Mózg antyliberalizmu. Aleksander Dugin.

Autor: Roland Rottenfußer apolut.net/mastermind-des-anti-liberalismus

Aleksander Dugin jest powszechnie uważany za „mózg” imperialistycznych ambicji Putina, jak twierdzi Zachód – postrzega siebie jako buntownika przeciwko technokratycznemu resetowi.

„Europa zerwała więź ze swoją tożsamością; Europa zdradziła własnego ducha”.

Rosyjski filozof Aleksander Dugin postrzega siebie jako sygnał ostrzegawczy – nie tylko dla swojego narodu. Rosja nie powinna rządzić całym światem, lecz powrócić do dawnej świetności, co obejmuje aneksję Ukrainy. Według Dugina Rosja nie chce zagrażać Europie, lecz pomóc jej stanąć na nogi w sąsiedzki i radosny sposób. Każdy kraj, każda sfera kulturowa powinna najpierw odnaleźć siebie i uwolnić się od intelektualnej i politycznej dominacji obcych. To oznacza czyste kultury, które odrzucają jakąkolwiek ingerencję lub mieszanie się z obcymi elementami. Zachód jest tylko jedną z wielu kultur i powinien zrezygnować z wszelkich roszczeń do narzucania swoich wartości moralnych innym częściom świata.

Dla Aleksandra Dugina „liberalizm” to mieszanka hiper-indywidualizmu, dekadencji i leseferyzmu. Dugin potępia materializm i utratę więzi religijnych, wzywając kraje niezachodnie do podjęcia poważnej walki obronnej przeciwko toksycznej mieszance parad równości, masowej imigracji i technologii cyborgów. Jego wypowiedzi brzmią momentami jak banały powszechne w mediach alternatywnych; często wydają się niepokojąco reakcyjne ze względu na swój wulgarny język. Krytycy narzekają, że filozof oferuje na przyszłość niewiele więcej niż powrót do kilku złych idei z przeszłości: narodowej megalomanii połączonej z homofobią i szczyptą bolszewizmu. Jednak pytanie, które nurtuje wiele zachodnich mediów w związku z Aleksandrem Duginem, brzmi: Jak duży wpływ ma on na Władimira Putina? Czy my, badając tego intelektualnego przywódcę, posiadamy również klucz do „mózgu Putina”?

Punkt widzenia Rolanda Rottenfußera.

Z pewnością jest podejrzany: dwusylabowe rosyjskie nazwisko zakończone na „-in”. A do tego dochodzi długa broda. Aleksander Dugin był często porównywany w zachodnich mediach do Rasputina, wędrownego kaznodziei i libertyna, który u schyłku caratu około 1900 roku stał się wpływowym doradcą cara Mikołaja i carycy Aleksandry. Jeśli nie znasz zbyt dobrze wielu rosyjskich postaci historycznych, pokusa porównania z Rasputinem jest najwyraźniej silna. Reakcjonista, fanatyk, pomieszane poglądy, długa broda, po prostu Rosjanin…

Jednak w zachodniej prasie rzucono na 63-latka jeszcze gorsze obelgi, takie jak „diabelski mózg Putina” czy „szeptacz Putina”. Wizerunek Aleksandra Dugina przywodzi na myśl „Wężowy język”, tę nieprzyjemną postać z powieści J.R.R. Tolkiena „Władca Pierścieni”, który zawsze czaił się w pobliżu tronu króla Théodena, szepcząc monarsze do ucha złośliwą i podżegającą retorykę.

Współczesny Rasputin, rosyjski Breivik?

W swojej książce „AntyEuropejczycy” politolog Claus Leggewie porównuje Aleksandra Dugina do norweskiego masowego mordercy Andersa Breivika. Leggewie przedstawia się jako biegunowe przeciwieństwo Dugina. Ten drugi zdaje się żywić głęboką nienawiść do liberalizmu; pierwszy z kolei nie jest w stanie wykazać choćby krzty zrozumienia dla odmian nie-liberalizmu. Obaj zakorzenili się w swoich ideologicznych okopach i kultywują swoje retorycznie podkoloryzowane półprawdy.

