Pepe Escobar: Iran uderza w strategiczne linie Zatoki Perskiej – a Waszyngton traci kontrolę nad eskalacją.

• uncut-news.ch 19 lipca 2026 r. uncutnews-ch/pepe-escobar-der-iran-schlaegt-gegen-die-strategischen-lebensadern-des-golfs-zurueck-und-washington-verliert-die-kontrolle-ueber-die-eskalation

W obszernej rozmowie z komentatorem politycznym Dannym Haiphongiem, brazylijski dziennikarz i ekspert geopolityki Pepe Escobar analizuje niedawną eskalację wojny z Iranem. Koncentruje się na atakach na most króla Fahda między Bahrajnem a Arabią Saudyjską, irańskich atakach na infrastrukturę energetyczną i portową w Zatoce Perskiej, tajemniczym zdarzeniu awaryjnym z udziałem myśliwca F-35 oraz rosnącym zagrożeniu, że Jemen i cieśnina Bab al-Mandab zostaną w pełni wciągnięte w konflikt.

Escobar postrzega wojnę jako coś więcej niż konflikt regionalny: dla niego atak jest również skierowany przeciwko integracji gospodarczej Eurazji, Chinom, Rosji i krajom BRICS, a także przeciwko stopniowemu upadkowi systemu petrodolara.

„Most po moście”: Iran odpowiada na ataki na swoją infrastrukturę

Na początku wywiadu Haiphong opisuje nowy poziom irańskich działań odwetowych. Według niego, po tym, jak Stany Zjednoczone zbombardowały kilka mostów w Iranie, Teheran odpowiedział atakiem na strategicznie wrażliwy węzeł komunikacyjny: most im. Króla Fahda, łączący Bahrajn z Arabią Saudyjską.

W tym samym czasie zaatakowano amerykańskie bazy wojskowe w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Mniej więcej w tym samym czasie doszło do awarii myśliwca F-35. Chociaż bezpośredni związek z atakiem irańskim nie został potwierdzony, należy zauważyć, że Centralne Dowództwo USA (CENTCOM) konsekwentnie bardzo powściągliwie informuje o własnych stratach lub problemach technicznych.

Bahrajn również został mocno dotknięty w nocy. Według doniesień wspomnianych w wywiadzie, rafineria BAPCO i inne kluczowe obiekty infrastruktury energetycznej regionu Zatoki Perskiej zostały zaatakowane przez irańskie rakiety. Jednocześnie CENTCOM poinformował o zaatakowaniu dziesiątek celów wzdłuż południowego wybrzeża Iranu.

Escobar jasno daje do zrozumienia, że ​​jego zdaniem irańskie ataki nie są bezładne. Stanowią część kontrolowanej i stopniowo eskalującej reakcji. Teheran próbuje wyrządzić szkody, nie wyczerpując natychmiast wszystkich możliwości eskalacji.

Przesłanie jest takie, że Iran jest w stanie dotrzeć do strategicznych szlaków transportowych, portów, rafinerii, baz lotniczych i centrów energetycznych sojuszników USA w Zatoce Perskiej. Jak dotąd jednak ograniczył się do wyważonych ostrzeżeń.

Most Króla Fahda jako strategiczny sygnał ostrzegawczy

Most Króla Fahda, o długości około 25 kilometrów, to coś więcej niż zwykłe połączenie drogowe. Łączy on bezpośrednio wyspę Bahrajn z kontynentalną Arabią Saudyjską, a zatem ma ogromne znaczenie gospodarcze, militarne i polityczne.

Escobar wyjaśnił, że sam przejechał przez ten most. Pod względem regionalnego znaczenia można go porównać – z pewnymi ograniczeniami – do Mostu Krymskiego. Nie dlatego, że obie konstrukcje są identyczne, ale dlatego, że pełnią funkcję technicznie zaawansowanych i wysoce symbolicznych łączników politycznych między dwoma strategicznie ważnymi regionami.

W momencie wywiadu prawdziwy rozmiar zniszczeń wciąż nie był jasny. Możliwe, że irański atak początkowo miał być jedynie ostrzeżeniem. Escobar ostrzegał jednak:

„Od tej chwili nie będzie już żadnych strzałów ostrzegawczych”.

