W styczniu 2026 roku konsorcjum pod przewodnictwem firmy inwestycyjnej TechMet i Ronalda S. Laudera, jednego z najbliższych powierników Donalda Trumpa, otrzymało kontrakt na jedno z najcenniejszych, niewykorzystanych złóż litu w Europie.
Złoże, zwane Dobra, znajduje się w obwodzie kirowohradzkim w środkowej Ukrainie i szacuje się, że zawiera od 80 do 105 milionów ton litu. W czerwcu Rada w Kijowie uchwaliła poprawki do ustawy, które wprowadziły w życie podpisaną w kwietniu i ratyfikowaną w maju umowę surowcową między USA a Ukrainą: połowa wszystkich przyszłych dochodów z nowych koncesji wydobywczych trafi do wspólnego funduszu z Waszyngtonem. Czytelnicy doniesień usłyszą przede wszystkim żargon ekonomiczny – kwoty inwestycji, łańcuchy wartości, surowce kluczowe dla transformacji energetycznej.
Nie wspomina się jednak o historii. A ta historia jest prawdziwa.
Podobnego przedsięwzięcia dokonano już trzynaście lat wcześniej, w niemal tym samym miejscu, tylko z innymi logotypami firm. W styczniu 2013 roku w Davos prezydent Ukrainy Wiktor Janukowycz i prezes Shell Peter Voser podpisali pięćdziesięcioletni kontrakt na zagospodarowanie złoża gazu łupkowego Juciwska w obwodach charkowskim i donieckim – inwestycję o wartości dziesięciu miliardów dolarów – w obecności ówczesnego premiera Holandii Marka Ruttego. Wkrótce potem Chevron zabezpieczył podobne roszczenia na zachodzie kraju, a konsorcjum pod przewodnictwem Exxon Mobil zabezpieczyło podobne roszczenia u wybrzeży Morza Czarnego. Łączna kwota zadeklarowanych inwestycji przekroczyła trzydzieści miliardów dolarów. Prezydent Ukrainy mówił o „wielkim wydarzeniu”, jakby obie firmy były ze sobą powiązane.
To, co wydarzyło się później, jest dobrze znane, ale rzadko przytaczane w tym kontekście: bogate w gaz regiony Krymu i wschodniej Ukrainy, niczym w żadnym innym miejscu, oparły się zamachowi stanu z lutego 2014 roku. W Słowiańsku, Kramatorsku i innych punktach dostępu do złoża Juciwskiego mieszkańcy okupowali ratusze. W ciągu kilku tygodni bogaty w surowce region przekształcił się w strefę działań wojennych. Powstanie w Donbasie pozbawiło zachodnie korporacje dokładnie tego, co właśnie zapewniły sobie w Davos – możliwości przekształcania surowców w wymierne zabezpieczenia.
To sformułowanie nie ma charakteru metaforycznego. Jak można obecnie udokumentować, był to język samych osób zaangażowanych w zamach. 18 marca 2014 roku, trzy tygodnie po upadku Janukowycza, skazany przestępca seksualny i pośrednik finansowy Jeffrey Epstein napisał krótki e-mail do Ariane de Rothschild, wówczas członkini zarządu genewskiego banku Edmond de Rothschild Group, w sprawie sytuacji na Ukrainie. W istocie, te wstrząsy otworzyły „wiele możliwości”.
Wiadomość jest częścią akt Epsteina, opublikowanych przez Departament Sprawiedliwości USA na początku 2026 roku i nie była wcześniej publikowana. Nie dowodzi ona, że Epstein lub Rothschild zorganizowali zamach stanu – nie ma na to dowodów, a takie twierdzenie nie byłoby konieczne. Ujawnia coś znacznie poważniejszego i właśnie dlatego bardziej pouczającego: że w ośrodkach finansowych związek między wstrząsami politycznymi a dostępem do zabezpieczeń był uważany za coś oczywistego, w czasie rzeczywistym, jako część normalnej, codziennej działalności, na długo zanim ktokolwiek zaczął mówić o gospodarce wojennej.
Pytanie, które nasuwa się po tym, ma charakter strukturalny: dlaczego rynki finansowe w ogóle potrzebują surowców w ziemi jako „zabezpieczenia”? Odpowiedź leży w samym rynku instrumentów pochodnych. Od momentu otwarcia międzynarodowego rynku usług finansowych na mocy Protokołu WTO z 1997 roku, który wszedł w życie w 1999 roku i zniósł rozdział banków oszczędnościowych od inwestycyjnych we wszystkich 156 państwach członkowskich, pozagiełdowy handel instrumentami pochodnymi stał się jednym z najbardziej skoncentrowanych i dochodowych sektorów na świecie, kontrolowanym przez garstkę dużych banków z siedzibą w londyńskim City – jednostce administracyjnej z własnym burmistrzem, policją i systemem wyborczym, który przydziela głosy firmom na podstawie liczby pracowników.
Ta machina funkcjonuje tylko tak długo, jak długo jest stale zasilana nowymi, cennymi zabezpieczeniami: ropą naftową, gazem ziem rzadkich, metalami ziem rzadkich i litem. Jeśli podaż się nie zmaterializuje, istnieje ryzyko dodatkowych żądań kapitału, wymuszonej sprzedaży i ostatecznie załamania, jak to miało miejsce w 2008 r., kiedy to sekurytyzowane nieruchomości śmieciowe zamiast zasobów mineralnych, ale według tego samego mechanizmu.
[Aktywa sekurytyzowane to prawa lub długi (np. kredyty, pożyczki), które zmieniono w papiery wartościowe. Banki lub firmy łączą te długi w grupy. Potem sprzedają je innym inwestorom, aby szybko zdobyć gotówkę i uwolnić miejsce w swoim bilansie. md]
Konflikt w Donbasie w 2014 roku nie był zatem sporem peryferyjnym, lecz naruszeniem bezpieczeństwa. To, co nastąpiło, było logiczne, jeśli podążymy za tą logiką do samego końca: pożyczka MFW w wysokości 17 miliardów dolarów dla nowego rządu w Kijowie w kwietniu 2014 roku, zmobilizowana pod wyraźną presją zachodnich kredytodawców, by odzyskać kontrolę nad wschodem i południem. Wizyta ówczesnego dyrektora CIA Johna Brennana w Kijowie kilka dni wcześniej, którą Biały Dom potwierdził po przeprowadzeniu dochodzenia, a jednocześnie zmobilizowano 60-tysięczną Gwardię Narodową pod dowództwem szefa ochrony Andrija Parubija.
Powołanie Huntera Bidena do zarządu największej prywatnej ukraińskiej firmy energetycznej, Burismy, w maju 2014 roku, kilka tygodni po wizycie jego ojca w Kijowie, podczas której ojciec zobowiązał się do wsparcia nowego rządu w „realizacji” kontraktów energetycznych podpisanych w 2013 roku. Każde z tych wydarzeń jest udokumentowane i możliwe do indywidualnego wyjaśnienia. Łącznie ujawniają one pewien schemat: próbę wymuszenia, za pomocą środków politycznych i polityki bezpieczeństwa, tego, czego nie można już było kupić swobodnie za pomocą środków ekonomicznych.
Dwanaście lat i pełnowymiarowa wojna później, właśnie to zostało osiągnięte – tyle że teraz nie poprzez umowy o podziale produkcji między poszczególnymi korporacjami a ukraińskim rządem, ale poprzez traktat międzyrządowy, który na stałe wiąże część ukraińskich dochodów z surowców ze wspólnym funduszem z Waszyngtonem. Różnica w stosunku do 2013 roku nie polega na istocie, ale na stopniu przejrzystości. Wtedy kadra kierownicza korporacji negocjowała z prezydentem w Davos; dziś dostęp jest zagwarantowany w ustawodawstwie Rady. Około jedna piąta ukraińskich zasobów mineralnych, w tym znaczne części Donbasu, znajduje się obecnie pod kontrolą Rosji – co oznacza, że to sama linia frontu decyduje, które złoża mogą nadal służyć jako zabezpieczenie funduszu. Wojna przerysowała mapę możliwości eksploatacji, a to, co pozostało, jest teraz rejestrowane, a pierwszym beneficjentem jest inwestor powiązany z Trumpem.
Każdy, kto twierdzi, że to jedynie legalna dyplomacja gospodarcza, nie rozumie istoty rzeczy. Legalna dyplomacja gospodarcza nie szuka zabezpieczenia pod ostrzałem artyleryjskim. Fakt, że dzieje się tak od 2014 roku, a w jeszcze bardziej zintensyfikowanej formie od 2022 roku, jest prawdziwym skandalem – nie ze względu na moralne ułomności jednostek, ale ze względu na immanentną logikę systemu, który nie jest już w stanie utrzymać własnego długu bez ciągłego dostępu do nowych zabezpieczeń. Od czasu uchwalenia ustawy Big Bang Act z 1986 roku londyńskie City zbudowało swoją infrastrukturę właśnie w tym celu: polisy ubezpieczeniowe na wypadek wojny w Lloyd’s, które od 1898 roku mogą pobierać wygórowane składki w przypadku wojny, oraz wolumen instrumentów pochodnych, który obecnie stukrotnie przekracza realną gospodarkę. Ta machina nie zmierza w kierunku coraz to nowych konfliktów dlatego, że jej zarządcy chcą wojen. Zmierza w ich kierunku, ponieważ system się załamie, jeśli tego nie zrobi.
Zwrot „Wojny to wojny bankierów” oddaje to powiązanie zbyt lakonicznie, by być precyzyjnym – sugeruje celowy plan, w którym w rzeczywistości działa ograniczenie strukturalne, uniemożliwiające poszczególnym aktorom podejmowanie decyzji, a zmuszające ich jedynie do ich realizacji. To właśnie czyni sytuację bardziej niebezpieczną, a nie mniej: plan można by zatrzymać, odsuwając planistów. Ograniczenie strukturalne, które stale domaga się nowych gwarancji, nie znika wraz ze zmianą personelu w Urzędzie Kanclerza lub Białym Domu. Po prostu przenosi się na kolejny front – z Bagdadu, przez Donbas, do Teheranu i, jak pokazuje sprawa Dobrej, z powrotem na Ukrainę, gdzie rachunek z 2013 roku jest teraz płacony, z dwunastoletnim opóźnieniem i z wieloma ofiarami śmiertelnymi.
Dobra Lithium / Umowa o surowcach USA-Ukraina 2025/26 Ukrainska Pravda (angielski), 12 stycznia 2026 r. – Wyrok dla Dobra Lithium Holdings JV (TechMet/Rock Holdings): https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/01/12/8015797/
Wydarzenia w mieście Tell niedaleko Nablusu świadczą o wojnie lądowej, której celem było uniemożliwienie stałej obecności Palestyńczyków.
Mohammad al-Ayoubi
W palestyńskim mieście Tell, na południowy zachód od Nablusu, mieszkańcy próbowali odeprzeć zbrojny atak osadników. Ich reakcja została szybko wykorzystana do uzasadnienia kary zbiorowej. Armia zablokowała drogi dojazdowe, a osadnicy atakowali domy i mienie – obie strony realizowały tę samą kampanię wywłaszczenia. Atak na Tell uwypuklił kampanię, która już trwała na całym okupowanym Zachodnim Brzegu.
Abdullah Abu Rahma, dyrektor akcji społecznej w Komisji ds. Oporu wobec Muru i Osiedli, powiedział portalowi The Cradle , że przemoc była częścią planu wdrażanego zgodnie z ustalonym harmonogramem:
„Prawdą jest, że ataki w ostatnich dniach znacznie wzrosły pod względem liczby męczenników, zniszczeń mienia i ograniczeń swobody przemieszczania się. Stanowią one jednak część szerszego planu, który został opracowany lata temu. Wydarzenia w Tell dały rządowi Benjamina Netanjahu polityczny i medialny pretekst do przyspieszenia tego, co już zaplanowano. Wykorzystano je, aby wmówić własnemu społeczeństwu, że działania przeciwko Palestyńczykom były uzasadnione”.
Liczby ilustrują skalę tej kampanii. Komisja ds. Kolonizacji i Oporu wobec Muru odnotowała łącznie 11 074 ataki sił izraelskich i osadników w pierwszej połowie 2026 roku. Z tego 3488 zostało dokonanych przez osadników, w tym napady na wioski, podpalenia, strzelaniny, kradzieże ziemi i zakładanie nowych placówek osiedlowych. Według komisji, w tych atakach osadnicy zabili 17 Palestyńczyków.
Okupowany Zachodni Brzeg jest również coraz bardziej rozdrobniony na coraz mniejsze enklawy. Biuro Narodów Zjednoczonych ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej (OCHA) odnotowało łącznie 925 przeszkód w przemieszczaniu się do grudnia 2025 roku, w tym 89 stałych punktów kontrolnych, 218 punktów kontrolnych częściowo obsadzonych i 232 blokady drogowe.
Analiza danych ONZ przeprowadzona przez Oxfam ujawniła, że między 2023 a końcem 2025 roku siły izraelskie lub osadnicy zabili łącznie 1244 Palestyńczyków. W tym samym okresie prawie 46 000 Palestyńczyków zostało przymusowo przesiedlonych – w porównaniu z nieco ponad 13 000 w ciągu poprzednich 14 lat.
Według dr. Mohammada Halsy, eksperta ds. Izraela, przemocy nie można postrzegać jako łańcucha odizolowanych reakcji:
„Jest to część szeroko zakrojonego programu ideologicznego rządzącej prawicy, która postrzega całą ziemię palestyńską jako wyłączną własność Żydów i uważa, że obecny moment jest najodpowiedniejszy, aby przejść od „zarządzania konfliktem” do jego ostatecznego „rozwiązania”. Ma to na celu naprawienie „historycznego błędu” rzekomo popełnionego przez Ben-Guriona w 1948 roku, kiedy to kilku tysiącom Palestyńczyków pozwolono pozostać w kraju”.
Tell i anatomia przejęcia ziemi
Suleiman Bisharat, dyrektor Centrum Yabous, i Abu Rahma odrzucają pogląd, że Tell stanowi nagły punkt zwrotny. Zamiast tego postrzegają te wydarzenia jako element wzorca przemocy osadników, która nasiliła się na okupowanym Zachodnim Brzegu od 2024 roku.
Aktywista społeczny Ahmad Ayyash idzie jeszcze dalej, wyjaśniając dla The Cradle :
„To, co się dzieje, to nie „ataki osadników pod ochroną armii”, jak się często twierdzi, ale ataki przeprowadzane wspólnie z armią – nie pod jej ochroną. Między nimi istnieje niezwykle ścisła współpraca. Osadnicy i armia izraelska nie są odrębnymi podmiotami, lecz dwoma ramionami tego samego projektu”.
Zdaniem Ayyasha Tell mogło jednak stanowić punkt zwrotny – albo jako początek silniejszego oporu przeciwko osadnikom i armii, albo jako preludium do nowych form oporu przeciwko okupacji.
Odnosząc się do niedawnego incydentu, Abu Rahma stwierdził:
„To, co się stało, było samoobroną. Nagrania wideo pokazują, że ofiary zostały zabite albo przez ogień wojska, albo przez samych osadników. Zdobycie broni było jedynie chwilowym zaniedbaniem, a nie zaplanowanym działaniem”.
Agencja Reuters podała, że konfrontacja rozpoczęła się po tym, jak uzbrojeni osadnicy zbliżyli się do wioski. Na nagraniu wideo widać Palestyńczyka chwytającego karabin, zanim został zastrzelony.
Eliminacja modelu oporu
Ayyash uważał, że zaciekłość izraelskiej reakcji miała na celu uniemożliwienie Tell stania się wzorem dla innych palestyńskich społeczności. Okupant nie może pozwolić, aby skuteczna samoobrona była postrzegana jako czynnik odstraszający przed przyszłymi atakami osadników.
„Jeszcze przed 7 października okupanci próbowali zniszczyć palestyński model i wizerunek bojownika ruchu oporu – tak jak wcześniej robiono to w obozach Nour Shams, Tulkarm i Dżanin, gdzie zmieniono geografię, zniszczono środowisko ruchu oporu, a nawet usunięto pomniki męczenników”.
Zbiorowa kara dla Tella posłużyła zatem również jako ostrzeżenie dla innych społeczności palestyńskich: ci, którzy bronią się przed atakami osadników, muszą liczyć się z całą siłą okupacji.
Uczynienie życia Palestyńczyka niemożliwym
Ayyash opisuje ten proces jako transformację demograficzną, która manifestuje się inaczej w Strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu. W Strefie Gazy codzienne życie ulega przekształceniom poprzez kontrolę nad tym, jakie towary wwożone są do Strefy Gazy, a jakie nie.
Już w styczniu 2026 r. udokumentowano niedobory wołowiny, drobiu, produktów higienicznych i innych podstawowych dóbr, co przypisywano izraelskim ograniczeniom importowym.
Według Ayyash, ta sama logika jest wdrażana na okupowanym Zachodnim Brzegu poprzez systematyczne przesiedlenia. Datuje przyspieszenie tej kampanii na rok 2024 – osiem miesięcy po rozpoczęciu wojny w Strefie Gazy – i przypomina sobie reklamy wzdłuż obwodnic z hasłem:
„W Palestynie nie ma przyszłości”.
Ich celem było przekonanie Palestyńczyków, że godne życie na ich ziemi nie jest już możliwe i że muszą szukać przyszłości gdzie indziej.
Społeczności beduińskie i pasterskie zostały szczególnie dotknięte. OCHA informuje, że ataki osadników i związane z nimi ograniczenia dostępu spowodowały przesiedlenie łącznie 6200 Palestyńczyków ze 119 społeczności w okresie od stycznia 2023 r. do czerwca 2026 r., w tym ponad 3600 osób z 46 całkowicie ewakuowanych społeczności.
Według Ayyash, presja ta prowadzi obecnie do migracji wewnętrznej z odległych wiosek i osiedli do miast w Strefie A. Ograniczenia w przemieszczaniu się, napady, kradzieże bydła, nieurodzaj oraz niszczenie dróg i infrastruktury odcinają społeczności od zasobów, których potrzebują, aby pozostać na swoich ziemiach. Gdy te warunki staną się nie do zniesienia, obszary te zostaną wyludnione i otwarte na wywłaszczenie ziemi.
