącego narodu, gdzie ludzie ledwie przetrwają pod ciągłym ostrzałem rosyjskim i coraz bardziej autorytarnymi rządami Kijowa;
Masowe naruszenia praw człowieka, z polowaniami na mężczyzn na ulicach, siłą wcielanych do armii, bitych, torturowanych, a czasem zabijanych w centrach rekrutacyjnych;
Powszechną korupcję – niemal każdy bliski współpracownik, przyjaciel czy wysoki urzędnik wokół Zełenskiego musiał stawić czoła oskarżeniom o pranie pieniędzy lub inną korupcję, podczas gdy firmy prowadzone przez jego najbliższe otoczenie otrzymują miliardy zachodnich pieniędzy podatników; Putin rozpoczął tę wojnę, ale Zełenski nauczył się na niej ogromnie zarabiać;
Druzgocącą biedę, w tym średnie emerytury w wysokości zaledwie 180 dolarów miesięcznie;
Katastrofalny kryzys demograficzny – w zeszłym roku trzy razy więcej Ukraińców zmarło niż się urodziło;
Katastrofa systemu edukacyjnego, z co najmniej jedną trzecią ukraińskich dzieci nie otrzymujących odpowiedniego nauczania i z wieloma uczniami czwartej klasy nie umiejącymi czytać;
Ucieczka wykształconych Ukraińców, masowa emigracja, depresja społeczna i trauma pokoleniowa, której leczenie zajmie dekady.
Niektórzy ludzie są tak spragnieni spalenia Rosji i tak oczarowani prymitywną grą Zełenskiego, że wybierają pozostanie ślepymi na katastrofę humanitarną rozwierającą się na Ukrainie. Dla mnie to czyni was antyukraińskimi.
Jeśli naprawdę chcecie walczyć z Rosją, idźcie na front. Przestańcie cenzurować Ukraińców wzywających do pokoju. Siedzenie wygodnie na Zachodzie i atakowanie tych, którzy domagają się końca rzezi, nie czyni was bohaterami – czyni was nędznymi i hipokrytami. Pamiętajcie o tym następnym razem, gdy wasze palce zaswędzą, by wpisać kolejny obraźliwy komentarz.
Brak obrony powietrznej na Ukrainie stworzył dla Rosji strategiczną okazję, którą bezwzględnie wykorzystuje.
Ostatnie masowe ataki Rosji na cele wojskowe na Ukrainie zakończyły się ogromnym sukcesem, po tym jak rzecznik ukraińskich sił powietrznych, pułkownik Jurij Ignat, przyznał, że nie przechwycono ani jednego pocisku. Stało się to w momencie, gdy Ukraina zwróciła się do prawie 40 swoich sojuszników z prośbą o przekazanie pocisków przechwytujących Patriot, biorąc pod uwagę globalny niedobór spowodowany trzecią wojną w Zatoce Perskiej, która uszczupliła połowę amerykańskich zapasów. Niejasna liczba pocisków, rzekomo potajemnie przekazanych przez Polskę wiosną, była niewystarczająca.
Lockheed Martin oświadczył wcześniej, że nie jest w stanie przewidzieć, kiedy rozpoczną się kolejne dostawy dla sojuszników USA. Stało się to po raporcie Centrum Studiów Strategicznych i Międzynarodowych, w którym stwierdzono, że może to potrwać co najmniej kilka lat. Mniej więcej w tym samym czasie brytyjskie media ostrzegły, że niedobór pocisków Patriot stworzył „okno podatności”, które Rosja wykorzystuje na Ukrainie. Stało się to po ogłoszeniu przez Rosję „systematycznych ataków” na Ukrainę, które najwyraźniej właśnie się rozpoczęły.
Wyjaśnienie ponad miesięcznego opóźnienia po ogłoszeniu przez Rosję jest takie, że jest to odwet za ukraińskie ataki terrorystyczne, co jest trafne, ponieważ Ukraina rozpoczęła serię ataków wspieranych przez USA w ramach 40-dniowej operacji Zełenskiego, mającej na celu zmuszenie Rosji do zamrożenia konfliktu. Chociaż ostatnie ataki Ukrainy na tym etapie wydają się być raczej pokazem niż posunięciem strategicznym, jak wyjaśniono tutaj, w szczególności mającym na celu odwrócenie uwagi od niepowodzeń na liniach frontu, takich jak Konstantynówka, są one częścią szerszego planu.
Trump niedawno zdecydował się na „eskalację w celu deeskalacji” konfliktu z Rosją poprzez „wojnę na wyniszczenie” pod wodzą Ukrainy. Jednak, jak oceniono po jego ostatniej rozmowie telefonicznej z Putinem, „jeśli Trump zauważy, że jego nowa „wojna na wyniszczenie” nie idzie zgodnie z planem, może zdecydować się na zawarcie sprawiedliwszego porozumienia z Rosją, tak jak zrobił to z Iranem po tym, jak trzecia wojna w Zatoce Perskiej również nie poszła zgodnie z planem”.
Doradca Putina, Jurij Uszakow, dodał, że Putin poinformował Trumpa o rzeczywistej sytuacji na polu bitwy, co jest kluczowe.
Dzieje się tak, ponieważ „Rosja ujawniła nową, trój-torową kampanię informacyjną Ukrainy na polu bitwy” dzień wcześniej, mającą na celu wprowadzenie USA w błąd co do stanu konfliktu przed szczytem NATO w tym tygodniu, na którym Zełenski ma nadzieję uzyskać większe wsparcie finansowe i wojskowe dla swojej nowej „wojny na wyniszczenie”. Trump może przychylić się do jego próśb, ale być może tylko w pewnych granicach, ponieważ źródło TASS zasugerowało, że jego wysłannicy mogliby wrócić do Rosji pod koniec sierpnia, a termin ten miałby kluczowe znaczenie.
Kolejne wybory do Dumy w Rosji odbędą się pod koniec września, a po nich w listopadzie odbędą się wybory uzupełniające w USA. Brak porozumienia w sprawie Ukrainy przed tym terminem może opóźnić znalezienie rozwiązania politycznego co najmniej do 2029 roku, jeśli Demokraci odzyskają kontrolę nad przynajmniej częścią Kongresu. W przeciwieństwie do rządzących Republikanów, są oni zdeterminowani, by nie oferować Rosji nawet ograniczonego złagodzenia sankcji jako zachęty do kompromisu, a wiarygodność Putina w kraju byłaby zagrożona, gdyby zakończył konflikt bez tego.
Z tych powodów w ciągu najbliższych czterech miesięcy należy uważnie monitorować cztery odrębne okresy:
od teraz do potencjalnego powrotu wysłannika Trumpa do Rosji pod koniec sierpnia;
od tego czasu do wyborów do Dumy pod koniec września;
od tego czasu do wyborów uzupełniających;
oraz po wyborach uzupełniających.
Sukces lub porażka ukraińskiej „wojny na wyniszczenie” w każdym z tych okresów wpłynie na szanse na rozwiązanie polityczne, ponieważ zarówno Putin, jak i Trump mają osobisty interes w osiągnięciu go przed wyborami.
1. Interesujące jest to, że mainstream, tak krytyczny wobec Kościoła katolickiego i nacjonalizmów, sięgnął po narrację odwołującą się do „przebaczenia” i „interesu narodowego”, gdy przestraszył się, że wszystko co mówili jego przedstawiciele na temat banderyzmu i relacji polsko-ukraińskich jest brutalnie weryfikowane przez rzeczywistość.
2. Ukrainofile dokonali „makdonaldyzacji przebaczenia”, „makdonaldyzacji pojednania” – sięgnęli po doniosłe pojęcia, by uzasadnić nimi całkowicie nie doniosłe zamiary. To gorsze niż infantylizacja „faszyzmu” czy „stalinizmu” przez nagminne używanie tych pojęć do opisu spraw współczesnych.
Siła duchowa, umiejętność wzniesienia się ponad odruch zemsty, zdolność udźwignięcia swoich krzywd – to wszystko sprawia, że przebaczenie to trudny, a zarazem piękny proces.
Im szlachetniejsza jest jakaś inicjatywa, tym gorsze jest instrumentalizowanie stojących za nią wartości.
3. „Zaiste nie w twojej mocy wybaczać w imię tych, których zdradzono o świcie” – pisał Zbigniew Herbert w „Przesłaniu Pana Cogito”. Ukrainofile, którzy przez wiele lat robili wszystko, by zamilczeć rzeź wołyńską, gdy okazało się, że narodu nie da się zmanipulować użyli „zastępczej formy zamilczenia”, czyli w tym przypadku wołania o przebaczenie i pojednanie.
Nie bardzo tylko wiadomo kto i komu miałby przebaczać – ukrainofile Ukraińcom? Ci, którzy o rzezi nie chcieli słyszeć tym, którzy podobno nie mają nic wspólnego z banderowcami („to tylko historia”)?
Proces pojednania miałby prawo zacząć choćby ksiądz Tadeusz Isakowicz-Zaleski, który krzywdy narodu polskiego poniesione ze strony Ukraińców przeżył najgłębiej jak się da (tak jak Ali Agcy mógł wybaczyć Jan Paweł II) – nie wydaje się jednak, by przy obecnym stosunku Ukraińców do rzeźników z UPA ksiądz wykazałby taką chęć.
4. „Eksperci” straszą, że Polska straci na odebraniu Orderu Orła Białego. Nawet gdyby tak było – warto, bo nie wolno (za Andrzejem Kołakowskim) „na euro przeliczać kości”. Tyle, że tak nie jest.
Mnóstwo ludzi na Zachodzie Europy dowiedziało się czym była UPA, czym była rzeź wołyńska. A może ukrainofile dobrze wiedzą, że Polska zyska i ze złości krzyczą, że straci?
Pytanie brzmi raczej: jaki zysk ma Polska z obecnego kształtu relacji z Ukrainą? „Ukraińcy walczą za nas”? To jak przestaniemy prowadzić wobec nich państwową działalność charytatywną to powiedzą: „Skoro Polacy nic nam nie dają, to przestajemy stawiać się Rosjanom”?
A może musimy oddać Ukrainie Przemyśl, bo inaczej Ukraińcy nie wybaczą nam krytycznego podejścia wobec morderców naszego narodu? Przeprosić, że daliśmy się mordować? Gdzie jeszcze zabrną ukrainofile?
5. Jednym z najbardziej zamiennych przejawów stosunku strony ukraińskiej do „pojednania” jest fakt, że Ukraińcy zgodzili się na ekshumacje na wielką skalę żołnierzy Wehrmachtu (ponad 100 tysięcy ciał przeniesiono na specjalne cmentarze wojskowe), a ekshumacje Polaków są prowadzone w kilkunastu miejscach z kilkunastu tysięcy.
6. Narracja o pojednaniu niesie ze sobą fałszywe wyobrażenie o symetrii krzywd wyrządzonych sobie przez obydwa narody. Nikt nie mówił, by „Żydzi i Niemcy wybaczyli sobie wzajemne krzywdy”.
Porównuje się polskich nacjonalistów, których dość skrajny przedstawiciel Jan Mosdorf z ONR pomagał Żydom w Auschwitz i tam zginął z szaleńczymi ludobójcami z UPA, w „Dekalogu Ukraińskiego Nacjonalisty” wyzywającymi do likwidacji wrogów, sprawcami rzezi i pogromów na masową skalę.
Porównuje się kolaborantów nazistowskich, seryjnych morderców z UPA z Żołnierzami Niezłomnymi, którzy z kolaborantami walczyli i ginęli w imię niepodległej Polski.
Otrzymałem następujący e-mail i pytanie od znajomego, człowieka z bogatym doświadczeniem w amerykańskim sektorze obronnym, który jest solidnym analitykiem. Jego pytanie jest zasadne i postaram się na nie odpowiedzieć.
Napisał:
Drogi Larry,
Przeczytałem Twoją interesującą wiadomość. Oto moje pytanie: jeśli Twoje dane są poprawne, dlaczego Rosjanie zdają się nie być w stanie pokonać Ukraińców? Wygląda na to, że mają trudności z osiągnięciem jakichkolwiek znaczących zdobyczy terytorialnych i są obecnie pod znaczną presją na Krymie. Uważam również, że mają większe problemy z obroną krytycznej infrastruktury, w tym rafinerii i portów, i dlatego cierpią z powodu poważnych niedoborów paliwa.
Krótko mówiąc: Rosjanie nie potrafią skutecznie przełożyć swojej przewagi w zaopatrzeniu na wyniki na polu bitwy i mają trudności z ochroną ważnych instalacji na swoim terytorium.
Byłbym zainteresowany Twoim komentarzem.
Co oznacza pokonanie Ukraińców? Na początku specjalnej operacji wojskowej Rosjanie nie zamierzali podbić Ukrainy. W swoim telewizyjnym orędziu, wyemitowanym o godzinie 5:30 czasu moskiewskiego 24 lutego 2022 roku, Putin ogłosił inwazję następującymi słowami (według oficjalnego tłumaczenia Kremla na język angielski):
Celem tej operacji jest ochrona osób, które przez osiem lat były upokarzane i poddane ludobójstwu przez reżim kijowski. W tym celu będziemy dążyć do demilitaryzacji i denazyfikacji Ukrainy oraz postawić przed sądem osoby, które dopuściły się licznych krwawych zbrodni przeciwko ludności cywilnej, w tym obywatelom Federacji Rosyjskiej.
Kluczowym słowem było „zdemilitaryzować” – po rosyjsku „demilitaryzować”. Opisał ukraiński rząd Zełenskiego jako „bandę narkomanów i neonazistów, którzy osiedlili się w Kijowie i wzięli cały naród ukraiński jako zakładnika”.
Wyjaśnił również:
„Nasze plany nie obejmują okupacji terytoriów ukraińskich. Nie będziemy nikomu niczego narzucać siłą”.
Rosja wysłała około 150 000–190 000 żołnierzy na pierwszą inwazję 24 lutego 2022 r., wybranych zasadniczo ze wszystkich dostępnych przedwojennych Batalionowych Grup Taktycznych (BTG) – około 100 BTG z około 120 dostępnych.
Początkowym celem było wywarcie wystarczającej presji militarnej na Ukrainę, aby zmusić ją do negocjacji… Cel ten został osiągnięty. Kiedy sędzia Napolitano, Mario Nawfal i ja rozmawialiśmy z ministrem spraw zagranicznych Ławrowem 13 marca 2024 roku, pan Ławrow dobitnie podkreślił, że proponowany Komunikat Stambulski został oparty na dokumencie dostarczonym przez Ukrainę.
Delegacje, pod przewodnictwem ukraińskiego negocjatora Dawida Arachamii i rosyjskiego dyplomaty Władimira Medinskiego, spotkały się w Stambule, a prezydent Erdoğan pełnił rolę mediatora. Omówiono projekt porozumienia (nazywanego czasem „komunikatem stambulskim” lub projektem porozumienia pokojowego), a obie strony osiągnęły wstępne porozumienie, które obejmowało neutralność Ukrainy, ograniczenia dotyczące ukraińskich sił zbrojnych, gwarancje bezpieczeństwa oraz status Krymu i Donbasu. Następnie interweniowały Stany Zjednoczone i Wielka Brytania, zmuszając Ukrainę do zerwania rozmów.
W tym momencie rosyjska kampania zaczęła się zmieniać. W maju 2022 roku, po miesiącu walk, Rosja zdołała zdobyć strategicznie ważne miasto Mariupol i rozpoczęła kampanię wyzwolenia Ługańska i Doniecka spod kontroli ukraińskiej. Kreml nadal traktował to jednak jako Specjalną Operację Wojskową (SMO), co oznaczało ograniczoną, ukierunkowaną operację mającą na celu przejęcie kontroli nad Ługańskiem i Donieckiem.
Obwód ługański
Według stanu na 1 września 2022 roku Rosja kontrolowała około 95–98% obwodu ługańskiego – praktycznie cały region. Rosja przejęła pełną kontrolę 3 lipca 2022 roku, po upadku Łysyczańska, ostatniego dużego miasta w regionie, będącego pod kontrolą Ukraińców. Kilka małych osiedli i wiosek pozostawało formalnie spornych lub niejasnych, dlatego liczba ta jest poniżej 100%. Pod koniec września 2022 roku Ukraina odzyskała wieś Biłohoriwka, co potwierdziło, że niewielka obecność Ukraińców utrzymywała się, ale był to niewielki wyjątek od niemal całkowitej dominacji Rosji.
Obwód ługański obejmuje 26 684 km². Przed inwazją w lutym 2022 roku wspierani przez Rosję separatyści kontrolowali od 2014 roku około 6800 km² regionu – około 25% – skoncentrowanych wokół Ługańska. Pozostałe 75% zostało zdobyte w ciągu pierwszych pięciu miesięcy pełnej inwazji, a decydującą kampanię stanowiły walki w okolicach Siewierodoniecka-Lysyczańska (maj–lipiec 2022 roku).
Obwód doniecki
Według stanu na 1 września 2022 roku Rosja kontrolowała około 55–60% obwodu donieckiego. Artykuł w Wikipedii na temat aneksji, odnoszący się do sytuacji w momencie ogłoszenia aneksji 30 września 2022 roku, podaje, że Rosja kontrolowała wówczas około 60% Doniecka. Raporty PBS z czerwca 2022 roku podają, że odsetek ten wynosił około 50%. Trend między tymi dwoma danymi – 50% w czerwcu, 60% pod koniec września – sugeruje, że na dzień 1 września odsetek ten wynosił około 55–58%.
Obwód doniecki obejmuje 26 517 km². Z tego wspierani przez Rosję separatyści kontrolowali około 8800 km² – mniej więcej jedną trzecią – od 2014 roku, koncentrując się wokół Doniecka. Inwazja z 2022 roku rozszerzyła rosyjską kontrolę na południe przez Mariupol (który upadł 20 maja 2022 roku) i na północ przez korytarz siewierodoniecki. Według stanu na 1 września 2022 roku do większych miast w regionie, które Ukraina nadal kontrolowała, należały: Bachmut (wówczas silnie atakowany, ale wciąż ukraiński), Awdijiwka, Słowiańsk, Kramatorsk, Kostyantynówka i Zaporoże – wszystkie one stały się punktami zapalnymi późniejszych walk.
Wrzesień okazał się kluczowym miesiącem w kampanii ukraińskiej. Rosja przeprowadziła referendum jednocześnie na wszystkich czterech okupowanych terytoriach – Doniecku, Ługańsku, Zaporożu i Chersoniu – w dniach od 23 do 27 września 2022 roku. Putin podpisał formalne traktaty aneksyjne 30 września 2022 roku.
Wyniki ogłoszone przez rosyjskie władze okupacyjne były następujące:
Chersoń: 87,05% za; Donieck: 99,23% za przyłączeniem do Rosji; Ługańsk: 98,42% za; Zaporoże: 93,11% za
W tym samym czasie Ukraina rozpoczęła ofensywę, która zmusiła Rosjan do wycofania się z obwodu charkowskiego. Rosjanie nie byli przygotowani na ten atak i wycofali się. W tym okresie rosyjski Sztab Generalny przyznał się do niedoboru kadr, który pogłębił się wraz z wygaśnięciem kontraktów tysięcy rosyjskich żołnierzy.
Według raportu IISS Military Balance 2022, siły zbrojne Rosji liczyły przed wojną około 900 000 żołnierzy. Był to punkt wyjścia przed pełnoskalową inwazją.
Tydzień przed rozpoczęciem charkowskiej kontrofensywy, 25 sierpnia 2022 roku, Putin podpisał dekret zwiększający liczebność sił zbrojnych o 137 000, podnosząc oficjalny limit do 1 150 628 żołnierzy – co stanowiło bezpośrednie potwierdzenie, że istniejące siły są niewystarczające. Dekret wszedł w życie w momencie, gdy wojska ukraińskie po cichu gromadziły się, by dokonać przełomu.
21 września 2022 roku – dziewięć dni po katastrofie pod Charkowem – Putin podpisał dekret prezydencki nr 647, ogłaszając częściową mobilizację 300 000 rezerwistów. Była to pierwsza przymusowa mobilizacja w historii Federacji Rosyjskiej. Była to bezpośrednia i wyraźna odpowiedź na straty i nadmierne zaangażowanie ujawnione przez kontrofensywę. Do końca 2022 roku powołano do służby około 315 000 rezerwistów.
Pomimo mobilizacji rezerwistów, Rosja nie wprowadziła stanu wojennego, czyli pełnej mobilizacji narodu rosyjskiego. Sztab Generalny pozostał wierny SMO (Radzieckiej Organizacji Wojskowej) i skupił się na prowadzeniu wojny na wyniszczenie Ukrainy, czyli jej demilitaryzacji, z dwoma konkretnymi wytycznymi: minimalizowaniem ofiar cywilnych i minimalizowaniem ofiar rosyjskich.
W styczniu 2023 roku Rosja nadal walczyła z ograniczonymi siłami w porównaniu z liczebnością armii ukraińskiej. Dominującą kampanią wojskową Rosji w 2023 roku była dziewięciomiesięczna bitwa pod Bachmutem, która pochłonęła zdecydowaną większość rosyjskiej energii ofensywnej od końca 2022 roku do maja 2023 roku i ukształtowała ogólny charakter wojny w tym roku. W tym okresie Rosja kontynuowała ekspansję armii, głównie poprzez kampanię rekrutacyjną i pobór do wojska.
Główna kampania rosyjska w 2024 roku rozpoczęła się od upadku Awdijiwki w lutym, a następnie rozszerzyła się o szeroką ofensywę w kierunku Pokrowska, stając się najbardziej produktywnym terytorialnie rokiem rosyjskim od czasu pierwotnej inwazji.
Rok 2024 różnił się od 2023 tym, co wydarzyło się po upadku każdego z dużych miast. Po bitwie pod Bachmutem w 2023 roku Rosja praktycznie utknęła w martwym punkcie – Prigożyn uwikłał się w konflikt wewnętrzny, Wagner się wycofał, a Ukraina rozpoczęła kontrofensywę. Po bitwie pod Awdijiwką w 2024 roku Rosja wykorzystała ten impet znacznie skuteczniej.
