Teheran w sobotę ponownie skomentował nowy plan Trumpa Bessant, zakładający długoterminowe „uduszenie” i izolację gospodarczą. Według Sekretarza Skarbu USA, ma on na celu „doprowadzenie irańskiego rządu na skraj upadku” poprzez „najsurowsze sankcje w historii ”. Oznacza to oczywiście, że Waszyngton musi jednocześnie wywierać presję na inne kraje prowadzące interesy z Teheranem, aby natychmiast zaprzestały takich działań – co może być trudnym zadaniem, biorąc pod uwagę, że Chiny i Rosja już teraz mówią, że nie zastosują się do tego planu.
Rzecznik irańskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Esmaeil Baghaei, oświadczył, że nowa inicjatywa sankcji jest równoznaczna z „wypowiedzeniem wojny” wszystkim krajom i wykracza poza „nielegalną wojnę ekonomiczną przeciwko pojedynczemu państwu”.
Baghaei powiedział: „Ogłoszenie nowych sankcji stanowi próbę Stanów Zjednoczonych, aby sprawować eksterytorialną suwerenność nad wszystkimi niezależnymi państwami członkowskimi ONZ”.
„Żaden rząd nie ma prawa zmuszać zagranicznych banków, firm ani lotnisk, z których każde działa pod wyłączną jurysdykcją własnego państwa, do powstrzymania się od legalnego handlu z państwem trzecim” – dodał, według agencji prasowej Fars.
Ministerstwo dodało, że „takie sankcje wtórne nie mają żadnej podstawy w prawie międzynarodowym” i „naruszają podstawową zasadę suwerennej równości zapisaną w artykule 2 ust. 1 Karty Narodów Zjednoczonych”.
Baghaei ostrzegał, że poddanie się takiemu „zastraszaniu” doprowadzi do całkowitej erozji suwerenności narodowej i będzie oznaczać „katastrofalny powrót do jawnego, wszechobecnego kolonializmu” .
To ewidentna próba ostrzeżenia innych krajów i wezwania ich do nieuczestniczenia w grze Waszyngtonu. Apel może spotkać się ze szczególnie entuzjastycznym odbiorem wśród państw BRICS i krajów Globalnego Południa.
Oświadczenie pojawiło się zaledwie kilka dni po tym, jak irańskie wojsko wydało bardziej bezpośrednie ostrzeżenie i groźbę pod adresem regionalnych sojuszników USA w Zatoce Perskiej. W środę Ali Abdollahi, szef sztabu irańskich sił zbrojnych , oświadczył, że „wszelkie wsparcie lub pomoc udzielana agresywnej armii USA jest równoznaczne z udziałem w operacji wojskowej USA”.
„Wydaje się mało prawdopodobne, aby tak duża liczba samolotów wojskowych, zwłaszcza samolotów-cystern, mogła znajdować się w regionalnych bazach bez wiedzy państw-gospodarzy” – powiedział Abdollahi.
Wszystko to jest reakcją na retorykę Bessenta w stylu Busha: „Albo jesteście z nami, albo przeciwko nam”.
Tymczasem Mohammad Bagher Ghalibaf, przewodniczący irańskiego parlamentu i główny negocjator, wydał nowe oświadczenia. Twierdził, że Teheran otrzymał „liczne wiadomości” dotyczące nowych porozumień w zakresie bezpieczeństwa i gospodarki w regionie w wyniku amerykańsko-izraelskiej agresji.
„Stany Zjednoczone, poprzez nękanie i całkowite lekceważenie interesów swoich sojuszników, naraziły na szwank bezpieczeństwo każdego ze swoich sojuszników – na korzyść Izraela – do tego stopnia, że na krótki czas ich istnienie zostało zagrożone ” – oświadczył Ghalibaf na antenie X.
„Tworzy, niezależny porządek to prawdziwy pokój i bezpieczeństwo” – dodał. Iran od miesięcy twierdzi, że różne kraje próbują wynegocjować własne, odrębne umowy dotyczące żeglugi przez Cieśninę Ormuz – co, jeśli okaże się prawdą, dałoby Republice Islamskiej dodatkowe wpływy. Biały Dom stara się jednak przeciwdziałać tej narracji, dostarczając agencji Axios raporty…
Axios twierdzi obecnie , że miliony baryłek ropy naftowej nadal są transportowane przez „tajny” korytarz zabezpieczony przez Marynarkę Wojenną USA, ale wielu wyraża wątpliwości. Rzeczywiście, w ostatnich dniach nie doszło do żadnych nowych ataków na obce statki w cieśninie, a sytuacja staje się coraz bardziej skomplikowana ze względu na sprzeczne narracje – zwłaszcza że Irańczycy odrzucili doniesienia Axios jako sfabrykowane.
Amerykański Departament Energii przedstawił w broszurce informacyjnej szczegółowe plany USA dotyczące wydatkowania łupów uzyskanych po porwaniu prezydenta Maduro w Wenezueli:
Rząd Stanów Zjednoczonych rozpoczął sprzedaż wenezuelskiej ropy naftowej na rynkach światowych, co przyniesie korzyści Stanom Zjednoczonym, Wenezueli i naszym sojusznikom. … Wszystkie wpływy ze sprzedaży wenezuelskiej ropy naftowej i produktów naftowych zostaną najpierw przelane na kontrolowane przez USA rachunki w bankach o globalnym uznaniu… Środki te zostaną przekazane na rzecz narodu amerykańskiego i narodu wenezuelskiego według uznania rządu USA. Jedyny sposób transportu ropy naftowej do i z Wenezueli będzie się odbywał legalnymi i autoryzowanymi kanałami, zgodnymi z prawem USA i bezpieczeństwem narodowym. Cytat z artykułu opublikowanego 12 sierpnia na michael-hudson.com: Ostatnia linia obrony dolara.Źródło.
19 sierpnia minęła 73 rocznica tajnej operacji CIA i MI6 w Iranie pod kryptonimem „Ajax”. Doprowadziła ona do obalenia demokratycznie wybranego premiera Iranu, Mohammada Mosaddegha, i umocnienia władzy szacha Mohammada Rezy Pahlawiego. Powodem była nacjonalizacja przez premiera Mosaddegha irańskiego przemysłu naftowego w 1951 roku, która odebrała kontrolę nad zasobami irańskiej ropy brytyjskiemu koncernowi (obecnie BP).
Kampania mająca na celu ustanowienie prozachodniego rządu w Iranie. Pierwsza strona opublikowanego po 60 latach dokumentu o przewrocie CIA.
Podobnie dla „dobra narodu”, przeprowadzono Arabską Wiosnę w Libii w roku 2011. Zakończyła się zamordowaniem Muammara al-Kaddafiego i trwającym do dzisiaj chaosem politycznym w tym kraju.
Nie tylko USA prowadzi taką imperialną politykę w celu kradzieży ropy zwanej powszechnie „czarną krwią”. Także aktualny prezydent Rosji doprowadził w roku 1999 do drugiej wojny czeczeńskiej, co przyniosło Putinowi ogromną popularność w kraju i otworzyło mu drogę do prezydentury.
Nie ma dobrej wojny! Czeczenia 7 października 1999 r., ofiary bombardowania w Elistanżi.
Upadek dolara został przypieczętowany 113 lat temu, przez stworzenie prywatnego banku centralnego w USA zwanego FED-em. Stworzono system stale rosnącego długu państw, który musiał doprowadzić w końcu do załamania się mechanizmu finansowego pod ciężarem kosztów obsługi kredytu.
Ponad 100 lat życia w zakłamanym dobrobycie wraz z jego wzrostami i upadkami. Nieodłącznym elementem wysokiej jakości życia były wojny. Ktoś musiał umrzeć, żeby ktoś inny mógł dobrze żyć. Brutalne prawo natury? Ależ skąd – prawo pięści – działające tak długo, aż mięśnie nie odmówią posłuszeństwa. Energia stojąca za dobrobytem podtrzymywana potęgą pieniądza zanika właśnie na naszych oczach.
W jaki sposób powstaje państwowe zadłużenie? Poprzez obligacje – pożyczki na zmienny procent, których stopę reguluje sytuacja na rynku. W USA poziom zadłużenia przekroczył ostatnio markę 40 bilionów dolarów. Liczba dobra jak każda inna. Problemem jest oprocentowanie tego kredytu, które bezwzględnie musi być spłacane. Inaczej grozi państwu bankructwo, a co za tym idzie utrata kontroli na rzecz wierzycieli.
Na chwilę obecną koszt pokrycia tego oprocentowania wynosi w USA ponad bilion dolarów. Skąd Stany Zjednoczone biorą pieniądze na spłatę odsetek? Może z podatków? Ależ skąd – podatki idą na bieżące wydatki jak służba zdrowia, armia i wszelkie koszty administracyjne. Żeby spłacać odsetki, USA wystawia na sprzedaż kolejne obligacje, powiększając w ten sposób zadłużenie państwa. Jednak brakuje chętnych na zakup tak niepewnych pożyczek.
Jest jednak znacznie gorzej – właściciele obligacji – jak ostatnio próbowała Japonia – pozbywają się tych zagrożonych upadłością małowartościowych papierów.
W takiej sytuacji jest tylko jedna firma zobowiązana do wykupu obligacji według aktualnej ceny. Tą firmą jest bank centralny USA – FED. Jedyna na świecie organizacja uprawniona do drukowania dolarów. Nietrudno zgadnąć skąd FED weźmie pieniądze na wykup obligacji. Uruchomi fizyczne lub wirtualne drukarki. Nie muszą to być koniecznie banknoty. Wystarczy, że System Rezerwy Federalne (FED) przeleje odpowiednią kwotę, by opłacić cenę obligacji.
Kilka dni temu FED wydał 10 miliardów euro (by chronić, przynajmniej psychologiczne dolara) na ratowanie japońskiego jena. Można by to nazwać jałmużną. Dla wsparcia japońskiej waluty konieczne byłoby 500 miliardów. Takie zabiegi służą testowaniu zachowań rynku.
Do czego prowadzi polityka drukowania pieniędzy bez pokrycia? Do utraty wartości pieniądza – do inflacji. W skrócie inflację można określić jako rabunek. Zarabia na niej państwo. Dług pozostaje co nominalnie ten sam, ale wartość pieniądza maleje.
Proces ten prowadzi do hiperinflacji, kiedy wartość papierków zwanych dolarami będzie z każdą minutą spadać. To jest jeszcze przed nami. Na chwilę obecną mamy kwitnącą gospodarkę, która jest gwarantem rozwoju, jak lubi powtarzać Donald Trump. Do wyborów połówkowych mamy jeszcze ponad dwa miesiące, a on chce, by Republikanie je wygrali.
Autor artykułu Marek Wójcik Mail: worldscam3@gmail.com
„Zbombardujemy Oman”. „Iran musi wywiesić białą flagę”. Pod koniec tygodnia, w którym Donald Trump groził zniszczeniem kraju, który nawet nie jest stroną konfliktu, w wywiadzie dla Fox News, republikańska kongresmenka Marjorie Taylor Greene napisała, że w Białym Domu trwają dyskusje na temat użycia broni jądrowej. Nie była to plotka z drugiej ręki, lecz twierdzenie pochodzące z jego własnej partii. Pytanie, które się nasuwa, nie brzmi, czy to prawda. Pytanie brzmi: co tak naprawdę powstrzymuje prezydenta w tej chwili – i jak długo jeszcze?
Trzech niezależnych obserwatorów z trzech różnych środowisk podjęło w ostatnich dniach próbę odpowiedzi na to pytanie. Godne uwagi jest nie to, że doszli do tego samego wstępnego wniosku – nie teraz, nie jeszcze – ale to, jak odmiennie go uzasadniają. Alastair Crooke, były brytyjski dyplomata, wskazuje na przeszkody instytucjonalne: wojsko już uznało taki rozkaz za zbrodnię wojenną; musi go zatwierdzić rząd, nie może to być działanie jednostronne.
Scott Ritter, były inspektor ONZ ds. broni, stawia ostrzejszą granicę: Stany Zjednoczone używają broni jądrowej, gdy stają w obliczu egzystencjalnej porażki, obecnie zaś przeżywają polityczną kompromitację, a to zasadnicza różnica.
A z trzeciego, pro-pakistańskiego kręgu analityków pochodzi najbardziej konkretna wersja: Trump otwarcie zapytał swojego szefa sztabu, czy mógłby skorzystać z opcji nuklearnej – jak dziecko proszące o pozwolenie na zabawę niebezpieczną zabawką – i otrzymał odmowę. Trzy perspektywy, jeden wspólny wniosek: w systemie wciąż są hamulce. Trzymają. Na razie. To, co łączy te trzy oceny, jest ciekawsze niż każda z nich z osobna: opisują system, w którym indywidualna drażliwość prezydenta może nawet stać się tematem na pierwszej stronie gazety.
W funkcjonującym podziale władzy pytanie o to, jak człowiek reaguje na zniewagę, byłoby jedynie przypisem. Staje się kwestią egzystencjalną, ponieważ hamulce są w rękach władzy – ta sama erozja mechanizmów kontroli i równowagi, którą obserwujemy w Waszyngtonie w relacjach między prezydentem a Sztabem Generalnym, w Berlinie w reformie wywiadu, a w Brukseli w architekturze sankcji pozbawionej odpowiedzialności parlamentarnej. „Kult jednostki”, zdiagnozowany nawet przez Scotta Rittera, nie jest zjawiskiem psychologicznym, lecz wynikiem struktury decyzyjnej, która coraz bardziej skupia się na jednym punkcie, ponieważ otaczające ją redundancje zostały systematycznie rozmontowane.
A ta erozja ma przyczynę, której nie można doszukiwać się w pojedynczej osobie, lecz w bilansie. „Gospodarczy D-Day” przeciwko Iranowi, groźba stuprocentowych sankcji wtórnych wobec każdego nabywcy irańskiej ropy – dokładnie w tygodniu, w którym Waszyngton przygotowuje czerwony dywan na wizytę państwową Xi Jinpinga – rynek obligacji, którego rosnące stopy procentowe grożą pęknięciem bańki spekulacyjnej AI, podczas gdy jednocześnie podtrzymywana jest wojna na Bliskim Wschodzie: to nie są wyrazy charakteru. To konstelacje interesów.
Nie trzeba wiedzieć, co dzieje się w głowie prezydenta, żeby wyjaśnić, dlaczego administracja, która nie potrafi ustabilizować własnego rynku obligacji, zaostrzałaby klęskę w polityce zagranicznej, zamiast się do tego przyznać. Nie potrzeba żadnej odległej diagnozy. Wystarczy spojrzeć na stan finansów publicznych.
Prawdziwą wiadomością tego tygodnia nie jest zatem to, że dyskutowano o broni jądrowej. Chodzi o to, że trzy niezależne głosy – realista, były inspektor ds. uzbrojenia i sieć informatorów – zgadzają się, że hamulce wciąż działają, ale żaden z nich nie mówi, jak długo jeszcze.
Porządek regionalny, który panuje od 1991 roku, jest jedną z wielu ofiar wojny amerykańsko-izraelskiej z Iranem. Niepowodzenie Amerykanów i Izraelczyków w obaleniu reżimu w Teheranie dowiodło bankructwa dekad sankcji i przemocy. Niezdolność Stanów Zjednoczonych do ochrony sojuszników z Zatoki Perskiej przed atakami irańskimi lub do utrzymania otwartej Cieśniny Ormuz podważyła fundamentalne porozumienie w sprawie bezpieczeństwa, które uzasadniało istnienie sieci baz wojskowych w regionie. Coraz bardziej groźna postawa Izraela i porzucenie wszelkich pozorów zainteresowania osiągnięciem porozumienia z Palestyńczykami położyły kres trwającej dekady misji Waszyngtonu, polegającej na nawiązaniu trwałego partnerstwa w zakresie bezpieczeństwa między arabskimi sojusznikami a Izraelem.
Krótko mówiąc: Bezkompromisowe dążenie Izraela do akceleracjonizmu w kontekście planów geopolitycznych zniszczyło fundamenty, na których opierała się dominacja Izraela i Ameryki w regionie.
W artykule autorzy dowodzą, że tak jak kryzys sueski z 1956 roku był „ostatnim tchnieniem” francuskiej i brytyjskiej potęgi kolonialnej na Bliskim Wschodzie, tak wojna z Iranem będzie dla amerykańskiej hegemonii.
W dalszej części artykułu autorzy szczegółowo opisują ostrożne balansowanie, jakie Stany Zjednoczone próbują prowadzić na Bliskim Wschodzie od dziesięcioleci, zazwyczaj wykorzystując swoją rzekomo niezrównaną potęgę, jednocześnie na ogół ignorując rzeczywiste interesy Arabów w regionie.
…architekci tej wojny znacznie wyolbrzymili możliwości militarne, nie docenili zdolności adwersarzy do adaptacji, założyli, że sojusznicy podporządkują się im i bezdusznie zlekceważyli życie zwykłych ludzi. Niefortunny incydent Waszyngtonu nie był aberracją, lecz ostatecznym wyrazem wady tkwiącej w jego strategii bliskowschodniej.
Problem polega jednak na tym, że cały system od samego początku opierał się na szeregu kruchych sprzeczności, z których jedną z najważniejszych jest zakaz posiadania przez Izrael broni jądrowej, co stanowi okoliczność destabilizującą i praktycznie gwarantuje, że Iran będzie mógł prowadzić asymetryczne działania odstraszające w regionie na poziomie egzystencjalnym.
Larry C. Johnson jest byłym oficerem CIA i analitykiem wywiadowczym, a także byłym specjalistą ds. planowania i doradcą w Biurze ds. Zwalczania Terroryzmu Departamentu Stanu USA. Jako niezależny wykonawca od 24 lat prowadzi szkolenia dla służb operacji specjalnych Sił Zbrojnych USA. W opublikowanym przez niego we wtorek na sonar21.com artykule:Iran a twierdzenie o „głównym sponsorze terroryzmu”(źródło), możemy przeczytać:
Hamas i Hezbollah wystrzeliły tysiące rakiet w kierunku Izraela w ciągu 25 lat. Liczba ofiar śmiertelnych tych rakiet w latach 2001–2025 wynosi od 50 do 75 osób – a nie „tysiące”, jak sugerują relacje. Różnica między tymi dwiema liczbami jest sednem sprawy. W tym kontekście pojawia się asymetria, której nie da się pominąć w uczciwym rachunku. Szacuje się, że Izrael zabił 11 200–11 500 Palestyńczyków między 2000 a 6 października 2023 roku. Według danych Ministerstwa Zdrowia Gazy, od 7 października liczba ofiar w Strefie Gazy przekroczyła 73 000 – liczba ta została faktycznie przyznana przez izraelskiego urzędnika wojskowego w styczniu 2026 roku, uznając, że ponad 71 000 osób zginęło w bezpośrednim ostrzale izraelskim.
Terror to jest przemoc wobec cywilów w celach politycznych.
Według ciągle jeszcze urzędującego premiera Izraela Benjamina Netanjahu terror to: przemoc wobec cywilów w celach politycznych. Trafne określenie polityki państwa okupującego Palestynę. Jak pisze Larry C. Johnson, dane z Departament Stanu USA przeczą medialnej narracji o irańskim terroryzmie. Nie po raz pierwszy masowa propaganda opiera się na masowych kłamstwach. Jest jak u Orwella: kłamstwo, to prawda, wojna to pokój, a walka z terroryzmem to jest pretekst dla terroryzmu.
Kiedy upadł pod własnym ciężarem ZSRR, blady strach padł na wysokich rangą generałów z Pentagonu. Jak uzasadnić wysokie wydatki na armię, kiedy twój wróg przestał ci zagrażać? Odpowiedź jest prosta: znajdź innego wroga. I w ten sposób zrodził się pomysł walki z terroryzmem.
Al Kaida i terroryzm z Manhattanu 11 września 2001 roku zostały stworzone, ponieważ istniało zapotrzebowanie na terroryzm. Potrzebny był pretekst, by usprawiedliwić tyranię. Dzisiaj wiemy, że za tym stała CIA.
W latach 80 ubiegłego wieku światem wstrząsały zamachy autentycznych grup terrorystycznych. Były to Frakcja Czerwonej Armii RAF w Niemczech, bojówki Baskijscy ETA w Hiszpanii, czy IRA – Irlandzka Armia Republikańska, Czerwone Brygady we Włoszech.
Nie tylko Europa była wtedy „placem zabaw” dla zamachowców. Żeby uzasadnić wojnę z terrorystami, USA tworzyły, uzbrajały i finansowały takie organizacje jak Al-Kaida założona przez agenta CIA Osamę Bin Ladena, Państwo Islamskie (ISIS), Talibowie – afgański fundamentalistyczny ruch islamistyczny szkolony przez CIA w Pakistanie, albo Boko Haram: Działająca głównie w Nigerii i rejonie jeziora Czad brutalna sekta islamistyczna, powiązana dawniej z ISIS.
Ciała 50 Palestyńczyków, odnalezione w ciągu ostatnich kilku dni przez ekipy Obrony Cywilnej w kompleksie medycznym Al-Shifa w zachodniej części miasta Gaza, są obecnie chowane. Źródło: Telegram 20.08.2026 r. 17:38.
Izrael walczy z terroryzmem, stosując terroryzm. Usiłuje powstrzymać Iran przed nuklearnym uzbrojeniem, a jednocześnie ma w gotowości kilkaset rakiet z bronią jądrową. Przecież musimy się bronić przed terroryzmem – głosi Hasbara – izraelska propaganda tłumacząca, dlaczego Izrael może mordować cywilów. Co z tego, że mordujemy dzieci w Strefie Gazy, to są przecież przyszli terroryści! Bo Izraelowi przecież wszystko wolno. Nie zgadzasz się? To jesteś antysemitą!
Autor artykułu Marek Wójcik Mail: worldscam3@gmail.com
Nadmierne rozszerzenie imperialne prowadzi do porażki wojny USA z Iranem
Komentarz Rainera Ruppa
Wstępna ocena brutalnej, niesprowokowanej i nielegalnej wojny agresji USA-Izraela przeciwko Iranowi maluje obraz upadającego imperium i chwiejnego porządku świata. Dotychczasowej porażki wojny nie można mierzyć liczbą zdobytych terytoriów, lecz raczej zachwianymi geostrategicznymi „pewnikami”, na których zbudowano hegemoniczny porządek świata USA – pewnikami, które zostały zachwiane do głębi przez stanowczy i skuteczny opór Iranu.
Stany Zjednoczone przystąpiły do wojny z pozycji dominacji globalnej, którą utrzymywały przez dziesięciolecia, opierając się zarówno na projekcji siły militarnej, jak i na dźwigni ekonomicznej i finansowej. Po rozpadzie Związku Radzieckiego Stany Zjednoczone broniły swoich interesów na całym świecie poprzez sankcje, wstrząsy polityczne i „kolorowe rewolucje”, ograniczone interwencje wojskowe oraz przedłużające się wojny. Ta epoka ukształtowała polityczne i strategiczne przywództwo, które przyzwyczaiło się do praktycznie niekwestionowanej amerykańskiej supremacji.
Wojna z Iranem ujawniła jednak coraz większą przepaść między hegemonicznymi ambicjami Waszyngtonu a jego rzeczywistym potencjałem militarnym, przemysłowym i społecznym. Między innymi, brakuje mu kluczowych zasobów (takich jak pierwiastki ziem rzadkich), a także wystarczającego potencjału przemysłowego i wojskowo-technologicznego, aby utrzymać wojnę trwającą dłużej niż kilka tygodni. Jednocześnie nowe, stosunkowo niedrogie systemy uzbrojenia zmieniły obraz współczesnej wojny. W szczególności drony i precyzyjne pociski przeciwokrętowe dalekiego zasięgu umożliwiają państwom słabszym ekonomicznie, ale odpornym społecznie, skuteczniejsze przeciwdziałanie tradycyjnej przewadze militarnej Zachodu.
Rozwój ten jest szczególnie widoczny w przypadku amerykańskich grup uderzeniowych lotniskowców. Przez długi czas stanowiły one centralny filar globalnej projekcji siły militarnej Stanów Zjednoczonych, a jednocześnie instrument politycznego szantażu poprzez tworzenie atmosfery zagrożenia. Jednak pojawienie się tanich, celnych i coraz bardziej dalekiego zasięgu pocisków przeciwokrętowych, a także pocisków o wysokiej mobilności, jasno pokazało, że era lotniskowców dobiega końca.
Rosyjski minister obrony przewidział ten rozwój sytuacji już dziesięć lat temu, mówiąc: „Nie potrzebujemy lotniskowców, potrzebujemy taniego i niezawodnego środka do ich zatapiania”. Rosja i Chiny osiągnęły ten cel kilka lat temu, ale teraz regionalne mocarstwo, Iran, również odniosło sukces. Wycofanie, a raczej przegrupowanie, amerykańskich sił morskich z Zatoki Perskiej można zatem postrzegać jako dowód na strategiczną porażkę amerykańskich sił morskich.
Iran przetrwał amerykański atak, nie tracąc swojej suwerenności państwowej, a irański program nuklearny pozostał nienaruszony.
Sytuacja wokół Cieśniny Ormuz również odzwierciedla tę zmianę w układzie sił. Dowodzą tego wydarzenia ostatnich dni.
Zgodnie z instrukcjami i „gwarancjami ochrony” Centralnego Dowództwa USA (CENTCOM), kilka tankowców i statków towarowych było przygotowanych do zignorowania ostrzeżeń Iranu i przepłynięcia Cieśniny Ormuz od strony Omanu. Zostały one zatrzymane przez irańskie pociski, mimo że CENTCOM groził wcześniej Iranowi ogniem i siarką, jeśli spróbuje zatrzymać statki. Jednak wcześniej zapowiadany odwet CENTCOM i późniejsze masowe ataki USA na Iran, zapowiadane przez Trumpa, wciąż nie zostały zrealizowane. Zamiast tego, reżim Trumpa grozi Iranowi wojną gospodarczą i finansową, grożąc mu Armagedonem.