Dla niego atak ma zatem mniejsze znaczenie ze względu na natychmiastowe szkody, a większe ze względu na przesłanie, jakie ze sobą niesie. Iran pokazał, że potrafi dotrzeć do kluczowego punktu dla Bahrajnu i Arabii Saudyjskiej. Jeśli eskalacja będzie się utrzymywać, przyszły atak może być o wiele bardziej destrukcyjny.

Iran mógłby podjąć próbę całkowitego zablokowania mostu, odcinając tym samym Bahrajn, przynajmniej tymczasowo, od bezpośredniego szlaku lądowego do Arabii Saudyjskiej. Byłoby to szczególnie drażliwe, ponieważ Bahrajn jest nie tylko bliskim sojusznikiem Waszyngtonu, ale także siedzibą dowództwa Piątej Floty USA.

Atak na Czabar: Waszyngton nie bombarduje tylko Iranu

Escobar zareagował ze szczególną wściekłością na bombardowanie infrastruktury portowej w Czabaharze w południowo-wschodnim Iranie. Podkreślił, że wieża kontroli lotów, w którą uderzono, nie była pierwotnie instalacją wojskową. Kontrolowała ona cywilny ruch towarowy i funkcjonowanie portu.

Escobar zna ten port z pierwszej ręki. Odwiedził Czabahar na potrzeby filmu dokumentalnego „Złoty Korytarz” i zbadał znaczenie tego miejsca dla przyszłego powiązania gospodarczego Eurazji.

Czabahar znajduje się w prowincji Sistan i Beludżystan nad Zatoką Omańską, niedaleko granicy z Pakistanem. Port jest kluczowym elementem Międzynarodowego Korytarza Transportowego Północ-Południe, który ma połączyć Indie, przez Iran, z Rosją, Azją Środkową i innymi krajami.

Korytarz ten umożliwia przekierowanie części handlu z pominięciem tradycyjnych, zdominowanych przez Zachód szlaków handlowych, w szczególności szlaku przez Kanał Sueski. Jednocześnie tworzy nowe możliwości transportu, które nie są całkowicie uzależnione od systemu handlowego opartego na dolarze.

Główna teza Escobara brzmi zatem następująco: Atakując Czabahar, Stany Zjednoczone nie tylko bombardują irański port. Atakują jeden z najważniejszych przyszłych korytarzy transportowych między Rosją, Iranem i Indiami.

Czabahar jest cywilnym centrum nowej euroazjatyckiej architektury handlowej. Atak jest zatem pośrednio skierowany przeciwko kilku państwom jednocześnie.

Escobar ujmuje to drastycznie: ktokolwiek bombarduje Czabar, bombarduje część nowego Jedwabnego Szlaku, a tym samym także Iran, Rosję, Indie i Chiny.

Czabar i Gwadar: dwa porty, jedna strategiczna sieć

Port Gwadar leży zaledwie około 80 kilometrów od Czabaharu po stronie pakistańskiej. Stanowi centralny element chińsko-pakistańskiego korytarza gospodarczego, jednego z najważniejszych projektów w ramach chińskiej Inicjatywy Pasa i Szlaku.

Według Escobara, Czabahar i Gwadar stają się coraz bardziej siostrzanymi portami. Gdyby Czabahar był tymczasowo niedostępny z powodu amerykańskich ataków, irańskie towary mogłyby być transportowane drogą lądową do Pakistanu i wysyłane z Gwadaru.

To pokazuje, jak trudno jest faktycznie odciąć Iran od gospodarki. Stany Zjednoczone mogłyby zbombardować poszczególne porty, drogi, mosty czy linie kolejowe. Jednak powstającej sieci alternatywnych szlaków handlowych nie da się łatwo zniszczyć.

Pakistan otworzył kilka korytarzy lądowych dla handlu z Iranem. Dzięki temu Iran może kontynuować eksport, nawet jeśli jego porty w Zatoce Perskiej zostaną zablokowane lub uszkodzone.

Chiny popierają ten rozwój, ponieważ Pekin utrzymuje strategiczne partnerstwa zarówno z Pakistanem, jak i Iranem. Oba kraje są ważnymi elementami Inicjatywy Pasa i Szlaku.

Escobar uważa, że ​​to jest głębszy powód ataków: Waszyngton próbuje nie tylko uderzyć w dochody Iranu i szlaki transportowe, ale także zakłócić całą sieć euroazjatycką.

