Zawsze mówią ci, dlaczego Imperium stosuje przemoc, ale nigdy, dlaczego robią to jego wrogowie
Przemoc nie zawsze jest uzasadniona, ale zawsze istnieje jakiś powód, dla którego się zdarza. Zachodni eksperci, politycy i prezenterzy bardzo rzadko powiedzą, jakie są te powody, chyba że służy to interesom zachodniego imperium.
Wspólną cechą propagandy zachodnich imperiów jest to, że zawsze podaje się nam powody przemocy ze strony imperium, podczas gdy przemoc tych, którzy stawiają mu opór, przedstawiana jest zazwyczaj jako coś, co nie ma żadnego powodu.Wszyscy byliśmy karmieni argumentami za wojną USA i Izraela z Iranem i wszyscy wiemy, jakie to powody. Nawet mniej zorientowani przedstawiciele zachodniej opinii publicznej słyszeli coś o tym, że Irańczycy stanowią zagrożenie nuklearne, mają tyraniczny rząd, a może nawet o sponsorowaniu grup terrorystycznych. Ale tak zwani „pokojowi demonstranci”, którzy zginęli w powstaniu podsycanym i wspieranym przez Stany Zjednoczone ? Zostali zabici bez powodu, po prostu dlatego, że irański rząd jest zły i nienawidzi sprzeciwu. Wszyscy irańscy policjanci, którzy zginęli w powstaniu, zginęli bez powodu, być może z przyczyn naturalnych. To tylko zbieg okoliczności, że stało się to dokładnie w tym samym czasie, gdy imperium amerykańskie podjęło decyzję o próbie obalenia irańskiego Wszyscy poznaliśmy oficjalne powody, dla których Izrael przez lata zasypywał Strefę Gazy materiałami wybuchowymi: Izrael został zaatakowany przez Hamas 7 października 2023 r., więc musi pozbyć się Hamasu dla własnego bezpieczeństwaAle dlaczego doszło do ataku Hamasu? Stało się to bez powodu. Jeśli szukać odpowiedzi u propagandystów w prasie zachodniej, 7 października wydarzył się wyłącznie dlatego, że Hamas jest zły i chciał zabić Żydów za przynależność do niewłaściwej religii. Absolutnie nie wspomniano o brutalnym traktowaniu Palestyńczyków przez Izrael przez pokolenia ani o fatalnych warunkach życia w gigantycznym obozie koncentracyjnym, jakim stała się Gaza.
Powiedziano nam, dlaczego zachodnie imperium zaopatruje Ukrainę w broń: Ukraina została najechana przez Rosję. Imperium chce chronić wolność i demokrację narodu ukraińskiego oraz powstrzymać przyszły ekspansjonizm Władimira Putina.
Dlaczego Rosja najechała Ukrainę? Bez powodu. Putin jest po prostu zły i nienawidzi wolności, i tyle. Oczywiście, niezliczeni zachodni eksperci i analitycy od lat ostrzegali , że agresja NATO doprowadzi do wojny na granicy z Rosją, ale byli to tylko bełkocący wariaci, których prognozy wojny okazały się trafne dzięki czystemu zbiegowi okoliczności.
Całe nasze rozumienie historii jest ujęte w ten sposób. Fidel Castro zabijał ludzi na Kubie. Dlaczego ich zabijał? Bez powodu; był po prostu podłym draniem. Cała przemoc socjalistycznych rewolucjonistów na całym świecie, obalających poprzednie, brutalne rządy, jest przedstawiana jako bezpodstawna ludobójcza rzeź, dokonana przez morderczych tyranów, którzy po prostu uwielbiali zabijać ludzi. Desperacja wywołana kapitalistycznym wyzyskiem, który został narzucony tym narodom, jest całkowicie wymazana z naszych podręczników historii.
Dojrzałe zrozumienie naszego świata zaczyna się od ciekawości, dlaczego dochodzi do przemocy. Przemoc nie zawsze jest uzasadniona, ale zawsze istnieje jakiś powód, dla którego się dzieje. Zachodni eksperci, politycy i prezenterzy bardzo rzadko powiedzą, jakie są te powody, chyba że służy to interesom zachodniego imperium.
Jeśli więc chcesz poznać prawdę o tym, co naprawdę dzieje się na świecie, musisz aktywnie szukać odpowiedzi samodzielnie.
——————
Wszystkie prace są współtworzone z moim mężem Timem Foleyem
W poważnej rozmowie z analitykiem wojskowym i byłym doradcą Departamentu Obrony, pułkownikiem Douglasem Macgregorem, prowadzący Daniel Davis analizuje obecną blokadę Cieśniny Ormuz przez Stany Zjednoczone. Macgregor, wielokrotnie odznaczony weteran wojenny i jeden z najgłośniejszych krytyków amerykańskiej polityki zagranicznej, szczegółowo wyjaśnia, dlaczego ta operacja jest skazana na niepowodzenie pod względem militarnym, strategicznym i ekonomicznym – i jakie katastrofalne konsekwencje może mieć dla Stanów Zjednoczonych i świata.
Blokada i jej historyczne porównania
Stany Zjednoczone nałożyły blokadę Cieśniny Ormuz, aby wywrzeć presję na Iran. Prezydent Trump nakazał podjęcie tej decyzji, mimo że historycznie jest ona uznawana za akt wojny.
Macgregor porównuje sytuację do kryzysu kubańskiego z 1962 roku: Wówczas osiem lotniskowców, od sześciu do dziesięciu krążowników i ogromna flota niszczycieli były w gotowości – wszystkie na wodach terytorialnych, z krótkimi liniami zaopatrzenia. Obecnie Marynarka Wojenna USA ma znacznie mniej okrętów. Lotniskowiec George Bush jest wciąż daleko, a obecna obecność ogranicza się do kilkunastu okrętów wojennych.
Blokada wygląda imponująco na papierze, ale w rzeczywistości jest logistycznym koszmarem.
Praktyczne problemy implementacji
Macgregor opisuje praktyczne problemy z perspektywy dowódcy okrętu: Który okręt zatrzymać? Który zignorować? Czy marines mogą wejść na pokład bez wcześniejszej wymiany ognia? Zasady walki są niejasne.
Co więcej, chiński okręt „Rich Stari” już przełamał blokadę bez żadnej reakcji ze strony USA. Konfrontacja z Chinami – które posiadają potężne okręty podwodne – byłaby samobójstwem.
Macgregor zauważa, że już w latach 90. neokonserwatyści, tacy jak Richard Perle i Paul Wolfowitz, postrzegali Bliski Wschód jako narzędzie nacisku na Chiny, ale ostatecznie chodziło przede wszystkim o strategiczną dominację Izraela w regionie.
Międzynarodowa sytuacja prawna i porządek polityczny
Zdaniem Macgregora międzynarodowe ramy prawne stały się puste. Same Stany Zjednoczone porzuciły koncepcję „liberalnego porządku świata” – na Ukrainie, w Iraku, a teraz w Zatoce Perskiej.
Xi Jinping mówił o „prawie dżungli”. Macgregor zgadza się: Normy międzynarodowe obowiązują tylko wtedy, gdy Waszyngton chce je egzekwować. Blokada bez mandatu ONZ podkreśla ten podwójny standard.
Sytuacja militarna i granice strategiczne
Według analizy Macgregora operacja ta jest militarnie nie do utrzymania. Wybrzeże Iranu jest usiane wyrzutniami precyzyjnie naprowadzanych pocisków manewrujących, pociskami balistycznymi i dronami. Ich zasięg wynosi od 500 do 800 kilometrów.
Ciągły rozpoznanie kosmiczne i mobilne wyrzutnie rakiet sprawiają, że każdy statek na wąskich wodach może stać się celem ataku. Macgregor porównuje to do kampanii Gallipoli z 1915 roku: brytyjska marynarka wojenna poniosła wówczas porażkę nie z powodu wrogich okrętów, ale z powodu min, dział nadbrzeżnych i niedostępnego terenu.
Dzisiejszy system obronny Iranu jest o wiele nowocześniejszy. Nawet gdyby „sojusznicy” NATO, Japonia i Korea Południowa, wysłali swoje floty – czego nie robią – droga i tak pozostałaby zamknięta.
Aby uzyskać pełną kontrolę nad Zatoką Perską, Stany Zjednoczone musiałyby zająć całe wybrzeże i zaplecze – przedsięwzięcie to wymagałoby zaangażowania milionów żołnierzy i zajęłoby lata, podobnie jak japońska ekspansja na południowym Pacyfiku podczas II wojny światowej.
Nadmierne rozciągnięcie logistyczne
Pod względem logistycznym Stany Zjednoczone są przeciążone. Brakuje statków zaopatrzeniowych, helikopterów, małych łodzi i amunicji. Marynarka wojenna jest już przeciążona.
Podczas walk Stany Zjednoczone musiały uzupełnić swoje zapasy rakiet – samoloty transportowe C-17 i C-5 latały nieprzerwanie. Iran otrzymuje jednocześnie wsparcie ze strony Rosji i Chin. Ten spokój pozwala obu stronom na dozbrajanie.
Macgregor ostrzega: Zapasy USA wystarczą tylko na kilka tygodni intensywnych walk.
Konsekwencje ekonomiczne
Z punktu widzenia gospodarki nadciąga katastrofa. Petrodolar jest na skraju wyczerpania. Iran już żąda płatności w juanach.
Jeśli dolar straci dominującą rolę w handlu ropą, finansowanie budżetu federalnego USA poprzez zagraniczny popyt na obligacje skarbowe ulegnie załamaniu. Ceny ropy wzrosły już o 21 procent – najwięcej od 1967 roku – a oleju opałowego o 31 procent.
Na całym świecie brakuje chemikaliów, nawozów, tworzyw sztucznych i mikroprocesorów. Fabryki w Azji stoją w miejscu. W Europie, a szczególnie w Irlandii, grożą niedobory oleju napędowego i przestoje w produkcji ciężarówek.
Macgregor opisuje Irlandię jako „kanarek w kopalni węgla”: niedobory odczuwalne są tam najpierw, a następnie we Francji, Niemczech, Włoszech i Hiszpanii. Konsekwencje: załamanie się łańcuchów dostaw, niedobory żywności, rosnące bezrobocie i niepokoje społeczne, potęgowane przez dużą liczbę migrantów konkurujących o ograniczone zasoby.
Krytyka przywództwa politycznego
Macgregor ostro krytykuje proces decyzyjny w Białym Domu. Prezydent Trump nie konsultował się z żadnymi ekspertami od marynarki wojennej, a jedynie wydawał rozkazy.
Drugi etap – rozminowywanie, zabezpieczanie drogi i eskortowanie statków – jest niemożliwy pod ostrzałem wroga. Twierdzenie, że 90 procent irańskich pocisków zostało zniszczonych, jest fałszywe.
W rzeczywistości w użyciu są nadal dziesiątki tysięcy dronów i tysiące pocisków, a Chiny i Rosja dostarczają zaopatrzenie szybciej, niż USA są w stanie zaopatrywać się za pomocą statków.
Negocjacje i dynamika geopolityczna
Według Macgregora negocjacje w Islamabadzie to farsa. Żądania USA – przekazania wzbogaconego uranu i całkowitego zakazu wzbogacania uranu – naruszają suwerenność Iranu.
Porozumienie JCPOA z czasów Obamy zostało zerwane przez Trumpa pod naciskiem izraelskiego lobby. Teraz Waszyngton żąda więcej niż wcześniej.
Iran ma strategiczną inicjatywę: nie potrzebuje dużych kontyngentów wojskowych, by kontrolować ulice. Świat zwraca się przeciwko USA. Koalicja przeciwko Waszyngtonowi jest możliwa.
Wpływ sieci politycznych
Macgregor idzie jeszcze dalej: Prawdziwą siłą napędową tej polityki nie jest sam Trump, lecz lobby izraelskie i miliarderzy syjonistyczni.
Na Konwencji Narodowej Partii Republikańskiej w 2024 roku otwarcie skandowano hasło „Najpierw Izrael”. Każdy, kto chciał być w rządzie, musiał się podporządkować temu pierwszeństwu.
Trump nie potrafi przyznać się do porażki – postawę, którą przejął od swojego mentora, Roya Cohna: nigdy się do niczego nie przyznawaj, nigdy nie zawiedź. Dlatego fikcja jest podtrzymywana, mimo że rzeczywistość już dawno się zmieniła.
Globalne konsekwencje
Konsekwencje są globalne. Rozpoczęła się transformacja od obfitości do niedoboru. Każdy, kto nadal wierzy, że Stany Zjednoczone mogą wygrać konflikt militarnie lub przetrwać gospodarczo, ignoruje historię i logistykę.
Macgregor kończy jasnym apelem: Prezydent Trump musi działać jak prezydent Stanów Zjednoczonych i stawiać interesy Ameryki ponad interesy Izraela. Jeśli nie potrafi tego zrobić, powinien zrezygnować.
Świat nie poradzi sobie z załamaniem się globalnego systemu energetycznego – a Stany Zjednoczone z pewnością nie.
Wniosek
Pułkownik Douglas Macgregor kreśli ponury obraz: blokada Cieśniny Ormuz jest nie tylko nie do utrzymania pod względem militarnym, ale przyspiesza także upadek amerykańskiej supremacji i wprowadza świat w nową erę niedoborów.
Pozostaje pytanie, czy Waszyngton z czasem przyzna się do tej gorzkiej prawdy.
Mógłbym tak ciągnąć, ale mam nadzieję, że zaczynasz zadawać sobie pytanie. Mianowicie: „Co do cholery wydarzyło się w 1971 roku?”
Czy chcecie poznać szczegóły tego, co naprawdę wydarzyło się w 1971 roku, w którym wszystko osiągnęło swój szczyt?
Jak zawsze: Twoje życzenie jest dla mnie rozkazem. Chodźmy!
CO SIĘ STAŁO? (WERSJA GŁÓWNA)
Jeśli wątpisz w autentyczność tej ciekawostki z 1971 roku, powinieneś wiedzieć, że nie jestem pierwszy, który na to zwraca uwagę. Ekonomiczna i społeczna alienacja, która najwyraźniej miała miejsce w tamtym roku, od lat jest nie tylko przedmiotem internetowych dyskusji, debat i memów politycznych, ale znalazła się nawet na najbardziej „normalnej” stronie internetowej: Reddicie.
W zeszłym miesiącu użytkownik Reddita „/u/-Y34HB01-” opublikował na subreddicie /r/PeterExplainsTheJoke tweeta Michaela A. Aroueta i poprosił innych użytkowników Reddita o wyjaśnienie mu tego tweeta:
Nic więc dziwnego, że powstały wątek komentarzy wywołał więcej pytań niż przyniósł odpowiedzi. Najwięcej głosów pozytywnych na pytanie autora posta (pierwotnego autora) otrzymał post ilustrujący rozbieżność między wzrostem produktywności a wzrostem płac, która, jak już widzieliśmy, również rozpoczęła się w 1971 roku.
Na kolejne pytania wciąż zdezorientowanego użytkownika Reddita – „Dlaczego to się zaczęło? I dlaczego jest to tak trwały trend?” – odpowiedział jednym słowem „zysk” – odpowiedź, która zebrała 3940 głosów pozytywnych!
Zdaniem twórców Reddita, w 1971 roku ludzkość po prostu postanowiła zmaksymalizować zysk… z jakiegoś powodu.
Jeśli jesteś dobrze myślącym człowiekiem, który wciąż nie do końca rozumie, co wydarzyło się w 1971 roku, naturalnie będziesz musiał poszerzyć zakres swoich poszukiwań, aby dotrzeć do sedna prawdy. A co robisz w tym pełnym dobrych intencji (ale beznadziejnie ufnym wobec establishmentu) poszukiwaniu dodatkowych informacji? Cóż, wpisujesz zapytanie w Google i oczywiście szukasz sprawdzonych źródeł informacji!
Po wykonaniu tej czynności znajdziesz ten artykuł, udostępniony przez renomowanych agregatorów wiadomości MSN. Artykuł zatytułowany „30 najważniejszych wydarzeń światowych, które miały miejsce w 1971 roku” ma na celu przybliżenie najważniejszych i przełomowych wydarzeń 1971 roku, w tym:
— trzęsienie ziemi w Sylmar, które nawiedziło Los Angeles w lutym tego roku;
— Deklaracja niepodległości Bahrajnu od Wielkiej Brytanii z 15 sierpnia tego samego roku; i
— przyznanie Pokojowej Nagrody Nobla Willy’emu Brandtowi 20 października tego roku.
Cóż, jeśli jesteś taki jak ja, to Twoją pierwszą myślą po zobaczeniu tej serii zdjęć, zamaskowanej jako artykuł wyjaśniający, będzie: „Czy w 1971 roku nie było fotografii kolorowej?”
A jeśli jesteś taki jak ja, to po obejrzeniu tej kolekcji zdjęć Twoja druga myśl będzie brzmiała: „Nic z tego nie rozwiązuje zagadki roku 1971, prawda?”
Ale z drugiej strony: gdybyś był taki jak ja, nie użyłbyś Google, żeby znaleźć strony internetowe popularnych mediów, które odpowiadają na twoje pytanie, prawda?
Niezadowolony z tych nietrafionych odpowiedzi, możesz przeglądać wyniki wyszukiwania, aż trafisz na inną stronę. Ta jednostronicowa strona nosi (trafny) tytuł „Co się stało w 1971 roku?” i śmiało stawia pytanie w tytule, publikując mnóstwo grafik podobnych do tych, od których rozpoczęliśmy dziś nasze badania, aby podkreślić wagę pytania, a następnie cytując ekonomistę F.A. Hayeka na temat tego, jak wyłudzić pieniądze od rządu – co oczywiście nie odpowiada na pytanie. I to wszystko.
Czy to pomaga? Prawdopodobnie nie, ponieważ webmaster najwyraźniej zapomniał odpowiedzieć na pytanie, które (prawdopodobnie) jest prawdziwym powodem istnienia witryny . Powodzenia!
Na szczęście udało Ci się zabłądzić na tyle daleko w tej błędnej ścieżce, że w końcu natknąłeś się na ten artykuł. W nagrodę za Twoją wytrwałość, zrobię teraz najodważniejszy krok ze wszystkich i naprawdę odpowiem na to cholerne pytanie !
CO NAPRAWDĘ WYDARZYŁO SIĘ W 1971 ROKU
No więc, najpierw wydarzyło się coś takiego:
A potem wydarzyło się to co następuje:
A potem wydarzyło się coś, co wcale nie było przypadkowe:
Gdyby zdjęcia naprawdę były warte tysiąca słów , pewnie mógłbym zakończyć ten felieton w tym miejscu i poświęcić się weekendowi. Niestety, zdjęcia nie są warte tysiąca słów, więc oto wyjaśnienie.
W sierpniu 1971 roku prezydent Francji Georges Pompidou podjął niezwykle drastyczną decyzję, wysyłając okręt wojenny klasy T53 do Nowego Jorku w celu odzyskania francuskich rezerw złota ze skarbców amerykańskiej Rezerwy Federalnej.
Ironią tego prowokacyjnego posunięcia jest to, że zgodnie z porozumieniem osiągniętym na konferencji w Bretton Woods w 1944 roku, było ono całkowicie akceptowalne dla prezydenta Pompidou. W końcu każdy, kto zna historię monetarną, wie, że na konferencji w Bretton Woods – zorganizowanej w New Hampshire pod koniec II wojny światowej – wszystkie 44 państwa alianckie uzgodniły nowy porządek monetarny dla powojennego świata. W tym nowym (monetarnym) porządku świata poszczególne kraje miałyby powiązać swoje waluty narodowe z dolarem amerykańskim, który z kolei byłby wymienialny na złoto po kursie 35 dolarów za uncję.
Jednak, jak wie każdy znawca historii monetarnej , system ten był raczej mrzonką niż realną rzeczywistością. Z wielu powodów, które warto zbadać, jeśli masz czas, narody świata daremnie walczyły o utrzymanie spójności systemu, podczas gdy rząd USA wykorzystywał swoją wyjątkową pozycję jako drukarza światowej waluty rezerwowej, aby eksportować własną inflację do reszty świata. Bankierzy próbowali przez jakiś czas utrzymać kurs dolara na stabilnym poziomie 35 dolarów za uncję, ale gdy machina wojenna Wuja Sama w Wietnamie nabierała rozpędu, a wydatki Waszyngtonu nadal rosły, stawało się coraz bardziej oczywiste, że żadne sztuczki monetarne nie utrzymają systemu na powierzchni.
W rezultacie Pompidou postanowił wysłać okręt wojenny do Nowego Jorku, aby „grzecznie” zażądać tego, co mu się prawnie należało w zamian za rezerwy dolarowe: odpowiedniej ilości złota z depozytów Rezerwy Federalnej. Ten ruch obnażył blef Waszyngtonu. Zaledwie kilka tygodni później ówczesny prezydent USA Nixon musiał wygłosić przemówienie, oficjalnie zamykając okno na złoto.
Poleciłem Sekretarzowi Connally’emu czasowe zawieszenie wymienialności dolara na złoto lub inne waluty rezerwowe, z wyjątkiem kwot i warunków służących stabilności monetarnej i najlepszemu interesowi Stanów Zjednoczonych.
I tak oto, przejście na globalną walutę rezerwową opartą w całości na pieniądzu fiducjarnym – świat, o którym bankierzy, politycy, oligarchowie i aspirujący cesarze marzyli od pokoleń – wreszcie dobiegło końca. Cesarz nie tylko ujawnił, że jest nagi, ale także wezwał społeczeństwo do podjęcia działań w tej sprawie.
Oczywiście, jak wiemy dzisiaj, nikt nic z tym nie zrobił. Zamiast tego świat nadal kręcił się wokół własnej osi, a ludzie zajmowali się swoimi sprawami, jakby nic się nie zmieniło.
Ale jak widzieliśmy na kolejnych wykresach, świat rzeczywiście zmienił się drastycznie po 1971 roku. Uwolniony od jakichkolwiek pozorów ograniczeń finansowych i realiów monetarnych, rząd USA mógł teraz swobodnie rozpętać największą w historii świata falę wydatków. I rzeczywiście, wydali, co widać na kolejnym wykresie skupiającym się na 1971 roku.
Oczywiście wydatki te były bezpośrednio związane z bezprecedensowym wzrostem długu publicznego USA:
Wydatki te były również bezpośrednio związane z bezprecedensowym spadkiem siły nabywczej dolara amerykańskiego:
Bezpośrednie lub pośrednie oderwanie dolara od złota i otwarcie śluz dla pieniądza fiducjarnego doprowadziło do wszystkich innych zmian gospodarczych i społecznych, które możemy powiązać z tym punktem zwrotnym w 1971 roku. I dokładnie to wydarzyło się w 1971 roku.
Gdy dolar nie był już oparty na złocie, świat naturalnie zadał sobie pytanie: po co w ogóle trzymać dolary? Jak wiedzą również historycy monetarni , Kissinger (który pracował dla Rockefellera i jego sojuszników z Deep State) szybko odpowiedział na to pytanie w postaci petrodolara – systemu, w ramach którego Saudyjczycy zgodzili się wyceniać swoją ropę w dolarach i ponownie wprowadzać te dolary do obiegu za pośrednictwem amerykańskiego systemu bankowego w zamian za różne gwarancje bezpieczeństwa.
Co to wszystko ma wspólnego z ceną herbaty w Chinach? A dokładniej, co to ma wspólnego ze zdjęciem śmiejących się chińskich dyplomatów? Dobre pytanie!
Okazuje się, że dokładnie miesiąc przed zamknięciem okna wymiany złota przez Nixona wydarzyło się coś zabawnego: ogłosił, że odwiedzi Chiny – NIESPODZIANKA! – aby spotkać się z Mao i znormalizować stosunki dyplomatyczne z brudnymi Chińczykami.
W rzeczywistości, jak wiemy dzisiaj (choć w 1971 roku ludzie nie byli tego świadomi), ważne spotkanie między USA a Chinami już się odbyło. Podczas dwóch oddzielnych podróży, w lipcu i październiku 1971 roku, Kissinger spotkał się z Mao, przekazał pozdrowienia od jego wpływowych zwolenników w Rockefeller House i w zasadzie utorował drogę wizycie Nixona w następnym roku.
(Wreszcie! Kolorowe zdjęcie z 1971 roku!)
Częścią tego procesu ponownego włączania Chin do globalizacji było umożliwienie Chińskiej Republice Ludowej (czyli rządowi ChiCom) odebrania Chinom z Tajwanu miejsca przy stole Organizacji Narodów Zjednoczonych, co wywołało wesołość i radość, które mogliśmy obserwować wśród tych śmiejących się chińskich dyplomatów.
Jaki to miało związek z całym systemem petrodolara Nowego Nowego Porządku Monetarnego, nie było wówczas aż tak oczywiste, ale znaczenie połączenia Chin z Nowym Porządkiem Świata miało stać się całkowicie jasne w XXI wieku, kiedy diaboliczne plany Państwa Głębokiego w końcu przyniosły owoce.
Od tamtego momentu, w 1971 roku, jesteśmy świadkami rozwoju Chin jako potęgi gospodarczej, geopolitycznej, militarnej, a jeśli obecne wydarzenia potoczą się dalej – również monetarnej. Na tej drodze chińscy „Ośmiu Nieśmiertelnych” i ich potomkowie odegrali kluczową rolę:
Nawiązanie połączeń z głębokim państwem USA
nawiązano powiązania finansowe z największymi bankami zachodnimi.
otworzyły swoje drzwi dla firm zagranicznych
aby utrzymać przeniesione z Zachodu moce przerobowe przemysłu
stworzono podejrzanie amerykański arsenał broni
i kierowana przez sojusz BRICS, (pozorowaną) „oś oporu”, wraz z (pozorowanymi) kontrinstytucjami
Jak wielokrotnie podkreślałem w swojej pracy na przestrzeni lat, fakt, że Chinom zaoferowano miejsce przy stole nowego, wielobiegunowego porządku świata, nie jest dobrą rzeczą.
Ale wiecie co? Będzie jeszcze gorzej. Bo choć te wykresy dokumentujące spadek po 1971 roku są kiepskie, to to, co będzie dalej, może sprawić, że wszystkie wyjdą blado w porównaniu.
ZGADNIJ CO? TO SIĘ ZNÓW DZIEJE!
Dokładnie! Rok 1971 mógł być rokiem, w którym świat był świadkiem upadku starego, opartego na złocie systemu monetarnego i narodzin nowego, fiducjarnego systemu monetarnego, ale rok 2026 równie dobrze może być rokiem, w którym nastąpi koniec nowego, fiducjarnego systemu monetarnego i narodziny nowego, cyfrowego , fiducjarnego systemu monetarnego!
Jeśli wolisz ująć to w słowa, przyjrzyjmy się, w jaki sposób ostatnie wydarzenia zagrażają kolejnej zmianie światowego porządku monetarnego.
Jak opisałem w moim niedawnym raporcie „Oto PRAWDZIWY finał wojny w Iranie”, jedną z najpoważniejszych konsekwencji wojny z Iranem (jak dotąd) są potencjalnie nieodwracalne szkody, jakie wyrządziła systemowi petrodolara. Nie tylko zmienił się polityczny rachunek korzyści płynących z systemu petrodolara dla Arabii Saudyjskiej i jej sojuszników z Zatoki Perskiej – po co mieliby zabiegać o amerykańskie „gwarancje bezpieczeństwa”, skoro współpraca z USA jedynie uczyniła z nich cele w tym konflikcie? – ale jednocześnie Iran nadał priorytet dostawom ropy w juanach.
Gdyby jednak te działania stały się trwałe, a system petrodolara rzeczywiście się załamał, kolejnym oczywistym pytaniem byłoby: Co zatem leży u podstaw międzynarodowego porządku monetarnego? Przypomnijmy, że petrodolar był środkiem tymczasowym, którym Kissinger (i jego zwolennicy) posłużył się, aby utrzymać dominację dolara po upadku systemu z Bretton Woods. W świecie po petrodolarze państwa ponownie nie miałyby żadnej szczególnej motywacji do posiadania dolarów amerykańskich ani kupowania amerykańskich obligacji skarbowych, zwłaszcza że środki te służą jedynie podtrzymaniu amerykańskiej machiny wojennej, która obecnie działa w tak nieprzewidywalny sposób.