Doniesienia o pustych amerykańskich arsenałach pocisków i innej broni dalekiego zasięgu, które trafiły nawet do amerykańskich mediów, takich jak „New York Times”, są ewidentnie prawdziwe. To kolejny dowód na to, że nie tylko amerykańska marynarka wojenna straciła kluczową część swojego tradycyjnego potencjału ofensywnego, ale także siły powietrzne USA, z jednej strony z powodu braku broni dalekiego zasięgu, a z drugiej strony, z powodu możliwości irańskiej obrony powietrznej, która do tej pory zestrzeliła lub zniszczyła około 40 niezwykle kosztownych amerykańskich samolotów.
Nadmierna ekspansja militarna imperium USA jest związana ze strukturalnymi problemami amerykańskiego przemysłu zbrojeniowego. Zapasy kluczowych systemów uzbrojenia zostały poważnie uszczuplone, a nawet ochrona własnych baz, nie mówiąc już o bazach państw sojuszniczych w zasięgu irańskich pocisków, stała się praktycznie niemożliwa. Kiedy plany amerykańskich sił powietrznych dotyczące wykorzystania baz na Cyprze i w Rumunii do ataków na Iran ujrzały światło dzienne, irański minister spraw zagranicznych ostrzegł oba kraje, że w ten sposób staną się one uprawnionymi celami dla irańskich pocisków.
Ogólnie rzecz biorąc, imperialny zasięg armii USA nie ma już wystarczającego poparcia militarno-przemysłowego. Utrudnia to utrzymanie strategii opartej na globalnej obecności militarnej i zdolności do jednoczesnego odstraszania wielu przeciwników.
Bunt na pokładzie USS Abraham Lincoln, w którym, jak donoszą ostatnie doniesienia, zginęło siedmiu marynarzy, można postrzegać jako szczególnie drastyczny symbol tego kryzysu. Wydarzenia na pokładzie Lincolna i reakcja Waszyngtonu na nie wskazują na rozbitą strukturę dowodzenia, ucieleśnienie strategii, której nadmierne rozbudowanie ostatecznie pochłonęło własne struktury wojskowe. W połączeniu z opisanymi powyżej zmianami technologicznymi, obraz ten przedstawia potęgę morską USA, której najdroższe i najbardziej widoczne instrumenty wydają się coraz bardziej bezbronne wobec asymetrycznej wojny Iranu.
Kryzys nie ogranicza się jednak do sfery militarnej. Ekonomiczne podstawy amerykańskiej potęgi również ulegają erozji, zwłaszcza w odniesieniu do…
o wysokim zadłużeniu rządu USA (40 bilionów dolarów i 120% PKB USA)
o coraz bardziej niestabilnej pozycji dolara amerykańskiego jako światowej waluty rezerwowej i
o erozji tych środków finansowych, których Waszyngton używał od dziesięcioleci w połączeniu ze swoją przewagą militarną, takich jak obligacje skarbowe USA.
W tym kontekście amerykańska polityka „maksymalnej presji” na Iran nie osiągnęła swojego celu. Zamiast izolować Iran, środki te wzmocniły „oś oporu”, czyli regionalną opozycję wobec Stanów Zjednoczonych, a jednocześnie przyspieszyły rozwój alternatywnej architektury finansowej BRICS na arenie międzynarodowej , przyspieszając tym samym spadek dominacji dolara.
W tym kontekście Iran jawi się nie tylko jako państwo, które przetrwało atak, ale jako podmiot, którego możliwości międzynarodowe znacznie się poszerzyły. Teheran kontynuuje integrację z nowym bankiem rozwoju BRICS, pogłębiając globalne stosunki dyplomatyczne i współpracując z Moskwą w zakresie struktur cyberobrony. Pożądana bliższa integracja ze strukturami BRICS jest postrzegana jako element szerszej zmiany porządku międzynarodowego, w którym znaczenie zyskują alternatywne sieci polityczne i finansowe.
Równolegle do tych zmian w polityce zagranicznej, istotną rolę odgrywa również wewnętrzny kryzys polityczny i społeczny w Stanach Zjednoczonych. Według sondaży, dwie trzecie amerykańskiej opinii publicznej sprzeciwia się obecnie wojnie z Iranem. Jednak ten sprzeciw społeczny ma jedynie ograniczony wpływ na decyzje amerykańskiego kierownictwa politycznego, które znajduje się w kieszeniach globalistycznej arystokracji. Podczas gdy elity polityczne nadal trzymają się hegemonicznych celów globalistów, polityka ta staje się coraz bardziej sprzeczna z zasobami, którymi faktycznie dysponują Stany Zjednoczone.
Oprócz kryzysów strategicznych, gospodarczych i politycznych, narasta kryzys moralny, który nie tylko dzieli społeczeństwo amerykańskie, ale także podważa fundamenty wartości i tożsamości w całym świecie zachodnim. Ugodowe reakcje na ludobójstwo syjonistów w Strefie Gazy boleśnie uświadomiły światu te podwójne standardy zachodnich elit. Na Globalnym Południu zachodnie napomnienia o przestrzeganiu praw człowieka będą odtąd postrzegane jedynie jako przewrotny żart. To jeszcze bardziej pogłębi utratę władzy militarnej, politycznej i gospodarczej przez Stany Zjednoczone i ich sojuszników z NATO, a także globalną utratę wiarygodności moralnej.
Wniosek
Wojna z Iranem nie powinna być postrzegana jako odosobniony epizod militarny, lecz raczej jako przejaw szerszego procesu nadmiernego rozrostu imperialnego przez amerykańskiego hegemona. Tradycyjne instrumenty amerykańskiej potęgi – grupy uderzeniowe lotniskowców, sankcje, dominacja finansowa i zdolność do politycznego dyscyplinowania sojuszników – zostały znacząco osłabione lub całkowicie straciły swoją skuteczność. Jednocześnie zmiany militarno-technologiczne obniżyły koszty wejścia asymetrycznej obrony przed amerykańskim tyranem i jego sojusznikami z NATO, zapewniając tym samym państwom Globalnego Południa dodatkowe środki do przeciwstawiania się zachodnim naciskom militarnym.
Kluczową ironią ostatnich wydarzeń na świecie jest to, że materialne podstawy utrzymania tzw. „porządku opartego na zasadach” w Stanach Zjednoczonych zostały już nadszarpnięte i nigdy nie powrócą. Podczas gdy Waszyngton kurczowo trzyma się instrumentów minionej ery jednobiegunowej dominacji, ogromne koszty tej strategii stały się widoczne w postaci uszczuplonych zasobów wojskowych, napięć społecznych, osłabienia gospodarczego i międzynarodowej alienacji. Iran natomiast nie tylko zachował swoją suwerenność państwową, ale wyszedł z tego kryzysu wzmocniony pod każdym względem. Udoskonalił swoje rakiety, rozszerzył globalne stosunki dyplomatyczne i przyspieszył zbliżenie z grupami BRICS.
Pod tym względem wojna USA i Izraela z Iranem to nie tylko nieudana kampania, ale także symptom końca ery, w której Waszyngton mógł niemal bez trudu łączyć przewagę militarną, gospodarczą i polityczną.
W nadchodzącej nowej erze Globalne Południe ma teraz szansę – coraz bardziej nieskrępowaną przez USA i Zachód – wspólnie z Chinami i Rosją zbudować nowy porządek świata bez hegemona.
Stanisław Michalkiewicz; serwis „Prawy.pl” 22 sierpnia 2026 michalkiewicz
Wprawdzie do 1 kwietnia jeszcze daleko, ale mimo to prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump już 15 sierpnia ogłosił, że „wkrótce” cieśnina Ormuz stanie się częścią terytorium Stanów Zjednoczonych. Niektórzy obserwatorzy widzą w tym akt desperacji prezydenta Trumpa, który już nie wie, jak zakończyć, a właściwie – jak wyplątać Amerykę z wojny, w którą wkręcił ją bezcenny Izrael. Rzeczywiście – wiele wskazuje na to, że prezydent Trump nie został przez premiera rządu jedności narodowej bezcennego Izraela nawet poinformowany o celach tej wojny.
Inna sprawa, że Beniamin Netanjahu wcześniej publicznie deklarował, iż „czuje się związany” ideą „wielkiego Izraela” – a więc Izraela rozciągającego się „od wielkiej rzeki egipskiej do rzeki wielkiej, rzeki Eufrat” – zgodnie z obietnicą, jaką Stwórca Wszechświata miał złożyć pewnemu mezopotamskiemu koczownikowi. Realizacja tej idei jest już całkiem zaawansowana; Izrael, przy pomocy Stanów Zjednoczonych, doprowadził już do politycznego obezwładnienia państw leżących na tym obszarze – tak, że jedynie złowrogi Iran staje okoniem. Z punktu widzenia bezcennego Izraela rozgromienie złowrogiego Iranu nabiera zatem pozorów racjonalności.
Gorzej to wygląda z punktu widzenia interesów Stanów Zjednoczonych – ale wiadomo przecież, że amerykańscy twardziele w podskokach wykonują wszystkie zachcianki, jakich zażądają od nich Żydowie, a nawet zgadują ich życzenia. Niech by któryś amerykański twardziel się zawahał, albo ociągał, to zaraz jakieś dziecko by sobie przypomniało, że 40 lat temu włożył mu rękę pod spódniczkę i zanim by się wyjaśniło, że to nieprawda, to trzeba by pożegnać się nie tylko z karierą, ale i majątkiem, bezlitośnie wyszlamowanym za pośrednictwem tamtejszych nienawisłych sądów. Jeśli wiemy to nawet my, w których bantustanie przemysł molestowania jest dziś chyba najbardziej dynamicznie rozwijającą się dziedziną gospodarki, to cóż dopiero – amerykańscy twardziele – skoro ta gałąź przemysłu narodziła się właśnie w Ameryce?
No dobrze – ale jeśli nawet Izraelowi uda się zrealizować ideę „Wielkiego Izraela”, to co z tego będzie miała Ameryka? Wygląda na to, że same zgryzoty, bo skoro na obronę i utrzymanie „małego Izraela” USA muszą co roku nie tylko wydawać krocie, ale również antagonizować przeciwko sobie narody, które wcale nie musiałyby być zantagonizowane – to cóż dopiero, gdy mały Izrael rozrósłby się w Izrael Wielki? Obawiam się, ze zasoby całej Ameryki mogłyby nie wystarczyć do sfinansowania tego eksperymentu, zwłaszcza gdyby władze bezcennego Izraela kontynuowały na całym tym obszarze politykę, jaką uprawiają w Strefie Gazy, Libanie, czy Zachodnim Brzegu. Ludobójstwo bowiem sprawia, ze na podbitych terytoriach jest coraz mniej osób, a w konsekwencji może nie być nawet nikogo, komu można by pożyczać pieniądze na procent – co jest głównym zajęciem środowisk żydowskich – oczywiście poza gorzelnictwem i wyszynkiem alkoholu. Ale wódkę też trzeba komuś sprzedawać, żeby biznes sze kręczył – a komu – jeśli w następstwie ludobójstwa obszar Wielkiego Izraela się wyludni?
Zresztą nawet gdyby się nie wyludnił, to i tak byłby problem, bo muzułmanie picie wódki mają przecież od proroka Mahometa surowo zakazane. Może z wyjątkiem muzułmanów spolonizowanych. Jak pisze autor opowiadania „Łostaje”, kwestarz bernardyn zaproszony przez pana Amurata, szlachcica polskiego tatarskiego pochodzenia na obiad, spotkał się z propozycją wypicia przed obiadem wódeczki dla konkokcji. – „Wódeczka u was?” – zdumiał się ojciec bernardyn – ale pan Amurat mu wyjaśnił: „Mahomet zabronił nam wina, miłościwy księżulu – ale o wódeczce w Al Koranie cyt!” Ale u nas muzułmanów jak na lekarstwo, więc z punktu widzenia biznesowego to żaden interes.
Więc w sytuacji gdy bezcenny Izrael skutecznie wkręcił Amerykę w tę wojnę, a teraz się z niej wycofał, prezydent Trump nie widzi innego wyjścia, jak kombinować po swojemu. Wojna, w którą został wkręcony, doprowadziła nie tylko do zablokowania cieśniny Ormuz, ale złowrogi Iran zamierza rozciągnąć nad jej obszarem własną suwerenność. Wcześniej, jak pamiętamy, ogłosił zamiar pobierania opłat od każdego statku, który tamtędy przepływa – a zdesperowany prezydent Donald Trump ogłosił, że opłaty w wysokości 20 procent wartości ładunku będzie pobierał on. Widocznie jednak ktoś starszy i mądrzejszy mu to wyperswadował – ale co z tego, skoro tej nieszczęsnej wojnie końca nie widać? Skoro tedy złowrogi Iran odgraża się, że rozciągnie swoją suwerenność na obszar cieśniny Ormuz, to prezydent Trump pomyślał sobie, że równie dobrze on może rozciągnąć na obszar cieśniny Ormuz suwerenność amerykańską.
To świetny pomysł – problem tylko – jak to zrobić. Trzeba by w tym celu kontynuować wojnę ze złowrogim Iranem – ale tego właśnie prezydent Trump wolałby uniknąć tym bardziej, że otrzymał niedawno wiadomość od generała dowodzącego siłami amerykańskimi na Bliskim Wschodzie, że dotychczasowe obrzucanie złowrogiego Iranu ponaddźwiękowymi dzidami tak zredukowało ich zapasy, że wojska amerykańskie nie byłyby już w stanie zapewnić bezpieczeństwa bezcennemu Izraelowi, gdyby złowrogi Iran zaczął znowu obrzucać go swoimi ponaddźwiękowymi dzidami. To jest dla Ameryki bardzo poważna zastawka, z której prezydent Trump musi wyciągnąć wnioski, jeśli nie chce zostać przez amerykańskich Żydów przerobiony na marmoladę. W takiej sytuacji tonący nawet brzytwy się chwyta, więc nic dziwnego, że również prezydent Trump wykombinował sobie, że najprościej będzie przyłączyć cieśninę Ormuz do terytorium amerykańskiego.
Dlaczego jednak tylko cieśninę Ormuz? Na świecie jest przecież mnóstwo miejsc, które też można by przyłączyć do USA. Na przykład – nasz bantustan. Wprawdzie obywatel Tusk Donald na defiladzie w Gdyni mówił o niepodległości – ale kto wierzy obywatelu Tusku, ten sam sobie szkodzi. Zresztą nawet gdyby – to z tą niepodległością są same zgryzoty; trzeba jej bronić, niczym socjalizmu i w ogóle. Gdyby zatem nasz bantustan został przyłączony do Ameryki, to Amerykanie musieliby się martwić nie tylko, jakby nas, to znaczy – nie „nas”, tylko siebie – obronić, ale również nie dopuścić, by Żydowie realizowali z naszego terytorium roszczenia majątkowe dotyczące „własności bezdziedzicznej”.
Do terytorium amerykańskiego Żydowie żadnych roszczeń majątkowych nie wysuwają, więc czy nie powinniśmy wyciągnąć z tego wniosków? Zamiast tedy proponować referendum w sprawie „Zielonego Wała”, które Senat, pod przewodnictwem posągowej Małgorzaty Kidawy-Błońskiej zresztą odrzucił, czy nie lepiej byłoby, by pan prezydent Karol Nawrocki zaproponował referendum w sprawie przyłączenia do Stanów Zjednoczonych również naszego bantustanu? Jak przyłączać, to przyłączać – nieprawdaż?
PEPE ESCOBAR: „Maksymalna presja” Trumpa na Iran nie powiodła się – Pakistan utrzymuje otwarte szlaki, brakuje 400 kg uranu, Waszyngton stracił ostatnią szansę.
W wyjątkowym piątkowym programie specjalnym na kanale „Transition Protocol” dziennikarz śledczy Pepe Escobar i jego kolega, pan Z, analizują obecną sytuację geopolityczną wokół Pakistanu, Iranu i nieudanych prób mediacji w Islamabadzie. Wykorzystując informacje rzekomo pochodzące bezpośrednio z otoczenia generała Asima Munira i pakistańskiego wicepremiera, przedstawiają obraz rosnącej izolacji administracji Trumpa i umacniania się osi euroazjatyckiej między Chinami, Pakistanem i Iranem.
Pakistan między młotem a kowadłem – i jasna decyzja Chin i Iranu
Pakistan znajduje się w niezwykle niezręcznej sytuacji: rozdarty między żądaniami administracji Trumpa a strategicznymi interesami Chin i Iranu. Trump „dyplomatycznie zdegradował” Islamabad, ponieważ Pakistan odmówił zamknięcia lądowych szlaków tranzytowych do Iranu. Istnieje łącznie sześć takich szlaków, a także port Gwadar, które są kluczowe dla irańskiej gospodarki. Towary z Chin i innych krajów trafiały i nadal trafiają do Iranu tymi szlakami, utrzymując irańską gospodarkę w ruchu.
Według źródeł pana Z., które określa on jako „aktualne, godzinę temu”, oraz bezpośrednio z najbliższego otoczenia generała Asima Munira, pakistańskie kierownictwo – zarówno cywilne, jak i wojskowe – podjęło jasną decyzję: szlaki pozostaną otwarte. Pakistan nie ustąpi ani o krok. Stanowisko to potwierdzają zapewnienia ze strony Chin. Pekin zdecydowanie popiera Islamabad i Teheran. Co więcej, kierownictwo w Islamabadzie kalkuluje, że Waszyngton nie ma realnych alternatyw poza Pakistanem. Katar i Oman nie mają takiej samej siły strategicznej, a Iran jednoznacznie dał Trumpowi do zrozumienia, że Porozumienie o Porozumieniu (MOU) z Islamabadu pozostaje punktem wyjścia wszelkich negocjacji.
Pepe Escobar podkreśla, że Trump zniszczył w ten sposób jedyny działający kanał mediacji w ciągu ostatnich dwóch i pół do trzech miesięcy. Do niedawna Trump dzwonił niemal codziennie do swojego „ulubionego feldmarszałka” Asima Munira, błagając o rozwiązanie konfliktu. Teraz ten kanał zniknął – i nikt nie jest w stanie go zastąpić, ani Katar, Oman, Turcja, ani Egipt.
Iran może utrzymać się do listopada, co stawia Trumpa w trudnej sytuacji.
Irańskie źródła potwierdzają, że Teheran jest w stanie wytrzymać maksymalną presję ze strony USA do listopada. Strategia polega na zagłodzeniu administracji Trumpa i doprowadzeniu prezydenta – którego Escobar polemicznie nazywa „czteroletnim psychopatą” – do rozpaczy. Trump nie ma już żadnych możliwości wyjścia z tej sytuacji. Jedyną „strategią” pozostającą Waszyngtonowi jest totalna wojna gospodarcza i finansowa z Iranem, w przekonaniu, że może ona zamienić kraj w odizolowaną wyspę. Escobar uważa to za absurd geograficzny i historyczny: Iran leży na skrzyżowaniu Eurazji.
Lądowe korytarze między Iranem, Pakistanem i Chinami pozostają nienaruszone. Chińskie firmy eksportujące do Iranu już omijają dolara amerykańskiego i są instruowane przez Pekin, aby ignorować sankcje wtórne. Ponadto istnieje połączenie Caspian Express z Rosją, którego amerykańskie drony nie mogą skutecznie zakłócić bez ryzyka bezpośredniego konfliktu z oboma krajami. Chińsko-irańska linia kolejowa przez Turkmenistan i Azję Środkową jest projektem Inicjatywy Pasa i Szlaku – atak na nią byłby równoznaczny z atakiem na Chiny, co jest wysoce nieprawdopodobne przed potencjalną wizytą Xi Jinpinga w Waszyngtonie. Ponadto, dwustronne spotkania z Rosją, Chinami, Iranem, Kazachstanem i Uzbekistanem podczas zbliżającego się szczytu BRICS w Delhi (za nieco ponad trzy tygodnie) dodatkowo wzmocnią relacje handlowe.
Pytanie za 10 miliardów dolarów i chińska sieć bezpieczeństwa
Prawdziwym narzędziem nacisku, jakiego USA używają przeciwko Pakistanowi, jest około 10 miliardów dolarów, których Islamabad potrzebuje od MFW. Pepe Escobar ubolewa, że Pakistan nie jest ani członkiem BRICS, ani członkiem Nowego Banku Rozwoju – w przeciwnym razie kraj ten mógłby pozyskać pieniądze stamtąd, a nie z MFW. Pan Z. relacjonuje jednak niepublikowaną wcześniej decyzję: podczas rozmów między pakistańskim wicepremierem Ishaqiem Darem (byłym ministrem finansów) a chińskim ministrem spraw zagranicznych Wang Yi uzgodniono, że Chiny wesprą Pakistan w kryzysie. Jeśli sytuacja się nie zmieni, Islamabad odwróci się od MFW i całkowicie zda się na Chiny. Pakistan jest gotowy podjąć ten krok.
Handel ZEA przenosi się do Pakistanu – i próba kupienia irańskiego generała
ZEA oficjalnie wstrzymały handel z Iranem – krok korzystny dla Pakistanu. Podjęto już ustalenia, aby w przyszłości znaczna część tego handlu była kierowana przez Pakistan. Jednocześnie pan Z. donosi o kolejnej desperackiej próbie Waszyngtonu: prezydent Regionu Kurdystanu, Nechirvan Barzani, rzekomo zaoferował generałowi Wahidiemu (IRGC) wsparcie USA dla wojskowego zamachu stanu i wprowadzenia stanu wojennego w Iranie, uznając go za nowego przywódcę. Wahidi podobno zerwał rozmowy w oburzeniu i zakazał dalszych kontaktów. Źródła pana Z. – w tym biuro Asima Munira i irańskiego Najwyższego Przywódcy – są tego świadome. To dowodzi całkowitej desperacji Trumpa: przekupstwo, pochlebstwa, działania militarne, a teraz wojna ekonomiczna – nic nie działa.
Ryzyko terroryzmu w Beludżystanie i szersza eurazjatycka partia szachów
Escobar ostrzega przed typową amerykańską taktyką: nasilonymi działaniami terrorystycznymi koordynowanymi przez CIA, MI6 i Mossad w obu regionach Beludżystanu, zwłaszcza w części pakistańskiej. To, jak twierdzi, klasyczny amerykański modus operandi na Globalnym Południu. Niemniej jednak, strategiczna oś Pekin-Islamabad-Teheran pozostaje nienaruszalna. Oba kraje są kluczowymi partnerami Chin w ramach Inicjatywy Pasa i Szlaku; 25-letnia umowa z Iranem o wartości 400 miliardów dolarów oraz inwestycje w chińsko-pakistański Korytarz Gospodarczy w Gwadarze zostaną dodatkowo wzmocnione.
Brakujący uran i utracone okno
Szczególnie wybuchowe: Zachód – a tym samym Trump – nie ma absolutnie żadnego wglądu w to, gdzie podziało się około 400 kg wzbogaconego materiału (określanego w transkrypcji jako „400 kg reżimu inflacyjnego”, a w tytule filmu jako 440 kg zaginionych). Pakistan jest jedynym pozostałym kanałem, przez który Trump mógł uzyskać jakiekolwiek informacje z Teheranu. Iran nie da się zastraszyć groźbami taktycznej broni jądrowej. Irańskie władze są technicznie przygotowane do zdetonowania broni jądrowej – decyzja należy wyłącznie do ajatollaha. W przypadku prowokacji Iran przejdzie do ofensywy w nadchodzących tygodniach. Podobnie, stosunek Rosji do USA radykalnie zmienił się w ostatnich tygodniach: Kabuki, „duch Anchorage”, został uznany za nonsens, a Moskwa wie, że Waszyngton zamierza kontynuować wojnę z Rosją w nieskończoność.
Wniosek: Oś się utrzymuje – Trump sam siebie wpędza w kozi róg.
Pakistan, Iran i Chiny są zdecydowanie zaangażowane w porozumienie. Irański parlament (Madżlis) jednomyślnie popiera przywódców, Najwyższego Przywódcę i Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej. Sam Trump zmarnował jedyną szansę na mediację. Integracja euroazjatycka postępuje, podczas gdy Stany Zjednoczone pogrążone są w chaosie taktycznym, pobożnych życzeniach ekonomicznych i niebezpiecznej normalizacji taktycznej broni jądrowej. Irańskie władze liczą na to, że reżim Trumpa upadnie pod własnym ciężarem przed wyborami uzupełniającymi – i jednocześnie są gotowe przejść do ofensywy, jeśli zostanie sprowokowany.
Przesłanie raportu specjalnego jest jasne: „maksymalna presja” Trumpa zawiodła, zanim jeszcze się na dobre zaczęła. Pakistan trzyma drzwi otwarte, Chiny stoją za nim, a Iran przetrwa – do listopada i dłużej.
Wojna ekonomiczna Trumpa przeciwko Iranowi zniszczy gospodarkę USA
– wybuchowa analiza prof. Michaela Hudsona
Czas jest nie tylko po stronie Iranu, ale także Rosji, podkreśla Hudson już na początku. To równoległa walka między wojną Rosji z Ukrainą a kontrolą nad eksportem zboża. Ani Iran, ani Rosja nie korzystają z tego okresu w pierwszej kolejności; Stany Zjednoczone i ich sojusznicy znajdują się pod ogromną presją. Hudson doszukuje się historycznych paraleli: podczas wojen napoleońskich w 1812 roku rosyjska zima sprzyjała obrońcom, a wojska Napoleona zamarzły na śmierć. Sto lat później niemiecki atak na Związek Radziecki został opóźniony, ponieważ musieli czekać na wojska włoskie z Afryki; gdy Wehrmacht dotarł do Stalingradu i Leningradu, zima ponownie nadeszła i w decydujący sposób przyczyniła się do ich klęski. Dziś system finansowy odgrywa tę rolę: działa przeciwko USA.
