Koniec prawa międzynarodowego i powrót wojny światowej
theburningplatform/the-end-of-international-law-and-the-return-of-world-war
Alexander Dugin wyjaśnia, jak upadło prawo międzynarodowe i dlaczego walka między jednobiegunową dominacją a wielobiegunowym porządkiem świata już zmierza w kierunku Trzeciej Wojny Światowej.
————————————
Jestem pewien, że teraz – będąc świadkiem tego, co dzieje się w globalnej polityce – każdy w końcu zrozumiał, że prawo międzynarodowe już nie istnieje. Jego już nie ma.
Prawo międzynarodowe to traktat między wielkimi mocarstwami zdolnymi do obrony swojej suwerenności w praktyce. To oni określają zasady dla siebie i dla wszystkich innych: co jest dozwolone, a co zabronione. I podążają za nimi. Takie prawo działa w fazach – tak długo, jak długo utrzymywana jest równowaga między głównymi mocarstwami.
System westfalski, który uznaje suwerenność państw narodowych, ukształtował się z powodu impasu w równowadze sił między katolikami a protestantami (do którego dołączyła antyimperialna Francja). Gdyby katolicy wygrali, Stolica Rzymska i Cesarstwo Austriackie ustanowiłyby zupełnie inną europejską architekturę. Dokładniej, zachowaliby poprzednią, średniowieczną.
W pewnym sensie to protestanci z europejskiej północy skorzystali z pokoju westfalskiego w 1648 roku, ponieważ pierwotnie kierowali się w kierunku monarchii narodowych przeciwko papieżowi i cesarzowi. Nie osiągając całkowitego zwycięstwa, mimo to zapewnili sobie bramkę.
Formalnie system westfalski przetrwał do dziś, ponieważ konstruujemy prawo międzynarodowe na zasadzie państw narodowych – dokładnie to, na co nalegali protestanci w wojnie trzydziestoletniej. Ale w istocie, w XVII wieku dotyczyło to tylko państw Europy i ich kolonii, a później nie każde państwo narodowe posiadało prawdziwą suwerenność. Wszystkie narody są równe, ale narody europejskie (Wielkie Mocarstwa) są „bardziej równe” niż inne.
W uznaniu suwerenności narodowej dla słabych krajów istniał pewien element hipokryzji, ale został on w pełni zrekompensowany przez teorię realizmu. W pełni skrystalizował się dopiero w XX wieku, ale odzwierciedlał obraz stosunków międzynarodowych, które ukształtowały się dawno temu. Tutaj nierówność krajów jest równoważona możliwością tworzenia koalicji i „szachowym” porządkiem sojuszy – słabe państwa zawierają umowy z silniejszymi, aby oprzeć się możliwej agresji innych silnych mocarstw. To miało miejsce i nadal się dzieje w praktyce.
Liga Narodów próbowała nadać prawu międzynarodowemu opartemu na systemie westfalskim bardziej stanowczy charakter, dążąc do częściowego ograniczenia suwerenności i ustanowienia uniwersalnych zasad – opartych na zachodnim liberalizmie, pacyfizmie i pierwszej wersji globalizmu – której miały przestrzegać wszystkie kraje, duże i małe. W istocie, Liga Narodów została pomyślana jako pierwsze zbliżenie w kierunku Rządu Światowego. To właśnie wtedy szkoła liberalizmu w stosunkach międzynarodowych w końcu nabrała kształtu, rozpoczynając długi spór z realistami. Liberałowie wierzyli, że prawo międzynarodowe prędzej czy później zastąpi zasadę pełnej suwerenności państw narodowych i doprowadzi do stworzenia jednego systemu międzynarodowego. Realiści w stosunkach międzynarodowych nadal nalegali na swoje stanowisko, broniąc zasady absolutnej suwerenności – bezpośredniego dziedzictwa pokoju westfalskiego.
Jednak w latach 30. XX wieku stało się jasne, że ani liberalizm Ligi Narodów, ani nawet sam system westfalski nie odpowiadał równowadze sił w Europie i na świecie. Nazistowskie dojście do władzy w Niemczech w 1933 roku, faszystowska inwazja Włoch na Etiopię w 1937 roku i wojna ZSRR z Finlandią w 1939 roku skutecznie ją zniszczyła, nawet formalnie. Chociaż został oficjalnie rozwiązany dopiero w 1946 roku, pierwsza próba ustanowienia prawa międzynarodowego jako nadrzędnego, obowiązkowego systemu załamała się już w latach 30. XX wieku.