Oczywiście Claus Leggewie nie może udowodnić, że Aleksander Dugin popełnił morderstwo, ale pisze:

„Dugin nie zabija, on każe zabijać innym”.

Filozof (Dugin) ma

„jako morderca zza biurka, dostęp do najwyższych szczebli systemu imperialnego, którego metody rządzenia z pewnością obejmują terror państwowy”.

Oskarżenie dotyczy przede wszystkim wyraźnego poparcia Dugina dla wojny Władimira Putina na Ukrainie. W wywiadzie wideo z 2014 roku, który dotyczył brutalnego starcia między prorosyjskimi i proukraińskimi demonstrantami w Odessie, Dugin wypowiedział niezwykle odrażające zdanie: „Uważam, że trzeba zabijać, zabijać i zabijać”.

Czy ten „szeptacz Putina” w ogóle zna Putina?

Cokolwiek można sądzić o tym często radykalnym werbalnie myślicielu – to, czy jego tezy i zachowanie można odnieść do Putina, nie jest tak pewne, jak często przedstawiają to zachodnie media. Niektórzy wątpią nawet, czy kiedykolwiek spotkali się osobiście.

Uproszczony wniosek z antyrosyjskich narracji z epoki „punktu zwrotnego” jest następujący: Dugin jest intelektualnym architektem wielkorosyjskiego nacjonalizmu; Putin wciela go w życie poprzez militaryzm. Podobieństwa w myśleniu tych dwóch postaci historycznych z pewnością można zaobserwować – ale związek przyczynowo-skutkowy jest wątpliwy.

Na przykład w wywiadzie dla „Der Spiegel” z 2014 roku Dugin stwierdził: „Nie znam Putina, nie mam na niego wpływu”. W tym samym wywiadzie stwierdził: „Putin jest wszystkim, Putin jest niezastąpiony”. Aleksandr Dugin nazwał przeciwników rosyjskiego prezydenta „chorymi psychicznie”, którym mimo to łaskawie przyznał „prawo do poparcia”. Do dziś przeciwnicy Dugina najwyraźniej nie są w stanie obalić twierdzenia filozofa, że ​​nie zna on nawet Władimira Putina, żadnym kontrargumentem. Claus Leggewie podkreśla jednak inny rodzaj powiązania:

„Putin wykorzystuje ideologów takich jak Dugin: Tworzą oni pole ideologiczne, z którego rząd, zawsze działając oportunistycznie, może dobierać sobie argumenty, by uzasadnić swoje działania”.

To może być prawdą, ale dotyczy to również zachodnich polityków i ich bliskości z kulturową „elitą” swoich krajów. Na przykład podczas pandemii COVID-19 polityk Karl Lauterbach i filozof Richard David Precht wydawali się podążać w tym samym kierunku: obaj namawiali Niemców do większego oddania obowiązkom, co oznaczało rezygnację z wolności zgodnie z rządowymi przepisami sanitarnymi.

„Czerwono-brązowy Putin”

Jego książka z 2021 roku „Wielkie przebudzenie przeciwko wielkiemu resetowi” jest interesująca, jeśli chodzi o ocenę Aleksandra Dugina na podstawie jego własnych pism. Jego wypowiedzi na temat Władimira Putina z pewnością nie sugerują, że ci dwaj prominentni Rosjanie są nierozłączni. Dugin analizuje swojego prezydenta w sposób zdecydowanie zdystansowany:

„Odrodzenie się putinowskiej Rosji można oceniać jako nową mieszankę antyzachodniej polityki w stylu sowieckim i tradycyjnego rosyjskiego nacjonalizmu. Z drugiej strony, fenomen Putina pozostaje enigmatyczny. Można go z grubsza porównać do »narodowego bolszewizmu«”.

Dugin wręcz bez ogródek nazywa głowę państwa „czerwonobrązowym Putinem”, opisuje go jako „pragmatycznego realistę”, „populistę sondaży”, a nawet „oportunistę niezainteresowanego żadną ideologią”. Nie brzmi to jak postawa lojalna wobec Kremla.