A dokładniej: gdyby system petrodolara rzeczywiście się załamał, do czego uciekłyby narody świata? Co mogłoby potencjalnie służyć jako globalna waluta rezerwowa?
Okazuje się, że Chiny mają w tej kwestii sporo do powiedzenia! Z pewnością pamiętacie, że w szczytowym momencie globalnego kryzysu finansowego w 2009 roku Zhou Xiaochuan, prezes Banku Ludowego Chin, opublikował esej pod dosadnym tytułem „Reforma Międzynarodowego Systemu Walutowego”. W eseju tym argumentował, że świat nie może sobie dłużej pozwolić na uzależnienie od dolara amerykańskiego i kaprysów amerykańskiego systemu finansowego. Zamiast tego, systemem tym muszą sterować zaufani aniołowie z Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW)!
„W porównaniu z oddzielnym zarządzaniem rezerwami przez poszczególne kraje, scentralizowane zarządzanie częścią globalnych rezerw przez zaufaną instytucję międzynarodową, oferującą rozsądne zyski i zachęcającą do uczestnictwa, będzie skuteczniejsze w ograniczaniu spekulacji i stabilizacji rynków finansowych. Kraje uczestniczące mogą również uwolnić część swoich rezerw na rozwój krajowy i wzrost gospodarczy. Dzięki powszechnemu członkostwu, wyjątkowemu mandatowi do utrzymywania stabilności monetarnej i finansowej oraz roli międzynarodowego „nadzorcy” polityki makroekonomicznej krajów członkowskich, MFW ma naturalną przewagę, dzięki swojemu doświadczeniu, w pełnieniu funkcji zarządcy rezerw swoich członków”.
Następnie opowiedział się za Specjalnymi Prawami Ciągnienia (SDR-ami) MFW jako alternatywną globalną walutą rezerwową: „SDR-y mają cechy i potencjał, aby funkcjonować jako ponadnarodowa waluta rezerwowa”.
Ale to był rok 2009, znany również jako epoka kamienia łupanego! Wiecie, czasy sprzed wszechobecnych smartfonów i cyfrowych dowodów tożsamości, a także rozkwitu narracji BRICS jako „zbawicieli wolności międzynarodowej”.
Oto nowy kandydat do roli międzynarodowej waluty rezerwowej: lśniąca, nowa waluta BRICS! Jak udokumentowałem w moim niedawnym raporcie „Wielobiegunowy porządek świata JEST nowym porządkiem świata”, „alternatywny” międzynarodowy system płatności i rozliczeń właśnie czeka w kolejce, by uruchomić ten (nowy) nowy międzynarodowy porządek monetarny. Nazywa się BRICS Pay i obiecuje pomóc odważnym „antyglobalistom” z BRICS osiągnąć wszystkie ich zatwierdzone przez BRICS i wspierane przez ONZ cele monetarne!
BRICS Pay to strategiczna infrastruktura służąca budowie zdecentralizowanego, zrównoważonego i inkluzywnego systemu finansowego w krajach BRICS+ i państwach sojuszniczych.Projekt, opracowany w ramach Rady Gospodarczej BRICS, jest zgodny z Celami Zrównoważonego Rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych (SDG), w tym:Włączeniem Finansowym(SDG 8, SDG 10), Innowacjami i Infrastrukturą (SDG 9) oraz Zerową Likwidacją Ubóstwa i Głodu (SDG 1, SDG 2). Nasza technologia stanowi podstawę alternatywnego, interoperacyjnego i zgodnego z przepisami ekosystemu płatności. [Podkreślenie dodane].
Tak?
Oczywiście wiele pozostaje nierozstrzygnięte, ale nie ma wątpliwości, że jesteśmy świadkami ostatnich lat systemu petrodolara, jaki znamy. Co go zastąpi – czy petrojuan, lśniący nowy CBDC oparty na BRICS, stablecoin oparty na dolarze amerykańskim, czy coś zupełnie innego – pozostaje nierozstrzygnięte. Czy jednak ktokolwiek może wątpić, że cokolwiek zaproponowane przez tych przychylnych bankom, psychopatycznych demagogów, będzie leżało w najlepszym interesie przeciętnego pracownika?
Czy ktokolwiek wierzy, że punkt zwrotny, który osiągniemy w 2026 roku, odwróci trendy zapoczątkowane w 1971 roku? A może jest bardziej prawdopodobne, że te trendy się nasilą?
Oczywiście, odpowiedź na te problemy jest taka sama jak zawsze. Musimy przestać polegać na bankierach i ich międzynarodowym systemie monetarnym. Jak wyjaśniałem w licznych raportach na przestrzeni lat, mamy wiele, wiele opcji, aby zbudować prawdziwie agorystyczny, alternatywny system gospodarczy – taki, który nie opiera się na pieniądzu fiducjarnym emitowanym przez państwo, ale na walutach alternatywnych, walutach komplementarnych, systemach opartych na LETS i innych bankach czasu, kredytach emitowanych przez samych inwestorów, metalach szlachetnych, handlu i wymianie barterowej we wspólnotach interesów oraz wszystkich innych walutach przetrwania, które pomogą nam przeprowadzać transakcje poza zasięgiem naszych coraz bardziej autorytarnych rządów.
Tymczasem wydaje się, że rok 1971 nas dogania i jesteśmy u progu „1971, część 2”. Różnica polega na tym, że tym razem wiemy, co nas czeka. Pytanie brzmi: czy jesteśmy przygotowani?
🔥Tucker Carlson występuje w BBC UK i oskarża Donalda Trumpa, Keira Starmera, Randy’ego Fine’a i Teda Cruza o to, że działają na rzecz Izraela i umożliwiają syjonistycznemu bytowi masowe mordowanie dzieci w Gazie, Iranie i na Bliskim Wschodzie. pic.twitter.com/gYYULlE3XL
Zdecydowali się na pokojowe rozmowy. Nie są one bezpośrednie, ponieważ USA ma taki niemiły zwyczaj, że do tej pory po prostu mordowali irańskich mediatorów. Wiceprezydentowi ze Stanów nic nie grozi. Iran jest cywilizowanym krajem. To Stany Zjednoczone zerwały z długą tradycją trwającą od tysięcy lat, według której wysłannicy, także wroga, są nietykalni. Mediatorzy obu pertraktujących krajów nie siedzą twarzą w twarz przy jednym stole.
Dzieci ze szkoły podstawowej w Minab, które poniosły śmierć męczeńską, w towarzystwie Mohammada Baghera Ghalibafa – przewodniczącego irańskiego parlamentu – podczas lotu do Islamabadu.
Iran nie ma żadnych kart – twierdzi egocentryczny prezydent USA. A ja mogę pokazać kilka kart, które działają na korzyść Iranu.
Pełna kontrola nad przepływem statków przez Cieśninę Ormuz;
Trzymanie na dystans od Zatoki Perskiej trzech lotniskowców USA;
Nieistniejąca ponoć obrona przeciwpowietrzna Iranu jest w stanie zestrzelić nowoczesne, „niewidzialne” dla radaru myśliwce USA i Izraela;
Największą kartą Iranu jest czas. Nawet gdyby w najbliższym czasie odbywały się wybory (planowany termin to luty 2028 r.), władze Iranu nie muszą się martwić brakiem poparcia.
Mieszkańcy miejscowości w prowincji Malaga w Hiszpanii spalili kukłę izraelskiego premiera Netanjahu. Źródło: Telegram 11.04.2026 r. 07:14.
Jakimi kartami dysponuje prezydent Trump? Doprowadził do katastrofalnej sytuacji, gdzie ma wybór, aby przyznać się do porażki wojny z Iranem i stracić i tak już mocno zagrożoną popularność, lub kontynuować wojnę, która musi zakończyć się jeszcze większą porażką.
Nie żal mi go, ponieważ tym razem to on podjął najgłupszą decyzję swojego życia, kiedy wsparł agresję Izraela wobec Iranu. Wyznawcy teorii wielowymiarowych szachów, w które gra Trump pomijają jeden decydujący element jego polityki: nie słucha, wręcz oskarża mądrych doradców, jeśli ich rady nie pasują do chorej i nierealnej koncepcji zwycięskiej wojny z Iranem.
Jak wyjść z twarzą z takiej sytuacji opisuje poniższa wschodniofryzyjska opowieść:
Fryzowie wschodni piszą do Chińczyków: „Niniejszym wypowiadamy wam wojnę. Mamy 5000 żołnierzy i 500 czołgów”. Niedługo potem Chińczycy odpowiedzieli: „Drodzy mieszkańcy Fryzji Wschodniej, akceptujemy wojnę. Mamy pięć milionów żołnierzy i 500 000 czołgów”. Po krótkich konsultacjach Fryzowie Wschodni odpisali: „Drodzy Chińczycy, niestety musimy odwołać wojnę, ponieważ nie mamy wystarczającej liczby łóżek dla wszystkich więźniów”.
Autor artykułu Marek Wójcik Mail: worldscam3@gmail.com
[Por: „This is the way the world ends / Not with a bang but a whimper”. T.S. Eliot’s 1925 poem, The Hollow Men. md]
W ten sposób kończy się wiek amerykańskiej dominacji.
Niezależnie od tego, jak formalnie skończy się konflikt między Stanami Zjednoczonymi a Iranem, jego symbolika jest już nie do pomylenia. Starożytna cywilizacja, jedno z najstarszych ciągłych państw w historii ludzkości, stała się ostatnią przeszkodą dla projektu amerykańskiej globalnej dominacji. Już samo to mówi nam coś o kierunku, w którym porusza się świat.
Dla historyków głębsze znaczenie obecnego kryzysu na Bliskim Wschodzie leży w konfrontacji między dwoma mocarstwami na przeciwległych końcach historycznego spektrum. Iran jest prawdopodobnie najstarszym scentralizowanym państwem na świecie, a jego korzenie sięgają około 530 roku p.n.e. Od tego czasu nigdy nie przestał istnieć jako zjednoczona jednostka polityczna. Ta ciągłość jest niezwykła. Nawet Rosja, główne mocarstwa Europy Zachodniej, Indie i Chiny doświadczyły fragmentacji w różnych momentach swojej historii.
————————-
mail: Najstarszą cywilizacją jest chińska. Najstarsze dokumenty pisemne i wykopaliska archeologiczne opisują dynastę Shang już ok. 1300 roku przed Chrystusem, a więc 700 lat przed historią Persji. Wcześniejsza w Chinach była dynastia Xia, uważana nieraz za legendarną.
————————–
Natomiast Stany Zjednoczone należą do najmłodszych dużych narodów [nawet nie „naród”, a melting pot. md] – mają zaledwie 250 lat. Ich historia jest dziesięć razy krótsza niż historia Persji. W tym sensie obecny konflikt przeciwstawia starożytność nowoczesności, cywilizację wykutą przez tysiąclecia przeciwko państwu, które szybko wzrosło w wyjątkowo korzystnym momencie historycznym.
Jednak długoterminowe znaczenie tej konfrontacji leży gdzie indziej. Nie chodzi o to, czy Iran może pokonać Stany Zjednoczone w konwencjonalnym sensie. Chodzi o to, czy obecny porządek międzynarodowy, ukształtowany przez amerykańską dominację, może nadal funkcjonować tak, jak działa.
Czy USA i Iran mogą zamienić zawieszenie broni w porozumienie?
Współczesny Iran reprezentuje coś więcej niż państwo. To żywe ucieleśnienie ciągłości cywilizacyjnej. Przez ponad 2500 lat przetrwał najazdy i przewroty dynastyczne, ale zachował charakterystyczną kulturę polityczną i silne poczucie jedności. Wielu jego historycznych przeciwników całkowicie zniknęło. Iran pozostaje, co nie czyni go niezwyciężonym, ale oznacza, że należy go traktować poważnie, nie tylko jako przeciwnika wojskowego, ale także jako aktora politycznego i historycznego. Irańskie podejmowanie decyzji odzwierciedla głębię strategicznego myślenia, z którą niewiele współczesnych państw może się równać. Ta cecha sprawia, że Iran jest tak trudnym wyzwaniem, zarówno dla sojuszników, jak i przeciwników.
Stany Zjednoczone od dawna starają się odcisnąć swoje piętno w historii jako siła transformująca. Jednak ich sukcesy były związane z wyjątkowymi okolicznościami, a nie z ich trwałością. Ich błyskawiczny wzrost w XX wieku był możliwy dzięki wyjątkowej konwergencji czynników.
Po pierwsze, miniony okres był świadkiem bezprecedensowego zderzenia pomysłów. Po raz pierwszy w historii globalna polityka była napędzana nie tylko przez państwa i ich interesy, ale przez konkurujące ze sobą ideologie – liberalizm, komunizm, socjalizm i nacjonalizm – z których każda twierdziła, że ma uniwersalne znaczenie.
Po drugie, Europa Zachodnia, od wieków dominująca w sprawach światowych, jest wyczerpana konfliktem wewnętrznym. Rosja i Chiny, choć potężne, zajmują się przede wszystkim zachowaniem swojej niezależności, a nie prognozowaniem globalnych wpływów. Pozostawiło to próżnię, która Stanom Zjednoczonym dała wyjątkową pozycję do wypełnienia.
Wreszcie upadek imperiów europejskich stworzył ogromną liczbę nowych państw, z których wiele jest niestabilnych. Stany Zjednoczone nie były w stanie bezpośrednio podporządkować sobie głównych mocarstw, ale mogły wywierać wpływ na mniejsze, słabsze kraje. Pozwoliło to na zbudowanie globalnego systemu wpływów, który w normalnych warunkach historycznych byłby trudny do utrzymania.
Iran zwyciężył, a Bliski Wschód się zmienił
Rezultatem jest paradoks: forma hegemonii osiągnięta nie poprzez trwałą głębię cywilizacyjną, ale poprzez sprzyjające wyczucie czasu i okoliczności. Przez pewien czas doprowadziło to wielu do przekonania, że Stany Zjednoczone są wyjątkowo zdolne do przekształcenia świata. Ta iluzja teraz zanika.
Stany Zjednoczone stoją w obliczu głębokiego kryzysu wewnętrznego, intelektualnego i politycznego. Ich system polityczny stał się coraz bardziej spolaryzowany, ich myślenie strategiczne węższe, a zdolność do formułowania spójnych długoterminowych polityk bardziej ograniczona. Te słabości są widoczne w decyzjach i sprzecznościach ostatnich administracji.
Nawet Europa Zachodnia, niegdyś mocno znajdująca się w amerykańskiej orbicie, wykazuje oznaki oporu. Założenie, że stosunki transatlantyckie pozostaną niekwestionowane w nieskończoność, okazuje się niewłaściwe.
W tym kontekście konflikt z Iranem nabiera szerszego znaczenia. To nie jest tylko kolejna wojna regionalna. Jest to część większego procesu, w którym Stany Zjednoczone są zmuszane do przystosowania się do rzeczywistości, o której inne państwa zawsze wiedziały: żadna pojedyncza władza nie może sprawować bezspornej kontroli nad sprawami globalnymi.
Rola Iranu w tym procesie jest pod wieloma względami symboliczna. To nie jest państwo idealne. Brakuje mu zasobów gospodarczych Chin, zdolności mobilizacyjnych Rosji czy intelektualnych tradycji Europy Zachodniej. Nawet zwycięstwo nad Stanami Zjednoczonymi nie przekształciłoby ich w globalnego hegemona.
A jednak rola Iranu może okazać się decydującą w zakończeniu epoki dominacji dotychczasowego hegemona.
Dlaczego Iran stał się „wieczną wojną” Trumpa?
Próba zbudowania systemu globalnej dominacji kierowanej przez Amerykanów – co można by nazwać „Frankensteinem” współczesnej geopolityki – napotyka swoje granice. Iran stał się punktem, w którym te granice są najwyraźniej ujawnione. Konsekwencje wykraczają daleko poza Bliski Wschód. Stawką jest nie tylko wynik konkretnego konfliktu, ale szersza struktura Stosunków Międzynarodowych. Kwestionowanie idei, że jedno państwo może narzucić swoją wolę uniwersalnie, kształtując globalny porządek na swój własny obraz, jest testowane i uznawane za pożądane.
Historia oferuje wiele przykładów potęg, które dążyły do takiej dominacji. Żadna nie odniosła sukcesu w dłuższej perspektywie. Nawet ci, którzy wydawali się temu najbliżsi, ostatecznie napotkali ograniczenia, strukturalne lub strategiczne, których nie mogli pokonać. Stany Zjednoczone nie są wyjątkiem.
Koniec tej iluzji będzie prawdziwym zakończeniem XX wieku, epoki zdefiniowanej przez ideologiczną konfrontację, bezprecedensową globalizację i chwilową przewagę jednej potęgi. To, co następuje, będzie bardziej znane: świat wielu ośrodków władzy, konkurujących interesów i zmieniających się sojuszy.
Wojna między Stanami Zjednoczonymi a Iranem jest jednym z momentów, w których następuje ta transformacja. Niezależnie od tego, jak ten konflikt się skończy, jeden wniosek jest już możliwy. Iran, pozostając na swoim miejscu, wniósł znaczący wkład w ewolucję systemu międzynarodowego. Stał się w efekcie ostatecznym czynnikiem, który przyspiesza koniec struktury zbudowanej na przesadzie i iluzji. – Jonas E. Alexis
[Musze skomentować, dla mniej uważnych: Oba omawiane bloki należą do Nowy Porządek Świata (ang. New World Order), a więc do anty-cywilizacji. Mirosław Dakowski]
Niekończąca się wojna na Ukrainie spowodowała silną identyfikację polskich elit politycznych z interesami tego państwa. Im więcej ujawnia się negatywnych skutków tego zdogmatyzowanego stanowiska, tym bardziej narasta werbalizowanie wrogości i nienawiści wobec Rosji i jej prezydenta.
Służy to przede wszystkim uzasadnianiu dotychczasowej polityki upartego trzymania się racji ukraińskich, gdy w rzeczywistości ze względu na postawę USA i paru mniejszych państw kruszy się solidarność Zachodu w obronie jednolitego frontu wsparcia dla Kijowa. Publiczne osądzanie Władimira Putina jako zbrodniarza wojennego stało się rytuałem wystąpień najważniejszych polityków w państwie na czele z prezydentem Nawrockim. Ponieważ zbrodnie wojenne mają miejsce także na Bliskim Wschodzie, występuje jaskrawy dysonans między piętnowaniem rosyjskiego przywódcy a dobrotliwym podejściem do prezydenta USA i premiera Izraela, którzy przecież także zasługują na miano zbrodniarzy wojennych. Postawa taka razi jednostronnością i relatywizmem, nie mówiąc o hipokryzji.
Koncentrowanie gniewu wyłącznie na rosyjskim przywódcy świadczy z jednej strony o afektywnym i emocjonalnym nastawieniu polskich polityków, a z drugiej o braku jakiegokolwiek pomysłu na perspektywiczne i realistyczne zrównoważenie stosunków z sąsiadami. Polscy politycy ze swoją pryncypialnością w ocenach Rosji, zawziętością i nieustępliwością, tkwią w XIX-wiecznej filozofii insurekcjonizmu i dziedziczonym po komunizmie kompleksie zależności satelickiej. Tymczasem świat znajduje się już w całkiem innym miejscu!
Polskie myślenie polityczne o Rosji…
determinuje pamięć o dominacji radzieckiej i przymusowej „komunizacji” PRL. Niezależnie od orientacji ideowo-politycznej, wszystkie ekipy rządzące w III RP uczyniły z „polityki pamięci” główne narzędzie swoich działań i zaniechań wobec Rosji, narzucając w dyskursie publicznym język moralizatorski, przywołujący „odwieczne zagrożenie” w postaci „imperium” i „barbarzyńskiej tyranii”. Ze względu na presję polityczną zamilkły środowiska profesjonalnych rosjoznawców, fachowców od rosyjskiej historii, kultury, literatury, teatru, filmu. Otwarto pole dla harcowników i zagończyków, przydatnych w podsycaniu napięć i konfliktów, zadeklarowanych rusofobów i podżegaczy wojennych. Czy naprawdę dla uzasadnienia strategicznej reorientacji na Zachód, w stronę NATO i Unii Europejskiej, trzeba było się uwiarygadniać poprzez całkowite wyparcie pozytywnych ocen wcale niemałego dorobku w stosunkach między obu państwami i narodami?
Polska i Polacy wpisali się wzorowo w ogólne trendy wyobcowania Rosji ze wspólnoty europejskiej. Okres po „zimnej wojnie” sprzyjał bowiem wyizolowaniu wschodniego mocarstwa jako egzystencjalnego wroga. Na XX-wieczną historię Rosji spoglądano przez pryzmat dwu wielkich katastrof geopolitycznych, tj. rewolucji bolszewickiej 1917 roku i rozpadu ZSRR w 1991 roku. Wydarzenia te wpisano w cykl jej historycznych klęsk wewnętrznych, prowadzących do całkowitego zerwania z Zachodem. Towarzyszyło im budowanie „muru niewiedzy” i lekceważenia wokół Rosji, który wyzwolił nawet w państwach małych – jak wśród Bałtów – nienawistną chęć odegrania się za historyczne traumy i porażki.
Polskim politykom odpowiada interpretowanie historii Rosji przez pryzmat największych katastrof rosyjskich, gdyż dzięki zwycięskiej wojnie z bolszewikami oraz pozbyciu się radzieckiej kurateli Rzeczpospolita mogła odzyskać – przynajmniej w wyobraźni – samodzielność podmiotową. Podtrzymywanie wizerunku „Rosji barbarzyńskiej” sprzyja jednak tworzeniu pustej przestrzeni na mentalnej mapie wschodniego sąsiedztwa. Epatowanie społeczeństwa wrogą propagandą i poleganie jedynie na tendencyjnych przekazach ukraińskich powoduje, że Polacy z premedytacją nie znają dzisiejszej Rosji. Widać już tego opłakane skutki w sferze medialnej, w debatach politycznych i opracowaniach pseudonaukowych. Staliśmy się zakładnikami ignorancji i ogłupienia na własne życzenie. Rządzącym brakuje politycznej przenikliwości oraz dalekowzroczności. Doradztwo polityczne ma charakter tendencyjny i oderwany od realiów. Polscy politycy nie myślą w kategoriach własnych interesów i korzyści, a dominująca wśród nich logika szkodzenia Rosji całkowicie sparaliżowała niezależną inicjatywność dyplomatyczną.
Dekompozycja hegemonicznego porządku pokazuje jednak żywotną zdolność Rosji do udziału w nowych konstelacjach geopolitycznych, które mogą osłabiać zbiorowy Zachód. Może ona tworzyć rozmaite ogniska napięć oraz współdecydować o niestabilności regionalnej w różnych częściach świata. Ponieważ Ameryka, ten idealizowany lider Zachodu, kompromituje się ze względu na swoje nowe podboje o charakterze imperialistycznym, Rosja przychodzi w sukurs zagrożonym narodom, co czyni ją ważnym uczestnikiem gry rywalizacyjnej. Widać to choćby w finezyjnej pomocy dla zaatakowanego przez Izrael i USA Iranu, czy energetycznego wspierania Kuby.
W kontekście negocjacji dotyczących Ukrainy Rosjanie wykazują się godną uwagi stanowczością. Wywołuje to irytację zachodnich polityków, sympatyzujących z władzami w Kijowie. Rosja przekonała się, podobnie jak Iran w ostatnich miesiącach przed izraelsko-amerykańską agresją, że gotowość do kompromisu w jakiejkolwiek sprawie prowokuje ciągle nowe żądania, a za naiwność i ufność płaci się wysoką cenę. Podstawą równoprawnych rokowań jest zawsze minimum zaufania wzajemnego i gotowość do rozmawiania w dobrej wierze. Tymczasem USA ze swoimi zachodnimi partnerami dopuszczają iście makiaweliczne metody osiągania swoich celów, nie wyłączając podstępu, szantażu i oszustwa.
Szczególnie perfidne stają się celowane ataki na przywódców politycznych i dowódców wojskowych, które przeczą jakimkolwiek zwyczajom wojennym i konwencjom międzynarodowym. W kontekście tego, co stało się w Iranie, gdy śmierć ajatollaha Alego Chameneiego, członków jego rodziny oraz wysokich rangą osobistości armii i władzy wstrząsnęła opinią międzynarodową, wszystkie państwa, które są w konflikcie z Zachodem, także Rosja, muszą zdawać sobie sprawę z zagrożeń dla własnych przywódców. Przypadki Wenezueli i Iranu pokazują, że ochrona przywódców narodowych staje się zadaniem nie tylko służb specjalnych, ale także sił zbrojnych.
Ze względu na kryzys cywilizacyjny Zachodu Rosja dysponuje – zdaniem wielu obserwatorów – licznymi atutami, aby przyczynić się do odnowy kulturalnej Starego Świata. Otwarcie administracji Donalda Trumpa na dialog dyplomatyczny z Władimirem Putinem, mimo sprzeciwów ze strony europejskich sojuszników Ameryki, oznacza radykalną rewizję podstaw aksjologicznych i zmianę kryteriów przynależności do światowej „ekstraklasy”. O ile Stany Zjednoczone kolejny raz w historii mają inicjatywę w zmienianiu mapy geopolitycznej, o tyle Europa traci na znaczeniu, nie mając żadnych przewag cywilizacyjnych.
Atuty Rosji
Rosja, Chiny czy Indie, a także atakowany z furią Iran należą do odrębnych oryginalnych cywilizacji i nie podporządkują się monokulturze zachodniej. Czynniki historyczne, kulturowe, religijne czy ideologiczne odgrywają w nich ważne role spoiwa i konsolidacji wewnętrznej. Paradoksem jest to, że Europie spośród wymienionych „państw-cywilizacji” najbliżej jest właśnie do Rosji. Działając wbrew własnym interesom – co jaskrawo uwidoczniła osobna postawa Węgier i Słowacji – Europejczycy odmówili lukratywnych dostaw energii, cierpiąc z powodu antyrosyjskich sankcji nie mniej niż sama Rosja. Obecnie, gdy świat stanął na krawędzi kryzysu, który z winy Izraela i Stanów Zjednoczonych może objąć globalną gospodarkę, politycy zachodnioeuropejscy tracą grunt pod nogami. Odmawiając solidarnego wsparcia administracji Trumpa, narażają się na wiele ryzyk, wśród których konieczność rewizji stosunków z Rosją może okazać się najmniej kosztowną.
Europa znalazła się w pułapce polityki powstrzymywania Rosji, jaką narzucały jej przez lata Stany Zjednoczone. Polityka ta skończyła się niepowodzeniem. Putinowi udało się obronić niezależność, a Rosja nie uległa ani próbom „ucywilizowania” jej na modłę zachodnią, ani „wasalizacji” przez Stany Zjednoczone. Europejscy przywódcy utracili natomiast samosterowność, gdyż ślepo podporządkowywali się dyrektywom Waszyngtonu. Znikła ich zdolność budowania długoterminowej wizji jedności kontynentu europejskiego oraz realistyczne poczucie historii.
Rosji nie udało się pokonać, ani upokorzyć, mimo ogromnej pomocy udzielonej przez Zachód Ukrainie podczas toczącej się wojny. Kolejny raz okazało się, że gdy stawką są żywotne interesy mocarstwa, szanse na jego pokonanie są znikome. Amerykanie jako pierwsi zrozumieli to, że wejście Ukrainy do NATO, traktowanego przez Moskwę jako wrogi sojusz, oznaczałoby koniec Rosji jako suwerennego państwa. Jak przyznają amerykańscy realiści, ich reakcja byłaby identyczna jak reakcja Rosjan. Nie bez powodu tu i ówdzie przywołuje się lekcje z kryzysu kubańskiego 1962 roku, kiedy amerykański establishment jednoznacznie reagował na zagrożenia egzystencjalne ze strony wrogiego mocarstwa.