W miesiącach po jej upadku wojska rosyjskie posuwały się na północny zachód od Awdijiwki i w kwietniu 2024 roku przedarły się przez Oczeretyne, którego upadek otworzył niebezpieczną lukę w ukraińskich liniach. 18/19 lipca 2024 roku wojska rosyjskie zdobyły Prohrez, wieś w centralnym obwodzie donieckim. Przełom – rzekomo spowodowany intensywnymi nalotami bombowymi, które sparaliżowały ukraińską 110. i 47. Brygadę Zmechanizowaną – umożliwił szybkie postępy wzdłuż dotychczas stabilnej linii frontu. Stało się to decydującym punktem zwrotnym ofensywy pod Pokrowskiem: wojska rosyjskie rozpoczęły natarcie na kluczowy węzeł logistyczny w Pokrowsku w tempie niespotykanym od pierwszych miesięcy wojny.
Tempo było alarmujące jak na letnie standardy. Rosja zdobywała wsie w centralnym i południowym Doniecku z szybkością 5–10 km tygodniowo w najbardziej aktywnych sektorach. Wuhledar, który oparł się rosyjskiemu atakowi, który zakończył się katastrofalną porażką w styczniu 2023 roku, upadł w październiku 2024 roku, gdy siły rosyjskie ominęły go z kilku kierunków, zamiast zaatakować go bezpośrednio. Pod koniec roku siły rosyjskie znajdowały się już u podnóża samego Pokrowska.
Strategia Rosji na rok 2025 stanowiła celową ewolucję od jednoosiowego podejścia z lat 2023 i 2024 do wielofrontowej, równoczesnej strategii nacisku, mającej na celu przekroczenie zdolności Ukrainy do wzmocnienia pojedynczego zagrożonego sektora. Rok ten najlepiej zrozumieć poprzez deklarowane cele, realizację operacyjną na wielu osiach oraz strukturalną zmianę w wybranych przez Rosję metodach walki.
Należy podkreślić, że rosyjska strategia SMO pozostała nienaruszona – to znaczy, Rosja nie mobilizowała kraju do wojny, lecz kontynuowała ograniczone działania mające na celu demilitaryzację sił ukraińskich bez stawiania narodu rosyjskiego w stan gotowości do wojny.
Na początku 2026 roku, według ukraińskiego dowódcy naczelnego Syrskiego, przeciwko siłom ukraińskim stacjonowało ponad 700 000 rosyjskich żołnierzy – podobnie jak mówił Putin. Warto zwrócić uwagę na rzadki zbieg okoliczności: zarówno Kijów, jak i Moskwa podały liczebność wojsk na Ukrainie na poziomie około 700 000, co czyni tę liczbę jedną z bardziej wiarygodnych w tym obszarze. Oznacza to prawie czterokrotny wzrost liczby rosyjskich żołnierzy rozmieszczonych na froncie ukraińskim w porównaniu z 2022 rokiem.
Odpowiadając więc na pytanie mojego przyjaciela: Rosja nadal traktuje wojnę na Ukrainie jako Specjalną Operację Wojskową (SMO). Rok 2026 różni się od lat poprzednich tym, że Rosja prowadzi obecnie zakrojone na szeroką skalę działania bojowe w Sumach, Charkowie, Doniecku, Dniepropietrowsku, Zaporożu i Chersoniu, i to bez pełnej mobilizacji narodu rosyjskiego. SMO pozostaje na porządku dziennym.
Zanim Rosja zapewni całkowite wyzwolenie Doniecka, pozostały tylko dwa główne cele: Słowiańsk i Kramatorsk. Siły rosyjskie rozlokowały się obecnie w półkolu wokół tych dwóch pozostałych twierdz i zdobycie obu jest tylko kwestią czasu.
Niektórzy szacują, że Rosja może osiągnąć te cele już we wrześniu. Inni analitycy uważają, że Rosja ukończy to zadanie do początku 2027 roku.
Choć Ukraina odniosła pewne sukcesy w atakach na rosyjskie rafinerie w zachodniej Rosji, ataki te bledną w porównaniu ze szkodami, jakie Rosja wyrządza pozostałym ukraińskim zakładom przemysłowym. Amerykańsko-izraelski atak na Iran, a następnie zamknięcie Cieśniny Ormuz, przyniosły Rosji znaczące korzyści gospodarcze. Eksport ropy naftowej stale rośnie, a ceny są o 40% wyższe niż te, które Rosja otrzymywała przed atakiem na Iran 28 lutego.
Całkowita liczebność armii rosyjskiej wynosi obecnie 1,5 miliona żołnierzy, co oznacza, że mniej niż połowa z nich bierze udział w walkach na Ukrainie. Na tym polega zasadnicza różnica między Rosją a Ukrainą: Rosja dysponuje dużymi rezerwami ludzi i amunicji, podczas gdy Ukrainie brakuje strategicznych rezerw świeżo wyekwipowanych jednostek zdolnych do wykorzystania sukcesu lub przechwycenia ważnego przełomu.
Choć według zachodnich ocen wojna wydaje się przeciągać, rzeczywistość na miejscu pokazuje, że Ukraina nie ma realnych środków na powstrzymanie rosyjskich postępów. Wydaje się, że Rosja zadowala się zadawaniem Ukrainie masowych strat, wykorzystując swoją przewagę w artylerii, dronach i bombach ślizgowych FAB. Ukraińska artyleria i drony są w porównaniu z Rosją przyćmione, a Ukraina nie posiada ani bomb ślizgowych FAB, ani, nawet gdyby je posiadała, samolotów do ich rozmieszczania.
Klęska Ukrainy jest nieunikniona. Prawdziwe pytanie brzmi: ile Ukrainy poza Donbasem, Chersoniem i Zaporożem Rosja ostatecznie podbije?
Od początku wojny na Ukrainie Niemcy są jednym z największych sojuszników Kijowa. Niemiecki rząd dostarczył broń, udzielił miliardowej pomocy i zapowiedział dalsze znaczące zobowiązania finansowe. Tymczasem ocena prawna ataku na Nord Stream uległa zmianie: Federalna Prokuratura postawiła zarzuty obywatelowi Ukrainy za jego rzekomy udział w wysadzeniu gazociągów Nord Stream – ataku na krytyczną infrastrukturę energetyczną Niemiec.
W tym kontekście pojawia się pytanie polityczne, które do tej pory nie wzbudziło większego zainteresowania opinii publicznej: według jakich kryteriów niemiecki rząd decyduje o solidarności, odpowiedzialności i wykorzystaniu pieniędzy niemieckich podatników?
Według niemieckiego rządu i różnych doniesień medialnych Niemcy będą w nadchodzących latach kontynuowały swoje wsparcie dla Ukrainy na wysokim poziomie . W związku z decyzjami niedawnego szczytu NATO, trwają rozmowy o kolejnych miliardach euro. Niemcy pozostają zatem jednym z najważniejszych sponsorów wojskowych i finansowych Ukrainy.
Jednocześnie organy śledcze zakładają, że zniszczenie gazociągów Nord Stream było powiązane z działaniami ukraińskich podmiotów. O odpowiedzialności karnej ostatecznie zdecyduje właściwy sąd. Niezależnie od tego, nawet teraz pojawia się fundamentalne pytanie polityczne: jakie konsekwencje poniosą Niemcy, gdy państwo, które w nadzwyczajnym stopniu wspierają, zostanie powiązane z domniemanym atakiem na niemiecką infrastrukturę?
Nord Stream – znacznie więcej niż atak na rurociąg
Zniszczenie gazociągów Nord Stream nie było zwykłym aktem sabotażu. Nie było ono skierowane przeciwko byle jakiej konstrukcji na dnie morskim, ale przeciwko centralnemu elementowi niemieckiego systemu energetycznego. Ktokolwiek zniszczył Nord Stream, uderzył nie tylko w stalowe rury na Morzu Bałtyckim, ale w gospodarczy kręgosłup uprzemysłowionego kraju.
Przez dziesięciolecia Niemcy polegały na niezawodnych i stosunkowo tanich dostawach gazu. Gaz ziemny to nie tylko energia grzewcza dla milionów gospodarstw domowych. Jest surowcem dla przemysłu chemicznego, źródłem energii dla hut stali, producentów szkła, papierni i niezliczonych średnich przedsiębiorstw z różnych sektorów. Łączna przepustowość obu systemów Nord Stream sięgała 110 miliardów metrów sześciennych gazu ziemnego rocznie, co czyni je jednymi z najważniejszych połączeń energetycznych w Europie.
Zbyt dużym uproszczeniem byłoby przypisywanie wszystkich problemów gospodarczych Niemiec wyłącznie eksplozji rurociągów. Równie nieuczciwe byłoby jednak bagatelizowanie ich znaczenia. Wraz ze zniszczeniem rurociągów kluczowa opcja dostaw została trwale wyeliminowana z arsenału narzędzi niemieckiej polityki energetycznej. Konsekwencją jest większa niepewność w zakresie dostaw energii i zwiększone uzależnienie od alternatywnych źródeł.
Wysokie ceny energii powodują wzrost kosztów całej produkcji przemysłowej. Firmy tracą konkurencyjność, inwestycje są wstrzymywane lub przenoszone za granicę, a energochłonne przedsiębiorstwa ograniczają produkcję lub zamykają działalność. Atak ten stanowił zatem kolejne, niezwykle ciężkie obciążenie dla i tak już borykającej się z problemami niemieckiej bazy przemysłowej.
Reakcja polityczna
Wraz z aktem oskarżenia Federalnej Prokuratury ten akt terroryzmu nabrał nowego wymiaru. Potwierdzenie domniemanego przestępstwa w sądzie i udowodnienie odpowiedzialności ukraińskich władz państwowych miałoby poważne konsekwencje polityczne
i międzynarodowe.
Niemniej jednak, jak dotąd nie doszło do gruntownej rewizji niemieckiej polityki wobec Ukrainy. Wręcz przeciwnie: według informacji uzyskanych przez Der Spiegel, w bieżącym roku, w związku z decyzjami szczytu NATO, Niemcy mają przekazać około 11,5 miliarda euro w ramach niemieckiej pomocy wojskowej. Jednocześnie, jak donosi magazyn, powołując się na ministra obrony Borisa Pistoriusa, Niemcy zamierzają nadal przeznaczać około 12 miliardów euro rocznie na wsparcie Ukrainy.
Kwoty te ilustrują priorytety polityczne niemieckiego rządu. Jednocześnie rodzą pytania, które muszą zostać publicznie omówione w świetle trwających śledztw: według jakich standardów polityka bezpieczeństwa, interesy gospodarcze i finansowe Niemiec są porównywane z (rzekomymi) zobowiązaniami w zakresie polityki zagranicznej? Gdzie leżą granice solidarności państwowej?
Wymiar prawny
Dalekosiężne konsekwencje polityczne wysadzenia Nord Streamu są oczywiste. Mniej uwagi poświęca się jego wymiarowi prawnemu.
Gdyby udowodniono, że atak został zaplanowany, zlecony lub wspierany przez organy państwowe i można go im przypisać na mocy prawa międzynarodowego, rodziłoby to fundamentalne pytania o odpowiedzialność państwa. W takim przypadku problem nie ograniczałby się już wyłącznie do indywidualnej odpowiedzialności karnej sprawców, ale także do potencjalnych konsekwencji działań państwa na mocy prawa międzynarodowego.
Nawet jeśli nie można prawnie mówić o wypowiedzeniu wojny – choć ja to robię – to jednak kierowany przez państwo akt sabotażu wymierzony w krytyczną infrastrukturę zaprzyjaźnionego państwa – pod warunkiem, że sąd bezstronny wobec politycznych przekonań ustali odpowiednie fakty – należałby do najpoważniejszych możliwych naruszeń zaufania międzynarodowego. Miałby on bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo narodowe, zaopatrzenie w energię i kluczowe interesy gospodarcze Niemiec.
Powstaje zatem kluczowe pytanie polityczne: jakie konsekwencje poniesie rząd niemiecki, jeśli potwierdzi się tak poważny zarzut wobec władz państwa, które jednocześnie wspiera Niemcy dziesiątkami miliardów euro w ramach pomocy? To pytanie nie jest skierowane do narodu ukraińskiego. Dotyczy ono politycznej odpowiedzialności rządu niemieckiego i sposobu, w jaki prowadzi on sprawę, której znaczenie wykracza daleko poza zwykły proces karny.
Co by było, gdyby podejrzenie padło na inne państwo?
Kolejne interesujące pytanie: czy reakcja polityczna w Niemczech byłaby taka sama, gdyby podobne podejrzenie padło na inne państwo?
Eksperyment myślowy ilustruje tę kwestię. Załóżmy, że organy śledcze oskarżyłyby obywatela Rosji, Chin lub Iranu o atak na kluczową niemiecką infrastrukturę energetyczną i jednocześnie opublikowały dowody na możliwe zaangażowanie państwa. Jakich konsekwencji politycznych można by się wówczas spodziewać?
Czy pojawiłyby się żądania dodatkowych sankcji? Czy zwołano by nadzwyczajne posiedzenie Bundestagu? Czy podjęto by kroki dyplomatyczne lub dokonano przeglądu stosunków dwustronnych? I czy kontynuowanie wypłat pomocy w wysokości miliardów w tych samych okolicznościach byłoby politycznie realne? Oburzenie z pewnością byłoby ogromne!
Chociaż na te pytania nie można udzielić jednoznacznej odpowiedzi, dotychczasowe reakcje niemieckiego rządu sugerują, że przy ocenie przestępstwa tej wagi stosuje się niespójne standardy. Poruszone powyżej kwestie dotyczą ogólnej zasady praworządności i polityki zagranicznej: porównywalne sytuacje należy oceniać według możliwie najbardziej jednolitych standardów. Śmiem twierdzić, że wątpię, aby miało to miejsce w przypadku Ukrainy.
Miliardy – i kwestia konsekwencji
Niezależnie od wyniku postępowania karnego, pojawia się kolejne fundamentalne pytanie. Od początku wojny Niemcy wspierały Ukrainę w stopniu niespotykanym w przypadku niemal żadnego innego państwa europejskiego. Pomoc ta obejmuje wsparcie wojskowe i bezpośrednią pomoc finansową, a także wkłady na poziomie UE, przyjęcie milionów uchodźców i udział w odbudowie.
Jeśli potwierdzi się podejrzenie, że ukraińscy urzędnicy państwowi byli zaangażowani w planowanie lub wspieranie sabotażu Nord Stream i że działanie to można im przypisać na mocy prawa międzynarodowego, pojawia się pytanie o konsekwencje polityczne i prawne. Dotyczy to nie tylko stosunków dyplomatycznych, ale także potencjalnych roszczeń wynikających z zasad odpowiedzialności państwa i prawa międzynarodowego. Czy konkretne ustalenia sądów, oparte na odpowiednich standardach prawa międzynarodowego, mogą prowadzić do roszczeń odszkodowawczych lub innych konsekwencji prawnych?
W tym kontekście warto przeanalizować zakres niemieckiego wsparcia od 2022 roku. Skala ta ilustruje już przyjętą przez Niemcy odpowiedzialność finansową oraz dodatkowe fundusze, które zostały teraz zapowiedziane.
Według niemieckiego rządu, Kilońskiego Instytutu Gospodarki Światowej (Ukraine Support Tracker) i Komisji Europejskiej, Niemcy przekazały lub zobowiązały się do wsparcia Ukrainy ponad 50 miliardów euro od początku rosyjskiego ataku w lutym 2022 roku. Niemcy należą do największych światowych darczyńców Ukrainy.
Pomoc ta obejmuje znacznie więcej niż dostawy broni. Obejmuje również bezpośrednią pomoc finansową Unii Europejskiej, opiekę i zakwaterowanie uchodźców w Niemczech, pomoc w odbudowie i wiele innych usług rządowych. Samo wsparcie wojskowe sięga obecnie dziesiątek miliardów euro. I to szaleństwo ma się utrzymać dla Ukrainy w nadchodzących latach, z około 12 miliardami euro rocznie?! Myślę, że zrozumiałe jest, że jako obywatel Niemiec czuję się całkowicie zdradzony tak nieodpowiedzialnym i antyobywatelskim traktowaniem tej zbrodni.
Te liczby wyraźnie ilustrują skalę finansową, jaką osiągnęła obecnie niemiecka polityka wobec Ukrainy. Powinno istnieć duże zainteresowanie opinii publicznej kwestią konsekwencji prawnych i politycznych, gdyby sądy kiedyś orzekły, że ukraińskie władze państwowe są odpowiedzialne za sabotaż gazociągów Nord Stream lub ponoszą za to odpowiedzialność na mocy prawa międzynarodowego. W takim przypadku pojawiłyby się liczne pytania. Czy wystąpiłyby konsekwencje dyplomatyczne? Czy rząd niemiecki musiałby ponownie ocenić swoje środki wsparcia? Czy roszczenia o reparacje lub odszkodowania wynikałyby z zasad odpowiedzialności państwa? Czy też względy polityczne nadal miałyby pierwszeństwo przed konsekwencjami prawnymi?
Co tak naprawdę się dzieje, panie Merz? Co jeszcze dzieje się za kulisami? Jaki program realizuje pan i pański rząd? Czy w razie potrzeby pociągnie pan Ukrainę do odpowiedzialności? Czy w końcu przestanie pan marnować ciężko zarobione pieniądze podatników na Ukrainę? Czy pociągnie pan Ukrainę do odpowiedzialności za szkody i zażąda zwrotu już udzielonej pomocy finansowej, przekazując ją obywatelom Niemiec, których Pan rzekomo reprezentuje? Jestem bardzo ciekaw, Panie Merz! Moim zdaniem pańskie postępowanie wobec Ukrainy to zdrada narodu niemieckiego, który Pan rzekomo reprezentuje!
Miliardy dla Ukrainy – środki oszczędnościowe w kraju
Środki budżetowe są ograniczone, a każda decyzja polityczna nieuchronnie oznacza mniej pieniędzy dostępnych gdzie indziej. Dlatego rząd niemiecki regularnie wskazuje na potrzebę konsolidacji, oszczędności i reform strukturalnych. Obywatele muszą zacisnąć pasa, gminy muszą efektywniej zarządzać swoimi finansami, a systemy zabezpieczenia społecznego znajdują się pod znaczną presją finansową z powodu zmian demograficznych. Ten tok rozumowania nasuwa jednak pytanie: skoro pozornie nieograniczona jest możliwość przeznaczania coraz większych miliardów na pomoc dla Ukrainy, to dlaczego tak bardzo brakuje środków na rozwiązywanie tak wielu problemów w kraju? Czy Pan, Panie Merz, jest rzeczywiście Kanclerzem Ukrainy, czy Niemiec?
Podczas gdy Berlin zapewnia Ukrainie kolejne miliardy, jednocześnie dyskutuje o cięciach w dochodach podstawowych, reformach systemu emerytalnego i ubezpieczeń na życie, cięciach w opiece zdrowotnej i większym obciążeniu finansowym obywateli. Rząd niemiecki uzasadnia te środki napiętą sytuacją budżetową i niezbędnymi działaniami konsolidacyjnymi. Tragiczną sytuację finansową Niemiec przypisuję przede wszystkim marnotrawieniu pieniędzy podatników na nieuzasadnione cele polityki zagranicznej.
Samorządy lokalne również biją na alarm od pewnego czasu. Wiele miast i miasteczek boryka się z rosnącymi wydatkami na opiekę społeczną, zaległościami inwestycyjnymi i poważnymi problemami finansowymi. Szpitale zmagają się z presją ekonomiczną, sektor opieki pielęgniarskiej z chronicznymi brakami kadrowymi, a kryzys mieszkaniowy pogłębia się, szczególnie w obszarach metropolitalnych.
Skoro dziesiątki miliardów euro można zmobilizować na wsparcie innego kraju, oczekuję zrozumiałych odpowiedzi, dlaczego jednocześnie mówi się o napiętych budżetach na usługi socjalne, opiekę, służbę zdrowia czy infrastrukturę miejską. Mógłby Pan z łatwością zaoszczędzić 12 miliardów euro rocznie, Panie Merz! Istnieją również możliwości oszczędności w dodatkach wypłacanych Panu i innym posłom. Domaga się Pan, aby obywatele zacisnęli pasa, podczas gdy Pan i Panu podobni stale domagają się wyższego wynagrodzenia za swoją pracę, niezależnie od jej oceny. Powiedziałbym, że to podwójne standardy, prawda?
… Na koniec trafny komentarz Sahry Wagenknecht na Facebooku z 2 lipca 2026 r.:
„Federalna Prokuratura oskarżyła głównego ukraińskiego podejrzanego o eksplozję Nord Stream o zbrodnie wojenne. Co jeszcze musi się wydarzyć, zanim niemiecki rząd w końcu podejmie działania? Wszyscy wiedzą, że to ukraiński rząd, najprawdopodobniej sam Zełenski, zlecił ten akt terroru. W ramach podziękowania za zniszczenie naszej infrastruktury energetycznej Merz z radością nadal wysyła Kijowowi miliardy dolarów w darowiznach, które następnie giną w bagnie korupcji. Dość tego! To sprzeniewierzanie pieniędzy podatników musi zostać natychmiast powstrzymane. Zamiast wystawiać się na pośmiewisko na całym świecie, niemiecki rząd powinien skupić się na ponownym imporcie niedrogiego rosyjskiego gazu za pośrednictwem pozostałego, nienaruszonego odcinka gazociągu. To byłaby ogromna ulga dla firm i konsumentów!”
Zgadza się! Nic dodać.
Uwe Froschauer
Tłumaczył Paweł Jakubas, proszę o jedno Zdrowaś Maryjo za moją pracę.
By pojąć z czym Polska ma do czynienia od wschodu trzeba zrozumieć czym się różni naród od narodowość, jak tworzy się państwo, jak przebiegają procesy narodowotwórcze.