Dwa ramiona tego samego projektu
Abu Rahma opisuje podział zadań między państwem a milicjami osadników. Aparat państwowy zapewnia prawo, sądy, policję i siły zbrojne. Osadnicy otrzymują fundusze, transport i broń, podczas gdy ich przestępstwa są ignorowane lub aktywnie wspierane.
Śledztwo ONZ opublikowane w czerwcu wykazało, że władze Izraela sprzyjały przemocy ze strony osadników poprzez wsparcie finansowe, militarne i prawne. Siły bezpieczeństwa często towarzyszyły lub chroniły osadników podczas ataków.
Państwo niszczy domy i drastycznie ogranicza swobodę przemieszczania się Palestyńczyków poprzez posterunki kontrolne. Osadnicy podpalają domy i wypędzają mieszkańców z ich ziem. Opór spotyka się z aresztowaniami i grzywnami. Krok po kroku przygotowywane są podwaliny pod aneksję.
Halsa dostrzega dwa cele stojące za tą ciągłą eskalacją. Pierwszym jest terroryzowanie Palestyńczyków, dopóki dobrowolnie nie opuszczą swojej ziemi. Drugim jest sprowokowanie ich do samoobrony, aby następnie uzasadnić znacznie brutalniejszą reakcję za pomocą odwróconej narracji, w której agresorzy występują jako ofiary.
3488 ataków na osadników odnotowanych przez Komisję w pierwszej połowie 2026 r. oznacza średnio ponad 19 ataków dziennie, a jej metodologia pozwala na wykrycie szerszego zakresu naruszeń niż oparty na zdarzeniach monitoring OCHA.
Do 20 lipca OCHA odnotowało 18 zgonów Palestyńczyków w wyniku ataków na osadników – liczba ta przekroczyła już całkowitą liczbę ofiar z całego roku 2025. To, co kiedyś uważano za zjawisko marginalne, stało się centralną metodą kontroli terytorialnej.
Placówka bez pretekstu
Ekspansja osad nie jest uzależniona od Tell ani od żadnej pojedynczej konfrontacji. Ayyash wyjaśnia, że okupanci wykorzystują każdą okazję, by przyspieszyć ekspansję osadniczą i konfiskować ziemię, ale nie potrzebują żadnego konkretnego pretekstu. Nawet gdyby wydarzenia w Tell nie miały miejsca, placówki zostałyby rozbudowane z innego, podanego powodu – a nawet bez żadnego pretekstu.
Po konfrontacji Netanjahu obiecał przyspieszyć budowę osiedli w regionie. Halsa ostrzega: „Każdy oczyszczony centymetr tworzy przestrzeń dla syjonistyczno-talmudycznego przyczółka, a czasu nie da się cofnąć”.
Ekstremistyczny izraelski minister finansów Bezalel Smotrich ogłosił plany budowy 763 mieszkań w Eli – projekt ten ma potroić powierzchnię osiedla. W lipcu izraelski gabinet bezpieczeństwa zatwierdził również 1,3 miliarda szekli na budowę 34 nowych osiedli na Zachodnim Brzegu, w tym na nowo wybudowane osiedla i istniejące placówki, które mają zostać zalegalizowane z mocą wsteczną.
Kampania wyborcza kosztem krwi palestyńskiej
Eskalacja napięć wpływa również na izraelską kampanię wyborczą przed wyborami zaplanowanymi na 27 października 2026 r. Halsa opisuje pole polityczne jako „całkowicie otwarte”, a ministrowie rywalizują o zajęcie najbardziej stanowczego stanowiska i uczynienie z kwestii palestyńskich ziem i miejsc świętych tematów kampanii.
Ayyash przedstawia jeszcze ostrzejszy pogląd. Twierdzi, że ekstremizm jest mocno zakorzeniony w izraelskim głównym nurcie politycznym, a społeczeństwo izraelskie jest agresywne i „zafascynowane zabijaniem i destrukcją”. Powołuje się na rasistowską maksymę: „Jedyny dobry Arab to martwy Arab”.
Frakcje polityczne rywalizują o głosy kosztem życia Palestyńczyków. Każda z nich stara się być jeszcze bardziej agresywna wobec Palestyńczyków i bardziej zdecydowanie niż inne opowiadać się za rozbudową osiedli.
W tym konkursie niewiele miejsca zajmuje znane twierdzenie, że w Izraelu wciąż istnieje znaczący obóz dążący do pokoju. Biszarat ostrzega jednak, że wybory są jedynie czynnikiem przyspieszającym, a nie przyczyną.
Kampania wyborcza toczy się w kontekście ideologicznym sięgającym roku 1948, kiedy to żydowskie grupy zbrojne wykorzystały tę sytuację do wyludniania palestyńskich wiosek poprzez podpalenia i zabijanie cywilów.
Dzisiejsze milicje osadnicze pełnią podobną funkcję dla państwa. Chociaż ich przemoc jest przedstawiana jako spontaniczna lub nieuprawniona, promuje ona działania, które rząd później oficjalnie wdraża poprzez rozkazy wojskowe, decyzje planistyczne i działania aneksyjne.
Aneksja w tempie wojennym
Abu Rahma wyjaśnia, że projekt istniał jeszcze przed operacją Potop Al-Aksa. Jednak wojna regionalna dała Izraelowi swobodę w jego realizacji w niespotykanym dotąd tempie. Plany, które pierwotnie miały zająć dziesięć lat, są obecnie realizowane w ciągu trzech lub czterech lat – przy wsparciu społeczności międzynarodowej, która poprzez milczenie i bezczynność znormalizowała zbrodnie przeciwko Palestyńczykom.
Tempo to zaniepokoiło również część izraelskiego aparatu bezpieczeństwa. Prawie 600 byłych wojskowych, funkcjonariuszy wywiadu, policji i dyplomatów ostrzegło prezydenta USA Donalda Trumpa, że przemoc ze strony osadników może mieć konsekwencje „jeszcze bardziej katastrofalne” niż te z 7 października.
Mimo to względy wyborcze i ideologiczne wciąż biorą górę nad obawami o bezpieczeństwo osób, które poświęciły swoje życie zawodowe obronie państwa okupacyjnego.
Na całym okupowanym Zachodnim Brzegu rzekomo tymczasowe środki stają się coraz bardziej trwałe. Drogi pozostają zamknięte długo po przybyciu armii, a osady-placówki pod ochroną wojskową rozciągają się na pastwiskach wiejskich. Odcięte od swoich ziem i sąsiednich społeczności, rodziny są zmuszane do przeprowadzki do ośrodków miejskich.
Trzymaj kraj
Pomimo przytłaczającej nierównowagi sił, Palestyńczycy pozostają największą przeszkodą w realizacji tego projektu. W Strefie Gazy, a także podczas intifad w 1987 i 2000 roku, udowodnili swoją zdolność do udaremnienia planów wysiedleń – choć za cenę ogromnych ofiar ludzkich.
Biszarat pyta, czy Palestyńczycy zdołają zmienić równowagę sił politycznych na tyle długo, by skorzystać z wydarzeń międzynarodowych, które wywierają coraz większą presję na Izrael. Poparcie dla państwa okupacyjnego spadło, podczas gdy poparcie społeczne dla sprawy palestyńskiej wzrosło w obliczu wojny na wyniszczenie w Strefie Gazy. Kluczowe pytanie brzmi, czy ta zmiana może przełożyć się na presję na rządy, które nadal dozbrajają i chronią Tel Awiw.
Halsa uważa, że minimalna reakcja musi obejmować zorganizowaną, pokojową akcję społeczną, w tym działania grup samozwańczych i zgromadzenia społeczne, w połączeniu z długotrwałą kampanią medialną i dyplomatyczną, ujawniającą izraelską wersję wydarzeń. Jego zdaniem, po wydarzeniach w Tell powinny natychmiast odbyć się konferencje prasowe dokumentujące przebieg konfrontacji i rolę armii.
Nawołuje również do wykorzystania sprzeciwu w Izraelu – w tym listu podpisanego przez prawie 600 byłych funkcjonariuszy służb bezpieczeństwa – i przełożenia zmiany w zachodniej opinii publicznej na wpływy polityczne na arenie międzynarodowej. Halsa argumentuje, że właśnie tego obawia się Izrael.
Tell ujawnił, w jaki sposób siła militarna, przemoc osadników i polityka państwa są wykorzystywane do pozbawiania Palestyńczyków ich ziemi – bez konieczności podejmowania formalnej decyzji o aneksji.
Organizacje międzynarodowe mogą nadal dokumentować liczbę ofiar śmiertelnych, przesiedleńców, punktów kontrolnych, ataków i placówek. Jednak dokumentacja bez konsekwencji pozwala na przerysowywanie mapy, podczas gdy raporty nadal się mnożą.
Ostateczny wynik zostanie rozstrzygnięty na miejscu, gdzie odmowa Palestyńczyków opuszczenia swojej ziemi pozostaje największą przeszkodą na drodze Izraela do osiągnięcia ostatecznego celu na Zachodnim Brzegu.
Że wśród naszych Umiłowanych Przywódców odsetek bałwanów przekracza i to zdecydowanie, średnią krajową – to wszyscy wiedzą, a jeśli nawet jakimś cudem jeszcze nie wiedzą, to przynajmniej – podejrzewają. Zresztą na niektórych Umiłowanych Przywódców wystarczy popatrzeć, by zaraz nabrać najgorszych podejrzeń. Żadnych nazwisk oczywiście wymieniał nie będę, bo nadal wisi nade mną kondemnatka – ale każdy może podstawić sobie jakieś ulubione nazwisko – a ja nie będę protestował.
Czym innym jednak są podejrzenia, a nawet – tak zwana wiedza potoczna, którą nienawistne sądy w swoim żargonie nazywają „notoryjnością powszechną” – a czym innym – twarde dowody i to dostarczone przez samych delikwentów. No i właśnie dowodów na bęcwalstwo dostarczył nam osobiście obywatel Tusk Donald, a myślę, że nie jest w tym odosobniony, bo przecież otoczony jest zgrają doradców doskonałych, do których w swoim czasie zaliczał się Mateusz Morawiecki. Ale incipiam.
Kilka dni temu pan prezydent Karol Nawrocki wręczył nominacje na asesorów sądowych ponad 200 osobom. Asesorem sądowym może zostać aplikant, który zdał sędziowski egzamin. Więc pan prezydent wręczył nominacje na asesorów sądowych ponad 200 takim osobom. Najpierw klangor z tego powodu podniósł obywatel Żurek Waldemar – że zbrodnia to niesłychana. Początkowo myślałem, że Żurku Waldemaru nie podobają się ci asesorowie, ponieważ mogli zostać rekomendowani przez „nieprawidłowo obsadzoną” Krajową Radę Sądownictwa.
Ale przecież, odkąd w Krajowej Radzie Sądownictwa zasiada swoim zadem Wielce Czcigodna Anna Maria Żydowska, to znaczy – pardon; oczywiście Anna Maria Żukowska i Wielce Czcigodna Kamila Gasiuk-Pichowicz, co to najpierw była w Nowoczesnej, a potem została skierowana do Volksdeutsche Partei, to nieomylny to znak, że KRS została obsadzona prawidłowymi zadami. Wkrótce jednak wszystko się wyjaśniło – że pan prezydent Karol Nawrocki nie poczekał z wręczeniem nominacji asesorskich na kontrasygnatę obywatela Tuska Donalda.
W związku z tym, w atmosferze klangoru podniesionego przez stado autorytetów moralnych, obywatel Tusk Donald rzutem na taśmę uratował socjalistyczną praworządność, składając podpis na jakiejś kartce oprawionej w czerwone okładki. Powiedział przy tym, że pan prezydent Karol Nawrocki „nie dopełnił obowiązku”, czyli nie zwrócił się do niego po kontrasygnatę.
Sęk jednak w tym, ze konstytucja z 1997 roku takiej kontrasygnaty wcale nie wymaga. Art. 144 wprawdzie formułuje zasadę, że „akty urzędowe” prezydenta wymagają dla swej ważności kontrasygnaty premiera, który w ten sposób przyjmuje odpowiedzialność przed Sejmem za to, co podpisał – ale ust. 3 tego artykułu konstytucji enumeratywnie wylicza wyjątki – kiedy taka kontrasygnata nie jest wymagana. W punkcie 17 ustępu 3 art. 144 konstytucji czytamy zatem, że kontrasygnata prezesa Rady Ministrów nie jest wymagana przy „powoływaniu sędziów”.
Wystarczyłoby zatem, gdyby obywatel Tusk Donald, albo któryś ze zgrai jego doradców doskonałych, albo w ostateczności – obywatel Żurek Waldemar – zwyczajnie zajrzał do konstytucji i sprawdził, jak się sprawy mają. Aliści nawet gdyby zajrzał, to – kto wie – mógłby nabrać wątpliwości. Chodzi o to, że wspomniany punkt mówi o „powoływaniu sędziów” natomiast o asesorach – cyt. W związku z tym ci jurysprudensi mogliby sobie wykombinować, że jeśli chodzi o powoływanie sędziów, to może kontrasygnata rzeczywiście wymagana nie jest – ale za to przy mianowaniu asesorów – już jest obowiązkowa.
Na co mogliby się powołać? Ano – na to, że punkt 17 ustępu 3 art. 144 konstytucji ma charakter wyjątku, a wyjątków nie powinno się interpretować rozszerzająco. Jeśli zatem punkt 17 mówi o powoływaniu sędziów, a o asesorach nie wspomina, to znaczy, ze w przypadku mianowania asesorów trzeba najsampierw uzyskać kontrasygnatę. W przeciwnym razie nominacje będą nieważne, a w konsekwencji – nieważne będą też wszystkie orzeczenia wydane przez tych mianowańców.
Na pierwszy rzut oka trzyma się to kupy – ale na drugim rzut oka widać, że mamy tu do czynienia z tak zwanym kretynizmem prawniczym. Ten kretynizm prawniczy to prawdziwa plaga, prawdziwa epidemia, która z zagadkowych przyczyn poraziła tubylczy wymiar sprawiedliwości. Pewne światło na przyczyny tej epidemii rzuca okoliczność, że w 1968 roku wydziały prawa tubylczych uniwersytetów zalała inwazja tak zwanych „marcowych docentów” – to znaczy – hebesów cieszących się poparciem bezpieki.
W latach 70-tych umocnili oni swoją pozycję, no a pełen rozkwit ich potęgi przypadł na lata 80-te, po wprowadzeniu stanu wojennego. Na zasadzie „uczył Marcin Marcina”, „marcowi docenci” wykształcili masę kretynów prawniczych, którzy potem obsadzili stanowiska w wymiarze sprawiedliwości – i tak już zostało.
Zwłaszcza gdy w roku 1990, kiedy to PZPR, jako pas transmisyjny bezpieki do sądownictwa została zastąpiona przez Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia”, do którego dołączyło stowarzyszenie „Themis” – nawet w swojej nazwie nawiązujące do operacji „Temida”, którą prowadziła ABW w celu werbunku agentury w środowisku sędziowskim.
No dobrze – ale jak jest naprawdę z tym mianowaniem asesorów – czy w tym przypadku kontrasygnata jest konieczna dla ważności decyzji prezydenta, czy przeciwnie – nie jest wymagana? Z pomocą przychodzą nam zasady wykładni prawa, których za moich czasów studenci uczyli się już na pierwszym roku. Jedną z tych zasad jest „argumentum a maiori ad minus” – wskazująca, że komu wolno czynić więcej, temu wolno czynić mniej.
Jeśli zatem prezydentowi wolno bez kontrasygnaty premiera mianować sędziów – nawet Sądu Najwyższego – to tym bardziej wolno mu bez kontrasygnaty mianować asesorów – bo stanowisko asesora w hierarchii stoi niżej od stanowiska sędziego. Inną zasadą wykładni jest argumentum a minori ad maius, która stanowi, że komu nie wolno czynić mniej, temu – tym bardziej – nie wolno czynić więcej, Trzecią wreszcie (bo Rzymianie uważali, że omne trinum perfectum, to znaczy – doskonałe jest wszystko, co potrójne) – zasadą wykładni jest argumentum a contrario – to znaczy – wnioskowanie z przeciwieństw.
Na przykład art 7 konstytucji stanowi, że „organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa”. W przypadku obywateli formuła działania praworządnego jest inna: dozwolone jest wszystko, co nie jest zakazane a w przypadku organów władzy – dozwolone jest tylko to, co dozwolone.
Ale na to, co dozwolone, naprowadzają nas zasady wykładni, które wyżej przedstawiłem. Klangor podniesiony przez premiera Tuska i jego otoczenie pokazuje, że to hebesy – co utwierdza nas w przekonaniu, że naszym nieszczęśliwym krajem kieruje banda bęcwałów.
Gdyby paragraf 219/1217 NDAA wszedł w życie, oddalibyśmy naszą republikę konstytucyjną syjonistom. To byłby dosłownie koniec naszego kraju, jaki znamy.
Kiedy w połowie i pod koniec lat 90. regularnie podróżowałem do Izraela w ramach pracy w Organizacji Narodów Zjednoczonych, wielokrotnie uderzało mnie, jak silnie wielu Izraelczyków identyfikowało się ze Stanami Zjednoczonymi. W święta narodowe wielu izraelskich kierowców eksponowało w szybach samochodów dwie małe plastikowe flagi – jedną z niebiesko-białą Gwiazdą Dawida, a drugą z gwiazdami i pasami. „Postrzegamy siebie jako małą Amerykę” – tłumaczył mi mój izraelski gospodarz, ilekroć zwracałem na to uwagę.
Rzeczywistość była zupełnie inna.
Izraelczycy spiskowali za plecami swoich amerykańskich partnerów, a amerykański wywiad i służby bezpieczeństwa uznały Izrael za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego USA.
Wiem jedno – znalazłem się w samym środku tej dynamiki władzy i ostatecznie zostałem oskarżony przez rząd USA o szpiegostwo na rzecz Izraela. Zarzuty ostatecznie wycofano jako bezpodstawne i motywowane politycznie, ale nastroje stojące za oskarżeniami były prawdziwe – znaczna część amerykańskiego aparatu obrony, wywiadu i bezpieczeństwa postrzegała Izrael jako zagrożenie.
Ponieważ Izrael stanowił zagrożenie.
Nie oznacza to, że nie było współpracy między USA a Izraelem – podczas mojego pobytu w Izraelu hotele były pełne agentów CIA, oficerów armii amerykańskiej i dyplomatów Ministerstwa Spraw Zagranicznych przebywających na oficjalnych misjach.