Nauczeni tymi doświadczeniami Amerykanie podczas drugiej kadencji Donalda Trumpa odrzucili błędną koncepcję globalnej dominacji, stawiając Europę przed faktem dokonanym. Było nim otwarcie na dialog z Putinem na temat zakończenia bezsensownej wojny na Ukrainie. Ze względu na inercję psychologiczną oraz interesy kompleksów zbrojeniowych Unia Europejska i jej przywódcy nie są jednak zainteresowani zakończeniem tej wojny. Choć apele prezydenta Ukrainy o kolejne transze pomocy stały się mniej nachalne, to jednak niekończące się konsultacje Wołodymyra Zełenskiego z Emmanuelem Macronem, Keirem Starmerem i Friedrichem Merzem podtrzymują iluzję, że stare potęgi jeszcze cokolwiek znaczą. Kompromituje się też Ursula von der Leyen, przekształcając Komisję Europejską w sztab wojenny wspomagający soldateskę w Kijowie.
Haniebna napaść na Iran
Tymczasem dynamika procesów międzynarodowych zaskakuje swoją przewrotnością w stosowaniu siły w innych miejscach globu o skutkach trudnych do przewidzenia. Haniebną napaść izraelsko-amerykańską na Iran i związane z tym działania odwetowe można potraktować jako punkt zwrotny w przekraczaniu wszelkich barier, które wcześniej służyły przynajmniej szukaniu pretekstów czy zachowaniu pozorów dla usprawiedliwienia interwencji militarnych zakrojonych na dużą skalę. Okazuje się, że ambicje i obsesje dwu uwikłanych w skandaliczne afery polityków, Netanjahu i Trumpa, wykorzystujących dziwaczne ideologiczne i pseudoreligijne uzasadnienia dla swoich misji, odsłoniły nie tyle patologie osobowości, ile drapieżne oblicze sił stojących za nimi, zmierzających do narzucania swojej regionalnej i globalnej supremacji.
Agresorzy zadają Iranowi potężne ciosy i wykorzystują wszelkie atuty przewagi militarnej, przy osobliwym milczeniu tzw. społeczności międzynarodowej wobec ewidentnego ludobójstwa i zbrodni wojennych. Nie mogą jednak zdusić determinacji dumnego narodu irańskiego do obrony swoich wartości i żywotnych interesów. A co najważniejsze, Iran nie jest w stanie wygrać militarnie z agresorami, ale ma siłę destrukcji – może skutecznie zdestabilizować globalne rynki energetyczne. To spowoduje eskalację napięć w wielu miejscach globu. W obliczu deficytu nośników energii wojna przywraca znaczenie Rosji jako ważnego ich dostawcy i producenta.
Agonia Ukrainy
W tym kontekście wiele wskazuje na to, że w obliczu katastrofy geopolitycznej na Bliskim Wschodzie rozwiązanie konfliktu ukraińskiego nastąpi na warunkach rosyjskich. Elity zachodnioeuropejskie muszą bowiem dokonać przewartościowania, czy bardziej zależy im na losach wyludnionej i zniszczonej Ukrainy, czy na przywróceniu stabilności kontynentalnej i bezpieczeństwa energetycznego. Rosjanie zdają sobie wszak sprawę z tego, że regres na tle losów Ukrainy utrzyma się przez najbliższe dekady. Sporadyczne łagodzenie sankcji i ograniczeń nie zmieni radykalnie wzajemnych nastawień Rosji i Zachodu. Jest to zjawisko związane z naturą zglobalizowanego kapitalizmu, którego immanentną cechą pozostaną permanentne kryzysy.
Póki co, zachodni sojusznicy Ukrainy dokładają wszelkich starań, aby przedłużyć jej agonię, zamiast stworzenia planu powrotu do normalności. Z wypowiedzi czołowych polityków polskich przebija przy tym infantylna bezradność i żenujący brak pomysłu na obronę własnych suwerennych interesów. Potrzebne jest wyjście poza skostniałe frazesy i maniakalne zaklęcia o niezłomności swoich stanowisk, gdyż dynamiczna rzeczywistość wymaga odwagi w dokonywaniu przewartościowań, roztropnego reagowania na zmiany i znalezienia korzystnego miejsca w nowych układach.
Niestety, nie zawsze to, co najbardziej racjonalne, nabiera realistycznych kształtów. Górę biorą pesymistyczne scenariusze rozwoju sytuacji, zainfekowane irracjonalizmem. Brakuje skutecznych narzędzi analitycznych, a prognozowanie praktycznie straciło sens w obliczu nieprzewidywalności i nieobliczalności polityków. Spełnia się wizja jednego z brytyjskich i południowoafrykańskich teoretyków stosunków międzynarodowych, Charlesa Manninga, że próby zrozumienia tego, co się dzieje, przypominają „stąpanie po śliskiej krawędzi górskiej, w ciemnościach, nad przepaścią”. To stan skrajnej niepewności, gdzie każdy krok wiąże się z ryzykiem błędu, a brak widoczności (informacji) potęguje lęk. Ludzkość znalazła się w takim momencie, kiedy wysiłek intelektualny staje się walką o przetrwanie, a odwaga polityków w nazywaniu rzeczy po imieniu jest na wagę złota.
Wieki przegrany – Europa
Upierając się przy swoim zaangażowaniu w konflikt ukraiński, najważniejsi gracze Unii Europejskiej będą zapewne dążyć do rozmieszczenia na Ukrainie broni dalekiego zasięgu, a nawet wysłania swoich kontyngentów wojskowych. Taka jest dotychczasowa logika tej wojny, aby w żadnym wypadku nie nagrodzić agresora i nie uznać jego zwycięstwa. To najgorszy z możliwych scenariusz, którego realizacja będzie w dużej mierze zależeć od tego, jak ukształtuje się sytuacja po zakończeniu awantury irańskiej. Jeśli bowiem administracji amerykańskiej udałoby się zawrócić z drogi eskalacji, to faktycznie jedynie ona może zatrzymać negatywny trend staczania się Europy w katastrofę totalnego zwarcia z Rosją.
Takie przypuszczenie wynika z obserwacji, że Stany Zjednoczone, manipulując i strasząc opuszczeniem NATO, przejmują przynajmniej na jakiś czas rolę „zewnętrznego” policjanta na scenie europejskiej, przywracając „żelazną kurtynę” między Rosją a resztą Europy, pozostawiając natomiast Ukrainę niczym „krwawiącą ranę” w okrutnym klinczu na długie lata. W ten sposób Trumpowi może nie tylko udać się kolejne „ogranie” Europejczyków, ale i zagwarantowanie ich trwałego uzależnienia wojskowego i energetycznego od Ameryki. Na barkach Unii Europejskiej spocznie obrona Ukrainy, zaopatrywanej w amerykańską broń za pieniądze Europejczyków. W rzeczywistości to USA będą kontrolować przebieg konfliktu, bo przecież w każdej chwili mogą wstrzymać dostawy broni i uzbrojenia.
W procesach poszukiwania nowych przestrzeni dla przywrócenia równowagi i stabilności systemowej stosunki amerykańsko-rosyjskie pozostaną ważną osią odniesienia. Obu mocarstwom będzie zależeć na tym, aby Chiny ustawić w bezpiecznym dystansie i zapobiec nowemu hegemonizmowi. Losy Tajwanu pozostaną zakładnikiem bezpośredniego ułożenia się między Państwem Środka a słabnącą Ameryką. USA nie opuszczą także dobrowolnie Bliskiego Wschodu, gdyż lobbing proizraelski jest zbyt silny, aby zmieniły się priorytety strategiczne USA wobec Izraela. Zagadką pozostaje Iran, który paradoksalnie może przyspieszyć swoją drogę do przekroczenia progu nuklearnego. W ten sposób ukształtuje się nowa konstelacja wielobiegunowa, gwarantująca powrót do przestrzegania podstawowych reguł gry. Za tym pójdzie przebudowa porządku instytucjonalnego z udziałem nowych potęg Globalnego Południa. W połowie stulecia, gdy nie będzie już Unii Europejskiej ani ONZ, a po potędze Stanów Zjednoczonych pozostaną wspomnienia, system międzynarodowy oprze się na nowej organizacji, która będzie reprezentacją różnorodności cywilizacyjnej, a nie prymitywnego i manichejskiego podziału na autokracje i demokracje.
Realizm polityczny wskazuje wyraźnie, że bez udziału największych potęg, tj. USA, Chin i Rosji nie uda się wyciągnąć systemu międzynarodowego z zapaści, ani ograniczyć eskalacji wojen, które wybuchły w dużej mierze ze względu na arogancję neoliberalnego Zachodu. Gdy Rosja i Chiny, wspierane przez siły Globalnego Południa, przeciwstawią się ekspansji skłóconego Zachodu, istnieje duża szansa i nadzieja na przywrócenie równowagi międzynarodowej i powrót do pokojowego współżycia.
Feliks Koneczny, „Prawa dziejowe”, t. XVI „Dzieł zebranych”.
W kwestii stosunku człowieka do Boga oparł się protestantyzm na zasadzie gromadności, mianowicie na gromadnej predestynacji, zaczerpniętej również ze Starego Testamentu. Zwłaszcza kalwin obcuje z Panem, jako członek uprzywilejowanego wyznania, całkiem na wzór żydowski. Z judaizmu przyswojono sobie spowiedź publiczną, która nie dotyka wcale jednostki, gdyż spowiada się za nią gromada. Przejęto nawet „dzień przejednania” i nawet z tymi samymi modlitwami, jak w bożnicy.
Wiadoma jest przewaga Starego Testamentu nad Nowym we wszystkich sektach protestanckich bez wyjątku. Oddano Biblię każdemu do swobodnego czytania, lecz czytuje się przeważnie sam Stary Zakon. Pisma i kazania protestanckie oparte są na nim tak dalece, iż wydaje się, jakby umyślnie unikano Nowego. Stary Testament, a wcale nie Nowy, stał się popularną lekturą i dostarczał tematów do rozmyślań”.
F. Koneczny, „Prawa dziejowe”, t. XVI „Dzieł zebranych”.
I TO WŁAŚNIE WIDAĆ OBECNIE W KOŚCIELE TZW. POSOBOROWYM.
W ciągu roku liturgicznego do rzadkości należą lekcje z Nowego Testamentu.
Kiedy w lutym 2022 zaczynała się Specjalna Operacja Wojskowa wszyscy – od zwykłych ludzi po amerykańskich generałów – byli pewni, że Rosja pokona Ukrainę w parę tygodni. Tak myśleli nawet szykujący Ukraińców do tej wojny amerykańscy generałowie, którzy dawali im maksymalnie parę miesięcy. Tak myśleli oczywiście także i rosyjscy dowódcy planujący defiladę w Kijowie. Ale Ukraina broni się już czwarty rok, oczywiście dzięki wsparciu na każdym poziomie przez NATO, niestety z dużym udziałem Polski.
Okazało się więc, że Rosja jest dużo słabszaniż się wydawało zarówno nam – jak i samej Rosji. Jest na tyle silna, że NATO nie udało się jej pokonać i powoli, z trudem, przechyla szalę zwycięstwa na swoją stronę – ale z pewnością dużo słabsza niż ZSRR, nawet w ostatniej dekadzie jego istnienia.
Kiedy miesiąc temu USA rozpoczęło swoją Specjalną Operację Wojskową (bo do tej pory oficjalnie nie jest to wojna!) przeciwko Iranowi wszyscy – na czele z amerykańskim prezydentem – pewni byli, że po zabiciu przywódców kraju w nagłym ataku powietrznym oraz zbombardowaniu Teheranu Persowie po prostu powstaną i zmiotą znienawidzone przez Izrael władze co pozwoli obsadzić zwolnione stanowiska posłusznymi marionetkami pokroju niejakiego Pahlaviego.
Nic takiego nie nastąpiło, a przekonanie, że zmasowane naloty skłonią Iran do kapitulacji okazało się również nieprawdziwe. Napadnięty Iran zaczął się srogo odgryzać co było zupełnie niespodziewane i nie fair – jak to określił Donald Trump. Minął miesiąc, cieśnina Hormuz nadal zamknięta – chyba, że ktoś zapłaci Iranowi „myto” – a rakiety na Izrael i amerykańskich sojuszników z Zatoki Perskiej spadają praktycznie co noc. Nic nie wskazuje by USA miało tą wojnę wygrać.
USA okazało się więc słabsze niż sie wydawało zarówno nam – jak i amerykańskiemu kierownictwu. Nie tak słabe by Iran mógł je pokonać, ale na tyle słabe, że nie jest w stanie pokonać Iranu. Dużo słabsze niż podczas wojny z Irakiem w 1991 czy 2003 roku.
Zatem dwa mocarstwa – Rosja i USA – które nadawały ton naszemu myśleniu o świecie przez większość 20 wieku okazują się dużo słabsze niż się wszystkim wydawało. To bardzo, bardzo ważny moment, który powinien dać do myślenia władzom polskiego państwa gdyby takowe realnie by istniało.
Strach przed Rosją połączony z podsycaną zazdrością niechęcią to stały element polskiej psyche. Z drugiej strony po upadku (czy raczej kapitulacji) ZSRR do 2022 roku funkcjonowaliśmy w świecie jednopolarnym, w którym jest jeden hegemon – USA.
Trwało to 32 lata. Przyzwyczailiśmy się do myśli o wielkich, wszechpotężnych Stanach Zjednoczonych Ameryki, do ich niepokonanej armii dysponującej niezrównaną techniką – i tak dalej – tym bardziej, że poza Talibami nikt nie powiedział „sprawdzam!”. To powodowało, że wielu nawet szczerych patriotów uważało, że Polska powinna być wasalem USA i że to nam coś gwarantuje. Przez pewien czas wydawało się to nawet być prawdą, bo hegemon nie wymagał od nas wiele poza likwidacją rodzimego przemysłu i dostarczaniem taniej siły roboczej.
Teraz jednak układ zmienia się i to zmienia się w sposób widoczny. Zarówno los Ukrainy – ponad milion zabitych, miliony uciekły z kraju, zdemolowana infrastruktura – jak i amerykańskich wasali z Zatoki Perskiej pokazuje, że bycie „sojusznikiem” USA wcale nie gwarantuje bezpieczeństwa. Przeciwnie, może okazać sie bardzo ryzykowne i fatalne w skutkach.
W szerszym planie warto zauważyć, że USA – a ściślej żydowska szajka banksterów używająca USA jako golema – usiłuje utrzymać pozycję hegemona metodą siłową. Ewidentnie ktoś tam doszedł do wniosku, że „teraz albo nigdy” – czyli, że teraz mają jeszcze dość siły militarnej by próbować zbrojnie wywalczyć przedłużenie „pax americana”.
Jaki jest dalszy plan ciężko powiedzieć, zwłaszcza, że poza kalkulacjami geopolitycznymi czy ekonomicznymi mamy też do czynienia np. z fanatykami „chrześcijańskiego syjonizmu”, którzy uważają iż wspieranie Izraela jest misją o charakterze nadprzyrodzonym, mającą doprowadzić do apokalipsy w sensie biblijnym a więc w ostatecznym rozrachunku powtórnego przyjścia Chrystusa.
Wiele osób łamie sobie nad tym głowę. Polecam zapoznać się tu z analizami m.in. Aleksandra Dugina, który uważa, że planowana kolejność to Iran, Turcja a następnie Chiny.
Jedno jest jednak pewne – nawet jeżeli USA się nie uda i świat wielobiegunowy stanie się faktem, to USA nadal może zamknąć się w swojej części świata pozostając wielkim, bogatym mocarstwem. Hesgeth – amerykański minister wojny (Secretary of War) ostatnio w przemówieniu nazwał to „Greater North America”, która obejmuje przestrzeń od Wenezueli po Grenlandię i Kanadę. To zarysowanie nienegocjowalnej strefy wpływów, które USA „rezerwuje sobie” na wypadek gdyby nie dało rady pokonać Chin, Rosji i innych w toczącej się już III Wojnie Światowej.
Świat wielobiegunowy bowiem to kilka większych mocarstw wraz ze strefą wpływów złożoną z lokalnych wasali.
I tu wracamy do sytuacji Polski. USA bowiem jeśli osłabną i wycofają się do swojej strefy „Greater North America” to przestaną się nami interesować i zajmować. I wydaje się to całkiem prawdopodobne – jednopolarność to w historii wyjątek, nie reguła. Regułą jest za to słabnięcie i upadanie imperiów. Tak więc obecność dalekiego mocarstwa morskiego w Polsce to incydent, nie coś co będzie trwać kolejne dziesięciolecia.
Rosja natomiast jest pod bokiem i wyjąwszy jakiś kataklizm w tej czy innej formie będzie nadal tu gdzie była przez ostatnie setki lat. Wypadałoby więc zacząć się zastanawiać jak mamy sobie z tą Rosją ułożyć stosunki w sytuacji, kiedy amerykański ambasador nie będzie już dostarczać poleceń naszym lokalnym marionetkom. Najbardziej fatalnym wyjściem byłoby gdyby po prostu „przekazał pałeczkę” ambasadorowi rosyjskiemu przy zachowaniu kompradorskiej, służalczej kasty lokalnych nadzorców. Dużo lepiej by było gdyby ktoś myślący podmiotowo zastanowił się się jak ułożyć sobie relację z Rosją będąc ich wasalem tak, by zachować pole manewru i szanse na przyszłość. Jakieś pole do rozgrywki dają tu np. relacje z Chinami. To zdają się już robić Węgrzy i Słowacy – i oczywiście Białoruś.
Problem w tym, że nie ma w Polsce komu o tym myśleć, kto by miał szansę mieć jakiś wpływ na wydarzenia. A ci co by mogli cierpią na tą przywarę, którą diagnozował już ponad sto lat temu Roman Dmowski: bardziej nienawidzą Rosji niż kochają Polskę. W efekcie nikt z Warszawy nie rozmawia poważnie ani z Pekinem ani z Moskwą ani nawet z Mińskiem.
Dodam, że sytuacja jest bardziej wielowymiarowa – mamy też schyłek kapitalizmu, rewolucję AI czy problem żydowski, który staje się palący – Żydzi bowiem trzymają za pysk większość świata zarówno poprzez system bankowy jak i zupełnie bezpośrednio. W tym wpisie zająłem się tylko tym geopolitycznym aspektem – ważnym, ale nie jedynym. W istocie uważam, że jeśli bycie wasalem Rosji dawałoby szansę na poluzowanie żydowskiego uścisku to byłoby tego warte.
Od 1973 roku petrodolar stanowi podstawę amerykańskiej potęgi – niepisane porozumienie gwarantujące, że globalna energia będzie przedmiotem obrotu we wspólnej walucie. To porozumienie zmusza wszystkie państwa do utrzymywania rezerw dolarowych, skutecznie uzależniając los rolnika z Globalnego Południa od stabilności księgi rachunkowej w Waszyngtonie.
Wywoływanie głodu: przemoc w Zatoce Perskiej i logika kontroli
Amerykańsko-izraelski atak na Iran jest przedstawiany przez USA jako manewr obronny. W rzeczywistości jednak unaocznia to coś więcej: to operacja podtrzymująca [maintenance operation] dla globalnego systemu, który nie jest już w stanie samodzielnie funkcjonować i coraz bardziej polega na przemocy.
Cieśninę Ormuz można postrzegać jako zawór bezpieczeństwa dla światowej gospodarki. Każde zagrożenie jej zamknięciem zaburza przewidywalność, od której zależą globalne rynki w zakresie cen, inwestycji i przepływów handlowych.
Od 1973 roku petrodolar stanowi podstawę amerykańskiej potęgi – niepisane porozumienie gwarantujące, że globalna energia będzie przedmiotem obrotu we wspólnej walucie. To porozumienie zmusza wszystkie państwa do utrzymywania rezerw dolarowych, skutecznie uzależniając los rolnika z Globalnego Południa od stabilności księgi rachunkowej w Waszyngtonie.
Ale petrodolar to nie tylko finansowa abstrakcja. Jest on osadzony w samym globalnym systemie żywnościowym. Zielona Rewolucja w coraz większym stopniu zastępowała biologię gleby środkami pochodzącymi z paliw kopalnych, przekształcając rolnictwo w przedłużenie gospodarki energetycznej. A ponieważ rolnictwo przemysłowe jest strukturalnie powiązane z paliwami kopalnymi, każdy wstrząs w systemie energetycznym staje się wstrząsem w systemie żywnościowym, co skutkuje gwałtownym wzrostem cen żywności.
Kiedy USA bombardują irańską „stację paliw”, cena paliwa rośnie. Ponieważ współczesne rolnictwo na tym paliwie się opiera – poprzez maszyny napędzane olejem napędowym, nawozy na bazie gazu ziemnego i globalne łańcuchy transportowe – ten szok przekłada się bezpośrednio na koszty produkcji żywności. W ten sposób kontrola nad rynkami energii staje się pośrednią kontrolą nad tym, kogo stać na jedzenie, a tym samym nad samymi społeczeństwami.
Każdy kraj, który próbuje dokonywać transakcji poza dolarem, jest traktowany jako zagrożenie systemowe. Operacja Epic Fury (lub Epic Failure, biorąc pod uwagę reakcję Iranu) nie dotyczy demokracji ani powstrzymywania broni jądrowej. Chodzi o egzekwowanie hegemonii monetarnej i zapobieganie powstaniu autonomicznej alternatywy, w szczególności takiej, której centrum stanowiłyby Chiny i blok BRICS.
System ten opiera się na strukturalnej współzależności między dwoma głównymi architektami świata: Stanami Zjednoczonymi i Chinami. Są oni przedstawiani jako przeciwnicy, a jednocześnie funkcjonują raczej jak konkurujący ze sobą wykonawcy, budujący tę samą cyfrowy folwark. Stany Zjednoczone egzekwują architekturę monetarną poprzez sankcje i siłę militarną. Chiny kontrolują zasoby pierwiastków ziem rzadkich i moce przetwórcze niezbędne dla dronów, czujników i inteligentnej infrastruktury, które definiują kolejną fazę technokratycznych rządów.
Razem systemy te rozszerzają tę samą logikę zależności — od paliwa i walut po dane, infrastrukturę i codzienne życie.
Żadna ze stron nie chce zniszczyć systemu. Walczą o to, kto będzie nim zarządzał.
W miarę rozwoju tej walki instytucje takie jak ONZ i Światowe Forum Ekonomiczne dostarczają terminologii zarządczej na potrzeby transformacji. Pod hasłem „zrównoważonego rozwoju” rolnictwo jest przekształcane w klasę aktywów korporacyjnych. Rolnicy są przekształcani w „jednostki pochłaniające dwutlenek węgla”, a nawet najmniejsza działka rolna jest indeksowana jako pochłaniacz dwutlenku węgla lub ryzyko systemowe.
Koncepcje ekologii i troski o środowisko naturalne są podważane, by skonsolidować ziemię, dane i zależności w rękach finansowo-cyfrowych elit. Świat, w którym ludzie mogą się sami wyżywić, to świat, którym nie da się łatwo rządzić.
To, czy serwer znajduje się w Waszyngtonie, czy w Pekinie, jest kwestią drugorzędną. Głębszym celem jest przekształcenie życia biologicznego i społecznego w dane oraz eliminacja zdecentralizowanej odporności.
Oficjalna narracja o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej to wygodna dywersja. Atak na Iran w 2026 roku lepiej rozumieć jako uderzenie w alternatywną architekturę, którą Chiny budują w całej Eurazji.
Iran od dawna służy Chinom jako tanie źródło energii – sposób na zasilanie ich machiny przemysłowej poza systemem SWIFT, denominowanym w dolarach. Atakując irański węzeł, USA przeprowadzają swego rodzaju geopolityczną operację obejścia [bypass] bezpieczeństwa energetycznego Chin.
Operacja Epic Failure [epicka porażka -AC] to wiadomość dla Pekinu wysłana za pośrednictwem Teheranu: każda próba zbudowania drogi poza zatwierdzonymi pasami ruchu obecnego porządku może zostać fizycznie udaremniona.
Jednak architekci pozostają uwięzieni we własnym projekcie. Stany Zjednoczone nie mogą doprowadzić do upadku Iranu bez destabilizacji rynków i recyklingu petrodolara z Zatoki Perskiej, które podtrzymują jego potęgę. Chiny nie mogą uwolnić się od porządku finansowego, od którego są zależne i do podważenia którego jednocześnie dążą. Obie strony walczą o zachowanie systemu, który już sam siebie niszczy.
Gdy nad rafineriami i tankowcami stojącymi w Cieśninie Ormuz unosi się dym, widoczna staje się prawda: imperium wciąż funkcjonuje przy użyciu siły.
I to sprowadza nas z powrotem do systemu żywnościowego. Prawdziwa agroekologia oparta na odbudowie biologii gleby i obiegu azotu to coś więcej niż praktyka rolnicza. To forma politycznej odmowy (zobacz rozdział 3, aby zapoznać się z dyskusją na temat agroekologii: czym jest i jakie są jej sukcesy).
Zdecentralizowany, samowystarczalny system żywnościowy zrywa więź między rolnikiem, dolarem i monotonną mantrą „inteligentnego” rolnictwa (choć tylko częściowo i nierównomiernie w świecie wciąż zależnym od globalnych łańcuchów dostaw). Jego siła jest biologiczna, lokalna i rozproszona – wszystko to, co obecna architektura ma na celu zdławić.
W świecie, który jest przekształcany w strumienie danych i zależności, prosta czynność uprawy żywności poza systemem staje się najbardziej wywrotowym aktem ze wszystkich.
Wojna w Iranie i Wielki Reset Wszystko to oczywiście doprowadzi do ogromnego wzrostu cen ropy naftowej i gazu, co sprawi, że niektórzy ludzie (szczególnie ci, którzy zainwestowali w akcje i wiedzieli o wojnie przed jej wybuchem) […]
*
Cieśnina Ormuz – bardzo dziwne przeciąganie liny W ciągu kilku godzin od pierwszych nalotów bombowych w ramach „Epic Fury” zachodnie źródła donosiły, że Iran zamknął cieśninę Ormuz. Następnie Iran stwierdził, że tego nie zrobił, ale groził, że […]
Niepogrzebane zwłoki: Jak amerykańskie imperium przetwarza faszyzm
Od europejskich nazistów po japońskich zbrodniarzy wojennych, od latynoamerykańskich szwadronów śmierci po salafickich dżihadystów – imiona aktorów i wrogów mogą się zmieniać, ale scenariusz pozostaje ten sam.
================================
To piszą jacyś umysłowi potomkowie komuch →ów, czy marksów. Ale fakty i opis są prawdziwe. md]
Żyjemy w globalnym konflikcie powiązanych kryzysów. Gaza, Iran, Wenezuela, Morze Południowochińskie i Ukraina, gdzie bataliony ozdobione neonazistowskimi insygniami walczą z zachodnią bronią. Tymczasem w salach europejskich potęg rodowód przywódców rozbrzmiewa echem faszystowskiej kolaboracji. Nie są to historyczne wypadki, lecz symptomatyczne drgawki Imperium w ciągłości, które wykorzystuje swoje najstarsze narzędzia, by zachować fundamentalnie niezmieniony rdzeń władzy. Za nagłówkami sojuszy wojskowych i ideologicznych bitew kryje się głębsza, bardziej niepokojąca prawda – wojna toczona nie przeciwko faszyzmowi, ale z nim .
Ta seria, „Anatomia Imperium” , prześledziła mroczną ścieżkę, która doprowadziła nas na skraj przepaści. To historia nie przypadku, lecz chłodnej kalkulacji; nie odosobnionych kompromisów, lecz systemowej logiki realizowanej z nieustępliwą determinacją. Widzieliśmy, jak motory akumulacji kapitału wymagają globalnej ekspansji i jak surowa siła militarna została zinstytucjonalizowana, aby ją zapewnić. Teraz przechodzimy do najbardziej cynicznej i trwałej adaptacji systemu: masowego wchłaniania pokonanego wroga przez infrastrukturę zaprojektowaną do walki z kolejnym wrogiem.