W XIX wieku pojawiły się hasła, że narody mają prawa do samostanowienia, czyli każda grupa etniczna mogłaby mieć teoretycznie swoje własne państwo, czyli mogliby mieć np. Ślązacy, Kaszubi, Słowacy, itp. Gdyby powyższe hasło traktowane było zupełnie dosłownie Europa przemieniłaby się w totalną anarchię i rozpadłyby się wszystkie istniejące państwa.
Dlatego nijaki Engels zwrócił uwagę, że są tzw. narody historyczne to znaczy takie, które posiadają setki lat tradycji historycznej, setki lat tradycji państwowej, elity polityczne, język w znaczeniu języka literackiego i doszedł do wniosku, że to są normalne narody, które jeśli nic by nie stało na przeszkodzie powinny mieć swoje własne państwa. Dodałbym jeszcze do tej listy wyznawaną przez większość religię kształtującą etykę.
Grupy uśpione w swoim poczuciu narodowym, które nie posiadały ww. cech i nie dobijały się intensywnie o swoją niepodległość, nazywane były narodami niehistorycznymi.
Obecnie w socjologii stosuje się rozróżnienie na narody i narodowości, grupy etniczne. Narodowość to taka grupa etniczna, która nie miała ciągot, potrzeby, woli do stworzenia własnego państwa w odróżnieniu od narodów, które taką potrzebę miały, artykułowały i były gotowe przelewać krew za swoje własne, niepodległe państwo.
Teraz przejdźmy do Ukrainy. W pewnym momencie historycznym pojawia się w narodowości chęć stworzenia narodu. Chęć to jedno a tradycja historyczna to drugie. W tym przypadku nie było nawet pojęcia Ukraińców jako narodowości, nie było żadnych narodowych idei, bohaterów, wzorców, dynastii, instytucji, niczego. Tak naprawdę ludność zamieszkująca tereny dzisiejszej Ukrainy była grupą separatystyczną w stosunku do jakiś większych grup narodowych, imperiów w których przez stulecia przebywała. Ukraina po rosyjsku to to samo co Kresy po polsku – coś na skraju krańca. I teraz ta grupa etniczna (naród niehistoryczny, narodowość), która sobie istniała przez całe lata nagle została wzbudzona do aktywności politycznej.
Ponieważ nie posiadała własnych bohaterów narodowych, wtedy musi sięgnąć po jakichkolwiek, którzy o tę Ukrainę walczyli. No i problem jest taki, że jak się spojrzy na tych bohaterów to skóra cierpnie – Stefan Bandera, Szuchewicz, Andrej Melnik, itd. – czyli UPA i banderyzm, czyli mówiąc wprost mordercy i ludobójcy. Innymi słowy wszyscy bohaterowie Ukrainy, z polskiego punktu widzenia, są naszymi wrogami (z rosyjskiego i żydowskiego również).
Oczywiście jakby dobrze poszukać, to by się znalazło kilka pozytywnych postaci, pewnie mniej znanych również pośród samych Ukraińców ale teraz władze w Kijowie dla poparcia i uzasadnienia swojej szowinistycznej i nacjonalistycznej ideologii sięgają po najbardziej ekstremistyczny element, który dosłownie brodził po kostki w polskiej krwi.
Teraz pojawia się pytanie, czy tak się musiało stać? Tak, tak się musiało stać dlatego, że ukraiński nacjonalizm jest przede wszystkim separatyzmem, jest ideologią buntu wobec starych panów, czyli Polaków i ideologią separatystycznego buntu wobec nowych panów, czyli Rosjan.
I w tej sytuacji to nie jest nacjonalizm pozytywny mówiący: “Chcemy mieć własne państwo”, tylko to jest nacjonalizm przede wszystkim o charakterze chłopskiego buntu, ruchawki nienawidzącej wszystkich, którzy kiedykolwiek byli panami. W tej sytuacji wiara polskich elitek infantylno-agenturalnych (za Wielomskim) w to, że naród powstały na bazie szowinizmu i separatyzmu, w stosunku do całej historii tych ziem, może być sympatycznie nastawiony do Polski – jest żałosna i tragiczna zarazem. Póki co nacjonalizm ukraiński może istnieć tylko i wyłącznie w skrajnej opozycji do wszystkiego co rosyjskie i co polskie.
Gdyby państwo ukraińskie istniało powiedzmy ze 100 lat, to wtedy prawdopodobnie Ukraińcy by stworzyli jakiś własny panteon swoich polityków, myślicieli. Ponieważ mają bardzo krótką historię, to w takiej sytuacji sięgnęli po ekstremistów uznając, że innych nie mają a ci są najlepsi na te czasy, będą wywoływać wielkie wstrząsy opinii publicznej, rozpalać silne emocje itd. I to jest pierwszy powód całkowitej niezgodności interesów Polski i Ukrainy.
Drugi powód, dla którego sojusz polsko-ukraiński nie jest możliwy – bezpieczeństwo Sojusz z Polską w takiej sytuacji jak opisałem wyżej był od początku absolutnie niemożliwy. Pamiętamy gdy Duda projektował ukropol bez granic, opowiadał o jednym państwie i takie tam dyrdymały. Ukraińcy patrzyli prawdopodobnie na nich jak na wariatów ale póki czołgi, samoloty i pieniądze szły to się uśmiechali. Oczywiste jest, że nie po to wyszli ze Związku Radzieckiego, żeby tworzyć jakiś ukropol z Polską, którą traktują jako swojego wielusetletniego ciemiężyciela.
Paradoksalnie magnaci kresowi z Jeremim Wiśniowieckim na czele, to była spolonizowana szlachta ruska (tacy spolonizowani Ukraińcy). Trochę im z turańszczyzny zostało, bo wbijanie na pal to orientalny sposób sprawowania władzy.
W tej chwili dla Ukrainy największym niebezpieczeństwem jest Federacja Rosyjska, która ma pewne problemy z pogodzeniem się, że w ogóle Ukraina istnieje jako odrębne państwo, a już na pewno nie w tych granicach, z których wyszła ze Związku Radzieckiego. No to w takiej sytuacji Ukraina dramatycznie potrzebuje sojusznika, sojusznika który będzie miał potencjał polityczny, ekonomiczny i militarny, żeby ją na tyle wspomóc, aby zachowała swoją odrębność od Rosji, a najlepiej jeszcze na tyle wspomóc, żeby była w stanie odbić Donbas. Na Krym chyba machnęli ręką.
No i kto im pomoże odbić Donbas? Polska? Polska nie posiada potencjału ani politycznego, ani ekonomicznego żeby to sfinansować, ani militarnego, poza tym Polski nie cierpią. Przez pewien moment liczyli na USA ale w tej chwili już widzą, że nie ma na to żadnych szans. Amerykanie nawet do NATO ich nie chcą wpuścić, więc zostały im oczywiście Niemcy i poniekąd Wielka Brytania. No ale z Wielką Brytanią to wszyscy wiemy, że bardzo chętnie walczy do ostatniego żołnierza swoich sojuszników, a sama swoich nie wyśle.
W tej sytuacji Ukraińcy doszli do wniosku, że mają dwie możliwości – albo znajdować się w sferze imperium rosyjskiego i stać się państwem buforowym pomiędzy Unią Europejską a Rosją pod wpływami rosyjskimi. Albo druga możliwość – doszlusować do niemieckiej Mittel Europy. Dlaczego? Dlatego że Niemcy są w tej chwili w Europie jedynym państwem, które być może jest w stanie zapewnić im odrębność od Rosji.
Niemcy nie zapewnią Ukrainie odzyskania ziem, które utraciła ale przynajmniej dają szansę na to, że Ukraina więcej nie straci. I to jest absolutnie oczywiste, zrozumiałe. O tym pisał Dmowski ponad 100 lat temu, że jeśli państwo ukraińskie powstanie, to będzie naturalnym aliantem Niemiec. I teraz po 4 i pół roku wojny wielu polityków PiS o tym krzyczy. Ale jak ja i inni o tym pisaliśmy od onuc wymyślano. A prawda jest taka, że aby przypodobać się Niemcom, Kijów będzie prowadził politykę antypolską dociskania Polski od strony wschodniej. Czyli jesteśmy w kleszczach.
Trzeci element konfliktu interesów – wejście do UE i federalizacja Ukraina na pewno nie wejdzie do NATO. Ukraina będzie za to bardzo chciała wejść do Unii Europejskiej i to nie ze względów ekonomicznych. Wejście do Unii Europejskiej będzie oznaczać całkowite wykupienie jej resztek przez zachodnich inwestorów. Ukraina będzie chciała wejść do Unii Europejskiej po to, żeby tę Unię Europejską w sposób znaczący przerobić.
Otóż jeżeli Ukraina nie będzie członkiem NATO i NATO w takiej sytuacji nie pomoże Ukrainie odzyskać Donbasu, to jedyną nadzieją są Niemcy. Niemcy, które w tej chwili razem z Francją naciskają na federalizację Unii Europejskiej ze wspólną polityką zagraniczną i obronną. Polityka obronna Unii Europejskiej wcześniej czy później skończy się pomysłem stworzenia wspólnej armii europejskiej, gdzie Polacy, Niemcy, Francuzi, Portugalczycy, Ukraińcy, itd. będą mieli jedną armię. I po co taka armia dla Ukrainy? No bo Donieck, bo Ługańsk, … . A Ukraińcy mają wyszkolone w boju wojsko.
To jest absolutnie sprzeczne z polskim interesem, bo państwo polskie ma swój interes by przetrwać jako suwerenne, a nie jako członek składowy federalnego państwa europejskiego. Ukraina z góry się godzi na to, że nie będzie niepodległym państwem, podczas kiedy my Polacy o to walczymy i Ukraina w tej kwestii będzie absolutnie wrogim nam państwem, które będzie zawsze popierało federalizację i stworzenie armii europejskiej. Dlatego nasze interesy są sprzeczne.
Punkt czwarty – ekonomia Każdy rolnik wie, że po wejściu Ukrainy do Unii Europejskiej nasze rolnictwo skazane jest na zagładę. Wielkoobszarowe, lantyfundialne ukraińskie rolnictwo, powiedzmy szczerze, należące do oligarchów, black rocków i wielkich korporacji na gigantycznych folwarkach, czarnoziemach będzie zdecydowanie bardziej konkurencyjne niż rolnictwo polskie. Dlatego Polska jest jakby naturalnie niezainteresowana wejściem Ukrainy i stworzeniem wspólnego rynku z Ukrainą, jeśli chodzi o produkty rolne i pewnie nie rolne też. No i wreszcie będzie to oczywiście oznaczało, gdyby Ukraina była w Unii Europejskiej, że zmniejszą się znacząco pieniądze unijne dla Polski, bo będzie trzeba to pchać na Ukrainę.
Polska automatycznie staje się płatnikiem netto i będziemy do Unii Europejskiej dopłacać. Ktoś powie, no to w takie sytuacjach jak nam się nie będzie opłaciło, to wyjdziemy z Unii Europejskiej. I tu jest problem. Jesteśmy w kleszczach Niemcy – Ukraina. Wszyscy ci, którzy marzą o Poleksicie, po wejściu Ukrainy będzie to bardzo trudne ze względów komunikacyjnych i handlowych. Jeszcze bardziej trudne niż jest w tej chwili.
Punkt piąty – demografia
Jak oceniają władze ukraińskie zostało ok. 23 mln obywateli z czego 11 mln to emeryci. Z 12 mln zapewne z wojny spora część mężczyzn nie wróci. Z powracających duży odsetek będzie cierpiał na PTSD i będzie inwalidami. Większość emigrantów pozostanie poza krajem. Polecam zajrzeć tu.
I w takiej sytuacji Budanow mówi, że ktoś musi odbudować Ukrainę. Kto? No i powiedział wprost: trzeba będzie ściągnąć tak zwanych, jak to się mówi w Polsce, inżynierów i doktorów. Doktorzy i inżynierowie odbudują Ukrainę.
Innymi słowy mamy paradoks – pod hasłami szowinizmu ukraińskiego, banderyzmu, mobilizuje się społeczeństwo do działań skutkującymi gigantycznymi stratami ludzkimi, a w to puste miejsce planuje się sprowadzić ludność etnicznie zupełnie obcą i stworzenie w przyszłości społeczeństwa multikulti.
Okazuje, że ten cały siermiężny banderyzm to jest nic innego tylko ideologia wojenna. A za tym kryje się projekt typowo globalistyczny podmiany ludności, czyli sprowadzenia w to miejsce milionów ludzi z zewnątrz. Państwo będzie stanowiło jakieś dziwaczny melanż. Trochę banderyzmu, trochę wielokulturowości. Taki układ będzie niestabilny i któraś z tych opcji będzie musiała wygrać.
Jaka Ukraina by nie była (szowinistyczna czy multikulti) dla Polski nic dobrego z tego nie wyniknie.
Każdy kto jest przeciw: – federalizacji UE, – zniesieniu zasady jednogłośności, – wprowadzeniu armii europejskiej, – wspólnej polityki EU, musi być przeciw wejściu Ukrainy do Unii Europejskiej.
Jak ktoś twierdzi, że wymienione sprzeczności nie są istotne bo Ukraina walczy za nas, to jest debilem. Debil – dorosła osoba o umysłowości 12. latka.
Po pierwsze nie walczy za nas tylko za nasze.
Po drugie – takie stwierdzenie powoduje że ukry mogą uważać, że szczuliśmy ich na Rosjan i przez nas ponieśli ofiary, stąd nic nam się nie należy a wprost przeciwnie im się należy, np. Zakerzonie jako rekompensata za walką o nas i ofiary.
Po trzecie – trzeba znać przyczyny agresji Rosji. Pisałem o tym wielokrotnie.
Rosyjskie Siły Zbrojne przeprowadziły atak odwetowy na kompleks wojskowo-przemysłowy oraz zakłady paliwowo-energetyczne, a także lotniska na Ukrainie. Co wiadomo?
Rosyjskie Siły Zbrojne rozpoczęły w nocy kolejny z rzędu potężny atak w odpowiedzi na ataki Kijowa, poinformowało rosyjskie Ministerstwo Obrony. Według ministerstwa, atak uszkodził zakłady przemysłu obronnego, zakłady paliwowo-energetyczne w Kijowie i okolicach, a także infrastrukturę lotnisk wojskowych w obwodach dniepropietrowskim, połtawskim, czerkaskim, czernihowskim i kijowskim.
Agencja TASS zebrała najważniejsze informacje dotyczące sytuacji.
Oświadczenie Ministerstwa Obrony
W odpowiedzi na ataki terrorystyczne reżimu w Kijowie na infrastrukturę cywilną, rosyjskie siły zbrojne przeprowadziły wczoraj wieczorem zmasowany atak, wykorzystując precyzyjną broń dalekiego zasięgu z lądu, powietrza i morza, a także drony uderzeniowe – poinformowało Ministerstwo Obrony.
Według departamentu, w wyniku działań wojennych ucierpiały przedsiębiorstwa przemysłu zbrojeniowego, zakłady paliwowo-energetyczne w Kijowie i obwodzie kijowskim, a także infrastruktura lotnisk wojskowych w obwodach dniepropietrowskim, połtawskim, czerkaskim i czernihowskim .
Wyniki uderzenia
Według rosyjskiego Ministerstwa Obrony, uszkodzeniu uległo przedsiębiorstwo przemysłowe Kijów-71 (stowarzyszenie Abris PT) w Kijowie. To kluczowe przedsiębiorstwo ukraińskiego kompleksu wojskowo-przemysłowego specjalizuje się w rozwoju i produkcji bezzałogowych statków powietrznych (BSP) dalekiego i średniego zasięgu, takich jak Strela, Mara, Sirko, Avenger, Elf-K i Flight Arrow, a także drona FPV Shrike-10, a także sprzętu telemetrycznego, elektronicznego i optycznego.
Ponadto, według departamentu, w Kijowie uszkodzeniu uległ zakład montażu elektroniki Kijów-1 (państwowa Kijowska Fabryka Buriewiestnika), w którym produkowane są bezzałogowe statki powietrzne dalekiego i średniego zasięgu, a także opracowywany i produkowany sprzęt radarowy na potrzeby Sił Zbrojnych Ukrainy .
W Kijowie ucierpiało również przedsiębiorstwo przemysłowe Kijów-79 (Ukr Armo Tech LLC), kluczowy producent i dostawca pojazdów opancerzonych i elementów ochrony pancernej dla ukraińskich sił zbrojnych, a także głowic bojowych (amunicji) do różnych typów pocisków rakietowych i bezzałogowych statków powietrznych.
Dodatkowo, uszkodzona została kijowska stocznia (PJSC Kuznica nad Rybalskomem) . Jest to największe przedsiębiorstwo budowy maszyn, produkujące kutry artyleryjskie projektu 58155 Giurza-M, a także produkujące i remontujące bezzałogowe kutry szturmowe.
Ministerstwo Obrony Rosji poinformowało również o zniszczeniu zakładów produkujących przyrządy Kijów-1 (zakłady Kwant) w Kijowie, kluczowej bazy badawczo-produkcyjnej, która wytwarza systemy kierowania ogniem, systemy przeciwdziałania optoelektronicznego, sprzęt nawigacyjny i automatyzacyjny dla ukraińskich sił powietrznych i marynarki wojennej, w tym pociski kierowane Neptun-MD.
W obwodzie kijowskim uszkodzeniu uległ zakład montażu i podzespołów rakietowych w Żulańskim (Żulański Zakład Budowy Maszyn „Wizar” Sp. z o.o.) . To państwowe przedsiębiorstwo przemysłu zbrojeniowego zajmuje się produkcją, konserwacją i naprawą systemów rakiet przeciwlotniczych, podzespołów do samolotów i systemów obrony powietrznej oraz bezzałogowych statków powietrznych dalekiego zasięgu.
W obwodzie kijowskim uszkodzeniu uległ także magazyn paliw i środków smarowych w Wysznewie – kluczowa eksperymentalna baza produkcyjno-inżynieryjna, specjalizująca się w projektowaniu, kalibracji i konserwacji zbiorników na stacjach benzynowych.
Kanał Telegram tej publikacji opublikował również kilka filmów pokazujących potężną eksplozję w mieście, pożar, który w niej nastąpił, oraz słup dymu unoszący się nad miastem.
Strana podała później, że w wiosce odnotowano pogorszenie jakości powietrza.
Mer Kijowa Witalij Kliczko oświadczył , że atak na miasto w nocy 6 lipca był „największym zmasowanym atakiem”.
Dzieci nie są jeszcze w pełni ukształtowane przez narracje, ideologie i nieustanne przekazy medialne. Postrzegają świat z często rozbrajającą logiką. Zadają pytania, gdy coś nie ma sensu. Nie akceptują sprzeczności tylko dlatego, że są stale powtarzane.
Poniższy fikcyjny dialog między dwunastoletnią córką a jej ojcem nie jest traktatem historycznym ani nie rości sobie prawa do reprezentowania prawdy absolutnej. Jego celem jest zilustrowanie, jak proste wydają się niektóre rzeczy, gdy patrzy się na nie z rozsądku – i jak skomplikowane stają się, gdy w grę wchodzą interesy polityczne, propaganda i strach.
Dzieci często myślą logiczniej niż my, dorośli.
Tato, dlaczego na Ukrainie jest wojna?
Ludzie się o to spierają. Niektórzy twierdzą, że Rosja po prostu najechała Ukrainę. Inni twierdzą, że wojna ma długą historię i jest wojną zastępczą prowadzoną przez USA i NATO przeciwko Rosji.
„A co ty o tym myślisz, tato?”
„Wierzę w to drugie. I z mojego punktu widzenia istnieje na to wiele dowodów historycznych”.
„Które?”
„Kiedy zimna wojna się skończyła i Związek Radziecki upadł, nagle nie było już poważnego wroga. Ale niektórzy potężni ludzie zawsze potrzebują wroga”.
„Dlaczego więc?”
„Bo na strachu i kreowaniu wrogów można zarobić mnóstwo pieniędzy. Kiedy ludzie się boją, państwa kupują więcej broni, wydają więcej pieniędzy na wojsko i akceptują rzeczy, na które inaczej mogłyby nie przystać”.
Bez poważnego wroga znacznie trudniej uzasadnić wydawanie coraz większych pieniędzy na broń i wojsko. Wizerunek wroga budzi strach – a strach rodzi poparcie dla zbrojeń.
„A niektórzy ludzie na tym zarabiają?”
„Dokładnie. Dlatego prezydent USA Dwight Eisenhower ostrzegał przed tak zwanym kompleksem wojskowo-przemysłowym już w 1961 roku”.
„Co to za skomplikowane słowo?”
„Są to duże firmy zbrojeniowe, wpływowi politycy i inne potężne grupy, które czerpią korzyści z tego, że coraz więcej pieniędzy napływa do przemysłu zbrojeniowego”.
„Czyli niektórzy ludzie czerpią zyski ze strachu?”
„Tak, robią. Ze strachu przed wojną i z samą wojną.”
„A co to ma wspólnego z NATO?”
„W 1990 roku NATO liczyło 16 państw członkowskich. Po zakończeniu zimnej wojny NATO przesuwało się coraz dalej na wschód, w kierunku Rosji, i przyjmowało coraz więcej krajów. Dziś do NATO należą 32 państwa. Rosja postrzegała to i nadal postrzega jako zagrożenie dla swojego bezpieczeństwa”.
Ale NATO jest tylko sojuszem obronnym, prawda?
„Tak to się zazwyczaj przedstawia. Moim zdaniem, w ciągu ostatnich dekad Stany Zjednoczone coraz częściej wykorzystywały NATO jako swoje najważniejsze narzędzie militarne do zabezpieczania i rozszerzania swoich politycznych i strategicznych wpływów na całym świecie. Stany Zjednoczone są państwem imperialistycznym. NATO w coraz większym stopniu stawało się sojuszem ofensywnym, z którego korzystały Stany Zjednoczone. Państwa europejskie często się na to zgadzały, nawet jeśli ich własne interesy nie zawsze były zbieżne z interesami Stanów Zjednoczonych”.