Istniał jednak „chiński mur” oddzielający USA od Izraela, a wszelkie interakcje podlegały ścisłym protokołom, które przez cały czas utrzymywały ten mur.
Po opuszczeniu Organizacji Narodów Zjednoczonych przez jakiś czas pracowałem jako analityk w stacji NBC News.
Podpisałam również umowę z nowojorską agencją mówców „Greater Talent Network” (GTN).
A te dwa doświadczenia w szczególności uświadomiły mi, w jakim stopniu interesy pro-izraelskie przeniknęły każdy aspekt amerykańskich mediów i zarządzania informacją.
Wielokrotnie podchodzili do mnie producenci stacji NBC i wręczali mi swoje wizytówki – nie NBC, lecz AIPAC (Amerykańsko-Izraelskiego Komitetu Spraw Publicznych, prawdziwej organizacji fasadowej izraelskiego rządu).
Dzięki GTN udało mi się nawiązać bezpośrednie kontakty z AIPAC i organizacjami z nim stowarzyszonymi, które zyskały już mocną pozycję w amerykańskim środowisku naukowym i przemyśle think tanków.
Za pośrednictwem tych sieci poznałem tajemniczy świat za kulisami Kongresu Stanów Zjednoczonych, gdzie AIPAC miał ostatnie słowo u wpływowych senatorów i kongresmenów, a pracownicy Senatu i Izby Reprezentantów otwarcie współpracowali z pracownikami różnych agencji rządowych USA w celu kształtowania polityki.
Paul Wolfowitz, który w tamtym czasie był dziekanem Paul H. Nitze School of Advanced International Studies (SAIS) na Uniwersytecie Johnsa Hopkinsa, zaoferował mi dużą sumę pieniędzy, jeśli dołączę do zespołu.
Musiałem tylko zaakceptować myśl, że Saddam Hussein posiada broń masowego rażenia.
Odrzuciłem ofertę Wolfowitza i odwróciłem się od kliki AIPAC.
Niestety, wybrani przedstawiciele Ameryki nie wykazali się ani taką jasnością moralną, ani lojalnością wobec republiki, której rzekomo służą.
Żyjemy w czasach, w których premier Izraela otwarcie chwali się, że kupił Kongres USA.
AIPAC chwali się, że wydał 100 milionów dolarów, aby osiągnąć właśnie ten cel.
Aktywiści pro-izraelscy wydali 30 milionów dolarów, aby odsunąć Thomasa Massiego od Kongresu USA, ponieważ ośmielił się zakwestionować przekazanie amerykańskiej suwerenności Izraelowi.
Sekretarz stanu USA otwarcie stwierdził, że krytyka Izraela jest powodem odmowy wydania wizy do Stanów Zjednoczonych.
Miejsce, w którym izraelscy politycy otwarcie opowiadają się za ograniczaniem wolności słowa w Ameryce.
A gdzie „Wielki Mur Chiński”, który oddzielał interesy USA i Izraela, jest burzony przez posłuszny Kongres, podczas gdy główne media, które dawno temu zrzekły się swojej niezależności i uczciwości na rzecz interesów Izraela, milczą.
Dokumentem kapitulacji, który sygnalizuje kapitulację republiki konstytucyjnej, dawniej znanej jako Stany Zjednoczone Ameryki, na rzecz nowego podmiotu, który mógłby być bardziej precyzyjnie nazwany „Stanami Zjednoczonymi Izraela”, jest Ustawa o autoryzacji wydatków na obronę narodową (NDAA) z 2027 r., a konkretnie jej sekcja 219 w wersji Izby Reprezentantów i sekcja 1217 w wersji Senatu.
Sekcja 219/1217 nakazuje Sekretarzowi Obrony powołanie Agenta Wykonawczego (EA) w celu rozszerzenia i przyspieszenia głębszej integracji Izraela z instytucjami amerykańskimi. Zgodnie z Dyrektywą 5101.01 Departamentu Obrony (DOD), uprawnienia EA miałyby pierwszeństwo przed uprawnieniami szefów innych jednostek Departamentu Obrony, co oznacza, że EA mogłaby uchylać decyzje innych agencji DOD, takich jak Administracja Bezpieczeństwa Technologii Obronnych (DTSA), dotyczące dostępu Izraela do technologii amerykańskich. Nowa EA wyeliminowałaby bezpośredni nadzór Kongresu i zamiast tego podlegałaby nadzorowi Sekretarza Obrony. Kongres nie miałby zgody Kongresu ani uprawnień do odwołania Agenta Wykonawczego.
Krótko mówiąc, polega ona na delegowaniu konstytucyjnych obowiązków Kongresu do politycznie wyznaczonego przedstawiciela władzy wykonawczej.
Nie to mieli na myśli Ojcowie Założyciele, gdy tworzyli konstytucję.
Artykuł 2191217 integruje amerykańskie i izraelskie programy badawczo-rozwojowe w sposób, który uzależnia Stany Zjednoczone od dostarczania przez Izrael określonych technologii, dając tym samym Izraelowi znaczący wpływ na przyszłą amerykańską politykę i infrastrukturę, splatając łańcuchy dostaw obronnych Izraela i Stanów Zjednoczonych w sektorach rządowym, prywatnym i akademickim oraz zacierając granice integralności terytorialnej i suwerenności politycznej.
Sekcja 219/1217 dotyczy procesów zamówień i nabywania w sektorze obronnym, uniemożliwiając przyszłym administracjom oddzielanie izraelskich technologii lub umów od głównych programów zamówień obronnych. Zmusi to dyrekcje programowe i kierowników Departamentu Obrony do włączenia technologii pochodzenia izraelskiego do systemów amerykańskich. Procedury te sprawiają, że obecne przepisy „Kupuj Amerykę” stają się nieaktualne i przyznają izraelskim firmom dostęp do własności intelektualnej systemów uzbrojenia, z którymi bezpośrednio konkurują.
Artykuł 219/1217 przyznaje Komitetowi Wykonawczemu uprawnienia do realokacji zasobów i priorytetów Departamentu Obrony poprzez priorytetowe traktowanie integracji Izraela ze strukturami obrony narodowej USA. W efekcie podporządkowuje to Izraelowi najbardziej wrażliwe aspekty obronności USA jako całości, poza zakresem nadzoru Kongresu.
W chwili, gdy większość amerykańskiego społeczeństwa zdaje sobie sprawę z przerażających zbrodni, jakich Izrael dopuścił się na narodzie palestyńskim, a także z roli, jaką Izrael odgrywa w uwikłaniu Ameryki w ciągłe wojny na Bliskim Wschodzie, artykuł 219/1217 na stałe zwiąże Stany Zjednoczone z Izraelem, czyniąc tym samym Departament Obrony USA, a co za tym idzie, cały naród amerykański, współwinnymi tych zbrodni.
„Wielki Projekt Izraela”, którego celem jest terytorialna ekspansja Państwa Izrael na Bliskim Wschodzie kosztem jego sąsiadów, chwieje się.
Sam Izrael przeżywa kryzys egzystencjalny z powodu trwającego tam stanu wojny.
Pisałem już wcześniej, że stosunki między Izraelem a Stanami Zjednoczonymi przypominają stosunki pasożyta z żywicielem.
Artykuł 219/1217 prawnie ugruntowałby ten status.
I w ten sposób zniszczyć republikę konstytucyjną.
Konstytucja nakłada na Kongres określone obowiązki i odpowiedzialność.
Przeniesienie tej odpowiedzialności na państwo obce nie należy do tych obowiązków.
Jeśli paragraf 219/1217 wejdzie w życie, Izrael na stałe przyłączy się do amerykańskiego przedsięwzięcia.
Obecnie mamy kongres, który rozważa kryminalizację krytyki Izraela.
Oczywiście jest to zniewaga dla podstawowej zasady wolności słowa.
Nierozerwalne powiązanie bezpieczeństwa Izraela z bezpieczeństwem USA – co stałoby się, gdyby paragraf 219/1217 stał się prawem – przypieczętowało nieuniknioną kryminalizację krytyki Izraela.
NDAA 2027 jest ostatnim bastionem Ameryki.
Usuńmy paragraf 219/1217, a będziemy mieli szansę na przetrwanie.
Jeśli paragraf 219/1217 wejdzie w życie, stracimy Republikę.
Przysięgłem bronić Stanów Zjednoczonych Ameryki, republiki konstytucyjnej.
Nigdy nie będę służył Stanom Zjednoczonym Izraela.
I nikt, kto nazywa siebie Amerykaninem, nie powinien tego robić.
Środek sezonu ogórkowego. Polacy wypoczywają od codziennego znoju, politycy opuścili sejmowe ławy, media donoszą o rakiecie, która zaatakowała pole uprawne w powiecie biłgorajskim lub odnotowują kolejne pożary rozprzestrzeniające się po całej Europie. Z ociąganiem, wiedząc, że informacje i tak docierają do ludzi za pośrednictwem Internetu, pokazują zmasowany, dobrze skoordynowany atak migracyjny na Hiszpanię, ale nie starają się wyciągać z tego wniosków, unikają rzetelnej dyskusji na temat przyczyn i ewentualnych konsekwencji tych wydarzeń, także dla naszej przyszłości. Tymczasem, kilku dziennikarzy z prawdziwego zdarzenia zauważyło, że władze państwa polskiego po raz kolejny zawarły, z pominięciem drogi konstytucyjnej, umowę o niezwykłej wadze. Nie opadły jeszcze na dobre emocje związane z kolejną rocznicą Powstania Warszawskiego, a dowiadujemy się, że reprezentujący Polskę minister obrony narodowej podpisał ze swym niemieckim odpowiednikiem tajną umowę o współpracy w dziedzinie obronności! Chciałoby się powiedzieć, pakt bezprecedensowy, ale przecież byłaby to nieprawda, ponieważ jego poprzednik z opozycyjnego chwilowo ugrupowania uczynił to samo w roku 2016, łamiąc i wtedy polskie prawo, a Polacy dowiedzieli się o tym dopiero po kilku latach. Polecam zapoznanie się z materiałem, który odsłania zagrożenia, jakie dla nas płyną z tego powodu.
Poniżej przypominam urywki jednego z rozdziałów książki „Requiem dla Amelii Earhart”, której tytuł może sugerować, że nic nie mówi o sprawach, które poruszyłem wcześniej. A jednak mówi całkiem sporo, bo one wszystkie mają wspólny mianownik.
„W jednej z pierwszych książek starałem się opisać, jak doszło do powstania organizacji mającej na początku XXI wieku sterroryzować cały świat. Pisałem: ‘W 1928 roku, Egipcjanin Hassan Al-Banna założył nacjonalistyczną grupę o nazwie Bractwo Muzułmańskie. Banna zauroczony był poglądami człowieka, który niedługo potem odcisnął tragiczny ślad w historii świata. Tym osobnikiem był Adolf Hitler. Banna pisywał nawet do niego wiernopoddańcze listy. Już wkrótce Bractwo stało się swego rodzaju odnogą niemieckiego wywiadu.
Nacjonalizm arabski miał z niemieckim nazizmem coraz więcej wspólnego, a niechęć obu ideologii wzbudzali zarówno żydzi, jak i elementy zachodniej kultury. Niemcy wspierając działalność Bractwa w Egipcie, wzmacniali de facto piątą kolumnę egipskiej armii. Na wieść o wybuchu wojny Bractwo złożyło zapewnienie wywołania powstania i pomocy oddziałom generała Rommla.
Bractwo rosło w siłę. Powstała nawet sekcja palestyńska, której szefem został wielki mufti Jerozolimy. Współtworzył on międzynarodową dywizję SS składającą się z arabskich nazistów. Dywizja ta, o nazwie Muzułmańskiej Dywizji Handzar, miała w swych ambitnych planach podbicie całej Afryki. Po wojnie Bractwo znalazło się na indeksie, a wywiad brytyjski wyłapał jego najaktywniejszych członków. Jednak, jak to w wywiadowczym zwyczaju bywa, postanowiono ich wykorzystać. Trafili do Egiptu, gdzie przez trzy lata szkolono ich do wykonywania zadań specjalnych. Brytyjczycy zamierzali wykorzystać grupę do walki z nowo tworzącym się państwem Izrael. Brytyjczyków wspierał w tych działaniach wywiad francuski, który uwolnił wielkiego muftiego i wysłał go również do Egiptu.
Kiedy okazało się, że plany spaliły na panewce, Brytyjczycy przekazali swe muzułmańskie aktywa rodzącej się służbie wywiadowczej USA. CIA postanowiła wykorzystać arabskich nazistów, na terenie Środkowego Wschodu, w formie przeciwwagi dla arabskich komunistów, pozyskanych przez Związek Sowiecki. Pomysł nie spodobał się władzom egipskim i Gamal Abdel Naser, ówczesny przywódca tego państwa wydał polecenie likwidacji członków Bractwa. I tak, w latach 50. Egipt przestał być bezpiecznym dla nich miejscem. Ratując sytuację, CIA przerzuciła ocalonych z czystki do Arabii Saudyjskiej. Duchowi przywódcy Bractwa rozpoczęli wkrótce w tamtejszych szkołach religijnych nauczanie zasad opartych na zlepku ideologii nazistowskiej z islamskim wahhabizmem. W jednej z tamtejszych medres, z ogromnym zainteresowaniem nauk tych wysłuchiwał młody Arab, o którym w przyszłości miał usłyszeć cały świat. Nazywał się Osama Bin Laden. Kiedy w roku 1979 Sowieci wkroczyli do Afganistanu, amerykańskie służby specjalne zdecydowały o wysłaniu im w sukurs swych bojowników z Arabii Saudyjskiej.
Z uwagi na złe konotacje ideologiczne Bractwa, postanowiono zmienić ich wizerunek. Nowi pomagierzy Ameryki przyjęli nazwę Maktab al-Khadamat al-Mujahidin (mudżahedini). I to oni wykrwawili sowieckich żołnierzy w niedostępnych afgańskich górach. Wkrótce po tym przestali być potrzebni. Arabia Saudyjska, z pewnością wypełniając wolę Ameryki, nie miała już ochoty dłużej ich gościć i zamknęła przed nimi drzwi. W zamian za spokój na swym terenie zobowiązała się jednak wspierać ich finansowo. Tak brzmi wersja oficjalna, jednak jestem pewien, że szykując nowe przedsięwzięcie, należało odciąć wszelkie związki Bractwa z Arabią Saudyjską, państwem bądź co bądź przyjaznym USA i umiejscowić arabskich terrorystów, przynajmniej w społecznej świadomości, w innym kraju. Animatorzy wywiadowczych gier postanowili część z nich po prostu uśpić, zachowując pełną nad nimi kontrolę, co miało się przydać w różnych jeszcze misjach. Tego, że takie zadania nadal spełniają, dowodzi fakt powstania z członków radykalnego odłamu Bractwa organizacji Hamas, a jak już podkreślałem niejednokrotnie, przeświadczony jestem, że ojcem chrzestnym tego tworu jest Izrael. Skoro przez tyle lat służby specjalne tak wielu różnych państw przekazywały ich sobie z ręki do ręki, podejrzenie to wydaje się być w pełni uzasadnione. Osama Bin Laden, który po tajemniczej śmierci swego mentora Azzama, zaczął odgrywać pierwsze skrzypce w Bractwie, powołał do życia Al Kaidę. Musiało być na nią zapotrzebowanie i pomału przygotowywano zręby nowej organizacji. Tak oto powstała Baza. Baza dla kolejnego zadania militarnego. Baza dla wydarzeń 11 września 2001 roku i wszystkich późniejszych konsekwencji tego dnia.’
Czytelników bardziej tematem zainteresowanych, a ręczę, że warto, odsyłam do artykułu, będącego recenzją książki Ian’a Johnson’a, autorstwa Leslie Evans’a, zatytułowanego „Dziwna kariera Ahmada Kamala i jak pomógł CIA wprowadzić radykalny islam do Europy”. Otóż Evans pisze, o czym wspomniałem wcześniej, że protoplastami wykorzystywania radykalnego islamu dla walki politycznej, byli Niemcy, jednak kierowali oni ten oręż przede wszystkim w stronę Sowieckiej Rosji. Wysiłki Hitlera mające na celu rozszerzenie wpływów nazistowskich na sowieckich muzułmanów były kierowane przez Gerharda von Mende, byłego profesora i bojówkarza SA, który pracował dla Ministerstwa Rzeszy. Centrum tej operacji był zatem Berlin, natomiast po II Wojnie Światowej, Amerykanie postanowili wykorzystać te struktury, przenosząc centralę swych działań do Monachium. To tam postanowiono wybudować pierwszy w Europie meczet, pozyskując muzułmanów dla swoich potrzeb. Jak pisał Johnson – Amerykanie, Niemcy Zachodnie i różni islamiści przez lata rywalizowali o to, kto ostatecznie ukończy budynek i przejmie nad nim kontrolę.
Pomysł wyszedł od niemieckiego byłego nazisty, który kierował muzułmańską operacją propagandową na rzecz Hitlera podczas II wojny światowej. CIA przejęła niemiecki plan i odegrała kluczową rolę w zaszczepieniu go islamskim radykałom, którzy z kolei postrzegali go, jako szansę religijnej ekspansji. Johnson pisze, że Monachium było przyczółkiem, z którego Bractwo Muzułmańskie rozprzestrzeniło się na zachodnie społeczeństwo. Amerykański konsulat w Monachium był drugim, co do wielkości, na świecie. Służył jako punkt nasłuchowy dla wszystkiego, co było związane z ZSRR. Gerhard von Mende przeżył wojnę. W chaosie zbombardowanych Niemiec, okupowanych przez ZSRR na wschodzie oraz przez Stany Zjednoczone, Wielką Brytanię i Francję na zachodzie, udało mu się ukryć i udawać akademickiego biurokratę. Już wkrótce znalazł się na liście płac brytyjskiego MI5. Dość szybko rozpoczął działalność dla służb zachodnioniemieckich i oczywiście amerykańskich. Błyskawicznie odtwarzał kontakty z byłymi radzieckimi żołnierzami muzułmańskimi i uciekinierami najróżniejszych narodowości. Nieprzypadkowo właśnie w Monachium powołano do życia dwie najbardziej znane stacje radiowe. W roku 1949 powstało Radio Wolna Europa, nadające do wszystkich krajów Europy Wschodniej, a w 1951 Radio Liberty, które nadawało na falach krótkich audycje skierowane głównie na obszar ZSRR.