Najgłębszy ból Aleksandra Dugina

Możliwe jednak, że wojna rosyjsko-ukraińska od 2022 roku zbliżyła Dugina do Putina bardziej niż w momencie publikacji książki. Morderstwo jego córki Darii Duginy w 2022 roku mogło się do tego przyczynić. Dugina była zagorzałą zwolenniczką „specjalnej operacji wojskowej” na Ukrainie. Tożsamość sprawcy nigdy nie została ostatecznie ustalona. Spekulowano, że mordercy pochodzili z Ukrainy, a także, że atak miał pierwotnie na celu zabicie samego Aleksandra Dugina. Oczywiście ta osobista tragedia, mająca również wymiar polityczny, głęboko poruszyła Dugina.

Aleksander Dugin, urodzony w Moskwie w 1962 roku, wprawia zachodnich czytelników w osłupienie licznymi szczegółami biograficznymi, które są wielokrotnie i z radością przytaczane przez jego i Władimira Putina oponentów. Na przykład w 1989 roku należał do „Czarnego Zakonu SS”, który rzekomo praktykował czarną magię i okultyzm. W 1992 roku Dugin założył czasopismo „Elementy” z podtytułem „Przegląd Eurazjatycki”. W latach 1994–1998 był współprzewodniczącym Narodowo-Bolszewickiej Partii Rosji. Partia została zdelegalizowana przez Sąd Najwyższy w 2005 roku – zwłaszcza za prezydentury Władimira Putina, rzekomego bliskiego powiernika Dugina. W programie partii czytamy:

„Człowiek buntu, Narodowy Bolszewik, postrzega swoją misję jako zniszczenie systemu do samego rdzenia. Tradycjonalistyczne, hierarchiczne społeczeństwo zostanie zbudowane na ideałach odwagi duchowej oraz sprawiedliwości społecznej i narodowej”.

Claus Leggewie opisuje tę partię jako amalgamat

„faszyzmu i komunizmu we wspólnym froncie przeciwko liberalizmowi i kapitalizmowi”.

Intencją było „zjednoczenie cywilizacji od Gibraltaru do Władywostoku pod rosyjskim przywództwem”.

Nowa Rosja, stare przepisy

Aleksander Dugin z pewnością reprezentuje sedno idei „Noworosji”. „Noworosja” to termin ukuty w kontekście konfliktu z Imperium Osmańskim w XVIII wieku, odnoszący się do terytoriów nad Morzem Czarnym. W nowszych rosyjskich publikacjach bliskich Putinowi, przeważnie rosyjskojęzyczne wschodnie regiony Ukrainy – Donieck i Ługańsk – również określane są mianem „Noworosji”. To ożywia stare rusofobiczne stereotypy.

Jeśli potraktować dzieło Aleksandra Dugina jako swego rodzaju instrukcję praktycznej polityki Władimira Putina – choć z pewnością można wątpić, że nią jest – to nie musimy obawiać się rychłej inwazji „Rosjan” na Berlin, lecz raczej tego, że Rosja próbuje powrócić do swojej maksymalnej potęgi i imperialnej potęgi.

Mogłoby to oznaczać, że Putin chce przywrócić kształt dawnego Związku Radzieckiego, którego upadek określił w 2005 roku jako „największą katastrofę geopolityczną” XX wieku.

Co więcej, Aleksandra Dugina można również utożsamiać z „neoeurazjatyckim światopoglądem”, który Claus Leggewie opisuje następująco:

„Jego zwolennicy chcą oderwać Europę od politycznego i kulturowego Zachodu i zastąpić jego wiodącą potęgę, Stanów Zjednoczonych, aby zjednoczyć ją pod przywództwem Federacji Rosyjskiej z azjatyckimi masami lądowymi, być może również z terytoriami Azji Środkowej, w region (…) zwany Eurazją”.