Stany Zjednoczone znajdują się w opłakanym położeniu. Pomimo faktu, że ponad jedna czwarta światowego wydobycia ropy naftowej z Zatoki Perskiej nie jest eksportowana, Waszyngtonowi udało się sztucznie utrzymać niskie ceny ropy, uwalniając rezerwy ze Strategicznych Rezerw Ropy Naftowej (SPR) oraz poprzez cła nakładane przez inne kraje. Rezerwy te są jednak systematycznie uszczuplane. W Stanach Zjednoczonych toczy się już zażarta debata na temat momentu, w którym opróżnienie podziemnych kawern solnych doprowadzi do zawalenia się, zanieczyszczenia środowiska lub zablokowania rurociągów.
Administracja Trumpa jest podobno gotowa zwiększyć eksploatację rezerw ponad punkt krytyczny, aby utrzymać niskie ceny ropy naftowej, a zwłaszcza ceny produktów pochodnych – oleju napędowego do ciężarówek, paliwa lotniczego i nawozów. Celem jest uniknięcie rozdrażnienia wyborców i ochrona Republikanów w nadchodzących wyborach uzupełniających w listopadzie. Listopad szybko się zbliża; Waszyngton ściga się z czasem.
Iran musi tylko czekać, odstraszyć bezpośredni atak i pozwolić, by amerykańska i europejska gospodarka uległy samozniszczeniu. Kryzys nie wynika wyłącznie z ropy naftowej, ale również z niedoborów żywności. Dwadzieścia siedem procent światowego handlu zbożem odbywa się przez Morze Bałtyckie. Ukraina rozpoczęła bombardowanie rosyjskich statków, aby pozbawić Rosję wpływów dewizowych z eksportu zboża (głównie do Indii i Azji Wschodniej). Rosja odpowiedziała atakiem na ukraińskie statki – zarówno te przewożące broń do Odessy, jak i te transportujące zboże.
Nadszedł czas żniw. Ukraińskie magazyny są pełne, a statki nie mogą być załadowane. Zazwyczaj większość ukraińskiego zboża trafia do Europy. Europa zmaga się zatem z jednoczesnym gwałtownym wzrostem cen żywności i ropy naftowej.
Gospodarki Zachodu są tak obciążone, że nie są w stanie wytrzymać gwałtownego wzrostu cen ropy naftowej. Całe gałęzie przemysłu stałyby się nierentowne, ciężarówki nie byłyby w stanie realizować opłacalnych dostaw, a dystrybucja żywności w USA stałaby się droższa. Presja ta narasta przede wszystkim na Zachodzie i w niektórych częściach Globalnego Południa. To właśnie determinuje dynamikę militarną: każda eskalacja, która zaburza równowagę gospodarczą, podważa sam cel polityki militarnej – kontrolę nad innymi krajami i ich gospodarkami.
Przez 80 lat Stany Zjednoczone kontrolowały większość światowych gospodarek nie poprzez inwazję, lecz za pomocą środków finansowych. Jednak wojna gospodarcza z Iranem, zainicjowana przez Trumpa, oraz wsparcie NATO dla wojny z Rosją niszczą właśnie te finansowe instrumenty kontroli. Sekretarz Skarbu Scott Bessent ogłosił plany zablokowania wszystkich tradycyjnych metod płatności stosowanych przez Iran. Jeśli Iran nie otrzyma zapłaty za swoją ropę, jej eksport stanie się nieopłacalny.
Zmusza to jednak nie tylko Iran, ale także banki, które płacą za irańską ropę – chińskie, azjatyckie i japońskie – do znalezienia sposobów na uniknięcie kontroli Departamentu Skarbu USA. Logiczną konsekwencją jest odejście od dolara.
Kontrola nad ropą OPEC, a zwłaszcza ropą z Zatoki Perskiej, była jednym z głównych instrumentów amerykańskiej potęgi finansowej. Handel ropą w dolarach i inwestowanie dochodów w gospodarkę USA lub amerykańskie banki wspierały system amerykański. Obecnie, wykorzystując handel ropą jako broń i punkt zapalny, Waszyngton pozbawia się właśnie tego instrumentu.
Prowadzący podsumowuje logikę i otrzymuje zgodę Hudsona: Iran cierpliwie blokuje Cieśninę Ormuz, Rosja blokuje eksport zboża z Ukrainy. To napędza wzrost cen energii i surowców w Europie, USA i Azji, generując inflację, hamując wzrost gospodarczy i wymuszając wyższe stopy procentowe. Kraje zachodnie są już mocno zadłużone; rentowność amerykańskich obligacji skarbowych jest najwyższa od 2007 roku, a rentowność japońskich obligacji jest najwyższa od dziesięcioleci. Koszty obsługi długu dramatycznie rosną. To pięta achillesowa gospodarek zachodnich – problem, przed którym ekonomiści tacy jak Hudson ostrzegają od lat. W Japonii jen jest zagrożony dewaluacją, a carry trade grozi załamanie. Istniejący „bandaż” – Japonia deponuje amerykańskie obligacje skarbowe i otrzymuje dolary w zamian za wsparcie własnej waluty – nigdy nie został w pełni wystawiony na próbę.
Po fiasku opcji kinetycznych, Trump ucieka się teraz do wojny gospodarczej, aby wymusić ustępstwa ze strony Iranu. Ale robiąc to, pokazuje światu – podobnie jak Biden w wojnie na Ukrainie, a poprzedni prezydenci w Iranie – że dolar może być użyty jako broń. To wypycha kraje z amerykańskiego systemu finansowego, który od dziesięcioleci rządzi globalną gospodarką. Trump zyskuje krótkoterminową przewagę, ale w dłuższej perspektywie strzela sobie w stopę. Iran z kolei winduje stopy procentowe poprzez wyższe ceny energii i surowców, co również osłabia pozycję USA.
Iran wie, że nie jest w stanie pokonać USA militarnie. Może zaatakować amerykańskie bazy na Bliskim Wschodzie, ale nie samą Amerykę. Odpowiedź: jeśli Iranowi nie wolno eksportować ropy, to nikt nie powinien jej eksportować. W ten sposób Teheran zrzuca odpowiedzialność na inne kraje – Azję, Globalne Południe, a zwłaszcza Chiny. Chiny są lepiej przygotowane niż inne: ogromne rezerwy, węgiel i ogromne inwestycje w energię słoneczną. Inne kraje zastanawiają się teraz, jak wspólnie powstrzymać USA i znormalizować ceny ropy. Odpowiedź brzmi: środki zaradcze, sankcje finansowe wobec samych Stanów Zjednoczonych i utworzenie alternatywnego międzynarodowego systemu bankowego – nie waluty BRICS, ale rzeczywistej alternatywy dla Międzynarodowego Funduszu Walutowego.
Większość krajów utrzymywała swoje rezerwy dolarowe na względnie stabilnym poziomie i inwestowała nadwyżki w złoto . Unia Europejska ma obecnie więcej rezerw złota niż rezerw dolarowych. Kraje mogły posiadać złoto lub waluty wzajemne – preferowaną walutą był juan chiński. Rosja miała złe doświadczenia z rupią indyjską. Chiny i Rosja stworzyły już własne systemy rozliczeniowe, które omijały SWIFT. Przez lata Ameryka groziła odcięciem nieposłusznych krajów od SWIFT; teraz pojawiły się alternatywy. Próbowano nawet kryptowalut – dopóki Bessent nie pochwalił się, że USA przejęły irańskie zasoby kryptowalut o wartości miliarda dolarów.
Potrzebny jest międzynarodowy system płatności i system rezerw. Jeśli Chiny pożyczają pieniądze innym krajom, aby zapłacić za droższą ropę i zboże, muszą stworzyć coś w rodzaju banku międzynarodowego – coś więcej niż tylko bank BRICS, ponieważ kraje BRICS mają zbyt duże różnice. Przywództwo powinno należeć do Chin, Rosji i Iranu („RIC”).
Bez MFW, dolara, systemu SWIFT i euro świat podzieli się na odrębne systemy finansowe. Kraje, które porzucą dolara, powiedzą: Trump spowodował dwa kryzysy – wyższe koszty gazu, instrumentów pochodnych, nawozów, chemikaliów i żywności. Musimy wybrać: czy dotować nasz przemysł i gospodarstwa domowe, aby nie musiały cierpieć z powodu braku ogrzewania i żywności zimą, czy obsługiwać obligacje dolarowe i długi wobec organizacji międzynarodowych? Nasze własne gospodarki są na pierwszym miejscu. Od 70 do 80 lat kraje tego pragną, ale brakowało im odpowiedniego narzędzia. Iran dostarczyłby ropę, Rosja ropę i zboże, Chiny ogromne rezerwy – a tym samym nastąpiłaby dedolaryzacja i wyłoniłby się alternatywny system monetarny. Wyeliminowałoby to instrumenty, za pomocą których Ameryka po II wojnie światowej przepisała reguły globalnej gospodarki we własnym interesie – wbrew pierwotnemu zamysłowi Johna Maynarda Keynesa, który leżał w interesie Anglii.
Na zarzut, że jakikolwiek alternatywny system – taki jak juan – mógłby później stać się równie użyteczny jak dolar, Hudson odpowiada: Istnieje lepsza alternatywa. Była ona szeroko dyskutowana między Wielką Brytanią a Stanami Zjednoczonymi w 1944 roku. Keynes, reprezentujący brytyjskie ministerstwo skarbu, ostrzegał, opierając się na doświadczeniach I wojny światowej i niemieckich reparacjach, że model amerykański (pożyczki MFW z programami oszczędnościowymi i przymusową prywatyzacją) nie służy brytyjskim interesom. Wielka Brytania będzie kumulować deficyty, Ameryka – nadwyżki. Wiele krajów Globalnego Południa uszczupli swoje rezerwy walutowe z czasów wojny i popadnie w długi.
Rozwiązaniem Keynesa był międzynarodowy bank, który rozliczałby jedynie salda międzypaństwowe – „bancor”, mieszankę bankowego pieniądza fiducjarnego (obecnie elektronicznego) i złota. Celem było zapobieżenie gromadzeniu przez poszczególne kraje tak dużych nadwyżek, że ich odpowiedniki – deficyty innych – zmuszą je do zaciskania pasa i depresji. Dokładnie to wydarzyło się po 1918 roku: niemieckie oszczędności, francuska hiperinflacja i brytyjski strajk generalny w 1926 roku. W systemie Keynesa chroniczne, niespłacalne długi miały zostać umorzone – a wraz z nimi odpowiadające im aktywa krajów z nadwyżkami. Stany Zjednoczone odrzuciły to rozwiązanie, ponieważ to one były krajem z nadwyżkami.
Chiny mogłyby wspierać i pomagać w kształtowaniu właśnie tego modelu. Mogłyby wyjaśnić, że generowanie nadmiernych nadwyżek nie zaszkodzi innym krajom. Inwestycje w porty, koleje i infrastrukturę w ramach Inicjatywy Pasa i Szlaku mają na celu zwiększenie produktywności i zdolności do zarobkowania krajów-beneficjentów, umożliwiając im spłatę pożyczek – w przeciwieństwie do kryzysów zadłużenia w Ameryce Łacińskiej w latach 70. XX wieku, które doprowadziły do prywatyzacji i wyprzedaży aktywów. Chiny nie mają porównywalnego sektora finansowego i mogą ustrukturyzować system geopolitycznie, koncentrując się na produktywności, a nie wyłącznie na zysku czy stopach procentowych.
Rozwiązanie nie leży w istniejącym systemie finansowym i gospodarczym. To globalny kryzys. Konflikt zbrojny, wcześniej rozumiany jako zderzenie cywilizacji, ustępuje miejsca starciu systemów gospodarczych: modelowi napędzanemu przez wierzycieli i finansowanemu z konfrontacją z przemysłowym modelem kapitalistycznym lub socjalistycznym, wzorowanym na chińskim i azjatyckim. To jest prawdziwa konfrontacja, przed którą stoi świat.
Hudson podsumowuje: Koła nie trzeba wyważać. Zostało zaprojektowane już w 1944 roku i odrzucone przez ówczesny ośrodek władzy, Stany Zjednoczone. Powojenny porządek, który dominował na świecie od 1945 roku, dobiega końca.
Mafia, piractwo, przekupstwo, wymuszenia: tak wygląda „elastyczne imperium” w działaniu.
Imperium chaosu, kłamstw, grabieży, piractwa i przekupstwa.
Mike Pompeo, były kandydat na Tony’ego Soprano, przyznał: „Kłamiemy, oszukujemy, kradniemy”. I przekupujemy.
Jedno ze źródeł w Protokole przejściowym, które ujawniliśmy na żywo, jest jednoznaczne: Prezydent Stanów Zjednoczonych – pomimo „wygrania” wojny z Iranem niezliczoną ilość razy, przynajmniej w zakresie głośnych deklaracji – podjął zakrojoną na szeroką skalę próbę skłonienia głównodowodzącego Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, generała Ahmada Vahidiego i wyższych rangą irańskich dowódców wojskowych do zerwania więzi z rządem w Teheranie, oferując im ogromne zachęty finansowe.
Mamy więc prezydenta USA grającego w starą dobrą grę „dziel i rządź” – której Brytyjczycy nauczyli się od Cesarstwa Rzymskiego – aby podzielić IRGC od środka.
Nie był to jedynie kontakt dyplomatyczny o charakterze rozpoznawczym. Trump nie chciał po prostu dowiedzieć się, czy Vahidi popiera negocjacje między USA a Iranem.
Według naszego źródła, należącego do wewnętrznego kręgu przywódcy Mojtaby Chameneiego, była to szeroko zakrojona operacja mająca na celu przekupienie przywódców, wzorowana na scenariuszu wenezuelskim, w celu podzielenia państwa irańskiego.
Próba ta zakończyła się fiaskiem, ponieważ Ahmad Vahidi całkowicie ją odrzucił.
Administracja Trumpa ustanowiła już stosunkowo bezpośredni kanał komunikacji z Vahidim w maju 2026 roku za pośrednictwem Nechirvana Barzaniego, prezydenta Regionu Kurdystanu w Iraku. Ówczesna dyrektor wywiadu narodowego Tulsi Gabbard skontaktowała się z Barzanim – za pełnym upoważnieniem Trumpa i wiceprezydenta J.D. Vance’a – a następnie nawiązano szyfrowane połączenie z Vahidim przez Irbil w irackim Kurdystanie.
Kanał pozostawał nieaktywny – lub w stanie śpiączki – przez prawie trzy miesiące. Tym razem jednak Trump próbował przekształcić kanał w faktyczny rozłam w irańskim kierownictwie, stosując koncepcyjny precedens z Wenezueli: izolując centralne dowództwo, hojnie przekupując osoby z jego bezpośredniego otoczenia w zamian za „współpracę” i tworząc wewnętrzne warunki do dekapitacji reżimu.
Źródło opisuje, że za pośrednictwem Vahidiego oferowano „miliardy dolarów” jako zachęty dla kilku wysoko postawionych członków kierownictwa Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej. A wszystko to w czasie, gdy Trump, w stanowczych oświadczeniach, groził Teheranowi i chełpił się swoją „kontrolą” nad Cieśniną Ormuz.
Jak dotąd nic z tego nie zostało publicznie i niezależnie potwierdzone. I prawdopodobnie nigdy nie zostanie. Ale to nie znaczy, że źródło nie jest wiarygodne.
Źródłem jest część wewnętrznego kręgu przywódcy Modżtaby; dowiedzieli się wszystkiego bezpośrednio od Vahidiego; później otrzymali pełne upoważnienie do ujawnienia wysoce poufnych informacji pakistańskim pośrednikom, w szczególności feldmarszałkowi Asimowi Munirowi, do którego Trump dzwoni niemal codziennie, prosząc o „pomoc” w zmuszeniu Irańczyków do powrotu do stołu negocjacyjnego (mimo że w rzeczywistości wysadził stół negocjacyjny w powietrze).
Przekupuję, więc jestem
Vahidi nie jest mało znaczącą postacią wojskową. Wręcz przeciwnie: jest dowódcą Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej – instytucjonalnym centrum irańskiej twardej siły. Administracja Trumpa chciała mieć dostęp aż na sam szczyt Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej.
Ale poparła niewłaściwego człowieka. Obecnym numerem dwa w Iranie, który nadzoruje wszystko, w tym najważniejsze decyzje Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, jest Mohsen Rezaee: nowy sekretarz Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego (SNSC) i osobisty przedstawiciel przywódcy Modżtaby Chameneiego.
Mohsen Rezaee jest byłym dowódcą Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, a jego pozycja przywódcza jest niekwestionowana – o czym świadczy zaufanie, jakim go darzy. Nadrzędną ramą, która kieruje jego decyzjami – i decyzjami ludzi takich jak Vahidi – jest szyickie rozumienie moralnego obowiązku, etyki, poświęcenia i ducha suwerennego oporu – wartości całkowicie obcych imperium oszustów.
Nic dziwnego, że niezdarny neo-Krassus w War-a-Lago/Washington naprawdę wierzył, że zaprawiony w bojach dowódca wojskowy – i wszyscy wokół niego – mogą sprzedać los cywilizowanego narodu za zwykłą łapówkę i dać się namówić na dezercję, ustąpienie lub ułatwienie zmiany reżimu.
Zastosowanie dokładnie tej samej wenezuelskiej metody oznacza, że administracja Trumpa rzeczywiście wierzyła, że może ją przenieść na grunt szyickiego Iranu. To po raz kolejny dowodzi zdumiewającego poziomu głupoty kulturowej.
Metoda ta może działać w przypadku skorumpowanych elit politycznych i wojskowych w Ameryce Łacińskiej: historia pokazuje nam, że zdarzało się to bardzo często.
Jednak przekonanie, że oferta ochrony, politycznego przetrwania, ogromnych pieniędzy i/lub przyszłego podziału łupów sprawdziłaby się w przypadku Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, który jest czymś więcej niż tylko luźną grupą polityczną skupioną wokół wrażliwego pałacu prezydenckiego, wyraźnie pokazuje, że imperium oszustów nie ma absolutnie pojęcia o instytucjonalnej spójności irańskiego państwa bezpieczeństwa.
W całym Globalnym Południu będzie to postrzegane jako coś, czym jest naprawdę: kolejny epizod „sztuki zawierania transakcji” neo-Krassusa.
Oprócz innego niedawnego epizodu, w którym capo brata się z Koreańską Republiką Ludowo-Demokratyczną, a następnie prosi Koreę Południową o haracze – „Zażądałem 10 miliardów dolarów”.
To jest pizzo . Nie mylić z pizzą. Pizzo to sycylijskie określenie na wymuszenie pieniędzy.
Mafia, piractwo, przekupstwo, wymuszenia: tak wygląda elastyczne imperium w działaniu.
U.S. Navy photo by Mass Communication Specialist 3rd Class Clint Davis, Public domain, via Wikimedia Commons
Po 9 miesiącach służby na Bliskim Wschodzie, 5 tys. żołnierzy z amerykańskiego lotniskowca USS Abraham Lincoln, wyczerpanych fizycznie i psychicznie, wraca do domu. Pentagon po licznych interwencjach rodzin marynarzy podjął decyzję o zastąpieniu lotniskowca, który opuścił San Diego w listopadzie 2025 roku, okrętem do tej pory stacjonującym na Pacyfiku.
Okręt USS Abraham Lincoln to kluczowa platforma startowa dla tysięcy samolotów bojowych, które brały udział w zmasowanym, zainicjowanym w lutym tego roku amerykańsko-izraelskim ataku na Iran.
Lotniskowiec opuścił San Diego w listopadzie 2025 roku, a następnie został przekierowany na Bliski Wschód. Załoga okrętu przez ponad dziewięć miesięcy nie opuszczała statku i zaangażowana była w działania bojowe.
Zróbmy to razem!
25 zł
50 zł
100 zł
200 zł
500 zł
Po licznych interwencjach rodzin tysięcy marynarzy oraz żołnierzy piechoty morskiej stacjonujących na okręcie, które zaczęły zgłaszać obawy o pogarszający się stan psychiczny bliskich, Pentagon w końcu podjął decyzję o ich zastąpieniu.
Marynarze są wyczerpani fizycznie i psychicznie. Pojawiły się doniesienia o niedoborach żywności na pokładzie. W czwartek przedstawiciel władz amerykańskich potwierdził w rozmowie ze stacją CBS News, że marynarze rozpoczynają podróż powrotną do domu.
Lotniskowiec USS Abraham Lincoln zastąpi jednostka dotychczas stacjonująca w Japonii, USS George Washington. Podkreśla się, że licząca 5 tys. osób załoga Lincolna pełniła niezwykle długą służbę.
Krewni załogi skarżyli się na ich wyczerpanie. Jedna z osób w rozmowie z redaktorem stacji BBC mówiła, że marynarz na pokładzie lotniskowca schudł 29 kg i cierpiał z powodu wyczerpania, co wiązano z długotrwałym narażeniem na hałas, wibracje i trudy życia na morzu.
Sytuacją na lotniskowcu zainteresowali się niektórzy kongresmeni w Waszyngtonie. Podnoszono, że okręt przez 200 dni nie zawijał do portu, co ma być rekordem ery nowożytnej pod względem liczby kolejnych dni spędzonych na morzu.
Wszystko to jednak kwestionują wojskowi. Sekretarz obrony Pete Hegseth nazwał doniesienia o pogarszających się warunkach na lotniskowcu „całkowicie przekłamanymi”, a p.o. sekretarza marynarki wojennej Hung Cao oskarżył media o „nieuczciwość”.
Prezydent Donald Trump także uważa, że misja trwająca ponad 260 dni na morzu, to nie jest dużo dla marynarzy.
Niemniej, dowódca Centralnego Dowództwa USA, admirał Brad Cooper, odwiedził załogę „Lincolna”, a 16 sierpnia wydał oświadczenie, chwaląc odporność załogi. Dodał, że na lotniskowcu odnotowano najniższą liczbę zgłoszonych przypadków problemów ze zdrowiem psychicznym wśród 11 aktywnych lotniskowców Marynarki Wojennej USA. Gratulował dowódcom, że priorytetowo traktują dobrostan i odporność załogi. Na koniec przyznał jednak, że przedłużające się misje są szczególnie stresujące. – Misja na morzu jest wyjątkowo trudna i wymagająca – zaznaczył, wskazując, że ludzie różnie reagują na stres. – Od dawna uważam, że zdrowie psychiczne to kolejny aspekt zdrowia jednostki i wymaga naszej uwagi, tak jak zdrowie fizyczne i duchowe – dodał.
Cooper przyznał później, że na pokładzie USS Abraham Lincoln występowały problemy ze zdrowiem psychicznym w związku z doniesieniami o pogarszającym się stanie załogi i nie wszystko było „idealne”.
Według licznych doniesień, co najmniej jeden marynarz próbował wyskoczyć za burtę, a inni doświadczają innych problemów ze zdrowiem psychicznym. Do zgłaszanych problemów na pokładzie należą wyczerpanie, myśli samobójcze i niskie morale.
Rodziny marynarzy zgłaszały również obawy dotyczące bezpieczeństwa, niedoborów żywności, zanieczyszczenia wody, złych warunków sanitarnych i zakłóceń w systemie komunikacji na statku.
Marynarka Wojenna twierdzi, że nie odnotowała wzrostu liczby zgłoszonych prób samobójczych ani myśli samobójczych na pokładzie lotniskowca, ale prowadzi dochodzenie w sprawie incydentu z 3 sierpnia, w którym marynarz „wypadł za burtę” i został następnie wydobyty.
Podróż powrotna lotniskowca do San Diego potrwa około trzech tygodni.
Pentagon podał, że dotychczas w wyniku wojny z Iranem zostało rannych 757 żołnierzy amerykańskich i 18 członków personelu.
Liczba ofiar konfliktu rośnie wraz ze wzrostem jego kosztów finansowych, a Pentagon szacuje bezpośredni koszt kampanii wojskowej na 37,5 miliarda dolarów. Administracja jednak wnioskowała do kongresu o zwiększeniu budżetu obronnego do 1,5 biliona dolarów, który obejmuje wniosek o dodatkowe około 70 miliardów dolarów na finansowanie bieżących operacji i blokad morskich na Bliskim Wschodzie.
Sytuacja na Bliskim Wschodzie pozostaje bez zmian.
Prezydent Donald Trump poinformował we wtorek, że Stany Zjednoczone nie planują żadnych rozmów z Iranem. Dodał, że cieśnina Ormuz pozostaje „otwarta i działa”, pomimo ograniczonego ruchu i doniesień o ataku na statek płynący tym szlakiem.
W środę prezydent zapowiedział wszczęcie „miażdżącej operacji gospodarczej” przeciwko Iranowi, która ma wpłynąć na jego działania wojenne. Zjednoczone Emiraty Arabskie zawiesiły w środę wszelką wymianę handlową z Iranem.
Departament Obrony jest krytykowany za sposób raportowania o liczbie zabitych i rannych w wojnie z Iranem. W lipcu Pentagon nie uwzględnił czterech żołnierzy, którzy zginęli w Jordanii i Iraku. Chodzi o 25-letniego Tylera Jamesa Feehana z Ewa Beach na Hawajach i 19-letnią Isabellę Gonzales z Carrollton w Teksasie oraz 28-letniego Angela S. Rampersada z Ozone Park w stanie Nowy Jork, a także zabitego w Iraku 30-letniego Michaela Emmanuela Swintona ze Spring Lake w Karolinie Północnej.
27 lipca br. Pentagon mówił o 18 zabitych żołnierzach. [oczywiście – media niezależne podają liczby co najmniej dziesięć razy wyższe. md]
Zadłużenie Stanów Zjednoczonych osiągnęło pułap, który jeszcze niedawno wydawał się katastrofalny. Amerykański resort finansów potwierdził, że dług publiczny największej gospodarki świata przebił historyczną granicę, a tempo jego narastania budzi coraz większe obawy ekonomistów.
Z opublikowanego bilansu wynika, że we wtorek łączne zobowiązania publiczne Stanów Zjednoczonych sięgnęły 40,047 bln dol. Na tę kwotę składały się skarbowe papiery wartościowe o wartości 32,266 bln dol. oraz zadłużenie wewnątrzrządowe wynoszące 7,782 bln dol.