„Ale dlaczego inne kraje w ogóle biorą w tym udział?”
Wiele osób zadaje sobie to pytanie. Niektóre rządy europejskie – zwłaszcza niemiecki – często przywiązują dużą wagę do utrzymywania dobrych relacji z USA, nawet jeśli w rezultacie cierpią na tym ich własne interesy lub interesy ich obywateli.
„Wygląda na to, że jedna osoba zawsze robi to, co mówi druga”.
Ojciec się uśmiecha.
„Niektórzy nazywają to wasalstwem”.
„Kim jest wasal?”
„W przeszłości odnosiło się to do kogoś, kto przysięgał wierność potężnemu władcy i musiał mu być posłuszny. Niektóre rządy europejskie często zachowują się podobnie wobec USA”.
„Ale czy Niemcy i USA nie są przyjaciółmi?”
„Ludzie mogą być przyjaciółmi. Państwa mają przede wszystkim interesy”.
„Więc nie masz żadnych przyjaciół?”
„Mogą istnieć dobre relacje, zaufanie i bliska współpraca. Ale w polityce zazwyczaj jest tak, że gdy interesy się rozchodzą, przyjaźń szybko się kończy”.
„Czy Niemcy też to robią?”
Ojciec kręci głową.
„Moim zdaniem, zdecydowanie za rzadko. Często odnoszę wrażenie, że niemieckie rządy podążają za wolą USA, nawet jeśli szkodzi to ich własnym interesom”.
„Dlaczego to robią?”
„Trzeba by o to zapytać polityków. Myślę, że Niemcy często zachowują się wobec USA bardzo uległie – czasami nawet bardziej uległie niż wielu innych sojuszników Ameryki”.
„Nawet jeśli to jest złe dla Niemiec?”
„Tak, odnoszę takie wrażenie. Zwłaszcza w polityce energetycznej lub w przypadku niektórych decyzji w polityce zagranicznej, często mam wrażenie, że dobre relacje z USA są dla niektórych polityków ważniejsze niż to, czy dana decyzja przynosi korzyści ich własnym obywatelom”.
„Ale niemiecki rząd powinien na pewno myśleć przede wszystkim o Niemczech”.
„Wiele osób by się z tym zgodziło”.
„Jeśli moja dziewczyna chce ode mnie czegoś, co może mi zaszkodzić, to powiem nie”.
Ojciec się uśmiecha.
„To całkiem rozsądna zasada w relacjach międzyludzkich”.
„W takim razie powinno to dotyczyć również krajów”.
Moim zdaniem tak. Dobrzy partnerzy mogą mieć różne poglądy i również powiedzieć „nie”. Ktoś, kto nigdy nie mówi „nie”, w końcu przestaje być równorzędnym partnerem, a zaczyna przypominać kogoś, kto podąża za kimś.
Córka zastanawia się przez chwilę.
„W takim razie przyjaźń i uległość to prawdopodobnie nie to samo”.
„Nie, zdecydowanie nie.”
„Ale tato, brzmi to trochę smutno, że narody nie mogą się ze sobą przyjaźnić”.
„Być może. Ale jeśli chcesz zrozumieć politykę międzynarodową, musisz o tym pamiętać. Państwa zazwyczaj nie działają z przyjaźni, ale dlatego, że spodziewają się dzięki temu korzyści”.
„A co się stanie, jeśli rząd niemiecki nie pomyśli najpierw o Niemczech i ich obywatelach?”
„W pewnym momencie obywatele stają się niezadowoleni i tracą zaufanie do polityki. Czasami prowadzi to nawet do rewolucji lub wojen domowych”.
„Dobrze, wracając do NATO. Zatem dla Amerykanów NATO jest jak potężne ramię, za pomocą którego mogą prowadzić politykę daleko od domu, czy tak?”
„Tak, ja też tak postrzegam amerykańską politykę zagraniczną”.
„A Rosji się to wcale nie podobało?”
„Nie. Rosja wielokrotnie oświadczała, że postrzega rozszerzenie NATO jako zagrożenie dla własnego bezpieczeństwa”.
„To tak, jakby ktoś ciągle zbliżał się do mojego pokoju, mimo że powiedziałam mu, że tego nie chcę”.
„Dokładnie. Jeśli ktoś będzie się do ciebie zbliżał, mimo że powiesz mu, że tego nie chcesz, w końcu poczujesz się zagrożony”.
„I w końcu ta druga osoba zareaguje”.
„Zgadza się. Można dyskutować, czy ta reakcja jest słuszna, czy nie. Ale warto przynajmniej spróbować zrozumieć, dlaczego do niej doszło”.
Ojciec zastanawia się przez chwilę.
„Wyobraź sobie teraz taką sytuację: Kanada lub Meksyk nagle wystrzeliwują rakiety bezpośrednio w kierunku USA. Jak myślisz, co by się stało?”
Córka nie wahała się ani chwili.
„Amerykanie nigdy by na to nie pozwolili!”
„Dlaczego tak myślisz?”
„Ponieważ baliby się, że mogą zostać zaatakowani”.
„Dokładnie. A co prawdopodobnie zrobiłyby Stany Zjednoczone?”
„Zażądaliby usunięcia rakiet”.
„A co jeśli to się nie stanie?”
„Wtedy na pewno bardzo, bardzo by się wściekli”.
Ojciec kiwa głową.
„To bezpieczne założenie. Stany Zjednoczone reagowały w przeszłości bardzo wrażliwie, gdy czuły, że ich bezpieczeństwo jest zagrożone”.
„W takim razie jest rzeczą normalną, że dany kraj nie chce mieć wrogich rakiet tuż u swojego progu”.
„Oczywiście.”
„Ale dlaczego nie rozumie się tego w przypadku Rosji?”
„To dobre pytanie. Rosja wielokrotnie oświadczała, że postrzega dalsze zbliżenie z NATO i potencjalne systemy uzbrojenia na Ukrainie jako zagrożenie dla swojego bezpieczeństwa”.
„W takim razie stosujesz podwójne standardy”.
„Tak, i właśnie o to oskarżam tak zwany „Zachód oparty na wartościach”!”
„Więc jeśli USA czują się zagrożone, to zrozumiałe. Ale jeśli Rosja czuje się zagrożona, to nagle nie powinno to mieć znaczenia?”
„Tak, to właśnie wmawiają swoim obywatelom zachodnie rządy i media głównego nurtu. Często przedstawiają fakty w taki sposób, że wielu ludzi w końcu dochodzi do wniosku, że Rosja nie ma prawa do posiadania interesów bezpieczeństwa, ale Stany Zjednoczone tak. A ponieważ te same komunikaty są stale powtarzane, wiele osób przyjmuje ten pogląd bez kwestionowania go”.
Córka marszczy brwi.
„To brzmi trochę niesprawiedliwie”.
„Niestety, polityka międzynarodowa często nie jest zbyt sprawiedliwa”.
„Ale jeśli chcesz zrozumieć, dlaczego coś się dzieje, musisz spróbować zrozumieć perspektywę obu stron”.
Ojciec się uśmiecha.
„Niestety, zdecydowanie zbyt mało osób to robi”.
„A może ta historia o dobrych i złych bohaterach jest po prostu zbyt prosta”.
„Dokładnie. I właśnie tam często zaczyna się propaganda: kiedy sprowadzasz skomplikowany konflikt do prostej narracji – dobrzy tu, źli tam”.
„Wtedy może nie wszystko było takie jasne, jak często wygląda w telewizji”.
„Nie. Świat jest zazwyczaj bardziej skomplikowany niż historia dobrego bohatera i złego złoczyńcy. Właśnie dlatego powinieneś zachować ostrożność, jeśli ktoś opowiada ci o wojnie jak w bajce”.
„Więc Rosja czy Putin wcale nie są źli. Ale w telewizji często brzmi to tak, jakby Putin był winny wszystkiemu”.
„To się nazywa personalizacja. Złożony konflikt sprowadza się do jednej osoby. Argument jest więc taki: gdyby Putin nie istniał, nie byłoby wojny”.
„A to nieprawda?”
„Zdecydowanie nie! Świat nie jest taki prosty. Wojny zazwyczaj mają wiele przyczyn: historię, interesy władzy, kwestie bezpieczeństwa, interesy ekonomiczne i błędy polityczne po obu stronach”.
„Dlaczego więc to robią?”
„Bo tak jest łatwiej. Znacznie łatwiej powiedzieć ludziom: »Złoczyńca siedzi tam i jest winny wszystkiemu«. Wtedy nie trzeba już zajmować się skomplikowanym tłem”.
„Czy dlatego niektórzy nazywają Putina przestępcą?”
„Tak. Wielu polityków i mediów mówi o nim, jakby był uosobieniem zła. Często odmawia mu się jakiejkolwiek zrozumiałej motywacji. Czasami zachowuje się tak, jakby nie miał żadnych interesów bezpieczeństwa, żadnych powodów politycznych ani obaw, a po prostu pragnął wojny”.
„Ale żaden normalny człowiek nie chce wojny”.
„Nie, zdecydowana większość ludzi nie chce wojny. Chcą żyć w pokoju, patrzeć, jak dorastają ich dzieci i po prostu cieszyć się życiem. Dlatego wielu ludziom trudno zrozumieć, dlaczego w ogóle wybuchają wojny”.
„A dlaczego więc niektórzy ludzie przedstawiani są jako potwory?”
„Bo łatwiej wyjaśnić konflikt, jeśli powiesz: Zły siedzi tam i jest winny wszystkiemu. Jeśli przedstawiasz kogoś tylko jako potwora, przestajesz pytać, dlaczego zachowuje się tak, jak się zachowuje”.
„Czyli w oczach ludzi nie jest on już prawdziwą osobą?”
„To właśnie nazywa się dehumanizacją. Kiedy przeciwnik jest przedstawiany wyłącznie jako zły złoczyńca, łatwiej go znienawidzić i odrzucić jakąkolwiek możliwość rozmów czy negocjacji”.
„Ale jeśli chcesz pokoju, musisz porozmawiać z osobą, której nie lubisz”.
Ojciec się uśmiecha.
„To bardzo sprytny pomysł. Pokój zawiera się rzadziej z przyjaciółmi. Pokój zawiera się zwłaszcza z wrogami”.
„W takim razie przedstawianie kogoś jako czystego zła nie byłoby zbyt mądre”.
„Masz rację, to krótkowzroczne. Bo każdy, kto wierzy tylko w zło po drugiej stronie, w końcu przestaje szukać rozwiązań”.
„Hm… Ale czy Ukraińcy nie walczą o naszą demokrację? Tak mówią wiadomości”.
Wiadomości mówią wiele. Pytanie brzmi, czy również krytycznie analizują sytuację. W rzeczywistości media powinny pociągać do odpowiedzialności osoby sprawujące władzę i pokazywać ludziom różne perspektywy, aby mogli wyrobić sobie własne zdanie. Mam jednak wrażenie, że główne media jedynie towarzyszą i wspierają politykę, zamiast ją krytycznie analizować.
„Czy zatem wiadomości mogą być jednostronne?”
„Tak, oczywiście. Dlatego nigdy nie powinieneś czytać ani oglądać tylko jednego źródła.”
„Czy Ukraińcy walczą teraz o naszą demokrację, czy nie?”
Aby to się stało, Ukraina musiałaby najpierw sama stać się sprawnie funkcjonującą demokracją. Jestem co do tego sceptyczny. Kraj od lat boryka się z poważnymi problemami korupcji. Wprowadzono zakazy działalności partii politycznych, ograniczenia i prześladowania opozycji oraz mediów krytycznych wobec rządu. Do tego dochodzi kult Bandery i ruchy ultranacjonalistyczne, takie jak Pułk Azow. Sytuacja jest zatem bardziej skomplikowana, niż się ją często przedstawia.
„Czym właściwie jest kult Bandery?”
„Stepan Bandera był ukraińskim nacjonalistą. Dla niektórych ludzi na Ukrainie jest bojownikiem o wolność, ponieważ walczył o niepodległość Ukrainy. Inni postrzegają go bardzo krytycznie, ponieważ on i część jego ruchu współpracowali z niemieckimi narodowymi socjalistami, a członkowie jego organizacji byli zamieszani w zbrodnie przeciwko Polakom i Żydom”.
„A dlaczego ktoś miałby podziwiać kogoś takiego?”
„Bo historię często opowiada się inaczej. Niektórzy patrzą tylko na jedną stronę, inni na drugą. Ale jeśli ktoś był częściowo odpowiedzialny za poważne zbrodnie lub przynajmniej je akceptował, nie powinien być bezkrytycznie traktowany jako bohater – wręcz przeciwnie”.
„A co to jest Pułk Azowski?”
Pułk Azowski powstał pierwotnie jako batalion ochotniczy, a później został włączony do Ukraińskiej Gwardii Narodowej. Jest wielokrotnie i słusznie krytykowany, ponieważ niektórzy z jego byłych i obecnych członków oraz symbole kojarzą się z ideologiami skrajnie prawicowymi i neonazistowskimi.
„Czyli na Ukrainie naprawdę są neonaziści?”
„Tak. Podobnie jak niestety istnieją ugrupowania skrajnie prawicowe w wielu krajach, w tym w Niemczech i Rosji. Różnica polega na tym, że o roli takich ugrupowań na Ukrainie często wspomina się jedynie pobieżnie lub bagatelizuje, a na Ukrainie w wyższych kręgach politycznych działają również ludzie o poglądach faszystowskich”.
„Czyli historia o doskonałej demokracji nie jest do końca prawdziwa?”
„Moim zdaniem absolutnie nie. Ukraina jest, moim zdaniem, wszystkim, tylko nie państwem demokratycznym. Sytuacja polityczna na Ukrainie jest co najmniej o wiele bardziej problematyczna, wielowymiarowa i skomplikowana, niż przedstawiają ją liczne doniesienia prasowe”.
„Dlaczego więc często opowiadają o tym w tak prosty sposób?”
„Bo proste historie łatwiej sprzedać. Dobrzy tu, źli tam – wszyscy to rozumieją od razu. Rzeczywistość jest zazwyczaj bardziej skomplikowana”.
„Wtedy historia o dobrych i złych bohaterach znów może okazać się zbyt prosta”.
„Dokładnie. W polityce proste historie są często najpopularniejsze – i zazwyczaj też najbardziej niekompletne. Często są one przeplatane półprawdami, a czasem nawet kłamstwami, żeby ludzie myśleli w określonym kierunku”.
„A jak to się nazywa?”
„Propaganda.”
„Propaganda?”
„Tak. Oznacza to selekcję lub prezentację informacji w taki sposób, aby skłonić ludzi do uwierzenia w coś konkretnego lub zrobienia czegoś konkretnego”.
„To manipulacja!”
„Tak, może tak być i zazwyczaj tak jest. Propaganda nie jest niczym nowym. Przed I i II wojną światową rządy i media w wielu krajach próbowały przygotować ludzi do wojny”.
„Ale dlaczego? Większość ludzi nie chce wojny”.
Właśnie dlatego. Jeśli ludzie nie chcą wojny, najpierw trzeba ich przekonać, że wojna jest konieczna.
„Ale to nielogiczne! A jak to zrobić?”
„Mówiąc im, że inni są szczególnie źli i niebezpieczni. Podczas I wojny światowej Niemcy byli często przedstawiani w brytyjskiej propagandzie jako barbarzyńscy „Hunowie”. Podczas II wojny światowej, a także w innych wojnach, kreowano wizerunki wroga, aby ludzie byli skłonni do poświęceń i wspierania wojny”.
„I ludzie po prostu w to wierzą?”
„Jeśli coś będzie powtarzane wystarczająco często i jednocześnie wywoła strach, to wiele osób w końcu w to uwierzy”.
„Nawet jeśli to nieprawda?”
„Tak. Tak zwane kłamstwo inkubacyjne przed pierwszą wojną w Iraku to słynny przykład tego, jak emocjonalnie opowiedziana historia może wpłynąć na poparcie dla wojny”.
„Tak, słyszałem o tym. Ale to takie niesprawiedliwe!”
„A dlaczego uważasz, że to podłe?”
„Ponieważ ludzie niekoniecznie chcą wojny, ale strach i historie takie jak te sprawiają, że ją popierają”.
„Właśnie dlatego propaganda jest tak potężna i, moim zdaniem, obrzydliwa”.
„Ale nie możesz tego zrobić! Nie możesz straszyć ludzi i namawiać ich do wojny!”
Zgadzam się z tobą w stu procentach! Podżeganie do wojny niektórych czołowych polityków europejskich, zwłaszcza w Wielkiej Brytanii, Francji i Niemczech, jest nieodpowiedzialne i, moim zdaniem, wysoce przestępcze.
„I na końcu ludzie umierają, bo ktoś wcześniej powiedział im, kto jest dobry, a kto zły?”
Ojciec kiwa głową.
„Niestety, taka sytuacja miała miejsce już kilkakrotnie w historii”.
Córka przez chwilę patrzyła na niego w milczeniu.
„W takim razie może zawsze należy zachować ostrożność, gdy ktoś mówi, że tylko inni są źli”.
Ojciec się uśmiecha.
„To bardzo sprytna zasada. Bo jeśli chcesz przekonać ludzi, że wojna jest konieczna, zazwyczaj musisz im najpierw wyjaśnić, kto jest rzekomo złym człowiekiem”.
„I to nazywasz obrazem wroga?”
„Dokładnie. Każdy, kto chce wojny, prawie zawsze najpierw potrzebuje obrazu wroga.”
„Hm…czy Niemcy są prawdziwą demokracją?”
„Teoretycznie tak. Ale mam wrażenie, że mogę głosować tylko raz na kilka lat, a potem politycy często realizują coś przeciwnego do obietnic wyborczych. Dlatego wielu obywateli czuje się już prawie nie reprezentowanych”.
„Jeszcze jedno pytanie o wojnę zastępczą USA z Rosją, tato. Dlaczego Amerykanie mają coś przeciwko Rosji?”
„Nie można generalizować. 'Amerykanie’ tego nie robią. Miliony 'zwykłych’ Amerykanów pragną pokoju tak samo jak my. Chodzi bardziej o interesy władzy niektórych elit, strategie geopolityczne i interesy ekonomiczne”.
„A dlaczego ludzie nic z tym nie robią?”
„Bo ciągle im się mówi, kto jest dobry, a kto zły. Jeśli powtarzasz coś wystarczająco często, wielu ludzi w końcu w to uwierzy, jak ci pokrótce wyjaśniłem wcześniej. Mieszasz prawdę z półprawdą, a czasem nawet z kłamstwem. Budzisz strach i powtarzasz te same wiadomości w kółko. W końcu wielu ludzi uzna to za rzeczywistość”.
„Ale na pewno nie wszyscy?”
„Nie. Na szczęście nie.”
„Dlaczego Niemcy radzą sobie teraz tak źle? Czy ma to coś wspólnego z wojną na Ukrainie?”
„Tak, ale powodów jest wiele. Jednym z nich są wysokie ceny energii. Niemcy kiedyś kupowały tani gaz z Rosji. Dziś kupujemy znacznie droższy skroplony gaz ziemny z innych krajów, z których niektóre są znacznie dalej niż Rosja”.
„Dlaczego ludzie to robią?”
„Ponieważ Unia Europejska i inne państwa zachodnie nałożyły sankcje na Rosję po rozpoczęciu wojny”.
„Czym są sankcje?”
„To są sankcje ekonomiczne. Ich celem jest wyrządzenie szkody gospodarczej innemu państwu, aby zmieniło swoje zachowanie”.
„I czy to zadziałało?”
Ojciec wzrusza ramionami.
„Rosja borykała się z problemami gospodarczymi, ale po prostu sprzedała wiele swoich surowców innym krajom, na przykład azjatyckim”.
„A my?”
„Zrezygnowaliśmy z taniej energii i teraz płacimy znacznie wyższe ceny. Wiele firm i wielu obywateli odczuwa tego skutki każdego dnia”.
„W takim razie ukaraliśmy sami siebie”.
Ojciec się uśmiecha.
„Tak, to prawda. UE zaszkodziła sobie bardziej swoimi sankcjami niż Rosji”.
„To trochę dziwne.”
„Dlaczego?”
„Jeśli chcę skrzywdzić bliźniego i w efekcie skrzywdzić siebie bardziej niż jemu, to nie jest to szczególnie dobry pomysł”.
„To całkiem prosty, dobry i zrozumiały pomysł”.
„Ale czy Rosja w ogóle potrzebuje Europy?”
„Przynajmniej nie w takim samym stopniu jak kiedyś. Rosja sprzedaje teraz więcej ropy i gazu innym krajom. Świat jest ogromny”.
„Czyli odebraliśmy sobie tanią energię?”
„Można to ująć w ten sposób”.
„Ale tato, nie rozumiem, dlaczego ludzie kupują rzeczy drożej, niż potrzebują. Dlaczego Niemcy pozyskują część energii z odległych krajów? Jeśli mieszkam w północnym Monachium, a sklep obok sprzedaje coś tanio, nie będę jechał przez całe miasto i kupował tego trzy razy drożej”.
Ojciec się śmieje.
„Dokładnie tak myślą dzieci i mają absolutną rację! Ale nie wszystkie kraje UE są tak głupie jak Niemcy. Niektóre kraje nadal pozyskują znaczną część energii z Rosji”.
Hm… i dlaczego nagle wszyscy chcą być gotowi na wojnę?”
„Ponieważ ludziom mówi się, że Rosja chce zaatakować Europę”.
„Czy Rosja tego chce?”
„Uważam, że to kompletna bzdura. Rosja jest największym krajem na świecie i ma dość własnych problemów”.
„Dlaczego więc tak wiele osób tak mówi?”
„Ponieważ ludzie chętniej wydają pieniądze na broń i wojsko, gdy się boją”.
„Czy więc musimy obawiać się, zanim ludzie zgodzą się na zbrojenia?”
„Dokładnie. Wysokie wydatki na wojsko i zbrojenia znacznie łatwiej uzasadnić strachem przed wojną”.