Dziś, po kolejnych doświadczeniach ostatnich lat, w świetle przytoczonych wyżej materiałów, możemy chyba z lepszej perspektywy spojrzeć na kontynuację islamskiego ekspansjonizmu w Europie. Niemiecki zalew krajów europejskich imigrantami, tym razem pod egidą polityki unijnej, nie jest niczym innym, jak konsekwentną realizacją planów i działań rozpoczętych w latach 30 minionego wieku, starannie podsycanych w czasie zimnej wojny i dziś rozniecanych na nowo. My również wpadliśmy w wir polityki zmierzającej do pełnej bałkanizacji tej części świata, wsłuchując się w zagłuszane, chyba niezbyt skutecznie, wiadomości płynące do nas z tych rozgłośni przez lata, w języku polskim”.
Myślę, że warto się nad tym wszystkim pochylić, pamiętając też, że zaledwie kilka miesięcy temu podpisana została inna, tym razem niemiecko-ukraińska umowa o partnerstwie strategicznym. A moją książkę (także w formie ebook) polecam również z tego powodu, że przedstawiam w niej, jako pierwszy i jak dotąd jedyny badacz tajemnicy zaginięcia Amelii Earhart powody, dla których rząd Stanów Zjednoczonych nie jest nadal zainteresowany jej rozwikłaniem.
Na stronie amerykańskiego Stowarzyszenia Poszukiwaczy Amelii Earhart poleca ją jego lider – Mike Campbell, były rzecznik Sił Powietrznych USA, dziennikarz i autor książek na temat tej jednej z największych zagadek lotniczych w historii świata.
Sławomir M. Kozak
jeśli uważasz, że moja praca pozwala lepiej zrozumieć świat, nie wahaj się
Nadal sceptycznie podchodzę do możliwości szybkiego porozumienia między USA i Iranem w sprawie Cieśniny Ormuz. USA chcą, aby była ona otwarta dla wszystkich statków i stanowczo sprzeciwiają się pobieraniu przez Iran jakichkolwiek opłat lub myta od statków wpływających do Zatoki Perskiej lub z niej wypływających.
Stanowisko Iranu pozostaje niezmienione… Będzie pobierał opłatę od każdego statku wpływającego do Zatoki Perskiej i nie zezwoli na wpłynięcie statkom izraelskim ani amerykańskim.
Załóżmy jednak, że w piątek zostanie osiągnięte porozumienie i tankowce z ropą i LNG będą mogły opuścić Zatokę Perską przez Cieśninę Ormuz. Nawet jeśli porozumienie zostanie osiągnięte, miną miesiące, a może nawet lata, zanim Arabowie z Zatoki Perskiej powrócą do normalnego życia z powodu uszkodzeń sprzętu pompującego i magazynującego ropę.
Producenci i osoby wykonujące prace gwarancyjne, a także naprawy platform wiertniczych i gazowych, rurociągów w elektrowniach i stacjach sprężania, to głównie podwykonawcy amerykańscy. Personel zajmujący się konserwacją i naprawą infrastruktury naftowej i LNG jest w 100% powiązany z armią amerykańską… To relacja symbiotyczna.
Wiele magazynów, w których przechowywany jest sprzęt i części do naprawy terminali naftowych i rurociągów, również uległo zniszczeniu. Po drugie, w magazynach, które wciąż są nienaruszone, znajduje się ograniczona ilość części zamiennych. Po trzecie, przeszkolony personel konserwacyjny, który pracował na platformach wiertniczych i gazowych oraz rurociągach elektrowni, wraz z wojskiem amerykańskim, opuścił wiele z tych obiektów. Brak części zamiennych i ewakuacja amerykańskich wykonawców spowodują dodatkowe opóźnienia w próbach przywrócenia normalnej pracy platform wiertniczych i gazowych.
Nawet gdyby wszystko zostało dziś otwarte i ruch przez Cieśninę Ormuz był możliwy, prace naprawcze i konserwacyjne niezbędne do przywrócenia działania systemów będą opóźnione o tygodnie, a być może nawet lata. Odbudowa i przywrócenie pełnej sprawności niektórych elementów infrastruktury, takich jak instalacja LNG Qatars LNG w Ras Laffen, zajmie co najmniej trzy lata.
Oto podział szkód poniesionych dotychczas w poszczególnych krajach:
Oprócz fizycznych szkód wyrządzonych infrastrukturze naftowej i gazowej, globalna gospodarka odczuwa poważne straty… Utrata 25% światowych zasobów ropy naftowej i gazu, a także 35% zasobów siarki i mocznika oraz 44% zasobów helu spowodowała poważne perturbacje gospodarcze na całym świecie. Na przykład utrata helu, niezbędnego do produkcji chipów komputerowych, spowodowała znaczny wzrost ich cen.
Karl Miller, który dostarczył informacji na potrzeby tego artykułu, podsumowuje sytuację w następujący sposób:
Cieśninę można otworzyć w ciągu jednego dnia. Ekosystem naprawczy nie. Państwa i firmy Rady Współpracy Zatoki Perskiej (GCC), które kontrolują kompatybilne części zamienne, pełną dokumentację, wykwalifikowanych pracowników, moce produkcyjne, sloty fabryczne OEM, bezpieczną logistykę i uprawnienia alokacyjne, odzyskają siły. Pozostałe pozostaną w trudnej sytuacji długo po tym, jak konflikt zniknie z nagłówków gazet.
Rozmawiałem o niedoborach broni w USA z Edem DeMarche, redaktorem Trends Journal :
Wracamy do Piotra Kurzina, który słusznie uważa, że atak Trumpa na Iran jest największym błędem w historii USA:
Nima i ja mieliśmy trochę zabawy z Ghalibafem, który trolluje Donalda Trumpa:
Kolejna ożywiona dyskusja z Mario… Głównym tematem naszej rozmowy była doniesienia o decyzji Iranu o pobieraniu 5% opłaty za przejazd statkami wpływającymi do Zatoki Perskiej:
Oto mój najnowszy artykuł z cyklu „Counter Currents” . Wygłaszam w nim elegancką tyradę na temat niepowodzenia Rosji w opracowaniu rozsądnej strategii wojny informacyjnej:
Dziękuję za nieocenione wsparcie w postaci czasu poświęconego na czytanie i komentowanie.
Kluczowa zmienna w tych niezwykle wzburzonych wodach: treść porozumienia jest ściśle powiązana strategicznie z Pekinem – w całości.
Waszyngton de facto ogłosił, że irańsko-amerykańskie porozumienie o porozumieniu jest martwe. Nie w stanie śpiączki: jego twórca został powalony.
Teraz jednak może dojść do matek wszystkich Dead Cat Bounces – jako organizacyjnych ram irańskiej powojennej polityki zagranicznej.
Teheran przedstawia teraz to, co dawniej nazywano Memorandum z Islamabadu, jako podstawę przyszłych stosunków zagranicznych i wzywa Waszyngton do przestrzegania zobowiązań zawartych w Memorandum Porozumienia, podpisanym przez prezydenta USA.
Irański minister spraw zagranicznych Araghchi ma przybyć do Islamabadu w najbliższy piątek – na zaproszenie pakistańskiego ministra spraw zagranicznych Ishaqa Dara. Coraz więcej wskazuje na to, że Pakistan ponownie pełni rolę centralnego gwaranta, kanału wojskowego i strategicznego mostu między Teheranem a Waszyngtonem, a także państwami Rady Współpracy Zatoki Perskiej.
Oczywiście, istnieje wiele sprzeczności. Podczas gdy Teheran publicznie wskazuje Pakistan jako mediatora, a Islamabad wydaje się koordynować działania z zawsze ostrożną Arabią Saudyjską, nawet na najwyższym szczeblu, Trump w zeszły poniedziałek publicznie pochwalił Arabię Saudyjską, Katar, a nawet Zjednoczone Emiraty Arabskie – ale nie Pakistan.
Zanurzmy się w mgłę. Martwy kot z MoU przetrwał na tratwie, niesiony łaską wzburzonego geopolitycznego morza i gniewem bogów, by odrodzić się jako obowiązująca doktryna dyplomatyczna Iranu.
Mimo że Teheran traktował go jak martwego, prezydent Massoud Peseschkian publicznie określił zobowiązanie do przestrzegania Memorandum of Understanding jako wynik zbiorowej oceny Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego.
Oświadczył również, że porozumienie powinno stać się kamieniem węgielnym przyszłych stosunków zagranicznych Iranu i wezwał administrację Trumpa do wypełnienia postanowień podpisanych w Wersalu.
W ten sposób śpiący kot najprawdopodobniej ma dziewięć żyć: przestał być tymczasowym mechanizmem zawieszenia broni, a odrodził się jako długoterminowa strategia.
Wpływy USA słabną wszędzie.
Araghchi wielokrotnie rozmawiał bezpośrednio z pakistańskim feldmarszałkiem Asimem Munirem, co potwierdziły nasze źródła znajdujące się blisko stołu negocjacyjnego – który na razie został rozwiązany.
Oznacza to, że Araghchi nie tylko prowadzi negocjacje za pośrednictwem cywilnych kanałów dyplomatycznych. Angażuje on najwyższego dowódcę wojskowego Pakistanu w najbardziej newralgicznej fazie dramatu „bez wojny nie ma pokoju”.
Pomimo oczywistych błędnych szacunków związanych z jednoczesną wyprawą do Jemenu i Sił Mobilizacji Ludowej do Iraku, Arabia Saudyjska, za pośrednictwem ministra spraw zagranicznych księcia Faisala bin Farhana, również jest częścią tej architektury komunikacyjnej.
Najważniejszy kanał negocjacji ma zatem charakter militarno-strategiczny, a nie tylko dyplomatyczny.
Każdy, kto obstawia, że Pakistan stanie się pomostem między Iranem a Arabią Saudyjską, znajdzie się w bardzo trudnej sytuacji.
Faktem jest, że premier Shehbaz Sharif, marszałek polowy Munir i minister spraw zagranicznych Dar będą przebywać w Arabii Saudyjskiej od czwartku do soboty, aby odbyć rozmowy na wysokim szczeblu z następcą tronu księciem MbS.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych Pakistanu określa to jako coś strategicznego. Oznaczałoby to, że Islamabad nie tylko przekazywałby informacje między Teheranem a Rijadem, ale także pomagałby w budowaniu trwałego regionalnego bezpieczeństwa i ram dyplomatycznych, łączących obie stolice.
Przyparta do muru administracja Trumpa może próbować uniemożliwić uznanie w całych Stanach Zjednoczonych, że posiadające broń jądrową państwo islamskie, ściśle powiązane z Chinami i rozwijające strategiczne stosunki z Iranem, jest absolutnie niezbędne do przeprowadzenia negocjacji.
Nigdy nie należy lekceważyć psychologii „macho-macho” Trumpa: pełne uznanie mediacji pakistańskiej pokazuje, jak bardzo utracił on jednostronną kontrolę nad całym procesem.
Pakistan gra strategiczną niejednoznacznością do granic możliwości. Islamabad kontynuuje rozmowy z Waszyngtonem, ale odmawia bycia wasalem USA i nie chce w pełni identyfikować się z jakimkolwiek stanowiskiem. Dzięki temu utrzymuje swoją wiarygodność w oczach Teheranu, Waszyngtonu, Rijadu, Pekinu i Moskwy.
Jednocześnie Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej nie sprawdziła irańskich zapasów wzbogaconego uranu od 28 lutego, ponieważ Teheran ograniczył dostęp do 20 zadeklarowanych lokalizacji.
Ostatni sprawdzony zapas obejmował około 440,9 kg uranu wzbogaconego do 60 procent.
Tłumaczenie: Ta nuklearna „niepewność” przekształciła się teraz w broń strategiczną.
Administracja Trumpa nie ma pojęcia, gdzie znajduje się wzbogacony uran Iranu ani ile go jest; czy został on rozdystrybuowany; jak szybko Iran mógłby przejść na wzbogacanie na poziomie umożliwiającym produkcję broni; ani czy operacja militarna zniszczyłaby te zapasy lub przyspieszyła produkcję broni.
Co więcej, wpływy militarne, gospodarcze i polityczne administracji Trumpa maleją na oczach całego świata: strategiczne rezerwy ropy naftowej zbliżają się do historycznej granicy; marże na rafinacjach oleju napędowego osiągnęły ekstremalny poziom; praktycznie nie ma handlu przez Cieśninę Ormuz; składki na ubezpieczenia od ryzyka wojennego gwałtownie rosną; a zapasy precyzyjnie kierowanych pocisków dalekiego zasięgu są niemal wyczerpane.
A jednak to, co Waszyngton i Teheran mówią publicznie, sprowadza się do totalnego konfliktu.
Trump upiera się, że negocjacje trwają. Amerykańskie media głównego nurtu twierdzą, że porozumienie jest bliskie. Teheran zaprzecza wznowieniu negocjacji i twierdzi, że jedyny aktywny kanał komunikacji – techniczny – dotyczy umów morskich i żeglugowych między Teheranem a Maskatem.
Kluczowe pytanie brzmi jednak, kto kontroluje architekturę dyplomatyczną.
Fakty wskazują, że minister spraw zagranicznych Iranu komunikuje się z dowódcą armii Pakistanu, podczas gdy Katar jest w najlepszym razie graczem drugoplanowym; Pakistan zaś koordynuje swoje działania bezpośrednio z Rijadem.
Czego naprawdę chcą Chiny
Tymczasem to, co dzieje się w korytarzach władzy w Teheranie, pozostaje niezwykle istotne.
Według naszych źródeł Ahmad Vahidi, głównodowodzący Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, nadal wywiera poważny wpływ na irański aparat bezpieczeństwa.
Biorąc pod uwagę nastroje panujące na ulicach, kilku czołowych przedstawicieli Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej jest zdecydowanie przeciwnych negocjacjom ze Stanami Zjednoczonymi. Co więcej, Zgromadzenie Ekspertów publicznie potępiło wszelkie porozumienia z Waszyngtonem i określiło to jako kapitulację.
Nic dziwnego, że Araghchi jest pod ogromną presją polityczną. Ale sytuacja wkrótce stanie się jeszcze poważniejsza: Vahidi osobiście zażądał rezygnacji prezydenta Peseschkiana.
Jednak bezpośrednia presja instytucjonalna wydaje się być skierowana bardziej na Araghchiego i proces negocjacyjny niż bezpośrednio na Peseschkiana. Oznacza to, że walka o władzę w Teheranie nie dotyczy wyłącznie przetrwania prezydenta, ale tego, czy porozumienie – lub ramy porozumienia z Islamabadu – staną się stałą irańską polityką.
Kluczowa zmienna w tych niezwykle wzburzonych wodach: treść porozumienia jest ściśle powiązana strategicznie z Pekinem – w całości.
Polska powinna bezwzględnie wzorem Czech wprowadzić obostrzenia dla Ukraińców w wieku poborowym, którzy mają nieuregulowany stosunek do służby wojskowej. Nie jest w polskim interesie obecność dużej ilości młodych mężczyzn z Ukrainy.
Minister koordynator służb specjalnych Tomasz Siemoniak stwierdził wprost, że „nie będzie w Polsce obostrzeń dla Ukraińców w wieku poborowym”. Takie słowa są zachętą do osiedlania się w Polsce nie tylko pacyfistów ale różnorakich kombinatorów a czasem przestępców.
Ja rozumiem, że młodzi Ukraińcy w znacznej części nie chcą walczyć za państwo rządzone przez Wołodymyra Zełenskiego. Rozumiem, że są również tacy, którzy nie chcą walczyć z różnych powodów przeciwko Rosji. To nie powinna być nigdy nasza wojna. To nie powinny być nasze dylematy.
Oczywiście Polska nie powinna zmuszać nikogo by walczył za rząd swojego kraju, a nawet własną ojczyznę. Idzie o coś zupełnie innego.
Należałoby z miesięcznym wyprzedzeniem zapowiedzieć wprowadzenie takich przepisów. Zaś ze względów humanitarnych umożliwić tym osobom wyjazd z Polski do innych krajów Unii Europejskiej. Jestem głęboko przekonany, że przepełnione humanizmem kraje Europy przyjmą młodych mężczyzn z otwartymi ramionami.
Osoby z Ukrainy łamiące prawo w Polce powinny być bezwzględnie deportowane. Dotyczyć powinno to również Ukraińców, którzy w jakikolwiek sposób promują na terenie Polski banderyzm lub próbują negować zbrodniczość ukraińskich formacji kolaboranckich i szowinistycznych.
Uważam, poza tym za niezwykle za szkodliwą ustawę z dnia 13 marca 2026 roku o niekaraniu obywateli Rzeczypospolitej Polskiej biorących udział po stronie Ukrainy w konflikcie Rosji. Polacy nie powinni walczyć w obcych wojnach po żadnej stronie. Kuriozalną sytuacją jest to, że młodzi Ukraińcy siedzą w Polsce, zaś polscy najemnicy walczą na Ukrainie.
Przestały działać prymitywne i emocjonalne szantaże typu: „jakby nie Ukraina to Rosja stoi u naszych granic” i „Ukraińcy walczą za Polskę”, tak przestanie w niedługim czasie działać szantaż mówiący „jak Ukraińcy wyjada, to nie będzie miał kto pracować”. To wyjątkowo łajdackie kłamstwo połączone z brakiem szacunku do polskich pracowników.
Dzisiaj przekaz licznych politykierów – zwłaszcza tych określających sie jako prawica – na temat Ukrainy się zmienił. Nawet politycy, którzy sami nazywali się „sługami narodu ukraińskiego” dzisiaj zauważają oczywiste od początku problemy. To wszystko jednak musztarda po obiedzie. Powinniśmy przynajmniej tym razem wzorem Czechow być mądrymi przed szkodą.