W istocie w latach 30. XX wieku pojawiły się trzy bieguny suwerenności – tym razem na gruncie czysto ideologicznym. Liczyła się nie formalna suwerenność, ale prawdziwy potencjał każdego bloku ideologicznego. II wojna światowa była dokładnie testem żywotności wszystkich trzech obozów.
Jeden obóz zjednoczył kraje burżuazyjno-kapitalistyczne – przede wszystkim Anglię, Francję i USA. Był to obóz liberalny, który jednak został mimowolnie pozbawiony swojego internacjonalistycznego wymiaru. Liberałowie zostali zmuszeni do obrony swojej ideologii w obliczu dwóch potężnych przeciwników: faszyzmu i komunizmu. Ale ogólnie – jeśli wykluczyć „słabe ogniwo”, Francję, która szybko skapitulowała po rozpoczęciu II wojny światowej – blok burżuazyjno-kapitalistyczny wykazał wystarczający poziom suwerenności: Anglia nie poddała się atakom Hitlerowskich Niemiec, a USA walczyły (stosunkowo) skutecznie przeciwko Japonii na Pacyfiku.
Drugim obozem był europejski faszyzm, który stał się szczególnie silny podczas podboju Europy Zachodniej przez Hitlera. Prawie wszystkie kraje europejskie zjednoczyły się pod sztandarem narodowego socjalizmu. W takiej sytuacji nie można było mówić o suwerenności – nawet w przypadku reżimów przyjaznych Hitlerowi (takich jak faszystowskie Włochy czy Hiszpania Franco). Co najwyżej niektóre kraje (Portugalia Salazara, Szwajcaria itp.) były w stanie zapewnić sobie warunkową neutralność. Tylko Niemcy były suwerenne – a dokładniej hitleryzm jako ideologia.
Trzeci obóz był reprezentowany przez ZSRR i chociaż był tylko jednym państwem, opierał się konkretnie na ideologii: marksizmu-leninizmu. Ponownie, nie chodziło tak bardzo o naród, jak o istotę ideologiczną.
W latach 30. XX wieku prawo międzynarodowe – którego ostatnią wersją były umowy wersalskie i normy Ligi Narodów – upadło. Od tego czasu ideologia i siła decydowały o wszystkim. Co więcej, każda z ideologii miała swój własny pogląd na przyszły porządek świata, co oznaczało, że działały z własnymi wersjami prawa międzynarodowego.
ZSRR wierzył w rewolucję światową i zniesienie państw (jako zjawisko burżuazyjne), co reprezentowało marksistowską wersję globalizacji i proletariackiego internacjonalizmu. Hitler ogłosił „Tysiącletnią Rzeszę” z planetarną dominacją samych Niemiec i „rasą aryjską”. Nie przewidziano suwerenności dla nikogo poza światowym narodowym socjalizmem. I tylko burżuazyjno-kapitalistyczny Zachód – zasadniczo czysto anglosaski – utrzymywał ciągłość z systemem westfalskim, obliczając przyszłe przejście do liberalnego internacjonalizmu i, ponownie, do rządu światowego. W rzeczywistości Liga Narodów, która formalnie przetrwała, choć była niefunkcjonalna, była w tamtym czasie pozostałością po starym globalizmie i prototypem przyszłego.
W każdym razie prawo międzynarodowe zostało „zawieszone” – zasadniczo zniesione. Rozpoczęła się epoka przejściowa, w której wszystko było decydowane wyłącznie przez powiązanie ideologii i siły, co pozostało do udowodnienia na polu bitwy. W ten sposób podeszliśmy do II wojny światowej jako kulminacji tej konfrontacji ideologii siły. Prawa międzynarodowego już nie było.
Konkretny wynik konfrontacji władzy i ideologii między liberalizmem, faszyzmem i komunizmem doprowadził do zniesienia jednego z biegunów – europejskiego narodowego socjalizmu. Burżuazyjny Zachód i antyburżuazyjny socjalistyczny Wschód stworzyły koalicję antyhitlerowską i wspólnie (z większą częścią należącą do ZSRR) zniszczyły faszyzm w Europie.