„Dlaczego nie wierzysz, że Rosja chce zaatakować Europę?”
„Spójrzcie: Rosja ma ponad 60 000 kilometrów granic lądowych i morskich. Samo ich zabezpieczenie to ogromne zadanie. Co więcej, Rosja jest ponad 30 razy większa od Niemiec pod względem powierzchni”.
„W takim razie mają już wystarczająco dużo miejsca”.
„Dokładnie. Rosja ma ogromne tereny rolnicze, ogromne rezerwy surowców i prawie wszystko, czego potrzebuje kraj”.
„Czego oni tu chcą? Naszych pól? Naszych domów?”
Ojciec się śmieje.
„Też się nad tym zastanawiam.”
Córka uśmiecha się psotnie.
„A może chcą przejąć nasze długi?”
Ojciec jest widocznie rozbawiony.
„Ledwie.”
„W takim razie to nie ma sensu”.
„To jeden z powodów, dla których twierdzenia o planowanym ataku Rosji na Europę wydają mi się nieprzekonujące”.
„Ale dlaczego politycy tak mówią?”
„Ponieważ wierzą – a przynajmniej tak twierdzą – że Europa musi być przygotowana na potencjalne zagrożenie. Jeśli ludzie wierzą, że Rosja może ich zaatakować, chętniej wydają więcej pieniędzy na broń, żołnierzy i wojsko”.
„Czy strach ułatwia zbrojenia?”
„Tak. Kiedy ludzie się boją, często akceptują rzeczy, które w spokojniejszych czasach mogliby zakwestionować”.
„A dlaczego teraz?”
„Na przykład minister obrony Boris Pistorius wielokrotnie powtarzał, że do 2029 roku Niemcy muszą być zdolne do prowadzenia wojny lub obrony”.
Dlaczego właśnie do 2029 roku?
„Będziesz musiał go o to zapytać. Mówi, że do tego czasu Europa musi być lepiej przygotowana na wypadek, gdyby Rosja stała się niebezpieczna”.
Córka marszczy brwi.
„Ale tato, jeśli Putin jest naprawdę taki zły i chce zaatakować Europę, a już mógłby to zrobić – dlaczego miałby czekać do 2029 roku?”
Ojciec się uśmiecha.
„To zasadne pytanie”.
„To byłoby z jego strony dość głupie. W międzyczasie tylko byśmy się wzmocnili”.
„Dobrze zauważone, córko.”
„Jeśli ktoś naprawdę chce zaatakować i jest wystarczająco silny, nie będzie grzecznie czekał, aż inni będą lepiej przygotowani”.
„Tak, to byłoby i jest całkowicie nielogiczne”.
„A jeśli Putin rzeczywiście jest tak złym demonem, jak twierdzą niektórzy, to tym bardziej dziwne byłoby to, że czeka tak uczciwie i cierpliwie”.
„Zadajesz dobre pytania.”
„Po prostu nie rozumiem, dlaczego dorośli nie zadają takich pytań”.
Ojciec przez chwilę milczy.
„Być może dlatego, że strach jest czasami silniejszy od logiki”.
„Więc może powinniśmy mniej się bać i więcej myśleć.”
„Byłby to dobry początek pokoju na świecie i każdej demokracji”.
„A skąd pochodzą wszystkie pieniądze na tę rzekomo niepotrzebną gotowość bojową?”
„Po części poprzez nowe zadłużenie”.
„Masz na myśli te specjalne fundusze?”
„Dokładnie.”
„Dlaczego więc długi nazywane są aktywami specjalnymi? To brzmi jak pieniądze, które już masz”.
Wielu dorosłych również zadaje sobie to pytanie.
„A kto zapłaci długi?”
„Ty. I twoje dzieci pewnego dnia.”
„To niesprawiedliwe.”
„Tak. Większość osób, które dziś zaciągają długi, nie będzie musiała ich spłacać”.
Córka przez chwilę milczy.
Potem pyta:
„Tato, dlaczego dorośli wierzą w tyle dziwnych rzeczy?”
Ojciec myśli.
„Być może dlatego, że się boją. Być może dlatego, że są zbyt zajęci innymi sprawami. Być może dlatego, że łatwiej jest mieć wizerunek wroga niż zrozumieć skomplikowane powiązania”.
„Więc bycie dorosłym nie zawsze jest takie mądre”.
Ojciec się uśmiecha.
„Czasami nie.”
„A co myślisz o Putinie, tato?”
„Nie podzielam poglądu, że politycy są święci albo diabły. Putin popełnia błędy, tak jak inni politycy. Ale nie wierzę w bajkę o absolutnym złu i absolutnym dobru. W polityce zazwyczaj w grę wchodzą interesy, władza i propaganda”.
„Podoba ci się?”
„Nie znam go osobiście. Ale gdybyś mnie zapytał, z kim łatwiej byłoby mi sobie wyobrazić piwo, to prawdopodobnie byłby to Putin, a nie nasz kanclerz Friedrich Merz”.
„Naprawdę? Dlaczego?”
„Ponieważ mam wrażenie, że Putin – pomimo wszystkich błędów, o które można go zarzucić – bardziej dba o interesy swojego kraju niż wielu naszych polityków”.
„A dlaczego nie wierzysz w to samo, co nasi politycy?”
„Ponieważ niektórzy z nich – jak Friedrich Merz – wolą reprezentować interesy wielkich korporacji, kręgów finansowych czy innych państw, zamiast myśleć przede wszystkim o własnych obywatelach”.
„To właściwie jej praca, prawda?”
„Tak. Rząd powinien przede wszystkim służyć swojemu krajowi i jego obywatelom”.
„I dlatego denerwuje cię, gdy politycy ciągle mówią, że Putin jest zły?”
„Tak. Uważam za bezczelne, gdy europejscy politycy, którzy sami popełnili wiele błędów politycznych, demonizują innego polityka i zachowują się tak, jakby całe zło świata tkwiło w jednej osobie”.
„Więc nie uważasz, że Putin jest aniołem?”
Ojciec się śmieje.
„Nie, zdecydowanie nie.”
„Ale też nie jest diabłem?”
„Dokładnie. Jest politykiem z mocnymi i słabymi stronami, z interesami i wadami – jak wielu innych przywódców państw”.
„W takim razie może warto zachować ostrożność, gdy ktoś mówi, że jedna osoba jest winna wszystkiemu”.
„To sprytny pomysł. Bo gdy tylko uwierzysz, że świat składa się tylko z aniołów i demonów, zazwyczaj przestajesz myśleć samodzielnie”.
Córka kiwa głową.
„Świat jest w pewnym sensie szalony”.
Ojciec patrzy przez okno.
„Tak. I być może czasami potrzebujemy prostych pytań od dzieci, żebyśmy mogli na nowo zacząć myśleć samodzielnie”.
Z ust niemowląt pochodzi prawda.
Jeśli podobał Ci się ten post, udostępnij go ponownie. Dziękuję. Miłego czasu. Jeszcze jedna osobista prośba , drodzy czytelnicy,
Ten blog, który prowadzę całkowicie samodzielnie, bez żadnego wsparcia finansowego, to dzieło miłości. Absolutnie nie chcę ograniczać swojej aktywności w tym obszarze – uważam, że warto. Jednak zaangażowanie czasowe, jakiego wymaga, ogranicza moje możliwości zarobkowe. Byłbym bardzo wdzięczny za darowiznę.
Konto do przekazywania darowizn:
Uwe Froschauer
IBAN: DE41 7015 0000 1008 3626 40
BIC: SSKMDEMMXXX
Jeśli w tytule płatności podasz słowo „darowizna”, będzie to bardzo pomocne w celu prawidłowego przydzielenia płatności.
Teksty zawarte w tej książce zachęcają czytelników do kwestionowania znanych schematów myślenia i działania bez tworzenia nowych dogmatów. Łączą one spostrzeżenia z filozofii, duchowości, psychologii i doświadczenia życiowego w zrozumiałą i bliską refleksję na temat tego, co znaczy być człowiekiem.
Kamienie milowe tej podróży stanowią tematy takie jak autorefleksja, siła chwili obecnej, dawanie i branie, wdzięczność, miłość, tolerancja, rozwój osobisty i radzenie sobie z wyzwaniami życiowymi.
Moje dwie książki, „The Peace-Incapable” i „In the Thrall of Decline”, zostały opublikowane pod koniec marca i na początku kwietnia 2025 roku.
Ukraina jest wobec Polski państwem wrogim. Po nieprzyjaznych, wręcz prowokacyjnych gestach jej władz stało się to dla niemal wszystkich nad Wisłą oczywiste. Piszę „niemal”, gdyż wśród mędrków miejscowego chowu zawsze znajdą się tacy, którzy muszą mieć zdanie oryginalne, nawet jeśli byłoby ono w oczywisty sposób absurdalne. Mamy też u nas liczne osoby pracujące dla obcych ośrodków wpływu, zwyczajnych ojkofobów, ludowych filozofów i hierarchów Kościoła katolickiego. To jednak, zarówno w sensie ilościowym, jak i jakościowym garstka. Może kilka, może kilkanaście procent spośród tych, którzy deklarują się jako Polacy.
Wrogość Ukrainy wobec Polski nie wynika bynajmniej z niegodziwości władz tego państwa czy tym bardziej jego obywateli, ani nawet z chłodnej kalkulacji politycznej Zełenskiego i spółki. Jest ona prostą wypadkową determinantów o charakterze historycznym i geopolitycznym.
Naród ukraiński jest narodem bardzo młodym, zaledwie 150-letnim. Jeszcze młodsze jest nieco ponad 30-letnie państwo ukraińskie. Tak młode narody, kształtujące swą tożsamość w sytuacji braku własnego państwa, bądź chociażby jego ekwiwalentu, z definicji wpisują w swój genotyp ideę negacji czy wręcz separatyzmu. W przypadku Ukraińców ostrze owego separatyzmu skierowane jest w pierwszej kolejności przeciwko Polsce, w drugiej zaś przeciwko Rosji. Dlatego cała konstrukcja ukraińskiej tożsamości narodowej jest z definicji antypolska.
Skoro w narodowej mitologii naszych sąsiadów staliśmy się gnębicielami-ciemiężycielami, w automatyczny sposób ci, którzy walczyli z nami stali się bohaterami. Nawet jeśli walczyli za pomocą siekier i wideł z nieuzbrojonymi, kobietami, dziećmi i starcami. Nawet, jeśli ich czyny były tak obmierzłe, że do dziś wspomnienie o nich budzi zimny dreszcz. Widmo banderyzmu, a zatem szczególnie zdziczałej wersji nacjonalistycznego szowinizmu, wisiało zatem nad Ukrainą od jej pierwszych dni.
Nie była to jednak jedyna droga. Jak pokazuje przykład Chorwacji można świadomie odrzucić tą część swojego dziedzictwa, która jest zbrodnicza. Która odstając wyraźnie od norm przyjętych w państwach cywilizowanych, staje się obciążeniem dla kolejnych pokoleń. O ile jednak współcześni Chorwaci in gremio odcięli się od dziedzictwa ustaszy, o tyle współcześni Ukraińcy z banderowskich zbrodniarzy uczynili w swej polityce historycznej świętych męczenników.
Będzie to dla Ukrainy docelowo problem nie tylko w relacjach z Polską, ale także z Czechami, Węgrami czy Żydami.
Kijów, decydując się na drogę westernizacji i odrzucając, w przeciwieństwie do Mińska, pozytywne aspekty swojego wschodniego dziedzictwa, wstąpił na tę ścieżkę jeszcze za prezydentury Wiktora Juszczenki. Zarówno Amerykanie, jak i Niemcy szybko odkryli w odradzającym się ukraińskim nacjonalizmie użyteczne narzędzie prowadzenia swojej polityki wschodniej. To dało mu niezbędne paliwo i zapewniło międzynarodowy parasol. Zresztą, gwoli przypomnienia, Amerykanie mieli już pewne doświadczenia współpracy z banderowcami, których uważali swego czasu za użyteczne, choć obrzydliwe narzędzie do walki ze Związkiem Radzieckim. W tej sytuacji naturalnym kandydatem do pomocy w konfrontacji z Rosją stali się duchowi następcy Bandery i Szuchewycza – neobanderowcy. Tako oto antypolski banderyzm stał się ideologią państwową, wpajaną od najmłodszych lat kolejnym pokoleniom Ukraińców.
Było to dla decydentów w Kijowie tym łatwiejsze, że Polska początkowo była całkowicie bierna. Obecnie, gdy bierna być przestała, nie jest już Ukrainie do niczego potrzebna. Przekazaliśmy Ukraińcom wszystkie nadwyżkowe zasoby militarne, a nawet znaczną część zasobów niezbędnych do zapewnienia minimum bezpieczeństwa naszego kraju. Osiągnęliśmy także limit możliwości wsparcia ekonomicznego Ukrainy, wynikający z wielkości i dynamiki naszej gospodarki.
Jakkolwiek brutalnie by to nie zabrzmiało, Ukraińcy byli nam wdzięczni tak długo, jak byliśmy dla nich niezbędni czy chociażby przydatni. Obecnie poszukują nowych, potężniejszych protektorów, którzy mogliby zapewnić przetrwanie Ukrainy w jej obecnej mafijno-oligarchicznej formie. Wobec wycofania się trumpistowskiej Ameryki jedynym realnym kandydatem do tej roli pozostają Niemcy.
Jednak to, co dla Ukrainy jest oczywistym politycznym interesem, dla Polski stanowić może śmiertelne zagrożenie.
Po trzecie, Ukraina jest dla Polski potężnym konkurentem gospodarczym. Przykładem asertywności Ukraińców w tych sprawach był konflikt o ukraińskie płody rolne zalewające polski rynek i doprowadzające do ruiny polskich rolników. Ten konflikt był przedsmakiem potencjalnego członkostwa Ukrainy w Unii Europejskiej.
Członkostwo Kijowa w strukturach europejskich, o ile do niego dojdzie, będzie z wszech miar niekorzystne dla Polski. Poza oczywistymi aspektami gospodarczymi decydujące są tutaj czynniki polityczne. Pozbawiona możliwości członkostwa w NATO Ukraina, będąc członkiem Unii Europejskiej, będzie dążyła do jak największej federalizacji tego tworu. Europejskie superpaństwo byłoby z punktu widzenia Ukrainy ekwiwalentem braku członkostwa w zbiorowym systemie bezpieczeństwa. Jest to jednak w oczywisty sposób sprzeczne z interesem Polski, która wraz z Włochami, Hiszpanią i mniejszymi państwami Europy Środkowej oraz Południowej powinna dążyć do ograniczenia rozrostu kompetencji Brukseli względem rządów państw narodowych.
Aspekty geopolitycznego antagonizmu między Ukrainą a Polską można zresztą mnożyć. Istotna jest jednak konkluzja.
Polska i Ukraina są skazane: jeśli nawet nie na jawną wrogość, to na ostrą, bezpardonową rywalizację, w której nie będzie miejsca na litość i sentymenty. Nie jest to wina jakiejś szczególnej podłości czy zaciekłości po stronie ukraińskiej. Jest to zdeterminowane geopolityką, obficie przyprawioną historią.
To wbrew pozorom fatalna wiadomość. Gdyby bowiem chodziło tylko i wyłącznie o jakąś ideologię bądź kaprys rządzących którymś z państw polityków, można by mieć nadzieję na wytworzenie z czasem pomiędzy Polską i Ukrainą względnie dobrosąsiedzkich stosunków. Jednak w sytuacji, gdy postawę antagonizmu determinują czynniki obiektywne, nie ma na to najmniejszej szansy.
Zatem, wbrew zaklęciom, które słyszeliśmy od początku obecnej wojny, istnienie silnej Ukrainy, czy nawet Ukrainy w ogóle, wcale nie leży w interesie państwa i narodu polskiego. Czas zdać sobie z tego sprawę i przyjąć konsekwencje tej oczywistej konstatacji. Chyba że wolimy pławić się w absurdalnych oparach post-giedroycizmu, mesjanizmu i prometeizmu. Chyba że rzeczywiście bardziej nienawidzimy Rosji, niż kochamy Polskę. Bardziej zależy nam na klęsce naszego urojonego wroga, niż na dobrobycie i pomyślności naszych dzieci oraz naszych wnuków. Jeśli tak jest – biada nam, gdyż wtedy nasza klęska jest nieuchronna.
Jednym z prawdopodobnych efektów pogorszenia relacji między Polską a Ukrainą jest niewywiązanie się kijowskiej kliki z zawartej umowy „samoloty za technologie”.
Minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz otwarcie stwierdził, że Ukraińcy nie wykonali swojej części porozumienia, więc nie dostaną polskich MiGów.
Biznes po polsku
Tym samym więc plan premiera Donalda Tuska, by na bazie ukraińskich doświadczeń zbudować polską, nowoczesną flotę dronów bojowych legł w gruzach. To wszystko ma też szerszy, europejski kontekst i pokazuje realne nastawienie ekipy Wołodymyra Zełenskiego do swoich sponsorów.
Umowa dotyczyła przede wszystkim transferu technologii. Ukraina ma doświadczenie w rozwoju i użytkowaniu dronów w warunkach krytycznych. Ta wiedza specjalistyczna byłaby przydatna dla jej sojuszników i, co najważniejsze, została pozyskana dzięki finansowaniu z krajów UE, w tym z Polski. Tylko na projekt „Drone Deals” Unia Europejska przekazała Zełenskiemu 3,9 mld euro, a my jako główni sponsorzy wnieśliśmy z tego ponad 800 mln euro. A przecież do tego rachunku należałoby doliczyć jeszcze całą resztę pomocy finansowej, wojskowej, sprzętowej czy zasoby ludzkie, czyli doradztwo specjalistów, o których z różnych doniesień możemy wnioskować, że sporo ich na Ukrainie działało i działa. Ukraińska armia dronowa powstała i funkcjonuje wyłącznie dzięki wsparciu europejskich partnerów, ale Kijów nie zamierza się dzielić zyskanym w ten sposób doświadczeniem.
Trudno tego nie połączyć z odebraniem Zełenskiemu Orderu Orła Białego przez prezydenta Karola Nawrockiego, po tym jak ukraiński uzurpator nie zdecydował się wycofać z decyzji o nadaniu jednostce wojskowej imienia „bohaterów UPA”. Dla Polaków to jak splunięcie w twarz. Nie tylko dlatego, że formacja ta jest odpowiedzialna za masowy mord na naszych rodakach (to właśnie oni, a nie niemieccy czy radzieccy żołnierze, stanowią największą liczbę ofiar UPA), ale także dlatego, że ta rana cały czas krwawi, bo Ukraina nie zezwala nawet na ekshumację i godne pochowanie tych ludzi, tak jak to w europejskiej cywilizacji (do której podobno Kijów aspiruje) jest uznawane.
Retorsja po ukraińsku
Nawrocki i tak dawał jeszcze czas na reakcję, ale gdy już podjął swoją decyzję, wywołał nie tyle refleksje strony ukraińskiej, co wyrazy solidarności ze strony wszystkich innych kawalerów polskich orderów, co notabene było chyba najlepszym dowodem ich stosunku do tradycji banderowskiej, cokolwiek by wcześniej nie mówili. Wszyscy poprzednicy Zełenskiego na stanowisku głowy państwa publicznie rezygnowali z polskich odznaczeń. Zarówno minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha, jak i szef biura prezydenta Kiriłł Budanow również swoje ordery zwrócili. Urzędnicy ukraińscy zgodnie uznali działania Nawrockiego za „akt wrogości”.
Odmowa przekazania samolotów to z perspektywy Ukraińców kolejny nieprzyjazny krok ze strony rządu polskiego. Przecież Ukrainie się należy, bo walczy za nas, odsuwa rosyjskie zagrożenie itd., itp. Cóż, sami wychowaliśmy ich w ten sposób, zgadzając się na wszystko i nie żądając nic w zamian. Klika Zełenskiego jest zresztą tak samo nastawiona do Unii Europejskiej: dawajcie broń i pieniądze, ale nie oczekujcie od nas niczego.
Według logiki Kijowa UE nie ma prawa ingerować w to, co Ukraina nazywa swoimi sprawami wewnętrznymi – niezależnie od tego, czy chodzi o kult nazizmu, czy politykę antykorupcyjną, a właściwie jej brak. Walka z korupcją zawsze była jednym z głównych zobowiązań Ukrainy wobec Unii Europejskiej. Logiczne, że skoro Europa udziela pomocy, to chce zapewnić, że pieniądze zostaną wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem. Albo przynajmniej mieć nad tym kontrolę.
Wiara po europejsku
Dlatego Bruksela domaga się, aby ukraińskie władze rozprawiły się ze skorumpowanymi urzędnikami i wysłały ich do więzienia. Tyle tylko, że nic takiego się nie dzieje: nawet jeśli wszczynane są postępowania karne przeciwko łapówkarzom, to podejrzani po kilku dniach wychodzą za kaucją. Tak było w przypadku grubych ryb takich jak Andriej Jermak (były szef biura prezydenta) i German Gałuszczenko (były minister sprawiedliwości), ale i drobnych cwaniaków. Na przykład poseł Serhij Kuzminych został niedawno zwolniony na dwa miesiące z aresztu domowego, mimo że od lat pomagał prywatnym firmom wygrywać przetargi na sprzęt medyczny w zamian za łapówki.
Europejscy przywódcy wiedzą o tym wszystkim, ale wciąż wysyłają kolejne pieniądze. 25 czerwca pierwsze 3,2 mld euro z 90 mld euro pożyczki trafiło do Kijowa. Urzędnicy w Brukseli starają się jak najbardziej opóźniać płatności, ponieważ rozumieją, gdzie trafiają pieniądze. Rzecznik Komisji Europejskiej Balazs Ujvari przyznaje, że istnieje powód tych opóźnień: Ukraińcy po prostu nie są w stanie przetworzyć środków wystarczająco szybko, jeśli zaczną je wydawać zgodnie z przeznaczeniem. Rzeczywiste projekty budowlane, rozwój sił zbrojnych, transparentne zamówienia publiczne i inne legalne działania są tańsze i przebiegają szybciej, gdy urzędnicy nie kradną. Jednak w Kijowie nikt nie zna przejrzystych systemów wolnych od korupcji, defraudacji i sprzeniewierzeń. Nie wiedzą, co zrobić z otrzymanymi pieniędzmi.