Historycy wojskowości przypominają, że podobne iluzje dotyczące „humanitarnej” czy „ograniczonej” wojny atomowej pojawiały się już w latach 50. i 60. XX wieku, jednak zawsze były porzucane ze względu na zbyt ogromne ryzyko globalnej anihilacji. Powrót do tych skompromitowanych idei w XXI wieku świadczy o głębokim kryzysie dyplomacji i braku wyobraźni współczesnych elit politycznych. Zamiast gasić pożary trawiące globalny ład, administracja i jej planiści wojskowi podsycają ogień, budując technologiczne podwaliny pod katastrofę, która nie wybiera ofiar i nie zna granic państwowych.
https://youtube.com/watch?v=P15wQEGixWE%3Frel%3D0
W kuluarach Pentagonu dochodzi do fundamentalnej zmiany w globalnej architekturze bezpieczeństwa, która na zawsze może odmienić losy ludzkości. Podsekretarz wojny ds. polityki Elbridge Colby nadzoruje prace nad nową, tajną strategią nuklearną, która kładzie nacisk na wykorzystanie taktycznej broni jądrowej o mniejszej sile rażenia. Ta radykalna rewizja doktryny wojskowej ma dać prezydentowi USA alternatywne, rzekomo bardziej „użyteczne” opcje militarne w obliczu potencjalnego konfliktu regionalnego z Rosją lub Chinami.
Zamiast tradycyjnego odstraszania, nowa strategia skupia się na tak zwanym „zarządzaniu eskalacją”, co w praktyce oznacza próbę oswojenia opinii publicznej z myślą o lokalnej wojnie atomowej. Zwolennicy tego podejścia twierdzą, że posiadanie mniejszych ładunków nuklearnych pozwoli na chirurgiczne uderzenia, które zademonstrują amerykańską determinację bez konieczności niszczenia całych miast za pomocą rakiet dalekiego zasięgu.
Według planistów wojskowych, takie kontrolowane uderzenie zmusiłoby przeciwnika do natychmiastowego wycofania się i deeskalacji napięcia. Przekształcanie broni ostatecznego zniszczenia w standardowy element taktyki pola bitwy budzi jednak przerażenie ekspertów, ponieważ opiera się na naiwnym założeniu, że przeciwnik zareaguje w sposób przewidywalny i powstrzyma się przed masowym odwetem.
Krytycy nowej doktryny bezlitośnie obnażają słabość tego rozumowania, przypominając pasmo spektakularnych porażek amerykańskich strategów w Iraku, Afganistanie czy Libii. Jeśli Pentagon nie potrafił kontrolować przebiegu wojen konwencjonalnych z asymetrycznym przeciwnikiem, wiara w jego zdolność do precyzyjnego zarządzania wymianą ciosów nuklearnych między supermocarstwami graniczy z szaleństwem.
W momencie, gdy eksploduje pierwszy ładunek taktyczny, wszelkie akademickie teorie teoretyków wojny natychmiast tracą rację bytu, ustępując miejsca chaosowi, skażeniu radioaktywnemu i impulsywnym decyzjom podejmowanym pod presją czasu. Sposób, w jaki wdrażane są te zmiany, również budzi ogromne kontrowersje i uzasadniony niepokój. Zamiast standardowej procedury Przeglądu Postawy Nuklearnej, która podlega debacie między-agencyjnej oraz ścisłemu nadzorowi amerykańskiego Kongresu, administracja zdecydowała się na wewnętrzny, utajniony przegląd strategii.
Pominięcie demokratycznych mechanizmów kontroli i przeniesienie prac do zamkniętego biura Colby’ego oraz Dowództwa Strategicznego USA (STRATCOM) wskazuje, że decyzje o kluczowym znaczeniu dla przetrwania biosfery zapadają w całkowitym cieniu. Wokół tej nagłej i skrytej zmiany doktryny w naturalny sposób wyrosły mroczne teorie, które znajdują coraz więcej zwolenników na całym świecie.
Najpopularniejsza z nich głosi, że taktyczna broń jądrowa nie ma służyć obronie, lecz jest narzędziem celowo zaplanowanego „Wielkiego Resetu” geopolitycznego, kontrolowanego przez zakulisowe elity finansowe. Według tej narracji, ograniczona wojna nuklearna w Europie Wschodniej lub na Morzu Południowochińskim miałaby doprowadzić do załamania globalnych rynków, co pozwoliłoby na wprowadzenie rygorystycznego cyfrowego pieniądza banku centralnego (CBDC) i totalnej kontroli nad zdziesiątkowaną populacją.
Z kolei inny nurt łączy te działania z tajnymi programami kosmicznymi oraz rzekomym zagrożeniem z zewnątrz. Według zwolenników UFO i ufologii wojskowej, nagła potrzeba posiadania „użytecznych” i mobilnych ładunków nuklearnych o mniejszej mocy nie jest wymierzona w ziemskie mocarstwa, lecz stanowi element przygotowań do odparcia niewyjaśnionych anomalii lub ochrony tajnych baz orbitalnych. Teoria ta zakłada, że rządy celowo maskują przygotowania do konfliktu kosmicznego jako standardową rywalizację z Chinami i Rosją, aby nie wywołać powszechnej paniki – jednakże to jest po prostu kolejny akt w teatrze dla mas.
Nie bez powodu wypuścili teraz film Stevena Spielberga pt. „Dzień Objawienia”.
Nie brakuje również głosów łączących te doniesienia z technologią sztucznej inteligencji, która rzekomo przejęła już kontrolę nad systemami planowania STRATCOM. Niektórzy sugerują, że autonomiczne algorytmy kwantowe, analizując scenariusze geopolityczne, doszły do wniosku, iż konwencjonalna dominacja USA dobiega końca. W efekcie sztuczna inteligencja miała zasugerować ludzkim decydentom obniżenie progu nuklearnego jako jedyną matematyczną szansę na utrzymanie globalnej hegemonii, manipulując raportami dostarczanymi do biura Elbridge’a Colby’ego.
Warto zauważyć, że modernizacja arsenału odbywa się w czasie, gdy na świecie nasilają się głosy o bliskim spełnieniu proroctw eschatologicznych. Dla wielu środowisk o charakterze religijnym i tradycjonalistycznym, działania Pentagonu są namacalnym dowodem na to, że zbliżamy się do biblijnego Armagedonu. Teksty nowotestamentowe i starotestamentowe przepowiednie o „odebraniu pokoju ziemi” oraz narodach zbrojących się na ostateczną batalię są dziś przez wielu odczytywane nie jako metafory, lecz jako precyzyjny scenariusz, który realizuje się na naszych oczach w zaciszach gabinetów Departamentu Wojny.
Historycy wojskowości przypominają, że podobne iluzje dotyczące „humanitarnej” czy „ograniczonej” wojny atomowej pojawiały się już w latach 50. i 60. XX wieku, jednak zawsze były porzucane ze względu na zbyt ogromne ryzyko globalnej anihilacji. Powrót do tych skompromitowanych idei w XXI wieku świadczy o głębokim kryzysie dyplomacji i braku wyobraźni współczesnych elit politycznych. Zamiast gasić pożary trawiące globalny ład, administracja i jej planiści wojskowi podsycają ogień, budując technologiczne podwaliny pod katastrofę, która nie wybiera ofiar i nie zna granic państwowych.
Ostatecznie, niezależnie od tego, czy nowa strategia Pentagonu to cyniczna gra geopolityczna, realizacja apokaliptycznego scenariusza, czy wynik nacisków ze strony kompleksu militarno-przemysłowego, ludzkość znalazła się w najbardziej niebezpiecznym punkcie od czasów kryzysu kubańskiego. Przekonanie, że wojną nuklearną można sterować niczym partią szachów, jest największym błędem współczesnej myśli strategicznej. Jeśli proces ten nie zostanie zatrzymany przez opór opinii publicznej lub otrzeźwienie samych decydentów, zegar zagłady może nieubłaganie wybić północ, pozostawiając po nas jedynie radioaktywny popiół.
Napisane przez Stephena Soukupa za pośrednictwem American Greatness,
Dawno, dawno temu – a dokładnie 27 lat temu – mój szef (niezrównany Mark Melcher) i ja przewidzieliśmy, że europejska unia walutowa będzie oznaczać koniec UE. Euro, jak pisaliśmy dla naszych klientów z nieistniejącej już dużej firmy maklerskiej, miało być katastrofą i zniszczyć wszystko, co powojenni Europejczycy zbudowali w ciągu ostatnich dekad. Konkretnie, pisaliśmy:
Psst! Chcesz poznać sekret? Euro i chaos, który ze sobą niesie, doprowadzą do katastrofy społecznej, gospodarczej i politycznej. Uważamy wręcz za prawdopodobne, że wprowadzenie euro będzie dla Europy XXI wieku tym, czym dla Europy XX wieku było zabójstwo arcyksięcia Franciszka Ferdynanda – mianowicie momentem, w którym historia zarejestruje prawdziwy początek rozpadu.
Przesada? Hiperbola? Cóż, być może. Ale być może nie. Widzicie, problem nie polega, jak twierdzi większość krytyków, na tym, że „decydenci” z różnych „regionów” będą się spierać o politykę gospodarczą i monetarną, a ekonomiczni filistrzy mogą zyskać przewagę. Problem polega na tym, że ekonomiczni filistrzy prawdopodobnie będą jedynymi, którzy zasiądą do negocjacji.
Od około 2010 roku i przez całą następną dekadę powtarzałem tę prognozę każdego stycznia w mojej corocznej prognozie polityki zagranicznej. Upadek euro, pisałem, był nieunikniony. Nie miało znaczenia, czy nastąpi to w tym roku, w przyszłym, czy za dekadę. Ostatecznie wszystko się zawali, głównie dlatego, że ignoranci po prostu nie potrafili się kontrolować i nie przestali robić rzeczy bezsensownych z ekonomicznego punktu widzenia.
W ostatnich latach, z kilku powodów, przestałem powtarzać tę prognozę co roku. Po pierwsze, przestałem pisać prognozy roczne, ponieważ mój model biznesowy i cele uległy zmianie. Po drugie, i to jest kluczowa kwestia, nie było to już konieczne. UE już dawno straciła na znaczeniu gospodarczym. Pomiędzy napędzanym zazdrością oburzeniem na amerykańskie firmy technologiczne, obsesją na punkcie emisji CO₂ i świadomym wyborem zdławienia rynków kapitałowych poprzez narzucanie jawnie politycznych celów inwestycyjnych, UE zadbała o to, by stać się pierwszą nowoczesną cywilizacją w historii, która popadła w regres. Świadomie wybrała de-industrializację i budowę przyszłości gospodarczej znacznie bardziej ponurej niż nawet jej odległa przeszłość. Doszedłem do wniosku, że euro nie ma sensu.
Nie oznacza to, że przestałem wierzyć w nieuchronny upadek UE. Po prostu przestałem marnować czas moich czytelników na narzekanie na ten stan rzeczy.
Patrząc na to wszystko z perspektywy czasu, możliwe, że się myliłem. Nie, nie myliłem się w kwestiach ekonomicznych. Nie dość, że rządzą ignoranci, to jeszcze nikt inny nie jest zaangażowany w dyskusję. Na przykład Giorgia Meloni z Włoch jest jedyną polityczką w strefie euro, która kwestionuje politykę klimatyczną Unii i słusznie ostrzega, że doprowadzi ona do „przemysłowego pustkowia”. A jednak nawet ona oficjalnie popiera stanowisko UE w sprawie zmian klimatu i emisji CO₂ w ogóle, a także jej poparcie dla Porozumienia Paryskiego. To kompletni ignoranci.
Niemniej jednak prawdopodobnie myliłem się, zakładając, że to właśnie ignoranci ekonomiczni doprowadzą do oficjalnego końca UE. A dokładniej, prawdopodobnie myliłem się, sądząc, że ich polityka pozbawiona kwalifikacji ekonomicznych będzie bezpośrednią przyczyną upadku UE. To ci sami ignoranci, tylko z inną polityką.
Jak zapewne wiecie, dziesiątki tysięcy migrantów z Maroka napłynęło w zeszłym tygodniu do hiszpańskiego miasta Ceuta, położonego na północnoafrykańskim wybrzeżu. Obrazy z enklawy były ponure: tłumy ludzi, głównie młodych mężczyzn, pchających się, biegających i walczących o przedostanie się z Afryki do Europy (pomińmy tu szczegóły geograficzne).
Sytuacja na miejscu była jeszcze bardziej ponura: do wczoraj potwierdzono ponad 70 zgonów, a ponad tysiąc osób wymagało pomocy medycznej. Cała sytuacja była szokująca – a przynajmniej byłaby, gdyby nie była całkowicie przewidywalna.
Przez ostatnie czterdzieści lat Hiszpania była w dużej mierze ośrodkiem imigracji do Europy, głównie z Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu.
Od lat 80. XX wieku Hiszpania wdrożyła sześćgłównych, nadzwyczajnych programów legalizacji dla imigrantów. Choć różnią się one nazwą i szczegółami, te „nadzwyczajne programy legalizacji” to w istocie szeroko zakrojone, ogólne amnestie, które przyznawały status prawny osobom, które wjechały do kraju nielegalnie. W 2005 roku, za rządów byłego premiera José Luisa Rodrígueza Zapatero (socjalisty), Hiszpania udzieliła amnestii ponad pół milionowi nielegalnych imigrantów. Na początku tego roku, za rządów obecnego premiera Pedro Sáncheza (również socjalisty… lub nawet gorszego), kraj rozpoczął proces kolejnego programu legalizacji, którego całkowity zakres jest obecnie nieznany, ale szacuje się go na od 500 000 do ponad 800 000.
Co więcej, na początku tego lata hiszpański Sąd Najwyższy wydał orzeczenie ograniczające możliwość deportacji przez rząd imigrantów, którzy dotarli do Ceuty i jej miasta partnerskiego Melilli drogą morską, a nie lądową (przez techniczną „granicę”).
Podsumowując, Hiszpania zrobiła wszystko, co w jej mocy, aby zachęcić do imigracji jak najwięcej, a jej rząd otwarcie przyznał ten fakt, argumentując, że warunki demograficzne i na rynku pracy sprawiają, że masowa imigracja jest absolutną koniecznością. Biorąc to wszystko pod uwagę, nie dziwi fakt, że odsetek osób urodzonych za granicą w kraju znacząco wzrósł w ciągu niecałych dwóch lat , z około 18,2% ogółu ludności w 2024 roku do 20,3% obecnie.
W świetle polityki imigracyjnej Hiszpanii i w następstwie tragedii w Ceucie, kilka państw członkowskich UE zaapelowało w weekend o zawieszenie przywilejów Hiszpanii wynikających z układu z Schengen, który umożliwia podróżowanie bez granic w obrębie strefy Schengen: brak kontroli paszportowych, jednolite przepisy itd.
Zgodnie z oczekiwaniami, Włochy, pod przewodnictwem premiera Meloniego, jako pierwsze zabrały głos. Wicepremierzy Antonio Tajani i Matteo Salvini ogłosili formalne zawieszenie stosunków z Hiszpanią w ramach Schengen na miesiąc, zamknęli włoskie przejścia graniczne z Hiszpanią drogą morską i powietrzną oraz wprowadzili „ukierunkowane i selektywne” kontrole podróżnych spoza UE wjeżdżających z Hiszpanii. Francja poszła w ich ślady, przywracając kontrole na swoich lądowych przejściach granicznych z Hiszpanią. Finlandia rozpoczęła przygotowania do przywrócenia kontroli granicznych na swoich granicach strefy Schengen, a jej minister spraw wewnętrznych Mari Rantanen wydała najmocniejsze jak dotąd publiczne oświadczenie przedstawiciela rządu: „Granica zewnętrzna Hiszpanii jest również naszą granicą zewnętrzną i… nie udało im się zapobiec temu wtargnięciu, tej inwazji”. Dania i Czechy domagały się wykluczenia Hiszpanii ze strefy Schengen, lecz żadna ze stron nie podjęła jednostronnych działań.
W odpowiedzi Pedro Sánchez poskarżył się, że wszyscy wszędzie reagują przesadnie i oświadczył, że reszta Europy zachowuje się „samolubnie, spolaryzowanie i bezprawnie”.
Patrząc całościowo, cały ten epizod – począwszy od otwarcie przyznanego przez Hiszpanię pragnienia przyjęcia jak największej liczby imigrantów, aż po wezwania do wykluczenia Hiszpanii ze strefy Schengen w ten weekend – pomaga uwypuklić niektóre z ogólnych problemów UE.
Po pierwsze, w dobie masowej imigracji, Schengen wyraźnie pokazuje, że sama Unia Europejska była niedojrzałą ideą. Co ciekawe, Schengen nie narodziło się jako projekt UE. Powstało jako umowa poboczna między garstką państw członkowskich: Belgią, Francją, Niemcami, Luksemburgiem i Holandią. Dopiero w 1999 roku „dorobek Schengen” (całość przepisów i porozumień Schengen) został formalnie włączony do prawa UE poprzez Protokół z Schengen do Traktatu Amsterdamskiego. W 2004 roku UE – w przeciwieństwie do swoich państw członkowskich, co jest istotną różnicą – podjęła próbę narzucenia swoim członkom konstytucji europejskiej. Konstytucja ta formalnie nakazywałaby przestrzeganie przepisów Schengen i uczyniłaby UE „obszarem bez granic wewnętrznych, w którym zagwarantowany jest swobodny przepływ osób…”. W następnym roku francuscy i holenderscy wyborcy jednoznacznie odrzucili konstytucję w referendach, co powinno de facto położyć kres całemu projektowi. Ponieważ UE jest UE, postanowiła nie zaakceptować odpowiedzi „nie”, nieznacznie osłabiła konstytucję i ponownie przedłożyła ją jako Traktat Lizboński, który – obok wielu innych niedorzecznych punktów – sformalizował i uczynił obowiązkowym udział w polityce migracyjnej Schengen.
Po drugie, euro, chaos imigracyjny i niechęć UE do uznania woli ludu za ostateczną potwierdzają „Żelazne Prawo Oligarchii” Roberta Michelsa i dowodzą, że „demokratyczne” żądania UE są raczej absurdalne.
Michels był uczniem Maxa Webera, twórcy nowoczesnej socjologii, który dążył do pogłębienia swojej wiedzy o socjalizmie, studiując Socjaldemokratyczną Partię Niemiec (SPD) – wówczas rzekomo najbardziej demokratyczną i masową organizację polityczną w Europie. Zakładał, że znajdzie funkcjonującą, egalitarną organizację, która potwierdzi wszystkie jego fantazyjne uprzedzenia. Zamiast tego odkrył coś wręcz przeciwnego. Na podstawie swoich badań doszedł do wniosku, że nawet organizacje wyraźnie oparte na zasadach demokratycznych – powszechnym uczestnictwie, wybieralnym przywództwie, odpowiedzialności wobec członków – nieuchronnie przekształcają się w oligarchie rządzone przez małą, samonapędzającą się klasę rządzącą. Taka jest po prostu natura dużych organizacji. Oto zatem „Żelazne Prawo Oligarchii” Michelsa: „To organizacja tworzy władzę wybranych nad wyborcami, agentów nad agentami, delegatów nad delegatami. Ktokolwiek mówi o organizacji, mówi o oligarchii”.