Bandar Abbas ma zostać odcięty od reszty Iranu

Oprócz Czabaharu, zaatakowano również mosty i połączenia transportowe w pobliżu Bandar-Abbas. Bandar-Abbas jest najważniejszym portem Iranu w Zatoce Perskiej i ma kluczowe znaczenie dla eksportu energii z tego kraju.

Escobar twierdzi, że osobiście odwiedził również ten port. Opisuje go jako ogromny kompleks i kluczowe centrum irańskiej gospodarki.

Według niego, wśród celów bombardowań znalazł się kluczowy most łączący południe kraju z portem. Ataki te mogą być częścią strategii odcięcia Bandar-Abbas i całego wybrzeża Zatoki Perskiej od wnętrza kraju.

W Iranie pojawiły się nawet głosy, że zniszczenie mostów i szlaków transportowych może być przygotowaniem do późniejszej operacji lądowej. Chociaż Escobar nie wyklucza takiej inwazji, wątpi, by wojska zagraniczne mogły na stałe utrzymać obszar wokół Bandar Abbas.

Region jest silnie zabezpieczony systemami rakietowymi i dronami. Każda próba lądowania lub okupacji na dużą skalę wiązałaby się zatem z niezwykle wysokim ryzykiem.

Według Escobara bardziej bezpośrednim celem amerykańskich ataków jest sparaliżowanie irańskiego handlu, wywołanie niepokojów wśród ludności oraz spowodowanie jak największych zniszczeń w infrastrukturze cywilnej.

Strategia przeciwko populacji

Waszyngton twierdzi, że ataki mają na celu osłabienie irańskich sił zbrojnych. Z wywiadu wynika jednak, że USA coraz częściej celują w cele cywilne i gospodarcze, ponieważ nie są w stanie zdecydowanie zneutralizować irańskiej armii.

Zamiast tego celem jest odizolowanie południa kraju, zakłócenie łańcuchów dostaw i zdławienie irańskiej gospodarki od zewnątrz. Ta strategia nie jest bynajmniej nowa. Od ponad czterech dekad Stany Zjednoczone próbują odciąć Iran od reszty świata poprzez sankcje, embarga, blokady finansowe i izolację polityczną.

Nowością jest to, że ta wojna ekonomiczna przekształca się teraz w otwarte ataki na porty, drogi, mosty i obiekty energetyczne.

Escobar uważa to za celową strategię mającą na celu wyrządzenie jak największych szkód w codziennym życiu cywilów. Celem jest zakłócenie szlaków transportowych, osłabienie łańcuchów dostaw, zniszczenie miejsc pracy i coraz większe utrudnienie życia ludności.

Iran „kontroluje zegar”

Pomimo amerykańskich nalotów, Escobar dostrzega strategiczną przewagę Teheranu. Iran kontroluje tempo konfliktu.

Jego odpowiedź jest codziennie dostosowywana, rozszerzana i udoskonalana. Teheran próbuje wyrządzić znaczne szkody Stanom Zjednoczonym i ich sojusznikom, nie angażując przedwcześnie wszystkich dostępnych środków.

Według Escobara irańskie władze wiedzą, że czas działa na ich korzyść. Stany Zjednoczone ponoszą ogromne koszty logistyczne, finansowe i polityczne związane z obecnością wojskową. Im dłużej trwa wojna, tym większe będą te obciążenia.

Iran z kolei mógłby reagować stopniowo, wybierać cele i w kontrolowany sposób wspinać się po szczeblach eskalacji.

Escobar uważa, że ​​ta właśnie cierpliwość coraz bardziej doprowadza Donalda Trumpa do rozpaczy. Bombardowanie infrastruktury cywilnej jest wyrazem tej frustracji.

Ale takie ataki nie zastraszyłyby Iranu ani nie skłoniłyby go automatycznie do powrotu do negocjacji. Wręcz przeciwnie, mogłyby przynieść odwrotny skutek: znacznie ostrzejszą reakcję Iranu.

Escobar podkreśla, że ​​Teheran jasno określił „czerwone linie”. Jedną z nich jest systematyczne niszczenie infrastruktury cywilnej. Skoro ten próg został już osiągnięty, należy spodziewać się znacznej eskalacji odwetu.