Fragmenty tej historii są znane, często przedstawiane jako odosobnione incydenty i usprawiedliwiane jako moralne kompromisy w imię realpolitik. Ale to nieprawda. Razem stanowią one zimną, jasną, wykalkulowaną strategię, realizowaną z dalekowzrocznością, mającą na celu całkowite włączenie infrastruktury faszyzmu w architekturę kolejnej wojny wyboru Imperium: zimnej wojny.
Nie chodziło tu jedynie o rekrutację kilku pożytecznych jednostek, ale o systematyczną integrację personelu, taktyk i ideologii w agencjach wywiadowczych, programach naukowych i dowództwach wojskowych. Tajna architektura, której logicznym celem nie jest pokój, lecz stan nieustannej, niewypowiedzianej wojny, prowadzonej za pomocą demokratycznych fasad i faszystowskich instrumentów.
Było to przejęcie korporacyjne, które przekształciło grupę rozproszonych regionalnie start-upów w globalną franczyzę.
Nieszczęśliwe niedopatrzenie?
Artykuł BBC.
W czerwcu 2025 roku, gdy brytyjski rząd ogłosił mianowanie Blaise Metreweli pierwszą kobietą na stanowisko szefowej Secret Intelligence Service (MI6), odkrycie w niemieckim archiwum wywołało poruszenie w świecie dyplomacji. Dziadek nowego szefa wywiadu, Konstantin Dobrowolski, był nie tylko żołnierzem, ale i oddanym kolaborantem nazistowskim na okupowanej przez Niemcy Ukrainie.
Dowody archiwalne, z których część była nadal poszukiwana przez władze sowieckie jeszcze w 1969 roku, określają go mianem „Rzeźnika” lub „Agenta 30”. W listach do nazistowskich przełożonych pisał „Heil Hitler”, chwalił się osobistym zaangażowaniem w „eksterminację Żydów” i był zamieszany w grabieże ofiar oraz wyśmiewanie przemocy seksualnej wobec więźniarek. Metreweli nigdy nie spotkała swojego dziadka, a brytyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych, bagatelizując to powiązanie, stwierdziło, że jej przodkowie „mieli cechy konfliktu i podziałów, podobnie jak wielu ludzi pochodzenia wschodnioeuropejskiego”.
To coś więcej niż osobista rodzinna tajemnica; to głęboka ironia instytucjonalna. Nowo mianowana liderka jednej z najpotężniejszych agencji wywiadowczych Zachodu jest potomkinią człowieka, który służył ideologii, którą alianci przysięgali zniszczyć. Jej kariera stanowi szczyt zachodniej potęgi państwowej, jednak historia jej rodziny jest zakorzeniona w faszystowskich siłach, które władza zmobilizowała, by je pokonać. Ta sprzeczność nie jest anomalią, lecz schematem – takim, który rozpoczął się jeszcze przed opadnięciem popiołów II wojny światowej.
Przypadek rodziny Blaise Metreweli pokazuje, w jaki sposób dziedzictwo tych wyborów i cienie odtworzonych faszystów wplatają się w samą tkankę współczesnego państwa bezpieczeństwa.
Ten skandal z 2025 roku ma swoje korzenie w decyzjach podjętych bezpośrednio po wojnie, począwszy od takich postaci jak generał SS Karl Wolff. Oto historia o tym, jak i dlaczego podjęto te decyzje.
Kości zostały rzucone: pakt z diabłem
W zimny marcowy poranek 1945 roku, gdy Trzecia Rzesza chyliła się ku upadkowi, generał SS Karl Wolff, człowiek doskonale znający mechanizmy ludobójstwa, przemknął przez granicę szwajcarską. Jego celem była cicha willa nad jeziorem Lugano. Jako były komendant procesu deportacyjnego obozu zagłady w Treblince, Wolff odpowiadał za śmierć setek tysięcy osób. Był dokładnie takim architektem terroru, jakiego świat spodziewał się ujrzeć na ławie oskarżonych w Norymberdze, skazanego na powieszenie za zbrodnie przeciwko ludzkości.
Zamiast tego, targował się z Allenem Dullesem, czołowym amerykańskim szpiegiem w Europie. Umowa, którą zawarli, była skrajnie pragmatyczna: W zamian za zorganizowanie kapitulacji wszystkich sił niemieckich w północnych Włoszech, przeszłość Wolffa miała zostać po cichu zapomniana. Miał wyjść na wolność. Dulles, który wkrótce miał zostać pierwszym cywilnym dyrektorem Centralnej Agencji Wywiadowczej, stworzył przerażający precedens. Dla rosnącego w siłę amerykańskiego imperium egzystencjalnym wrogiem nie był już faszyzm – był nim socjalizm. A faszyści, wcale nie pogrzebani pod gruzami Berlina, mieli zostać wchłonięci przez nowy, globalny projekt Waszyngtonu.
Nie był to odosobniony akt realpolitik, lecz fundamentalny wzorzec. Stany Zjednoczone nie zniszczyły faszyzmu z popiołów II wojny światowej; one go selektywnie ocaliły. Te same siły, które świat zjednoczył, by militarnie go pokonać, zostały systematycznie włączone do rodzącej się architektury Zachodu z czasów zimnej wojny. Oto historia tego wielkiego projektu recyklingu – projektu, który ukazuje faszyzm nie jako obcego intruza w zachodnim porządku, ale jako jego mrocznego bliźniaka, opcję awaryjną, której kapitalizm nigdy nie bał się wykorzystać.
Od europejskich nazistów po japońskich zbrodniarzy wojennych; od południowoamerykańskich szwadronów śmierci po salafickich dżihadystów – imiona aktorów i wrogów mogą się zmieniać, ale scenariusz pozostaje ten sam.
Mapa z podręcznika szkolnego Niemiec Wschodnich przedstawiająca byłych urzędników nazistowskich służących w Niemczech Zachodnich po wojnie.
Faszyzm: Kapitalizm zdemaskowany
Aby zrozumieć, w jaki sposób amerykańskie imperium jest w stanie wchłonąć najbardziej wsteczne, reakcyjne elementy z taką moralną swobodą, kluczowe jest zrozumienie natury faszyzmu i jego związku z kapitalizmem.
Historia głównego nurtu często traktuje faszyzm jako aberrację – psychotyczny przełom w rozwoju liberalnej demokracji, zrodzony z narodowego upokorzenia i demagogicznej gorączki. Ta pocieszająca narracja jest głębokim nieporozumieniem. Faszyzm nie jest obcą intruzją w kapitalizmie. To sam kapitalizm, pozbawiony demokratycznej fasady, mobilizowany otwartą przemocą, gdy system czuje, że jego władza jest zagrożona egzystencjalnie.
W swej istocie kapitalizm jest systemem dominacji klasowej. W normalnych czasach liberalna demokracja służy jako jego najskuteczniejsza polityczna powłoka. Wybory, parlamenty i konstytucje dają iluzję suwerenności ludu, podczas gdy podstawowa rzeczywistość władzy gospodarczej – monopole korporacyjne, elity bankowe, sojusze imperialistyczne – pozostaje nienaruszona. Ale gdy kryzysy się pogłębiają – gdy ruchy robotnicze rosną w siłę, gdy narody kolonialne domagają się wyzwolenia, gdy grozi załamanie gospodarcze – klasa rządząca sięga po ostrzejsze narzędzia. Faszyzm staje się opcją awaryjną kapitalizmu: sposobem na obronę własności i imperium poprzez terror, nacjonalizm i wojnę.
W międzywojennej Europie włoski i niemiecki faszyzm nie narodził się z próżni. Był finansowany przez przemysłowców i właścicieli ziemskich, przerażonych rewolucją socjalistyczną. Czarne Koszule Mussoliniego i Brunatne Koszule Hitlera były rekrutowane jako oddziały szturmowe przeciwko związkom zawodowym, komunistom i strajkującym robotnikom. Elita korporacyjna kalkulowała, że lepiej zaryzykować dyktaturę niż stracić własność prywatną i imperialne rynki. Faszyzm jest w istocie bojowym skrzydłem kapitalizmu, niszczącym demokrację w celu utrzymania władzy kapitalistów.
Imperializm nadał tej dynamice globalny wymiar. Wojna ekspansjonistyczna nie miała charakteru wyłącznie ideologicznego; miała charakter ekonomiczny. Dążenie Hitlera do Lebensraum na Wschodzie polegało na zdobywaniu zasobów naturalnych i zniewalaniu siły roboczej dla niemieckiego przemysłu. Imperium japońskie w Chinach i Azji Południowo-Wschodniej, uzasadniane gadaniną o przeznaczeniu rasowym, służyło monopolom przemysłowym spragnionym ropy naftowej, kauczuku i metali. Niespotykana brutalność faszyzmu była niepohamowanym głodem kapitalizmu, ukrytym pod płaszczykiem języka narodu i rasy.
Po II wojnie światowej mocarstwa zachodnie twierdziły, że raz na zawsze pogrzebały tego potwora. Trybunały norymberskie i tokijskie przedstawiano jako moralny rozrachunek. Jednak w trakcie procesów toczył się równoległy proces. Siły faszystowskie były po cichu ekshumowane i ponownie włączane w porządek zimnej wojny. Naziści zostali wchłonięci przez amerykański wywiad; japońscy zbrodniarze wojenni zostali oszczędzeni, aby zbudować amerykański system sojuszy azjatyckich; reakcyjne milicje i sieci emigracyjne zostały ponownie wykorzystane jako broń przeciwko socjalizmowi w Europie i poza nią. Kiedy liberalna demokracja nie wystarczyła do zabezpieczenia imperium, faszyści ponownie zostali wezwani jako oddziały szturmowe.
Organizacja Gehlena: odrodzony szpieg Hitlera
Zaledwie kilka miesięcy po zakończeniu wojny, w amerykańskim obozie jenieckim w Bawarii, generał Reinhard Gehlen – szef wywiadu Hitlera na froncie wschodnim – wygłosił przemyślaną propozycję do amerykańskich porywaczy. Skrupulatnie zachował swoje akta dotyczące Sowietów. Miał siatki agentów wciąż aktywne w całej Europie Wschodniej. Potrzebował jedynie wsparcia USA, aby je reaktywować. Nowo powstała CIA, dostrzegając bezprecedensowy przypływ informacji wywiadowczych, przystała na jego prośbę.
W ten sposób narodziła się Organizacja Gehlena, stając się trzonem amerykańskiego szpiegostwa w Europie. Zatrudniona przez tysiące weteranów Wehrmachtu i SS, dostarczała Waszyngtonowi dane z czasów zimnej wojny, jednocześnie po cichu chroniąc swoich przed oskarżeniami. Nie był to jedynie sojusz z wyrachowania; było to całkowite przejęcie nazistowskiego aparatu wywiadowczego. W 1956 roku siatka Gehlena została formalnie zinstytucjonalizowana jako oficjalna służba wywiadowcza Niemiec Zachodnich, Bundesnachrichtendienst (BND). W zdumiewającej rzeczywistości system szpiegowski NATO był dosłownie nazistowskim przedsięwzięciem pod nowym kierownictwem.
Ta tajna współpraca zapewniła przykrywkę jeszcze mroczniejszym przedsięwzięciom. Pod parasolem projektu MKUltra, CIA przeprowadzała tajne eksperymenty z kontrolą umysłu i przesłuchaniami na terytorium Niemiec Zachodnich. Wysokie dawki LSD, elektrowstrząsy, deprywacja sensoryczna i tortury psychologiczne były podawane nieświadomym osobom w bezpiecznych domach i placówkach medycznych. W jednym z makabrycznych epizodów agencja sfinansowała eksperymenty na 311 duńskich sierotach w latach 60. XX wieku, poddając je działaniu LSD i elektrowstrząsów w celu zbadania schizofrenii. Aby wspomóc te działania, CIA aktywnie rekrutowała byłych nazistowskich naukowców, wykorzystując ich wiedzę specjalistyczną w zakresie eksperymentów na ludziach, zdobytą podczas wojennych okrucieństw. Etyczna otchłań obozów nie została zamknięta; została przekształcona, a większość dokumentacji została celowo zniszczona w latach 70. XX wieku, aby ukryć jej istnienie.
Operacja Spinacz: Naukowcy o Zagładzie
Równolegle do zamachu stanu w służbie wywiadowczej nastąpił zamach naukowy. Operacja „Paperclip” była tajnym programem, którego celem było sprowadzenie ponad 1600 niemieckich naukowców, inżynierów i techników – w tym wielu byłych członków NSDAP i oskarżonych zbrodniarzy wojennych – do pracy w Stanach Zjednoczonych. Uzasadniona koniecznością pozbawienia Sowietów tej wiedzy, stanowiła świadomy kompromis moralny na oszałamiającą skalę.
Rekruci nie byli postaciami drugoplanowymi. Wśród nich był Wernher von Braun, pionier rakietoznawca, który później stał się ukochaną amerykańską ikoną jako szef programu Apollo NASA. Jego rakiety V-2, zbudowane niewolniczą pracą więźniów obozów koncentracyjnych z Mittelbau-Dory, spadły na Londyn i Antwerpię. Sprowadzono również jego kierownika programu, Arthura Rudolpha, pomimo jego bezpośredniego udziału w brutalnym wykorzystywaniu tych niewolników. Podobnie Hubertus Strughold, tak zwany „ojciec medycyny kosmicznej”, brał udział w makabrycznych eksperymentach na więźniach obozów koncentracyjnych. Ich przeszłość została wybielona, a ich wiedza fachowa ceniona bardziej niż życie, które zniszczyli.
Logika była zimna i jasna: technologiczny imperatyw zimnej wojny górował nad moralnym imperatywem sprawiedliwości. Rakiety, które terroryzowały miasta aliantów, miały teraz wynieść Amerykę na Księżyc, a ich źródło w niewyobrażalnym ludzkim cierpieniu zostało wygodnie zapomniane.
Wernher von Braun przy swoim biurku w Marshall Space Flight Center.
Od nazisty do NATO
Recykling kontynuowano również na poziomie operacyjnym wojska. Byli oficerowie Wehrmachtu i SS byli systematycznie włączani do struktur wojskowych NATO i zachodnich służb wywiadowczych. Zachodni planiści argumentowali, że doświadczony niemiecki personel wojskowy jest niezbędny do zbudowania skutecznej siły przeciwko Związkowi Radzieckiemu. Do 1955 roku około 300 byłych oficerów Wehrmachtu zostało włączonych na wysokie stanowiska w armii zachodnioniemieckiej (Bundeswehrze).
Do godnych uwagi przykładów należeli Adolf Heusinger (były generał porucznik Wehrmachtu, który został przewodniczącym NATO) i Hans Speidel (były szef sztabu Rommla, który został dowódcą NATO). Obaj byli zamieszani w nielegalne działania wojenne, ale zostali zrehabilitowani ze względu na swoje strategiczne doświadczenie i antykomunistyczne poglądy.
Operacja Gladio: tajne sieci NATO i strategia napięć
Operacja Gladio stanowiła jedną z najbardziej rozbudowanych powojennych kontynuacji działań personelu i metodologii z czasów faszyzmu, włączając byłych sympatyków i agentów faszystów do struktur wspieranych przez NATO. Chociaż „Gladio” odnosiło się konkretnie do włoskiej filii NATO, termin ten jest powszechnie stosowany do podobnych operacji w całej Europie Zachodniej.
Utworzona w 1956 r. jako tajna sieć mająca na celu zorganizowanie oporu w przypadku podboju Europy przez Układ Warszawski, organizacja ta stworzyła struktury paramilitarne, które zajmowały się operacjami psychologicznymi i atakami terrorystycznymi pod fałszywą flagą.
Dowody łączą te sieci z kilkoma incydentami terrorystycznymi, do których doszło we Włoszech w latach 70. i 80. XX wieku w okresie „Ołowia”, w tym z zamachem bombowym na Piazza Fontana (1969) i masakrą w Bolonii (1980). Celem tych okrucieństw było zdyskredytowanie lewicowych ruchów politycznych i utrzymanie antykomunistycznej dominacji politycznej w Europie Zachodniej. Sieci zostały ostatecznie rozwiązane w 1990 roku, po tym jak ich istnienie zostało ujawnione publicznie.
Duchy Bandery: Od operacji aerodynamicznej do Brygady Azow
Wraz z końcem II wojny światowej i nadejściem zimnej wojny, wczorajsi faszyści szybko stali się jutrzejszymi bojownikami o wolność. Nigdzie nie jest to bardziej widoczne niż w historii operacji Aerodynamic, tajnego programu CIA uruchomionego pod koniec lat 40. XX wieku w celu rehabilitacji i uzbrojenia ukraińskich ultranacjonalistów – epizodu, który ma reperkusje sięgające czasów współczesnych.
Program był skierowany przeciwko pozostałościom Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN-B) Stepana Bandery i Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA). Jednostki te aktywnie współpracowały z nazistowskimi Niemcami, brały udział w pogromach Żydów i Polaków oraz przeprowadzały kampanie masowych czystek etnicznych. Jednak dla Waszyngtonu ich fanatyczne antyradzieckie poglądy przeważały nad faszystowskimi zbrodniami.
Aerodynamic przekazywał pieniądze, propagandę i broń do sieci Bandery, rekrutując byłych członków Waffen-SS Galicja i przemycając ich przez Żelazną Kurtynę, by stworzyć antysowiecki opór. Choć w dużej mierze nieskuteczny z powodu sowieckiego kontrwywiadu, program ten miał głęboki, długofalowy wpływ. Kierując środki do ukraińskich grup emigracyjnych na Zachodzie, pomógł utrzymać skrajnie prawicową ideologię, która w przeciwnym razie by zanikła. Przez dekady publikacje emigracyjne, finansowane i wspierane przez zachodni wywiad, gloryfikowały spuściznę Bandery jako nacjonalistycznego bohatera, a nie faszystowskiego kolaboranta.
Ta pielęgnowana mitologia powróciła na Ukrainę ze zdwojoną siłą po upadku Związku Radzieckiego. Wraz z rozpadem kraju w latach 90. XX wieku, te ultranacjonalistyczne ruchy, podtrzymywane pod patronatem Zachodu, znalazły żyzny grunt. Do zamachu stanu na Majdanie w 2014 roku skrystalizowały się w formacje paramilitarne, takie jak Batalion Azow. Ikonografia Azowa – symbole Wolfsangel, insygnia w stylu SS i otwarta cześć dla Bandery – nie jest przypadkiem historycznym. To żywa kontynuacja ideologii faszystowskiej.
Dziś Azow jest formalnie włączony do ukraińskiej armii i otrzymuje szkolenia NATO oraz zachodnią broń. Genealogia jest jasna: od emigrantów sponsorowanych przez CIA po faszystowskie pułki frontowe, ciągłość jest nieprzerwana.
Odtajnione akta CIA dotyczące operacji AERODYNAMIC
Rozczłonkowanie Jugosławii: cyniczne arcydzieło
Sieci takie jak te użyte przeciwko Związkowi Radzieckiemu posłużyły do demontażu innego wieloetnicznego państwa socjalistycznego: Jugosławii. Tolerowana przez Zachód jako cierń w boku Moskwy, Jugosławia straciła swoją użyteczność po upadku Związku Radzieckiego. Dla nowo zjednoczonych Niemiec i ich sojuszników z NATO republiki bałkańskie stanowiły doskonałą okazję do wyprzedaży aktywów, rynków zbytu i zasobów taniej, wykwalifikowanej siły roboczej.
Atak był wielotorowy. W latach 80. Międzynarodowy Fundusz Walutowy udzielił Belgradowi pożyczek, by później dokręcić śrubę, narzucając brutalny reżim oszczędności, prywatyzacji i demontażu samorządu pracowniczego. Rezultatem była rozpacz gospodarcza, hiperinflacja i celowe zerwanie umowy społecznej, która spajała republiki.
Do tej wybuchowej mieszanki zachodnie agencje wywiadowcze dolały oliwy do ognia. BND – ta sama organizacja Gehlena, która zrodziła się z SS – wykorzystała swoje sieci byłych kolaborantów nazistowskich z czasów zimnej wojny, w tym znaną z brutalności chorwacką partię ustaszy i serbskich czetników. Te faszystowskie siły, cenione za żarliwy antykomunizm i zamiłowanie do przemocy, były wykorzystywane do dostarczania broni, szkoleń i zasobów ultranacjonalistycznym frakcjom, pogłębiając podziały etniczne i zapewniając krwawy i decydujący konflikt. Zachodnie media albo wybielały tych aktorów, albo przymykały na to oko, prezentując uproszczoną narrację o dawnej nienawiści etnicznej, aby ukryć celową kampanię ekonomicznego i tajnego sabotażu politycznego.
Teatr Pacyfiku: Od potworów do sojuszników
Ten model resocjalizacji miał zasięg globalny. W Japonii w 1945 roku niewielu mężczyzn wydawało się bardziej nieodkupionych niż Nobusuke Kishi – dziadek Shinzo Abe. Jako kluczowy planista japońskiego imperium wojennego, nadzorował programy pracy przymusowej i wyzysku ekonomicznego w marionetkowym państwie Mandżukuo, zyskując przydomek „potwór ery Showa”. Aresztowany jako podejrzany o popełnienie zbrodni wojennych klasy A, miał stanąć przed szubienicą.
Nobusuke Kishi z prezydentem Richardem Nixonem w Gabinecie Owalnym.
Zamiast tego, wraz z zaostrzeniem się zimnej wojny po zwycięstwie Mao w Chinach, amerykańskie priorytety uległy zmianie. Japonia stała się teraz potrzebna jako przemysłowy bastion przeciwko komunizmowi. Kishi, zwolniony z więzienia w 1948 roku bez procesu, ponownie stał się centralną postacią japońskiej polityki konserwatywnej. Dzięki wsparciu CIA, które trafiło do nowo utworzonej Partii Liberalno-Demokratycznej, jego wojenne umiejętności technokratyczne stały się teraz sławne. W 1957 roku ten dawny „potwór” był już premierem, negocjującym traktat bezpieczeństwa między USA a Japonią i tłumiącym krajowe protesty lewicowe. Dla Waszyngtonu był doskonałym dowodem na to, że wczorajszy wróg może stać się dziś niezastąpionym sojusznikiem.
Ta moralna abdykacja osiągnęła apogeum w Jednostce 731. Ta japońska jednostka broni biologicznej w Mandżurii przeprowadziła śmiercionośne eksperymenty na setkach tysięcy chińskich i koreańskich jeńców, testując dżumę, wąglik i odmrożenia. Po wojnie generał Douglas MacArthur potajemnie wynegocjował układ: pełny immunitet przed oskarżeniem dla całego personelu Jednostki 731 w zamian za obszerne dane badawcze. Celem było zdobycie przez Japonię wiedzy o zaawansowanej broni biologicznej, zanim zrobią to Sowieci. Twórcy niektórych z najstraszniejszych zbrodni wojennych nigdy nie zostali postawieni przed sądem, a ich dane uznano za strategiczny atut w nowym konflikcie.
Jednostka 731 w Mandżurii.
Od faszystów do dżihadystów: szablon wciąż żywy
Cyniczny recykling sił reakcyjnych, dopracowany w popiołach II wojny światowej, nie zakończył się wraz z upadkiem Związku Radzieckiego. Ten schemat tworzenia i wzmacniania potworów nadal definiuje imperializm XXI wieku. Szablon ten po prostu znalazł nowych wrogów i nowe zasoby. W latach 80. XX wieku administracje Cartera i Reagana, patrząc na sowiecką inwazję na Afganistan przez pryzmat zimnej wojny, rozpoczęły operację Cyclone, zakrojony na szeroką skalę program CIA mający na celu uzbrojenie i finansowanie bojowników islamistycznych.
Mudżahedini byli gloryfikowani w zachodnich mediach jako „bojownicy o wolność”, a ich średniowieczna ideologia i brutalna taktyka były ignorowane w służbie szerszego celu geopolitycznego. Podobnie jak w przypadku nacjonalistów Bandery, ich żarliwy antykomunizm prał ich ekstremizm. Z tego właśnie, finansowanego przez CIA tygla, zahartowanego i globalnie powiązanego, wyłoniła się Al-Kaida Osamy bin Ladena.
Na Bałkanach przekonujące dowody wskazują, że zachodnie agencje wywiadowcze, dążąc do demontażu Jugosławii, wykorzystały nie tylko odrodzone siatki faszystowskie, ale także zaangażowały elementy dżihadystyczne – weteranów wojny w Afganistanie, którą sponsorowały Stany Zjednoczone – do walki z siłami serbskimi. To cyniczne połączenie starych i nowych sił reakcyjnych uwypukla brutalny pragmatyzm: każda broń, każdy sojusznik się nada.
Szablon ten rozpowszechnił się na całym świecie. W Ameryce Łacińskiej amerykańska doktryna wspierania antykomunistycznego terroru przejawiła się w szkoleniu i wspieraniu szwadronów śmierci w celu tłumienia ruchów lewicowych. Najbardziej niesławnym instruktorem był Klaus Barbie, „Rzeźnik z Lyonu”. Po tym, jak został chroniony i zatrudniony przez amerykański wywiad w Europie, poszukiwany szef Gestapo został ostatecznie deportowany do Ameryki Południowej. Tam udostępnił swoją wiedzę specjalistyczną w zakresie tortur i zwalczania rebelii brutalnym reżimom w Boliwii i innych krajach, a nawet rzekomo pomógł CIA w schwytaniu i pojmaniu Che Guevary w 1967 roku. Koło się zamknęło: nazista, uratowany przez Amerykę, został wykorzystany do zniszczenia ikony socjalistycznego ruchu.
Dekady później scenariusz pozostał niezmieniony. Inwazja na Irak w 2003 roku celowo doprowadziła do demontażu państwa świeckiego, tworząc próżnię władzy, która wzmocniła milicje wyznaniowe i ostatecznie doprowadziła do powstania Państwa Islamskiego. W Syrii i Libii interwencje USA i ich sojuszników ponownie skierowały broń do mozaiki ugrupowań rebelianckich, bezpośrednio wzmacniając elementy salaficko-dżihadystyczne w imię obalenia niepożądanych rządów.
Rezultat jest ten sam: regionalne zniszczenia, niewyobrażalne ludzkie cierpienie i wzmocnienie sił ekstremistycznych, które zagrażają globalnej stabilności. Nazwy i ideologie aktywów się zmieniają, ale imperialna logika pozostaje niezmienna: w obliczu wyzwania dla swojej dominacji kapitalizm zawsze będzie szukał najbardziej bezwzględnych oddziałów szturmowych, jakie są dostępne, bez względu na długofalowe koszty.
Wniosek: Aby naprawdę pokonać faszyzm, musimy pokonać kapitalizm
Historie o wolności Karla Wolffa, organizacji Reinharda Gehlena, karierze Wernhera von Brauna i wskrzeszonym dziedzictwie Stepana Bandery to nie tylko opowieści o moralnym kompromisie. Stanowią one plan imperium. Stany Zjednoczone nie zniszczyły faszyzmu w 1945 roku; uratowały go, integrując jego personel, metodologię i ideologiczny zapał z własną architekturą bezpieczeństwa. „Szlaki szczurów”, które pomogły nazistom uciec do Ameryki Południowej, armie pozostające w tyle w ramach operacji Gladio, które wykorzystywały faszystów do terroryzowania ruchów lewicowych w Europie, wsparcie dla Franco w Hiszpanii – wszystko to było częścią tej samej spójnej strategii.
Ta historia obala pocieszający mit, że faszyzm stoi w diametralnej opozycji do zachodniej demokracji. Prawda jest brutalniejsza i bardziej przerażająca: liberalna demokracja i faszyzm to dwie strony tej samej kapitalistycznej monety. Jedna twarz nosi maskę praw, wolności i norm proceduralnych; druga obnaża zęby w otwartej represji i przemocy na tle rasowym. Kiedy robotnicy i uciskani ludzie powstają, gdy wyzwania dla kapitału i imperium stają się zbyt potężne, system bez wahania zmienia maski.