Za podwojenie się zobowiązań odpowiadają rządy Donalda Trumpa i Joego Bidena. Kiedy Trump po raz pierwszy zasiadał w Białym Domu w 2017 r., amerykański dług sięgał 19,95 bln dol. — przypomniała agencja Reutera. Od tamtej pory zadłużenie wzrosło ponad dwukrotnie.
Pandemia i polityka fiskalna napędziły zadłużenie
Około jednej trzeciej tego przyrostu przypada na okres pandemii Covid-19. Rząd federalny zaciągał wówczas zobowiązania, aby sfinansować działania w reakcji na kryzys zdrowotny. Reszta wynika z decyzji fiskalnych obu administracji oraz z utrzymującej się od lat luki między dochodami podatkowymi a wydatkami z budżetu federalnego.
Skalę problemu skomentowała cytowana przez Reuters Maya MacGuineas, przewodnicząca organizacji Komitet na rzecz Odpowiedzialnego Budżetu Federalnego. Zwróciła uwagę, że skutki tak wysokiego zadłużenia wykraczają daleko poza dokumenty finansowe państwa.
„Dług w wysokości 40 bilionów dolarów nie istnieje jedynie w księgach rządu; jest odczuwalny w całej gospodarce i w ten czy inny sposób uderza w kieszeń obywateli (…) Im więcej pożyczamy, tym bardziej napędzamy inflację, ograniczamy inne priorytety w budżecie i narażamy się na sytuacje kryzysowe w kraju i niepokoje za granicą” — oceniła MacGuineas.
Cztery razy większy dług w niecałe 20 lat
Szefowa Komitetu zaznaczyła, że przejście z 39 do 40 bln dol. zajęło niespełna pięć miesięcy. W ciągu ostatnich dwóch dekad zobowiązania państwa powiększyły się czterokrotnie. Dla porównania barierę jednego biliona dolarów amerykański dług przekroczył po raz pierwszy w 1981 r.
Zdaniem Komitetu na tempo zaciągania nowych zobowiązań wpływ mają decyzje podejmowane zarówno przez Bidena, jak i Trumpa. Reuters przypominał przy tym, że podczas swojej drugiej kadencji Trump buduje obraz swojej administracji jako skoncentrowanej na ograniczaniu wydatków budżetowych. Także podczas kampanii wyborczej obecny prezydent zapowiadał i obiecywał mniejsze zadłużenie i wydatki publiczne.
W moim poprzednim wpisie „Mury mają teraz drzwi” argumentowałem, że „środki, jakich nigdy nie widziano w historii izolacji gospodarczej kraju”, obiecane przez sekretarza skarbu Scotta Bessenta, napotkają na otwartą granicę: Iran z lądowymi połączeniami z Pakistanem, wojskowymi i wywiadowczymi liniami wsparcia dla Rosji i Chin, a co najważniejsze – handel ropą naftową, który całkowicie porzucił dolara i jest prowadzony w juanach chińskich za pośrednictwem chińskiej sieci rozliczeniowej CIPS, poza zasięgiem amerykańskiej infrastruktury finansowej. Ten argument nadal jest aktualny. Ale kryje się za nim jeszcze prostszy problem, który leży w słowach samej administracji.
Trump jednocześnie wysuwa trzy deklaracje zwycięstwa. Iran, jak twierdzi, zostanie „bardzo dotkliwie pobity”. Cieśnina Ormuz, jak twierdzi, jest w istocie amerykańska – „należy do nas”, Stany Zjednoczone mają „całkowitą kontrolę”, szlak wodny jest otwarty, a miny zostały usunięte. A blokada morska, jak twierdzi, jest całkowita i skuteczna, dławiąc gospodarkę Teheranu. Gdy te trzy deklaracje zestawi się z czwartym faktem – że jego własny Departament Skarbu gorączkowo próbuje wynaleźć broń finansową, „jakiej nigdy dotąd nie widziano”, i że ponownie grozi „nowym, silnym atakiem”, jeśli cieśnina nie zostanie „wkrótce” ponownie otwarta – wzajemnie się one znoszą. Nie potrzeba bezprecedensowej kampanii sankcji, aby pokonać kraj, który już się pokonało. Nie trzeba grozić nowymi nalotami bombowymi, aby otworzyć cieśninę, którą już się posiada. Eskalacja jest przyznaniem się. Każde nowe żądanie większej presji jest przyznaniem się, że poprzednie deklaracje zwycięstwa były nieprawdziwe.
Retoryka zwycięstwa była nieustająca. „Gdy w końcu pokonamy Iran, który właśnie teraz jest w bardzo dotkliwej porażce” – powiedział Trump publiczności w akademii policyjnej w Nowym Jorku 14 sierpnia – „wkrótce ogłoszę Cieśninę Ormuz terytorium Stanów Zjednoczonych”. Kilka dni wcześniej powiedział reporterom, że Stany Zjednoczone mają „całkowitą kontrolę” nad tym szlakiem wodnym: „To nasze i w pewnym momencie mogą coś zrobić, a wtedy zostaną zmieceni z powierzchni ziemi”. 18 sierpnia opublikował zdjęcie, na którym nazwał cieśninę „Nowym Terytorium USA”. 19 sierpnia upierał się, że cieśnina jest otwarta, a miny usunięte – jednocześnie potwierdzając, że blokada morska „nadal obowiązuje”.
Ta ostatnia kombinacja przedstawia całą historię w miniaturze. Cieśnina, która jest rzeczywiście otwarta, nie potrzebuje ciągłej blokady. Blokada, która „nadal obowiązuje”, z definicji oznacza, że cieśnina jest zamknięta. Oba twierdzenia są wysuwane jednocześnie, ponieważ każde z nich służy innemu celowi retorycznemu: „Cieśnina jest otwarta” odpowiada na zarzut, że Trump zniszczył globalny handel energetyczny, a „blokada jest całkowita” odpowiada na zarzut, że Iran nie ucierpiał. Żadne z twierdzeń nie wytrzymuje krytyki.
Retoryka reaguje na przemówienia kampanijne. Ceny ropy reagują na tankowce. A tankowce nie ruszają, pomimo zapewnień CENTCOM-u.
Ruch statków przez Cieśninę Ormuz wynosi około 17 procent średniej sprzed konfliktu, według Centrum Operacji Handlu Morskiego Zjednoczonego Królestwa. Wywiad morski ocenia, że szlak wodny jest w dużej mierze zablokowany, bez całkowicie bezpiecznej drogi. Od początku wojny 28 lutego pojawiły się dziesiątki doniesień o uszkodzonych statkach w cieśninie i jej okolicach, w tym osiem ataków na jednostki w tym miesiącu, niektóre powiązane z ZEA i Arabią Saudyjską. Jeszcze 19 sierpnia trzy supertankowce powiązane z Chinami zawróciły w trakcie tranzytu. To nie jest profil ruchu otwartego, kontrolowanego przez USA szlaku morskiego. To profil spornego, w dużej mierze zamkniętego wąskiego gardła.
Akcja cenowa przedstawia tę samą historię w innym języku. Cena ropy Brent zbliżała się do 92 dolarów za baryłkę w połowie sierpnia, czyli o około jedną czwartą więcej niż przed wojną – i rosła z sesji na sesję właśnie dlatego, że rynki nie widzą ani porozumienia, ani wznowienia wydobycia. Amerykańska Agencja Informacji Energetycznej (EIA) nie spodziewa się powrotu produkcji na Bliskim Wschodzie do poziomów sprzed wojny przed początkiem 2027 roku i przewiduje dalsze przerwy w wydobyciu na poziomie około 0,6 miliona baryłek dziennie aż do przyszłego roku. Gdyby Ormuz rzeczywiście został otwarty, a Iran faktycznie pokonany, cena ropy spadłaby do poziomu sprzed wojny, wynoszącego około 70 dolarów. Zamiast tego dzieje się odwrotnie. Rynek wycenia zamknięcie cieśniny i niedokończoną wojnę, a nie wystawia przedstawienia dla krajowej publiczności.
Należy również zwrócić uwagę na wewnętrzną sprzeczność w twierdzeniu dotyczącym samej blokady. Dane dotyczące nawigacji morskiej pokazują, że pomimo blokady niektóre statki nadal przepływają przez cieśninę – co oznacza, że blokada nie jest hermetyczną uszczelką, jaką opisuje ją administracja. Cieśnina jest zatem jednocześnie „otwarta” (słowa Trumpa) i w 83 procentach zamknięta (dane), a blokada jest jednocześnie „całkowita” (wizerunek Trumpa) i przepuszczalna (dane nawigacyjne). Oficjalna narracja jest jednocześnie niespójna w obu kierunkach. To oszałamiające!
Dlaczego nie karze się zwłok
Oto logiczny rdzeń, jasno określony. Sankcje są narzędziem przymusu. Ich jedynym celem jest wyrządzenie wystarczająco dotkliwych strat ekonomicznych, aby zmienić zachowanie przeciwnika – zmusić pokonany, ale jeszcze nieuległy rząd do negocjacji. Gdyby irańska armia została rzeczywiście zniszczona, jej cieśniny rzeczywiście zajęte, a gospodarka rzeczywiście zdławiona całkowitą blokadą, nie byłoby już nic do osiągnięcia za pomocą „podwójnego uderzenia” sankcji. Reżim zostałby już pokonany tymi samymi środkami, które według Trumpa już zadziałały.
Fakt, że Bessent musi teraz uciekać się do „środków, jakich nigdy wcześniej nie widziano”, nie jest zatem oznaką siły. Wskazuje raczej, że deklaracje o sukcesach militarnych i blokada nie przyniosły rezultatu, który miały gwarantować. Sam Departament Skarbu nałożył na Iran kolejne sankcje w 2026 roku – przeciwko „nielegalnym przepływom pieniędzy”, tankowcom floty cieni, giełdom aktywów cyfrowych, chińskim rafineriom „czajniczków” i giełdom walutowym pod hasłem „Gospodarczej Furii” – a Teheran nadal sprzedaje ropę, utrzymuje cieśninę zamkniętą i walczy dalej. Obietnica czegoś bezprecedensowego to ukryte przyznanie, że wszystko, co było wcześniej, zawiodło. Gdyby obecna presja działała, nie byłoby potrzeby wymyślania nowej jej kategorii.
Tutaj nowy argument przeplata się ze starym. Jeśli zapytasz, co właściwie może oznaczać „bezprecedensowy”, eksperci ds. sankcji dochodzą do jednej odpowiedzi: jedynym pozostałym narzędziem nacisku jest atakowanie chińskich banków i kanałów płatności denominowanych w juanach, którymi handluje się irańską ropą naftową. Chiny kupują zdecydowaną większość irańskiej ropy naftowej – ponad 80 procent według większości szacunków, ponad 90 procent według innych – i płacą w renminbi, przetwarzanym w systemie CIPS poza systemem dolarowym. Właśnie dlatego są celem i właśnie dlatego tak trudno je trafić.
Sankcje wtórne oparte na dolarze nie mogą być nakładane na transakcje, które nigdy nie dotyczą dolara. Aby presja była skuteczna, Waszyngton musiałby objąć sankcjami duże chińskie instytucje finansowe – nie małych pośredników, lecz duże banki – i odciąć je od globalnego systemu finansowego. Ocena Scotiabanku, podzielana przez klientów, jest jednoznaczna: Stany Zjednoczone „nie mogą bombardować się po drodze do zwycięstwa”, a młot ekonomiczny opisany przez Bessenta oznacza likwidację całej sieci finansowej stojącej za irańskim eksportem ropy naftowej. Jednak użycie tego młota wiąże się z kosztami, których administracja może nie być gotowa ponieść. Odcięcie dużych chińskich banków od rozliczeń w dolarach oznaczałoby bezpośrednie zerwanie relacji finansowych z Pekinem – i to w czasie, gdy Trump przygotowuje się do spotkania z Xi Jinpingiem. Wycofanie z rynku przecenionej irańskiej ropy naftowej jeszcze bardziej podniosłoby i tak już wysokie ceny ropy naftowej i podniosłoby ceny benzyny, których akceptacji Trump żąda od Amerykanów. Jak ujął to magazyn „Fortune”, pozostałe opcje niosą ze sobą ryzyko załamania się samej gospodarki USA.
Poza problemem zdolności, istnieje problem z wiarygodnością. W czerwcu 2025 roku Trump publicznie oświadczył: „Chiny mogą teraz nadal kupować ropę z Iranu” – deklaracja ta była w bezpośredniej sprzeczności z memorandum prezydenckim w sprawie bezpieczeństwa narodowego jego własnej administracji, którego celem było ograniczenie eksportu irańskiej ropy „do zera”. Było to tak wyraźne, że członkowie Kongresu zwrócili się do Departamentu Skarbu i Departamentu Stanu z protestem. Administracja, która w jednym roku mówi Pekinowi, że może nadal kupować irańską ropę naftową, będzie miała trudności z przekonaniem rynków – lub Teheranu – w kolejnym roku, że Pekin zrezygnuje z dostaw. Groźba zastosowania sankcji w celu zmuszenia Chin do rezygnacji z irańskiej ropy jest podważana przez wcześniejszy sygnał administracji, że tego po prostu nie zrobi.
Węzeł pakistański: drzwi, których sankcje nie mogą zamknąć – i na których zamknięcie ich nie stać.
Lądowy szlak, który najwyraźniej ujawnia zarzut „całkowitej blokady”, przebiega przez Pakistan, i w tym miejscu sprzeczność sankcji przestaje być abstrakcyjna.
25 kwietnia 2026 roku – dwanaście dni po rozpoczęciu blokady przez Marynarkę Wojenną USA – Ministerstwo Handlu w Islamabadzie wydało rozporządzenie SRO 691(I)/2026, „Zarządzenie w sprawie tranzytu towarów przez terytorium Pakistanu”, aktywizujące umowę o transporcie drogowym z Teheranem z 2008 roku, która pozostawała niewykorzystana przez osiemnaście lat. Wyznaczono sześć korytarzy lądowych, łączących Karaczi, Port Qasim i zbudowany przez Chińczyków port Gwadar z irańskimi przejściami granicznymi Gabd i Taftan.
Umożliwiło to bezcłowy wwóz towarów z krajów trzecich – głównie z Chin – do Iranu, całkowicie poza zasięgiem blokady morskiej. Trasa Gwadar–Gabd ma długość około 89 kilometrów i zajmuje od dwóch do trzech godzin, w porównaniu z szesnastoma do osiemnastu godzinami z Karaczi. To nie tylko teoria: w samym kwietniu 2026 roku Gwadar obsłużył około 11 000 kontenerów – więcej niż port przeładował w całym 2025 roku – a ładunki testowe już dotarły na północ przez Iran, w kierunku Azji Środkowej. Blokada nie jest w stanie zatrzymać ciężarówki w Beludżystanie, a ciężarówki wciąż się poruszają. Wzrost ruchu kontenerowego w Gwadarze to równowartość ceny ropy naftowej w transporcie towarowym: tak jak cena ropy Brent wynosząca 92 dolary przeczy twierdzeniu, że „cieśnina jest otwarta”, tak kontenery przeczą twierdzeniu, że „blokada jest całkowita”.
Po pierwsze, szczere zastrzeżenie: analitycy zgadzają się w raportach, że korytarz łagodzi presję na peryferie Iranu, a nie ratuje jego gospodarkę – główny ciężar spoczywa na kanale Yuan i CIPS, a także na wsparciu Rosji i Chin. Pakistan nie ma tu na celu bycia kołem ratunkowym Iranu. Chodzi o to, by być najwyraźniejszym przykładem drzwi, których Waszyngton nie może zamknąć, nie zaprzeczając samemu sobie.
Aby „bezprecedensowa” izolacja miała realny wpływ, musi w końcu dotrzeć do sieci – portów, banków, spedytorów – które utrzymują przepływ handlu z Iranem, a które obecnie przebiegają przez terytorium Pakistanu i banki pakistańskie. Pakistan nie został ukarany za otwarcie korytarza; amerykańskie sankcje wtórne nie wchodzą w życie automatycznie, a OFAC nie podjął takiej decyzji. Ryzyko jest jednak realne i strukturalne: kontrole zgodności ładunków związanych z Iranem mogłyby wpłynąć na pakistańskie banki i zwiększyć koszty, a analitycy wskazują, że Islamabad ma jedynie „ograniczone możliwości obejścia” amerykańskich kar, a wyjątki są „prawie nieistniejące”. Kraj ten jest objęty programem MFW i w żadnym wypadku nie jest w stanie wytrzymać konfrontacji z Departamentem Skarbu USA. Jego własni komentatorzy określają korytarz jako skalkulowane ryzyko na legalnej linie.
W tym przypadku Pakistan wzmacnia sprzeczność, zamiast ją jedynie ilustrować. Ta sama administracja, która obiecuje zamknąć wszystkie kanały do Iranu, jednocześnie zabiega o względy rządu, który utrzymuje jeden z najszerszych kanałów otwarty. Trump wielokrotnie chwalił feldmarszałka Asima Munira i premiera Szehbaza Sharifa, gościł Munira w Białym Domu, sugerował amerykańskie inwestycje w pakistańskie sektory wydobywcze i kryptowalut oraz wzywał Islamabad do pośredniczenia w czerwcowym „Memorandum Islamabad” – wynegocjowanym przez Pakistan amerykańsko-irańskim zawieszeniu broni, które od tamtej pory ponownie przerodziło się w blokadę i groźby. Zapytany wprost o korytarz irański, Trump po prostu powiedział, że „wie o nim wszystko” i nie zgłosił sprzeciwu. To, co Middle East Institute nazywa „milczącą zgodą” Waszyngtonu, nie oznacza poparcia dla irańskiego mostu lądowego w celu obejścia blokady, ale zależność od kraju, który go obsługuje.
Sankcje uderzają zatem w mur, który sam Waszyngton wzniósł. Aby zachować spójność, presja musiałaby zostać wymierzona w pakistański korytarz i jego brzegi. Jednak nałożenie sankcji na mediatora – generała, o którego Trump zabiegał przez rok – zniweczyłoby dyplomację, którą administracja wciąż twierdzi, że jest na skraju sukcesu, i jeszcze bardziej popchnęłoby państwo posiadające broń jądrową i sprzymierzone z Chinami w kierunku Pekinu. Po wykluczeniu korytarza „całkowita izolacja” okazuje się jedynie retoryką. Nie ma takiej wersji tej polityki, która mogłaby zamknąć pakistańskie drzwi, nie zaprzeczając jednocześnie czemuś, co administracja twierdzi jako prawdę.
Pakistan ma również kartę, która odwraca presję na Waszyngton. Munir podobno ostrzegał Trumpa, że sparaliżowany Iran otworzy 560-milowy „korytarz terroru” przez Beludżystan – tę samą prowincję, w której znajduje się Gwadar i do której Chiny wpompowały miliardy dolarów z CPEC – zagrażając tym samym zarówno interesom USA, jak i chińskiej infrastrukturze. Innymi słowy, im bardziej USA naciskają na Iran, tym bardziej ryzykują destabilizację kruchego, ogarniętego rebelią regionu przygranicznego, kontrolowanego przez swojego preferowanego partnera i finansowanego przez rywala. Ironia jest głęboka: przez ponad dekadę Waszyngton groził sankcjami, aby powstrzymać Pakistan przed budową choćby gazociągu do Iranu; dziś Pakistan prowadzi otwarty korytarz handlowy, a Waszyngton milczy.
Dla samego Pakistanu sytuacja przypomina balansowanie na linie. Korzyści są realne – dochody z tranzytu, realne zadanie gospodarcze dla Gwadaru, rola łącznika między Chinami, Iranem i Azją Środkową oraz wpływy jako niezastąpionego pośrednika. Równie realne są wady – ryzyko sankcji wtórnych, na które Pakistan nie może sobie pozwolić, ewentualna konieczność wyboru między relacjami ze Stanami Zjednoczonymi i korytarzem irańskim a obciążeniem bezpieczeństwa związanym z transportem tego handlu przez Beludżystan, przy jednoczesnym równoważeniu Iranu z Arabią Saudyjską, państwami Zatoki Perskiej i Waszyngtonem. Korzyści zależą wyłącznie od kontynuacji amerykańskiej uległości, której właśnie „bezprecedensowe środki” Bessenta mają położyć kres. Oto dylemat w pigułce: jeśli sankcje są realne, Pakistan będzie jedną z pierwszych ofiar; jeśli Pakistan zostanie oszczędzony, sankcje nie będą tym, za co się podają.
Iran nie znajduje się w komfortowej sytuacji. Blokada jest realna i kosztowna – pochłonęła miliardy dolarów z dochodów z ropy naftowej – a irańska gospodarka rzeczywiście cierpi. Nowe sankcje finansowe nie są nieskuteczne; jeśli Waszyngton jest gotów zaakceptować reperkusje i bezpośrednio nałożyć sankcje na duże chińskie banki, rzeczywiście spowodowałoby to znaczne dodatkowe straty. Luka w juanie i CIPS to realna możliwość obejścia przepisów, ale nie pole siłowe: CIPS nadal opiera się na zachodnich systemach przesyłania wiadomości w dużej części swojego ruchu, a renminbi nadal odpowiada za jedynie niewielką część globalnych płatności. Prawdziwym stwierdzeniem jest to, że Iran, jako zdeterminowany użytkownik z chętnym chińskim partnerem handlowym, może ominąć dolara – a nie to, że dolar się załamuje. A irańska armia jest poobijana, a nie unicestwiona; twierdzenie Trumpa, że Iran został „całkowicie pokonany”, jest obalone przez Iran, który nadal jest w stanie utrzymać Ormuz na poziomie 17% normalnego ruchu, podczas gdy jego siły rakietowe są nienaruszone i rosną.
Zatem uczciwy wniosek nie jest taki, że sankcje będą nieskuteczne. Chodzi o to, że napotkają one ograniczenia strukturalne, które przeczą retoryce samego rządu – i że presja doprowadzi do tego, że Iran stanie się biedniejszy, bardziej wściekły i jeszcze bardziej zorientowany na wschód, który ucierpi, ale się nie załamie. To zupełnie inny rezultat niż ten, który obiecuje kapitulacja Bessent.
Odrzućmy wszelką teatralność, a sekwencja wydarzeń sama się sobie przeczy. Gdyby irańska armia została pokonana, nie byłoby potrzeby „uderzenia” bezprecedensowymi sankcjami. Gdyby cieśnina była rzeczywiście otwarta i znajdowała się pod amerykańską kontrolą, ropa nie kosztowałaby prawie 92 dolarów, podczas gdy ruch wynosiłby 17 procent, a supertankowce zawracałyby.
Gdyby blokada była całkowita, dochody Iranu z ropy wyniosłyby zero – zamiast tego Iran sprzedaje ją Chinom w juanach, poza zasięgiem blokady i dolara, i właśnie dlatego Bessent musi uciec się do finansowej broni, której Waszyngton nie posiada. A szlak lądowy przez Pakistan przewozi prawdziwe ładunki przez Gwadar, podczas gdy Waszyngton, który potrzebuje Islamabadu jako mediatora, patrzy w inną stronę – ten sam rząd, który przysięga zamknąć Iranowi wszystkie drzwi, zabiega o względy rządu, który utrzymuje jedne z najszerszych drzwi otwartych. Każde twierdzenie o zwycięstwie zostaje obalone przez kolejną eskalację, a eskalacja trwa. Kiedy rząd, który twierdzi, że już wygrał, stale domaga się nowych i bardziej radykalnych środków, by wygrać, samo to żądanie jest dowodem. Wojna się nie skończyła, cieśnina nie jest nasza, a sankcje są wymierzone w żelazny uścisk, z którego Iran już się wyrwał.
14 sierpnia 2026 roku prezydent Donald Trump przemawiał do zgromadzonych funkcjonariuszy organów ścigania w Centrum Szkolenia i Wywiadu im. Davida S. Macka w Garden City na Long Island. Trump oświadczył, że po „zwycięstwie nad Iranem” ogłosi Cieśninę Ormuz terytorium Stanów Zjednoczonych.
…. Chwila moment… Cieśnina Amerykańska?
NOTUS (Wiadomości ze Stanów Zjednoczonych) odnotował słowa Trumpa:
„Gdy pokonamy Iran, ogłoszę Cieśninę Ormuz terytorium Stanów Zjednoczonych”.
Al Jazeera i USA Today obszernie relacjonowały to samo przemówienie. Powiedział, że ogłosi to „dość wkrótce”, a następnie odniósł się do blokady morskiej: „Zasadniczo, dokładnie o to chodzi. Mamy blokadę. Żaden statek nie przepłynie, jeśli tego nie chcemy”.
Wyjaśnijmy: to nie jest chwyt PR-owy. To kolejny krok w ramach IMEC.
18 marca 2026 roku opublikowałem białą księgę zatytułowaną „IMEC: Wojna Trumpa z Iranem dotyczy globalnego handlu”. Napisałem ją, aby obalić mity otaczające wojnę w Iranie i ujawnić główny plan przekształcenia globalnych szlaków handlowych, plan mający na celu zdominowanie światowego handlu. To tektoniczna zmiana w strukturze geopolitycznej świata. Co więcej, jest to główny plan globalnej technokracji, posuwający się aż do uczynienia z Gazy wizytówki państwa technokratycznego. Każdy, kto nie dostrzega tych powiązań, pozostanie w niewiedzy.
Publicznie przedstawiłem formułę 23 kwietnia:
Zakładam, że wojna z Iranem nie miała nic wspólnego z materiałem nuklearnym, a raczej z przejęciem kontroli nad Cieśniną Ormuz. Należy jednak pamiętać, że media jedynie odzwierciedlają, nigdy nie przedstawiają przyczyn; narracja, którą rozpowszechniają, nigdy nie jest oryginalna. Cieśnina Ormuz to „co”. IMEC to „dlaczego”. Program nuklearny był pretekstem.