Ataki na amerykańskie siły specjalne i centra energetyczne

W wywiadzie poruszono również kwestię domniemanego irańskiego ataku na amerykańskie siły specjalne w Syrii, w wyniku którego mieli zginąć wysoko postawieni amerykańscy oficerowie i zniszczony został system radarowy.

CENTCOM szybko zdementował te doniesienia. Jednak Haiphong określił je jako nieprzekonujące.

Niezależnie od tego, jasne jest, że Iran coraz bardziej koncentruje swoje ataki na infrastrukturze wojskowej i gospodarczej sojuszników Ameryki w Zatoce Perskiej.

Atak na BAPCO w Bahrajnie jest szczególnie dotkliwy. Firma zarządza kluczową rafinerią i ważnymi obiektami dla regionalnego zaopatrzenia w energię.

Iran pokazuje, że może atakować nie tylko bazy wojskowe. Może również atakować centra gospodarcze, od których zależą monarchie Zatoki Perskiej i cały zachodni rynek energetyczny.

Awaryjny projekt F-35 jako symbol kruchego imperium

Awaria F-35, o której mowa w tytule wywiadu, pozostaje nierozwiązana. Podczas gdy donoszono o irańskich atakach na amerykańskie obiekty w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, w tym samym czasie myśliwiec F-35 najwyraźniej napotkał awarię.

Zaangażowanie Iranu nie zostało potwierdzone. Escobar zwraca również uwagę, że flota F-35 od lat boryka się z problemami technicznymi, brakami w konserwacji i wysokimi kosztami operacyjnymi.

Zatem równie prawdopodobne jest, że przyczyną awarii była wada techniczna. Kryje się w tym jednak pewna symbolika: podczas gdy Waszyngton przedstawia swoją najnowocześniejszą broń jako dowód absolutnej przewagi militarnej, systemy te wielokrotnie wykazują istotne słabości w praktycznym użyciu.

F-35 jest zatem przykładem zachodniego przemysłu zbrojeniowego, produkującego niezwykle drogie systemy uzbrojenia, których rzeczywista wydajność często nie spełnia obietnic politycznych.

Zagadkowe zachowanie Arabii Saudyjskiej

Centralną częścią rozmowy jest pytanie o rolę, jaką Arabia Saudyjska odgrywa w tej nowej fazie eskalacji.

Escobar i jego rozmówca tłumaczą, że nawet pakistańscy mediatorzy najwyraźniej nie mają jasnej odpowiedzi na pytanie, dlaczego Rijad podejmuje kroki, które mogą jeszcze bardziej zaostrzyć konflikt.

Atak Arabii Saudyjskiej na pas startowy międzynarodowego lotniska w Sanie w Jemenie jest szczególnie poważny.

Wcześniej irański samolot przebił się przez blokadę lotniska, aby przetransportować jemeńską delegację. W trakcie lotu powrotnego pas startowy w Sanie został zbombardowany. Pilot musiał w ostatniej chwili zmienić kurs na Al-Hudajdę i wylądował tam w trudnych warunkach.

Escobar nazwał pilota bohaterem. Awaryjne lądowanie było możliwe tylko dlatego, że pas startowy w Hodeidzie został naprawiony kilka dni wcześniej.

Zastanawia się, dlaczego Arabia Saudyjska podejmuje działania przeciwko Jemenowi właśnie teraz, skoro między obiema stronami trwa proces porozumienia, a Rijad powinien być zainteresowany uniknięciem kolejnego frontu.

Jemen może wstrząsnąć światowym handlem.

Escobar uważa, że ​​saudyjski atak na Sanę może skłonić Ansarallah i jemeńskie siły zbrojne do aktywnego wzięcia udziału w wojnie.

Jeśli Jemen zablokuje cieśninę Bab al-Mandab, konsekwencje tego będą trudne do przecenienia.

Bab al-Mandab to jeden z najważniejszych szlaków żeglugowych świata. Łączy Morze Czerwone z Zatoką Adeńską, a tym samym Kanał Sueski z Oceanem Indyjskim.

Blokada miałaby wpływ nie tylko na transport ropy naftowej i gazu, ale i na znaczną część światowego handlu kontenerowego.

Escobar opisuje trójkąt strategiczny:

• Cieśnina Ormuz na wschodzie,
• Bab al-Mandab na południu,
• Sana, a raczej Jemen, znajduje się w centrum regionalnej eskalacji.