Lekcja jest dobitna. Faszyzmu nie da się trwale pokonać, broniąc wyłącznie liberalnej demokracji, ponieważ to właśnie z kryzysów tego systemu czerpie on swoją siłę. Wyrasta z wewnętrznych sprzeczności kapitalizmu i nieustającej przemocy imperializmu. Aby przerwać jego nieustanny cykl recyklingu – aby w końcu pochować trupa, który Stany Zjednoczone i ich sojusznicy noszą w sobie od osiemdziesięciu lat – musimy stawić czoła systemowi, który go przywraca do życia, i go zdemontować: globalnemu panowaniu samego kapitału.
Wojna między USA a Izraelem przeciwko Iranowi zmienia porządek geopolityczny i może wywołać kryzys gospodarczy. Ekonomista Michael Hudson omawia szok na rynku ropy naftowej i wyzwanie, jakie Teheran stawia USA.
Wojna między USA i Izraelem a Iranem zmienia porządek geopolityczny i może nawet wywołać globalny kryzys gospodarczy. Konflikt spowodował największy w historii szok cenowy ropy naftowej, wstrząsnął światowymi rynkami i podniósł ceny paliw i żywności.
Aby lepiej zrozumieć globalne implikacje, Ben Norton, redaktor Geopolitical Economy Report, przeprowadził wywiad z ekonomistą Michaelem Hudsonem. Hudson omówił, w jaki sposób Iran podważa dominację dolara amerykańskiego i osłabia kontrolę Waszyngtonu nad światowym rynkiem ropy naftowej, będącym kluczowym filarem amerykańskiej polityki zagranicznej.
==========================================
BEN NORTON : Wojna, którą Stany Zjednoczone i Izrael rozpoczęły przeciwko Iranowi, ma ogromny wpływ na światową gospodarkę.
Dotknięte są wszystkie kraje świata, ponieważ wojna pomiędzy USA i Izraelem spowodowała największy szok cenowy ropy naftowej w historii – większy niż szoki cenowe ropy naftowej z 1973 i 1979 roku.
Efekty są szczególnie widoczne w Azji, gdzie większość importowanej ropy naftowej pochodzi z Zatoki Perskiej.
Filipiny ogłosiły stan wyjątkowy i obecnie reglamentują energię, ponieważ z powodu wojny nie mają wystarczającej ilości ropy naftowej.
Ponadto 32 państwa członkowskie Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) jednomyślnie podjęły decyzję o uwolnieniu 400 milionów baryłek ropy naftowej ze swoich rezerw awaryjnych.
Jest to jednak tylko rozwiązanie wymuszone, bardzo doraźne. Nie jest to rozwiązanie długoterminowe.
W związku z tym globalna cena ropy spadła jedynie nieznacznie w reakcji na doniesienia o uwolnieniu rezerw. Od tego czasu stale rośnie, ponieważ dopóki trwa wojna między USA i Izraelem z Iranem, na rynku energii będą występować ogromne zakłócenia.
Biorąc pod uwagę, że ropa naftowa jest najważniejszym surowcem na Ziemi – wykorzystywanym w wielu innych produktach i służącym do transportu żywności i innych dóbr we wszystkich dziedzinach życia społecznego – światowi przywódcy ostrzegają obecnie, że może to wywołać globalną recesję .
Ta wojna podnosi ceny nie tylko benzyny, ale także żywności, ponieważ wiele nawozów i substancji chemicznych wykorzystywanych w nawozach pochodzi z regionu Zatoki Perskiej.
Prawdopodobnie doprowadzi to do wzrostu stóp procentowych, co z kolei przełoży się na wyższe oprocentowanie kredytów hipotecznych i innych pożyczek dla osób fizycznych. Najmocniej ucierpią osoby najuboższe.
Aby zrozumieć, jaki wpływ ta wojna będzie miała na światową gospodarkę, rozmawiamy dziś ze znanym ekonomistą Michaelem Hudsonem, autorem licznych książek, w tym „ Superimperialism : The Economic Strategy of American Empire” .
Dzieje się tak, ponieważ Iran bezpośrednio podważa globalną dominację dolara amerykańskiego, a w szczególności systemu petrodolara – fakt, że przez dekady większość ropy naftowej na rynku światowym była wyceniana i sprzedawana w dolarach. Iran teraz to kwestionuje.
W odpowiedzi na tę agresywną wojnę między USA i Izraelem, Teheran zamknął Cieśninę Ormuz, zdecydowanie najważniejsze wąskie gardło w transporcie ropy naftowej na świecie.
Przez tę wąską cieśninę przepływa codziennie około 20% ropy naftowej będącej przedmiotem handlu na świecie – lub co najmniej 20% ropy naftowej przepływało przez tę cieśninę zanim USA i Izrael rozpoczęły tę wojnę.
Iran żąda teraz, aby inne kraje, jeśli chcą przepłynąć przez Cieśninę Ormuz, zgodziły się sprzedawać ropę nie za dolary amerykańskie, lecz za chińską walutę – juany.
Biorąc pod uwagę ogromne geopolityczne i ekonomiczne konsekwencje tej wojny, uznałem, że Michael Hudson będzie idealnym gościem.
Bez zbędnych ceregieli przedstawimy teraz najciekawsze fragmenty wypowiedzi Michaela, a następnie przejdziemy bezpośrednio do wywiadu.
MICHAEL HUDSON : Iran uznał to za punkt zwrotny: od teraz będziemy na zawsze kontrolować Cieśninę Ormuz w Zatoce Perskiej i handel ropą naftową.
Oznacza to, że zamiast planów Stanów Zjednoczonych, które miały wykorzystywać ropę naftową jako narzędzie nacisku na inne kraje, aby wymusić na nich podporządkowanie się amerykańskiej polityce zagranicznej, Iran przejął kontrolę nad tym narzędziem i może nakładać sankcje na USA i ich sojuszników, sankcje na Izrael, sankcje na Europejczyków lub innych sojuszników Stanów Zjednoczonych.
To odwróciło bieg wszelkich prób USA wykorzystania ropy naftowej jako narzędzia kontroli. Pytanie brzmi, czy Iranowi uda się osiągnąć to, na czym opiera się cała polityka zagraniczna USA: kontrolę nad międzynarodowymi dochodami z eksportu ropy naftowej.
…
Amerykańska filozofia jest taka: Po pierwsze, bombardowanie cywilów narusza wszelkie zakazy prawa międzynarodowego. Cywile są bombardowani, aby ich zdemoralizować.
A jeśli skupimy się na tym, co Trump zrobił kilka tygodni temu, wspólnie z Izraelem, to bombardujecie szkoły , bombardujecie szpitale . Taka jest amerykańska polityka zagraniczna.
Najbardziej widoczne jest to w przypadku polityki Izraela w Strefie Gazy, a teraz także na Zachodnim Brzegu. Jest to ta sama polityka, którą Stany Zjednoczone prowadzą wobec Iranu.
Chodziło o to, aby zdemoralizować społeczeństwo i sprawić, by Irańczycy pozbyli się ajatollahów, mówiąc: „Nie chcemy już być bombardowani; chcemy uratować dzieci; wynegocjujmy umowę i wyznaczmy przywódcę akceptowalnego dla Stanów Zjednoczonych, aby zaprzestali bombardowania nas”.
To była bzdura od samego początku, ale stanowiła przewodnią zasadę amerykańskiej polityki zagranicznej: bombardowanie kraju prowadzi do zmiany reżimu, a ostatecznie do jego upadku.
…
Konflikt w Iranie zadecyduje o przyszłości światowej gospodarki. Czy przywróci Ameryce kontrolę nad handlem ropą naftową i zapewni USA upragnioną kluczową pozycję w światowej gospodarce? A może będziemy niezależni od Stanów Zjednoczonych?
O to właśnie chodzi w tej wojnie.
BEN NORTON : Michaelu, to zawsze dla nas przyjemność; dziękuję ci bardzo, że jesteś dziś z nami.
Mówił Pan już o niektórych kwestiach, które są obecnie przedmiotem dyskusji na świecie w związku z wojną w Iranie – zwłaszcza o dominacji dolara i systemie petrodolara. Pisze Pan o nich od dziesięcioleci, od lat 70. XX wieku.
W rzeczywistości rząd USA od dziesięcioleci planuje potencjalną wojnę z Iranem. To nic nowego.
Donald Trump jest teraz pierwszym prezydentem na tyle szalonym, by spróbować. Ale pamiętam, że za rządów George’a W. Busha, po inwazji USA na Irak, dużo mówiło się o możliwej inwazji na Iran.
Więc, Michaelu, proszę, wyjaśnij swoje spojrzenie na tę wojnę. Jaki jest jej szerszy kontekst i jak wpłynie ona na świat?
MICHAEL HUDSON : Wspomniałeś, że odnosi się to do ostatnich kilku lat lub dekad; tak naprawdę sięga pół wieku.
Już w połowie lat 70., gdy pracowałem dla Hudson Institute na kontraktach z Departamentem Skarbu, Białym Domem i Departamentem Obrony, brałem udział w spotkaniach, na których wielokrotnie omawiano, że Stany Zjednoczone będą musiały ostatecznie przejąć kontrolę nad całą ropą naftową na Bliskim Wschodzie, co oznaczało podbój Iranu.
Na przykład w połowie lat 70. Herman Khan oświadczył na konferencji wojskowej, że Beludżystan oferuje prawdopodobnie najlepszą okazję do podziału Iranu na terytoria zależne etnicznie. Położony między Pakistanem a Iranem, Beludżystan był prawdopodobnie idealnym miejscem do rozpoczęcia ruchu separatystycznego. Istniały plany wojskowe.
W połowie lat 70. pracowałem w sektorze naftowym i w obszarze bilansu płatniczego. Przez wiele lat zajmowałem to stanowisko w Chase Manhattan Bank. Byłem właściwie jedyną osobą – tak nisko w hierarchii, technik po dwudziestce – która miała dostęp do wszystkich szczegółów operacyjnych i statystyk głównych amerykańskich firm naftowych, aby móc obliczyć rolę ropy naftowej w bilansie płatniczym, a tym samym jej wpływ na dolara.
Stało się to tuż po tym, jak Stany Zjednoczone zostały zmuszone do porzucenia standardu złota w 1971 r. z powodu wojny w Wietnamie.
Stany Zjednoczone od początku zdawały sobie sprawę, że to, co widzimy dzisiaj, będzie ostateczną bitwą o – jak miały nadzieję – umocnienie amerykańskiej kontroli nad ropą naftową na Bliskim Wschodzie. Chciały zająć decydujące miejsce, ponieważ centralnym punktem, najsilniejszą dźwignią amerykańskiej polityki zagranicznej w ubiegłym stuleciu, była kontrola nad światowym handlem ropą naftową.
Ponieważ jest to niezwykle zyskowne dla samych amerykańskich firm naftowych – daje im to ogromną kontrolę nad polityką USA – a także potencjalną kontrolę nad gospodarką USA nad innymi krajami, poprzez możliwość odcięcia dostaw ropy naftowej do innych krajów, a tym samym zatrzymania produkcji energii elektrycznej, produkcji chemicznej i produkcji nawozów z wykorzystaniem gazu ziemnego.
Przemysł naftowy obejmuje również przemysł gazowy, ponieważ są one ze sobą ściśle powiązane. Wszystko to jest starannie rozważane. Co roku wojsko aktualizuje długoterminowe plany na wypadek, gdybyśmy faktycznie musieli użyć siły, aby wyegzekwować naszą kontrolę nad Bliskim Wschodem; jeśli z jakiegokolwiek powodu państwa naftowe OPEC uniezależnią się od Stanów Zjednoczonych i zechcą inwestować swoje zyski z ropy poza Stanami Zjednoczonymi, zamiast przekazywać je w całości Stanom Zjednoczonym, aby inwestować je w obligacje rządowe, obligacje korporacyjne, depozyty bankowe i akcje; jeśli choć jedno z nich zechce skorzystać ze swojej suwerenności i pójść własną drogą, będziemy musieli przejąć kontrolę; a w każdym razie będziemy musieli przejąć kontrolę nad Iranem, ponieważ jest to najpotężniejszy, ostateczny punkt oparcia dla amerykańskiej kontroli.
Wszystko to było całkowicie transparentne. To nie jest po prostu wojna Donalda Trumpa. To wojna, którą rozpoczął właśnie w tym czasie, ponieważ w wyniku wojny – najpierw na Ukrainie, a potem w dostawach do Izraela – Ameryka systematycznie traciła siłę gospodarczą i militarną, a także broń, pociski, samoloty i bomby.
Nigdy więc nie będzie bardziej sprzyjającego czasu na wojnę niż teraz. I oczywiście, to zły czas, ale nie aż tak zły, jak się stanie w niedalekiej przyszłości. A wojsko, neokonserwatyści, którzy za nim stoją, i CIA, która za nim stoi, nie odpuszczą.
Mówią: „Co mamy do stracenia? Jeśli teraz nie zabezpieczymy dostaw ropy z Bliskiego Wschodu, stracimy to, co stało się najważniejszą dźwignią amerykańskiej polityki zagranicznej”.
Donald Trump wierzył, że może podbić Iran w ciągu dwóch do czterech tygodni. I naprawdę w to wierzył.
Miał nadzieję, że do czasu planowanej podróży do Chin będzie mógł skonfrontować się z Chinami i powiedzieć: „Cóż, właśnie doprowadziliśmy do zmiany reżimu w Iranie. Zainstalowaliśmy irańską oligarchię kliencką, dyktatora klienckiego, który przejmuje władzę i stanie się, że tak powiem, irańską wersją Borysa Jelcyna, zarządzającą irańską ropą naftową w interesie Stanów Zjednoczonych”.
„Mamy więc teraz prawo nałożyć na was sankcje, Chiny. Moglibyśmy odciąć wam dostawy ropy. Ale wiecie, nie chcemy tego robić. Jeśli zaczniecie eksportować surowce, gal, wolfram i wszystkie inne rzeczy, których potrzebujemy dla naszej armii, na które nałożyliście kontrolę eksportu, to oddamy wam ropę”.
Trump miał nadzieję zaprezentować to zwycięstwo Chinom. Cóż, to marzenie najwyraźniej legło w gruzach. Wojsko źle obliczyło sytuację, bo nie było w stanie wymyślić alternatywy, która mogłaby zagrozić temu wielkiemu planowi.
Przypomnij sobie wszystkie amerykańskie ataki militarne z ostatnich 50 lat, od wojny w Wietnamie – wszystkie wojny USA, od Wietnamu po Irak, Afganistan, Syrię i Wenezuelę.
To zawsze Stany Zjednoczone i ich sojusznicy, koalicja chętnych, walczyły przeciwko poszczególnym krajom. To pierwsza wojna, jaką Ameryka stoczyła od II wojny światowej, w której wrogie kraje są ze sobą sprzymierzone.
Nie chodzi już tylko o walkę z Iranem. Chodzi o walkę z Iranem, wspieraną przez Rosję i Chiny, bo wszyscy wiedzą, że to walka do samego końca o odpowiedź na pytanie: Czy Stany Zjednoczone będą w stanie odzyskać kontrolę nad światową gospodarką dzięki monopolom? Monopolowi naftowemu, pożądanemu monopolowi informatycznemu, monopolowi na chipy komputerowe, monopolowi technologicznemu, ale także ich zdolności do zaopatrywania innych krajów w żywność, eksportu i kontroli nad zbożem.
To ostatnia szansa. I to właśnie pewna desperacja początkowo skłoniła amerykańskich planistów do zaangażowania się w ten projekt.
I wierzę, że to się nie uda. Wszyscy generałowie mówili im, że to się nie uda. Pesymistyczni generałowie zostali praktycznie wyrzuceni z wojska i Ministerstwa Spraw Zagranicznych, ponieważ: „Skoro jesteś pesymistą, to dlaczego się nie angażujesz? Dlaczego nie jesteś częścią zespołu? A może jesteś marionetką Putina? Po prostu musisz wierzyć”.
Ameryka wierzyła, że nie może przegrać wojny, ponieważ jej polityka bombardowania innych krajów zawsze okaże się skuteczna.
Amerykańska filozofia jest taka: Bombardując cywilów, łamiesz wszystkie zasady prawa międzynarodowego, które tego zabraniają. Bombardujesz cywilów, żeby ich zdemoralizować.
A jeśli skupimy się na tym, co Trump zrobił kilka tygodni temu, wspólnie z Izraelem, to bombardujemy szkoły, bombardujemy szpitale. Taka jest amerykańska polityka zagraniczna.
Najbardziej widoczne jest to w przypadku polityki Izraela w Strefie Gazy, a teraz także na Zachodnim Brzegu. Jest to ta sama polityka, którą Stany Zjednoczone prowadzą wobec Iranu.
Chodziło o to, aby zdemoralizować społeczeństwo i sprawić, by Irańczycy pozbyli się ajatollahów, mówiąc: „Nie chcemy już być bombardowani; chcemy uratować dzieci; wynegocjujmy umowę i wyznaczmy przywódcę akceptowalnego dla Stanów Zjednoczonych, aby zaprzestali bombardowania nas”.
To była bzdura od samego początku, ale stanowiła przewodnią zasadę amerykańskiej polityki zagranicznej: bombardowanie kraju prowadzi do zmiany reżimu, a ostatecznie do jego upadku.
Tego właśnie Ameryka oczekiwała od Rosji.
Ale zasadniczo Iran podziela tego samego ducha, co Patrick Henry w amerykańskiej rewolucji przeciwko Wielkiej Brytanii w 1776 roku. Krzyczał: „Dajcie mi wolność albo dajcie mi śmierć!”. I właśnie to mówi Iran.
Ma to dla nich kluczowe znaczenie, ponieważ wiedzą, jakie są plany USA, skoro Stany Zjednoczone tak otwarcie je ujawniły.
Tak, chcą zmiany reżimu; chcą zniszczyć Iran; chcą przejąć kontrolę nad irańską ropą naftową i wykorzystać dochody z jej eksportu do podtrzymania dolara amerykańskiego, a w zasadzie amerykańskiej gospodarki. Chcą dać amerykańskiej polityce zagranicznej możliwość pozbawiania innych krajów ropy naftowej i powiedzieć: „Możemy zamknąć wasz przemysł, wasz przemysł chemiczny, wszystkie wasze gałęzie przemysłu, które potrzebują energii elektrycznej, ropy i gazu; możemy to wszystko zrobić, jeśli będziecie prowadzić niezależną politykę i przestrzegać własnej suwerenności. A my w Stanach Zjednoczonych odrzucamy zasadę Organizacji Narodów Zjednoczonych, że każdy naród posiada swoją własną suwerenność”.
To fundamentalna zasada cywilizacji zachodniej ostatniego półwiecza, fundamentalna zasada Karty Narodów Zjednoczonych. Stany Zjednoczone odrzucają ją w całości.
Dzięki temu inne kraje zrozumiały, że to rzeczywiście ostatni konflikt.
Konflikt w Iranie zadecyduje o przyszłości światowej gospodarki. Czy przywróci Ameryce kontrolę nad handlem ropą naftową i zapewni USA upragnioną kluczową pozycję w światowej gospodarce? A może będziemy niezależni od Stanów Zjednoczonych?
O to właśnie chodzi w tej wojnie.
BEN NORTON : Dobrze powiedziane, Michaelu. Poruszyłeś tak wiele ważnych kwestii. Trudno powiedzieć, od czego zacząć.
Chciałem tylko krótko skomentować fakt, że Stany Zjednoczone od dziesięcioleci przygotowują się do wojny z Iranem i, jak powiedziałeś, czekają na najmniejszy zły moment.
Uważam, że to całkowicie słuszne, ponieważ w ciągu ostatnich dwóch lat miały miejsce dwa ważne wydarzenia, które doprowadziły do wojny w Iranie.
Po pierwsze, doszło do obalenia rządu syryjskiego w 2011 r., co zapoczątkowało wojnę o zmianę reżimu, zakończoną ostatecznie sukcesem pod koniec 2024 r. i stanowiącą ważny krok w kierunku wojny z Iranem.
Następnie Izrael zabił także przywódców libańskiego ruchu oporu, co ich zdaniem wyeliminowałoby Liban z równania.
Eliminując Liban i Syrię – lub przynajmniej wierząc, że wyeliminowały Liban – USA i Izrael były w stanie zaatakować Iran, izolując Teheran od jego sojuszników.
Widzimy, że opór w Libanie trwa, mimo że Izrael dokonał inwazji i próbuje skolonizować południe kraju.
Teraz chciałbym omówić system dolarowy bardziej szczegółowo. Myślę, że jest to kluczowe dla zrozumienia tej wojny.
Rozmawiamy o tym, w jaki sposób USA zamierzają wykorzystać swoją kontrolę nad światowym rynkiem ropy naftowej, aby wesprzeć dolara.
System petrodolara ma swoje początki w 1974 r., kiedy to rząd Richarda Nixona, po odłączeniu dolara od standardu złota, zawarł porozumienie z Arabią Saudyjską, która w tamtym czasie była największym producentem ropy naftowej na świecie, w celu zapewnienia, że ropa naftowa będzie handlowana wyłącznie w dolarach, co zagwarantowało globalny popyt na dolara.
Wygląda na to, że Iran doskonale rozumie, jakie to ma znaczenie dla hegemonii USA, jak ważne jest dla systemu dolarowego i petrodolara, ponieważ bezpośrednio wziął to na celownik.
Iran zamknął Cieśninę Ormuz i żąda, aby kraje przepływające przez nią handlowały ropą naftową w juanach chińskich.
Co więcej, pojawiły się doniesienia, że irańskie wojsko bierze na celownik nie tylko amerykańskie bazy wojskowe w regionie, ale także biura dużych amerykańskich korporacji, w tym amerykańskich instytucji finansowych i dużych firm technologicznych, które budują duże centra danych AI w takich miejscach jak ZEA.
Myślę więc, że Iran zdaje sobie sprawę, jak ważny jest aspekt ekonomiczny w tej wojnie. Czy chciałby Pan o tym porozmawiać?
MICHAEL HUDSON : Tak, plany Stanów Zjednoczonych dotyczące kontroli militarnej nad Bliskim Wschodem nie opierały się na własnych operacjach bojowych, ponieważ Stany Zjednoczone były wyczerpane wojną w Wietnamie – pamiętamy, że w połowie lat 70.
Stany Zjednoczone miały dwie armie klienckie walczące na Bliskim Wschodzie.
Przede wszystkim Izrael jest armią klientelną. Porozumienie osiągnięto już w latach 70. XX wieku – a Herman Kahn z Instytutu Hudsona odegrał w nim kluczową rolę. Uzgodniono z senatorem Henrym „Scoopem” Jacksonem, jednym z czołowych senatorów amerykańskich opowiadających się za wojskiem, że wykorzysta on Izrael jako armię zastępczą USA.
BEN NORTON : Joe Biden, będąc jeszcze senatorem, dał temu jasno do zrozumienia. W przemówieniu powiedział: „Izrael to najlepsza inwestycja, jaką możemy poczynić”.
JOE BIDEN : (1986) Gdyby Izrael nie istniał, Stany Zjednoczone musiałyby stworzyć Izrael, aby chronić swoje interesy w regionie. Stany Zjednoczone musiałyby zatem podjąć działania i ustanowić Izrael.
(W 2022 r.) Często mówiłem, Panie Prezydencie, że gdyby to nie był Izrael, musielibyśmy go wymyślić.
(W 2023 r.) Już dawno powiedziałem: gdyby Izrael nie istniał, musielibyśmy go wymyślić.
MICHAEL HUDSON : Tak, wtedy było bardzo otwarcie.
Później, po wydarzeniach 11 września i po tym, jak prezydent Carter poparł mudżahedinów w Afganistanie jako alternatywę dla świeckich rządów w tym kraju, Al-Kaida przekształciła się w wahhabicką armię terrorystyczną.
A wahhabici są drugą siłą wysłaną przez Amerykę.
Wspomniałeś o Syrii. Oczywiście, przywódcy ISIS, terrorystów, są w Syrii. I są zajęci mordowaniem wszystkich nie-sunnitów. Zabijają alawitów, zabijają chrześcijan. Są w zasadzie ścinaczami głów.
Są to zatem dwie armie zastępcze Stanów Zjednoczonych [Izrael i Wahhabici].
Dlaczego więc to wszystko jest teraz tak pilne? Po pierwsze, wahhabici ściśle współpracują z Izraelem od dziesięciu lat. Izrael jest jedyną grupą niesunnicką, której nie zaatakowali. Współpracują ze sobą od lat.
Cóż, tym, co zmusiło wojsko w Izraelu do działania, był atak Izraela na Strefę Gazy i opór ze strony Libanu, wojna domowa, która rozprzestrzeniła się na cały Bliski Wschód, a także ogólnoświatowa krytyka ludobójstwa w Strefie Gazy, której świadkami byli przedstawiciele Organizacji Narodów Zjednoczonych i Międzynarodowego Trybunału Karnego.
Wszystko to postawiło USA i Izrael przed koniecznością zadania sobie pytania: „Czy pozwolimy na przejęcie władzy?”
Izrael próbuje teraz przejąć władzę w Libanie. Podejrzewam, że Izraelczycy będą potrzebować wyjścia, jeśli Iranowi uda się zniszczyć gospodarcze fundamenty państwa izraelskiego.
To są ramy wojskowe dla tego wszystkiego, a oto są ramy finansowe.
Chciałbym jeszcze raz poruszyć kwestię kontroli petrodolarów, o której pan wspomniał.
Nie chodziło tylko o wycenę ropy w dolarach. Wszystkie kraje wyceniały eksport miedzi, właściwie wszystko, w dolarach, ponieważ to wciąż była główna waluta.
Kraje niemal bezproblemowo przeniosły swoje rezerwy walutowe ze złota i dolarów amerykańskich, które były równie wartościowe jak złoto, na dolary amerykańskie, nawet gdy dolar nie był już tak wartościowy jak złoto. Nadal handlowano dolarami amerykańskimi.
Pytanie więc brzmiało: Gdzie zainwestować te środki?
Zgodnie z dyrektywami Kissingera – a wszystko to zostało mi wyjaśnione przez Departament Skarbu i Departament Stanu w latach 1974 i 1975 – wojsko amerykańskie poinformowało Arabię Saudyjską i inne kraje OPEC: „Możecie żądać dowolnej ceny za ropę, ale nadwyżki musicie zainwestować w Stanach Zjednoczonych. Nie pozwolimy wam przejąć kontroli nad dużymi amerykańskimi firmami. Nie możecie kupić amerykańskich firm; tylko my możemy przejąć kontrolę nad zagranicznymi gospodarkami. Będziecie kupować obligacje. Możecie finansować amerykański przemysł i amerykańskie firmy. Możecie kupować akcje tych firm. Możecie zarabiać pieniądze, po prostu deponując swoje pieniądze w bankach”.
To były petrodolary. Petrodolary stanowiły oszczędności krajów OPEC, które były inwestowane w bankach.
Cóż, ponowne wykorzystanie nadwyżek OPEC nie jest dziś tak ważne, jak w latach 70. Wtedy petrodolary napływały do amerykańskich banków. I co się z nimi stało? Pożyczano je krajom Globalnego Południa, aby sfinansować deficyt handlowy i bilans płatniczy.
Doprowadziło to ostatecznie do załamania się dolara Ameryki Łacińskiej i innych długów zagranicznych. Później z kolei doprowadziło do azjatyckiego kryzysu finansowego w 1998 roku, który, jak sądzę, posłuży jako doskonały przykład dalszych wydarzeń w tym roku.
Jednak Arabia Saudyjska i inne kraje przez ostatnie 10–20 lat wykorzystywały przychody z eksportu do rozwijania swoich gospodarek w sposób wręcz szalony, budując ogromne luksusowe posiadłości na pustyni i wznosząc wielkie zakłady odsalania wody, aby dostarczać wodę na potrzeby całego kraju.