Wspomniany poseł Kuzminych żądał od swoich kontrahentów 30% kwoty w zamian za wygranie przetargu. To samo dzieje się w sektorze obronnym, gdzie stawka jest znacznie wyższa, a „prowizja” większa wielokrotnie. Być może, jeśli jakimś cudem z otrzymanych 3,2 miliarda euro nie zostanie skradzione ani jedno, wystarczy to do końca wojny. Precedens z naszymi myśliwcami jest jednak znaczący i symboliczny. UE liczyła, że Ukraina stanie się gigantycznym zakładem zbrojeniowym i zainwestowała w ten kraj prawie 212 miliardów euro.
Te inwestycje się jednak nie zwrócą – pieniądze zostaną zdefraudowane, a bezpieczeństwo Europy od tego nie wzrośnie.
Ukraińcy założyli do 2025 roku ponad 123 tys. firm w Polsce
W ostatnich dniach nasiliły się apele o bojkot ukraińskich produktów sprzedawanych pod kodem „482”. Do akcji przyłączyli się m.in. politycy Korony Grzegorza Brauna oraz członkowie Młodzieży Wszechpolskiej, udostępniając listę marek. Szczególną uwagę zwracają na firmę cukierniczą Roshen, należącą do Petra Poroszenki, który finansuje muzeum Romana Szuchewycza.
Politycy i działacze związani ze środowiskami narodowymi przeprowadzili kampanię internetową, wzywając do unikania ukraińskich marek w sklepach. Ma to związek z ostatnią decyzją Wołodymyra Zełenskiego, który nazwał jedną z ukraińskich jednostek honorowym imieniem „Bohaterów UPA”, a także do działaniami części ukraińskich przedsiębiorców promujących narracje neobanderowskie.
Konrad Niżnik, członek rady naczelnej Konfederacji Korony Polskiej zaapelował o bojkot firmy Roshen, należącej do Petra Poroszenki – byłego prezydenta Ukrainy publicznie wychwalającego Romana Szuchewycza i Stepana Banderę, odpowiedzialnych za rzeź wołyńską.
„Nie kupujemy Roshen. Jest to firma ukraińska, której właścicielem jest «król czekolady» Poroszenko, który był prezydentem Ukrainy, a który aktywnie wspiera nazistowską politykę historyczną Ukrainy. Między innymi chce współfinansować odbudowanie muzeum Szuchewycza we Lwowie. Jeśli kupujecie te cukierki, to tak, jakbyście wspierali morderców Polaków” – oświadczył polityk Korony.
W tym roku firma weszła również w segment lodów. Na polskim rynku oznaczałoby to rywalizację z markami takimi jak Grycan czy Koral.
Te firmy promują banderyzm
Poza firmą Roshen, w Polsce działalność prowadzą również ukraińskie sieci gastronomiczne, w których w sposób bezpośredni pojawiają się odniesienia do postaci i symboliki związanej z OUN-UPA oraz Romanem Szuchewyczem.
Holding to także właściciel „Kryjówki” (Kryjivka), znanego lwowskiego banderowskiego lokalu otwartego w 2007 roku. Jej wnętrze ma przypominać bunkier Ukraińskiej Powstańczej Armii, na ścianach znajdują się m.in. zdjęcia bojowników UPA, plakaty propagandowe, broń z epoki, a obsługa często nosiła stroje stylizowane na upowskie (obecnie zwykle są to koszulki z logo „UPA”).
Marletto, ukraińska firma, która zwolniła wszystkich polskich pracowników z kaliskiego zakładu
Wśród innych dużych graczy na polskim rynku znajduje się marka Marletto, produkująca wyroby dla sieci Biedronka. Choć nazwa producenta została usunięta z części opakowań, z kodów kreskowych wynika, że produkcja nadal odbywa się na Ukrainie.
Warto zauważyć, że w przypadku polskich i zagranicznych producentów nazwy nadal widnieją na opakowaniach produktów, zniknęła tylko nazwa ukraińskiej firmy. Biedronka cytowana przez „Wiadomości Handlowe” podała, że „to efekt decyzji biznesowych i ochrony informacji handlowych”.
Późniejsze zniknięcie nazwy Marletto z opakowań może oznaczać chęć uniknięcia afery związanej ze zwolnieniem Polaków. Na kontraktach z Biedronką firma zarabia w Polsce kilkadziesiąt milionów złotych rocznie.
„Ukraińskie produkty? Nie, dziękuję!” – apel Młodzieży Wszechpolskiej
„Ostatnio głośno o relacjach Polski z Ukrainą. Oprócz zwracania polskich odznaczeń państwowych, Ukraińcy zaczęli również bojkotować polskie produkty. Zachęcamy do zrobienia tego samego, ale w inną stronę” – powiedział Piotr Płociniczak, prezes okręgu wielkopolskiego MW i Radny Gminy Lipno.
Działacz narodowy udał się do jednego z największych polskich dyskontów, Biedronki, wskazując na liczne sprzedawane ukraińskie produkty, m.in. Roshen, słodycze Konti, keczupy Chumak – keczupy, przetwory Nizhyn, a także alkohole od takich firm jak Hlibny Dar, Shustov, Nemiroff, Khortytsa czy Morosha.
Płociniczak przypomniał, że produkty pochodzące z Ukrainy są oznaczone kodem „482”.
Pozostałe ukraińskie marki w Polsce
Na polskim rynku funkcjonuje szeroka grupa ukraińskich marek spożywczych i napojowych. Oprócz najbardziej rozpoznawalnych, są to również:
Obolon – ukraiński producent piwa, napojów bezalkoholowych oraz wody mineralnej, jeden z największych browarów w kraju eksportujących swoje wyroby na rynki zagraniczne.
Chernihivske – marka piwa należąca do koncernu Carlsberg Ukraine.
Sandora – producent soków i napojów owocowych oraz warzywnych, znany z szerokiej oferty soków i nektarów.
Jaffa – marka napojów owocowych, soków i nektarów.
Torchin – producent sosów, majonezów, ketchupów oraz przypraw i dań gotowych.
Tulczynka – marka specjalizująca się w produktach mlecznych i tłuszczach roślinnych, w tym margarynach i wyrobach do smarowania.
Morshynska – producent wody mineralnej i napojów funkcjonalnych.
Miwina – marka żywności instant, przede wszystkim makaronów błyskawicznych oraz zup i dań szybkiego przygotowania. Yaro – producent batonów energetycznych, przekąsek i produktów typu „fit”.
Valesto – marka produktów spożywczych, w tym wyrobów przetworzonych i artykułów spożywczych codziennego użytku.
MaxfoodKonserwa – producent konserw mięsnych i rybnych oraz innych przetworów w puszkach.
Złote Zerno – marka związana z produktami zbożowymi, mąkami oraz artykułami spożywczymi opartymi na zbożach. Ukrain Spirit – marka obejmująca wyroby alkoholowe, głównie wódkę i inne mocne alkohole.
W sektorze kosmetycznym i chemicznym działają m.in. Green Pharm Cosmetic oraz inne marki higieniczne obecne w drogeriach.
Ukraińskie marki są także widoczne w branży odzieżowej i modowej. W segmencie masowym funkcjonują m.in. Ocean, Vovk, One By One oraz Duna. W segmencie designerskim i premium obecne są takie marki jak Sleeper, Bevza, Anna October, Poustovit, Kulakovsky, Ruslan Baginskiy, DZHUS (Irina Dzhus), Ksenia Schnaider, Vita Kin, Gepur, Must Have, Paskal, TTSWTRS, Bazhane, Balykina, KEL, Havry, Priority oraz Grains de Verre.
W sektorze przemysłowym i budowlanym obecne są m.in. Dnipro-M oraz inne firmy działające w Polsce w obszarze narzędzi i materiałów budowlanych.
Ukraińskie sklepy
W Polsce działają również ukraińskie sieci handlowe. Do takich należą m.in. Best Market i Best Beer (ok. 22 sklepy w Polsce), Foodex Express oraz Foodex24, a także sklepy Ukraiński Smak.
Pierwsze placówki Foodex Express firmy Best Market otworzono w Polsce w zeszłym roku. Przedsiębiorstwo zapowiedziało wówczas budowę ogólnopolskiej sieci handlowej. Miała być to ukraińska odpowiedź na popularną w polskich miastach Żabkę. W całym kraju sieć Best Market posiada łącznie ponad 30 lokalizacji.
Pozostając w segmencie spożywczym, w kwietniu 2025 roku Fozzy Group, jeden z największych graczy na Ukraińskim rynku spożywczym, także rozpoczął swoją działalność w Polsce. Firma działa w naszym kraju jako franczyzobiorca. Funkcjonuje pod marką jednej z istniejących polskich sieci handlowych. Na koniec czerwca 2025 roku Fozzy Group posiadał 840 sklepów działających pod markami Silpo, Fora, Thrash!, Fozzy, Le Silpo, Favore i Foodpod.
W marcu 2025 roku ukraiński Focus Estate Fund zakupił trzy centra handlowe w Sosnowcu, Rudzie Śląskiej i Rybniku. Firma posiada już kilka galerii w Polsce i zapowiada w przyszłości kolejne przejęcia. Focus Estate Fund zarządza już m.in. centrami handlowymi w Płocku, Nowym Sączu, Legnicy, Sandomierzu i Bartoszycach.
W 2024 roku międzynarodowe biuro ukraińskiej firmy farmaceutycznej Farmak zakończyło przejęcie polskiej firmy farmaceutycznej Symphar, stając się jej 100 proc. właścicielem.
Ukraińcy założyli do 2025 roku ponad 123 tys. firm w Polsce
Od 2022 roku do 2024 roku nastąpił ogromny wzrost nowo powstałych ukraińskich firm na terenie naszego kraju. Według danych Polskiego Instytutu Ekonomicznego, w tym czasie zarejestrowano ponad 44,5 tysiąca ukraińskich przedsiębiorstw. W samym 2023 roku powstało 28,6 tysiąca jednoosobowych działalności gospodarczych, czyli 80 proc. więcej niż w roku poprzednim.
W przypadku bezpośredniego handlu z Ukrainą – w 2025 roku eksport wyniósł ok. 56,9–57 mld zł, podczas gdy import ok. 19,7 mld zł. Polska jest 2. największym importerem towarów z Ukrainy w UE.
Europejskie władze ds. bezpieczeństwa żywności poinformowały o wielonarodowym ognisku zakażeń bakterią Salmonella Stanley ST2045, powiązanym z konsumpcją zupek instant.
Według wspólnego raportu EFSA (Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności) i ECDC (Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób) do końca czerwca 2026 roku potwierdzono 106 przypadków w 13 krajach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz w Wielkiej Brytanii.
Zachorowania zgłaszano od listopada 2025 roku. Najwięcej przypadków odnotowano w Wielkiej Brytanii (29), na Litwie (23), w Niemczech (14) i Danii (10). Co najmniej 49 osób wymagało hospitalizacji. Wśród chorych znaczną grupę stanowią dzieci i osoby młode.
Badania epidemiologiczne i laboratoryjne wskazały na zupki instant jako główne źródło zakażenia. Wiele osób spożywało produkty marki REEVA, szczególnie warianty o smaku kurczaka (Chicken) oraz pikantnego kurczaka (Hot Chicken). Obecność bakterii Salmonella potwierdzono w próbkach z Niemiec i Litwy. Produkty te wytwarza ukraińska firma Euro Food Service.
W Niemczech podjęto decyzję o wycofaniu z obrotu partii REEVA Instant Noodle Dish Chicken Flavor 60 g o numerze L0126 z terminem ważności do 5 kwietnia 2027 roku. Podobne działania wdrożono w krajach bałtyckich. Producent Reeva Foods odniósł się do sprawy, informując o „podejrzeniu wykrycia” bakterii w jednej z partii przeznaczonej na rynek bałtycki.
Część chorych spożywała zupki bez zalewania wrzątkiem – bezpośrednio z opakowania, jedynie z dodatkiem przyprawy. Taka forma konsumpcji zwiększa ryzyko, ponieważ bakterie nie zostały unieszkodliwione przez obróbkę termiczną.
Objawy zakażenia Salmonella obejmują biegunkę, wymioty, gorączkę, bóle brzucha i ogólne osłabienie. W przypadkach ciężkich dochodzi do odwodnienia, a u osób z grup ryzyka (dzieci, osoby starsze, kobiety w ciąży, osoby z obniżoną odpornością) może rozwinąć się sepsa. Większość chorych wraca do zdrowia, jednak hospitalizacja bywa konieczna.
Polskie służby sanitarne na razie nie informują o potwierdzonych przypadkach zachorowań związanych z tym ogniskiem ani o wycofaniach produktów z polskiego rynku. Zaleca się jednak zachowanie ostrożności przy zakupie i spożyciu zupek instant, szczególnie marek pochodzących z importu wschodniego. Konsumentów prosi się o sprawdzanie numerów partii oraz terminów ważności. [To tam jest napisane, czy zarażone salmonellą?? md]
Jeszcze nie tak dawno nasza elitka infantylno-agenturalna i „eksperci” nauczali o federacji czy konfederacji polsko-ukraińskiej, a ci którzy pukali się w czoło, uchodzili za „ruskie onuce”. Byłem zaliczany do tej kategorii, ponieważ od samego początku uważałem to za nonsens. Więcej, od początku uważałem, że Polska i Ukraina skazane są na wrogość. W 2023 roku napisałem na ten temat artykuł naukowy pt. „Niemcy, Rosja, Ukraina i kwestia polska”, który wtedy był „bluźnierstwem”. Nie zmieniłem zdania o jotę, a dziś mam wrażenie, że cały PiS mówi cytatami z tego tekstu. Dlaczego Polska i Ukraina są skazane na wrogość?
Po pierwsze ze względu na tożsamość Ukrainy. Fryderyk Engels określiłby ten lud mianem „narodu niehistorycznego”, który nigdy nie posiadał własnego państwa i nie miał politycznej tożsamości, nie posiadał elit, historii i własnych bohaterów. Naród ten rodzi się na naszych oczach w tempie przyśpieszonym i sztucznym. Anglosasi określają taki proces mianem nation-building, czyli sztucznej budowy narodu. Pośpiech w budowaniu jego tożsamości powoduje, że może ona powstać tylko na negacji, wrogości i nienawiści na tle historycznym. Stąd „Bohaterowie UPA”, Stepan Bandera, Andrij Melnyk etc. – cały panteon ludobójców i zbrodniarzy, którzy nienawidzili Polaków, Rosjan, Żydów i Czechów.
Polacy to dawne „pany”; Rosjanie to nieco późniejsze „pany”; Czesi to brakująca ukraińska burżuazja, czyli „wyzyskiwacze”. O Żydach i ich karczmach i kantorkach nawet nie wspomnę. Gdyby naród ukraiński rodził się przez stulecie, to znalazłby własnych bohaterów pozytywnych. Skoro takich nie ma, to buduje tożsamość na teoretykach i praktykach nienawiści. Dlatego Kijów nie chce być naszym przyjacielem, gdyż straciłby prawomocność własnego istnienia, której istotą jest bunt wobec „panów” dawnych i dawniejszych.
Po drugie Polska nie ma Ukrainie zbyt wiele do zaoferowania. Całą broń już głupio i darmo oddaliśmy. Skarb państwa mamy pusty i zatykany za pomocą pożyczek, więc przelewy do Kijowa siłą rzeczy z rzeki przemieniły się w strumyk. Polska nie posiada potencjału politycznego, ekonomicznego i militarnego, aby stać się gwarantem istnienia Ukrainy wobec Rosji. Potencjał taki posiadają Stany Zjednoczone, ale Donald Trump uważa tę wojnę za problem, jest zbyt daleko i nie chce już dawać darmo broni. W tej sytuacji pozostają państwa europejskie. Wielka Brytania jest cyniczna i chętnie rzuca swoich aliantów do wojny, ale sama swoich żołnierzy nie wyśle. W dodatku jest skąpa.
Zostają zatem Niemcy, którym wciąż marzy się Mitteleuropa, której Ukraina miałaby być wschodnią flanką. Niemcy wciąż nie mają armii, lecz mają potencjał ekonomiczny i pieniądze. Poza tym Moskwa zawsze się z nimi liczy. Dlatego są jedynym realnym sojusznikiem Kijowa. Potencjał Berlina jest kilka razy większy niż Warszawy, a poza tym napisana na nowo banderowska historia Ukrainy uczyniła z nich sojusznika (którym w praktyce nigdy nie były). Aby przypodobać się Niemcom, Kijów już wcześniej uderzał w Polskę, jawnie wspierał przed wyborami KO przeciw PiS. Słowem, za pomocą Ukrainy Niemcy biorą nas w obcęgi od wschodu i zachodu, zmuszając do posłuszeństwa.
Po trzecie Ukraina koniecznie chce wejść do NATO i Unii Europejskiej. Już dziś można powiedzieć, że do NATO na pewno nie wejdzie, gdyż dla Władymira Putina wpisana do konstytucji Ukrainy wieczysta neutralność tego państwa jest warunkiem sine qua non podpisania pokoju. Przecież wojna wybuchła w reakcji na publicznie ogłoszony przez Wołodymyra Zełenskiego zamiar akcesji do Paktu Północnoatlantyckiego, wraz z równie publicznie wygłoszoną nadzieją, że NATO pomoże jego państwu w odzyskaniu Krymu i Donbasu. Amerykanie wiedzą, że bez spełnienia tego postulatu pokoju nie będzie, więc nie chcą słyszeć o akcesji i własnym zobowiązaniu do obrony tego państwa. W tej sytuacji pozostaje tylko nadzieja na wejście do Unii Europejskiej.
Siergiej Ławrow wielokrotnie deklarował, że Federacja Rosyjska nie ma nic przeciwko temu. Przyzwolenie potwierdził Putin, a poparł je Trump (gdyż obydwaj źle UE życzą i liczą na powiększenie panującego w niej chaosu i złodziejstwa). W tej sytuacji Ukrainie pozostaje tylko akcesja do Unii Europejskiej. Czy UE daje gwarancje bezpieczeństwa? Istniejąca nie. Ale gdyby przyjąć francusko-niemiecki plan federalizacji UE, ze zniesieniem prawa weta narodowego, wspólną polityką zagraniczną i obronną, a docelowo z armią europejską? W takiej sytuacji będąc „w Europie” w konflikcie z Rosją, można odwołać się o pomoc do Brukseli i do armii unijnej. O ile z punktu widzenia Kijowa poparcie federalizacji UE jest całkowicie racjonalne, to dla interesów Polski byłoby to zabójcze, gdyż oznaczałoby likwidację suwerennych państw i zastąpienie ich unijnym super-państwem. A tego nie chcemy!
Po czwarte interesy ekonomiczne Polski i Ukrainy w Unii Europejskiej są dramatycznie sprzeczne. Dla polskiego rolnictwa byłby to Armagedon, gdyż musiałoby konkurować z latyfundiami na czarnoziemach, gdzie pracownikom płaci się groszowe pensje. W dodatku automatycznie zostalibyśmy zapewne tzw. płatnikiem netto. Dostawalibyśmy mniej funduszy europejskich, gdy te szłyby na „odbudowę” Ukrainy, czyli na złote klozety kumpli Wołodymyra Zełenskiego. Wpuszczenie przez Warszawę Ukrainy do UE byłoby samobójstwem, na który KOPiS oczywiście jest gotowy (nie łudźmy się co do weta w tej sprawie, gdyby PiS był przy władzy). Każde nasze sprzeciwy w celu obrony polskich interesów ekonomicznych natychmiast zderzyłyby się ze skrajnie roszczeniową i bezczelną postawą rządu w Kijowie.
I na koniec pytanie: dlaczego skoro ja to wszystko wiedziałem już w 2023 roku, to nie wiedzieli tego Jarosław Kaczyński i Przemysław Czarnek aż do czerwca 2026 roku? Albo nie wiedzieli, albo udawali, że nie wiedzą, gdyż realizowali polecenia z Departamentu Stanu. Jeśli nie wiedzieli, to nie nadają się na polityków rządzących krajem. Jeśli wiedzieli, ale realizowali zagraniczne wytyczne, to znaczy że nie nadają się na polityków rządzących Polską.
Źródło: Paweł Usiądek/Facebook | Autor: Paweł Usiądek | Licencja: Domena Publiczna | Banderowska książeczka dla dzieci
Tak wychowuje się małych banderowców. Ukraińska książka dla dzieci robi z siepaczy UPA drużynę superbohaterów – alarmuje na Facebooku polityk Konfederacji Paweł Usiądek.
Chcecie zobaczyć, skąd bierze się kult UPA na Ukrainie? Nie zaczyna się w wojsku ani w parlamencie. Zaczyna się w przedszkolu i w pierwszych klasach szkoły. Od kolorowej książeczki z superbohaterem – pisze Usiądek.
Mowa o publikacji „Przygody Alarmika i jego przyjaciół” autorstwa Ołeha Witwyckiego. To wydana w 2015 roku, licząca 132 strony pozycja z serii „Ałarmyk, ukraiński superbohater”. Adresowana do dzieci w wieku mniej więcej od siedmiu do dziesięciu lat.
Wątek antypolski
Najbardziej wymowny jest wątek antypolski. W pieśni śpiewanej przez bohatera pojawia się obraz „zuchwałej Warszawy”, która „ucichła”, zestawiony ze „złowrogą Moskwą”, która „zadrżała”. Dalej idą militarne motywy „krwi za krew”, surowego karania „najeźdźców” i zapowiedź ponownego ukarania przeciwników
– wylicza polityk Konfederacji.