Gdyby cieśniny Ormuz i Bab al-Mandab zostały zamknięte lub stały się niemal nieprzejezdne jednocześnie, najważniejsze szlaki eksportowe energii w Azji Zachodniej mogłyby się załamać.

Arabia Saudyjska miałaby wówczas niewiele alternatyw. Eksport przez Zatokę Perską zostałby zablokowany. Jednocześnie port Janbu nad Morzem Czerwonym mógłby być zagrożony. Rurociąg Wschód-Zachód, którym transportowana jest saudyjska ropa naftowa na wybrzeże Morza Czerwonego, również mógłby stać się celem ataku.

Taki scenariusz byłby dla królestwa katastrofalny pod względem gospodarczym.

Escobar ostrzega, że ​​Arabia Saudyjska działa wbrew własnym interesom, ponownie angażując się w konflikt z Jemenem.

Cena ropy naftowej na poziomie 200 dolarów – a nawet znacznie powyżej

Wywiad nawiązuje do wcześniejszych obliczeń Goldman Sachs. Według tych obliczeń, przedłużająca się blokada Cieśniny Ormuz mogłaby początkowo podnieść cenę ropy do 150 dolarów, później do 200 dolarów, a w skrajnym przypadku nawet znacznie wyżej.

Escobar zakłada, że ​​jednoczesna blokada cieśnin Ormuz i Bab al-Mandab jeszcze bardziej przyspieszyłaby wzrost cen.

W takim przypadku cena ropy mogłaby potencjalnie wzrosnąć do 200 dolarów w ciągu tygodnia.

Decydującym czynnikiem nie jest sama cena ropy naftowej. Gdyby obie cieśniny zostały zablokowane, znaczna część eksportu energii z Azji Zachodniej uległaby zahamowaniu. Jednocześnie koszty transportu, składki ubezpieczeniowe i czas dostaw drastycznie wzrosłyby.

Gospodarka światowa nie jest przygotowana na taki szok.

Dżabal Ali i Fudżajra w centrum uwagi

Iran już dał jasno do zrozumienia, że ​​inne porty w państwach Zatoki Perskiej mogą stać się potencjalnymi celami.

Dotyczy to w szczególności Dżabal Ali w Dubaju, jednego z największych portów kontenerowych na świecie.

Fudżajra również odgrywa kluczową rolę. Port leży poza Cieśniną Ormuz w Zatoce Omańskiej i jest uważany za najważniejszą alternatywną trasę dla Zjednoczonych Emiratów Arabskich, gdyby Ormuz został zablokowany.

Po atakach wspomnianych w wywiadzie, operacje w Fudżajrze najwyraźniej częściowo lub całkowicie ustały. Nawet ograniczony atak wystarczył, aby tymczasowo sparaliżować port.

Dla Escobara jest to kolejne ostrzeżenie: jeśli niewielki atak może dotknąć tak ważne miejsce, trudno przewidzieć konsekwencje masowego ataku na Dżabal Ali i inne duże porty.

Atak na most króla Fahda, uderzenie na Fudżajrę i ataki na BAPCO należy zatem rozumieć jako elementy tej samej strategii. Iran pokazuje, że może uderzyć w ekonomiczne filary swoich przeciwników, nie angażując przy tym pełnego potencjału militarnego.

Zaplanowane zniszczenie światowej gospodarki?

W prawdopodobnie najbardziej wybuchowej części wywiadu Escobar przedstawia dalekosiężną teorię. Zapytany, dlaczego Waszyngton jednocześnie eskaluje działania przeciwko Iranowi, atakuje Chiny, rozważa nowe operacje przeciwko Kubie i otwiera kolejne fronty globalne, odpowiada, że ​​istnieje prawdopodobnie tylko jedno logiczne wytłumaczenie:

„Zaplanowana implozja światowej gospodarki”.

Escobar wyraźnie przedstawia to założenie jako własną ocenę, a nie jako udowodniony fakt. Twierdzi jednak, że słyszał podobne rozważania od dobrze poinformowanych osób.

Jego teza jest taka, że ​​część amerykańskich elit władzy mogła dojść do wniosku, iż nie da się już powstrzymać gospodarczego i geopolitycznego upadku USA.