Debata terytorialna to ten sam argument, tylko krok dalej.
Czym jest IMEC i dlaczego Hormus jest w centrum uwagi
IMEC to skrót od Korytarza Gospodarczego Indie-Bliski Wschód-Europa.
9 września 2023 roku Indie, Stany Zjednoczone, Arabia Saudyjska, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Francja, Niemcy, Włochy i Unia Europejska podpisały umowę na szczycie G20 w New Delhi. Mówiąc wprost, to nowy szlak handlowy. Koleje. Porty. Linie energetyczne. Kable światłowodowe. Ładunki miałyby być transportowane z Indii drogą morską do Zatoki Perskiej, następnie koleją przez Arabię Saudyjską do izraelskiego portu w Hajfie, a na końcu statkiem do Europy. Trump nazwał go później „jednym z największych szlaków handlowych w historii”.
Wschodnia część tego szlaku morskiego biegnie przez Zatokę Perską. Ma tylko jedno wejście i wyjście: Cieśninę Ormuz.
Iran leży na północnym brzegu, a Oman na południowym. W najwęższym miejscu cieśnina ma około 20–21 mil morskich szerokości. Każdy tankowiec opuszczający terminale w Zatoce Perskiej, od których zależy IMEC, musi przepłynąć przez Cieśninę Ormuz, chyba że Iran zdecyduje inaczej.
Pisałem o tym w mojej książce „Nowa ekonomia technokracji ” i powtórzę to tutaj. Najpoważniejszym wąskim gardłem w handlu światowym jest Cieśnina Ormuz, a czynnikiem zakłócającym jest Iran.
To nie jest błaha sprawa. Szlak żeglugowy w Zatoce Perskiej, który Iran może zablokować, nie może być globalnym szlakiem handlowym. Wojna, która rozpoczęła się 28 lutego 2026 roku pod nazwą „Operacja Epic Fury”, była sposobem na wyeliminowanie czynnika zakłócającego. IMEC jest „dlaczego”. Pretekstem był materiał jądrowy.
Oman jest pokazany na tej samej mapie z dwóch powodów. Po pierwsze, geograficznie: południowa strona Cieśniny Ormuz to wody omańskie. Po drugie, ze względu na trasę objazdową. W tej samej książce zwróciłem uwagę, że omańskie porty Dukm, Salala i Sohar leżą poza cieśniną na Morzu Arabskim. Porty te otrzymują coraz więcej inwestycji, ponieważ pełnią funkcję alternatywnych węzłów. Inicjatorzy projektu IMEC zaplanowali obejście Cieśniny Ormuz. Wiedzieli, że przeszkodą jest Iran.
Teraz Trump grozi zbombardowaniem Omanu, jeśli kraj nie zjednoczy się.
Co Trump powiedział w ciągu ostatnich czterech dni
13 sierpnia sekretarz obrony Pete Hegseth oświadczył, że Marynarka Wojenna może utrzymywać blokadę „w nieskończoność”.
14 sierpnia ustanowiono „Linię Garden City” na terytorium USA.
17 sierpnia Trump powiedział reporterowi Fox News, Treyowi Yingstowi: „Jeśli Oman stanie nam na drodze, zbombardujemy go i zrównamy z ziemią”. Fox News nie opublikował nagrania audio. Później tego samego dnia, w Gabinecie Owalnym, oświadczył: „Mamy pełną kontrolę nad Cieśniną”. To jego oświadczenie.
Na morzu jest inaczej. Statki nadal przez nią przepływają. Ataki trwają. 18 sierpnia brytyjskie Biuro ds. Operacji Handlowych (Maritime Trade Operations Office) poinformowało o trafieniu statku towarowego w Cieśninę.
Również 17 sierpnia rzecznik irańskiego MSZ Esmail Baghaei (nie minister spraw zagranicznych) oświadczył, że „osiągnięto porozumienie w sprawie mapy szlaków tranzytowych”. Podawany plan: wjazd w pobliżu Iranu, wyjazd w pobliżu Omanu, bez dodatkowych opłat drogowych na razie. Trump powiedział Yingst, że Stany Zjednoczone mają tajny kanał komunikacji z Korpusem Strażników Rewolucji Islamskiej. Rzecznik IRGC powiedział agencji Tasnim, że to kłamstwo.
18 sierpnia Trump opublikował na portalu Truth Social mapę zatytułowaną „Nowe terytorium USA”. Napisał, że „obecnie nie toczą się żadne rozmowy ani negocjacje, ani też nie są planowane”. Oświadczył, że blokada jest „w pełni skuteczna” i że „wszystkie miny morskie zostały usunięte lub zdetonowane”. Dowództwo Centralne USA odmówiło potwierdzenia tych informacji dotyczących min.
Powiedział to już w maju: „Oman zachowa się tak samo jak wszyscy inni, w przeciwnym razie będziemy musieli ich wysadzić w powietrze”. Senator Tim Kaine ogłosił, że złoży wniosek o rezolucję w sprawie uprawnień wojennych, aby zapobiec działaniom militarnym przeciwko Omanowi.
Porozumienie osiągnięte przez strony w czerwcu, które BBC datuje na 18 czerwca, obowiązywało przez okres sześćdziesięciu dni i wygasło 17 sierpnia. Trump powiedział BBC, że nie zamierza go przedłużać.
Ropa naftowa ilustruje, dlaczego wąskie gardło jest tak istotne. Przed wojną około jedna piąta światowego zapotrzebowania na ropę naftową i skroplony gaz ziemny (LNG) była transportowana przez Cieśninę Ormuz. Amerykańska Agencja Informacji Energetycznej (EIA) poinformowała 12 sierpnia, że prognozowany przepływ wyniesie około 21 milionów baryłek dziennie w 2025 roku i 4,9 miliona baryłek dziennie w drugim kwartale 2026 roku.
Jest to roszczenie do szlaku handlowego, a nie sprawa dla ONZ.
Niektórzy próbują wnieść sprawę do Organizacji Narodów Zjednoczonych i na mocy Konwencji o prawie morza. Stany Zjednoczone odrzuciły ten traktat. Iran go podpisał, ale nigdy nie ratyfikował. Ani Waszyngton, ani Teheran nie są jego stroną. ONZ nie ma znaczenia w tym sporze. Geografia nie. Iran na północy. Oman na południu. Cieśnina między nimi stanowi wąskie gardło IMEC.
Czy prezydent może uczynić ich Amerykanami, po prostu tak mówiąc? Bruce Fein, zastępca asystenta prokuratora generalnego za prezydentury Reagana, powiedział, że prawo amerykańskie jest jasne. Aby uzyskać terytorium, Stany Zjednoczone potrzebują traktatu ratyfikowanego przez Senat lub ustawy Kongresu. Samo przemówienie nie wystarczy. Mapa w mediach społecznościowych też nie.
To odpowiada na pytanie prawne w Stanach Zjednoczonych. Nie odpowiada jednak na pytanie, dlaczego to powiedział.
Powiedział tak, ponieważ kolejnym krokiem po blokadzie jest zgłoszenie własności. Kto kontroluje wąskie gardło, kontroluje nowy szlak handlowy. Publiczne i prywatne fundusze już finansują budowę kolei, portów, kabli i linii energetycznych. Siła militarna jest używana do eliminacji przeszkody. „Terytorium” to słowo używane, gdy chcesz, aby świat uznał to wąskie gardło za swoje.
Wiceminister spraw zagranicznych Iranu Kazem Gharibabadi oświadczył, że Cieśniny Ormuz „nie da się zdobyć za pomocą tweeta ani lotniskowca” i że „była irańska, jest irańska i pozostanie irańska”. Oczywiście, Teheran to potwierdził. Iran jest siłą destabilizującą na północnym brzegu. Oman jest partnerem na południowym brzegu, któremu teraz każe się wycofać lub zostać zbombardowanym. Biały Dom to biuro, które kreśli mapę.
Już nakreśliłem szerszy plan. IMEC to nie tylko umowa handlowa. To korytarz publiczno-prywatny, mający na celu zdominowanie globalnego handlu, z Gazą jako modelem technokratycznego państwa na krańcu Morza Śródziemnego, obok Hajfy. Ormuz to wschodni punkt zapalny tego samego systemu. Nie sądzę, żeby to były oddzielne historie. Nie są.
Obserwuj Oman. Obserwuj korytarz.
Od lat powtarzam, że technokracja nie potrzebuje rewolucji. Potrzebuje infrastruktury. Zbuduj szlak. Kontroluj wąskie gardło. Zarządzaj przepływem towarów. Zgoda nie jest wymagana.
Budowa IMEC. Wojna była operacją oczyszczającą. Blokada jest środkiem nacisku. Mówienie o terytorium to roszczenie.
Obserwujcie Oman w nadchodzących tygodniach. Długoletni amerykański partner jest zagrożony bombardowaniem podczas negocjacji trasy tranzytowej z Teheranem. Obserwujcie korytarz. Obserwujcie mapę. Obserwujcie, co robią, a nie co mówią.
Jak już wspomniałem: jeśli nie dostrzegasz powiązań, pozostaniesz w ciemności. Jeśli je dostrzegasz, nie jesteś bezradny. Amerykanie już wcześniej przejrzeli takie machinacje. Mogą to zrobić ponownie. Wręcz przeciwnie, muszą.
Bibliografia
Patrick Wood, „IMEC: Wojna Trumpa z Iranem dotyczy globalnego handlu”, Technocracy.News, 18 marca 2026 r. https://www.technocracy.news/imec-trumps-war-with-iran-is-about-global-trade/
Patrick Wood, „Czy wojna z Iranem dotyczy arsenału nuklearnego, czy kontroli nad Cieśniną Ormuz?”, Technocracy.News, 23 kwietnia 2026 r. https://www.technocracy.news/is-war-with-iran-about-nuclear-stockpile-or-controlling-the-strait-of-hormuz/
Patrick M. Wood, The New Economics of Technocracy (Coherent Publishing, 2026), Rozdział 9, „Korytarz Zatoki Perskiej – część II”. Kanał Ormuz jako wąskie gardło dla IMEC; Iran jako czynnik destrukcyjny; omańskie porty Duqm, Salala i Sohar jako trasa ominięta; Operacja „Epic Fury”, 28 lutego 2026 r.
NOTUS, „Trump: Planuję ogłosić Cieśninę Ormuz „terytorium” USA”, 14 sierpnia 2026 r. Garden City / Blakeman / Środowisko funkcjonariuszy organów ścigania; wyraźny cytat na temat terytorium. https://www.notus.org/donald-trump/strait-of-hormuz-us-territory
Al Jazeera, „Trump grozi, że uczyni Cieśninę Ormuz terytorium USA. Czy może to zrobić?”, 16 sierpnia 2026 r. „Wkrótce” i późniejsza blokada; Fein (traktat czy prawo); Gharibabadi; Ani USA, ani Iran nie są stronami UNCLOS. https://www.aljazeera.com/news/2026/8/16/trump-threatens-to-make-the-strait-of-hormuz-a-us-territory-can-he
USA Today, „Trump ogłasza, że wkrótce ogłosi Cieśninę Ormuz terytorium USA”, 14 sierpnia 2026 r. Te same, bardziej szczegółowe klauzule „miasta-ogrodu”; Hegseth „na czas nieokreślony”, 13 sierpnia. https://www.usatoday.com/story/news/politics/2026/08/14/trump-straight-of-hormuz-territory-iran-war/91310185007/
NBC News, „Trump grozi zbombardowaniem Omanu, jeśli stanie na przeszkodzie rozmowom z Iranem w sprawie Cieśniny Ormuz”, 17 sierpnia 2026 r. Linia Yingsta (bez dźwięku); deklaracja Gabinetu Owalnego o „całkowitej kontroli”; rezolucja Kaine’a dotycząca „waszegó mocarstw”. https://www.nbcnews.com/politics/trump-administration/trump-bomb-oman-iran-strait-hormuz-rcna592971
Associated Press, „Trump grozi Omanowi, który pracuje nad porozumieniem z Iranem w sprawie Cieśniny Ormuz”, 17 sierpnia 2026 r. Linia tranzytowa Baghaei; może „wysadzić ich w powietrze”. https://apnews.com/article/iran-us-israel-lebanon-gaza-hormuz-august-17-2026-53ae10812e472a4e5bb228b9f318a5fc
Wiadomości BBC: „Trump grozi zbombardowaniem sojusznika USA, Omanu, jeśli ten „stanie na drodze” do porozumienia z Iranem”. Memorandum o porozumieniu zostało podpisane 18 czerwca i wygasło 17 sierpnia; Trump powiedział BBC, że go nie odnowi; Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej zdementował te doniesienia za pośrednictwem agencji Tasnim. https://www.bbc.com/news/articles/cy5dzk0ryzdo
CNBC: „Trump odrzuca rozmowy z Iranem i sugeruje, że Cieśnina Ormuz jest terytorium USA”, 18 sierpnia 2026 r. Mapa „Nowe terytorium USA” na Truth Social; „nie planuje się rozmów”; blokada „w pełnym toku”; zarzuty dotyczące min; CENTCOM odmówił potwierdzenia; statek towarowy UKMTO trafiony. https://www.cnbc.com/2026/08/18/us-iran-war-trump-hormuz-trump-ceasefire-expires-extension-.html
NBC News, „Iran odrzuca „urojenia” po tym, jak Trump powiedział, że chce, aby Cieśnina Ormuz stała się terytorium USA”, 15 sierpnia 2026 r. https://www.nbcnews.com/world/iran/iran-rejects-delusions-trump-strait-hormuz-us-territory-rcna592666
Amerykańska Agencja Informacji Energetycznej (EIA), Krótkoterminowe prognozy energetyczne / Dane dotyczące globalnego bezpieczeństwa energetycznego, 12 sierpnia 2026 r. W 2025 r. przez Cieśninę Ormuz będzie przepływać około 21 milionów baryłek dziennie, a w drugim kwartale 2026 r. – 4,9 miliona baryłek dziennie.eia.gov/outlooks/steo/report/energysecurity
Stany Zjednoczone mogą zablokować Iran na morzu. Ale nie mogą zablokować jego dostępu do geografii.
Iran jak dotąd nie zwracał uwagi na opóźnienia.
Iran przyspiesza teraz zarządzanie czasem.
Nawet strategiczna cierpliwość ma swoje granice. Teheran przez 5,5 miesiąca prowadził system „dziadek do orzechów” w Cieśninie Ormuz. Imperium piractwa nie ustąpiło. Wręcz przeciwnie, reakcja, oprócz blokady Trumpa, koncentrowała się na bezwzględnej, ostatecznej manipulacji rynkiem, aby utrzymać ceny ropy na względnie niskim poziomie – wykorzystując wszystko, od wyczerpujących się Strategicznych Rezerw Ropy Naftowej (SPR) po wykorzystywanie przez DARPA narzędzi AI do manipulowania rynkami.
Już wkrótce trzeba będzie ponieść pełną, straszliwą cenę – globalną depresję, dalsze odrzucenie zachodnich „wartości” i fałszywych systemów w krajach Globalnego Południa oraz nieunikniony podział między dwoma systemami światowymi.
Iran nie może kontynuować powolnego dławienia Cieśniny Ormuz – grozi mu bowiem utrata z czasem tych korzyści. Iran, podobnie jak wszystkie inne kraje, nieuchronnie ulegnie osłabieniu w wyniku globalnego Wielkiego Kryzysu. To zdecydowanie nie jest długoterminowe rozwiązanie dla dumnego, suwerennego, odpornego i cywilizowanego narodu, który od tysiącleci dąży do godnej samowystarczalności.
Władze w Teheranie doskonale zrozumiały, że nową – a właściwie starą – taktyką imperium jest finansowe i ekonomiczne uduszenie Persji, tak jak zrobiono to na przykład w przypadku Syrii.
Jest jeszcze gorzej. Znacznie gorzej: obecna normalizacja użycia taktycznej broni jądrowej w „dyskusjach” przy stołach imperium. Skoro ludobójstwo zostało znormalizowane – przez cały, zbiorowy, rozdrobniony Zachód – dlaczego nie bombardowanie atomowe (ale tylko przez imperium)?
Teheran doskonale zdaje sobie sprawę, że może nadciągać długa, ciemna chmura. Dlatego teraz nadszedł czas, aby przyspieszyć. Mohsen Rezaee – nowy sekretarz Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego (SNSC) i osobisty przedstawiciel przywódcy Modżtaby Chameneiego – nadaje ton. Nie ma alternatywy dla podjęcia wszelkich możliwych działań, aby zmusić hegemoniczny, stary porządek do ustąpienia.
Wywieranie przymusu, ale nie w sposób zdecydowany
Blokada morska Trumpa może wywołać chaos w Iranie, ale sama w sobie nie jest w stanie zmienić istotnej części architektury łączącej Iran z Eurazją.
Blokada poważnie zaszkodziła irańskiemu handlowi ropą naftową drogą morską. Ruch w Cieśninie Ormuz uległ załamaniu. Według danych źródła, eksport irańskiej ropy naftowej spadł z około 1,8–2,0 mln baryłek dziennie przed blokadą do poniżej 300 000 baryłek dziennie.
To ogromna presja. Mimo to Iran jest daleki od izolacji geograficznej. Połączenia kolejowe przez Azję Środkową; handel przez granice lądowe z Pakistanem (co najmniej sześć kanałów); szlak kaspijski do Rosji; Międzynarodowy Korytarz Transportowy Północ-Południe (INSTC): wszystko to nadal funkcjonuje – a w przypadku INSTC jest on nawet rozbudowywany, choć infrastruktura wciąż nie jest ukończona.
Część irańskiej ropy naftowej nadal ucieka w wyniku przeładunków między statkami, szczególnie u wybrzeży Malezji. Ładunki opuszczające irańskie wody terytorialne są przeładowywane na morzu, aby ukryć ich pochodzenie przed dalszym transportem, głównie do odbiorców azjatyckich.
Podczas zawieszenia broni w czerwcu i lipcu około dwudziestu tankowców przetransportowało w ten sposób ropę naftową o wartości około 6 miliardów dolarów. Oczywiście, nie zastąpi to irańskiego systemu eksportowego sprzed wojny – ponieważ proces ten opiera się na ograniczonej flocie tajnej, działającej pod ogromną presją sankcji.
Kluczową kwestią jest jednak to, że amerykańska blokada ma swoje przecieki.
Blokada może mieć charakter przymusu, ale nie jest decydująca – niezależnie od zalewu propagandy ze strony kolesiów Trumpa i różnych oszustów.
Jeśli chodzi o bezpośrednie rozmowy między USA i Iranem, tkwią one w oceanie sprzeczności.
Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) i Departament Stanu publicznie – i wyraźnie – zaprzeczyły, jakoby jakikolwiek bezpośredni kanał komunikacji z USA był obecnie aktywny. IRGC wyśmiało amerykańskie roszczenia, nazywając je wojną psychologiczną, podczas gdy Trump publicznie promował ugruntowany, bezpośredni kanał komunikacji z IRGC.
Cóż, kanał informacyjny rzeczywiście istnieje: to kanał z maja 2026 roku, biegnący przez prezydenta Kurdystanu, Nechirvana Barzaniego, do wysoko postawionego kierownictwa Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej. Stał się nieaktywny. Mógł nawet nieformalnie trwać w niejasnym stanie – podczas gdy Teheran zaprzecza jego istnieniu.
„Dyplomacja” nie jest Trumpowi tak bliska jak Big Macs-om; groźby natomiast – owszem. Rozważmy teraz publiczną groźbę zbombardowania Omanu, wyrażoną w dwóch odrębnych przypadkach.
Oman jest w żadnym razie nie bez znaczenia. Maskat jest jednocześnie: jednym z najbardziej konsekwentnych mediatorów w Radzie Współpracy Zatoki Perskiej; głęboko zaangażowanym w kanał dyplomatyczny z Iranem; i współ-negocjatorem rodzącego się mechanizmu tranzytowego dla Cieśniny Ormuz.
Dwie groźby zbombardowania Omanu oznaczają zatem, że POTUS podejmuje bezpośrednie działania przeciwko temu niewielkiemu państwu, które pomaga w tworzeniu możliwej drogi ucieczki dla imperium.
Nic dziwnego, że rząd Omanu nie wydał oficjalnego oświadczenia w sprawie tych gróźb. Sułtan również nie wydał oświadczenia.
Brak komentarza ze strony Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Milczenia Muscata nie należy źle interpretować. Milczenie nie oznacza zgody. Milczenie nie oznacza oporu. Milczenie może być częścią wyrafinowanej strategii dyplomatycznej: czymś, co pozostaje korzystne dla obu stron.
Nie ma możliwości zablokowania geografii Iranu
Port Gwadar nad Morzem Arabskim – kluczowy element chińsko-pakistańskiego korytarza gospodarczego (CPEC) – zyskał ogromne znaczenie strategiczne jako lądowa brama tranzytowa do Iranu.
Oto jak to działa: ładunek dociera do Gwadaru, jest konsolidowany, transportowany drogą lądową na odcinku około 89 km do przejścia granicznego w Gabdzie, a następnie drogą lądową do Iranu. Proces ten jest znacznie krótszy niż transport tego samego ładunku przez Karaczi – co skraca czas i koszty.
Nie ma jednak żadnych dowodów na to, że statki pływające pod banderą Iranu regularnie zawijają do Gwadaru lub że załadunek i rozładunek irańskiego ładunku morskiego jest tam przeprowadzany, co w praktyce oznaczałoby istnienie irańskiego szlaku żeglugowego.
Następnie mamy Morze Kaspijskie: kluczowy szlak strategiczny, na który nie ma dostępu Marynarka Wojenna USA.
Jak sam się przekonałem w zeszłym roku, kręcąc film dokumentalny o INSTC, Irańskie porty nad Morzem Kaspijskim, takie jak Bandar Anzali, łączą Iran przede wszystkim z Rosją, szczególnie z Astrachaniem.
Od początku blokady irańskie porty nad Morzem Kaspijskim zwiększyły tempo operacji; Bandar Anzali zbliża się do pełnej przepustowości, obsługując zboże, produkty rolne, towary przemysłowe, komponenty i, przede wszystkim, strategiczne towary handlowe między członkami BRICS – Iranem i Rosją.
Marynarka Wojenna USA nie może podejmować żadnych działań na Morzu Kaspijskim, ponieważ Konwencja o statusie prawnym Morza Kaspijskiego z 2018 r. wyklucza mocarstwa morskie niebędące państwami regionalnymi.
Wzdłuż 7200-kilometrowej INSTC, łączącej Rosję, Iran i Indie, ruch towarowy między Rosją a Iranem rozwija się bardzo dynamicznie – pomimo problemów infrastrukturalnych, takich jak brak połączenia kolejowego Raszt–Astara na terenie Iranu.
Ponadto morska trasa INSTC z Czabaharu w Sistanie-Beludżystanie do Indii nie pełni obecnie funkcji istotnego kanału pomocy w czasie wojny.
Iran rzeczywiście leży w sercu dwóch architektur łączności: połączenia kolejowego Chiny–Azja Środkowa–Iran, będącego częścią inicjatywy Pasa i Szlaku (BRI)/Nowego Jedwabnego Szlaku; oraz szlaku Iran–Rosja przez Morze Kaspijskie, będącego częścią INSTC.
Są to w istocie dwa przecinające się korytarze: jeden biegnący ze wschodu na zachód, drugi z północy na południe.
Następnie istnieje Korytarz Transkaspijski, zwany również Korytarzem Środkowym – który nie przebiega przez Iran: Chiny–Kazachstan–Morze Kaspijskie–Azerbejdżan–Gruzja–Turcja–Europa. Korytarz Środkowy rzeczywiście omija Iran.
Co to wszystko nam mówi o blokadzie Trumpa?
Krótko mówiąc: Stany Zjednoczone mogą zablokować Iran na morzu. Ale nie mogą zablokować jego dostępu do geografii.
Wreszcie Iran leży w sercu euroazjatyckiej sieci, do której należą Pakistan, państwa Azji Środkowej, Rosja, Morze Kaspijskie i Chiny.
Obecny impas w postaci „ani pokoju, ani wojny” prowadzi do wykładniczego wzrostu strategicznego znaczenia tej sieci. Sieć zapobiega temu, by przymus morski doprowadził do całkowitej izolacji fizycznej. Zapomnijmy o tym, że Stany Zjednoczone mogłyby skorzystać na strategicznej blokadzie.
Co więcej, irański zwrot w stronę działań ofensywnych mógłby w rzeczywistości wywołać inny rodzaj blokady strategicznej. Iran nadal dysponuje wielowarstwową architekturą antydostępową, obejmującą pociski przeciwokrętowe dalekiego zasięgu, morskie systemy minowania oraz okręty podwodne przeznaczone do operacji na płytkich i ograniczonych przestrzennie wodach.
A geografia dodatkowo zaostrza problem. Duże amerykańskie siły morskie operujące stosunkowo blisko niezwykle wrogiego wybrzeża będą miały bardzo krótki czas na ostrzeżenie i znacznie ograniczony obszar rozmieszczenia swoich sił.
Amerykańska blokada rzeczywiście zniszczyła największy kanał, którym Iran zarabiał twardą walutę – petrojuan. Nie zredukowała jednak – i nie może z geograficznego punktu widzenia – zredukować Iranu do roli wyspy, ponieważ Iran nadal jest połączony ze wschodem, północą i południowym wschodem za pośrednictwem sieci lądowych, kolejowych i morskich.
Z każdym dniem, w którym ta architektura nadal funkcjonuje pod presją, rośnie motywacja Iranu, Rosji, Chin, Pakistanu i państw Azji Środkowej do jej pogłębiania.
I w ten sposób pogłębić integrację Eurazji – najważniejszego wydarzenia geopolitycznego XXI wieku.