Ale nadal dysponują ogromnymi oszczędnościami w postaci obligacji, akcji i inwestycji finansowych w Stanach Zjednoczonych.
Ponieważ kraje OPEC są obecnie pozbawione dochodów z eksportu, ogłosiły: „Rzeczywiście obciążyliśmy naszą gospodarkę długiem. Pomimo naszego bogactwa, nasze projekty i inwestycje w nieruchomości są finansowane długiem, a teraz musimy zacząć sprzedawać nasze amerykańskie papiery wartościowe i złoto, aby utrzymać równowagę budżetową i bilans płatniczy”.
Wszystko to prowadzi obecnie do wyprzedaży dolara. W rezultacie cały efekt petrodolara – cały napływ funduszy OPEC do waluty, czyli cena ropy w dolarach – uległ odwróceniu. To wywiera obecnie znaczną presję na dolara.
To jest kolejne zagrożenie.
Iran oświadczył: „To punkt zwrotny. Teraz będziemy na zawsze kontrolować Cieśninę Ormuz w Zatoce Perskiej. Dlatego nazywa się Zatoka Perska, bo należy do nas. I będziemy kontrolować handel ropą”.
Oznacza to, że to nie Stany Zjednoczone wykorzystują już ropę naftową jako narzędzie nacisku na inne kraje, aby wymusić na nich podporządkowanie się amerykańskiej polityce zagranicznej, lecz Iran kontroluje teraz ten punkt nacisku i może nakładać sankcje na USA i ich sojuszników, sankcje na Izrael, sankcje na Europejczyków i innych sojuszników Stanów Zjednoczonych.
To odwróciło sytuację i uniemożliwiło Stanom Zjednoczonym wykorzystanie ropy naftowej jako środka kontroli.
Pytanie brzmi, czy Iranowi uda się osiągnąć to, na czym opiera się cała polityka zagraniczna Stanów Zjednoczonych: kontrolę nad międzynarodowymi dochodami z eksportu ropy naftowej.
I ustalenie, kto może kupić ropę, gaz ziemny i hel – te trzy rzeczy – a także kontrola nad Cieśniną Ormuz, kontrola nad importem żywności i innych dóbr do krajów OPEC, tak aby stanowiła ona wąskie gardło zarówno dla krajów OPEC, jak i zagranicznych konsumentów ropy.
BEN NORTON : Tak, Michaelu, chciałbym tutaj rozwinąć kwestię energii.
Międzynarodowa Agencja Energetyczna określiła obecny kryzys energetyczny mianem największego szoku podażowego w historii świata.
Jest on poważniejszy niż kryzys naftowy wywołany embargiem OPEC z 1973 r., który również był powiązany z agresywną wojną Izraela.
A potem, w 1979 r., w wyniku rewolucji irańskiej nastąpił kolejny kryzys naftowy.
Ale dziś jesteśmy świadkami największego kryzysu naftowego w historii.
Cena ropy naftowej gwałtownie wzrosła, co napędzi inflację na całym świecie, ponieważ ropa naftowa jest kluczowym surowcem do produkcji wielu innych produktów i jest potrzebna do transportu większości towarów, zwłaszcza żywności.
Co więcej, wiele nawozów i chemikaliów używanych w nawozach pochodzi z Zatoki Perskiej. Może to zatem wywołać kryzys żywnościowy, który szczególnie mocno dotknie kraje Globalnego Południa.
Kraje eksportujące ropę naftową mogłyby naturalnie skorzystać na wyższych przychodach – jednak znaczna część infrastruktury naftowej i gazowej w regionie Zatoki Perskiej została zniszczona przez wojnę. W związku z tym niektóre z tych państw Zatoki Perskiej mogą nie skorzystać ze wzrostu przychodów z eksportu.
Większość krajów Globalnego Południa importuje jednak ropę naftową, energię i inne surowce. A wraz ze wzrostem cen surowców będzie to miało znaczący wpływ na ich gospodarki.
Prawdopodobnie doprowadzi to do deficytów na rachunku bieżącym. Oznacza to, że w krajach Globalnego Południa wiele walut straci na wartości w stosunku do dolara, co prawdopodobnie doprowadzi do odpływu kapitału – tak zwanego „gorącego pieniądza”, ponieważ zagraniczni inwestorzy po prostu sprzedadzą wszystkie swoje aktywa na rynkach wschodzących.
Możemy zatem doświadczyć kryzysów walutowych, gospodarczych, energetycznych i żywnościowych.
Ta wojna wyborcza, ta agresywna wojna rozpoczęta przez Trumpa i Netanjahu, może wywołać potężny kryzys gospodarczy, który szczególnie mocno uderzy w globalne Południe.
Czy widzisz to tak samo?
MICHAEL HUDSON : Tak, i wszystko to było przewidywalne.
Jeśli chcesz zobaczyć paradygmat, model tego, co się wydarzy, spójrz najpierw na to, co stało się z niemieckim przemysłem po tym, jak Stany Zjednoczone i Europa nałożyły sankcje na zakup rosyjskiego gazu i ropy.
Niemiecki przemysł załamał się, a Europa i Niemcy pogrążają się w depresji. Stoją w obliczu głębokiej depresji.
To, co wydarzyło się w Niemczech, zniszczyło gospodarkę kraju i doprowadziło do zamknięcia przemysłu chemicznego.
Ropa naftowa nie jest wykorzystywana wyłącznie do produkcji energii. Jak wspomniałeś wcześniej, ropa jest również wykorzystywana w przemyśle chemicznym. Jest składnikiem przemysłu szklarskiego i produkcji nawozów.
Nawozy są teraz szczególnie ważne, ponieważ powstają z gazu ziemnego. A zanim Iran zbombardował Katar, Katar był wiodącym eksporterem skroplonego gazu ziemnego.
Ten gaz ziemny był wykorzystywany w innych krajach, zwłaszcza w sojusznikach Ameryki – Japonii, Korei i na Filipinach – do produkcji nawozów. Wszystkie te kraje przeżywają kryzys.
A hel, podobnie jak gaz ziemny – faktem jest, że na przykład hel nie jest dostępny dla Tajwanu i jego przemysłu półprzewodnikowego ani energetycznego. Tajwan nie ma również dostępu do ropy naftowej.
Jak Tajwan ma produkować półprzewodniki, które mają być kluczem do amerykańskiej kontroli nad technologią informatyczną, do wszystkich chipów komputerowych i monopoli, które Ameryka miała nadzieję osiągnąć? To zatem dalekosiężne pytanie.
Co więcej, na półkuli północnej zbliża się sezon sadzenia, a w tym okresie potrzebne jest nawożenie.
Ceny nawozów, w dużej mierze wytwarzanych z gazu ziemnego, już rosną w Stanach Zjednoczonych. To wywiera presję na rolnictwo. Amerykańscy rolnicy – podobnie jak z pewnością rolnicy w całej Europie i na Globalnym Południu – narzekają: „Nie możemy zarobić na sprzedaży naszych plonów po dzisiejszych cenach, skoro musimy płacić tak wysokie cła na nawozy i sprzęt rolniczy, które Trump nałożył na nas, że tracimy pieniądze na uprawę”.
Co więc zrobią?
Doprowadzi to do kryzysu w rolnictwie. A kraje, które ucierpią najbardziej, to oczywiście te, które najmniej mogą sobie pozwolić na wyższe ceny nawozów, benzyny i ropy naftowej. To kraje Globalnego Południa.
Ponieważ oprócz kosztów ropy naftowej i gazu oraz ich produktów ubocznych, muszą również spłacać zaległe długi zagraniczne w dolarach. Coś musi się zmienić.
Będą zaległości w płatnościach. Inne kraje będą się zastanawiać: „Co powinniśmy zrobić? Czy chcemy pójść w ślady Europy i powiedzieć: »Mamy kryzys budżetowy, ceny ropy rosną. Musimy dotować właścicieli domów, żeby mogli ogrzewać swoje domy gazem lub olejem. Nasi pracownicy już żyją na granicy ubóstwa i zadłużają się coraz bardziej. Przegramy wybory w Europie, tak jak w Ameryce, jeśli konsumenci będą musieli wydawać o wiele więcej pieniędzy na ropę, gaz, ogrzewanie i prąd w przypadku zaległości w płatnościach. Będziemy więc musieli ograniczyć wszystkie inne wydatki socjalne i jednocześnie zwiększyć wydatki na wojsko«”.
Doprowadzi to zatem do kryzysu politycznego, do konfliktu między zwolennikami i przeciwnikami wojny, między zwolennikami i przeciwnikami USA, od Europy po kraje globalnego Południa i kraje azjatyckie będące sojusznikami Ameryki.
W jaki sposób Korea i Japonia mogą zebrać 350 miliardów dolarów, które koreański parlament rzekomo właśnie zatwierdził, uzasadniając to następująco: „Zapłacimy Donaldowi Trumpowi 350 miliardów dolarów, które będzie mógł wykorzystać według własnego uznania, abyśmy nie stracili rynku eksportowego USA dla naszych produktów”?
Japonia zobowiązała się do wydania 650 miliardów dolarów. Jak mają to zrobić, skoro nie mają gazu i ropy naftowej potrzebnych do eksportu do Stanów Zjednoczonych?
Ktoś tam pewnie pomyślał: „Jeśli nie będziemy mieli ropy i gazu, nie będziemy eksportować do Stanów Zjednoczonych. Nie musimy więc dawać Stanom Zjednoczonym 350 miliardów dolarów z Korei i 650 miliardów dolarów z Japonii”.
Wszystkie te umowy zawarte przez Trumpa zostaną wtedy anulowane.
BEN NORTON : Cóż, Michaelu, myślę, że to idealne zakończenie. Bardzo dziękuję, że tu jesteś.
Niestety, wygląda na to, że ta wojna będzie trwała, ale jestem pewien, że wkrótce zaproszę Cię ponownie, aby omówić globalny wpływ tego konfliktu bardziej szczegółowo. Dziękuję.
MICHAEL HUDSON : Nie mogę się doczekać. Dziękuję za zaproszenie.
Nie świadomie, lecz podstępnie, bezwładnie zmierza świat ku wielkiej wojnie – to główne ostrzeżenie płk. Macgregora. W swojej analizie maluje on ponury obraz sytuacji geopolitycznej, w której liczne konflikty są ze sobą powiązane, a elity polityczne podejmują ryzyko, którego konsekwencje z trudem byłyby do udźwignięcia.
Macgregor dostrzega analogie do okresu sprzed 1914 roku, do systemu międzynarodowego, w którym żadne mocarstwo nie chce wojny światowej – ale wszystkie są gotowe podjąć kroki, które mogłyby do niej doprowadzić. Kluczową różnicą jest jednak istnienie broni jądrowej. Choć uniemożliwia ona bezpośredni wybuch wielkiej wojny, przenosi konflikty do sfery ‚poniżej progu nuklearnego’, gdzie mimo wszystko możliwe są ogromne zniszczenia.
Sednem jego analizy jest wojna na Ukrainie, którą opisuje jako sztucznie wywołany konflikt. Wojna ta nie wybuchłaby bez interwencji Zachodu i antyrosyjskiej postawy politycznej Kijowa. Jednocześnie rozmówca oskarża Zachód o błędną ocenę rzeczywistości militarnej: Rosja nie upadła ani gospodarczo, ani militarnie, lecz masowo rozbudowała swój potencjał przemysłowy i militarny. Sankcje nie przyniosły oczekiwanego efektu, a społeczeństwa zachodnie coraz bardziej tracą stabilność wewnętrzną.
Magregor krytykuje przede wszystkim decydentów politycznych w Europie i USA. Jego zdaniem żyją oni w ‚fantastycznym świecie równoległym’, charakteryzującym się arogancją, błędnymi kalkulacjami i myśleniem życzeniowym. Założenie, że Rosja nie ulegnie eskalacji, jest niebezpieczne i może doprowadzić do bezpośredniej konfrontacji militarnej.
Kolejnym kluczowym punktem jego analizy jest rosnący rozdźwięk między społeczeństwem a przywódcami politycznymi. Decyzje dotyczące wojny i pokoju nie są już podejmowane w interesie większości, lecz przez niewielkie elity władzy, na które wpływają różne siły, dysponujące ogromnym bogactwem i kierujące się własnymi interesami ekonomicznymi. W rezultacie demokracja ulega erozji, a strategie geopolityczne są coraz częściej napędzane przez kalkulacje finansowe i siłowo-polityczne.
Po ataku dronów na zbiorniki paliwa na lotnisku w Kuwejcie
Jego ocena jest szczególnie kontrowersyjna w odniesieniu do Bliskiego Wschodu. Jego zdaniem wojna między Izraelem a Iranem może wywołać globalną eskalację. Taki konflikt nie miałby charakteru regionalnego, lecz nieuchronnie angażowałby Rosję i Chiny. Oba kraje mają ugruntowane interesy strategiczne i obecność militarną w regionie i nie stałyby bezczynnie, gdyby Iran został militarnie zniszczony.
Macgregor ostrzega, że wielu w Waszyngtonie i Europie całkowicie błędnie ocenia sytuację. Pogląd, że wojna o ograniczonym zasięgu może być prowadzona lub kontrolowana, jest niebezpiecznym złudzeniem. Gdy taki konflikt się rozpocznie, może szybko eskalować i wymknąć się spod kontroli.
Wskazuje również na globalną zmianę układu sił. Podczas gdy Zachód postrzega siebie jako siłę dominującą, znaczna część świata – zwłaszcza państwa globalnego Południa – jest politycznie i gospodarczo bliższa Rosji, Chinom i Iranowi. W przypadku większego konfliktu Zachód byłby zatem znacznie mniej zdolny do działania niż się często zakłada.
Szczególnie interesująca część jego analizy dotyczy ekonomicznych konsekwencji takiego scenariusza. Nawet bez użycia broni jądrowej globalny konflikt może poważnie wpłynąć na gospodarki zachodnie: łańcuchy dostaw uległyby załamaniu, ceny energii gwałtownie wzrosłyby, a poziom życia gwałtownie spadłby. Wojna mogłaby zatem być niszczycielska nie tylko pod względem militarnym, ale także gospodarczym.
Płk Magregor zwraca również uwagę, że poważne wojny w historii często nie wynikały z jasnych decyzji, lecz eskalowały poprzez wydarzenia, błędne kalkulacje lub celowo zaaranżowane incydenty. Przykłady takie jak Pearl Harbor i Zatoka Tonkińska, jego zdaniem, pokazują, jak konflikty były wykorzystywane politycznie lub wywoływane przez konkretne wydarzenia.
Jego ostrzeżenie jest jednoznaczne: niebezpieczeństwo takiego punktu eskalacji istnieje również dzisiaj – na przykład w wyniku incydentu na Morzu Czerwonym, Morzu Śródziemnym lub Oceanie Indyjskim. Pojedyncze wydarzenie może wystarczyć, aby wywołać reakcję łańcuchową, która zakończy się wielką wojną.
Ostatecznie jego główne przesłanie pozostaje niezmienne: świat znajduje się już w fazie licznych konfliktów, które w każdej chwili mogą przerodzić się w większą wojnę. Nie dlatego, że ktokolwiek świadomie tego pragnie, ale dlatego, że decyzje polityczne, błędne kalkulacje i interesy strategiczne nieustannie napędzają eskalację.
Albo, jak trafnie ujął to Macgregor: Najniebezpieczniejsza wojna to ta, w którą wpadasz, nie mając prawdziwej chęci do walki.
Witam wszystkich. Z przyjemnością witamy ponownie Michaela Hudsona i profesora Steve’a Keena w Instytucie Davida Graebera. Steve Keen jest ekonomistą i pisarzem, jednym z nielicznych, którzy ostrzegali przed kryzysem z 2008 roku. Jest znany z krytyki głównego nurtu teorii neoklasycznej oraz modeli deflacji długu i niestabilności finansowej. Michael Hudson jest amerykańskim ekonomistą i historykiem długu z Uniwersytetu Missouri w Kansas City. Jego prace na temat finansów, rent i deindustrializacji wywarły głęboki wpływ na poglądy Davida Graebera na temat imperium, daniny i polityki długu.
Dzisiaj chcemy przeanalizować pogłębiający się kryzys i możliwe scenariusze jego przebiegu, zwłaszcza w kontekście trwającej wojny, która, osobiście, coraz bardziej przypomina mi radziecką inwazję na Afganistan. Moje pytanie do Michaela i Steve’a brzmi: Inflacja, hiperinflacja czy deflacja? Jaki scenariusz ich zdaniem się spełni? Zacznijmy od Michaela Hudsona.
MICHAEL HUDSON Obserwując dziś rynki akcji i obligacji, świat przyjmuje założenie, że wojna w Iranie nie potrwa dłużej niż około miesiąc.
To wojna światowa, ponieważ cały świat jest zależny od ropy naftowej i skroplonego gazu ziemnego – do nawozów, energii, elektryczności, ogrzewania, gotowania, produkcji szkła i helu.
Hel i gaz ziemny były dostarczane do większości krajów świata przez Katar, jako część arabskiej organizacji OPEC. Jednak jego wielomiliardowe zakłady produkcji skroplonego gazu ziemnego (LNG) – których budowa zajęła cztery lata – zostały właśnie zbombardowane przez Iran, ponieważ Katar gości amerykańskie bazy wojskowe wykorzystywane do ataków na Iran.
Iran oświadczył: Jeśli spróbujecie zniszczyć nasz przemysł naftowy, doprowadzimy do całkowitego załamania całego światowego przemysłu naftowego, gazowego, helowego i energetycznego, co doprowadzi do Wielkiego Kryzysu w wyniku podwojenia cen ropy. To doprowadzi do kryzysu płatniczego dla sojuszników Ameryki, nie tylko w Europie, ale także w Korei, Japonii i na Filipinach, które już podejmują środki nadzwyczajne.
Trump najwyraźniej celowo dąży do wywołania globalnego kryzysu gospodarczego, który potrwa co najmniej cztery lata – tak jak miało to miejsce podczas I i II wojny światowej. Wierzy, że to da Ameryce przewagę: Ameryka jest samowystarczalna pod względem gazu i ropy. Inne kraje będą musiały od nas kupować. A kiedy to zrobią, zażądamy od nich nałożenia sankcji na Rosję, Iran i każdego, kogo uznaliśmy za wroga.
Tymczasem rentowność 10-letnich obligacji skarbowych USA wzrosła powyżej 4,5%, a 30-letnich – powyżej 5%. Wall Street zdało sobie sprawę, że podwojenie cen eksportu ropy naftowej prowadzi do inflacji.
Ale to wszystko to bzdura ekonomiczna.
Oczywiście ceny ropy rosną – tak bardzo, że Azja i kraje Globalnego Południa będą wyglądać jak Niemcy po tym, jak USA zablokowały im dostęp do rosyjskiego gazu. Niemiecki przemysł szklarski upadł. Przemysł nawozowy upadł. Przemysł motoryzacyjny się wycofuje – Mercedes i inne firmy przenoszą się do Chin.
Cła Trumpa na stal i aluminium podnoszą ceny kombajnów rolniczych i traktorów. Rolnicy w USA borykają się z tym samym problemem, co rolnicy na całym świecie: wyższymi kosztami nawozów, wyższymi kosztami sprzętu żniwnego i wyższymi kosztami paliwa.
Czego Wall Street nie bierze pod uwagę: Tak, ceny energii i produktów powiązanych rosną. Ale to doprowadzi do zamknięcia przemysłu i ogromnej depresji. Zwolnienia. Rządy będą musiały przekierować dochody, aby pomóc rodzinom w opłaceniu prądu i gazu – co oznacza cięcia w wydatkach socjalnych. Bezrobocie.
Ludzie stają się coraz biedniejsi. To nie inflacja. To deflacja.
Ceny ropy naftowej, stali, aluminium, nawozów, gazu i helu wzrosną, podczas gdy ceny innych surowców generalnie spadną. Stoimy w obliczu największego kryzysu od czasów Wielkiego Kryzysu.
Taki jest zamierzony cel amerykańskiej polityki zagranicznej. Zaplanowali ją w najdrobniejszych szczegółach. Wierzą, że niezależnie od tego, jak bardzo zaszkodzi to amerykańskiej gospodarce, zaszkodzi klasie robotniczej, obniżając płace, tworząc bezrobocie i doprowadzając ludzi do rozpaczy. To dar niebios dla walki klas.
Kiedy firmy muszą ograniczyć produkcję, jak mają spłacać swoje długi? Pracownicy – eufemistycznie nazywani „konsumentami” – płacą już ponad 30% odsetek od opłat za karty kredytowe i kar. Liczba niespłaconych kredytów studenckich rośnie. Zadłużenie z tytułu opieki medycznej jest najszybciej rosnącą przyczyną bankructw w Stanach Zjednoczonych. Stopy procentowe kredytów hipotecznych gwałtownie wzrosły.
To nowa forma walki klasowej. Nie chodzi o pracodawców przeciwko pracownikom, ponieważ przemysł i klasa robotnicza cierpią razem w walce o przetrwanie. Chodzi o klasę finansową przeciwko reszcie gospodarki.
Finanse, ubezpieczenia i nieruchomości, czyli sektor FIRE, to obszar, w którym odnotowano prawie cały wzrost PKB USA, podczas gdy realna gospodarka uległa skurczeniu.
To w zasadzie powtórzenie debat z połowy XVIII wieku: jak Wielka Brytania powinna poradzić sobie z faktem, że wierzyciele wydawali pieniądze na import dóbr luksusowych zamiast na produkcję krajową? To Londyn się wzbogacił, a nie reszta Anglii.
NIKA Michael, chciałbym dodać Steve’a. Co sądzisz o analizie Michaela?
STEVE KEEN Jeśli jest ktoś, z kim się zgadzam, to Michael. Kiedy pierwszy raz mnie o to zapytałeś, powiedziałem: najpierw inflacja, potem deflacja. Michael przedstawił kontekst historyczny. Chciałbym dodać kilka elementów statystycznych.
Absolutnym fundamentem gospodarki jest energia. Pokazuję tu zużycie energii w petadżuli na lewej osi i globalny produkt brutto na prawej. Obie linie pokrywają się niemal idealnie. I co najważniejsze: jest to relacja jeden do jednego. Spadek zużycia energii o 5% oznacza spadek globalnego produktu brutto o 5%.
Co się dzieje teraz: Około 20% światowych zasobów skroplonego gazu ziemnego zostało odciętych. W połączeniu z utratą ropy naftowej z Cieśniny Ormuz i innymi zakłóceniami w dostawach, możemy mówić o spadku globalnego zapotrzebowania na energię o około 10% – co oznacza 10% spadek PKB.
Moja krótka formuła: Praca bez energii jest trupem; kapitał bez energii jest martwą rzeźbą.
Ten krach spowoduje wzrost cen ropy naftowej – zgadza się z tym konwencjonalne myślenie. Ale żyjemy też w gospodarce zfinansjalizowanej. I właśnie w tym różnimy się z Michaelem od ekonomistów głównego nurtu, ponieważ całkowicie ignorują oni dług prywatny. Mają obsesję na punkcie długu publicznego. Nawet nie biorą pod uwagę długu prywatnego.
W Ameryce zadłużenie prywatne wynosi obecnie około 140% PKB – wciąż jest ogromne. To właśnie o tym obciążeniu mówił Michael dla gospodarstw domowych i firm. Jeśli okaże się, że nie mogą już osiągać tak dużych zysków z powodu wyższych cen ropy, jeśli wzrośnie bezrobocie, nie będą już w stanie obsługiwać tego długu. A to, co prawdopodobnie zobaczymy, będzie tym samym, co w latach 2007–2008, tylko na sterydach: całkowitym załamaniem popytu napędzanego kredytem.
Pracownicy nie mogą przerzucić rosnących cen ropy na wyższe płace. Kapitaliści przemysłowi też niekoniecznie mogą to zrobić. Co się więc dzieje? Ludzie obniżają ceny, licząc na utrzymanie klientów. Ale ich sąsiad robi to samo. Wszyscy starają się zmniejszyć zadłużenie – a to niszczy pieniądz, spowalnia gospodarkę i powoduje deflację.
Irving Fisher pięknie to sformułował w latach 30. XX wieku – to, co nazywam paradoksem Fishera: Im więcej dłużnicy płacą, tym więcej są winni. Rzeczywisty ciężar rośnie, gdy poziom cen spada. To właśnie prowadzi do Wielkiego Kryzysu.
A oto przerażająca część: jeśli zapasy nawozów spadną o 20%, globalna produkcja żywności prawdopodobnie spadnie o ponad 20%. Oznacza to, że wystarczy żywności dla około 6 miliardów ludzi – a jest ich 8 miliardów. W tym roku możemy stanąć w obliczu globalnego głodu.
Tak jak anarchista, który oddał strzał, zabijając arcyksięcia, nie miał pojęcia, co uwolni, myślę, że Trump jest taki sam. Nie zdaje sobie sprawy z konsekwencji. Zachowuje się jak boss mafii, wyciskając pieniądze z wahań rynku. Ale reszta z nas będzie musiała żyć z niezamierzonymi konsekwencjami.
A jeśli jakikolwiek rząd światowy to obserwuje – w co wątpię – to niech usuną Trumpa. Skończą z tym. Ameryka musi przyznać się do porażki i wycofać się, abyśmy mieli szansę odbudować światową infrastrukturę fizyczną, zanim nadejdzie globalny głód.
MICHAEL HUDSON: Chciałbym odnieść się do pytania Niki o hiperinflację, ponieważ deflacja i hiperinflacja mogą występować razem. Kiedy kraje nie są w stanie spłacić swoich długów zagranicznych – a Globalne Południe ma ogromne długi zagraniczne w dolarach – co robią? MFW mówi: oszczędności. Ubożeją klasę robotniczą, aż będą w stanie spłacić długi. To jest dzisiejsza gospodarka śmieciowa, a jej korzenie sięgają bulionizmu Davida Ricardo.
Każda hiperinflacja w historii była spowodowana koniecznością spłaty długów zagranicznych.
Hiperinflacja w Niemczech w latach dwudziestych XX wieku nie była spowodowana wydatkami rządowymi na zatrudnienie czy programy socjalne – to mit. Była spowodowana drukowaniem marek niemieckich i zalewaniem rynku walutowego w celu wypłaty reparacji wojennych. Chile i Francja doświadczyły tego samego schematu hiperinflacji.
A tej rzeczywistości nie naucza się na studiach ekonomicznych. Dlatego absolwenci rozpoczynający pracę w bankach centralnych na całym świecie nie rozumieją różnicy między hiperinflacją, normalną inflacją cenową a deflacją. Steve i ja jesteśmy w zasadzie persona non grata w kręgach towarzyskich, ponieważ to, co wyjaśniamy, grozi przejęciem władzy, które właśnie się dokonuje – podobnie jak kryzys bilansu płatniczego w Azji w latach 1997–1998.
NIKA: To ciekawe, Michael – właśnie zdałem sobie sprawę, że Rosja też miała dużo długu, bo Jelcyn zgodził się przejąć dług zagraniczny całego Związku Radzieckiego. A ropa kosztowała wtedy może 10 dolarów za baryłkę. Nigdy bym nie pomyślał, że hiperinflacja i deflacja mogą wystąpić jednocześnie. Ale być może właśnie to wydarzyło się w Rosji w latach 90.
STEVE KEEN Tak – Rosja nie miała dużego długu wewnętrznego, ale miała ogromne zadłużenie zagraniczne. Istnieją argumenty – których jeszcze dokładnie nie zbadałem – że hiperinflacja w Republice Weimarskiej była częściowo celowa: spłaciła długi, które amerykańscy spekulanci kupili w niemieckich obligacjach. Miało to więc straszną cenę, ale korzystny efekt uboczny: niemiecki dług zagraniczny został wyeliminowany.
I jest jedna rzecz, którą Michael i ja musimy ciągle sprostowywać: ludzie mówią, że to inflacja weimarska była przyczyną Hitlera. Nie. Hitler siedział w więzieniu podczas inflacji weimarskiej. Doszedł do władzy dziesięć lat później. Do władzy doprowadziła go deflacja – narastający kryzys w latach 1932–1933, kiedy ceny spadały o 10% rocznie. To właśnie powoduje rozpad społeczeństwa.