Z tej perspektywy kontrolowany lub celowo wywołany kryzys globalny mógłby zostać wykorzystany do dewaluacji niezrównoważonych długów, reorganizacji struktur finansowych, a następnie zbudowania nowego systemu.

W tym kontekście Escobar mówi o nowym znaczeniu „Wielkiego Resetu”: nie chodzi o uporządkowaną restrukturyzację systemu, lecz przede wszystkim o jego celowe zniszczenie.

Formułuje on możliwą logikę w następujący sposób: jeśli istniejącego porządku nie da się w żaden sposób uratować, można go całkowicie zburzyć, ograniczyć część zysków, wyeliminować długi, a następnie spróbować zacząć wszystko od nowa.

Ta teoria pozostaje spekulatywna. Pokazuje jednak, jak Escobar interpretuje pozornie sprzeczną amerykańską politykę zagraniczną.

Trump jako posłaniec, a nie decydent

Escobar nie uważa Donalda Trumpa za faktycznego twórcę tej strategii.

Twierdził, że Trump był jedynie posłańcem i narzędziem publicznym w rękach potężniejszych interesów. Jego zdaniem, faktyczne decyzje zapadały w sieci agencji wywiadowczych, elit finansowych, kompleksu wojskowo-przemysłowego i zakorzenionych struktur władzy państwowej.

Nadrzędnym celem jest neutralizacja trzech stanów, które w Waszyngtonie uważane są za zagrożenie egzystencjalne:

• Rosja,
• Chiny,
• Iran.

Te trzy państwa łączą coraz silniejsze więzi poprzez strategiczne partnerstwa.

Rosja reprezentuje potęgę militarną i nuklearną. Chiny stanowią największe wyzwanie geoekonomiczne. Iran kontroluje kluczowe położenie geostrategiczne w Azji Zachodniej oraz wzdłuż kluczowych szlaków energetycznych i handlowych.

Bezpośrednia wojna z wszystkimi trzema państwami byłaby niekontrolowana. Dlatego Waszyngton stara się je osłabić poprzez wojny zastępcze, sankcje, destabilizację polityczną, kampanie informacyjne i ukierunkowane ataki militarne.

Wojna z Iranem jako wojna z BRICS

Escobar ostro krytykuje kraje BRICS. Chociaż Iran jest pełnoprawnym członkiem grupy, nie było zdecydowanej wspólnej odpowiedzi na ataki.

Bombardowanie Czabaharu uderza nie tylko w irańską infrastrukturę. Ponieważ port jest częścią Korytarza Północ-Południe, atak jest również skierowany przeciwko Rosji i Indiom. Ze względu na powiązania z Inicjatywą Pasa i Szlaku, dotknięte są również Chiny.

Oznaczałoby to w praktyce, że kilka państw BRICS zostałoby zaatakowanych jednocześnie.

Escobar określił dotychczasową reakcję grupy jako słabą i rozczarowującą. BRICS powinien stworzyć system, który chroniłby swoich członków ekonomicznie i politycznie przed presją Zachodu.

Obejmowało to alternatywne systemy płatności, handel w walutach krajowych i szlaki transportowe pozostające poza kontrolą Zachodu.

Prace nad tym trwają, ale zdecydowanie za wolno.

Koniec petrodolara

Escobar uważa, że ​​wojna jest konfliktem o fundamentalnym znaczeniu dla globalnego porządku finansowego.

Coraz więcej krajów próbuje prowadzić handel poza dolarem. Chiny internacjonalizują juana. Rosja, Iran i inne kraje coraz częściej używają walut narodowych. W krajach BRICS trwają dyskusje na temat wielostronnych systemów płatności, cyfrowych jednostek rozliczeniowych i nowych mechanizmów handlowych.

Petrodolar był przez dekady centralnym filarem amerykańskiej potęgi. Dopóki ropa naftowa będzie handlowana głównie w dolarach na całym świecie, popyt na amerykańską walutę będzie ogromny.

Jeśli główni eksporterzy energii i kraje importujące zaczną rozliczać transakcje dotyczące ropy naftowej i gazu w innych walutach, Waszyngton straci istotną przewagę ekonomiczną.

Escobar uważa więc, że ataki na Iran stanowią próbę obrony systemu petrodolara.

Iran jest nie tylko znaczącym producentem energii. Kraj ten leży również na kluczowych szlakach handlowych między Azją, Europą, Rosją, Oceanem Indyjskim i Zatoką Perską.