Brak uniwersalnej ważności zachodnich wartości

Ten opis jest z pewnością sformułowany w sposób nieco negatywny, ponieważ sugeruje, że Rosja pragnie zdominować politycznie całą Azję, w tym Chiny, Indie i świat arabski. Dugin zawsze wypowiada się o tych sferach kulturowych z szacunkiem. Jednak twierdzenie Clausa Leggewiego jest dość trafne: Według Dugina Eurazja jest „cywilizacyjnym odpowiednikiem uniwersalistycznego i świeckiego liberalizmu dominującej globalnie ideologii Zachodu”.

Celem Dugina jest

„hegemonia USA, której katastrofalny wpływ obwinia za upadek Rosji i całej Europy”.

Przez „uniwersalizm” Aleksander Dugin rozumie zachodnie przekonanie, że jego własne wartości są uniwersalne, a zatem wiążące również dla niezachodniej reszty świata. Dugin stanowczo temu się sprzeciwia. Według niego każdy region świata powinien znaleźć własną drogę do zbawienia. Pomimo swoich „skrajnie prawicowych” tendencji, Aleksander Dugin nadal znacząco różni się od Adolfa Hitlera, przyznaje Claus Leggewie. Niemiecki dyktator podkreślał wyższość rasy germańskiej, podczas gdy Dugin był „heterofilem”, co oznaczało, że faworyzował różnorodność kulturową.

Liberałowie jako „podludzie”

Z drugiej strony, niektóre wypowiedzi Aleksandra Dugina przewyższają nawet najgorsze uprzedzenia, jakie mogła wymyślić „zachodnia propaganda”. Na przykład w swojej książce „Wielkie Przebudzenie” napisał o liberałach:

„Jeśli jesteś liberałem, jesteś podludziem, jesteś czymś gorszym niż człowiek, jesteś chorym stworzeniem, stworzeniem perwersyjnym”.

Filozof wyraził podobnie nieprzychylne opinie o Niemczech:

„Niemcy są dziś wielkim, polityczno-intelektualnym gułagiem lub rodzajem obozu koncentracyjnego. Ale tym razem Amerykanie są strażnikami obozowymi. Niemiecka klasa polityczna pełni rolę kapo, uprzywilejowanej policji obozowej”.

W gruncie rzeczy Aleksander Dugin wydaje się darzyć Niemcy ogromnym szacunkiem, co widać w obszernym wywiadzie wideo z Aleksandrem von Bismarckiem. Chwali „wielką literaturę i filozofię, dziedzictwo chrześcijańskie…”. Dugin jest szczególnie zafascynowany XIX-wiecznym niemieckim idealizmem, który zainspirował już „słowianofilskich” filozofów epoki carskiej. Uważa on, że ten ruch narodowy w Rosji „miał wiele do powiedzenia o losie i misji kraju” i był „inspirowany przez Fichtego, Schellinga i Hegla”.

Zdrada Europy

Jeśli spróbujemy prześledzić te wpływy filozoficzne, Dugin prawdopodobnie uważa, że ​​w historii świata dominuje pewien rodzaj ducha świata, w niemieckim idealistycznym sensie. Duch ten, niczym wielka rzeka rozgałęziająca się na pojedyncze nurty, podzielił się na średniej wielkości byty duchowe: narody. Każdy naród, argumentuje, reprezentuje unikalną myśl Boga. Dlatego każda z tych myśli musi również urzeczywistnić się w swojej pierwotnie zamierzonej czystości na płaszczyźnie materialnej. Mieszanie w formie „społeczeństwa wielokulturowego” jest jedynie szkodliwe; W najlepszym razie możliwy jest wzajemny, pełen szacunku wpływ, taki jak istniał między kulturą rosyjską a niemiecką w lepszych czasach.

Europa, według Dugina, wypowiadającego się u Aleksandra von Bismarcka, „obrała złą drogę”. „Przyjęła inny paradygmat kulturowy”. Przybyli migranci, „którzy nie zamierzają szanować kultury europejskiej”.

Państwa narodowe zostały „poświęcone idei globalnego społeczeństwa obywatelskiego”.