Czeka nas katastrofalny rok. Nawet pomijając dynamikę zadłużenia, utrata zaledwie 10% globalnej energii oznacza 10% spadek PKB. Ludzie będą głodować, bo nie jesz warzyw – jesz ropę naftową. Proces Habera-Boscha, wynaleziony podczas I wojny światowej, wykorzystuje ropę naftową do produkcji nawozów azotowych. Bez niego nośność planety wynosi około 1–2 miliardów ludzi. Obecnie mamy ich 8 miliardów. Jeśli stracimy 20% globalnej produkcji nawozów, stracimy żywność dla 20% światowej populacji. Nigdy nie doświadczyliśmy globalnego głodu. Mieliśmy lokalne klęski głodu. To byłoby zupełnie coś innego.
MICHAEL HUDSON Aby doprecyzować chronologię, o której wspomniał Steve: System finansowy załamał się w 1929 roku. Świat wszedł w kryzys w 1931 roku. W 1931 roku świat ostatecznie ogłosił moratorium na długi aliantów europejskich wobec Stanów Zjednoczonych oraz na reparacje niemieckie. Moratorium to – uznanie, że długów nie da się spłacić – nastąpiło przed dojściem Hitlera do władzy. Późniejsza deflacja stworzyła polityczne warunki do jego dojścia do władzy.
STEVE KEEN I to jest związane z fundamentalnym niezrozumieniem ekonomii neoklasycznej. Modelują gospodarkę jako pojedyncze dobro wytwarzane przez połączenie pracy i kapitału – bez zasobów naturalnych, bez wkładu energii. Nie zdają sobie nawet sprawy, że nie da się niczego wyprodukować bez energii. Nie wiedzą, że helu nie da się przechowywać – ulatnia się z każdego pojemnika w ciągu miesiąca lub dwóch. Gdy tylko te dostawy zostaną odcięte, te gałęzie przemysłu upadają.
Czterdzieści czy pięćdziesiąt lat temu nawet ekonomiści, których krytykowaliśmy za obsesję na punkcie równowagi, nadal posługiwali się macierzami przepływów międzygałęziowych. Rozumieli: aby to osiągnąć, potrzebne są te dane wejściowe. Idioci, którzy od tamtej pory przejęli władzę – ze swoimi modelami DSGE (Dynamicznej Stochastycznej Równowagi Ogólnej) – mają jeden dobry model rzeczywistości, który ignoruje zasoby naturalne. Nie zdają sobie sprawy, że wojna o Cieśninę Ormuz odcięłaby jedną trzecią światowych dostaw nawozów. Nauczą się tego na własnej skórze.
Dlatego uważam, że to idiotyzm, a nie spisek.
Ludzie podejmujący te decyzje nie rozumieją, że do wytwarzania dóbr i usług niezbędne są fizyczne zasoby świata przyrody.
MICHAEL HUDSON Każda teoria ekonomiczna ma implikacje polityczne. Teoria równowagi służy tym, którzy chcą, aby państwo nie odgrywało żadnej roli: sektor finansowy powinien regulować rynki, a płace powinny spaść do poziomu równowagi, którego żąda 1% najbogatszych. Powód, dla którego Steve i ja popieramy umorzenie długu, nie jest abstrakcyjny – chodzi o to, że umorzenie długu anuluje oszczędności klasy wierzycieli. Kończy to ucisk gospodarki przez klasę finansową.
Chiny zrobiły to, czego nie udało się Zachodowi. Traktują pieniądz i kredyt jako usługę publiczną. Prawie 80% kredytów w USA i Wielkiej Brytanii jest przeznaczane na zakup nieruchomości – to winduje ceny aktywów, zwiększa zadłużenie i, co najważniejsze, wzbogaca klasę finansową. Chiński bank centralny generuje pieniądz, aby finansować infrastrukturę, inwestycje przemysłowe i zaawansowane technologie. Nie ma tam klasy finansowej. Klasa ta uciekła na Tajwan lub na Zachód po rewolucji Mao.
Historyczny precedens sięga trzech tysięcy lat wstecz. Od Sumeru i Babilonii po starożytny Bliski Wschód – od epoki brązu do pierwszego tysiąclecia p.n.e. – długi były umarzane, jeśli nie można ich było spłacić. Prawa Hammurabiego stanowiły, że długi rolne były umarzane w przypadku powodzi, suszy lub nieurodzaju. Alternatywą byłoby narastanie długów w rękach klasy wierzycieli, która stałaby się oligarchią, przejmowałaby ziemie i pogrążała ludność w niewoli długów. Właśnie tak stało się w Rzymie. I ta sama dynamika powtarza się teraz na całym świecie.
O tym właśnie jest moja książka „Upadek starożytności” . Chinom udało się uniemożliwić przejęcie władzy przez jedną klasę finansową.
STEVE KEEN Jednym z powodów jest to, że Chiny uczyły się od Marksa, a nie od neoklasycznych bzdur. W tomie III „ Kapitału” , w rozdziale 33, Marks opisał klasę finansową jako „wędrujących jeźdźców kredytu”, którzy płacą wysokie odsetki z kieszeni innych ludzi i żyją dostatnio z oczekiwanych zysków. Opisał system kredytowy jako dający tej klasie pasożytów „cudowną władzę nie tylko okresowego rujnowania kapitalistów przemysłowych, ale także ingerowania w faktyczną produkcję w najbardziej niebezpieczny sposób” i że „ta grupa nic nie rozumie o produkcji i nie ma z nią nic wspólnego”.
Ta świadomość przeniknęła do samego rdzenia Komunistycznej Partii Chin. Ponieważ teoria neoklasyczna całkowicie ignoruje finanse, Zachód pozwolił systemowi finansowemu przejąć kontrolę nad gospodarką. Dlatego gospodarki zachodnie znajdują się w takim stanie, w jakim są.
MICHAEL HUDSON A Marksa wyprzedził Ricardo, który wykazał, że przemysłowcy nie będą mieli żadnych zysków, jeśli właściciele ziemscy będą pobierać całą rentę – ponieważ będą musieli płacić pracownikom tylko tyle, ile potrzeba na zakup żywności, której cena jest zawyżona o rentę. Marks rozszerzył tę koncepcję renty gruntowej na rentę monopolistyczną, a następnie na rentę finansową. To był analityczny i fiskalny projekt ekonomii klasycznej: identyfikacja i eliminacja dochodów niewypracowanych. Adama Smitha i Johna Stuarta Milla nazwano socjalistami, ponieważ chcieli zapobiec powstaniu oligarchii finansowej.
Następnie, pod koniec XIX wieku, nadeszła kontrrewolucja. Ekonomia neoklasyczna całkowicie odrzuciła koncepcję renty ekonomicznej – ponieważ renta, w klasycznym ujęciu, to dochód pozbawiony roli produkcyjnej. Neoliberalizm został zbudowany na tym zaprzeczeniu, że dochód rentiera jest nieproduktywny. I tak dziś mamy ekonomistów, którzy nawet nie uwzględniają długu w swoich modelach – bo, jak mawiają, „dług jednej osoby jest majątkiem drugiej osoby”.
Nie mówią, że długi 90% stanowią aktywa 10%.
A te 10% kredytu rośnie wykładniczo, niezależnie od tego, czy gospodarka jest w stanie cokolwiek wyprodukować lub spłacić. To jest martwy punkt akademickiej ekonomii.
Mimo to Chiny nadal wysyłają studentów do Stanów Zjednoczonych na studia ekonomiczne. Michael wykładał na Uniwersytecie Pekińskim przez dwa lata. Jego studenci mówili mu, że rząd i firmy wolą zatrudniać ekonomistów wykształconych w USA niż tych z Chin. To sprzeczność, której Chiny wciąż nie rozwiązały w pełni.
NIKA: Ale czym Chiny się różnią? Zgromadziły wszystko – ropę, zboże. Mają pojazdy elektryczne. Są w zupełnie innej sytuacji. Michael, jak myślisz, jak Chiny skorzystają na tym kryzysie? Czy mogłyby po prostu przejąć władzę?
STEVE KEEN Chiny najwyraźniej dysponują półtorarocznymi zapasami zboża. Nawet jeśli nastąpi globalny głód – a wierzę, że tak się stanie – Chiny będą w stanie wyżywić swoją ludność. Zainwestowały też więcej energii niż jakikolwiek inny kraj w odchodzenie od paliw kopalnych: energii słonecznej, jądrowej i wiatrowej.
Istnieje głęboki kulturowy powód tego przygotowania: każde chińskie dziecko uczy się o wojnach opiumowych. Wiedzą, że Wielka Brytania, nie mogąc produkować tego, czego potrzebowały Chiny, zmusiła Chiny do importu opium w celu zrównoważenia handlu – i że to upokorzenie zdefiniowało XIX wiek. Chińskie dzieci się o tym uczą. Amerykańskie dzieci nawet nie wiedzą, czym były wojny opiumowe. Dążenie Chin do samowystarczalności nie jest więc jedynie kwestią polityki – to wielopokoleniowa odpowiedź na kolonialną eksploatację. Dzięki przygotowaniu mogą uniknąć wielu nieszczęść, które czekają resztę świata.
NIKA, czy możesz wyjaśnić – słowami, które rzeczywiście rozumiem – jak deflacja i inflacja mogą występować jednocześnie? Myślę, że wiele osób uważa to za bardzo mylące. Zwłaszcza, że jedna część świata, Chiny, wydaje się radzić sobie znacznie lepiej niż wszyscy inni. Nagle świat przestaje być ze sobą powiązany. Mamy ten podział. I oto mamy to dziwne monstrum – deflację i inflację jednocześnie.
STEVE KEEN Podstawowa kwestia jest taka: ekonomia głównego nurtu nie rozumie zależności gospodarki od energii. Zniszczenie zasobów energii, nawozów i kluczowych czynników produkcji doprowadzi do załamania globalnej produkcji fizycznej – i tylko to. I nie rozumieją oni długu prywatnego. Mają obsesję na punkcie długu publicznego. Ignorując dług prywatny, nie dostrzegają deflacyjnej reakcji łańcuchowej – kiedy tak wiele osób i firm nie jest już w stanie obsługiwać swoich długów, pieniądz ulega zniszczeniu, gospodarka się kurczy, a ceny spadają.
Muszę kończyć – trzeci podcast tego dnia. Miło cię widzieć, Michael.
MICHAEL HUDSON Steve ujął to idealnie. Deflacja i inflacja jednocześnie. To, co jest zawyżane, to ceny energii. To, co jest zawyżane, to reszta gospodarki – która potrzebuje tej energii i nie może już sobie pozwolić na funkcjonowanie.
NIKA: Zapowiada się, że to będzie straszny rok. Bardzo dziękuję wam obojgu za obecność. Około 250 osób oglądało nas na żywo na Twitterze – to dobrze. Dzięki, Michael. Czy możemy kontynuować tę rozmowę?
MICHAEL HUDSON Tak, tak. Po prostu zabrakło nam czasu.
[—] …wahałam się, czy przekładać kolejny tekst o udostępnianiu przestrzeni powietrznej ukraińskim dronom, ale dziś w serwisie informacyjnym MP pojawił się następujący wpis (więc coś jest na rzeczy):
„Federacja Rosyjska. Moskwa ostrzega, że podejmie radykalne działania, jeśli Ukraina wykorzysta terytorium innych państw do przeprowadzania ataków na rosyjskie porty bałtyckie. W ostatnich dniach rosyjskie media rozpowszechniają informację, że Warszawa, Wilno, Ryga i Tallin udostępniały swoją przestrzeń powietrzną ukraińskim dronom, które miałyby atakować cele w Rosji. Polska, Litwa, Łotwa i Estonia zgodnie zaprzeczają takim informacjom. Poseł Konfederacji Korony Polskiej Włodzimierz Skalik na swoim profilu w serwisie X zasugerował, że ustanowienie strefy EP R130 wzdłuż wschodniej granicy Polski miało umożliwić Ukrainie przeprowadzenie ataków dronami na rosyjską infrastrukturę naftową w obwodzie leningradzkim oraz na porty Ust-Ługa i Primorsk. Informacji tej zaprzeczył Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych gen. broni Maciej Klisz.”
Estonia oficjalnie zezwala na ukraińskie ataki na Rosję nad swoim terytorium.
Wczoraj wieczorem rosyjski region Sankt Petersburga został ponownie zaatakowany przez ukraińskie drony, które nadleciały z przestrzeni powietrznej państw bałtyckich. Estońskie wojsko poinformowało, że drony zostały dostrzeżone, ale nie zestrzelone.
Anti-Spiegel 31 marca 2026
Od kilku dni donoszę, że Ukraina atakuje dronami cele w regionie Sankt Petersburga w Rosji, wykorzystując przestrzeń powietrzną państw członkowskich UE i NATO: Polski, Litwy, Łotwy i Estonii, za ich wyraźną zgodą. Chociaż nie wyraziły one publicznie tej zgody, fakt, że pozwalają na ataki na Rosję z wykorzystaniem swojej przestrzeni powietrznej bez choćby cienia protestu, potwierdza ich współudział.
Estońskie wojsko wydało następujące oświadczenie w sprawie wydarzeń z nocy 31 marca:
„W nocy 31 marca, w wyniku rosyjskiej agresji na Ukrainę, w niektórych rejonach Estonii wykryto zagrożenia powietrzne, podczas których potencjalnie niebezpieczne statki powietrzne mogły wlecieć w estońską przestrzeń powietrzną. Estońskie Siły Zbrojne wykryły potencjalnie niebezpieczną aktywność lotniczą zarówno w przestrzeni powietrznej Estonii, jak i poza nią, i wydały ostrzeżenie o zagrożeniu. Po ustąpieniu zagrożenia wydano oddzielne powiadomienie. Nie były to ćwiczenia. Sytuacja potencjalnego zagrożenia zakończyła się. Proszę wznowić normalną działalność. Wszelkie zmiany sytuacji będą zgłaszane.”
Jak już wskazywałem w moich artykułach z ostatnich dni, nie jest niczym nowym, że Polska i państwa bałtyckie zezwalają na ataki ukraińskich dronów na Rosję nad swoim terytorium. Podejrzenie to jest uzasadnione co najmniej od zeszłego lata i zostało de facto udowodnione od sierpnia ubiegłego roku.
Różnica polega na tym, że państwa bałtyckie otwarcie się do tego przyznają. Oficjalnie deklarują, że ukraińskie drony wykorzystują ich przestrzeń powietrzną do ataków na Rosję, ale w przeciwieństwie do Finlandii nie protestują przeciwko temu w Kijowie. Oświadczają również, że nie podejmują żadnych działań przeciwko wtargnięciu ukraińskich dronów z materiałami wybuchowymi, co, mówiąc wprost, oznacza, że zezwalają na te ataki i przynajmniej pośrednio je wspierają. To już stanowi de facto udział w wojnie.
I nie mówimy tu o małych dronach, które nie powodują znaczących zniszczeń. Mówimy o dronach bojowych An-196 o zasięgu ponad 2000 kilometrów i głowicy o masie co najmniej 75 kilogramów, tak potężnych, że poważnie uszkodziły dwie rafinerie i co najmniej jeden port handlowy w rejonie Sankt Petersburga. Ponadto drony atakują również rosyjską bazę morską w Kronsztadzie, choć nie wiadomo, czy doszło tam do jakichkolwiek zniszczeń.
Jak dotąd Rosja nie odpowiedziała militarnie na te ataki, mimo że byłaby do tego uprawniona na mocy prawa międzynarodowego. Pomimo ciągłych prowokacji ze strony państw NATO i UE, Rosja zachowuje umiar, a oficjalne rosyjskie media i główne rosyjskie media nie odniosły się do tej kwestii. Przynajmniej na razie.
Wydaje się, że sytuacja się zmienia. Ukraińskie ataki, otwarcie wspierane przez państwa europejskie, były tematem cotygodniowego przeglądu wiadomości w rosyjskiej telewizji w niedzielę, a coraz więcej rosyjskich mediów teraz o nich donosi.
A zachodnie media, które wcześniej całkowicie ignorowały ten problem, teraz otwarcie donoszą o ukraińskich dronach latających nad państwami bałtyckimi. Oczywiście nie wspominają, że stanowi to jawny udział w wojnie, ale sam fakt, że niemieckie media, takie jak „Der Spiegel”, donoszą o tym od kilku dni, wskazuje, że coś się zmieniło. Obie strony przestały milczeć.
To nowa sytuacja. I moim zdaniem bardzo niepokojąca, ponieważ wywiera presję na Rosję, a presja na rząd, by podjął działania, będzie rosła. Jedynym sposobem na przeciwdziałanie temu jest militarne działanie, ponieważ Europejczycy odrzucają jakiekolwiek negocjacje z Rosją, a miłe słowa są bezużyteczne.
Byłem dziś u fryzjera i rozmawiałem z przypadkowymi przechodniami – w salonie, kawiarni, taksówce czy na ulicy. Nie jest to reprezentatywne, ale niemal jednomyślna opinia była taka, że Rosja powinna przestać pozwalać Europejczykom traktować się „jak wycieraczkę” i w końcu zademonstrować swoją determinację zdecydowanym ciosem, pokazując, że nie będzie dłużej tolerować takich rzeczy.
Nigdy wcześniej nie spotkałem się z takim poziomem konsensusu w luźnych rozmowach.
Stanisław Michalkiewicz „Najwyższy Czas!” • 31 marca 2026 micha
Przy okazji kolejnej odsłony procesu Grzegorza Brauna, któremu kolaboranci obywatela Żurka Waldemara zarzucają mnóstwo rozmaitych myślozbrodni, potwierdziły się podejrzenia, iż nasilająca się w naszym bantustanie walka o praworządność, której rozpoczęcie nakazała nam w lutym 2017 roku Nasza Złota Pani, zatacza coraz szersze kręgi. Skoro tak, to nic dziwnego za zahacza już o rejony psychiatryczne, czego ilustracją było uzasadnienie wniosku prokuratora o wyłączenie jawności rozprawy. Pan prokurator uzasadnił swój wniosek tym, że rozprawa jest „relacjonowana”. Najwyraźniej wśród kolaborantów obywatela Żurka Waldemara toruje sobie drogę przeświadczenie, iż relacjonowanie rozpraw sądowych jest też rodzajem myślozbrodni, podobnie jak komentowanie wyroków – chyba, że zwierzchność, w postaci starych kiejkutów takie relacjonowanie nakaże funkcjonariuszom Propaganda Abteilung, jak nie z rządowej telewizji, to z telewizji nierządnej.
Ale środowisko kolaborantów obywatela Żurka Waldemara nie jest wyjątkiem, ani nawet ogniskiem psychiatrycznej furii. Wykazuje ona daleko idące podobieństwo z „Furią Epicką”, która z kolei podobna jest do „furii ekspedycyjnej”, której często ulegają osoby skazane na swoje towarzystwo. Wszystko wskazuje na to, iż słabość w postaci furii ma swoje źródło w środowiskach żydowskich i to nie tylko, dajmy na to, w gronie Chabad Lubawicz, której Główny Teolog bez wątpienia był pacjentem – ale również w bezcennym Izraelu. Oto prezydent tego państwa, co to leży tam, gdzie chce, pan Icchak Herzog, próbując przekonać Europejczyków, że bezcenny Izrael miał nie tylko rację, ale i święte prawo napaść na złowrogi Iran, z miedzianym czołem powiedział, że „reżim w Teheranie” jest „pierwotną przyczyną rozlewu krwi w tym rejonie”.
Powiadają, że przyzwyczajenie jest drugą naturą. Najwyraźniej prezydent bezcennego Izraela, pan Herzog, musiał się przyzwyczaić, że Żydowie zawsze są ofiarami, że po prostu tak ma. Oczywiście w tym szaleństwie jest metoda, bo z prezentowania się światu w charakterze ofiar, Żydowie ciągną nie tylko grubą forsę, ale również – korzyści innej natury. Na przykład kładą lachę na krytykę, którą pod ich adresem kierują głupie goje – bo jakże mieliby traktować opinie głupich gojów poważnie, skoro zgodnie z czczonymi przez nich publikacjami, są oni „istotami człekopodobnymi”? A do takiego wniosku właśnie doszli uczeni rabinowie, z którymi purpurates Kościoła katolickiego, vulgo – głupie goje – na przykład Jego Eminencja Grzegorz kardynał Ryś, zabawiają się w dialogi z judaszyzmem.
Wróćmy jednak do pana prezydenta Herzoga, który najwyraźniej musi wierzyć w to, co mówi Europejczykom – bo przypuszczenie, że przy pomocy tych deklaracji chce zrobić im wodę z mózgu, a sam absolutnie w nie nie wierzy, mogłoby być niegrzeczne i jako myślozbrodnia mogłoby zostać wykorzystane przez obywatela Żurka Waldemara do wytoczenia kolejnego pokazowego procesu. Tymczasem dotychczasowe procesy, jakie wytoczyła mi moja Prześladowczyni, toczyły się z wyłączeniem jawności, jako, że moja Prześladowczyni postanowiła na tę okoliczność się konspirować, co skwapliwie uznały „siostry”, które te procesy prowadziły. Z tego powodu nie mogę zdać relacji, co się tam działo, ani zademonstrować głupich pytań, jakie mi „siostry” zadawały.
Gdyby tedy doszła do tego jeszcze myślozbrodnia z łaski obywatela Żurka Waldemara, który – zwłaszcza gdy się nie ogoli – coraz bardziej przypomina osobnika z „Atlasu typów przestępczych” Cezarego Lombroso, to pewnie skończyłbym w więzieniu. Tedy powstrzymując się od wyrażenia jakiejkolwiek subiektywnej opinii, postaram się podważyć podany Europejczykom do wierzenia przekaż prezydenta bezcennego Izraela Ichaka Herzoga, jakoby to „reżim ajatollahów” w Teheranie, był „pierwotną przyczyną” rozlewu krwi w tym rejonie, to znaczy – w rejonie Bliskiego Wschodu.
Żeby nie sięgać zbyt daleko w mroki historii, w której jest mnóstwo przykładów, iż rozlew krwi w rejonie Bliskiego Wschodu był następstwem osiedlenia się tam Żydów po uciecze z Egiptu, przypatrzmy się sytuacji, jaka wytworzyła się po II wojnie światowej. Jak wiadomo, światowa opinia publiczna była pod wrażeniem masakry Żydów przez Rzeszę Niemiecką. Jednak współczucie nie jest najlepszym doradcą w polityce międzynarodowej i poparcie, jakie dla pomysłu pozwolenia Żydom na utworzenie własnego państwa zostało z tego powodu udzielone, było chyba błędem. Pierwszy rozlew krwi bowiem nastąpił zaraz po jednostronnym proklamowaniu niepodległości Izraela w roku 1948. Armia izraelska, niezależnie od działań bojowych, przerzucała na stronę arabską agentów, którzy rozpuszczali pogłoski, jakoby izraelscy żołnierze mordowali wszystkich, jak leci, zostawiając tylko ziemię i wodę. Ludność arabska nie chciała sprawdzać tych pogłosek na własnej skórze i tak narodził się problem „uchodźców palestyńskich”.
Drugi „rozlew krwi” na Bliskim Wschodzie miał miejsce w roku 1956 w ramach tzw. kryzysu sueskiego. Egipski prezydent Naser znacjonalizował Kanał Sueski, z czym nie chciała pogodzić się Wlk. Brytania i Francja. Wykombinowali sobie tedy, że Izrael, oczywiście nie za darmo, uderzy na wojsko egipskie w strefie Kanału Sueskiego, wskutek czego żegluga zostanie wstrzymana. Wtedy Wielka Brytania i Francja, w interesie pokoju światowego i swobody żeglugi, wezwała obydwie strony konfliktu do wycofania się ze strefy Kanału, Izrael, po zainkasowaniu honorarium, się wycofa, a wojsko egipskie – nie, jako że jest przecież u siebie. Wtedy w strefie Kanały wylądują angielscy i francuscy spadochroniarze i w ten sposób obydwa te państwa odzyskają kontrolę nad Kanałem Sueskim. I tak się stało – ale nie na długo – bo obydwa państwa obiecały amerykańskiemu prezydentu Eisenchoweru, że nie będą interweniować. Kiedy okazało się, że go oszukały, kazał im się wycofać ze strefy Kanału – co z podkulonymi ogonami uczyniły.
Kolejny rozlew krwi na Bliskim Wschodzie nastąpił w ramach „wojny sześciodniowej” w roku 1967, w której armia izraelska rozgromiła kraje arabskie i powiększyła obszar Izraela o terytoria okupowane. Kolejny rozlew krwi nastąpił w roku 1973, pod nazwą „wojny Jom Kipur”, rzeczywiście sprowokowanej przez arabskich sąsiadów Izraela. Ani w tych wojnach, ani w późniejszych wojnach mniejszego kalibru, „reżim ajatollahów” w Teheranie nie brał udziału po pierwsze – że przed 1978 rokiem, kiedy te wojny się odbywały, jeszcze nie istniał, a po drugie – nie brał udziału, a w każdym razie – udziału bezpośredniego – w wojenkach mniejszego kalibru, które z reguły inspirował Izrael, wykorzystując amerykańskich twardzieli do politycznego obezwładniania krajów leżących na obszarze „Wielkiego Izraela” („od wielkiej rzeki egipskiej do rzeki wielkiej – rzeki Eufrat”). Te kraje są już politycznie obezwładnione, więc Izrael, wodząc za nos amerykańskich twardzieli, zaszczepił im „Epicką furię”, by wyeliminować Iran, który idei „Wielkiego Izraela” bruździ.
Stały komentarz Stanisława Michalkiewicza ukazuje się w każdym numerze tygodnika „Najwyższy Czas!”.
W obliczu eskalacji konfliktu, który ogarnął cały świat, znany analityk geopolityczny i niezależny dziennikarz Pepe Escobar analizuje dramatyczne wydarzenia na Bliskim Wschodzie w niedawnym wywiadzie. Podczas gdy Iran bombarduje Izrael i państwa Zatoki Perskiej precyzyjnymi pociskami i redefiniuje Cieśninę Ormuz, zapowiedziana operacja militarna Trumpa grozi pogrążeniem się w chaosie, błędnych kalkulacjach i załamaniu gospodarczym. Escobar opisuje „teatr absurdu”, w którym irański opór wstrząsa fundamentami hegemonii USA, nie tylko militarnie, ale także geoekonomicznie.
[Film w oryginale md]
Nowa rzeczywistość w Cieśninie Ormuz: Irańska bramka poboru opłat „Petro-Juan”
Pepe Escobar szczegółowo wyjaśnia, jak sytuacja w Cieśninie Ormuz radykalnie zmieniła się od wczoraj. Do niedawna tankowce z Chin, Indii, Pakistanu, Iraku, Bangladeszu, a nawet krajów takich jak Sri Lanka i Tajlandia mogły korzystać z przeprawy – pod warunkiem spełnienia trzech jasnych warunków: musiały przekazać wszystkie dane brokerowi powiązanemu z Korpusem Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC), który je weryfikował. Jakiekolwiek powiązanie z interesami USA, Izraela lub wrogimi stronami natychmiast wstrzymywało przeprawę.
Po drugie, należało uiścić opłatę w wysokości dwóch milionów dolarów amerykańskich za każdy tankowiec – gotówką (najlepiej w juanach) lub kryptowalutą za pośrednictwem niezwykle szybkiego blockchaina Tron (rozliczenie w zaledwie trzy sekundy). Po zapłaceniu i otrzymaniu płatności następował trzeci krok: Statki musiały skorzystać z precyzyjnie określonego kanału żeglugowego o szerokości zaledwie ośmiu kilometrów, znajdującego się na północ od wyspy Keszm, między Keszm a małą wyspą Larak.