Bliski Wschód bez USA: Jak porozumienia z Mekki zmieniają porządek globalny
Georgy Asatryan o tym, dlaczego Turcja, Pakistan i Arabia Saudyjska utworzyły sojusz
Georgy Asatryan , zastępca dyrektora Instytutu Światowej Gospodarki Wojskowej i Strategii w Wyższej Szkole Ekonomicznej Narodowego Uniwersytetu Badawczego, doktor historii
Wojna USA i Izraela z Islamską Republiką Iranu stała się jednym z najważniejszych wydarzeń we współczesnej historii stosunków międzynarodowych. Choć wciąż niedokończona, tragiczna i dramatyczna, doprowadziła już do namacalnych zmian w polityce globalnej. Ośmielę się zasugerować, że w przyszłości czekają nas o wiele poważniejsze, wręcz tektoniczne, zmiany.
Jednym z przejawów tej nowej rzeczywistości było podpisanie wspólnego porozumienia obronnego pomiędzy Arabią Saudyjską, Turcją i Pakistanem – Porozumienia z Mekki.
Konsekwencje ambicji USA
Agresywne starcie w czerwcu 2025 roku, jego logiczna kontynuacja w postaci szeroko zakrojonej konfrontacji, która rozpoczęła się w lutym 2026 roku, oraz późniejsze sporadyczne eskalacja napięć w powietrzu, fundamentalnie zmieniły dyplomację na Bliskim Wschodzie. Upadek potężnej amerykańskiej machiny militarnej zmusił kluczowe państwa regionu do poszukiwania sposobów zapewnienia sobie bezpieczeństwa.
Podczas konfliktu w Zatoce Perskiej Iran i Siły Powietrzno-Kosmiczne Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) niespodziewanie rozpoczęły asymetryczną reakcję przeciwko amerykańskim bazom wojskowym i infrastrukturze. W atakach wykorzystano irańskie pociski balistyczne i drony przeciwko celom amerykańskim w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Kuwejcie, Katarze, Bahrajnie, Arabii Saudyjskiej i Jordanii. Obecność wojskowa USA nie tylko nie zapewniła im ochrony, ale wręcz uczyniła z krajów-gospodarzy legalne cele dla irańskich pocisków i dronów.
Systemowe ataki Iranu doprowadziły do znacznego odpływu kapitału z najbogatszych i najszybciej rozwijających się monarchii Zatoki Perskiej. W pewnych momentach eksport energii z kilku krajów, w tym z Arabii Saudyjskiej, spadł do historycznie niskiego poziomu. Utrata turystów, spadek atrakcyjności inwestycyjnej i erozja wizerunku Iranu jako bezpiecznej przystani dla globalnego kapitału – wszystko to jest bezpośrednią konsekwencją amerykańskiej obecności wojskowej. A zamierzony efekt był dokładnie odwrotny.
Po rewolucji islamskiej w 1979 roku Waszyngton rozpoczął szybką rozbudowę infrastruktury wojskowej w państwach arabskich regionu. Na początku obecnego konfliktu znajdowało się tam ponad dwadzieścia amerykańskich instalacji wojskowych, w tym około tuzina głównych strategicznych baz. Jednak w wyniku precyzyjnych ataków irańskich większość baz Pentagonu została zniszczona lub całkowicie unieruchomiona.
Cele sojuszu
W Mekce prezydent Turcji Recep Tayyip Erdoğan, premier Pakistanu Szahbaz Szarif i saudyjski następca tronu, książę Mohammed bin Salman, podpisali porozumienie obronne, które stało się trójstronnym paktem o bezpieczeństwie zbiorowym. Zgodnie z dokumentem, zbrojny atak na jedno z państw członkowskich będzie uważany za agresję przeciwko całemu sojuszowi. Ten blok stanowi fundamentalny przełom militarny i polityczny, radykalnie zmieniając równowagę sił. Ponadto zauważa się, że inne kraje muzułmańskie w regionie mogą w przyszłości dołączyć do sojuszu. W szczególności Turcja liczy na akcesję Egiptu i, w ramach swojej pojednawczej retoryki, oficjalnie nie wyklucza nawet Iranu w perspektywie długoterminowej. Jednak Rijad i Ankara mają odmienne poglądy na temat ostatecznego kształtu bloku, a dla Arabii Saudyjskiej pakt pozostaje przede wszystkim instrumentem regionalnego odstraszania.
Temat sojuszu wojskowego między trzema potężnymi mocarstwami wschodnimi od dawna jest dyskutowany w najwyższych kręgach Ankary, Islamabadu i Rijadu. Bliska współpraca obronna między Arabią Saudyjską a Pakistanem ma długą historię, ale strony zawarły fundamentalne pisemne Porozumienie o Strategicznej Wzajemnej Obrony (SMDA) stosunkowo niedawno – 17 września 2025 roku. Zgodnie z tym dokumentem Islamabad zobowiązał się do obrony Królestwa, otrzymując w zamian znaczne zastrzyki finansowe z pokaźnego budżetu Arabii Saudyjskiej. Pakistan skutecznie wykorzystuje to partnerstwo, aby zabezpieczyć fundusze na modernizację własnego kompleksu wojskowo-przemysłowego i odstraszyć Indie.
Spośród tych trzech państw Arabia Saudyjska dysponuje największymi zasobami finansowymi, ale ustępuje sojusznikom pod względem technologii wojskowej. Pomimo posiadania zaawansowanego i drogiego uzbrojenia, Rijad nadal boryka się z niską gotowością bojową swojego personelu. Udział w sojuszu daje rządowi Arabii Saudyjskiej dostęp do pakistańskiego „parasola nuklearnego” oraz wsparcia operacyjnego ze strony doświadczonych armii pakistańskiej i tureckiej. Rijad liczy na pomoc w szkoleniu kadry dowódczej i pozyskiwaniu zagranicznych specjalistów. Teoretycznie sojusznicze kontyngenty mogłyby zostać wykorzystane w operacjach lokalnych – na przykład w walce z Huti w Jemenie.
Turcja potrzebuje tego paktu, który zasadniczo rozszerza poprzednie porozumienie saudyjsko-pakistańskie, aby zrealizować swoje regionalne ambicje, rozszerzyć swój kompleks militarno-przemysłowy na bogaty rynek Zatoki Perskiej i stworzyć przeciwwagę dla polityki izraelskiej. Porozumienie pozwala tureckim firmom zbrojeniowym wyprzeć z rynku Zatoki Perskiej amerykańskich gigantów, takich jak Lockheed Martin i Raytheon. Powstanie Paktu Mekka oznacza w praktyce koniec Porozumień Abrahama i nadziei Izraela na antyirańską koalicję pod auspicjami Waszyngtonu.
Jednocześnie głównym katalizatorem porozumienia z Mekki był wspólny strach przed Iranem. Determinacja Teheranu do przeprowadzenia masowych ataków na każdego przeciwnika oraz zwiększone możliwości militarno-techniczne Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej zmusiły elity trzech krajów do bezprecedensowego zbliżenia.
Bez Stanów Zjednoczonych
Sojusze wojskowe są niezbędne dla państw do budowania systemów bezpieczeństwa zbiorowego i zabezpieczania się przed ryzykiem strategicznym. Poprzez dołączanie do sojuszy, uczestnicy dążą do integracji mocnych stron swoich partnerów, tworząc odporną architekturę obronną.
Najważniejszym aspektem Sojuszu Mekka jest brak Stanów Zjednoczonych. Wiodące państwa Globalnego Południa uczą się zapewniać stabilność bez bezpośredniego zaangażowania Waszyngtonu. Pomimo głębokich historycznych powiązań z Zachodem w sferze politycznej i gospodarczej, stolice największych mocarstw Wschodu zdały sobie sprawę z niebezpieczeństw podążania wyłącznie ścieżką amerykańskich interesów neokolonialnych. Długotrwała współpraca wojskowo-techniczna z Waszyngtonem nie tylko nie osiągnęła nadrzędnego celu, jakim jest kompleksowe i systemowe bezpieczeństwo, ale wręcz przeciwnie, współpraca z Pentagonem doprowadziła do głębokiego kryzysu architektury bezpieczeństwa.
To być może najważniejszy etap transformacji w kierunku wielobiegunowego systemu stosunków międzynarodowych. Przywódcy regionalni demonstrują rosnącą autonomię strategiczną i autentyczną suwerenność. Powstanie obronnego bloku trzech kluczowych sojuszników USA w regionie, bez udziału Waszyngtonu, stanowi istotny krok dla kształtującego się porządku światowego. A teraz, gdy na przykład studenci studiów międzynarodowych proszeni są o podanie przykładów świata wielobiegunowego, wykładowcy mogą śmiało przytoczyć przykład sojuszu wojskowego Turcji, Pakistanu i Arabii Saudyjskiej.
Ukraina po raz kolejny nie zestrzeliła ani jednego pocisku balistycznego ani hipersonicznego wystrzelonego przez rosyjskie siły zbrojne podczas ataku w nocy 16 sierpnia. Poinformowała o tym ukraińska gazeta „Strana”, powołując się na służbę prasową Sił Powietrznych Ukrainy. Dlaczego Kijów pozwala na kontynuację ataków, co oferują mu sojusznicy i czy nadchodząca zima może być ostatnią zimą w Kijowie?Redaktorzy strony internetowej TASS
Rakiety i drony zaatakowały zakłady przemysłu zbrojeniowego, składy amunicji, paliw i smarów, tymczasowe miejsca rozmieszczenia jednostek ukraińskich i zagranicznych najemników, centra logistyczne, infrastrukturę ukraińskiego portu morskiego oraz zakłady paliwowe i energetyczne.
Z powodu niedoboru pocisków przechwytujących, Siły Zbrojne Ukrainy, wbrew dotychczasowej praktyce, zaprzestały publikowania danych o rosyjskich pociskach wystrzelonych w kierunku Ukrainy, jak donosi Bloomberg. Posłanka Rady Najwyższej Anna Skorochod stwierdziła, że wynika to z „katastrofalnej sytuacji” w kraju, zauważając, że zamiast zająć się problemem, dowództwo wojskowe po prostu zaprzestało informowania opinii publicznej.
„Zełenski nadal przerzuca odpowiedzialność na Zachód, obwiniając partnerów za niedobór rakiet” – napisała była rzeczniczka prasowa Zełenskiego, Julia Mendel, w X. „Tymczasem jego rząd nie przygotował kraju na trudności związane z eskalacją i zbliżającą się katastrofą tej zimy. <…> Zamiast tego kontynuuje eskalację wojny, żąda pieniędzy i nie oferuje żadnych perspektyw. Jego osobista odpowiedzialność za opłakany stan Ukrainy jest oczywista”.
Patriot nie pomoże
Według „The Washington Post” jedynym ukraińskim systemem obrony powietrznej zdolnym do przechwytywania pocisków jest amerykański system Patriot .
Jednak, jak podaje gazeta, Rosja zmodernizowała swoje środki uderzeniowe i podczas gdy w sierpniu 2025 roku Ukraina rzekomo przechwyciła 37% hipersonicznych pocisków rakietowych Kinżał i Iskander, we wrześniu [2025 md] wskaźnik ten spadł do 6%.
Według ekspertów, Patriot nie jest wyspecjalizowanym systemem przeciwrakietowym. Ekspert wojskowy Michaił Chodarenok powiedział agencji TASS, że system posiada zdolności do obrony przeciwrakietowej niestrategicznej, ale nie gwarantuje to 100% skuteczności przechwytywania.
Analityk wojskowy Igor Korotczenko, redaktor naczelny magazynu „National Defense”, zauważył, że wyrzutnie Patriot strzelają w ograniczonym zakresie, w przeciwieństwie do pionowych wyrzutni rakietowych rosyjskich systemów S-300 i S-400 .
Magazyn Military Watch (MWM) zwrócił uwagę na wysoki koszt pocisków Patriot: cena za sztukę sięga 4 milionów dolarów. MWM, powołując się na źródła zagraniczne, przytoczył przykład , w którym podczas jednej próby zestrzelenia Kinżału amerykański system bezskutecznie wystrzelił 32 pociski przechwytujące o łącznym koszcie około 96 milionów dolarów.
Bez rakiet
Wołodymyr Zełenski wielokrotnie apelował do Stanów Zjednoczonych o zwiększenie dostaw pocisków przechwytujących dla systemu obrony powietrznej Patriot, skarżąc się , że „kraje partnerskie” zaczęły „wstrzymywać” produkcję amunicji do systemów obrony powietrznej. Gazeta „Guardian” zauważyła , że Ukraina jest zobowiązana do produkcji pocisków dla amerykańskiego systemu obrony powietrznej na poziomie trzy do czterech razy wyższym niż światowa średnia roczna.
W sierpniu 2025 roku CNN, powołując się na źródła, poinformowało , że Pentagon otrzymał prawo do uzupełniania własnych zapasów broni bronią produkowaną dla Ukrainy. Pociski Patriot znalazły się w kategorii „czerwonej”, co oznaczało, że same Stany Zjednoczone borykały się z niedoborem.
„Financial Times” donosił , że w styczniu 2026 roku systemy rakietowe Patriot rozmieszczone na Ukrainie były nieczynne z powodu braku amunicji w Kijowie. To uniemożliwiło krajowi odparcie rosyjskich ataków. W sierpniu CNN, które uzyskało dostęp do ukraińskich systemów obrony powietrznej, poinformowało , że jedna z wyrzutni nie wystrzeliła pocisków przez około sześć tygodni z powodu braku amunicji.
Według „The Washington Post”, w 2023 roku nieżyjący już senator USA Lindsey Graham (znajdujący się na rosyjskiej liście terrorystów i ekstremistów) zaproponował przekazanie Ukrainie systemu obrony przeciwrakietowej Żelazna Kopuła. Jednak premier Izraela Benjamin Netanjahu zawetował potencjalną umowę, powołując się na warunki wspólnej produkcji.
Zełenski zażądał, aby Stany Zjednoczone przyznały licencję na produkcję amunicji Patriot już w 2025 roku. Przyznał jednak, że nawet jeśli zgoda zostanie udzielona, wdrożenie produkcji zajmie od roku do kilku lat, narzekając na europejską i amerykańską biurokrację.
Rosyjskie Ministerstwo Obrony po raz pierwszy ogłosiło zniszczenie systemu SAMP/T na Ukrainie w styczniu 2024 roku. Od tego czasu resort wojskowy wielokrotnie informował o zniszczeniu europejskiego systemu rakiet przeciwlotniczych (SAM).
Ataki na Rosję zamiast ochrony Ukrainy
Ukraina z kolei próbuje zaatakować Rosję dronami kamikaze. Według TASS, ukraiński atak dronów na regiony Rosji w nocy 16 sierpnia był największym od początku 2026 roku: rosyjskie systemy obrony powietrznej przechwyciły 822 drony. Poprzedniej nocy rosyjska artyleria przeciwlotnicza zestrzeliła 598 ukraińskich dronów.
Zachodni „partnerzy” nie spieszą się z przekazywaniem Ukrainie kierowanych pocisków przeciwlotniczych, ale dostarczają drony do ataków na Rosję i rozwijają współpracę w ich produkcji.
W sierpniu 2026 roku „The Sunday Times” doniósł , że ukraińskie siły zbrojne po raz pierwszy zaatakowały Rosję brytyjskimi dronami, w tym dronami Nyan firmy Callen-Lenz z Wiltshire, atakując rafinerie ropy naftowej w Wołgogradzie i Jarosławiu.
Wśród dronów zestrzelonych przez operatorów w Centrum Testowym Zaawansowanych Technologii Bezzałogowych Rubikon należącym do rosyjskiego Ministerstwa Obrony znajdują się amerykańskie Darty i Hornety oraz niemieckie RZR-01 i Vector.
„Zasadniczo, jedyne ukraińskie napisy tutaj to kilka napisów w języku ukraińskim i żółto-niebieskie kółka” – skomentował członek mobilnej jednostki ogniowej o pseudonimie Dawid na zestrzelonym bezzałogowym samolocie rozpoznawczym Shark należącym do ukraińskich sił zbrojnych, zaznaczając, że dron jest wyposażony w moduł komunikacyjny Silvus Technology, wyprodukowany przez USA na potrzeby amerykańskich produktów wojskowych.
„Znak rozpaczy”
„Zełenski zaapelował do europejskich partnerów posiadających znaczne zapasy pocisków przechwytujących Patriot, takich jak Hiszpania i Grecja, o podzielenie się nimi z Ukrainą” – zauważa Financial Times. „Jednak po tym, jak wojna z Iranem uszczupliła zapasy pocisków Patriot USA i ich sojuszników z Zatoki Perskiej, których uzupełnienie może zająć miesiące, a nawet lata, wielu partnerów Kijowa obawia się, że mogą zostać bez wystarczającej liczby pocisków”.
Dziennik „Washington Post”, powołując się na źródła , poinformował , że na początku 2026 roku administracja prezydenta USA Donalda Trumpa próbowała przekonać kilka krajów europejskich do wysłania rakiet dla amerykańskich systemów obrony powietrznej na Ukrainę, ale odmówiły one, obawiając się osłabienia własnej obrony.
„Te pociski mają chronić polskie niebo” – odpowiedział były minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak w wywiadzie dla radia RMF24 na pytanie o możliwość przekazania Ukrainie polskich pocisków Patriot. Co więcej, według portalu Wirtualna Polska, powołującego się na źródła w polskim Ministerstwie Obrony Narodowej, MON jest zirytowany sposobem, w jaki Zełenski prosi Warszawę o pociski – obliczając stan zapasów Patriotów w Polsce i uznając, że Polska „może obsłużyć dużą partię [pocisków]”.
„Prośby Zełenskiego o pomoc są oznaką desperacji. Cały świat zmaga się z poważnym niedoborem pocisków przeciwlotniczych. Ani Europejczycy, ani Stany Zjednoczone nie mają ich wystarczająco dużo” – napisała gazeta Die Welt. W artykule zauważono, że sytuacja Kijowa przed zimą jest tak „niepewna”, że kraj bije na alarm na wszystkich szczeblach.
„Narastające problemy systemowe, rosnąca presja na froncie i paraliż zaplecza – od deficytu budżetowego po rozpadający się aparat administracyjny – nieubłaganie skracają wiosnę” – powiedział Władimir Kostyriew, zastępca szefa redakcji TASS Near Abroad. „Nadchodząca zima może okazać się ostatnią kroplą, która ostatecznie przeleje czarę goryczy w Kijowie”.
Trump był idiotą, że rozpoczął wojnę, ale to armia amerykańska ją przegrała.
Przechodzą mnie ciarki, gdy słyszę, jak ktoś recytuje mantrę: „USA mają największą armię w historii świata”.
Wiem, że słyszałeś już wcześniej to samo „banalne stwierdzenie”.
Najwyraźniej ci „amerykańscy patrioci” nigdy nie słyszeli o Czyngis-chanie.
Mongołowie podbili większość Eurazji w XIII wieku, tworząc największe zwarte imperium lądowe w historii. Nie przegrali ani jednej bitwy.
Kibice amerykańskiej machiny wojennej najwyraźniej nie zdają sobie sprawy, że niemiecka Wehrmacht w 1940 r. i radziecka Armia Czerwona w 1945 r. były prawdopodobnie najpotężniejszą armią na świecie.
Szczytem amerykańskiej potęgi militarnej była operacja Pustynna Burza przeciwko Saddamowi Husseinowi w 1991 roku.
Ale to było 35 lat temu.
Od tego czasu Stany Zjednoczone przegrały praktycznie każdą większą wojnę.
Nie nazwałbym inwazji na Wenezuelę ani wojną, ani czymś znaczącym. Wojny zazwyczaj polegają na kontrataku wroga.
Przed Pustynną Burzą USA przegrały również swoją ostatnią dużą wojnę w Wietnamie.
„Pustynna Burza” to w gruncie rzeczy same porażki. To wyjątek potwierdzający regułę.
Krótko mówiąc: określanie armii USA mianem „największej” jest przesadą, na której poparcie trudno znaleźć jakiekolwiek dane empiryczne.
Być może jest to trudne do przyjęcia dla tych, którzy mają alergię na prawdę, ale tak właśnie jest.
Statystycznie rzecz biorąc, armia amerykańska jest niewątpliwie najdroższa w historii świata. Ale z mieszanymi – jeśli mam być łagodny – wynikami.
Nie jestem lekarzem, ale oczywiste jest, że każdy, kto twierdzi, że armia amerykańska jest najlepsza w historii (GOAT), odniósłby korzyści medyczne z lobotomii płata czołowego.
Trump musi stawić czoła fali krytyki w związku z wojną z Iranem, najnowszą awanturą USA.
Nie ma sprzeczności w fakcie, że Trump jest ignorantem i złośliwym głupcem, którego Żydzi zwabili w pułapkę i który jest winny rozpoczęcia zbrodniczej wojny.
Ale bądźmy sprawiedliwi – był idiotą, że rozpoczął wojnę, ale to armia amerykańska przyczyniła się do jego straty na polu bitwy.
Wielce chwalona amerykańska machina wojenna po prostu nie odniosła zwycięstwa – i kropka.
W połowie marca, trzy tygodnie po niespodziewanym ataku, napisałem esej i zatytułowałem go „Iran już wygrał”.
W tamtym czasie miałem na myśli zbliżające się strategiczne zwycięstwo Iranu, który może wykorzystać Cieśninę Ormuz jako narzędzie nacisku, by udaremnić cele wojenne USA.
Ale sprawy zaszły dalej, niż przewidywałem.
W tym momencie można – mając dobre argumenty – stwierdzić, że Pentagon przegrał wojnę militarnie.
Zrzuciło wiele bomb i zabiło wiele osób, ale nie odniosło żadnego konkretnego sukcesu na polu bitwy.
Chyba że celem jego wojny było oddanie Teheranowi kontroli nad Cieśniną Ormuz i uczynienie go dominującą potęgą regionalną. (Z przymrużeniem oka.)
Porażka w Iranie pokazała, że armia amerykańska jest rzeczywiście „papierowym tygrysem”, jak stwierdził przewodniczący Mao ponad pół wieku temu.
Definicja zwycięstwa militarnego
Przewodniczący Mao napisał, że „polityka jest wojną bez rozlewu krwi, wojna zaś jest polityką z rozlewem krwi”.
Carl von Clausewitz powiedział, że wojna jest kontynuacją polityki.
Podręczniki definiują „zwycięstwo militarne” jako: przełożenie wyników na polu bitwy na trwałe rezultaty polityczne.
Wymaga to nie tylko pokonania sił zbrojnych wroga, ale także zmuszenia przeciwnika do zaakceptowania trwałej zmiany woli politycznej i ustanowienia korzystnego porządku powojennego.
Według tej normy Stany Zjednoczone poniosły całkowitą i żałosną porażkę – nie pokonały armii irańskiej; zmiana ich woli politycznej zmierza w kierunku jeszcze większej antyamerykańskiej i antyizraelskiej postawy; wojna zaś doprowadziła do powstania powojennego porządku, mniej korzystnego dla Stanów Zjednoczonych, w którym Iran de facto zapewnił sobie kontrolę nad dostawami ropy naftowej w Zatoce Perskiej.
Niektórzy twierdzą, że USA i Izrael odniosły taktyczno-operacyjne zwycięstwo nad Iranem, niszcząc znaczną część irańskiej obrony powietrznej i marynarki wojennej, zabijając przywódców politycznych i wojskowych oraz powodując poważne trudności gospodarcze i humanitarne.
W tym punkcie się mylisz.
Ten tok rozumowania można porównać do boksera, który ogłasza zwycięstwo w środkowych rundach, ponieważ zadał więcej ciosów, ignorując fakt, że jego przeciwnik wciąż stoi i aktywnie kontratakuje.
Na teatrze działań wojennych, tak jak na ringu, trzeba znieść dotkliwe ciosy, ale wyprowadzenie ostatecznego, paraliżującego kontrataku – lub po prostu wytrzymanie dłużej niż przeciwnik, aż ten będzie chciał się poddać – to definicja zwycięstwa.
Iran skutecznie zastosował strategię „rope-a-dope”, przyjmując na siebie pierwsze ciosy ze strony USA i Izraela, a jednocześnie zachowując swój najgroźniejszy atut – możliwość odcięcia światowych dostaw energii przez Cieśninę Ormuz.
[Strategia „rope-a-dope” to defensywna taktyka bokserska polegająca na celowym oparciu się o liny ringu, przyjęciu szczelnej gardy i pozwoleniu przeciwnikowi na wyprowadzanie serii ciosów w celu jego całkowitego zmęczenia. md]
Co więcej, Iran prowadzi wojnę asymetryczną z użyciem dronów i pocisków rakietowych, aby uzyskać dominację eskalacyjną poziomą przeciwko celom USA i Izraela w całym regionie Zatoki Perskiej.
Iran odmówił realizacji swoich celów politycznych wrogowi i zmusił USA do poproszenia o pokój.
Obroniło swoją suwerenność i dyktuje cel końcowy – definicję sukcesu.
Sukces Iranu nie ogranicza się do poziomu strategicznego. Nawet na poziomie taktycznym Iran utrzymał przewagę, niszcząc znacznie więcej cennych amerykańskich instalacji wojskowych, niż sam stracił.
Obejmuje to strategiczne radary wczesnego ostrzegania, myśliwce, samoloty AWACS, samoloty tankujące, drony ISR i niemal wszystkie bazy amerykańskie w regionie.
Iran wyczerpał również znaczną część ofensywnego i defensywnego arsenału USA, co znacznie ograniczyło jego zdolność do kontynuowania walk lub prowadzenia wojen gdzie indziej.
Nawet rząd Trumpa zdaje sobie sprawę, że w przypadku długotrwałego konfliktu niemal na pewno przegrałby wojnę na wyniszczenie.
Przede wszystkim Iran pokazał światu, że armia amerykańska nie jest niezwyciężoną potęgą w starciu z zdeterminowanym przeciwnikiem, który jest gotowy i zdolny do kontrataku.
Wojsko amerykańskie poniosło oczywistą i oczywistą porażkę.
1) Wykorzystało całą swoją siłę, aby wywołać niszczycielską wojnę, lecz po prostu nie udało mu się wygrać.
Zwycięstwo jest wynikiem zarówno intencji, jak i umiejętności.