Z tej perspektywy suwerenny Iran, który ściśle współpracuje z Rosją i Chinami, stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdominowanego przez Zachód porządku finansowego i handlowego.

Integracji euroazjatyckiej nie da się już zatrzymać.

Escobar opisuje integrację gospodarczą Eurazji jako pociąg, który już odjechał ze stacji.

Chiny, Rosja, Iran, Pakistan i wiele państw Azji Środkowej są ze sobą coraz bardziej połączone poprzez linie kolejowe, porty, rurociągi, drogi i systemy płatnicze.

Stany Zjednoczone mogły opóźniać realizację poszczególnych projektów, wywierać presję na stany i niszczyć infrastrukturę. Nie mogły jednak całkowicie zatrzymać całego procesu.

Obecność amerykańska w Eurazji maleje w dłuższej perspektywie. Podczas gdy Stany Zjednoczone utrzymują silną obecność wojskową w Japonii, Korei Południowej i kilku innych krajach, wpływy Rosji i Chin rosną w Azji Środkowej, Azji Zachodniej i dużej części Azji Południowej.

Wiele państw Globalnego Południa nie postrzega zatem wojny z Iranem jako konfliktu odosobnionego. Postrzegają ją jako wojnę przeciwko gospodarczej emancypacji Globalnego Południa i przeciwko BRICS.

Chiny jako niewidzialny mediator

Kolejnym tematem wywiadu jest rola Chin za kulisami.

Pekin jest żywotnie zainteresowany stabilnymi relacjami między Iranem, Arabią Saudyjską i Pakistanem. Chiny importują duże ilości ropy naftowej z Arabii Saudyjskiej oraz gazu i innych produktów energetycznych z Iranu.

Jednocześnie Pakistan jest ściśle zintegrowany z Inicjatywą Pasa i Szlaku poprzez Chińsko-Pakistański Korytarz Gospodarczy.

Według Escobara, zbliżenie między Arabią Saudyjską a Iranem początkowo rozpoczęło się od mediacji rosyjskiej. Moskwa prowadziła oddzielne rozmowy z obiema stronami, a następnie przekazała piłkę dyplomatyczną Chinom.

Pekin ostatecznie zakończył proces publicznie i pośredniczył we wznowieniu stosunków dyplomatycznych między Rijadem i Teheranem.

Chiny przede wszystkim chcą stabilności, wolnego handlu i bezpiecznych szlaków transportowych w Azji Zachodniej.

Wojna z Iranem i niejasne stanowisko Arabii Saudyjskiej zagrażają wieloletniej pracy dyplomatycznej.

Pakistan między Iranem a Arabią Saudyjską

Pakistan znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji.

Kraj utrzymuje bliskie stosunki z Iranem i korzysta z handlu transgranicznego. Jednocześnie ma sojusz wojskowy z Arabią Saudyjską.

Dowódca pakistańskiej armii Asim Munir odwiedził Rijad na krótko przed nową eskalacją konfliktu i rozmawiał z następcą tronu, księciem Mohammedem bin Salmanem, o zacieśnieniu współpracy wojskowej.

Z wywiadu wynika, że ​​sojusz ten zawiera gwarancje bezpieczeństwa, które mogą uznać atak na Arabię ​​Saudyjską za atak na Pakistan.

Iran z kolei, według oceny Escobara, nie zamierza obecnie atakować Arabii Saudyjskiej. Teheran domaga się jednak wyjaśnienia, czy Rijad działa jedynie przeciwko Jemenowi, czy też może prowadzi podwójną grę i ponownie uczestniczy w amerykańskich atakach na Iran.

Pakistan musi zatem zapewnić obie strony, że konflikt nie wymknie się spod kontroli.

Escobar podaje niepotwierdzone informacje, według których Islamabad już zaapelował do Saudyjczyków o ustąpienie, gdyż dalsza eskalacja może „wszystko wysadzić w powietrze”.

Walka o władzę w Arabii Saudyjskiej?

Escobar uważa, że ​​działania Arabii Saudyjskiej nie były w pełni kontrolowane przez następcę tronu Mohammeda bin Salmana.

Według pakistańskich mediatorów, MbS wspierał wysiłki na rzecz osiągnięcia porozumienia z Iranem. Atak na Sanę mógł zatem być również wyrazem wewnętrznych walk o władzę w saudyjskim reżimie.