Rozpoczęła się era „anty-Europy”. Najważniejszym objawem tego upadku jest ustanowienie wrogiego wolności reżimu UE, który paradoksalnie odwołuje się do liberalizmu. „Zabraniają ludziom otwierania ust, jeśli wyrażają coś nieliberalnego” – powiedział Dugin o europejskich „elitach”. To „koniec wolności słowa”.

Naród niemiecki jest zatem „zakładnikiem sił liberalnych”. Odnosi się to do systemu kontroli myśli w duchu przebudzenia, antytradycjonalizmu i celowego, obcego wpływu na europejskie narody kulturowe.

Oderwany człowiek

Skąd bierze się skrajna niechęć Aleksandra Dugina do „liberalizmu”? Co on właściwie przez to rozumie? W swej istocie jest to przesadny indywidualizm, który – nawiązując do średniowiecznej debaty filozoficznej – często nazywa „nominalizmem”. W indywidualizmie „ludzie byli postrzegani wyłącznie jako jednostki i nic więcej, a wszelkie formy tożsamości zbiorowej (religia, klasa itp.) zostały zniesione”. Paradygmat zachodni, który zalewa całą Ziemię, oderwał ludzkość od wszelkich kontekstów zbiorowych, redukując ją do samotnej, egocentrycznej formy istnienia.

„Kościół jako „mistyczne ciało Chrystusa” został zniszczony i zastąpiony klubami rekreacyjnymi, stworzonymi za dobrowolną zgodą ludzi z dołu”.

Niezależnie od tego, czy chodzi o „klan, plemię, czy zawód” – zachodni liberałowie zawsze zrywali więzy zbiorowości niczym łańcuchy, jakby jedynie ograniczały, a nie dawały bezpieczeństwa. Socjalizm i faszyzm, każdy na swój sposób, rzekomo przywróciły zbiorowości należne jej miejsce: pierwszy kładł nacisk na klasę, drugi na rasę lub wspólnotę narodową. Po tym, jak oba te ruchy zostały historycznie pokonane przez liberalizm, ten drugi w istocie stał się globalnym władcą absolutnym.

„Indywidualizm, rynek, ideologia praw człowieka, demokracja i wartości zachodnie zwyciężyły w skali globalnej”.

Należy zauważyć, że dla Dugina wszystkie te terminy mają negatywne konotacje.

„Czwarta Teoria Polityczna”

Dugin nie chce powrotu do socjalizmu i faszyzmu, lecz raczej dążyć do nowej ideologii i praktyki, którą nazywa „Czwartą Teorią Polityczną”. Obecna eskalacja liberalizmu, jak twierdzi, niszczy nawet ostatnią pozostałą formę tożsamości zbiorowej: przynależność do jednej z dwóch płci.

„Kolejnym krokiem było zatem zniszczenie płci jako czegoś obiektywnego, istotnego i niezastąpionego. Wybór płci stał się teraz opcjonalny”.

Drugą z trzech wielkich plag liberalizmu jest „sukces masowej imigracji, która atomizuje populacje samego Zachodu”. Dugin wymienia następnie „zniesienie człowieczeństwa” jako trzecią, co prowadzi nas do transhumanizmu. Ostatnim krokiem liberałów, jak argumentuje, jest

„zastąpienie ludzi (…) cyborgami, sieciami sztucznej inteligencji i produktami inżynierii genetycznej. Skoro płeć stała się opcjonalna, wynika z tego, że bycie człowiekiem również jest jedynie opcjonalne”.

Kulminacją tej walki liberalizmu z jakąkolwiek formą integracji z kolektywem jest „Wielki Reset” zainicjowany przez Klausa Schwaba i obecnego króla Karola.

„Wielki Reset”. Reprezentuje on „plan unicestwienia ludzkości”.

Dugin przewiduje zbliżającą się wielką globalną rozgrywkę: „To nic innego jak początek ostatecznej bitwy”.