Nikt nie może twierdzić, że armii USA brakowało „intencji”.
Rzuciło przeciwko Iranowi wszystkie swoje środki, łącznie z nieprzetestowaną technologią sztucznej inteligencji obronnej, taką jak system Palantir Maven, co doprowadziło do masakry 168 niewinnych uczennic już pierwszego dnia wojny.
Stany Zjednoczone nie powstrzymały się od użycia niczego poza bombami atomowymi.
W innym eseju pisałem o tym, jak Stany Zjednoczone porzuciły „kuchenny zlew”, ale bezskutecznie.
Mimo że roczny budżet jest ponad 100 razy większy od budżetu Iranu (1 bilion dolarów w porównaniu do 10 miliardów dolarów), armia USA po prostu nie ma możliwości zadania „W”.
2) Nie jest przystosowany do prowadzenia nowoczesnej wojny asymetrycznej
Stany Zjednoczone oparły się na starym schemacie z czasów pierwszej wojny w Zatoce Perskiej – miażdżąca siła ognia, przewaga powietrzna, regionalna sieć wasali, bazy wojskowe i wojna informacyjna.
Aby jeszcze bardziej poprawić swoją pozycję, zastosowali również atak z zasadzki pod pretekstem negocjacji.
Teoretycznie USA i Izrael mają nad Iranem dużą przewagę.
Ale Iran nie był Irakiem.
Nie załamał się pod naporem bombardowań ze strony USA i Izraela. Zamiast tego przyjął atak i odpowiedział własnym, asymetrycznym arsenałem dronów i pocisków.
Iran kontynuował eskalację konfliktu, atakując państwa Zatoki Perskiej, co umożliwiło agresję USA i Izraelowi.
Od samego początku Iran metodycznie atakował amerykańskie bazy radarowe i satelitarne.
Niszcząc je, Iran pozbawił armię USA zaawansowanych systemów wczesnego ostrzegania i sprawił, że jej siły zbrojne są bezbronne, mając zaledwie kilka minut na ostrzeżenie przed nadchodzącymi atakami.
Iran wykorzystał skoordynowane roje dronów i salwy rakietowe do przeprowadzenia ataków nasyconych na obiekty amerykańskie, do których USA nie były odpowiednio przygotowane.
Istotnym elementem wojny asymetrycznej jest jednostronna wymiana kosztów, w ramach której Stany Zjednoczone zmuszone były użyć pocisków przechwytujących wartych miliony, aby bronić się przed nadlatującymi dronami, oraz pocisków, które kosztowały jedynie ułamek tej kwoty.
Świat wie teraz, że armia amerykańska potrafi zadawać ciosy, lecz nie potrafi ich przyjąć w zamian.
Co ciekawe, jest to ta sama cecha charakterystyczna dla Amerykanów, jeśli chodzi o wojny handlowe i technologiczne z Chinami.
Jeśli Pekin odpowie wzajemnymi cłami i kontrsankcjami, takimi jak zakaz stosowania magnesów ziem rzadkich, Waszyngton szybko straci wpływy i będzie zmuszony się wycofać.
Latem ubiegłego roku napisałem esej zatytułowany „Rewolucja to nie przyjęcie”, w którym skrytykowałem nieśmiałą reakcję Iranu na bombardowanie jego obiektów nuklearnych przez Stany Zjednoczone w czerwcu 2025 r.
Podejście nowego przywódcy Iranu stoi w ostrym kontraście z podejściem starego reżimu pod przywództwem ajatollaha Alego Chameneiego.
Nowy rząd umocnił swoją determinację i odpowiedział zdecydowanym atakiem, co przyniosło mu wielkie korzyści.
Oprócz tego, że Stany Zjednoczone nie były w stanie przeciwstawić się odwetowi, zachowały się jak jęczące przegrane, gdy 17 lipca zostały zaatakowane przez Iran w ramach proaktywnego ataku na bazę lotniczą Muwaffaq Salti w Jordanii.
Nazwała Iran zdradą i oskarżyła go o „nieodpowiedzialną eskalację”, nie zastanawiając się ani chwili nad porównaniem tej „zdrady” do zdradzieckiego ataku dekapitacyjnego przeprowadzonego przez USA i Izrael, w ramach którego zbombardowano również szkołę dla dziewcząt.
Ta klaunowska hipokryzja przypomina mi stary film Stephena Chowa pt. „ Sprawiedliwość, moja stopa ”, w którym drobny łobuz oznajmia swemu wrogowi: „Zasada walki jest taka: mogę cię uderzyć w twarz, ale ty nie możesz”.
Nigdy bym nie pomyślał, że „potężna” armia USA ucieknie się do tej samej bandyckiej logiki.
3) Bazy USA stanowią obciążenie, a nie zaletę – dla nich samych i „krajów przyjmujących”
Jednym z filarów globalnej projekcji siły USA jest sieć około 800 baz wojskowych w „krajach sojuszniczych” – a dokładniej, na wasalach lub terytoriach okupowanych.
Są to wysunięte placówki rozmieszczone blisko granic wyznaczonych wrogów, gdzie USA rozmieszcza broń i personel.
USA mają ponad 300 takich baz w Azji, wokół Chin, i podobną liczbę w Europie, przeciwko Rosji.
Wojna z Iranem pokazała, że takie wysunięte oddziały są w rzeczywistości obciążeniem, a nie zaletą.
Dwie tuziny amerykańskich baz wokół Iranu były nieustannie atakowane przez irańskie drony i rakiety.
Większości z nich najprawdopodobniej nie uda się odbudować, gdyż Stany Zjednoczone nie są w stanie ich ochronić.
Co więcej, takie bazy narażają „kraje-gospodarzy” na ataki odwetowe. Są one w istocie zakładnikami w konfliktach, w które mogą lub nie chcieć się angażować.
Ostatecznie, tak wrażliwe, wysunięte rozmieszczenie nie jest w stanie przezwyciężyć samej geografii. Nie jest w stanie pokonać tyranii odległości, której żaden łańcuch logistyczny nie jest w stanie zrekompensować.
Iran może wykorzystać górzysty teren i bliskość wąwozu Ormuz jako przewagę na własnym terenie, pozwalającą pokonać rozrośniętego wroga spoza regionu.
4) Nierozwiązywalne problemy strukturalne armii USA
Najbardziej druzgocący werdykt dotyczący wojny można przeczytać tutaj.
Wojna z Iranem, choć krótka, obnażyła strukturalne problemy militarne USA, których nie da się rozwiązać w ramach obecnego systemu wojskowo-przemysłowego.
— Niezdolność do prowadzenia wojny o wysokiej intensywności. Należy zauważyć, że rzeczywiste intensywne walki w Iranie trwały krócej niż 8 tygodni (pierwsze 39 dni plus 13 dni drugiej fali ataków po zerwaniu przez USA Memorandum of Understanding).
Niemniej jednak Stany Zjednoczone wyczerpały już znaczną część swojego arsenału, zarówno ofensywnego, jak i defensywnego. Wyobraźmy sobie, jak poradziłyby sobie w prawdziwej wojnie o wysokiej intensywności z równorzędnym supermocarstwem, takim jak Chiny czy Rosja.
Wątpliwe jest, aby Stany Zjednoczone mogły przetrwać dłużej niż kilka miesięcy w wojnie u wybrzeży Chin.
Przedłużający się konflikt na wzór II wojny światowej nie wchodzi w grę.
— Niska głębokość składowania amunicji i niewielka ilość specjalistycznej broni. Amerykański arsenał uzbrojenia składa się z niewielkiej liczby drogich i skomplikowanych broni, takich jak przeciwlotnicze pociski przechwytujące i pociski dalekiego zasięgu.
Obecnie powszechnie wiadomo, że Stany Zjednoczone wyczerpały większość swoich najważniejszych zapasów amunicji, co potwierdzają doniesienia agencji Reuters, CNN i CSIS.
Należy pamiętać, że powyższe dane są już nieaktualne, a obecny poziom zapasów w USA jest jeszcze niższy.
— Brak głębi przemysłowej i zależność od łańcuchów dostaw. To gorsze niż chwilowy niedobór broni.
Szacuje się, że uzupełnienie skromnych zapasów amunicji zużytej podczas wojny zajmie armii USA od 3 do 5 lat.
Powtarzam, że wojna z Iranem nie jest konfliktem o wysokiej intensywności, takim jak na przykład wojna amerykańsko-chińska. Gry wojenne CSIS pokazują, że Stany Zjednoczone zużyłyby cały swój arsenał rakietowy w ciągu dwóch tygodni w konflikcie z Chinami.
Biorąc pod uwagę ogromne zaległości w realizacji zamówień, jakie istniały w kompleksie wojskowo-przemysłowym jeszcze przed wojną, proces ten może potrwać nawet dłużej, niż szacowano.
Chociaż rząd USA może drukować tyle papierowych pieniędzy, ile chce, by kupować broń, nie może drukować bomb ani pocisków.
Rozwój produkcji wymaga fabryk, materiałów i wykwalifikowanych pracowników – a na to gospodarka zdeindustrializowana nie jest przygotowana.
Oprócz wydatków kapitałowych i rozwoju umiejętności, amerykański kompleks militarno-przemysłowy zmaga się z ogromną zależnością łańcucha dostaw od samego wroga, z którym zamierza walczyć – Chin.
Powszechnie wiadomo, że Chiny mają monopol na metale ziem rzadkich, które są niezbędne do produkcji nowoczesnej broni. Chiny produkują ponad 90% światowych zasobów metali ziem rzadkich i mają praktycznie monopol na kluczowe, ciężkie metale ziem rzadkich.
Zależność USA od Chin wykracza poza pierwiastki ziem rzadkich i obejmuje również inne minerały niezbędne do produkcji uzbrojenia, takie jak gal, german, wolfram, grafit i antymon.
Raport Komisji ds. Przeglądu Gospodarczego i Bezpieczeństwa USA-Chiny z 2025 r. wykazał, że 78% komponentów wykorzystywanych w systemach uzbrojenia Pentagonu zawierało krytyczne minerały pochodzące z Chin.
Problem dotyczy 92% systemów uzbrojenia marynarki wojennej USA.
Zależność ta sięga jeszcze dalej i obejmuje części dronów, materiały wybuchowe, a nawet ważne składniki farmaceutyczne, takie jak antybiotyki – materiały, które będą potrzebne w razie wojny.
Istnieją niewielkie szanse, że w ciągu najbliższych dziesięciu lat Stany Zjednoczone będą w stanie osiągnąć niezależność łańcucha dostaw tych kluczowych dóbr pośrednich.
— Niereformowalny, nastawiony na zysk, prywatny system kontraktów wojskowych. Istotą dzisiejszego amerykańskiego kompleksu wojskowo-przemysłowego jest system grabieży.
MIC współpracuje z politykami i generałami Pentagonu, aby okradać budżet obronny za pomocą nadmiernie rozwiniętych platform uzbrojenia, które oferują niewielką wartość w stosunku do wydanych pieniędzy.
Tanie uzbrojenie, nawet jeżeli jest całkowicie skuteczne, nie jest opłacalne dla oligopolistycznych dostawców sprzętu wojskowego.
Dlatego broń taka jak tanie drony LUCAS nie wzbudza zainteresowania, podczas gdy droga amunicja, np. Patriot i THAAD, jest intensywnie reklamowana.
Standardowym wyborem w oligopolu kontraktów wojskowych opartych na zasadzie „koszt plus” i „bez przetargu” jest skomplikowana broń, której produkcja zajmuje lata, a jej utrzymanie kosztuje miliony.
Ekosystem MIC obejmuje „drzwi obrotowe” między Pentagonem a firmami zbrojeniowymi, członkami Kongresu pobierającymi wynagrodzenie oraz legionami lobbystów i „pracowników ośrodków analitycznych”.
To po prostu zbyt dochodowy biznes, żeby się w niego bawić.
Piękno takiej dochodowej firmy jest uznawane za szczyt „kapitalizmu akcjonariuszy”.
Na szczęście dla wrogów USA taka nadbudowa organizacji gospodarki amerykańskiej nie może zostać zreformowana i nie zostanie zreformowana.
Jeśli szukasz ciekawej lektury o tym systemie, polecam satyryczną książkę Williama Hartunga z 2003 roku: „ Ile zarabiasz na wojnie, tato? Szybki i nieskomplikowany przewodnik po spekulacjach wojennych w administracji Busha” .
Hartung jest skrupulatnym badaczem tematu spekulacji w amerykańskim kompleksie militarno-przemysłowym. Do jego prac należą również „Prophets of War” i „Trillion Dollar War Machine” .
5) Arogancja i poczucie wyższości jako ostatni gwóźdź do trumny
Wojna z Iranem obnażyła nieuniknioną prawdę – armia amerykańska nie ma mentalności pozwalającej jej zwyciężyć nad zdeterminowanymi przeciwnikami.
Został wciągnięty w wojnę poprzez izraelską manipulację. Znacznie niedocenił odporności Iranu, a także jego potencjału przemysłowego i technologicznego. Uwierzył w absurdalną i uporczywą kampanię dezinformacyjną swojego „głównodowodzącego”.
Jest także słaba pod względem psychologicznym – ubolewa nad działaniami odwetowymi Iranu i oskarża Chiny i Rosję o wspieranie Iranu.
Co sprawia, że Stany Zjednoczone uważają, że w trakcie negocjacji dopuszczalne jest przeprowadzenie ataku polegającego na dekapitacji i grożenie militarnym „terrorem”, który zagraża cywilizacji, ale gdy Iran kontratakuje, jest to „nieodpowiedzialna eskalacja”?
Dlaczego Stany Zjednoczone uważają, że mogą sprzedawać broń Tajwanowi i dostarczać broń oraz dane wywiadowcze Ukrainie, a kiedy Chiny dostarczają MANPADS Iranowi lub udostępniają zdjęcia satelitarne Rosji, to mają prawo krzyczeć o zdradzie i żądać, aby USA zaprzestały tych działań?
Taki dziecinny narcyzm i cyniczna hipokryzja nieuchronnie osłabiają umysł, tak jak trucizny osłabiają ciało.
Konfucjusz napisał w swoich Analektach 2500 lat temu: „Nie czyńcie innym tego, czego nie chcielibyście, aby wam czyniono”. („己所不欲,勿施于人”).
W kulturze chińskiej zasada ta znana jest jako Złota Zasada.
Dla kraju lub armii, które nie rozumieją tej uniwersalnej zasady ludzkiej, żadna miara siły militarnej nie będzie wystarczająca, aby zrekompensować brak mądrości.
W ubiegłym tygodniu sekretarz skarbu Scott Bessent zapowiedział coś spektakularnego. „Obserwujcie to miejsce” — powiedział telewizyjnemu rozmówcy, zapowiadając „środki, jakich nie widziano nigdy w historii gospodarczej izolacji państwa”. W połączeniu z trwającą amerykańską blokadą morską irańskich portów — „ciosem jeden-dwa”, jak ją określił — nadchodzące sankcje mają zmusić Teheran do kapitulacji po niemal sześciu miesiącach wojny. Ambasador Mike Waltz nadał tej operacji nazwę: „Operation Economic Fury”. Ambicja jest realna. Problem również. Bessent sięga po narzędzie, którego siła zależy od świata, który już nie istnieje. Izolacja gospodarcza, która niegdyś doprowadziła Iran do stołu negocjacyjnego, była możliwa, ponieważ mury wokół Iranu były szczelne z każdej strony — i, co równie ważne, ponieważ pieniądze nadal musiały przepływać rurami kontrolowanymi przez Stany Zjednoczone. Dziś te mury mają drzwi — do Rosji, Chin i, od tej wiosny, Pakistanu — a pieniądze znalazły kanał całkowicie omijający waszą waszyngtońską instalację. Państwa utrzymujące te drzwi otwarte to dokładnie te, których współpraca niegdyś sprawiała, że stare sankcje były skuteczne. Najlepszym sposobem zrozumienia, dlaczego „bezprecedensowa” presja może mimo wszystko ponieść porażkę, jest porównanie planszy, na której gra Bessent, z tą, na której jego poprzednicy grali dekadę temu. 2015: izolacja, która zadziałała — i dlaczego Reżim sankcyjny, który doprowadził do zawarcia Wspólnego Kompleksowego Planu Działania (JCPOA) w 2015 r., działał, ponieważ w istotnym sensie był powszechny. Presja, która doprowadziła Iran do stołu, nie była wyłącznie amerykańska; egzekwowały ją Stany Zjednoczone i Europa, a popierały wiążące rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ — co oznaczało, że Rosja i Chiny, jako stali członkowie, również się pod nimi podpisały. Chińskie banki ograniczyły kontakty z Teheranem, aby zachować dostęp do systemu dolarowego. Rosja podporządkowała się wielostronnym ramom. Eksport irańskiej ropy został zdławiony, banki Iranu odcięto od globalnych finansów, a żadne wielkie mocarstwo nie było gotowe pełnić funkcji systematycznego kanału obejścia sankcji. Dwie rzeczy sprawiły, że izolacja zadziałała: żadna wielka gospodarka nie chciała utrzymywać otwartego kanału, a niemal cały handel międzynarodowy — przede wszystkim handel ropą — ostatecznie rozliczano w dolarach, za pośrednictwem banków, które musiały odpowiadać przed Waszyngtonem. Sankcje są grą w hydraulikę. Zamyka się fizyczne rury (towary, ropa) i, jeszcze skuteczniej, finansowe (rozliczenia dolarowe). Przerwanie jednego monopolu osłabia strategię; przerwanie obu sprawia, że strategia przestaje działać. W 2015 r. Stany Zjednoczone kontrolowały oba. W 2026 r. nie kontrolują już żadnego.
Spójrzmy, co zmieniło się po obu stronach Iranu. Iran należy dziś do klubu, z którego niegdyś był wykluczany sankcjami. Teheran przystąpił do grupy BRICS w styczniu 2024 r., a w sierpniu 2026 r. zbliżył się do członkostwa w New Development Bank tego ugrupowania — instytucji atrakcyjnej dla Iranu właśnie dlatego, że oferuje finansowanie projektów poza zachodnim systemem finansowym, który sankcje wykorzystują jako broń. Członkostwo w BRICS samo w sobie nie pokonuje sankcji, ale tworzy alternatywną wspólnotę gospodarczą, która w 2015 r. nie istniała jako realne schronienie. Rosja i Chiny nie są już egzekutorami sankcji — są niemal z nazwy współwalczącymi stronami. To zawias całej historii i chodzi tu o coś znacznie więcej niż odmowę egzekwowania zachodnich sankcji. Po amerykańsko-izraelskim ataku na Iran, który rozpoczął wojnę 28 lutego 2026 r. — „Operation Epic Fury” — Moskwa i Pekin przeszły od biernego niewykonywania sankcji do aktywnego wsparcia materialnego. Amerykańscy urzędnicy informowali, że Rosja dostarczała Iranowi informacje wywiadowcze w czasie rzeczywistym o położeniu amerykańskich okrętów wojennych i samolotów, dostarczając danych do namierzania, które zwiększały precyzję irańskich odwetowych uderzeń. Chiny dostarczały zdjęcia satelitarne i dostęp do systemu nawigacyjnego BeiDou; sekretarz stanu Marco Rubio był na tyle zaniepokojony, że 8 maja 2026 r. objął sankcjami trzy chińskie firmy satelitarne za dostarczanie zdjęć przedstawiających aktywność wojskową USA podczas kampanii. Oba mocarstwa szybko zapewniły wsparcie obrony powietrznej: Rosja dostarczyła części do naprawy uszkodzonych irańskich baterii S-300 i przyspieszyła dostawy nowoczesnych zestawów naramiennych Verba tuż przed rozpoczęciem wojny, podczas gdy Chiny uzupełniały komponenty do baterii HQ-9B. Ta sieć wsparcia opiera się na formalnych ramach — 20-letnim partnerstwie strategicznym Iranu i Rosji podpisanym w styczniu 2025 r., 25-letnim porozumieniu irańsko-chińskim z 2021 r. oraz trójstronnym pakcie strategicznym Iran–Chiny–Rosja podpisanym 29 stycznia 2026 r., którego centralnym elementem jest wspólny sprzeciw wobec ponownego nałożenia sankcji. Mocarstwa, które niegdyś pomagały zamykać Iran w izolacji, dziś pomagają mu prowadzić wojnę i odbudowywać jego tarczę obronną. Istnieje lądowy most, który całkowicie omija blokadę. 25 kwietnia 2026 r. pakistańskie Ministerstwo Handlu wydało „Transit of Goods through Territory of Pakistan Order 2026”, otwierając sześć lądowych korytarzy tranzytowych łączących porty Karachi, Port Qasim i Gwadar z irańskimi przejściami granicznymi w Gabd i Taftan. Trasy były bezpośrednią odpowiedzią na amerykańską blokadę cieśniny Ormuz: gdy ponad 3000 kontenerów utknęło w Karachi, a składki ubezpieczenia od ryzyka wojennego wzrosły z około 0,12% do prawie 5%, transport morski do Iranu stał się nieopłacalny. Korytarze — jeden z nich skraca przejazd do irańskiej granicy do dwóch–trzech godzin — umożliwiają dotarcie do Iranu drogą lądową towarów z państw trzecich, w tym z Chin, całkowicie poza zasięgiem blokady morskiej. Blokada nie może zatrzymać ciężarówki w Beludżystanie. I, co najważniejsze, pieniądze opuściły dolara. To zmiana, która najbardziej bezpośrednio podcina narzędzia Bessenta i zasługuje na zrozumienie w kategoriach mechanicznych.