Dziecko w wieku ośmiu lat dostaje do ręki książkę, w której Warszawa jest wrogiem stawianym obok Moskwy, a przemoc wobec „najeźdźców” to powód do dumy. Polska jako przeciwnik. „Krew za krew” jako morał. W książce dla dzieci.
„Kult UPA nie jest marginesem”
To jest sedno problemu, o którym mówię od dawna. Kult UPA na Ukrainie nie jest marginesem starszych radykałów. To system wychowawczy, który sięga najmłodszych. Dziecko czytające dziś o „superbohaterze” spod znaku UPA za dwadzieścia lat będzie stawiać Banderze pomniki i nazywać jego imieniem jednostki wojskowe
– stwierdza Usiądek.
Kłamstwo zasiane w dziecięcej książeczce owocuje po latach nienawiścią dorosłego. I dlatego nie wolno machać na to ręką ani udawać, że to „wewnętrzna sprawa Ukrainy”. Bo to nasze bezpieczeństwo i pamięć naszych pomordowanych są w tej bajce atakowane
– konstatuje.
Kult UPA
Kult Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) na Ukrainie ewoluował z pamięci regionalnej do elementu państwowej tożsamości narodowej. Przyspieszenie tego procesu nastąpiło po 2015 roku w wyniku ustaw dekomunizacyjnych i nasiliło się po agresji Rosji w 2022 roku w ramach szeroko pojętej derusyfikacji. W samej swojej istocie jest on nacelowany przeciwko Polsce, którą ukraińscy nacjonaliści postrzegają jako okupanta rzekomo rdzennie ukraińskich ziem.
Thanos Dokos, doradca ds. bezpieczeństwa narodowego premiera Grecji, ogłosił tę informację podczas rozmowy z rosyjskimi dowcipnisiami Vovanem i Lexusem, którzy rozmawiali z nim w imieniu sekretarza ukraińskiej Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony, Rustema Umerowa.Redaktorzy strony internetowej TASS
MOSKWA, 2 lipca. /TASS/. Kolejny potencjalny incydent z udziałem ukraińskiego drona na wodach greckich może pozbawić Kijów wsparcia Aten. Stwierdził to Thanos Dokos, doradca premiera Grecji ds. bezpieczeństwa narodowego, w rozmowie z rosyjskimi żartownisiami Vovanem i Lexusem.
Vovan i Lexus rozmawiali z greckim politykiem w imieniu sekretarza Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Ukrainy (RBNiO) Rustema Umerowa.
„Jest teraz sezon turystyczny, a ruch statków wzrósł. Ważne jest oczywiście, aby zrozumieć potrzeby wojny po waszej stronie. Dołóżmy wszelkich starań, aby zapobiec podobnym incydentom w przyszłości” – wyjaśnił Dokos.
„On [ukraiński minister obrony] musi zdecydować, czy uszkodzenie jednego rosyjskiego okrętu jest warte utraty poparcia Grecji” – podkreślił grecki polityk. Zaznaczył, że za kilka miesięcy w Grecji odbędą się wybory. „A incydent, o którym wspomniałem, stworzy bardzo poważne problemy dla greckiego rządu. Nasza reakcja, jeśli taki incydent nastąpi, będzie bardzo ostra” – zauważył.
„Chciałbym ostrzec tych, którzy planują takie działanie. To bardzo zatłoczone wody. Każdy problem, każdy incydent, który wpłynie również na bezpieczeństwo morskie i turystykę, spowoduje poważne problemy w naszych stosunkach dwustronnych” – dodał Dokos.
Doradca premiera Grecji ds. bezpieczeństwa narodowego przyznał, że Ateny „rozumieją konieczność wojny”, ale nie chcą, aby wybuchła ona na terytorium Grecji. „Myślę, że mogłoby to doprowadzić do bardzo poważnego i niepotrzebnego kryzysu między naszymi krajami” – podsumował.
Incydent na łodzi
W maju kanał telewizyjny Skai poinformował, że grecki rybak odkrył w jaskini u wybrzeży wyspy Lefkada na Morzu Jońskim ukraińską łódź bezzałogową Magura V5 z zapalnikami, dużą ilością materiałów wybuchowych i działającym silnikiem. Według doniesień lokalnych mediów, dron zawierał od 100 do 300 kg materiałów wybuchowych, które zostały przejęte i zniszczone przez saperów. Admirał Nikos Spanos z greckiej Straży Przybrzeżnej w stanie spoczynku wyraził w wywiadzie dla portalu informacyjnego ieidiseis.gr opinię, że odkryta ukraińska łódź bezzałogowa Magura V5 była gotowa do ataku na statek.
Na początku czerwca rzeczniczka greckiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych Lana Zohiou oświadczyła, że Ateny złożyły protest w Kijowie w sprawie drona morskiego wyposażonego w ładunki wybuchowe.
Stanisław Michalkiewicz „Goniec” (Toronto) • 5 lipca 2026 michalkiewicz
„Kto panu służy wiernie, ten mu za to pierdnie” – powiada ludowe przysłowie. I rzeczywiście, to prawda, zwłaszcza gdy pan ma niedostatki w zakresie kindersztuby. Ale tłumaczenie obecnego stanu stosunków ukraińsko-polskich tylko brakami w zakresie kindersztuby byłoby ślizganiem się po powierzchni zjawisk – chociaż nie da się ukryć, że w przypisywaniu Ukraińcom pewnej dzikości obyczajów niepodobna przesadzić. Ilustruje to choćby realistyczna scena uczty z filmu „Ogniem i mieczem” według powieści Henryka Sienkiewicza. Podczas tej uczty podpici kozaccy pułkownicy proponują swoim gościom poprzerzynanie gardeł, by im „prosta strawa kozacka” łatwiej przez gardło przechodziła. Dotknięty tymi niewybrednymi żartami wojewoda Kisiel, który dopiero co wręczył Bohdanowi Chmielnickiemu hetmańską buławę, pyta świeżo kreowanego hetmana, czy zaprosił ich na ucztę, czy na zniewagi. Ale – jak pamiętamy – wojewoda Kisiel sam był sobie winien – bo zachowywał się naiwnie, niczym dzisiaj Naczelnik Państwa, co to jeszcze niedawno wydawał na Majdanie kabotyńskie okrzyki „Sława Ukraini!” i „Herojam sława!” – a dzisiaj ogłasza, że odda order Jarosława Mądrego.
Tymczasem Jeremi Wiśniowiecki radził inaczej – że klemencję można okazać zwyciężonym, to wtedy – kto wie? – może nawet będą wdzięczni, natomiast w przeciwnym razie tylko się ich rozzuchwali. Dotychczasowe postępowanie – bo trudno nazwać to „polityką”, jako że polityce powinien przyświecać jakiś cel – władz warszawskich wobec Ukrainy było po prostu głupie i polegało na łaszeniu się do Ukraińców, a przede wszystkim – na futrowaniu tamtejszych oligarchów, czym się tylko dało. Oligarchowie zaś, z prezydentem Zełeńskim, który też jest przecież wynalazkiem oligarchy Igora Kołomojskiego, na czele, dopuszczali polskich lizusów do konfidencji, aż do proklamowania w kwietniu br. strategicznego partnerstwa niemiecko-ukraińskiego. Z tą chwilą Polska przestała być potrzebna zarówno Niemcom, które wróciły do polityki Cesarstwa Niemieckiego z roku 1917, kiedy to utworzyły Ukraińską Republikę Ludową, by szachować Rosję i trzymać w ryzach Polaków – jak i Ukraińcom, którzy marzą o następstwach tego strategicznego partnerstwa, jakich nie udało się im uzyskać za Adolfa Hitlera. Teraz Hitler już nie żyje, więc jest szansa, że te następstwa się pojawią. W tej sytuacji Kijów odrzucił wszelkie pozory kurtuazji wobec Polski i pokazał swoją prawdziwą naturę.
Właśnie prezydent Zeńłeński ogłosił, że wyda specjalny dekret o stworzeniu ukraińskiego panteonu, w którym Ukraińcy umieszczą takich herojów, jakich im się tylko będzie podobało – bo nikt – jak oznajmił prezydent Zełeński – nie będzie Ukraińcom dyktował, jaką mają pisać sobie historię, ani – jakich herojów mają kochać i czcić. Tymczasem Polacy nieśmiało popiskiwali, że niektórych herojów nie uznają, podczas gdy Ukraińcy akurat w nich sobie upodobali, akurat im stawiają pomniki i akurat ich nazwiskami nazywają ulice. Myślę, że zdania nie zmienią, bo każdy lubi co innego; jedni na przykład lubią szampana, a inni – jak im nogi śmierdzą. W związku z tym niedawni słudzy Ukrainy czują się dzisiaj zawiedzeni. Ale sami są sobie winni, bo głupota powinna być ukarana.
Tego domaga się rządząca światem zasada przyczynowości, według której określone przyczyny muszą rodzić określone skutki. No i właśnie ich doświadczamy – nie tylko banda idiotów, która Ukraińcom udostępniała za darmo zasoby całego państwa – ale również – wszyscy obywatele. Oni też ponoszą część winy, że durniów wysunęli do władzy, chociaż nieznaczna mniejszość, która doświadczała wyzwisk, że „ruskie onuce” i tak dalej – ostrzegała przed następstwami głupoty, między innymi w postaci konfliktu narodowościowego, który lekkomyślny naród polski sobie zafundował, a który prędzej, czy później i raczej prędzej, niż później – się objawi, może nawet w straszliwej postaci kolejnej „wołynki”.
Warto dodać, że prezydent Zełeński ogłosił swoją decyzję w sprawie „panteonu” następnego dnia po zakończeniu w Gdańsku konferencji, która teoretycznie była poświęcona „odbudowie Ukrainy” – ale sądząc na podstawie zawartych tam umów – znaczna ich część nie dotyczy żadnej „odbudowy”, tylko „wspierania wysiłku wojennego”, to znaczy – futrowania Ukrainy dostawami i pieniędzmi, z których – jak się szacuje – 30 procent jest rozkradane przez oligarchów, którzy dzięki temu wykupują sobie w Polsce przedsiębiorstwa. Obywatel Tusk Donald mało jaja nie zniósł, żeby zaprezentować to jako jeszcze jeden wielki sukces – chociaż – w odróżnieniu od Reichsfuhrerin Urszuli Wodęleje – prezydent Zełeński z nim chyba akurat niczym się nie dzielił, słusznie uważając, że tak czy owak zrobi on wszystko, co mu Reichsfuhrerin każe.
Podobnie z kawalerami ukraińskich orderów ze stajni Naczelnika Państwa, panem Błaszczakiem i innymi sojuźnikami Kijowa, chociaż im stosowne pouczenia chyba wydawali Amerykanie – i to cała różnica. Jeśli tedy wierzyć komunikatom z Gdańska, Reichsfuhrerin Urszula Wodęleje przekazała Ukrainie 10 mld euro. Kto tę sumę pokryje? Teoretycznie ma być ona pokryta z ruskich reparacji, ale to zwykłe dzielenie skóry na niedźwiedziu, bo prawdopodobieństwo, że Rosja wypłaci Ukrainie jakieś reparacje, równa się zeru. Zatem mamy dwie możliwości: albo Unia wyłoży tę forsę ze składek unijnych bantustanów, albo – co jest najbardziej prawdopodobne – z pożyczki, którą zaciągnie Komisja Europejska na refundację wydatków poniesionych przez firmy na „odbudowę Ukrainy”. Krótko mówiąc – unijne bantustany tak czy owak same będą musiały zapłacić za radosny przywilej „odbudowy Ukrainy”, czyli – futrowania tamtejszych oligarchów, którzy każdą forsę przytulą.
Tymczasem nasz nieszczęśliwy kraj dodatkowo wstrząsany jest aferą szpitalną. Teoretycznie powinna uderzać ona w Volksdeutsche Partei, a w szczególności – w prezydenta Warszawy Rafała Trzaskowskiego – ale właśnie dlatego mamy do czynienia z totalną mobilizacją całej rządowej koalicji i aparatu propagandowego, żeby sprawę nie tyle może zamieść pod dywan – bo to już niemożliwe – ale żeby poukręcać łeb każdemu wątkowi śledztwa, bo każdy z nich może w każdej chwili eksplodować sprawami odpryskowymi, więc odpowiedni nadzór nad śledztwem nabiera zasadniczej wagi.
Nic tedy dziwnego, że obywatel Żurek Waldemar z całym stadem prokuratorów, dwoi się i troi, żeby wykazać, iż „sygnaliści”, to typy o zerowej wiarygodności, podczas gdy najbardziej wiarygodny jest obywatel Trzaskowski Rafał – oczywiście jeśli nie liczyć Wielce Czcigodnego obywatela Giertycha Romana, chociaż – o ile mi wiadomo – nie przeprowadził on jeszcze drobnej operacji chirurgicznej, która otworzyłaby mu drogę do powiększenia grona autorytetów moralnych.
Stały komentarz Stanisława Michalkiewicza ukazuje się w każdym numerze tygodnika „Goniec” (Toronto, Kanada).
Ostry konflikt polityczny – w tym zwracanie orderów oraz walka na wrogie oświadczenia w relacjach Warszawa-Kijów – jest faktem, którego już nie da się wyciszyć lub zagłuszyć.
Podobnym językiem mówią do nas (czasami) tylko politycy Izraela, bo przecież im wiadomo, że „antysemityzm wyssaliśmy z mlekiem matki”, a my „rewanżujemy się” infantylnym tłumaczeniem ich dlaczego mogą nami pomiatać. Również na „froncie ukraińskim” słyszymy z „naszej” strony głosy dystansujące się od tego konfliktu, zwłaszcza usprawiedliwiające działania prezydenta… Zełenskiego (ponoć nie mógł odmówić wojskowym uczczenia „bohaterów UPA”. Jeżeli takich bohaterów ma armia ukraińska i prezydent tego kraju i musi zgodzić się na jej dyktat, to chyba mamy się czego bać w przyszłości, gdy owa armia wyjdzie z tej wojny zwycięsko).
Część proukraińskich polityków przedstawia się w roli… „arbitra” w konflikcie między dwoma prezydentami – tylko pogratulować (braku) instynktu politycznego. Lecz to gadanie tylko radykalizuje nastroje po obu stronach: oni, czyli politycy ukraińscy, traktują to jako wyraz naszej słabości, my – jako prowokację lub głupotę. Tu już nie ma i nie będzie stanów pośrednich: stosunek do UPA (nie tylko jej „bohaterów”) jest dziś najważniejszą granicą podziału („kto pierwszy nas rozpoznał, kto wrogów, kto przyjaciół”) – tu rozpoznawalność jest jednoznaczna. Jeżeli potomkowie owych „bohaterów UPA” poprosiliby o przebaczenie, potępili zbrodnie i zbrodniarzy i uczcili pamięć ich ofiar, może byłaby szansa na budowę czegoś na przyszłość. Ale nic takiego się nie stanie.
Ukraińcy oraz ich „sługi” w naszym kraju tłumaczą, że idzie tu nie o „bohaterów UPA”, którzy mordowali kobiety i dzieci na Wołyniu i w Galicji Wschodniej, lecz o tych, którzy „walczyli z Sowietami” w latach 1944-1945. Pozwolę sobie przypomnieć, że w tym czasie Polska była członkiem koalicji antyhitlerowskiej i walczyła na wszystkich frontach II wojny światowej przeciwko Niemcom i ich kolaborantom, w tym przeciwko UPA, która była po stronie naszego wspólnego wroga, którym byli Niemcy. Wszystkim rusofobom oraz „sługom narodu ukraińskiego” przypomnę, kto był członkiem owej koalicji; jej liderzy tworzyli „Wielką Trójkę”, czyli USA, Wielka Brytania i ZSRR. Wtedy my i UPA byliśmy po dwóch przeciwnych stronach frontu, który wyznaczał granicę dobra i zła.
Władze w Kijowie nie przejmują się naszym oburzeniem, bo wiedzą, że dalej za darmo i bezwarunkowo będziemy wspierać „walczącą Ukrainę”. Przecież strategicznym celem naszej polityki jest całkowite zwycięstwo armii, która ma na sztandarach „bohaterów UPA”.
Może jednak przy okazji odpowiedzielibyśmy (sobie) na pytanie, czy nas stać na tę szczodrość? Czy koszt tego zwycięstwa będzie przerzucony na kolejne pokolenia, czy też zredukujemy bieżące wydatki? Na co? Może zmniejszymy o połowę wydatki na 800 plus lub na naukę czy kulturę? Że o służbie zdrowia nie wspomnę.
„Zburzmy kijowski burdel”: Rozmowy Zełenskiego na temat rakiet SCALP udowodniły, że zawieszenie broni z Kijowem jest niemożliwe.
Ukraina, z pomocą Macrona, przygotowuje rakiety do ataków głęboko na Rosję.
Według ukraińskiego ministra obrony Mychajła Fiodorowa, Ukraina prowadzi negocjacje w sprawie licencji na produkcję francuskich pocisków manewrujących SCALP.
Według Fiodorowa, Zełenski i Macron rozmawiali o tym we Francji, ale jest za wcześnie, by mówić o konkretnych rezultatach. Negocjacje z rządem francuskim i producentem rakiet trwają i „już widać postęp”.
Warto pamiętać, że to nie pierwszy raz, kiedy Ukraina porusza kwestię licencjonowanej produkcji broni NATO. Zełenski rozmawiał z Trumpem o produkcji pocisków przechwytujących dla systemów obrony powietrznej Patriot i mówił również o postępach.
Dla Ukrainy i Zachodu licencjonowana produkcja to dobry model działania. Jeśli pociski są ukraińskie, jakie roszczenia może mieć NATO? A ukraińska fabryka może nawet nie znajdować się na Ukrainie. Tak, Rosja ostrzegała, że takie zakłady produkcyjne mogą być celem. Ale…
SCALP to pocisk manewrujący dalekiego zasięgu, francuski odpowiednik brytyjskiego Storm Shadow. Rosja ostrzegała również latem 2023 roku o tragicznych konsekwencjach użycia tych pocisków (a nawet Hymarów) przez wroga w atakach w głąb kraju. Przykłady ich użycia są łatwe do znalezienia. Najnowszym przykładem jest użycie Storm Shadow w ataku na fabrykę elektroniki w Briańsku w marcu tego roku.
Kijów używa obecnie wolno poruszających się bezzałogowych statków powietrznych i stosunkowo prymitywnych, „lokalnych” pocisków manewrujących Flamingo (jak widać w ataku na elektrownię w Woroneżu), aby uderzyć głęboko w Rosję. I oczywiście marzy o wykorzystaniu nowoczesnych pocisków. Próbuje zorganizować produkcję. I rzeczywiście ją organizuje.
Oznacza to, że powstrzymanie działań wojennych wzdłuż LBS (na co Rosja się nie zgodzi), a nawet wzdłuż granic Donbasu i Noworosji bez obalenia reżimu w Kijowie, z pewnością nie przyniesie rezultatów. Nie będzie demilitaryzacji bez denazyfikacji.
Jeśli wyobrazimy sobie, że walki ustały, ale przywódcy po drugiej stronie pozostają ci sami (nawet jeśli nie personalnie, ale ideologicznie), będzie to jedynie chwila wytchnienia i wzmocnienie sił Ukrainy (Zachodu). A kolejny nieunikniony etap konfliktu zostanie zainicjowany przez Siły Zbrojne Ukrainy uderzeniami z użyciem szybkich, precyzyjnych i najnowocześniejszych pocisków rakietowych, które będą gromadzić i produkować w wystarczających ilościach.
Właściwie, nawet teraz, wraz z uruchomieniem licencjonowanej produkcji, możemy się spodziewać, że Ukraina zacznie uderzać w nasze systemy energetyczne, grzewcze i wodociągowe, po przemyśle naftowym. A skoro „ukraińska” produkcja nie znajduje się na Ukrainie…
Jest tylko jedno rozwiązanie: w kijowskim burdelu nie powinniśmy zmieniać zasłon. Ani nawet personelu. Trzeba go zburzyć.
Na wniosek policji Monako Interpol umieścił 39-letnią obywatelkę Ukrainy Anastazję Bieriezowską na liście osób poszukiwanych w związku z eksplozją w księstwie, poinformowała na swojej stronie internetowej organizacja.
Jest uważana za główną podejrzaną w sprawie eksplozji, w której ranne zostały trzy osoby, w tym pochodzący z Ukrainy biznesmen Wadim Jermołajew.
Wcześniej stacja BFMTV, powołując się na prokuraturę, poinformowała o aresztowaniu dwóch mężczyzn. Zostali oni już zwolnieni .
Agencja TASS zebrała najważniejsze informacje na temat podejrzanego.
Podejrzany
Według bazy danych Interpolu, Berezowska jest poszukiwana na wniosek Monako w związku z podejrzeniem usiłowania zabójstwa w miejscu publicznym z użyciem materiałów wybuchowych.
Jak podaje gazeta Monaco-Matin , powołując się na dokument Interpolu, w 2022 roku zwróciła się ona o azyl w Niemczech .
Należy zauważyć, że mówi po niemiecku i do tej pory mieszkała w ośrodku dla osób ubiegających się o azyl w Hofheim (Hesja, środkowe Niemcy), gdzie została zarejestrowana jako uchodźca 4 października 2022 r.
W publikacji nie podano szczegółów, czy przyznano jej azyl.
Według policji w Monako „ta osoba potrafi przebrać się za mężczyznę”.
Szukaj
Jak wynika ze wspólnego oświadczenia Prokuratury Generalnej Niemiec, Prokuratury Generalnej we Frankfurcie nad Menem oraz Urzędu Śledczego Hesji, niemiecka policja przeprowadziła przeszukanie w miejscu zamieszkania podejrzanego.
W poszukiwaniach wzięły udział siły specjalne.
Udało się zabezpieczyć dowody rzeczowe, które zostaną przekazane władzom Monako.
Pierwsze aresztowania
Policja w Monako aresztowała dwóch mężczyzn w związku z eksplozją.
Nie ustalono jeszcze, czy zatrzymani brali udział w przestępstwie.