Zasady te, które Escobar określa mianem „prywatyzacji lub nacjonalizacji” Cieśniny Ormuz, zostały obecnie wpisane do prawa irańskiego przez parlament. Są one wzorowane na Kanale Sueskim: koniec z swobodnym przepływem. Marynarka Wojenna Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej kontroluje nie tylko wody terytorialne, ale także rozległy obszar – od południowego Keszm, przez zachodnią część Zatoki Perskiej do wyspy Qaruh, a dalej obejmując Zatokę Perską, Cieśninę Ormuz i Zatokę Omańską, aż do granicy irańsko-pakistańskiej.
Jednak na dzień dzisiejszy cały ruch został wstrzymany: żadne statki nie przepływają, ponieważ wszyscy spodziewają się rychłej operacji USA. Escobar podkreśla, że zasady pozostają w mocy i będą ściśle egzekwowane. Osoby, które nie są uznawane za „państwa wrogie”, mogą przepłynąć – ale tylko za opłatą i wyznaczoną trasą.
Ten środek to prawdziwy przełom. W ciągu zaledwie kilku dni Iran ustanowił alternatywny system płatności, który skutecznie funkcjonuje jako „petrojuan” – czego nie udało się osiągnąć przez lata szczytów BRICS. Rosja i Chiny, podobnie jak Globalne Południe, obserwują to z wielkim zainteresowaniem. IRGC czerpie bezpośrednie dochody z opłat, a system jest już w pełni operacyjny.
Możliwa inwazja USA i spekulacje na temat „lądowania w Normandii”
Escobar przedstawia scenariusze, które obecnie dręczą świat. Krążą pogłoski o „desantowaniu w stylu normandzkim” – prawdopodobnie na wyspie Larak, do której najpierw należałoby zabezpieczyć Keszm. Inne możliwe cele to region Sistan-Beludżystan w pobliżu portu Czabahar, wyspa Abu Musa (irańska, ale roszczona przez Zjednoczone Emiraty Arabskie) lub inne odcinki wybrzeża. Rząd USA wysyła tysiące marines i do 10 000 żołnierzy, ale nawet amerykańscy urzędnicy ostrzegają Trumpa w swoich negocjacjach: żadna z opcji lądowych nie wygląda obiecująco. Niemniej jednak Waszyngton nadal eskaluje – pomimo niedawnego oświadczenia Trumpa, że jest „znudzony wojną” i chce „iść dalej”. Escobar nazywa to „zdumiewającym”: po tym, jak Trump nazwał konflikt „wycieczką”, teraz jest nim znudzony.
Marynarka Wojenna Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej jest w stanie najwyższej gotowości. Escobar ostrzega: Cokolwiek wydarzy się w ten weekend lub w nadchodzących dniach, będzie katastrofalne w skutkach. Niezależnie od tego, czy będzie to mini-inwazja, czy potężny atak bombowy, konsekwencje są nieprzewidywalne.
Ofensywa rakietowa Iranu i niszczenie potęgi USA i Izraela
Pomimo twierdzeń USA, że jedna trzecia irańskiego systemu rakietowego została zniszczona (wbrew narracji Trumpa o „wszystkim zniszczeniu”), Iran codziennie ostrzeliwuje Tel Awiw, cele izraelskie i porty Zatoki Perskiej precyzyjnymi pociskami. Escobar mówi o „zdecentralizowanej strategii mozaikowej”, która jest codziennie udoskonalana. Irańska armia publikuje selfie z wystrzeliwania pocisków – to wyraźne zwycięstwo w tej narracyjnej bitwie. Izrael informuje o zniszczeniu ich prawie 100 czołgów przez sam Hezbollah, a armia jest na skraju upadku. Bazy USA w Azji Zachodniej są zniszczone w ponad 90% i nie zostaną odbudowane.
Iran nie wykorzystał jeszcze w pełni swojego potencjału: niewidzialne podziemne miasta rakietowe na południowym wschodzie i wschodzie kraju (w pobliżu granicy z Afganistanem) są nieznane Amerykanom. Cele pozostają jasne: maksymalne zniszczenie Izraela (być może nieodwracalne), całkowite wyparcie USA z Zatoki Perskiej i utworzenie nieodwracalnego mechanizmu odstraszającego.
Rola państw Zatoki Perskiej: ZEA jako podpalacz, Arabia Saudyjska jako obrońca
Pozycja Zjednoczonych Emiratów Arabskich (ZEA) jest szczególnie napięta. Escobar cytuje „przerażający felieton” ambasadora ZEA w USA w „Wall Street Journal”: Emiraty otwarcie przystępują do wojny po stronie USA. Powód: 1,4 biliona dolarów zainwestowanych w amerykańską gospodarkę (sztuczna inteligencja, półprzewodniki itp.). Ich model biznesowy – Dubaj jako centrum „błyskotek”, Dżabal Ali jako kluczowy port – leży w gruzach. Inne porty w Tartusie (Syria), Akabie (Jordania) i Hajfie są sparaliżowane. Iran opublikował już listę pięciu megacelów: elektrowni, zakładów odsalania wody i innych. Jeśli ZEA przystąpią do wojny, ich gospodarka – w tym centra sztucznej inteligencji i lotniska – będzie zagrożona całkowitym zniszczeniem.
Arabia Saudyjska działa ostrożniej, ale pozostaje zaangażowana. Rozumownia Escobara przywołują historyczne ambicje: Kuwejt należał kiedyś do prowincji Basra, Bahrajn do Iranu (do 1971 roku), a Emiraty do Omanu. Iraccy analitycy otwarcie mówią o zwrocie tych terytoriów. Katar i Oman natomiast pozycjonują się sprytnie: potępiają wojnę i nie oferują swojego terytorium do ataków na Iran – widzą, „w którą stronę wieje wiatr”.
Farsa negocjacyjna i „Teatr Absurdu”
Escobar opisuje nieudane negocjacje jako szczyt absurdu. Omańscy dyplomaci przetłumaczyli irańskie propozycje (hojne oferty wzbogacania uranu) na pidgin angielski – ekipa Trumpa („Heckle and Jackal”) ich nie zrozumiała. Później J.D. Vance miał polecieć do Islamabadu, ale Pakistan zdradził Iran: osiem tankowców z irańską ropą, pływających pod pakistańską banderą, zostało zajętych przez Stany Zjednoczone. Trójstronny sojusz Turcji, Egiptu i Pakistanu, pełniących rolę mediatorów, rozpadł się. Iran powtórzył swoje główne żądania: wycofanie wszystkich baz amerykańskich, reparacje, zniesienie sankcji, swobodny cywilny program nuklearny oraz brak ograniczeń dotyczących pocisków rakietowych i sojuszy z Hezbollahem i Ansar Allah.
Trump ogłasza wygraną wojnę i „nudzi się”. Ale rzeczywistość jest taka: obecność USA w Zatoce Perskiej została niemal całkowicie zniszczona, Izrael stoi na krawędzi upadku, a rynki ropy naftowej i obligacji spadają.
Apokalipsa gospodarcza: cena ropy 150 dolarów i globalna recesja
Rynki obligacji zmuszają Trumpa do wycofania się: rentowność 10-letnich amerykańskich obligacji zbliżyła się do 5%, zanim odroczenie ultimatum na krótko ją uspokoiło. Larry Fink z BlackRock otwarcie ostrzega przed dwoma scenariuszami: ropa naftowa po 40 lub 150 dolarów – ten drugi oznacza globalną recesję. Przy cenie 120 dolarów (która jest już w zasięgu ręki) recesja już się zaczyna. Europa, bez rosyjskiego lub katarskiego gazu, zapłaci najwyższą cenę. Kaskadowe skutki już wpływają na globalne Południe, Azję Południowo-Wschodnią i Indie.
Rosja i Chiny: sztuka milczenia
Rosja i Chiny zachowują strategiczne milczenie – „Nigdy nie przerywaj wrogowi, gdy popełnia poważny błąd”. Udzielają Iranowi wsparcia technicznego (Beidou zamiast GPS, Intel dla planów USA, ulepszone drony), nie przyznając się do tego publicznie. Putin jest przekonany, że wojna zakończy się maksymalnie w ciągu czterech tygodni. Dla Chin petrojuan to dar: alternatywny system płatności w najistotniejszym punkcie zapalnym świata – osiągnięto w trzy tygodnie to, czego nie udało się osiągnąć przez 20–30 lat dyplomacji. Iran walczy samotnie z nuklearnym supermocarstwem i regionalnym mocarstwem atomowym – i wygrywa.
Suwerenny opór Iranu: 2500 lat historii kontratakuje
Pomimo 47 lat brutalnych sankcji – rozpadającej się infrastruktury, podupadłych hoteli, rozpadających się systemów kanalizacyjnych – Iran dysponuje wybitnym kapitałem ludzkim: światowej klasy uniwersytetami, inżynierami, fizykami i matematykami. Zbudowali ukryty kompleks militarno-przemysłowy, który przeraża supermocarstwo. Escobar jest pod wrażeniem: średniej wielkości mocarstwo regionalne w pojedynkę odwraca sytuację. Globalne Południe podziwia Iran jako obrońcę większości ludzkości.
Ten konflikt oznacza prawdziwy punkt zwrotny XXI wieku – nie 11 września. Hegemonia USA chyli się ku upadkowi, wyłania się wielobiegunowy świat. W ciągu zaledwie kilku tygodni Iran zniweczył wszystkie rzekome zdobycze z października 2023 roku (Liban, Syria). To, co nastąpi, zapisze się w historii: suwerenny opór Persji przeciwko imperiom, które nie odrobiły lekcji. Świat patrzy z zapartym tchem – i wyciąga wnioski.
Oś Netanjahu–Trump skupia się przede wszystkim na Iranie. Gdyby Iran upadł, prawdopodobnie – a nawet najprawdopodobniej – zwróciliby uwagę na wsparcie Ukrainy i na Rosję. Jednak zdesperowany opór Iranu odwraca ich główną uwagę. Obecnie nie mają czasu na Rosję – priorytetem jest Iran.
Oczywiście Trumpa już zupełnie nie interesuje „budowanie pokoju”, dlatego też uregulowanie stosunków z Rosją, jeśli ma w ogóle jakiś sens, to jest on bardzo pragmatyczny. Jego wojna to wojna z Iranem. Izrael uczynił tę wojnę wojną Trumpa. A Trump nie rezygnuje z tego. W ten sposób powstała jedna oś: USA/Izrael przeciwko Iranowi.
Pozostałym siłom regionalnym proponuje się dokonanie wyboru: i to trudnego — albo przyłączyć się do koalicji amerykańsko-izraelskiej, albo do Iranu (Ruchu Oporu). Nie ma mowy o stanowisku pośrednim, a jeśli ktoś spróbuje nalegać na neutralność, będzie bombardowany i atakowany z obu stron. Nie ma tu miejsca na neutralność. Pociąg już odjechał.
Druga oś: UE/Wielka Brytania/globalistyczni politycy w USA (przede wszystkim Partia Demokratyczna) przeciwko Rosji i na rzecz wsparcia reżimu kijowskiego. To prawdziwa i zaciekła wojna, do bezpośredniego udziału w której przygotowuje się większość krajów europejskich (z wyjątkiem Węgier i Słowacji). Partia Demokratyczna w USA promuje właśnie tę wojnę, dlatego Ukraina jest dla niej priorytetem.
Głównym celem obu stron jest wbicie klina między Iran a Rosję, aby nie zorientowały się, że toczą wojnę z tym samym przeciwnikiem. A głównym zarzutem USA i Izraela wobec UE i globalistów, a także głównym zarzutem UE i globalistów wobec USA i Izraela jest właśnie to, że prowadzą one dwie wojny przeciwko dwóm wrogom „cywilizacji Epsteina” jednocześnie, a nie po kolei. Ponieważ wojna z Iranem się przedłuża, Izrael stopniowo zamienia się w Gazę, a światowa gospodarka z powodu zamknięcia Cieśniny Ormuz wkrótce się załamie (w niektórych krajach wprowadzono już blokadę energetyczną), globalistom nie podoba się Trump, który z ich punktu widzenia „wystawia Ukrainę” i odwraca uwagę od głównego wroga – Rosji.
Tę linię podtrzymują sieci Sorosa, które ogólnie nienawidzą Trumpa i Netanjahu. Należy jednak pamiętać o jednym: właśnie ci, którzy najbardziej atakują Trumpa i Izrael za wojnę z Iranem, nie są przeciwni wojnie, ale opowiadają się za wojną z Rosją. Praktycznie wszystkie europejskie siły i całe kraje, które rzuciły się na Netanjahu, domagają się po prostu przesunięcia akcentów na korzyść reżimu Zełenskiego. W Stanach Zjednoczonych głośno o tym krzyczą demokraci.
Iran i Rosja doskonale rozumieją, że nie chodzi o to, kto na Zachodzie jest za wojną, a kto przeciw, ale o to, na kim Zachód chce się skupić w pierwszej kolejności. Oznacza to po prostu, że na pozostałych skupią się w drugiej kolejności. Nikt nie ma żadnych złudzeń. I oczywiście Rosja i Iran walczą po tej samej stronie i przeciwko temu samemu przeciwnikowi. Jakiekolwiek działania na powierzchni niczego nie zmieniają w istocie III wojny światowej. Mgła wojny. Negocjacje. Odwracanie uwagi. Rzucanie piasku w oczy.
Najważniejsze jest teraz, aby nie pozwolić wrogowi – zbiorowemu Zachodowi, cywilizacji Epsteina – pokonywać nas jednego po drugim. Do wojny należy przystąpić jak najszybciej i jak najbardziej radykalnie. Należy wspierać przyjaciół i sojuszników, przekonywać wahających się, wprowadzać społeczeństwo w stan wyjątkowy.
Bardzo wyraźnym przykładem jest wojna informacyjna prowadzona przez Iran, którą ten kraj znakomicie wygrywa. To tylko taka uwaga. Nie jest to krytyka. To spostrzeżenie.
Wiele zależy od Chin. Na razie kraj ten przyjmuje postawę wyczekującą, ale już wypuścił swoją najnowszą broń psychologiczną w postaci profesora Jiang Xueqina. Atakuje on świadomość światowych analityków swoimi przepowiedniami. To już całkiem nieźle.
Po raz pierwszy chińscy intelektualiści zaczęli mówić o spisku syjonistycznym, eschatologii, Sabbatai Zevi, Jakobie Franku, iluminatach, wielkiej geopolityce, światowych elitach kapitalistycznych.
Strategiczne myślenie Chin wysuwa się na pierwszy plan. Koniec z podejściem „win-win” i strategiami typu „panda”. Rzeczy zaczęto nazywać po imieniu.
Pekin uderzy na Tajwan, ale nie wiadomo kiedy. Jeśli będzie czekał, aż inne siły wielobiegunowości osłabną lub, broń Boże, upadną, Chiny same nie przetrwają. Dlatego lepiej uderzyć właśnie teraz, otwierając trzeci front. Przeciwko temu samemu wrogowi. Ściśle i bezpośrednio temu samemu.
W tej chwili wróg się przygotowuje, ale nie jest jeszcze gotowy do prowadzenia aż trzech wojen jednocześnie. A jeśli ktoś jeszcze z grona wielobiegunowego otworzy dodatkowy front, siły wroga rozproszą się po całej planecie. Najwyższy czas rozpocząć powszechne, globalne powstanie przeciwko dyktaturze Baala. On wystarczająco się zdradził.
Nieprzypadkowo Peter Thiel, który doprowadził Trumpa do władzy, jeździ po świecie z wykładami o Antychryście. Wszyscy zobaczyli prawdziwe oblicze Zachodu – to Epstein. To zamordowane irańskie uczennice, to dziesiątki tysięcy niemowląt w Gazie. Nikt nie może powiedzieć: nie wiedziałem, nie widziałem, nie byłem w to wtajemniczony. To już nie przejdzie. Wszyscy widzieli i wszyscy wiedzą, a jeśli jeszcze nie walczą po naszej stronie frontu, to w istocie stają po stronie wroga. I stają się uzasadnionymi celami.
Ameryka Łacińska wygląda na razie na wyraźnie słabe ogniwo, a haniebna kapitulacja przed ideami rewolucji i dziedzictwem Chaveza przez żałosnych tchórzy w rządzie Wenezueli przygnębia. Imieniem „Delsi” już nigdy więcej nikt nie będzie nazywał nikogo. Również nazwisko „Rodriguez” mocno ucierpiało. Lula i Brazylia, a także Meksyk i Kolumbia robią coś, aby pomóc Kubie, ale nie decydują się na bezpośrednie rzucenie wyzwania Stanom Zjednoczonym. Boją się. A nie ma się czego bać, jest już za późno.
W Afryce mamy wspaniałych bohaterów w postaci krajów Stowarzyszenia Sahelu (Burkina Faso, Niger, Mali), dumnej Etiopii oraz kilku innych reżimów, które nie ugięły się przed cywilizacją Baala (Republika Środkowoafrykańska, częściowo RPA). Budzi to ostrożny optymizm.
Sunnicki świat islamski jest podzielony, elita jest skorumpowana i zintegrowana z archipelagiem Epsteina, a masy są zdeprawowane przez idiotyczny salafizm i wahhabizm, które zmuszają muzułmanów do wyładowywania gniewu na niewinnych i do obrony interesów USA i Izraela. Osobną pozycję zajmuje dość suwerenny Pakistan(ale ma on swoją własną wojnę z talibami-Pasztunami) oraz Indonezja. Erdogan jest następny do likwidacji w planie syjonistów, ale będzie się wahał (jak zwykle).
Indie, będące filarem wielobiegunowości i państwem-cywilizacją, znalazły się w trudnej sytuacji. New Delhi postrzega Chiny jako głównego regionalnego rywala, a Modi i otaczająca go hindutva z wielką obawą podchodzą do islamu. To skłania Indie do sojuszu ze Stanami Zjednoczonymi i Izraelem, choć raczej nie należy się spodziewać bardziej aktywnej polityki z tej strony frontu.
[wiki: Hindutva to ideologia polityczna i forma nacjonalizmu hinduskiego, dążąca do ustanowienia kultury hinduskiej jako fundamentu tożsamości narodowej Indii (Hindu Rashtra). md]
Najbardziej adekwatnym krajem wydaje się Korea Północna, a najmniej adekwatnym – Japonia.
Trzecia wojna światowa toczy się między tymi, którzy chcą za wszelką cenę zachować i wzmocnić hegemonię zbiorowego Zachodu (zarówno w wersji dzikiej, trumpowskiej i syjonistycznej, jak i w globalistycznym modelu europejskim), a wielobiegunową ludzkością, czyli nami. Już trwa. Na pełnych obrotach.
Można oczywiście nadal udawać, że nic takiego się nie dzieje. Ale po co?
Larry Johnson: Nierealne cele militarne armii USA w Iranie – szczegółowa analiza
uncut-news.ch
W niedawnym wywiadzie z byłym analitykiem CIA i gospodarzem sonar21.com Larrym Johnsonem, rzuca on światło na wysoce nierealistyczne i ryzykowne plany militarne Stanów Zjednoczonych w konflikcie z Iranem. Johnson, doświadczony ekspert w dziedzinie wywiadu i wojskowości, ostro krytykuje rozbieżność między oficjalnymi oświadczeniami Waszyngtonu a brutalną rzeczywistością militarną i geopolityczną. Opierając się na obecnych ruchach wojsk, oświadczeniach publicznych i historycznych tendencjach, ostrzega przed potencjalną katastrofą, która może wpłynąć nie tylko na siły zbrojne USA, ale na całą globalną gospodarkę.
Podcast z Danielem Davisem z formatu „Deep Dive” koncentruje się wokół pytania, czy Stany Zjednoczone rzeczywiście przygotowują się do wojny lądowej z Iranem – czy też jest to mieszanka oszustwa, wewnętrznej kalkulacji politycznej i strategicznej pomyłki. Johnson krok po kroku obala te plany i pokazuje, dlaczego nawet ograniczone operacje, takie jak zajęcie wysp w Zatoce Perskiej, są militarnie niepraktyczne.
Johnson zaczyna od konkretnych dowodów na zatuszowane straty USA. Jest przekonany, że oficjalna wersja zestrzelenia tankowca KC-135 to „bezczelne kłamstwo”: samolot został zestrzelony nie w wyniku zderzenia, lecz przez irański pocisk. Podobny sceptycyzm wyraża w odniesieniu do doniesień o rzekomym zestrzeleniu myśliwca F-18 marynarki wojennej USA przez Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC). Podczas gdy dowództwo wojskowe USA (CENTCOM) temu zaprzecza, Johnson argumentuje, że kłamstwo jest powszechne w czasie wojny – zwłaszcza gdy pilot katapultuje się nad terytorium Iranu, a akcja ratunkowa jest w toku.
Jeszcze bardziej uderzający jest przypadek lotniskowca USS Gerald R. Ford. Oficjalnie „pożar pralni” unieruchomił okręt na ponad rok. Johnson uważa to za absurd: zwykły pożar pralni nie mógł zniszczyć stalowych konstrukcji na wiele godzin i wywołać 30-godzinnego pożaru. Zdjęcia pokazywały uszkodzenia zewnętrzne, które bardziej wskazywały na uderzenie pocisku lub drona. Jako porównanie przytacza incydent na USS Forrestal z 1967 roku, gdzie awaria amunicji trwała 19 godzin – w tym przypadku rzekomo trwała 11 godzin dłużej. Rząd po prostu nie chce przyznać się do uszkodzeń bojowych, aby uniknąć uznania własnej słabości.
Negocjacje jako fasada – Iran dyktuje warunki
Pomimo wszystkich publicznych sygnałów z Białego Domu – od „15-punktowego planu pokojowego” po rzekome pięciodniowe zawieszenie broni – Johnson nie dostrzega rzeczywistej woli Iranu do negocjacji. Teheran już dwukrotnie zgodził się na negocjacje i został następnie zaatakowany. Panuje całkowity brak zaufania. Iran stawia teraz własne żądania i oczekuje, że Stany Zjednoczone je spełnią, zanim rozmowy w ogóle się rozpoczną. Oświadczenia irańskich urzędników, w tym rzecznika Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, wcale nie brzmią jak kapitulacja, a raczej jak pewność siebie: „Stany Zjednoczone negocjują same ze sobą”.
Johnson ujawnił również element manipulacji: optymistyczne zapowiedzi Trumpa w poniedziałek doprowadziły do spadku cen ropy i wsparły notowania giełdowe – najwyraźniej była to umowa z insiderami, o której inwestorzy z Wall Street zostali wcześniej poinformowani. W rzeczywistości masowe transporty lotnicze mające na celu rozmieszczenie sił specjalnych rozpoczęły się już 12 marca. Twierdził, że jest to sprzeczne z autentycznymi działaniami na rzecz pokoju.
Masowe ruchy wojsk – przygotowania do podboju wysp?
Johnson szczegółowo analizuje ruchy obserwowane od 12 marca: ponad 35 lotów transportowych C-17 z baz amerykańskich (lotniska Hunter Army, bazy wspólnej Lewis-McChord, Fort Bragg, Oceana, Fort Campbell) do baz w Jordanii i Izraelu. W działania zaangażowane są elitarne jednostki, takie jak 75. Pułk Rangerów, Delta Force, SEAL Team 6, 82. Dywizja Powietrznodesantowa oraz oddziały 160. Pułku Lotnictwa Operacji Specjalnych (Night Stalkers). Dodatkowo, pod koniec marca spodziewane jest przybycie dwóch jednostek ekspedycyjnych piechoty morskiej (31. i 11. MEU).
Prawdopodobne cele: wyspa Charg (w północnej części Zatoki Perskiej, główny irański terminal naftowy obsługujący 90% irańskiego eksportu) oraz wyspa Keszm (w najwęższym miejscu Cieśniny Ormuz). Johnson ostrzega: To nie jest „zwykła operacja polegająca na przemieszczaniu się między wyspami”. Charg jest płaski i odsłonięty, Keszm zamieszkuje około 150 000 Irańczyków. Garstka amerykańskich marines lub rangersów (realnie tylko 800–1000 żołnierzy na jednostkę MEU) stanęłaby w obliczu przytłaczającej przewagi wroga. Iran od lat fortyfikuje ten region – za pomocą min, dronów, okrętów podwodnych, motorówek i pocisków nadbrzeżnych.
Nawet generał Keith Kellogg (były doradca Trumpa) i Lindsey Graham promowali ten pomysł, powołując się na „rzymskie legiony” i desantowe siły szybkiego reagowania. Johnson ripostuje sucho: Okręty musiałyby zbliżyć się na kilka mil do irańskiego wybrzeża – stając się „łapkami na pożarcie” irańskich ataków. Zajęcie okrętów nie tylko otworzyłoby Cieśninę Ormuz, ale wręcz ją całkowicie zamknęło: Iran już teraz grozi zaminowaniem całej Zatoki. Co więcej, okręty nie są zaprojektowane do długotrwałej okupacji – linie zaopatrzeniowe nie byłyby bezpieczne, a ludność cywilna mogłaby stać się katastrofą wizerunkową.
Johnson powołuje się na własne szkolenie w CIA: To, co wydaje się wykonalne na papierze, zawodzi w praktyce z powodu terenu, pogody, logistyki i odporności człowieka. 800 marines przeciwko uzbrojonej populacji liczącej dziesiątki tysięcy ludzi? To kończy się jak misja Custera – tylko bardziej nowocześnie, z dronami i pociskami.
Kontekst historyczny: USA jako agresor
Johnson obala narrację o „47 latach irańskiej agresji”. W rzeczywistości Stany Zjednoczone namawiały Saddama Husajna do ataku na Iran w 1980 roku, dostarczały broń chemiczną i dzieliły się informacjami wywiadowczymi – co doprowadziło do śmierci setek tysięcy Irańczyków. Później Stany Zjednoczone uzbroiły organizację terrorystyczną MEK (Mudżahedin-e-Khalq) i wykorzystały ją do przeprowadzenia ataków w Iranie. Prawdziwymi „potworami” w regionie nie jest Teheran, ale Waszyngton.
Konsekwencje ekonomiczne i globalne
Operacja miałaby katastrofalne skutki. Iran już teraz pompuje więcej ropy (1,5 miliona baryłek dziennie zamiast 1,1 miliona) i sprzedaje ją po wyższej cenie (97 dolarów zamiast 47 dolarów). Zamknięcie Cieśniny Ormuz podniosłoby ceny ropy do 150–200 dolarów, podwoiłoby ceny benzyny w USA i wywołało globalny kryzys. Łańcuchy dostaw helu, kwasu siarkowego i nawozów uległyby załamaniu. Iran już zapowiada zmiany w przepisach dotyczących żeglugi i pobieranie opłat tranzytowych w juanach – cios dla petrodolara.
Nawet brytyjscy eksperci (były szef MI6 i były minister obrony) mówią teraz o „wojnie nie do wygrania”. Johnson uważa, że Trump jest w pułapce: posłuchał rad Izraela i teraz może tylko eskalować. Jeśli to się nie powiedzie, będą szukać kozłów ofiarnych takich jak Tulsi Gabbard.
Wnioski: Krótkowzroczność militarna i porażka strategiczna
Larry Johnson maluje jasny obraz: plany USA są nie tylko niepraktyczne, ale wręcz samobójcze. Elitarne jednostki bez odpowiedniego zabezpieczenia, niewystarczająca logistyka, niedoceniana obrona Iranu oraz zignorowana lekcja z Ukrainy i Bliskiego Wschodu: drony i wojna asymetryczna sprawiają, że konwencjonalna przewaga jest bezwartościowa. Zamiast zmiany reżimu czy kontroli nad ropą naftową, wisi w powietrzu globalna katastrofa gospodarcza – wraz z utratą wszelkiej wiarygodności, jaką Stany Zjednoczone mogłyby mieć jako potęga militarna.
Johnson kończy ostrzeżeniem: Każdy, kto planuje takie operacje bez zrozumienia realiów ludzkich, logistycznych i geopolitycznych, powtarza błędy minionych wojen – tyle że tym razem stawka jest wyższa dla całego porządku świata. Nadchodzące dni pokażą, czy zwycięży rozsądek, czy pycha.