Powód, dla którego amerykańskie sankcje finansowe są tak groźne, polega na tym, że większość światowego handlu — przede wszystkim ropą — tradycyjnie rozliczano w dolarach, a płatności dolarowe muszą przechodzić przez banki powiązane z USA, które Waszyngton może kontrolować. Iran i Chiny po prostu przestały korzystać z tej rury. Iran sprzedaje obecnie ropę Chinom — które kupują ponad 80% irańskiego eksportu morskiego — rozliczaną w chińskich juanach, za pośrednictwem chińskiego Cross-Border Interbank Payment System (CIPS), sieci rozliczeń w renminbi, którą Ludowy Bank Chin zbudował w 2015 r. właśnie po to, aby przesyłać pieniądze przez granice bez dotykania zdominowanej przez USA infrastruktury rozliczeń dolarowych i SWIFT. Transakcja, która nie dotyka dolara i nie przechodzi przez bank powiązany z USA, jest transakcją, której Waszyngton nie może łatwo zobaczyć, zamrozić ani zablokować. To nie jest obchodzenie sankcji na marginesie; to usunięcie samego zacisku. Skala zmiany jest widoczna w infrastrukturze rozliczeniowej. Wolumen transakcji CIPS gwałtownie wzrósł wraz z rozpoczęciem wojny, osiągając około 178,5 mld dolarów w pojedynczym dniu w marcu 2026 r., a Atlantic Council GeoEconomics Center odnotował wzrost dziennych przepływów CIPS z przedziału 85–105 mld dolarów do ponad 130 mld dolarów, zbiegający się z konfliktem. Z systemu korzysta obecnie ponad 100 państw. Chińskie rafinerie kupują irańską ropę za pośrednictwem pośredników i banków niedolarowych, a uzyskane środki utrzymują na kontrolowanych rachunkach w juanach, wykorzystywanych do płacenia za chińskie towary i usługi wykonawców — tworząc zamkniętą, wolną od dolara pętlę, która utrzymuje przepływ dochodów Iranu z ropy i w dużej mierze pozostaje poza amerykańskim zasięgiem. Połączmy te zmiany, a obraz strategiczny odwraca się. W 2015 r. Stany Zjednoczone naciskały na szczelnie zamknięte pudełko, którego jedyne wyjścia prowadziły przez ich banki. W 2026 r. naciskają na pudełko z otwartą pokrywą i tylnymi drzwiami wyciętymi prosto w ścianie finansowej. Łatwo ulec pokusie, by odczytać zbliżenie Iranu, Rosji i Chin jako produkt obecnej wojny — małżeństwo z rozsądku zawarte pod ostrzałem. Zapis wydarzeń mówi co innego, ponieważ zmienia to, co owo zbliżenie oznacza dla amerykańskiej strategii. Pierwsze trójstronne ćwiczenia morskie — „Marine Security Belt” — odbyły się w Zatoce Omańskiej i na północnym Oceanie Indyjskim w grudniu 2019 r., z inicjatywy Iranu. Od tego czasu odbywają się niemal co roku, stając się stałym elementem relacji. Jednak data wykonania zaniża skalę wcześniejszego zbliżenia, ponieważ wielonarodowe ćwiczenia morskie tej złożoności nie powstają spontanicznie. Zorganizowanie ich wymaga — zgodnie ze standardami zawodowymi — od dwunastu do osiemnastu miesięcy planowania przed wypłynięciem pierwszego okrętu. Oznacza to, że prace organizacyjne dotyczące ćwiczeń z grudnia 2019 r. przypadały na 2018 r., czyli dokładnie na okres amerykańskiego wycofania się z JCPOA w maju tego roku. Innymi słowy, partnerstwo wojskowe, które dziś podtrzymuje Iran, nie zostało wymyślone w odpowiedzi na wojnę 2026 r. Zostało uruchomione, gdy załamało się porozumienie
nuklearne, i dojrzewało przez większą część dekady poprzez wspólne operacje. Wymiana danych wywiadowczych w 2026 r., przekazywanie zobrazowań satelitarnych i dostawy części do obrony powietrznej nie są początkiem tej relacji; są plonem zasianym w 2018 r. To zmienia całe pytanie. Instynkt, który doprowadził Bessenta do jego planu — porzucić wynegocjowane ramy, sięgnąć po jednostronną maksymalną presję i oczekiwać, że izolacja wymusi kapitulację — jest tym samym instynktem, który doprowadził do wycofania się w 2018 r. A wycofanie z 2018 r. właśnie przyspieszyło dryf Iranu w stronę dwóch mocarstw, których współpraca jest niezbędna każdemu skutecznemu reżimowi sankcyjnemu. Strategia nie tylko przegrywa z osią Rosja–Chiny–Iran. Wcześniejsza wersja tej samej strategii pomogła tę oś zbudować. Maksymalna presja zastosowana wobec państwa mającego chętnych partnerów wielkich mocarstw jest częściowo samobójcza: wytwarza właśnie to zbliżenie, które później neutralizuje jej skuteczność. Administracja uważa, że jej najmocniejszą kartą jest blokada, twierdząc, że przyniosła ona realne straty: Departament Skarbu Bessenta szacuje około 4,8 mld dolarów utraconych dochodów Iranu z ropy. Jednak sama konstrukcja blokady ujawnia pułapkę. Blokada morska jest narzędziem kontroli morza; cała jej teoria przymusu zakłada, że właśnie morzem cel prowadzi handel. Gdy tylko partnerzy Iranu otwierają trasy lądowe — pakistańskie drogi na wschód oraz istniejące od dawna połączenia kolejowe i drogowe na północ, przez Morze Kaspijskie i Międzynarodowy Korytarz Transportowy Północ–Południe — blokada staje się murem z odsłoniętym bokiem. Pakistański most lądowy nie pojawił się mimo blokady; pojawił się właśnie z jej powodu, dokładnie tak, jak dostosowuje się państwo objęte sankcjami, gdy ma chętnych sąsiadów. Ta sama logika dotyczy pieniędzy: finansowa blokada obchodzona przez dolara jest blokadą bramy, z której ruch już nie korzysta. Jest jeszcze jeden problem, tym razem fizyczny, a nie koncepcyjny: Marynarka Wojenna USA może nie mieć wystarczającej głębi logistycznej, by bezterminowo utrzymywać kompleksową blokadę, niezależnie od deklaracji jej dowódców. Blokada jest jedną z najbardziej zasobochłonnych misji, jakie może prowadzić marynarka — wymaga stałego utrzymywania okrętów na stanowiskach, co oznacza ich ciągłe zaopatrywanie w żywność, paliwo i amunicję. Zadanie to należy do sił logistyki bojowej, które zostały osłabione. Szybkie okręty wsparcia bojowego (T-AOE) — wielozadaniowe jednostki przewożące jednocześnie paliwo, amunicję i zaopatrzenie, zdolne do działania wewnątrz grupy lotniskowca — zostały zredukowane z czterech do dwóch od połowy lat 2010., czyli dokładnie do tego typu okrętów, którego najbardziej potrzebuje odległa, długotrwała blokada. Pozostała flota zaopatrzeniowa nie zwiększyła liczebności, starzeje się, a jej odnowienie jest opóźnione o lata. Infrastruktura brzegowa, która dawniej kompensowała te braki, dziś zniknęła. Przez dziesięciolecia Naval Support Activity Bahrain skupiała magazyny, nabrzeża, obsługę techniczną i funkcje zaopatrzeniowe V Floty w niewielkiej odległości od obszarów działań w Zatoce. W pierwszych dniach wojny irańskie pociski i drony szturmowe zniszczyły znaczną część tej bazy — a ponieważ Fujairah w ZEA i inne porty regionalne znalazły się w zasięgu
irańskich pocisków i nie nadawały się do bezpiecznego uzupełniania zapasów, Marynarka została zmuszona do przeniesienia głównego węzła logistycznego na Diego Garcia, wyspę administrowaną przez Wielką Brytanię, około 2200 mil od miejsca działania grup lotniskowców. Krótka sieć zaopatrzeniowa w Zatoce w ciągu jednej nocy stała się narażoną na zagrożenia morską linią zaopatrzenia długości 2200 mil. Konsekwencje są udokumentowane i — według własnych przyznań Marynarki — poważne. Wiceadmirał Douglas Verissimo przyznał, że utrata Bahrajnu spowodowała duże zaległości, które zmusiły flotę do priorytetowego traktowania dostaw żywności, przyznając, że zaopatrzenie i poczta były „przez jakiś czas ekstremalnie złe” i „nadal nie są dobre”. Lotniskowiec USS Abraham Lincoln — zbliżający się do dziewięciu miesięcy rozmieszczenia, z około 5000 marynarzy i żołnierzy piechoty morskiej, ponad 200 dni bez swobodnego zejścia na ląd — stał się widocznym symptomem problemu; relacje opisywały niedobory żywności, środków higienicznych, poczty, a także problemy z działającą instalacją wodno- kanalizacyjną i pralnią, a w najgorszych doniesieniach również niepokoje i próby samobójcze na pokładzie. Gdy Marynarka nie potrafi niezawodnie wyżywić załogi swojego flagowego lotniskowca na 2200-milowej linii zaopatrzeniowej, twierdzenie, że może „bezterminowo” egzekwować hermetyczną blokadę każdego irańskiego portu, zderza się z arytmetyką jej własnej floty zaopatrzeniowej. Blokada jest tak trwała, jak logistyka, która ją podtrzymuje, a ta została rozciągnięta do granic możliwości — aż po problemy z wyżywieniem załogi. Nie twierdzę, że Iran nie odczuwa bólu z powodu sankcji. Sankcje z dziurami nadal są sankcjami; państwo handlujące za pomocą konwojów ciężarowych i obejść w juanach płaci wysoką „daninę efektywności”, sprzedaje ropę z dużym dyskontem i żyje w chronicznym tarciu, którego normalna gospodarka nie zna. Zapowiadane przez Bessenta sankcje wtórne — zmuszające zagraniczne banki i firmy do wyboru między Iranem a dostępem do amerykańskiego systemu finansowego — mają właśnie podnosić koszt korzystania z tych drzwi, a narzędzie to zachowuje pewne zęby wszędzie tam, gdzie kontrahent nadal ceni dostęp do dolara. Dwa znane zastrzeżenia są jednak słabsze niż jeszcze rok temu. Pierwsze to twierdzenie, że dominacja dolara czyni obejście przez juana marginalnym. Jest ono prawdziwe jako stwierdzenie globalne i fałszywe jako stwierdzenie operacyjne: renminbi nadal stanowi niewielką część światowych rozliczeń, a CIPS pozostaje mniejszy od SWIFT i w dużej mierze nadal korzysta z SWIFT jako warstwy komunikacyjnej, więc jest to obejście dolara dla zdeterminowanych użytkowników, a nie zastąpienie dolara. Ale Iran nie musi obalać dominacji dolara. Potrzebuje jednego niezawodnego kanału, którego Waszyngton nie może kontrolować, a w rozliczanej przez CIPS sprzedaży ropy za juany do Chin ma właśnie taki kanał. Punkt systemowy i punkt dotyczący Iranu to dwa różne pytania, a o powodzeniu planu Bessenta decyduje tylko to drugie. Drugie zastrzeżenie dotyczy twierdzenia, że Pekin i Moskwa jedynie zabezpieczają swoje interesy i nie będą rzeczywiście wspierać Iranu. Na początku wojny była to konwencjonalna opinia w Waszyngtonie; dziś znacznie trudniej jej bronić. Dane wywiadowcze o położeniu
amerykańskich okrętów przekazywane w czasie rzeczywistym, zobrazowania satelitarne na tyle poważne, że doprowadziły do amerykańskich sankcji wobec chińskich firm, naprawa i uzupełnianie obrony powietrznej oraz naftowa linia życia w juanach nie są gestami państw trzymających Iran na dystans. Są działaniami partnerów aktywnie pomagających Iranowi pozostać w walce. Pozostają ograniczenia — Chiny nadal starają się uniknąć otwartego zerwania handlowego z Waszyngtonem, a Rosja odmawia wysłania sił bojowych — ale nie zatrzymało to przepływu konkretnego wsparcia, które osłabia amerykańską presję. Po rozważeniu obu stron teza artykułu się utrzymuje, a po uzupełnieniu obrazu staje się jeszcze mocniejsza: plan Bessenta, mający zmusić Iran do kapitulacji poprzez bezprecedensowe sankcje, został zaprojektowany dla świata, który zakończył się gdzieś między 2018 a 2026 r. Instrument, który działał w 2015 r., działał dlatego, że izolacja była całkowita, a pieniądze nadal płynęły amerykańskimi rurami. Dziś żaden z tych warunków nie jest spełniony i żadnego z nich nie można przywrócić wyłącznie działaniem USA, ponieważ decydujące zmienne — gotowość Rosji, Chin i Pakistanu do utrzymywania fizycznych drzwi otwartych oraz migracja irańskich dochodów z ropy do juanów rozliczanych przez CIPS — znajdują się poza kontrolą Waszyngtonu. „Maksymalna presja” może powodować maksymalny ból; załamanie waluty tego dowodzi. Nie może jednak niezawodnie doprowadzić do kapitulacji, ponieważ państwo, które importuje przez pakistańskie drogi, finansuje się poprzez bank BRICS, sprzedaje ropę za juany poza zasięgiem dolara i walczy pod osłoną, którą pomagają odbudowywać Moskwa i Pekin, ma przestrzeń do przetrwania, której Iran z 2015 r. nie miał. Prawdopodobnym rezultatem nie będzie więc kapitulacja, lecz Iran jeszcze silniej związany ze Wschodem — osłabiony, ale nie złamany — który wyjdzie z kryzysu związany z mocarstwami, których współpraca jest właśnie tym, czego Stany Zjednoczone potrzebowałyby, aby skutecznie go dusić. Najgłębszą ironią operacji „Economic Fury” jest to, że im mocniej Waszyngton naciska na zamkniętą stronę pudełka, tym szybciej Iran wychodzi przez otwartą. Bessent może jeszcze ogłosić środki, jakich świat nigdy nie widział. Nie może jednak ogłosić świata, w którym Iran nie ma już dokąd pójść i nie ma już żadnej waluty, którą może handlować poza dolarem — ponieważ taki świat już nie istnieje.
Netanjahu wznawia „mistyfikację dotyczącą broni masowego rażenia w Iraku” – wznawia ją, by promować wojnę z Iranem
Alastair Crooke
Alastair Crooke
Zmiana stanowiska Trumpa, który uznał, że kluczem do kapitulacji Iranu będzie presja ekonomiczna, nie jest wiarygodną strategią.
Prezydent Trump wziął za dobrą monetę wojskowe przemówienia sekretarza obrony Hegsetha („Siła ognia armii USA jest ogromna”), tylko po to, by poniewczasie uświadomić sobie, że USA wyczerpały zapasy pocisków przechwytujących w wojnie, w której podstawą jest obrona powietrzna. „Rachunek uzupełnień zapasów jest równie otrzeźwiający. Cztery lata na uzupełnienie zapasów – a nie cztery miesiące – ponieważ komponenty zawierają pierwiastki ziem rzadkich, kontrolowane przez Chiny”.
Hegseth wydaje się być w niełasce, podczas gdy gwiazda ministra finansów Bessenta rośnie.
Doniesienia wskazują, że Bessent wielokrotnie zapewniał Trumpa, że niedobór ropy spowodowany zamknięciem Cieśniny Ormuz jest „tymczasowy i możliwy do opanowania” (co nie jest prawdą), a ponadto argumentował, że inflacja napędzana ceną energii również ustąpi, gdy tylko opadną globalne napięcia. Postawił na to wszystko. A Trump najwyraźniej wierzy w manipulację kontraktami na ropę i kontrakty terminowe.
Dane dotyczące statków przepływających przez korytarz omański krążące w Waszyngtonie są całkowicie sfabrykowane. Brett Erickson z Obsidian Risk Advisors pisze:
„Po rozmowach z kilkoma moimi absolutnie godnymi zaufania kolegami, nie ma absolutnie żadnych dowodów na to, że 8 milionów baryłek ropy jest transportowanych dziennie szlakiem omańskim, ani żadnych dowodów na to, że 9 milionów baryłek opuszcza Cieśninę Ormuz każdego dnia. Zero. Nie „może”, nie „możliwe”. Żadnych dowodów. A co gorsza: istnieją dowody, które wprost dowodzą czegoś przeciwnego”.
Na pytanie: „Czy planujesz po prostu zniknąć, aż wszystko się rozpadnie? Co wtedy?”, Erickson odpowiada:
„O ile wiem, oni naprawdę wierzą, że część tych informacji jest prawdziwa. Są głupi, niekoniecznie nieuczciwi – co jest jeszcze gorsze”.
Zmiana stanowiska Trumpa w sprawie presji ekonomicznej jako kluczowego czynnika skłaniającego Iran do kapitulacji nie jest wiarygodną strategią. Nawet gdyby nasilone oblężenie faktycznie pogłębiło cierpienia narodu irańskiego, jest mało prawdopodobne, aby jego niedola doprowadziła do korzystnego rezultatu – takiego jak zmiana reżimu na wzór Delcy Rodríguez.
Iran jest zaangażowany w egzystencjalną wojnę z USA i Izraelem i gdyby irańskie władze kiedykolwiek zostały zmuszone do wyboru między kapitulacją a eskalacją konfrontacji, niemal na pewno wybrałyby eskalację. W istocie, decyzja o eskalacji militarnej – wywarciu presji na Trumpa – wydaje się już podjęta, o czym świadczą niedawne oświadczenia Mohsena Resaee, nowo mianowanego sekretarza Najwyższego Komitetu Bezpieczeństwa Narodowego. Iran podejmie proaktywne działania militarne, nawet jeśli Trump powstrzyma się od działań militarnych.
Iran jednak nie wykazuje oznak załamania gospodarczego w obliczu wznowionej blokady USA. Na początku konfliktu Iran miał około 120–140 milionów baryłek ropy naftowej zmagazynowanych na tankowcach na morzu i wyeksportował kolejne 80 milionów baryłek w ograniczonym okresie obowiązywania Porozumienia. Rial faktycznie umocnił się w trakcie jego trwania. Pytanie zatem brzmi: co się stanie, jeśli Iran nie tylko odmówi kapitulacji, ale wręcz zaostrzy swoje stanowisko wobec Trumpa – co najwyraźniej robi?
Danny Citrinowicz, czołowy izraelski analityk wojskowy, zauważa, że utrzymanie obecnego impasu w żaden sposób nie jest kosztowne dla Stanów Zjednoczonych. Ormuz pozostaje pod poważnymi ograniczeniami; Morze Czerwone jest zamknięte dla eksportu z Arabii Saudyjskiej; a siły amerykańskie są zmuszone do utrzymywania kosztownej obecności wojskowej i blokady. Co więcej, amerykańskie zapasy amunicji są pod presją, a Teheran nadal dysponuje licznymi środkami nękania sił amerykańskich i zagrażania regionalnej żegludze. Tymczasem ekonomiczne konsekwencje zakłóceń w przepływach energii z pewnością nie spadają wyłącznie na Iran.
Jak zauważył w tym tygodniu „Wall Street Journal” :
„Producenci energii w Zatoce Perskiej dochodzą do wniosku, że kontrola Iranu nad Cieśniną Ormuz stanie się trwała, co na zawsze zakłóci eksport ropy naftowej i gazu oraz globalne dostawy energii… [nie mają] praktycznie żadnego dobrego sposobu na przeciwstawienie się [bardziej asertywnemu Iranowi]”.
Ropa naftowa to nie jedyny element, który został zakłócony przez konflikt. Zakłóceniu uległo również wiele kluczowych elementów łańcucha dostaw.
Gdyby ostatecznie okazało się, że Stany Zjednoczone wypowiedziały wojnę nie zachowując należytej staranności w odniesieniu do swoich możliwości militarnych (błędnie zakładając, że wojna skończy się w ciągu weekendu, jak twierdził David Barnea, szef Mossadu, podczas briefingu w Sali Sytuacyjnej 11 lipca 2026 r.), a Sekretarz Skarbu skłamał na temat prawdziwej sytuacji energetycznej, niektórzy ludzie będą musieli w końcu odpowiedzieć na poważne pytania.
Izraelski komentator strategiczny Shemuel Meir podnosi najistotniejsze wątpliwości, na które należy znaleźć odpowiedź:
Czy wojna z Iranem była rzeczywiście wojną „prewencyjną”, prowadzoną pod fałszywym pretekstem bezpośredniego zagrożenia?
Czy Netanjahu kłamał na temat realnego zagrożenia nuklearnego ze strony Iranu?
Albo inaczej: czy Netanjahu naśladował oszustwo „Irak i jego broń masowego rażenia”, żeby skłonić Trumpa do wojny?
W artykule napisanym na początku lipca tego roku czołowy izraelski komentator Ben Caspit skrytykował Netanjahu:
„Naprawdę, Bibi? Czy Irańczycy mieli bomby atomowe? Mówisz poważnie? Wiesz, że jesteś premierem. Każde twoje oświadczenie, każde zdanie, każde słowo trafia na pierwsze strony gazet. Kiedy mówisz coś takiego, niesie to za sobą konsekwencje. Czy zdajesz sobie z tego sprawę? Cóż, przykro mi, że cię rozczaruję – ale Iran nie miał bomb atomowych. Wcale nie. Nawet w żartach… Nie możesz powiedzieć, że Iran posiadał bomby atomowe. Bo to nieprawda… Bo to kompletna fikcja.”
(Conflicts Forum zauważyło na początku lipca – patrz tutaj – że oprócz Caspita, szereg byłych czołowych izraelskich urzędników ds. bezpieczeństwa i wywiadu oraz komentatorów twierdziło, że Netanjahu kłamał na temat irańskiego zagrożenia nuklearnego w okresie poprzedzającym wojnę z Iranem – i że nadal kłamie na temat irańskiego zagrożenia nuklearnego.)
Shemuel Meir zauważa, że zgodnie z doktryną Izraela wojna prewencyjna ma na celu wyeliminowanie zagrożenia egzystencjalnego w jak najkrótszym czasie, gdy nie ma wątpliwości co do bezpośredniości tego zagrożenia.
Meir zauważa jednak:
„My [izraelska opinia publiczna] zasadniczo nie wiemy, co się wydarzyło ani jak zapadła decyzja o rozpoczęciu wojny prewencyjnej („Operacja Powstający Lew”) 13 czerwca 2025 r. i jej kontynuacji w drugiej rundzie wojny prewencyjnej 28 lutego 2026 r. („Ryk Lwa”). Sposób podjęcia decyzji o rozpoczęciu tej wojny pozostaje, jak to ujął Aluf Benn, „czarną skrzynką” decyzyjną Netanjahu”.
Kontynuuje:
„Spróbujmy więc zbadać fakty tak dokładnie, jak to możliwe. Aby ustalić, jak uzasadnione było uzasadnienie wojny, która zmieniła oblicze Bliskiego Wschodu i… choć była to wojna konwencjonalna, była to pierwsza w historii wojna nuklearna z prewencją. I to taka, która została toczona za zgodą prezydenta USA”.
„Nasuwa się pytanie: jak to możliwe, że nie widzieliśmy żadnej krytycznej analizy ani szczegółowego śledztwa dotyczącego decyzji leżących u podstaw wojny prewencyjnej z czerwca 2025 roku? Jest to szczególnie uderzające w świetle dwóch raportów śledczych, które, co dość zaskakujące, opublikowano w Izraelu w ciągu ostatnich dwóch tygodni…”
„Oba dalsze śledztwa… opierają się na wiarygodnych źródłach wywiadowczych i dobrym dostępie do kierownictwa Sztabu Generalnego Sił Obronnych Izraela. Z obu raportów dowiedzieliśmy się czegoś, o czym nie słyszeliśmy nigdzie indziej: faktów i szczegółów dotyczących zastrzeżeń szefa Sztabu Generalnego do drugiej wojny prewencyjnej z 28 lutego, której celem było rozwiązanie problemu nuklearnego poprzez obalenie reżimu”.
Meir dodaje:
„Według raportów ze śledztwa, szef wywiadu wojskowego AMAN (krajowego ewaluatora wywiadu w systemie izraelskim) oraz szef departamentu badań wywiadowczych w raportach wywiadowczych przekazanych premierowi i członkom gabinetu ocenili, że prawdopodobieństwo sukcesu w drugiej wojnie z Iranem jest niskie. Dla każdego, kto zna historię izraelskiego wywiadu, była to odważna ocena”.
Rozpoczynając obie rundy tej samej wojny prewencyjnej, Netanjahu oświadczył, że uzasadnieniem wojny są „nowe informacje wywiadowcze” ostrzegające o bezpośrednim, egzystencjalnym zagrożeniu nuklearnym dla Izraela i jego zagłady. Według niego Izrael nie mógł stać bezczynnie; istniała natychmiastowa konieczność wojny. Aby zilustrować bezpośredniość zagrożenia, Netanjahu nasycił debatę publiczną – zarówno w okresie poprzedzającym pierwszą wojnę, jak i w ciągu roku między obiema „wojnami” – metaforami egzystencjalnymi, takimi jak „miecz przy gardle”, i porównał irańskie obiekty nuklearne do obozów zagłady europejskich Żydów.
„W nocy 13 czerwca 2025 roku, w związku z bezpośrednim zagrożeniem egzystencjalnym ze strony irańskiej broni jądrowej, Netanjahu oświadczył, że »jesteśmy w ostatniej chwili«. Iran osiągnął punkt, z którego nie ma odwrotu. W ostatnich miesiącach Iran »podjął jednoznaczne, nigdy wcześniej niepodejmowane kroki w kierunku uzbrojenia się, to znaczy stworzenia broni jądrowej, a nie jedynie gromadzenia materiałów rozszczepialnych«”.
Czy 13 czerwca 2025 r. rzeczywiście istniało zagrożenie egzystencjalne? – pyta Shemuel Meir.
„Argumenty Netanjahu i szefów Sztabu Generalnego Sił Obronnych Izraela, pozornie poparte danymi wywiadowczymi, dotyczące „nowych danych wywiadowczych”, dotyczące przyspieszenia irańskiego programu zbrojeń nuklearnych w najbliższym czasie (broń była kluczowym słowem w ich argumentacji), przeczyły wiarygodnym, aktualnym ocenom wywiadowczym. Obejmowały one raporty wywiadu USA, które przeczyły twierdzeniom o bezpośrednim zagrożeniu nuklearnym i były najwyraźniej znane wywiadowi izraelskiemu”.
„Według raportu śledczego Ronena Bergmana ( Yedioth Ahronoth , 26 czerwca 2026 r.), opartego na wysoko postawionych izraelskich źródłach wywiadowczych, izraelski wywiad nie posiadał żadnych konkretnych informacji wskazujących na faktyczne uruchomienie programu zbrojeniowego. Były jedynie „niepokojące informacje o myślach i rozmowach”, ale brak było niezbitych dowodów na to, że laboratoria zbrojeniowe zostały uruchomione”.
Nasuwa się pytanie: „Czy wszyscy wysocy rangą oficerowie Sztabu Generalnego Sił Obronnych Izraela i wywiadu wojskowego zgodzili się i w pełni poparli argument premiera, że był to konieczny atak wyprzedzający, aby zapobiec bezpośredniemu zagrożeniu nuklearnemu? Czy była to wojna mająca na celu wyeliminowanie bezpośredniego zagrożenia egzystencjalnego, czy też wojna oparta na „wykorzystaniu okazji”?”
(Według innych doniesień, żaden z obecnych na spotkaniu wyższych rangą oficerów nie wskazał na możliwość, że Iran nie ulegnie załamaniu, ani że wyjdzie z konfliktu silniejszy.)
Meir pyta, czy wysocy rangą oficerowie Sił Obronnych Izraela zaangażowani w podjęcie decyzji postępowali zgodnie z procedurami, „czy też byli tak pochłonięci euforycznym nastrojem Netanjahu, że nie rozpoznali metafizycznej misji, której podjął się w roli „obrońcy Izraela” – zaatakowania Iranu i zniszczenia jakiejkolwiek możliwości dyplomatycznego porozumienia nuklearnego?” (Meir przeanalizował we wcześniejszym artykule „Requiem dla porozumienia nuklearnego”, że jedna trzecia autobiografii Netanjahu „My Story” poświęcona jest właśnie tej metafizycznej misji – że wojna z irańskimi obiektami nuklearnymi była marzeniem Netanjahu od urodzenia).
Jest to oczywiście pytanie egzystencjalne dla Izraelczyków, ponieważ wojna w żaden sposób nie osiągnęła zakładanych celów.
Ale ma to również absolutnie istotne znaczenie dla Amerykanów. Podczas briefingu sytuacyjnego w Sali Sytuacyjnej Białego Domu 11 lutego 2026 roku Netanjahu wygłosił wobec prezydenta Trumpa intensywną przemowę, sugerując, że Iran jest gotowy na zmianę reżimu i wyrażając przekonanie, że wspólna misja USA i Izraela mogłaby ostatecznie położyć kres Islamskiej Republice.
Czy obecni urzędnicy amerykańscy, którzy wyrazili wątpliwości co do izraelskich twierdzeń, byli świadomi, że szef izraelskiej agencji wywiadu wojskowego AMAN (krajowej agencji wywiadowczej w systemie izraelskim) oraz szef izraelskiego departamentu badań wywiadowczych ocenili i ustalili w raportach wywiadowczych przekazanych Netanjahu i członkom gabinetu, że prawdopodobieństwo implozji Republiki Irańskiej jest niskie? Szef Mossadu natomiast upierał się, że wojna z Iranem będzie szybka i łatwa.
Jednakże ocena AMAN była w pełni zgodna z wiarygodnymi przeciekami od funkcjonariuszy wywiadu USA i analityków, ujawnionymi podczas wojny dwunastodniowej w czerwcu 2025 r.
Gazety „New York Times” , „Wall Street Journal” i „CBS” podały, że amerykańskie źródła wywiadowcze nie mają żadnych nowych informacji wskazujących na to, że Iran zamierza zbudować bombę atomową; że nie zaszła żadna zmiana w ocenie służb wywiadowczych; że Iran nie zmierza w kierunku posiadania broni jądrowej; oraz że nie wydano żadnego rozkazu uzbrojenia się.
Mimo to Trump popchnął wojnę naprzód – wojnę, która trwa do dziś. Dlaczego?