W 1945 roku powstała Organizacja Narodów Zjednoczonych jako podstawa nowego systemu prawa międzynarodowego. Do pewnego stopnia było to odrodzenie Ligi Narodów, ale gwałtowny wzrost wpływów ZSRR, który ustanowił całkowitą ideologiczną i polityczną kontrolę nad Europą Wschodnią (i Prusami Zachodnimi – Niemiecką Republiką Demokratyczną), wprowadził wyraźną cechę ideologiczną do systemu suwerenności narodowych. Prawdziwym nosicielem suwerenności był obóz socjalistyczny, którego państwa zjednoczył Układ Warszawski, a gospodarczo COMECON [Rada Wzajemnej Pomocy Gospodarczej]. Nikt w tym obozie nie był suwerenny oprócz Moskwy, a co za tym idzie, KPZR [Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego].
Na biegunie burżuazyjno-kapitalistycznym miały miejsce zasadniczo symetryczne procesy. USA stały się rdzeniem suwerennego liberalnego Zachodu. W świecie anglosaskim centrum i peryferia zamieniły się miejscami – przywództwo przeszło z Wielkiej Brytanii do Waszyngtonu. Kraje Europy Zachodniej i, szerzej, obóz kapitalistyczny, znalazły się w pozycji wasali Ameryki. Zostało to utrwalone przez utworzenie NATO i przekształcenie dolara w światową walutę rezerwową.
W ten sposób ONZ zakotwiczyła również system prawa międzynarodowego – formalnie oparty na uznaniu suwerenności, ale w rzeczywistości na równowadze sił między zwycięzcami II wojny światowej. Tylko Waszyngton i Moskwa były naprawdę suwerenne. W konsekwencji powojenny model utrzymywał związek z ideologią, znosząc narodowy socjalizm, ale znacznie wzmacniając obóz socjalistyczny.
To jest świat dwubiegunowy, który rzutował swój wpływ na wszystkie inne regiony planety. Każde państwo – w tym nowo wyzwolone kolonie Globalnego Południa – stanęło przed wyborem: który (z dwóch!) modeli ideologicznych przyjąć. Jeśli wybrali kapitalizm, przenieśli suwerenność na Waszyngton i NATO. Jeśli socjalizm, to oddali ją Moskwie. Ruch Państw Niezaangażowanych próbował ustanowić trzeci biegun, ale brakowało mu zarówno zasobów ideologicznych, jak i władzy, aby to zrobić.
Epoka powojenna ustanowiła system prawa międzynarodowego oparty na rzeczywistej korelacji sił między dwoma obozami ideologicznymi. Formalnie suwerenność narodowa została uznana; w praktyce tak nie było. Zasada westfalska była utrzymywana nominalnie. W rzeczywistości wszystko zostało rozstrzygnięte poprzez równowagę sił między ZSRR a USA i ich satelitami.
W 1989 roku, podczas upadku ZSRR – z powodu destrukcyjnych reform Gorbaczowa – blok wschodni zaczął się rozpadać, a w 1991 roku ZSRR rozpadł się. Dawne kraje socjalistyczne przyjęły ideologię swojego przeciwnika z czasów zimnej wojny. Rozpoczął się świat jednobiegunowy.
Oznaczało to, że prawo międzynarodowe zmieniło się jakościowo. Pozostała tylko jedna suwerenna władza, która stała się globalna – USA lub zbiorowy Zachód. Jedna ideologia, jedna siła. Kapitalizm, liberalizm, NATO. Zasada suwerenności państwa narodowego i sama ONZ stała się reliktem przeszłości, tak jak kiedyś Liga Narodów.
Prawo międzynarodowe zostało odtąd ustanowione tylko przez jeden biegun – zwycięzców zimnej wojny. Pokonani (dawny obóz socjalistyczny i przede wszystkim ZSRR) zaakceptowali ideologię zwycięzców, zasadniczo uznając wasalną zależność od kolektywnego Zachodu.