Zwolennicy Wielkiego Resetu arogancko uważają się za „wojowników światła” i pogromców „tysiącleci uprzedzeń”. Według tych liberałów każdy, kto sprzeciwia się ich programowi, jest „siłą ciemności”. Taki uproszczony światopogląd można znaleźć również w Niemczech w codziennym starciu opinii – z „prawicą”, z AfD, z Trumpem czy Putinem. Z drugiej strony, Aleksander Dugin również postrzega siebie i swoich zwolenników jako wojowników światła, a swoich przeciwników jako sługi sił ciemności.

Przebudzenie świata

Filozof z entuzjazmem zauważa, że ​​globalny opór w końcu powstaje przeciwko tej homogenizującej agendzie indywidualizmu. Chiny, Rosja, świat islamski, a nawet prawicowe partie na Zachodzie, które rządzący odrzucają jako „wrogów otwartego społeczeństwa”, powołują się teraz na wolność „posiadania dowolnych poglądów, nie tylko tych zgodnych z normami poprawności politycznej”. To oznaczałoby powrót demokracji do „rządów większości” – sugerując, że państwa rządzone liberalnie są zbyt wyrozumiałe dla mniejszości. Kontr-ruch, który nazywa „Wielkim Przebudzeniem”, wywodzi się z

„Ludzi, którzy chcą pozostać ludźmi, którzy chcą mieć i zachować swoją wolność, tożsamość płciową, kulturę, życie, konkretne więzi z ojczyzną, otaczającym ich światem, ze swoim narodem”.

Ludzie ci budzą się tuż przed zbliżającą się zagładą w wyniku „Wielkiego Resetu”, który obejmuje między innymi technologie transhumanizmu.

„W ten sposób ludzkość nagle zostanie oświecona świadomością swojego rychłego końca”.

Według Dugina, konkretna droga do „zbawienia narodów i społeczeństw” to wielobiegunowość. Obejmuje ona zarówno zbawienie „od Zachodu”, jak i zbawienie samego Zachodu od ekscesów jego najciemniejszych intelektualnych tworów.

Można zauważyć, że Dugin opowiada się w ten sposób za stanowiskiem, które niemieccy lewicowi liberałowie prawdopodobnie odrzuciliby jako „strategię międzyfrontową”. Jego zdaniem radykalna krytyka liberalizmu

„musi być jednocześnie połączona z żądaniem sprawiedliwości społecznej i zachowania tradycyjnej tożsamości kulturowej”.

Wiodąca siła „Wielkiego Przebudzenia”

Pomimo całego uznania, jakim Dugin darzy kraje o bardzo odmiennych kulturach, takie jak Chiny i świat islamu, ma on jasność co do tego, który naród powinien być „na czele Wielkiego Przebudzenia”. Można się domyślić. Dugin wychodzi od idei ducha narodowego, ukształtowanej między innymi przez niemieckiego filozofa Johanna Gottfrieda Herdera. Dugin pisze:

„Nominalizm, w samych swoich fundamentach, jest głęboko obcy narodowi rosyjskiemu. Rosyjska tożsamość zawsze stawiała na pierwszym miejscu dobro wspólne – klan, lud, Kościół, tradycję, naród i władzę”.

Nawet w okresie sowieckim dominowała koncepcja kolektywu. Dugin postrzega „historyczną misję” Rosji jako ratowanie narodu, zwłaszcza w tym niebezpiecznym okresie przewrotów. Rola Rosji polega nie tylko na udziale w Wielkim Przebudzeniu,

„ale także na przewodzeniu mu i deklarowaniu imperatywu Międzynarodówki Ludów w walce z liberalizmem, plagą XXI wieku”.

Mogłoby to z powodzeniem oznaczać imperializm w praktycznej polityce Rosji – ale tylko w odniesieniu do tych „terytoriów peryferyjnych”, które kiedyś były pod rosyjską dominacją.

Rola przywódcza kraju oznacza „pełne przywrócenie Rosji historycznego, geopolitycznego i cywilizacyjnego wymiaru oraz stanie się biegunem nowego, wielobiegunowego porządku świata”. Rosja „nigdy nie była »tylko krajem«”. Ostatecznie oznacza to „odrodzenie jako imperium”.