Zarówno w kręgu władzy królewskiej, jak i poza nim istnieją osoby wrogo nastawione do następcy tronu.

Działania militarne sabotujące zbliżenie dyplomatyczne z Iranem mogły zatem być również atakiem na politykę MbS.

Escobar podkreśla jednak, że ta możliwość nie została potwierdzona. Zachowanie Arabii Saudyjskiej pozostaje w momencie wywiadu w dużej mierze niewytłumaczalne.

Ansarallah decyduje sam

Escobar krytykuje zachodnie media za częste przedstawianie Ansarallah w Jemenie jedynie jako irańskiego sojusznika.

Doniesienia, że ​​siły jemeńskie czekały jedynie na rozkaz z Teheranu nakazujący zamknięcie Bab al-Mandab, są fałszywe.

Dodał, że osobiście rozmawiał z członkami rady politycznej Ansarallah. Decyzje zapadły w jemeńskim kierownictwie, a nie były jedynie dyktowane przez Iran.

Iran i Ansarallah są sojusznikami, ale Jemeńczycy działają niezależnie.

Zamknięcie Bab al-Mandab jest w Sanie postrzegane jako ostateczny środek wywierania nacisku – porównywalny ze strategiczną „opcją nuklearną”.

Dlatego natychmiastowa i całkowita blokada nie jest absolutnie konieczna. Niemniej jednak należy spodziewać się reakcji po ataku na lotnisko w Sanie.

Wszystko wisi na włosku

Pod koniec wywiadu Escobar ostrzega przed niezwykle niebezpiecznym momentem.

Cała regionalna sieć mediacji między Iranem, Arabią Saudyjską, Pakistanem, Chinami, Omanem, Katarem i Turcją wisi na włosku.

Jedna zła decyzja może całkowicie zniweczyć wysiłki dyplomatyczne.

Atak na Sanę miał właśnie taki potencjał. Gdyby Arabia Saudyjska zaostrzyła sytuację, Ansarallah mogłaby zamknąć Bab al-Mandab. Iran mógłby znacząco rozszerzyć ataki na porty, centra energetyczne i strategiczne szlaki transportowe państw Zatoki Perskiej.

Stany Zjednoczone mogłyby w odpowiedzi odpowiedzieć wznowieniem bombardowań.

Wojna z Iranem stałaby się regionalnym konfliktem, który bezpośrednio zagroziłby globalnym dostawom energii i handlowi światowemu.

Wniosek: Waszyngton bombarduje stary porządek i przyspiesza nowy

Analiza Pepe Escobara przedstawia obraz wojny, której znaczenie wykracza daleko poza Iran, Izrael i Stany Zjednoczone.

Atak na Czabahar jest zatem skierowany przeciwko nowym euroazjatyckim szlakom handlowym. Bombardowanie irańskich mostów i portów ma na celu izolację gospodarczą kraju.

Jednak irańskie ataki na Bahrajn, Fudżajrę i most króla Fahda pokazują, że przeciwnicy Teheranu również posiadają wysoce wrażliwą infrastrukturę.

Reakcja Iranu była jak dotąd kontrolowana, ale coraz bardziej ostra. Iran dowodzi swojej zdolności dotarcia do kluczowych centrów energetycznych i handlowych Zatoki Perskiej.

Gdyby cieśniny Ormuz i Bab al-Mandab zostały zablokowane jednocześnie, konflikt mógłby wywołać globalny szok gospodarczy.

Główne przesłanie Escobara brzmi następująco: Stany Zjednoczone próbują militarnie powstrzymać rozwój nowego porządku euroazjatyckiego. Jednak z każdym atakiem na porty, linie kolejowe, mosty i szlaki handlowe mogą przyspieszać właśnie ten proces, któremu chcą zapobiec.

Chiny, Rosja, Iran i Pakistan zacieśniają swoje powiązania pod wpływem presji zewnętrznej. Alternatywne szlaki transportowe zyskują na znaczeniu. Handel walutami narodowymi rośnie. Petrodolar stopniowo traci na znaczeniu.

Waszyngton może zniszczyć infrastrukturę. Ale nie może trwale zbombardować geograficznej, gospodarczej i politycznej reorganizacji Eurazji.