W tej sytuacji liberalny Zachód dostrzegł historyczną okazję do połączenia międzynarodowego liberalnego porządku z zasadą hegemonii władzy. Wymagało to dostosowania prawa międzynarodowego do rzeczywistego stanu rzeczy. Tak więc od lat 90. rozpoczęła się nowa fala globalizacji. Oznaczało to bezpośrednie podporządkowanie państw narodowych organowi ponadnarodowemu (ponownie rządowi światowemu) i ustanowienie bezpośredniej kontroli nad nimi przez Waszyngton, który stał się stolicą świata. Unia Europejska została stworzona w tym duchu jako model takiego ponadnarodowego systemu dla całej ludzkości. Migranci zaczęli być masowo sprowadzani właśnie w tym celu – aby pokazać, jak powinna wyglądać uniwersalna międzynarodowa ludzkość przyszłości.
W takiej sytuacji ONZ straciła swoje znaczenie:
Po pierwsze, została zbudowana na zasadzie suwerenności narodowej (która już niczemu nie odpowiadała).
Po drugie, specjalne stanowiska ZSRR i Chin oraz ich miejsce w Radzie Bezpieczeństwa ONZ stanowiły relikt epoki dwubiegunowej.
Dlatego w Waszyngtonie rozpoczęły się rozmowy na temat stworzenia nowego – otwarcie jednobiegunowego – systemu stosunków międzynarodowych. Nazywano to „Ligą Demokracji” lub „Forum Demokracji”.
Jednocześnie, w samych Stanach Zjednoczonych, globalizm podzielił się na dwa nurty:
⁃ Ideologiczny liberalizm, czysty internacjonalizm (Soros ze swoim „otwartym społeczeństwem”, USAID, wokeizm itp.);
⁃ Bezpośrednia amerykańska hegemonia polegająca na NATO, którego bronili neokonserwatyści.
Zasadniczo, oba nurty były zbieżne, ale ci pierwsi upierali się, że głównym priorytetem jest globalizacja i pogłębienie liberalnej demokracji w każdym kraju na świecie, podczas gdy ci drudzy nalegali, aby USA bezpośrednio kontrolowały całe terytorium ziemi na poziomie wojskowo-politycznym i gospodarczym.
Jednak przejście od dwubiegunowego modelu prawa międzynarodowego do jednobiegunowego nigdy nie nastąpiło w pełni, nawet pomimo zniknięcia jednego z biegunów władzy ideologicznej. Zapobiegł temu synchroniczny wzrost Chin i Rosji pod rządami Putina, kiedy kontury zupełnie innej architektury świata – wielobiegunowości – po raz pierwszy zaczęły się wyraźnie manifestować. Po przeciwnej stronie globalistów (zarówno lewicowych, czystych liberalnych internacjonalistów, jak i prawicowych neokonserwatystów) pojawiła się nowa siła. Chociaż nie jest jeszcze jasno zdefiniowana ideologicznie, to jednak odrzuca ideologiczny wzór liberalno-globalistycznego Zachodu. Ta początkowo niejasna siła zaczęła bronić ONZ i przeciwdziałać ostatecznej formalizacji jednobiegunowości – to znaczy przekształceniu władzy i ideologicznego status quo (rzeczywistej dominacji kolektywnego Zachodu) w odpowiedni system prawny.
W ten sposób znajdujemy się w sytuacji przypominającej chaos. Okazuje się, że pięć systemów operacyjnych stosunków międzynarodowych funkcjonuje obecnie na świecie jednocześnie, tak samo niekompatybilne jak oprogramowanie różnych producentów:
Przez bezwładność, ONZ i normy prawa międzynarodowego uznają suwerenność państw narodowych, które w rzeczywistości straciły swoją siłę prawie sto lat temu i istnieje ona jako „ból fantomowy”. Niemniej jednak suwerenność jest nadal uznawana i czasami staje się argumentem w polityce międzynarodowej.
Również przez bezwładność, niektóre instytucje zachowują ślady dawno zawartego układu dwubiegunowego świata. To niczemu nie odpowiada, ale od czasu do czasu daje o sobie znać – na przykład w kwestii parytetu nuklearnego między Rosją a USA.