„Odrodzenie jako imperium”

To również podstawa niechęci wielu zachodnich obserwatorów do filozofii Aleksandra Dugina. Często postrzegają jego idee jako swego rodzaju receptę na praktyczną politykę Putina – zwłaszcza na jego działania militarne na terytoriach od dawna należących do Ukrainy. Wrogo nastawieni globaliści, pisze Dugin, zrobiliby wszystko, „aby zapobiec odrodzeniu się imperializmu w Rosji”. Brzmi to niepokojąco w świetle historii Niemiec. Hipokryzją byłoby jednak traktowanie imperialnego zachowania w przypadku USA jako czegoś oczywistego, a potępianie go w przypadku Rosji jako największej możliwej globalnej katastrofy politycznej.

Nacjonalistyczna filozofia Aleksandra Dugina nie wskazuje – jak filozofia Amerykanina Kena Wilbera – na otwartą przyszłość, w której możliwe jest coś radykalnie nowego. Raczej dąży do powrotu do bardzo starych formuł.

Przepełnione patosem założenie, że kraj, w którym się urodziłeś, jest przeznaczony do wielkości, do globalnej roli przywódczej, podąża za przejrzystą dynamiką psychologiczną, którą Erich Fromm analizował jako „narcyzm zbiorowy”.

Historycznie rzecz biorąc, często okazywało się to niebezpiecznym konceptem. Nawet przyznając, że Rosja jest pod wieloma względami wielkim krajem, takie ambicje nie leżą mi na sercu. Aby stworzyć pokój na świecie, potrzebujemy mniej, a nie więcej imperialnego zapału.

Prawa człowieka – zbędny zachodni blichtr

Pod względem merytorycznym mogę zgodzić się z krytyką technokratyczno-materialistycznego „Wielkiego Resetu” Aleksandra Dugina – ale nie z jego wrogością wobec praw człowieka. „Musimy położyć kres liberalizmowi” – ​​pisze –

„społeczeństwu otwartemu, prawom człowieka, wszystkim produktom tego liberalnego systemu w stylu Sorosa, który opiera się na indywidualizmie, materializmie, progresywizmie, całkowitej alienacji ludzi i unicestwieniu więzi społecznych”.

Prawa człowieka wielokrotnie pojawiają się na liście Dugina, które odrzuca, bez podania dalszych wyjaśnień dotyczących swojej niechęci do nich. Pisze:

„Demokracja, liberalizm, prawa człowieka, prawa osób LGBT+, robotyzacja, postęp, digitalizacja i cyberprzestrzeń są opcjonalne. Nie są to wartości uniwersalne”.

Dla Dugina wolność słowa, integralność cielesna i równość wszystkich ludzi równają się ekscesom mody na „trans” czy implantów cyborgów. Uważa prawa człowieka za niepotrzebne, wręcz niebezpieczne, za błahostkę, bez której pewny siebie naród może się suwerennie obejść.

Jakkolwiek dziwaczne mogą się wydawać niektóre wypowiedzi Aleksandra Dugina, wątpliwe jest, aby można je było po prostu odnieść do polityki Władimira Putina, a polityka pociągnąć do odpowiedzialności za filozofa.

Dugin myśli w kategoriach „wielkorosyjskich”, co również jest imperialne – przynajmniej w odniesieniu do bezpośredniego otoczenia geograficznego Rosji.

Inne powody „operacji” Putina na Ukrainie są niesłusznie pomijane, gdy skupiamy się wyłącznie na Duginie. Należą do nich jego poparcie dla ludności rosyjskojęzycznej w Donbasie i odmowa akceptacji wojsk NATO bezpośrednio przy zachodniej granicy Rosji.