Prokuratura zauważyła, że poszukiwana kobieta „nie działała sama”.
Później dwie z zatrzymanych osób zostały zwolnione.
Śledztwo nie wykazało czynnego udziału tych osób w wydarzeniach z 29 czerwca.
Reakcja
Według Wiktora Medwedczuka, lidera ruchu „Inna Ukraina” i byłego lidera zakazanej partii Platforma Opozycyjna – Za Życie, zachodni „partnerzy” Kijowa stworzyli z Ukrainy państwo terrorystyczne, które obecnie zagraża samej Europie, przenosząc rozliczenia polityczne na jej terytorium, tak jak to miało miejsce w Monako.
Eksplozja w Monako to dopiero początek niszczenia Europy jako bezpiecznej przystani dla bogaczy. Medvedczuk uważa, że reputacja Monako jako celu podróży dla „superbogatych” została nieodwracalnie nadszarpnięta.
Według niego, nastawienie Europy do „Batalionu Monako” – bogatych Ukraińców, którzy „poza pieniędzmi stanowią śmiertelne zagrożenie dla otoczenia” – może się teraz zmienić.
Przypomniał, że z Kijowa już zaczęły docierać groźby pod adresem europejskich polityków.
Według deputowanej Rady Najwyższej Anny Skorochod Ukraina może mieć problemy na szczeblu państwowym z powodu tej próby zamachu .
Incydent z 29 czerwca
29 czerwca doszło do eksplozji przy wejściu do budynku mieszkalnego w Monako.
Według BFMTV, jedną z trzech rannych osób był Wadim Jermołajew, obywatel Cypru, którego media wcześniej zaliczały do najbogatszych biznesmenów Ukrainy.
Doniesienia medialne wskazywały, że był właścicielem sieci fałszywych call center na Ukrainie.
Jermołajew zrzekł się obywatelstwa ukraińskiego w 2019 roku.
W 2023 roku władze Kijowa nałożyły na niego sankcje.
Prokuratura w Monako wszczęła śledztwo w sprawie incydentu pod kątem „usiłowania zabójstwa”.
Jak podaje dziennik Le Figaro, powołując się na źródła, śledczy skłaniają się ku teorii, że za tą zbrodnią stoi Służba Bezpieczeństwa Ukrainy.
Błędne postrzeganie, nazywane mispercepcją, jest jednym z kluczowych, choć nie zawsze uświadamianych uwarunkowań, destabilizujących stosunki międzynarodowe.
Komplikacje w stosunkach polsko-ukraińskich pokazują, jak liczne zakłócenia poznawcze, spowodowane błędami percepcyjnymi, konfliktami pamięci i świadomie kreowanymi „politykami historycznymi” oraz asymetryczną strukturą relacji między państwami mogą zatrząść nie tylko komunikacją dyplomatyczną, ale i zachwiać podstawami wzajemnego zrozumienia.
W klasycznej monografii Roberta Jervisa, amerykańskiego badacza w zakresie psychologii stosunków międzynarodowych („Perception and Misperception in International Politics”, 1976, 2017), pokazano, jak decydenci państwa „filtrują” swoje postrzeganie innych przez własne doświadczenia historyczne, doznania, uprzedzenia i nastawienia oraz potrzeby polityczne. Na kształtowanie wzajemnych wizerunków, będących rezultatem percepcji, wpływa wiele czynników, w tym indoktrynacja, nauczanie historii i procesy wychowawcze oraz nabywane w procesie socjalizacji opinie i sądy wartościujące, często o zabarwieniu negatywnym (np. stereotypy czy mity).
Niemałą rolę odgrywa megalomania narodowa i przecenianie swojego wpływu na innych, przekonanie o wyższości czy wyjątkowości. Ważne jest też „lustrzane odbicie” w oczach partnera, zwłaszcza gdy strony nie szczędzą wobec siebie obłudnych pochwał i komplementów. Jervis podkreślał „zwrotną” rolę postrzegania, tj. konieczność uwzględniania w swojej aktywności poznawczej percepcji innych, „jak oni nas postrzegają”.
Przekonanie o wyjątkowości oraz niezdolność do samooceny, a zwłaszcza rozpoznania i przyznania się do błędów, utrudnia nie tylko diagnozę swojego położenia w kontekście innych uczestników, ale także uniemożliwia zbudowanie trwałej strategii, odpornej na doraźne zakłócenia. Brak krytycznej refleksji oraz nadmierna pewność siebie powodują, że polityczni decydenci są ciągle zaskakiwani niepożądanymi i niespodziewanymi zachowaniami innych, co wywołuje dyskomfort psychiczny i dysonans poznawczy.
Racjonalna spójność poznawcza powoduje, że decydenci dopasowują informacje do już istniejących przekonań i postrzegają je w sposób, którego się spodziewają. A zatem to, co ma być podstawą racjonalności, czyli zdolność przeciwstawiania się fałszywym przesłankom decyzji, zostaje stłamszone przez wcześniej ustanowiony dogmat. Jest to tzw. błąd konfirmacji. Decydenci tak dobierają informacje i nadają im takie znaczenia, aby potwierdzić własne przekonania. Nie są zdolni do ich rewizji ani tym bardziej odrzucenia.
Miłe złego początki
Powyższe obserwacje śmiało można odnieść do współczesnych relacji polsko-ukraińskich. Wszystko zaczęło się od entuzjastycznego, acz fatalnego w skutkach przyjęcia przez rząd Hanny Suchockiej założenia o „strategicznym partnerstwie” Polski z Ukrainą.
W deklaracji prezydentów Polski i Ukrainy o partnerstwie strategicznym z 25 czerwca 1996 roku obdarzono kredytem zaufania państwo niedojrzałe pod względem ustrojowym i niestabilne w sensie uznania jego podmiotowości prawno-międzynarodowej. Jego długotrwałe spory z Rosją o schedę poradziecką były tego przykładem. Obecnie zapomina się także o tym, że Ukraina należała do najbardziej zsowietyzowanych republik radzieckich, stąd kultura polityczna nowego państwa, pozbawionego na dodatek własnej tożsamości narodowej, daleko odbiegała od standardów przyjmowanych przez Polskę.
Wiarę w możliwość zbudowania przez obywateli Ukrainy normalnego państwa oparto na traktacie o dobrym sąsiedztwie i współpracy z 18 maja 1992 roku, który obie strony wykorzystały raczej do zademonstrowania swojej suwerenności przed Moskwą, a nie źródło realnych zobowiązań. Świadczy o tym lekceważący stosunek do wielu kwestii, choćby w odniesieniu do ochrony polskiej mniejszości narodowej czy opieki nad polskimi cmentarzami na Ukrainie. Błędem okazała się także ideologizacja przez polskie rządy relacji z Kijowem, oparta na fałszywie i wybiórczo interpretowanej doktrynie Giedroycia-Mieroszewskiego, będącej mieszanką rusofobii i neoprometeizmu. Inaczej mówiąc, powrócono do dawno skompromitowanych założeń, które nie wróżyły polityce wschodniej nic dobrego.
Mimo mody i nobilitacji „studiów wschodnich”, nie wyciągnięto żadnych wniosków z historii, które powinny uwzględniać nie tylko odpowiedzi na pytania o tragiczne obciążenia w stosunkach wzajemnych, ale i dlaczego do nich doszło. Zrozumienie istoty zła ukraińskiego szowinizmu ograniczało się do wąskich kręgów badaczy i komentatorów. Nikt nie upominał się u włodarzy państwa ukraińskiego rozliczeń z haniebną przeszłością, co oznaczało w istocie sprzyjanie postępującym procesom banderyzacji. Ośrodki analityczne, zamiast podsuwać decydentom dowody narastającego kultu zbrodniczych formacji, same ulegały aberracjom poznawczym i fałszywej ideologizacji.
Dwa czynniki przesądziły o oddalaniu się wzajemnych percepcji i oczekiwań względem siebie. Po pierwsze, tuż za wschodnią granicą ukształtowało się w ciągu kilku dekad państwo oligarchiczne, autorytarne, oparte na kleptokracji i narastającej recydywie nacjonalistycznej. Generowana przez Zachód bezwarunkowa pomoc dla walczącej z Rosją Ukrainy, z dużym udziałem bezkrytycznego wsparcia ze strony Polski, spowodowała zaskakujący efekt. Państwo oczekujące pomocy od innych stało się nagle bezczelnym graczem, pretendującym do narzucania się ze swoimi roszczeniami i pretensjami. Jego przywódcy z prezydentem na czele uznali, że mimo braku atutów własnych, mogą dyktować zachowania innym, w tym „strategicznym partnerom”, takim jak Polska.
Po drugie, polscy politycy, angażując się emocjonalnie we wsparcie dla Ukrainy, zaczęli przeceniać stopień, w jakim ich gesty i zachowania są rozumiane przez stronę ukraińską. Okazało się, że niezwykła pomoc nie tylko nie jest należycie doceniana, ale traktowana w kategoriach cynicznych i instrumentalnych, bez żadnych zobowiązań politycznych. Ukraina bowiem dokonuje wyborów, zgodnych przede wszystkim z własną logiką „preferowania i równoważenia” interesów i partnerów z Unii Europejskiej. Na tym tle widać pilną potrzebę uczenia się polskich decydentów twardej postawy transakcyjnej i – paradoksalnie – wzorowania się na sojuszniku amerykańskim.
Lepiej późno niż wcale?
Gdy zostały przekroczone w sferze symbolicznej „granice wytrzymałości”, podjęto próbę rewizji załganej historii i zakwestionowania fałszywej polityki Ukrainy. Decyzję „orderową” prezydenta Karola Nawrockiego należy zatem odczytywać nie jako niepotrzebny i nieprzemyślany incydent, lecz jako godną uwagi próbę odwrócenia negatywnych trendów w zachowaniu rządzących wobec reżimu kijowskiego. Potrzebny jest zdecydowany kontrapunkt wobec narastającego ukraińskiego lobbingu i wpływów w sferze informacyjnej. Nastaje czas weryfikacji wielu decyzji z przeszłości, dotyczących także ogromnej diaspory ukraińskiej w Polsce.
Przez ponad trzy dekady polscy politycy różnych orientacji błędnie odczytywali sygnały płynące z Kijowa. Przyjmowali za dobrą monetę wszelkie deklaracje, choć ze strony polityków ukraińskich nie było woli rzetelnego i uczciwego rozliczenia się z „grzechami” z przeszłości. Sprawę rzezi wołyńskiej skwapliwie przykrywano zbrodnią katyńską, doprowadzając ostatecznie do zażegnania sporu z Rosją, ale zapominając o konieczności podobnego rozwiązania z Ukrainą.
Strona ukraińska umiejętnie odwracała uwagę od spraw drażliwych, podsycając polskie pretensje i wrogość wobec Rosji. W rezultacie, przekonani o sile w ramach instytucjonalnego Zachodu (NATO i UE), polscy decydenci dołączyli gremialnie do jego krucjaty antyrosyjskiej, widząc w niej okazję do historycznego odegrania się i „ukarania” Rosji.
Bez specjalnego zaproszenia ze strony Kijowa, polscy politycy zaangażowali się gorliwie w przyciąganie Ukrainy na stronę Zachodu. Przypisywanie sobie roli „adwokata” miało nobilitować Polskę, ale w rezultacie po stronie ukraińskiej rodziło poczucie pewnego zażenowania, a po stronie rosyjskiej poczucie „dylematu bezpieczeństwa”. Nie przewidziano, że afiliowanie Ukrainy, a zwłaszcza jej uzbrajanie przez Zachód zostanie odczytane przez Rosję jako zasadniczo wrogie i agresywne, co siłą rzeczy zmusi ją do zdecydowanej reakcji. Zignorowano podstawowe reguły odstraszania, stawiając na konfrontację, niemal na granicy konfliktu nuklearnego. Skutki tego okazały się fatalne, nie tylko dla samej Ukrainy, ale i dla wszystkich jej popleczników.
Na przykładzie takiej polityki widać, jak emocje stają się czynnikiem napędowym nie tylko przekonań, ale także decyzji i działań. Ograniczenia poznawcze, uprzedzenia oraz – jak w przypadku prezydenta Ukrainy – dziwactwa osobowości, sprawiają, że decydentom trudno jest poddać się autodiagnozie, czemu bynajmniej nie sprzyjają ani usłużni doradcy, ani żyjące z manipulacji politycznej media masowe.
Decyzja prezydenta Nawrockiego pokazuje, że wola jednego polityka może przełamać cały ciąg determinizmów, składających się na błędne postrzeganie. Wszystkie argumenty na rzecz przerwania nieracjonalnej, a nawet szkodliwej polityki wobec Ukrainy nie miały takiej siły przebicia, jak to jedno spektakularne posunięcie. Ten przypadek decyzyjny zasługuje na pogłębione badania z zakresu psychologii politycznej, aby wykazać, że mimo dogmatyzacji dotychczasowej polityki, z istotnym udziałem czynnika zewnętrznego, można skutecznie przywracać zdolność rozumienia interesu narodowego i demonstrować odwagę artykułowania sprzeciwu wobec jego błędnego postrzegania.
Tama pękła
To, co się teraz dzieje w sferze publicznej, jest dopiero początkiem czekających nas przewartościowań. Najbardziej niepokojące jest to, że dzisiejsze pseudoelity, gremialnie zblatowane z banderyzmem, nie są w stanie odrzucić błędnych wizerunków Ukrainy. Przestraszone narastającym oporem opinii społecznej będą dążyć do połowicznych rozwiązań trudnych kwestii w relacjach z Ukrainą w postaci „zgniłych” kompromisów i bałamutnej narracji. Najgorszym zjawiskiem, jakie może nas czekać, jest pogrążenie się w niemocy, degrengoladzie i paraliżu procesów decyzyjnych oraz skoncentrowaniu się na utarczkach między obozem prezydenckim a rządem, zamiast wspólnej inicjatywności i racjonalizacji decyzji. Widać wyraźnie, że jedynie wymiana decydentów u steru władzy państwowej może doprowadzić do jakiegoś przełomu i radykalnej rewizji polityki wschodniej. Podstawowym kryterium naboru do nowych sił politycznych powinna być lojalność wobec państwa polskiego oraz promocja osób gotowych i zdolnych do wzięcia odpowiedzialności za wyprowadzenie Polski z potężnego impasu.
Otwarcie nowej perspektywy dla stosunków Polski z Ukrainą wymaga od rządzących diagnozy błędów w postrzeganiu wzajemnym oraz odrzucenia ideologicznych dogmatów o „naszej wojnie” oraz wyolbrzymianej roli reżimu ukraińskiego w „obronie Polski i Europy przed Rosją”. Potrzebny jest rzetelny bilans poniesionych kosztów pomocy państwu ukraińskiemu i Ukraińcom w Polsce. Przyjmując jako narzędzie poznawcze tzw. teorię perspektywy, warto zastanowić się, czy nadziei na zyski materialne i polityczne nie przekreśli widmo rysujących się potężnych strat oraz ryzyko dalszego antagonizowania stosunków wzajemnych. Może warto skorzystać w tej sprawie z doświadczeń amerykańskich i niezależnie od trafności ocen służb wywiadowczych USA, poddać każde wyzwanie „ocenie zagrożeń”.
Na razie rządzący wraz z opozycją znajdują się w stanie dezorientacji. Dyskusja skupia się wokół słuszności decyzji „orderowej” i jej konsekwencji, a nie wokół sposobów zerwania z dotychczasowym kursem serwilizmu wobec Kijowa. Sprawa nie jest jednak beznadziejna. Dzięki zdrowej części opozycji, także pozaparlamentarnej, Polskę stać na taką mobilizację, aby mogła samodzielnie kontrolować wszelkie posunięcia wobec sąsiedzkiego środowiska i decydować o swoim losie. Trzeba zerwać z wizerunkiem „państwa frajerskiego” w odbiorze ukraińskich polityków i nauczyć się asertywności. Wrogość wobec Rosji, a subordynacja wobec atlantydów nie mogą usprawiedliwiać ślepoty poznawczej w sprawach Ukrainy!
Co należy robić
Należy przywrócić racjonalne i realistyczne myślenie w kategoriach regionalnej równowagi. Wojna pokazała, że w sytuacji pata sytuacyjnego, to Ukraina, a nie Rosja chce rozdawać karty i ustawiać sąsiednie państwa, zwłaszcza Polskę, w pozycji podporządkowania. Gotowość do zastąpienia baz amerykańskich wojskami ukraińskimi, zgłaszana przez prezydenta Zełenskiego, trąci nie tylko groteską. Pokazuje, jak megalomania i butne poczucie wyjątkowości, przy wzmożeniu nacjonalistycznym, psuje perspektywy poznawcze decydentów.
Nadchodzi czas, aby polscy politycy uwierzyli we własne możliwości oddziaływań dyplomatycznych. Kolejny raz dają nam przykład Węgry, które także z nowym premierem Péterem Magyarem potrafią przeciwstawiać się presjom i szantażom strony ukraińskiej. Potrzebne jest nowe i wnikliwe rozpoznanie motywów i intencji władz Ukrainy oraz racjonalizacja stanowiska wobec Rosji z uwzględnieniem wszystkich zmian, jakie zachodzą w środowisku geopolitycznym.
Zamiast moralizmu, trzeba zacząć kierować się realizmem politycznym. Zamiast altruizmu, wszelkie kalkulacje należy oprzeć na dobrze pojętym egoizmie, na prymacie szacunku dla własnych obywateli i interesów narodu. Wobec Ukrainy należy przyjąć regułę ograniczonego zaufania, a w stronę Rosji wysłać sygnał o gotowości do przywrócenia komunikacji dyplomatycznej. Należy skończyć z pasywnością i ciemięstwem, gdyż za dzisiejsze błędy naiwnych polityków będą płacić wysoką cenę kolejne pokolenia.
Od rządzących w Polsce należy oczekiwać zerwania z polityką, która doprowadziła do fatalnych błędów, odkrywanych obecnie w przestrzeni publicznej. Mniemanie o skuteczności osobistej poszczególnych polityków należy wreszcie skorelować i zweryfikować z powszechnym postrzeganiem w społeczeństwie. Warto pamiętać, że w ostatecznym rozrachunku prawda zawsze leży po stronie społecznych odczuć, a nie po stronie błądzących jak w mgle oficjeli i sprzedajnego komentariatu. Pokazały to wielokrotnie rozmaite wydarzenia historyczne, od najbardziej wzniosłych decyzji o zrywach powstańczych, po ocenę zachowań wyborczych „przypadkowego” społeczeństwa. Im dłużej będzie trwać uparte uzasadnianie przy pomocy masowych mediów ugruntowanej i zdogmatyzowanej pozycji rządzących, tym większe będą napięcia i straty wizerunkowe. Dysonans poznawczy ostatecznie może sprowokować konfrontację między rządzącymi a społeczeństwem. Widać wyraźnie, że w Polsce mamy do czynienia z narastającym kryzysem zaufania do władz. Mimo licznych dowodów na ewidentnie antypolską politykę Ukrainy, siły polityczne głównego nurtu uparcie odrzucają informacje, które podważają ich dotychczasowe przekonania. Takie „antyuczenie się” przeważnie ma fatalne następstwa.
Interesy, tylko interesy
Kryzys dyplomatyczny w stosunkach polsko-ukraińskich powinien uświadomić obu stronom błędy prowadzonych dotąd „polityk historycznych”, traktowanych jako narzędzia legitymizacji wewnętrznej władz. Reprodukcja wrogich narracji moralnych prowadzi prostą drogą do skonfliktowania społeczeństw. Selektywne eksponowanie cierpienia własnej wspólnoty oraz relatywizowanie win innych tworzy fałszywą perspektywę „równoważenia pamięci”. Zamiast podgrzewania napiętej atmosfery, należy przystąpić do wyciszania sporów symbolicznych. Może warto uruchomić wąskie forum dialogu na poziomie najwyższej dyplomacji, celem nazwania rzeczy po imieniu, zmniejszenia dystansu i uzgodnienia pryncypiów, których broni każda ze stron. Połączenie wysiłków środowisk prezydenta i rządu zdejmie w wokandy spór o to, kto ma w nim większą rację.
Oddzielenie od siebie sfery merytorycznej współpracy z Ukrainą od spraw emocjonalnych, skoncentrowanie się na diagnozie interesów (ich zgodności, rozbieżności i sprzeczności), wreszcie na możliwych wariantach rozwiązań istniejących problemów, bez niepotrzebnej propagandy i tromtadracji, pozwoli wypracować aideologiczną metodologię układania się na zasadzie kompromisu i obopólnych korzyści. Nie ma innej drogi do uspokojenia rozhuśtanych emocji.
Obecnie wszystkie badania opinii publicznej po każdej ze stron pokazują wyraźną polaryzację i wzrost negatywnych wskaźników wzajemnych nastawień. W tym kontekście można ludziom zarzucać emocjonalne wzmożenie i uproszczenia poznawcze, ale nie da się zaprzeczyć, że to na rządzących po obu stronach spoczywa główna odpowiedzialność za przywrócenie pewnej równowagi nastrojów. Oby tylko nie kosztem relatywizacji własnych narracji, na przykład przychylania się do ambiwalentnej oceny UPA czy zgody na ukraińską wersję o współodpowiedzialności za zbrodnie na Polakach.
Wydaje się, że w sensie operacyjnym Polska dysponuje wieloma dźwigniami wpływu i nacisku na władze w Kijowie, aby przywrócić właściwe proporcje w uznawaniu wzajemnych racji. Trzeba przede wszystkim wyprowadzić kijowski reżim z błędu, że Polska nie ma żadnego trwałego „długu moralnego”, aby ponosić długofalowe koszty ekonomiczne wojny, która jest wynikiem szalonych kalkulacji geopolitycznych Zachodu i „biznesowego” myślenia oligarchów ukraińskich. Potrzebna jest nowa legitymizacja współpracy i odbudowa zaufania, czego po polskiej stronie może obecnie dokonać jedynie administracja prezydencka.