Zbiorowy Zachód nadal nalega na globalizację i ruch w kierunku rządu światowego. Oznacza to, że wszystkie państwa narodowe są zaproszone do odstąpienia swojej suwerenności na rzecz ponadnarodowych instancji – takich jak Międzynarodowy Trybunał Praw Człowieka lub Trybunał Haski. UE nalega, by być wzorem dla całego świata w zakresie wymazywania wszystkich zbiorowych tożsamości i pożegnania z państwowością narodową.
USA – zwłaszcza pod rządami Trumpa – pod wpływem neokonserwatystów, zachowują się jak jedyny hegemon, uważając „prawo” za wszystko, co leży w interesie Ameryki. To mesjanistyczne podejście częściowo sprzeciwia się globalizmowi, lekceważy Europę i internacjonalizm, ale równie ostro nalega na stratęsuwerenności wszystkich państw – przez prawo siły.
I wreszcie, kontury wielobiegunowego świata pojawiają się coraz wyraźniej, gdzie posiadaczem suwerenności jest cywilizacja państwowa – taka jak współczesne Chiny, Rosja lub Indie. Wymaga to jeszcze innego systemu prawa międzynarodowego. Prototypem takiego modelu może być BRICS lub inne regionalne platformy integracyjne – bez udziału Zachodu (ponieważ Zachód przynosi ze sobą własne, bardziej wyartykułowane i sztywne modele).
Wszystkie pięć systemów działają jednocześnie i naturalnie zakłócają się nawzajem, powodując ciągłe awarie, konflikty i sprzeczności. Dochodzi do logicznego zwarcia sieci, tworząc wrażenie chaosu lub po prostu braku jakiegokolwiek prawa międzynarodowego. Jeśli istnieje pięć równoczesnych praw międzynarodowych, które wzajemnie się wykluczają, to w istocie nie ma żadnego.
Wniosek z takiej analizy jest dość niepokojący.
Takie sprzeczności na poziomie globalnym, tak głęboki konflikt interpretacji, prawie nigdy w historii (szczerze, w ogóle) nie został rozwiązany pokojowo. Ci, którzy nie chcą walczyć o swój porządek świata, zostają natychmiast pokonani. I będą musieli walczyć o czyjś porządek świata, już w statusie wasali.
W związku z tym trzecia wojna światowa jest bardziej niż prawdopodobna. A w 2026 roku jest to bardziej prawdopodobne niż w 2025 roku lub wcześniej. To nie znaczy, że jesteśmy na to skazani; to tylko, że jesteśmy w bardzo trudnej sytuacji. Z definicji wojna światowa dotyczy wszystkich lub prawie wszystkich. Dlatego nazywa się to wojną światową. Ale mimo to, w każdej wojnie światowej, są podstawowe podmioty. Dzisiaj są to:
Zbiorowy Zachód w obu jego wcieleniach (liberalno-globalistyczny i hegemonistyczny);
Wschodzące bieguny świata wielobiegunowego (Rosja, Chiny, Indie).
Wszyscy inni są na razie tylko instrumentem.
Jednocześnie Zachód ma ideologię, podczas gdy świat wielobiegunowy nie. Sama wielobiegunowość już ogólnie się manifestowała, ale ideologicznie nie jest jeszcze sformalizowana. Prawie wcale.
Jeśli prawo międzynarodowe nie istnieje, a z definicji niemożliwa jest obrona świata Jałty, starej ONZ i bezwładności dwubiegunowości, to musimy wysunąć nasz własny nowy system prawa międzynarodowego. Chiny podejmują pewne próby w tym kierunku („Społeczność Wspólnego Przeznaczenia”), my w mniejszym stopniu (wyjątkami są Teoria Świata Wielobiegunowego i Czwarta Teoria Polityczna). Ale to oczywiście nie wystarczy.
Być może w tym roku będziemy musieli uczestniczyć w planetarnej „walce wszystkich przeciwko wszystkim”, podczas której przyszłość, odpowiedni porządek świata i system prawa międzynarodowego zostaną określone. W tej chwili nie ma żadnego. Ale musi istnieć prawo międzynarodowe, które pozwala nam być tym, kim musimy być – państwem-cywilizacją, rosyjskim światem. To jest to, co musi być konceptualizowane tak szybko, jak to możliwe.
Tłumaczenie: Ryszard Kulczyński
theburningplatform/the-end-of-international-law-and-the-return-of-world-war