Zdaniem Michela, UE jest oligarchią. Rządzi nią niewielka, samonapędzająca się klasa rządząca, która postrzega „lud” jako przeszkodę w realizacji swojego technokratycznego programu i zrobi wszystko, co w jej mocy, aby zrealizować swój plan, niezależnie od woli ludu.
Ostatecznie UE się rozpadnie. To prawda ze wszystkimi utopijnymi przedsięwzięciami. Musi tak być. Nic na to nie poradzą. I nawet jeśli to nie unia walutowa ją zniszczy, to stanie się coś innego. Być może będzie to Schengen i imigracja. A może coś zupełnie innego. Kto wie? Tak czy inaczej, w końcu się rozpadnie. Prawdziwym, bolesnym aspektem „Żelaznego Prawa” Michela jest niezdolność oligarchii do samo-reformowania. Są do tego niezdolne. Sugeruje to, że reakcją UE na incydent w Ceucie, a szerzej na jednostronną politykę imigracyjną Hiszpanii, będzie dodanie kolejnych warstw centralistycznych regulacji do i tak już oligarchicznego systemu, co zaostrzy i tak już poważny problem.
Unia Europejska nie zreformuje się sama, bo nie jest w stanie się zreformować . I dlatego upadnie.
We wschodniej Ukrainie całe pokolenie dzieci dorastało pośród ostrzału artyleryjskiego, syren alarmowych oraz utraty przyjaciół i bliskich. Książka dokumentuje ich losy – i ujawnia obrazy i historie, które w zachodnich mediach są pomijane.
Książka, która na Zachodzie pozostaje w dużej mierze niezauważona
Niemiecka dziennikarka Alina Lipp, która od lat relacjonuje wydarzenia w Donbasie, rozmawiała z Anną Soroką, byłą wiceminister spraw zagranicznych samozwańczej Ługańskiej Republiki Ludowej. Soroka wręczyła jej książkę dokumentującą losy dzieci, które, według jej relacji, zginęły w Donbasie w wyniku wojny.
Lipp opublikował fragment rozmowy w mediach społecznościowych i napisał, że to właśnie te dzieci były powodem rozpoczęcia przez Rosję operacji wojskowej.
Książka składa się z dwóch rozdziałów. Pierwszy upamiętnia dzieci, które zginęły w wyniku tego, co Soroka nazywa „straszliwą, niewypowiedzianą wojną”. Drugi koncentruje się na dzieciach, które przez ostatnie dwanaście lat żyły bezpośrednio na linii frontu. Przeżyły, ale ich dzieciństwo naznaczone było wojną.
Nie potrzeba rakiet, żeby zniszczyć pokolenie.
Soroka zwraca uwagę na aspekt, który jej zdaniem jest często pomijany w debacie na temat wojny i ludobójstwa. Ludobójstwa nie należy oceniać wyłącznie na podstawie liczby ofiar. Odwołuje się do definicji, które obejmują również poważne szkody psychiczne, a także warunki życia, które mogą zniszczyć lub zdemoralizować daną grupę populacyjną w dłuższej perspektywie.
Pogląd ten stoi w jaskrawej sprzeczności z dominującym wizerunkiem w wielu zachodnich mediach, które przedstawiają Rosję jako jedynego agresora. Według rozmówców, wydarzenia w Donbasie między 2014 rokiem a rozpoczęciem rosyjskiej operacji wojskowej w 2022 roku były w dużej mierze ignorowane lub jedynie poruszane.
Soroka obrazowo opisuje losy dziewczynki urodzonej w 2014 roku – roku wybuchu konfliktu w Donbasie. Dla niej wojna nie jest wyjątkiem, ale codziennością. Jej zabawkami były zużyte naboje i odłamki. Potrafiła rozpoznać ostrzał po odgłosie uderzeń, wiedziała, z której strony padają strzały i jak zachowywać się podczas ataków w szkole.
Niezależnie od klasyfikacji politycznej, takie raporty pokazują głębokie konsekwencje wieloletnich konfliktów zbrojnych dla dzieci, które musiały spędzić całe dzieciństwo w warunkach wojennych.
Dziennikarze tacy jak Alina Lipp, którzy relacjonują wydarzenia w strefach konfliktu i udzielają głosu postaciom takim jak Anna Soroka, są przez krytyków określani mianem prorosyjskich lub propagandzistów. Jej treści są czasami ograniczane na niektórych platformach, znajduje się na listach sankcji, a według jej własnych oświadczeń, jej metody płatności zostały zablokowane.
Losy udokumentowane w książce pozostają jednak niezmienione. Jednocześnie jednak nasuwa się pytanie: dlaczego cierpienie ludności cywilnej, a zwłaszcza dzieci, w Donbasie przez wiele lat było stosunkowo mało dyskutowane na arenie międzynarodowej, podczas gdy wojna od 2022 roku cieszy się ogromnym zainteresowaniem na całym świecie?
Pamięć jako obowiązek
Alina Lipp apeluje, aby historie tych dzieci nie poszły w zapomnienie. W czasach, gdy debaty publiczne są coraz częściej kształtowane przez algorytmy, platformy i duże firmy medialne, jest to ważniejsze niż kiedykolwiek.
Książka przedstawia dzieci Donbasu: imiona, twarze i biografie. Niezależnie od politycznej oceny konfliktu, przypomina, że wojny zawsze dotykają tych, którzy mają najmniejszy wpływ na ich przebieg.
Otwartym pytaniem pozostaje, czy międzynarodowa opinia publiczna jest gotowa zapoznać się z tymi historiami.
W centrum uwagi znajdują się porty Morza Czarnego – przede wszystkim Odessa. Według ukraińskich źródeł, alternatywne szlaki eksportowe koleją, drogą lądową i Dunajem mogą obecnie zastąpić jedynie około połowę dotychczasowego transportu morskiego. Jednocześnie żniwa idą pełną parą. Miliony ton zbóż i roślin oleistych nie trafiają już na rynek światowy regularnymi kanałami.
Ma to wpływ nie tylko na rolnictwo, ale także na ukraiński budżet państwa. Produkty rolne należą do najważniejszych źródeł dewiz w kraju. Jeśli eksport wyschnie, państwo i gospodarka stracą miliardy. Agencja Reuters już donosi o załamaniu cen na ukraińskim rynku krajowym i miliardowych stratach w rolnictwie.
Na szczególną uwagę zasługuje oświadczenie samego Kijowa. Wiceminister rolnictwa przyznaje, że tylko niezawodnie działający port w Odessie może sprawić, że Ukraina ponownie stanie się znaczącym eksporterem zboża. Jednak ten właśnie port od tygodni znajduje się pod ogromną presją. Może to oznaczać rozwój sytuacji, której konsekwencje wykraczają daleko poza Ukrainę.
Im dłużej porty Morza Czarnego pozostaną nieczynne, tym bardziej Ukraina będzie zależna finansowo od Zachodu. Europa będzie musiała nie tylko dostarczać broń, ale także w coraz większym stopniu rekompensować straty gospodarcze. Miliardy dolarów pomocy mogłyby stać się stałym elementem. Jednocześnie europejskie szlaki transportowe znajdują się pod presją. Linie kolejowe, drogi i porty nad Dunajem nie są w stanie zastąpić przepustowości portów Morza Czarnego. Koszty logistyki rosną, a łańcuchy dostaw stają się wolniejsze i droższe.
Rumuński port Galati nad Dunajem – Ukraina chce usprawnić eksport zboża tym szlakiem
Istnieje również inne ryzyko: trwałe wstrzymanie znacznej części ukraińskiego eksportu zboża prawdopodobnie szczególnie mocno uderzyłoby w Afrykę Północną i Bliski Wschód. Rosnące ceny żywności mogłyby wywołać nowe fale migracji do Europy – scenariusz obserwowany już podczas poprzednich kryzysów zaopatrzeniowych.
Strategicznie rzecz biorąc, Rosja wydaje się realizować długoterminową strategię wyniszczania. Zamiast skupiać się wyłącznie na celach militarnych, wywiera coraz większą presję na fundamenty gospodarcze Ukrainy. Kraj, który nie będzie w stanie sprzedać swoich najważniejszych produktów eksportowych, ostatecznie straci zdolność do samodzielnego finansowania.
Dla Europy stanowi to niewygodną rzeczywistość: nawet jeśli sytuacja na froncie militarnym pozostanie w dużej mierze niezmieniona, obciążenie finansowe UE będzie nadal rosnąć. Więcej pakietów pomocowych, wyższe koszty logistyki, rosnąca presja na rynki rolne i potencjalne nowe fale migracji nie byłyby bezpośrednimi konsekwencjami poszczególnych konfliktów, a raczej stopniową erozją gospodarczą.
Jeśli taka sytuacja będzie się utrzymywać i Rosja na stałe przerwie szlaki eksportowe przez Morze Czarne, wojna może przekształcić się z militarnej w ekonomiczną wojnę na wyniszczenie – a rachunek za nią ostatecznie będzie musiała zapłacić nie tylko Ukraina, ale cała Europa.
Malownicze szlaki Jury Krakowsko-Częstochowskiej są stałym elementem młodzieżowej pielgrzymki na Jasną Górę
Młodzieżowa Pielgrzymka Tradycji Katolickiej z Krakowa na Jasną Górę to już stały element apostolatu Bractwa św. Piusa X w Polsce; w tym roku z Krakowa do Częstochowy pielgrzymowano już po raz czwarty. W drogę wyruszyło ok. 80 młodych osób, które przyjechały z różnych stron Polski, byli także Polacy mieszkający za granicą. Duchowym opiekunem pątników był tradycyjnie ks. Antoni Myśliński FSSPX.
Pielgrzymka rozpoczęła się 20 lipca poranną Mszą św. odprawioną w jednej z krakowskich szkół. Następnie pielgrzymi wyruszyli w drogę, wiodącą głównie przez malownicze (i niekiedy dość wymagające!) szlaki Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Po drodze nawiedzili kilka kościołów, w większości z nich spotykając się z przychylnością proboszczów. Podczas pielgrzymki codziennie była odprawiana Msza św., odmawiano wspólnie różaniec i inne modlitwy, śpiewano Godzinki ku czci Niepokalanego Poczęcia NMPanny oraz liczne pieśni. Każdego dnia jeden z odcinków trasy przebywano w ciszy, przeznaczając ją na indywidualną modlitwę. Ks. Myśliński głosił kazania poświęcone takim tematom, jak: modlitwa różańcowa, nabożeństwo do św. Józefa czy ofiara Mszy św., a podczas wieczornych wykładów omówił m.in. jeden z najjaskrawszych przejawów kryzysu współczesnego Kościoła, jakim jest praktyka udzielania Komunii św. na rękę. W kolejnych konferencjach ks. Myśliński, opierając się na dziele o. Marmiona pt. Chrystus wzorem zakonnika, przedstawił rolę przełożonego we wspólnocie oraz wskazał na konieczność pogłębiania wiary.
Pielgrzymi dotarli do celu 25 lipca. W częstochowskiej kaplicy Bractwa św. Piusa X pięć osób wstąpiło w szeregi Rycerstwa Niepokalanej, a jedna przyjęła szkaplerz karmelitański. Następnie ks. Myśliński odprawił Mszę św., a kazanie poświęcił królewskiej godności Matki Bożej i konieczności oddawania Jej czci. Po Mszy św. pątnicy wraz z osobami, które w tym dniu dołączyły do pielgrzymki, wyruszyli w kierunku Jasnej Góry, gdzie dotarli po godzinie 12. W kaplicy Cudownego Obrazu odśpiewali Bogurodzicę i Salve Regina, a w bazylice Ave Maris Stella, po czym ks. Myśliński udzielił wszystkim błogosławieństwa.
Malownicze szlaki Jury Krakowsko-Częstochowskiej są stałym elementem młodzieżowej pielgrzymki na Jasną Górę
Obydwoma tymi sytuacjami ktoś gra. Pierwszym gra się tak: popatrz na to dziecko. Chcesz kontroli granic? To musisz mieć świadomość, że ty je zabiłeś. A drugim gra się w ten sposób: patrz na ten dworzec. Chcesz, żeby ich wpuszczać, to każdy z nich jest taki jak ty. Pierwsza zagrywka ma wyłączyć ci rozum, a druga ma wyłączyć serce. A człowiek bez rozumu, człowiek bez serca, to są kaleki, bo jest nam potrzebny i rozum, i serce. A pośrodku stoisz ty, katolik. Właściwie pośrodku, w sensie wokół tego wszystkiego. Słyszysz z jednej strony ‘Chrystus był uchodźcą, granice to grzech’. Ewangelia każe nam otwierać się na wszystko, a z drugiej strony ‘Chcesz być frajerem? Wiara jest ważna, ale chodzi tu o twoją rodzinę. Musisz jej bronić!’ Obie strony mówią ci coś, co jest ważne. Obie strony powołują się nawet na Pismo Święte, tylko innymi słowami. I musisz wybrać. Trochę stoisz pomiędzy dwoma elementami. Między sercem a rozumem.
Otóż nie musisz. To jest fałszywa alternatywa i dziś ją rozbiorę na części.
◊
Czy Biblia każe przyjmować migrantów?
[Ogromny postęp w WordPress: nie potrafię już skasować drugiego egzemplarza filmiku… md]
Prawdziwa rewolucja w tej wojnie nie dokonuje się w okopach. Pojawia się w platformach danych, oprogramowaniu i cyfrowych sieciach zaopatrzenia. Tam rozwija się ekosystem wojskowo-przemysłowy, który fundamentalnie zmienia europejski porządek bezpieczeństwa – w dużej mierze niezauważony w debacie publicznej.
Punkt widzenia Sabiene Jahn .
Ci, którzy dziś mówią o wojnie na Ukrainie, zazwyczaj myślą o liniach frontu, kolumnach czołgów lub dziennej liczbie zniszczonych dronów. Percepcja społeczna koncentruje się na widocznych wydarzeniach. Siła militarna nadal jest postrzegana jako suma uzbrojenia, żołnierzy i zdolności produkcyjnych. Głębsze zmiany zachodzą w przepływie danych między polem bitwy, rozwojem oprogramowania, przemysłem i zaopatrzeniem.
Każdy zniszczony dron, każdy zagłuszony kanał radiowy i każda nowa taktyka generują informacje. Informacje te decydują o tym, która broń zostanie ulepszona, która firma otrzyma kolejny kontrakt i która technologia zostanie rozwinięta w ciągu kilku tygodni. Wojna generuje zatem ciągły strumień użytecznych danych.
Przez dziesięciolecia innowacje wojskowe przebiegały w oddzielnych fazach – badań, rozwoju, testów, zaopatrzenia, produkcji i wdrożenia. Od pomysłu do jego wdrożenia często mijało dziesięć lub piętnaście lat. Na Ukrainie rozwój, wdrożenie, ocena i udoskonalenie następują niemal jednocześnie. Nowe produkty trafiają bezpośrednio na linię frontu, żołnierze testują je w warunkach rzeczywistych, a wnioski z tych badań spływają z powrotem niemal natychmiast. W ciągu kilku tygodni wdrażane są modyfikacje techniczne, które następnie są wykorzystywane w kolejnej bitwie. Sama wojna staje się środowiskiem rozwoju.