Wina Putina przez skojarzenia

W prasie zachodniej ugruntował się rodzaj negatywnego wybiórczego traktowania („Najgorsze z Dugina”) w odniesieniu do Aleksandra Dugina, mający na celu transparentny cel: nacjonalistyczne, a niekiedy mizantropiczne wypowiedzi filozofa są cytowane w celu zdyskredytowania całego jego dorobku – który z kolei ma rzucić cień na Władimira Putina poprzez zasadę winy przez skojarzenia.

Chociaż niektóre poglądy Dugina zdają się wynikać z najgorszych rusofobicznych koszmarów zachodnich podżegaczy wojennych, inne wydają się niemal normalne – przynajmniej w porównaniu z narracjami powszechnie prezentowanymi w „alternatywnych” niemieckich mediach. W ten sposób spadek znaczenia Zachodu jest nie tylko uznawany, ale wręcz witany z zadowoleniem, a jednocześnie przywołuje się powstanie co najmniej równorzędnego wschodniego lub globalnego mocarstwa. Aleksander Dugin ubolewa nad utratą wartości i religijnego zakorzenienia ludzkości w kulturze zdominowanej przez materializm, broniąc tradycyjnej ludzkości przed próbami jej technokratycznej deformacji.

Filozof, ale nie mędrzec

Aleksander Dugin z natury nie jest ugodowy ani zrównoważony, a zatem nie jest mądry w moim rozumieniu tego słowa. Broni „poprawnych” narracji i demonizuje „fałszywe”, nadmiernie upraszcza analizę psychologiczną i odmawia ważenia, syntezy lub integracji rozbieżnych elementów.

Nie potrafi docenić historycznej wielkości, jaką posiadają idee liberalne pomimo wszystkich ich wad i realizuje wsteczny program w rozumieniu jednorodnej wspólnoty narodowej i religijnej, skłonnej do imperialistycznej samo-ekspansji. Dugin nie rozumie między innymi praw mniejszości i dysydentów do ochrony przed wszechobecną presją konformizmu narzucaną przez społeczeństwo większościowe. W społeczeństwach silnie kolektywistycznych istnieje niebezpieczeństwo, że ci, którzy przedstawiają się jako strażnicy „wspólnej woli”, dojdą do pozycji dyktatorów i potępią krytyków jako wrogów fetyszyzowanej „całości”.

Krótko mówiąc, nie ma potrzeby wychwalać Aleksandra Dugina – ale jego twórczość z pewnością warta jest zgłębienia. W jego światopoglądzie rozmaite nurty antyliberalne i antyzachodnie naszych czasów nagle jawią się jako aspekty jednego, nadrzędnego symptomu: od wojowniczej rosyjskiej autoafirmacji Putina po trumpizm, od powstania ruchu BRICS po prawicowe partie populistyczne w Europie Zachodniej.

Wiele dowiadujemy się o ich naturze, ale – z powodu przesady Dugina – dowiadujemy się również, czego lepiej byłoby dla nas nie przyjmować. Przezwyciężenie modernistycznego koszmaru, określanego mianem „przebudzonego” lub „liberalnego”, z pewnością nie polega na napędzanym urazą „powrocie”, który sugeruje Dugin, ale raczej na pełnym miłości i inkluzywności „wyjściu poza”.

Notatka biograficzna:

Roland Rottenfußer, urodzony w 1963 roku, po ukończeniu studiów germanistycznych pracował jako redaktor książek i dziennikarz w różnych wydawnictwach. W latach 2001–2005 był redaktorem w duchowym magazynie *connection*, a później w *Zeitpunkt*. Pracował jako redaktor, copywriter i poszukiwacz autorów w wydawnictwie Goldmann Verlag. Od 2006 roku jest redaktorem naczelnym *Hinter den Schlagzeilen*. W latach 2020–2023 był redaktorem naczelnym *Rubikon*, a od kwietnia 2023 roku jest współwydawcą i redaktorem naczelnym *Manova*.

Tłumaczył Paweł Jakubas, proszę o jedno Zdrowaś Maryjo za moją pracę.

Artykuł ukazał się 29 grudnia 2025 roku na stronie: https://apolut.net/mastermind-des-anti-liberalismus-von-roland-rottenfusser