Decyzje zakupowe coraz częściej opierają się na stale gromadzonych danych operacyjnych. Decydującym czynnikiem jest udokumentowana wydajność w warunkach bojowych, a nie tylko teoretyczna zdolność. Prawdziwym surowcem są dane dotyczące zasięgu, wskaźników awaryjności, dokładności, czasu dostawy i rzeczywistych korzyści. Kto posiada te informacje, ma przewagę w wiedzy, która przekłada się na udoskonalenia techniczne i korzyści ekonomiczne. (12)
Podczas gdy rządy debatowały nad pakietami zbrojeniowymi i miliardami dolarów pomocy, wyłoniła się cyfrowa infrastruktura, zaprojektowana w celu trwałego połączenia rozwoju, produkcji, rozmieszczenia i zaopatrzenia. Walerij Załuszny znalazł programowy wyraz tego zjawiska. Kiedy były dowódca naczelny ukraińskich sił zbrojnych przemawiał na Międzynarodowych Targach Lotniczych i Kosmicznych w Farnborough w lipcu 2026 roku, określił wojnę jako początek nowej ery militarnej. Ukraina stała się laboratorium nowoczesnej sztuki wojennej. W przyszłości liczebność armii nie będzie już jedynym czynnikiem decydującym. Decydująca będzie jej zdolność do przekształcania doświadczeń w innowacje technologiczne niemal w czasie rzeczywistym. (1)(2)
Nowością jest połączenie dotychczas odrębnych sektorów. Żołnierze pierwszej linii frontu, deweloperzy, startupy, firmy zbrojeniowe, agencje zamówień publicznych, inwestorzy i decydenci polityczni stają się częścią wspólnego cyklu innowacji. W ten sposób tworzy się ekosystem wojskowo-przemysłowy, który znacząco różni się od tradycyjnego przemysłu obronnego. Jego elementy składowe noszą nazwy takie jak DELTA, Mission Control, Brave1, ePoints, DOT-Chain Defence i Manufacturer Dashboard. Razem mają one cyfrowo połączyć praktycznie każdy etap między potrzebami wojskowymi a produkcją przemysłową. Europa wspiera obecnie tę architekturę nie tylko finansowo, ale także zaczyna stopniowo wdrażać kluczowe elementy. W tym właśnie tkwi jej prawdziwe znaczenie: w Europie wyłania się nowy porządek bezpieczeństwa i gospodarki, na długo zanim zostanie ustalony jego ostateczny kształt polityczny. (14)
System uczenia się
Ukraina dąży do zintegrowania potrzeb wojskowych, rozwoju technologicznego i zamówień w jednym cyklu. Doświadczenie bojowe ma być jak najszybciej wdrożone w nowych produktach, zmodyfikowanym oprogramowaniu i innych zamówieniach. (12)
„DELTA” zapewnia cyfrowy obraz świadomości sytuacyjnej. (6) „Kontrola misji” rejestruje i ocenia wdrożenie systemów bezzałogowych. (9) „Brave1” łączy jednostki z deweloperami, startupami, inwestorami i agencjami rządowymi. (5) Zatwierdzone produkty można wybrać za pośrednictwem „Rynku Brave1”. (15) „ePoints” przekłada potwierdzone wyniki na dodatkowe możliwości zamówień. (16) „Obrona łańcucha dostaw” organizuje zawieranie umów, płatności i dostawy. (17) „Panel producenta” zapewnia producentom informacje zwrotne na temat popytu i wdrożenia. (12)
Bitwa generuje dane dotyczące zasięgu, podatności na zakłócenia, awarii i skutków. Deweloperzy modyfikują projekt lub oprogramowanie. Producenci dostosowują produkcję. Ulepszona wersja wraca na linię frontu. Zamówienia liniowe stają się systemem uczącym się. Skraca to czas reakcji. Jednak jednocześnie zmienia układ sił. (12)
Ten, kto decyduje, jakie dane są gromadzone i jak są oceniane, wpływa na popyt. Ten, kto zatwierdza producenta, przyznaje mu dostęp do rynku. Ten, kto decyduje o standardach technicznych i interfejsach, może faworyzować lub wykluczać całe grupy produktów. Platformy pomagają określić, które technologie stają się widoczne, które firmy się rozwijają i które systemy są zamawiane w większych ilościach. Nowy rynek obronny jest w coraz większym stopniu napędzany przez dane, zasady dostępu i oceny cyfrowe. (14)
Przyspieszone w warunkach wojennych
Choć ta architektura wydaje się nowa, jej podstawowa idea sięga czasów sprzed wojny na Ukrainie. Już pod koniec lat 90. XX wieku amerykańscy stratedzy wojskowi, skupieni wokół Arthura K. Cebrowskiego i Johna J. Garstki, opracowali koncepcję „wojny sieciocentrycznej”. Zgodnie z nią, przewaga militarna miała wynikać przede wszystkim z przyspieszonego przepływu informacji. Czujniki, rozpoznanie, dowodzenie i kontrola, przemysł oraz siły operacyjne miały być połączone we wspólną sieć cyfrową. Decydującym czynnikiem nie była zatem wyłącznie wydajność pojedynczego systemu uzbrojenia. Kluczowa stała się szybkość, z jaką informacje mogły być przetwarzane i przekładane na działania militarne. (21)
Ta szkoła myślenia dała początek licznym programom Departamentu Obrony USA w kolejnych dekadach. Terminy takie jak „Joint All-Domain Command and Control” (JADC2), „Mosaic Warfare”, „Software-defined Warfare” i „Acquisition Agility” opierały się na tej samej podstawowej idei: radykalnego skrócenia cykli rozwoju, ułatwienia dostępu innowacji cywilnych do użytku wojskowego oraz zastąpienia sztywnych procesów zamówień systemami edukacyjnymi. Instytucje badawcze Pentagonu, Jednostka Innowacji Obronnych, DARPA oraz think tanki, takie jak RAND, CSIS i Centrum Nowego Bezpieczeństwa Amerykańskiego, pracowały nad tymi koncepcjami na długo przed wojną na Ukrainie. (24)(25)(26)(28)
Ukraina nie wymyśliła tych idei. Wdrożyła je w warunkach wojny egzystencjalnej z szybkością, która wcześniej była niemal niewyobrażalna. Modele teoretyczne stały się platformami cyfrowymi. Właśnie dlatego zachodnie siły zbrojne kierują teraz wzrok ku Ukrainie, ponieważ pokazuje ona, jak koncepcje rozwijane przez dekady można zorganizować w rzeczywistych warunkach bojowych. (29)
Rosja również realizuje szybki cykl innowacji, choć według innej logiki. Jej przemysł obronny jest w większym stopniu kontrolowany przez państwo, zintegrowany pionowo i nastawiony na niższe koszty jednostkowe swoich systemów. Adaptacje są często wprowadzane bezpośrednio w siłach zbrojnych, a następnie wdrażane centralnie. Również w tym przypadku droga od doświadczenia do zmian technologicznych jest znacznie skrócona. (32)(33)
Europa przejmuje zachodnią ideę, której praktyczną skuteczność Ukraina udowodniła w warunkach wojny. Programy takie jak „Brave Germany”, „EDIP” oraz nowa niemiecka strategia rozwoju startupów i scaleupów są wyrazem tego rozwoju. Stopniowo przenoszą one cykle innowacji przyspieszone w warunkach wojny do europejskiego przemysłu obronnego. (49)(62)(69)
Żołnierze jako część procesu rozwoju
Drony, roboty naziemne i systemy zautomatyzowane mają przejąć niebezpieczne zadania i chronić żołnierzy. Nie eliminuje to jednak ryzyka związanego z człowiekiem. Systemy bezzałogowe muszą być przygotowane, kontrolowane, konserwowane i odbudowywane. Operatorów można śledzić, łącza radiowe mogą ulec awarii, a sprzęt może działać nieprawidłowo. Terytorium pozostaje w rękach człowieka, a decyzja o ataku również pozostaje w gestii człowieka.
Model ukraiński skraca czas między opracowaniem a wdrożeniem. Jest to zarówno jego zaleta, jak i etyczna granica. Produkt, który wcześniej przechodził długotrwałe testy na poligonie, teraz szybciej trafia do walki. Jego słabości ujawniają się, gdy awarie mają natychmiastowe konsekwencje. Żołnierz jest zatem czymś więcej niż tylko użytkownikiem gotowej technologii; staje się częścią procesu jej rozwoju. Producenci mogą wprowadzać ulepszenia, inwestorzy – realokować kapitał, a ministrowie – wymieniać. Żołnierz jednak może zapłacić za błąd życiem.
System ePoints jest szczególnie wrażliwy. Nagradza mierzalny wpływ. Potwierdzone trafienie jest łatwo rejestrowane. Uniknięty atak lub oszczędzenie wyczerpanych żołnierzy trudniej przełożyć na system punktowy. System tworzy zachęty, które należy monitorować. (16) Międzynarodowe prawo humanitarne wymaga zróżnicowania, proporcjonalności i środków ostrożności. Atak nie jest usprawiedliwiony tylko dlatego, że zapewnia jednostce lepszy sprzęt. (37)(38) Cyfrowy system oceny nigdy w pełni nie odzwierciedla rzeczywistości. Uwidacznia pewne osiągnięcia, a inne są ledwo mierzalne. W ten sposób może wpływać na zachowanie, nie wydając rozkazów. Co najważniejsze, decyduje, kto potwierdza trafienia, które cele mogą być oceniane i czy zapobieganie krzywdzie ludności cywilnej jest traktowane tak samo poważnie, jak liczba „udanych” ataków. Innowacje wojskowe mogą ratować życie. Mogą również umożliwić przedłużenie wojny w coraz trudniejszych warunkach. Ich wartość zależy od tego, czy ochrona ludności ma pierwszeństwo przed potrzebami systemu.
Rosnąca cyfryzacja wojskowych procesów decyzyjnych rodzi również pytanie, jakie cele są preferowane przez takie systemy. Pod koniec czerwca 2026 roku prezydent Wołodymyr Zełenski zainicjował strategię „sankcji dalekiego zasięgu” poprzez zintensyfikowanie ataków na cele w głębi Rosji. Według jego własnych oświadczeń, celem było zwiększenie presji militarnej i gospodarczej na Moskwę do takiego stopnia, że Rosja byłaby zmuszona negocjować na warunkach ukraińskich. (39)(40) Podczas gdy Kijów rozumiał te ataki jako presję militarną i ekonomiczną, Moskwa określiła je mianem terroryzmu wymierzonego w cele cywilne. Kampania ta pokazała na początku sierpnia, że nawet zaawansowane technologicznie systemy niekoniecznie osiągają cele polityczne. Rosyjska wojna nie zmieniła zasadniczo swojego kursu. Jednocześnie Moskwa zintensyfikowała ataki na ukraińskie zakłady produkujące drony i pociski rakietowe. Zatem wojna oparta na danych nie zastępuje strategii politycznej. (41)
Architekci tej zmiany
Za platformami cyfrowymi stoją decyzje polityczne i ludzie, którzy zmieniają ugruntowane struktury. Mychajło Fiodorow był jednym z głównych architektów tej transformacji. Na arenie międzynarodowej zyskał sławę ministra ds. transformacji cyfrowej. Pod jego kierownictwem stworzono infrastrukturę wykraczającą daleko poza modernizację administracyjną. Wraz z przedłużaniem się wojny, uwaga skupiła się na przemyśle zbrojeniowym. (44)
Fiodorow nie chciał po prostu kupować szybciej. Jego celem był system zaopatrzenia, który stale uczył się na podstawie rzeczywistych potrzeb. Dane miały być punktem wyjścia. Producenci tworzyli produkty dla jednostek, których opinie były bezpośrednio uwzględniane w kolejnym etapie rozwoju. Małe firmy miały możliwość testowania produktów w warunkach rzeczywistych. Nowe technologie mogły być wprowadzane znacznie szybciej. (12)
Ministerstwo Obrony przekształciło się w ten sposób z roli zwykłego komisarza w operatora ekosystemu innowacji. Ustanawiało zasady, zapewniało platformy i organizowało przepływ informacji między linią frontu, przemysłem a badaniami. To zmieniło równowagę sił w obszarze zamówień publicznych i rozwoju. Decydującym czynnikiem stało się teraz to, kto definiował potrzeby, oceniał efektywność, zapewniał dostęp do rynku i kontrolował uzyskane dane. (14)
Kiedy Fiodorow zastosował te zasady do zamówień wojskowych, ekonomiczny rdzeń reformy stał się jasny. Innowacji cyfrowych nie dało się oddzielić od interesów przemysłu. Zamówienia decydowały o rozwoju firm, wykorzystaniu linii produkcyjnych i przepływie miliardów dolarów z funduszy publicznych. (43)(44)
Konflikt między potrzebami wojskowymi a planowaniem gospodarczym
Opór pojawia się tam, gdzie przesuwają się obowiązki, decyzje stają się przejrzyste lub gdy zagrożone są interesy ekonomiczne. Zamówienia nigdy nie są czysto techniczne. Za każdym kontraktem stoją moce produkcyjne, inwestycje i łańcuchy dostaw. Ci, którzy inwestują miliony w maszyny, personel i materiały, potrzebują perspektywy długoterminowych kontraktów. To bezpieczeństwo planowania jest warunkiem koniecznym dla produkcji przemysłowej.
Reformy Fiodorowa częściowo podważyły tę logikę. Jeśli wymagania zmieniają się gwałtownie w wyniku nowych doświadczeń na froncie, produkt może stracić na znaczeniu, nawet jeśli zdolności produkcyjne zostały już ugruntowane. System cyfrowy reaguje szybciej – w tym tkwi jego siła. Jednocześnie pojawia się konflikt między potrzebami wojskowymi a planowaniem ekonomicznym. (44)
Po zwolnieniu Fiodorow otwarcie opisał ten konflikt. Decyzje dotyczące amunicji i innych materiałów mogły kosztować poszczególne firmy znaczne sumy, gdyby popyt się zmienił. Jako przykład podał potencjalną stratę około stu milionów dolarów amerykańskich dla producenta, którego przygotowana produkcja nie spełniała już obecnych wymagań. Potrzeby wojskowe są zmienne. Przemysł jest zmienny tylko w ograniczonym zakresie. (45)
W przetargach na amunicję artyleryjską zwiększona konkurencja doprowadziła do znacznych obniżek cen. Dla państwa oznaczało to niższe wydatki, a dla producentów straty. „Model ukraiński” lepiej dostosowuje popyt do rzeczywistego wykorzystania. Oczekuje się, że produkty sprawdzą się w praktyce, a nie wyłącznie dzięki obietnicom politycznym czy wcześniejszym kontraktom. (42)(43)
Dymisja Fiodorowa poruszyła zatem kwestię tego, kto w przyszłości będzie decydował o rynku, na który jednocześnie napływają ukraińskie środki budżetowe, pomoc międzynarodowa, europejskie programy finansowania i inwestycje prywatne. Mówił o ośrodkach władzy, które sprzeciwiały się jego kursowi – przedsiębiorstwach, podmiotach powiązanych politycznie, oporze w ministerstwie i organach ścigania. Wszystkie te obszary zbiegają się na skrzyżowaniu miliardów dolarów w kontraktach publicznych, interesów przemysłowych i państwowej władzy decyzyjnej. (45)(46)
Chociaż obecnie nie ma jednoznacznych dowodów na to, że za tym zwolnieniem stała jakaś konkretna niemiecka lub europejska firma, cyfryzacja zamówień publicznych zmienia rynek, którego znaczenie gospodarcze wykracza daleko poza Ukrainę: kto dostarcza broń i kto ustala zasady regulujące jej rozwój, ocenę i zakup?
Ciśnienie strukturalne
Reformy Fiodorowa zmieniły mechanizmy zamówień publicznych. Do tego czasu decyzje te podejmowały głównie ministerstwa, sztaby generalne i agencje zamówień publicznych. Między rozmieszczeniem sił a decyzją o zamówieniu mogły upłynąć miesiące, a nawet lata. (46)
Jednostki powinny móc zgłaszać swoje potrzeby w sposób bardziej bezpośredni. Dane operacyjne powinny być w większym stopniu uwzględniane. Przetargi powinny tworzyć konkurencję. Oznaczało to utratę władzy dla uznanych producentów, którzy polegali na długoterminowych zobowiązaniach, dla części administracji ministerialnej, której nieformalna swoboda działania uległa zmniejszeniu, oraz dla Sztabu Generalnego, który delegował część wyboru produktów do doświadczenia jednostek bojowych. (44)(46)
W każdym kraju zakupy broni są powiązane z polityką przemysłową. Linie produkcyjne zapewniają miejsca pracy. Nowe fabryki często powstają dopiero po długoterminowych zobowiązaniach zakupowych. System cyfrowy ocenia bieżące potrzeby. Zakład przemysłowy planuje z wieloletnim wyprzedzeniem. Te dwa aspekty nie zawsze idą ze sobą w parze.
Kiedy państwa inwestują miliardy w moce produkcyjne, nie mogą ich po prostu zamykać na żądanie. Fabryki muszą być wykorzystywane. To stwarza presję strukturalną na utrzymanie linii produkcyjnych, które już powstały – nawet jeśli potrzeby militarne uległy zmianie. W tym momencie linie frontu i przemysł bezpośrednio się przecinają.
granica między pomocą, polityką przemysłową i zamówieniami publicznymi
Niemcy są jednym z najważniejszych partnerów Ukrainy. Nie chodzi już tylko o dostawy broni. Niemcy uczestniczą we wspólnym rozwoju, produkcji, testowaniu i budowie infrastruktury cyfrowej, która łączy potrzeby wojskowe, innowacje i zamówienia. (49)
Inicjatywa „Brave Germany” ma na celu połączenie firm z obu krajów, przyspieszenie testowania technologii i przeniesienie osiągnięć ukraińskich doświadczeń z frontu do produkcji przemysłowej. Według ukraińskich źródeł, obejmuje to dostęp do ekosystemu DELTA oraz współpracę nad modelami sztucznej inteligencji opartymi na rzeczywistych danych operacyjnych. Niemieckie firmy i agencje rządowe mogą uczestniczyć w procesie rozwoju, którego najważniejszym zasobem jest doświadczenie zdobyte podczas trwającej wojny. (49)
„Quantum Systems” dostarcza drony rozpoznawcze i łączy ukraińskie osiągnięcia z możliwościami produkcyjnymi w Niemczech. Wspólnie nawiązali współpracę w zakresie dronów, systemów przechwytujących i bezzałogowych statków naziemnych. Ukraina wnosi doświadczenie operacyjne i krótkie cykle rozwoju, podczas gdy Niemcy zapewniają kapitał, skalowalność i dostęp do rynku europejskiego. (50)(51)
Rheinmetall rozszerza swoją obecność. Przedsięwzięcia joint venture, zakłady naprawcze i produkcyjne, moce produkcyjne amunicji i innych towarów. Takie projekty wymagają długoterminowych kontraktów i znacznych inwestycji. To właśnie tutaj napięcie staje się oczywiste. System cyfrowy ma szybko reagować na zmieniające się potrzeby. Fabryka amunicji działa latami. Co się stanie, jeśli państwo wesprze utworzenie linii produkcyjnej, a produkt później nie będzie już potrzebny w oczekiwanych ilościach? Możliwe są umowy ramowe, minimalne zamówienia, zaliczki lub wykorzystanie przez inne siły zbrojne. W nowych niemiecko-ukraińskich wspólnych projektach opinia publiczna często nie do końca wie, kto ponosi ryzyko inwestycyjne, kto jest właścicielem technologii, jakie istnieją prawa do danych operacyjnych i na jakich warunkach produkty mogą być później sprzedawane. (55)(56)(57)
Transformacja jest jeszcze bardziej widoczna w firmach takich jak Helsing. Ich wartość ekonomiczna tkwi przede wszystkim w oprogramowaniu, sztucznej inteligencji i przetwarzaniu dużych zbiorów danych. Rzeczywiste dane operacyjne usprawniają algorytmy i przyspieszają rozwój systemów autonomicznych. Wojna na Ukrainie służy zatem zarówno jako rynek zbytu, jak i środowisko rozwoju – w warunkach, które trudno byłoby stworzyć w czasie pokoju. Doświadczenia bojowe generują ekonomicznie opłacalne towary, wiedzę techniczną, wytrenowane modele, procesy produkcyjne, patenty i dostęp do nowych rynków. Dlatego kluczowe jest ustalenie, kto jest właścicielem tych aktywów i kto finansuje ich tworzenie. (58)(59)(60)
Niemieckie Siły Zbrojne również zmieniają swoje praktyki zakupowe. Rosną naciski na drastyczne skrócenie czasu rozwoju i przetargów. Doświadczenia z Ukrainy stają się punktem odniesienia. Firma, której technologia jest tam wdrażana, zdobywa doświadczenie, którego nie może posiąść konkurent bez dostępu do pola walki. Finansowana przez państwo dostawa na Ukrainę może jednocześnie służyć jako pomoc rozwojowa dla przyszłego rynku europejskiego. Granica między pomocą, polityką przemysłową a zamówieniami publicznymi zaczyna się zacierać. (54)
Na poziomie europejskim rozwój ten wzmacniają Europejski Fundusz Obronny i Europejski Program Przemysłu Obronnego (EDIP). Ukraiński przemysł zbrojeniowy jest coraz ściślej zintegrowany z europejską bazą. Część miliardów jest bezpośrednio przeznaczana na finansowanie ukraińskiej obronności. Pozostała część wraca poprzez kontrakty z europejskimi firmami. Dalsze środki tworzą wspólne moce produkcyjne. Część transferów jest wykorzystywana na politykę inwestycyjną. (67)(68)(69)(70)
Liczy się przepływ pieniędzy i to, kto nabywa prawa do technologii. Istnieją dwie logiki obok siebie. Jedna obiecuje konkurencję i selekcję opartą na rzeczywistym wpływie, druga zaś kieruje się polityką przemysłową, decyzjami sojuszniczymi i długoterminowymi kontraktami produkcyjnymi. Im bardziej te dwa systemy się ze sobą przeplatają, tym trudniej określić, która logika ma pierwszeństwo w przypadku konfliktu. To powiązanie jest bardziej zaawansowane, niż sugerowałaby debata na temat potencjalnego członkostwa w UE lub NATO. (70)(71)(72)(73)(74)(75)
Integracja sektorowa
Ukraina nie jest członkiem Unii Europejskiej ani NATO. Niemniej jednak w sferze wojskowo-przemysłowej jest głęboko zintegrowana z obiema strukturami – poprzez szkolenia, logistykę, wspólny rozwój, standardy techniczne, programy finansowania i współpracę przemysłową. (76)
NATO koordynuje znaczną część swojego wsparcia za pośrednictwem NSATU w Wiesbaden. Ukraińscy żołnierze są szkoleni, dostawy koordynowane, a zdolności wojskowe są technicznie dostosowane do systemów sojuszniczych. W polskim ośrodku analiz i szkoleń JATEC (Joint Analysis and Training Centre) doświadczenia wojenne są analizowane i udostępniane na potrzeby dalszego rozwoju ukraińskich i zachodnich sił zbrojnych. System DELTA został przetestowany pod kątem interoperacyjności z systemami NATO. Kompatybilność techniczna jest jednak warunkiem wstępnym wspólnych operacji wojskowych. (77)(79)(82)
Unia Europejska już dawno rozszerzyła swoje finansowanie poza dostawy broni. Wspiera szkolenia, produkcję broni, badania i wspólne zamówienia. Ukraińskie firmy są zintegrowane z europejskimi programami finansowania i łańcuchami dostaw. Europejski Program Przemysłu Obronnego zapewnia dedykowane finansowanie dla ukraińskiego przemysłu obronnego. Europejski Fundusz Obronny ułatwia wspólne projekty rozwojowe. Projekty związane z obronnością i podwójnego zastosowania mogą być również finansowane za pośrednictwem Instrumentu na rzecz Ukrainy. (67)(68)(75)
Ponadto istnieje współpraca między organami zamówień publicznych. Międzynarodowa koalicja „CORPUS” zajmuje się kwestiami należytej staranności dostawców, zgodności, digitalizacji łańcuchów dostaw i odporności zamówień publicznych. Ukraińskie platformy, takie jak „DOT-Chain Defence”, są nie tylko postrzegane jako krajowe rozwiązania w sytuacjach wojennych; ich możliwość przeniesienia do struktur europejskich jest wyraźnie badana. (83)
Integracja nie przebiega już zatem wyłącznie w jednym kierunku. Ukraina przyjmuje zachodnie standardy, a jednocześnie zmienia sposób organizacji, wyposażenia i zaopatrzenia współczesnych sił zbrojnych. (29)
Debata polityczna koncentruje się na praworządności, rynku wewnętrznym, konsekwencjach budżetowych i potencjalnych zobowiązaniach do wzajemnej pomocy. W obszarach bezpieczeństwa i polityki przemysłowej fakty są już ustalane. Wspólne fabryki, linie kredytowe, umowy o danych i programy rozwoju zwiększają koszty ewentualnej przyszłej zmiany polityki. (70)(75)(84)
Ukraina nie otrzymuje jednak gwarancji bezpieczeństwa należnych członkowi NATO. Artykuł 5 nie ma do niej zastosowania. Jednocześnie jej siły zbrojne, przemysł zbrojeniowy i infrastruktura cyfrowa są integrowane ze strukturami, które wcześniej służyły głównie członkom sojuszu. Tworzy to „państwo przejściowe”. Zapytanie parlamentarne w sprawie przystąpienia Ukrainy do UE, złożone w niemieckim Bundestagu w 2026 roku, jedynie marginalnie dotyka tego procesu integracji wojskowo-technicznej. Proces ten jest w rzeczywistości bardziej zaawansowany niż wiele obszarów formalnie negocjowanych. (84)(86)
Integracja instytucjonalna nie jest bynajmniej pozbawiona sprzeczności. Walerij Sałuszny, ambasador Ukrainy w Londynie, publicznie zakwestionował dotychczasową logikę przystąpienia do NATO w sierpniu 2026 roku. Ukraina przez dwanaście lat przyjmowała standardy NATO, słysząc rok po roku, że akcesja jest nieuchronna. „Niestety, nigdy nie dołączymy do NATO” – oświadczył. Jednocześnie potwierdził poważne braki militarne sojuszu. Sojusz nadal przestrzega doktryn z czasów II wojny światowej, mimo że sposób prowadzenia wojny uległ zasadniczej zmianie. Według Sałusznego, NATO „prawdopodobnie będzie potrzebowało kolejnych dwunastu lat, aby osiągnąć standardy niezbędne do osiągnięcia co najmniej połowy poziomu Federacji Rosyjskiej”. Dlatego też dostrzega realną perspektywę w przyszłym europejskim bloku bezpieczeństwa. (87)(88)
Ta ocena jest niezwykła. Pochodzi ona od tego samego wojska, którego armia jest obecnie uważana za wzór dla zachodniej modernizacji. Ukraina coraz częściej postrzega siebie jako współtwórcę nowej europejskiej architektury wojskowej, której doświadczenia mają obecnie wzajemny wpływ na państwa NATO i Unię Europejską. To zmienia perspektywę i prowadzi do niezwykłej zmiany ról. Przez dekady NATO było uważane za punkt odniesienia, do którego Ukraina musiała się dostosować. (80)(87)
Klasyczny dylemat bezpieczeństwa
Uzasadnienie Zachodu jest jasne. Zaatakowane państwo musi zachować zdolność do samoobrony. Produkcja broni w Europie powinna wzrosnąć, zależność od Stanów Zjednoczonych powinna się zmniejszyć, a dalsze postępy Rosji powinny zostać powstrzymane. Z rosyjskiej perspektywy te same środki wydają się trwałym przesunięciem militarnym zachodniej przestrzeni bezpieczeństwa na wschód. Ukraina nie zostanie członkiem NATO, ale jej siły zbrojne zostaną przestawione na systemy zachodnie, jej logistyką zajmą się państwa NATO, jej przemysł zostanie zintegrowany z europejskimi łańcuchami dostaw, a jej oprogramowanie dowodzenia i kontroli zostanie technicznie kompatybilne. (76)(82)(98)
Polityka bezpieczeństwa nie jest jednak mierzona wyłącznie deklarowanymi intencjami. Jej skutki dla drugiej strony są równie istotne. To rodzi klasyczny dylemat bezpieczeństwa. Jedna strona opisuje zbrojenia jako ochronę, podczas gdy druga postrzega je jako rosnące zagrożenie i odpowiada własnym zbrojeniem. (93)
Po zakończeniu zimnej wojny istniała krótkotrwała możliwość paneuropejskiego porządku, w którym Rosja i państwa Europy Środkowej i Wschodniej nie byłyby trwale zorganizowane przeciwko sobie. Ta możliwość nie została zrealizowana. Układ „dwa plus cztery” nie zawiera w istocie zakazu przyszłego rozszerzenia NATO. Jednakże zgoda Związku Radzieckiego na zjednoczenie Niemiec zrodziła się w atmosferze współpracy w zakresie bezpieczeństwa i pokoju. Późniejsze wydarzenia znacznie odbiegały od tego stanu rzeczy. (90)(91)(92)
NATO rozszerzyło się na wschód. W 2008 roku sojusz ogłosił, że Ukraina i Gruzja staną się kiedyś jego członkami. Od 2014 roku współpraca wojskowa zacieśniła się, a po 2022 roku została rozszerzona o kompleksową współpracę w zakresie szkoleń, logistyki, uzbrojenia i danych. Z prawnego punktu widzenia Rosja nie ma prawa weta. Z politycznego punktu widzenia pojawia się pytanie, czy porządek może pozostać trwale stabilny, jeśli interesy bezpieczeństwa mocarstwa są traktowane jako fundamentalnie nieuprawnione. (85)(98)
Dla Moskwy ten przejściowy stan rzeczy na Ukrainie może wydawać się de facto zbliżeniem z NATO bez formalnego przystąpienia. Dla Kijowa pozostaje on niewystarczający, ponieważ wsparcie nie jest powiązane z automatyczną pomocą. Formalna neutralność byłaby teoretycznie możliwa, ale jej praktyczna treść staje się coraz bardziej niejasna, im więcej sił zbrojnych, platform oprogramowania, zakładów produkcyjnych i łańcuchów dostaw jest zaangażowanych. (76)(86)
Zachodnie stanowisko przeciwne głosi, że właśnie te więzi są konieczne. Tylko silna militarnie Ukraina może zapobiec ponownym atakom. To założenie pozostaje jednak niepotwierdzone. Podobnie nie dowiedziono, że stale rosnące zbrojenia prowadzą do stabilniejszego porządku. Istnieją programy i budżety na produkcję dronów, fabryki amunicji, modele sztucznej inteligencji i wspólne zamówienia. Brakuje również konkretnych struktur dla nowego paneuropejskiego porządku bezpieczeństwa. (67)(70)
To zmienia znaczenie europejskiego pojęcia pokoju. Pokój coraz częściej jawi się jako wynik przewagi militarnej, a nie jako porządek wzajemnie ograniczonej władzy. Europa przygotowuje się organizacyjnie, przemysłowo i finansowo do długotrwałego konfliktu. Nie zdecydowała jeszcze z taką samą determinacją, jaki porządek polityczny powinien kiedyś położyć kres temu konfliktowi.
Innowacje wojskowe stają się częścią polityki gospodarczej
Debata na temat wojny zazwyczaj koncentruje się na indywidualnych decyzjach: nowym pakiecie uzbrojenia, dodatkowej linii kredytowej, kolejnym zakładzie produkcyjnym. Dopiero patrząc na całość, staje się jasne, że tworzy to nowy porządek militarno-przemysłowy.
Ukraina nie rozwija już swojej obrony w izolacji. Europejskie firmy inwestują w ukraińskie moce produkcyjne. Ukraińscy producenci są integrowani z zachodnimi łańcuchami dostaw. Powstają wspólne programy badawcze. Platformy danych stają się technicznie kompatybilne. Start-upy otrzymują finansowanie rządowe. Procesy zamówień publicznych są przyspieszane i ściślej powiązane z danymi operacyjnymi. (67)
Strategia Niemiec dotycząca startupów i scaleupów szczególnie wyraźnie ilustruje tę zmianę. Bezpieczeństwo i obronność są wyraźnie uwzględnione w rządowym finansowaniu innowacji. Młode firmy mają łatwiej pozyskiwać kapitał, ściślej współpracować z uznanymi korporacjami i uzyskać szybszy dostęp do użytkowników rządowych i kanałów zamówień publicznych. Innowacje wojskowe stają się zatem częścią ogólnej polityki gospodarczej. (62)
Pieniądze na obronność nie finansują już wyłącznie gotowych produktów. Są one przeznaczane na badania, inwestycje, zakłady produkcyjne, infrastrukturę danych i rozwój przemysłu. To tworzy więzi wykraczające poza pojedynczy budżet i wykraczające poza zakończenie obecnej wojny. (70)
Z każdą nową fabryką rośnie presja polityczna, by działać z pełną wydajnością. Z każdym wspólnym przedsięwzięciem rosną koszty późniejszego wycofania produkcji. Z każdym zastrzeżonym systemem danych rośnie zależność technologiczna. To, co zaczyna się jako tymczasowa reakcja na ostry kryzys, może stać się trwałą strukturą.
Władza decyzyjna w coraz większym stopniu należy do podmiotów kontrolujących dostęp, standardy i dane. Procesy cyfrowe nie eliminują tradycyjnej władzy, lecz ją przesuwają. Warunki umów, prawa do danych, struktury własności i gwarancje rządowe są często znacznie mniej przejrzyste. To właśnie w tych momentach zapadają decyzje o tym, kto czerpie korzyści ekonomiczne, a kto ponosi ryzyko.
Debata publiczna musi uchwycić szerszy obraz: jaką strukturę przemysłową buduje Europa, jakie zobowiązania z niej wynikają i jak można później wprowadzić korekty polityczne. Prawdziwa zmiana dokonuje się w budżetach, programach finansowania, platformach oprogramowania, kontraktach i decyzjach produkcyjnych. To właśnie tutaj powstaje architektura, która przetrwa wojnę.
Nowe zamówienie
Wojna nie rozpoczęła się w 2022 roku. Walki w Donbasie trwały już od 2014 roku, a Ukraina zacieśniała więzi polityczne, militarne i gospodarcze z USA, Wielką Brytanią, NATO, a później z UE. (94)(98) Porozumienia mińskie miały na celu zakończenie konfliktu. (95) Późniejsze oświadczenia Merkel i Hollande’a, że dali Ukrainie również czas na wzmocnienie sił zbrojnych, ujawniły, że proces dyplomatyczny był również wykorzystywany strategicznie. (96)(97)
Waszyngton i Londyn wcześnie posunęły się naprzód w zakresie szkoleń, zbrojeń, współpracy wywiadowczej i dostosowania wojskowego. Europa przyjęła to podejście i po 2022 roku przekształciła je w kompleksową architekturę przemysłową, zaopatrzeniową i danych. Ta strategia, która dopuszczała eskalację, stopniowo usuwała Ukrainę ze strefy wpływów Rosji. Stworzono programy i porozumienia dotyczące zbrojeń, produkcji, interoperacyjności i długoterminowego zaangażowania. Nie wyłonił się jednak żaden równoważny element wspólnego porządku bezpieczeństwa z Rosją. (76)(98)
Ukraina prawnie nie jest członkiem UE ani NATO. Jednak pod względem militarnym, technologicznym i przemysłowym jest głęboko zintegrowana ze sferą zachodnią. Europejski przemysł zbrojeniowy uległ rozbudowie, Rosja została trwale wykluczona, a podział polityczny kontynentu pogłębił się. W 2022 roku Rosja odpowiedziała militarnie na konflikt, który Moskwa postrzegała jako zagrożenie i którego celem była ochrona ludności rosyjskojęzycznej i rosyjskiej. To obala narrację o wojnie, która rozpoczęła się bez warunków wstępnych. (94)(95)
Strategiczny „zysk” Zachodu jest już zapewniony, niezależnie od wyniku militarnego. Ukraina została trwale zintegrowana ze strukturami zachodnimi, Europa nastawiona jest na długoterminową remilitaryzację, a jej dawne powiązania z Rosją zostały w dużej mierze zniszczone. Cenę płacą przede wszystkim mieszkańcy Ukrainy i społeczeństwa europejskie, których budżety i priorytety polityczne są od dziesięcioleci ograniczone, a systemy zabezpieczeń społecznych i infrastruktura publiczna są coraz bardziej zaniedbywane i niszczone.
O tym, w jakim stopniu ta reorganizacja przenika już codzienne życie, świadczą „przygotowania zapobiegawcze” do ewentualnej nowej służby cywilnej. Federalne Ministerstwo Spraw Rodzinnych przeprowadziło ankietę wśród 23 dużych stowarzyszeń, aby ustalić, czy mogłyby one zapewnić miejsca dla osób odmawiających służby wojskowej z powodów sumienia w przypadku reaktywacji poboru. 22 z nich zasygnalizowało swoją gotowość. Jednocześnie organizacje pomocy społecznej ostrzegają przed wykorzystywaniem obowiązkowej służby zastępczej do maskowania niedoborów kadrowych w opiece pielęgniarskiej, służbach ratunkowych i instytucjach społecznych, co dodatkowo osłabiałoby wolontariat. W ten sposób gromadzenie broni nie tylko blokuje pieniądze i przemysł, ale także zaczyna włączać państwo opiekuńcze, siłę roboczą i służby cywilne w logikę mobilizacji polityki bezpieczeństwa. (99)(100)(101)
Fabryka wojny produkuje zatem coś więcej niż broń. Produkuje nowy porządek. A porządek ten był ewidentnie o wiele lepiej przygotowany niż pokój. Im więcej fabryk powstanie, przestrzenie danych zostaną połączone, a standardy ujednolicone, tym silniejszy stanie się interes w dalszym istnieniu tej architektury. Decydującym czynnikiem nie jest deklarowana intencja poszczególnych rządów. Decydująca jest dynamika architektury bezpieczeństwa, która w perspektywie długoterminowej wiąże instytucje, przemysły i budżety publiczne z konfrontacją. Polityka pokojowa będzie musiała pewnego dnia odwrócić ten rozwój sytuacji. Jak dotąd nie ma programów ani instytucji, które mogłyby temu służyć.
Nie oznacza to, że wojna staje się celem politycznym. Stanowi jednak instytucjonalny punkt odniesienia, z którego legitymizuje się nowy porządek.
[chyba dobre, choć rozwlekłe (Niemcy w ogóle lubią krążyć wokół ronda, bo brak im jaj by przejść do sedna) ]
1994: Karlsruhe i Force XXI (TRADOC 525-5)
Opinia Wolfganga Effenbergera .
Obowiązująca obecnie niemiecka Ustawa Zasadnicza nie zawiera ogólnego zakazu misji zagranicznych , lecz ustanawia ścisłe ograniczenia konstytucyjne. Odpowiednie przepisy to przede wszystkim artykuły 24, 26, 87a i 115a Ustawy Zasadniczej, a także orzecznictwo Federalnego Trybunału Konstytucyjnego.
Ustawa zasadnicza z 1949 r. zawierała już artykuł 24, ale konkretna formuła pokoju i bezpieczeństwa zbiorowego zawarta w ustępie 2 została wprowadzona w „Ustawie uzupełniającej Ustawę zasadniczą” w kontekście przystąpienia do NATO, którą przyjęto 19 marca 1956 r. (1)
Prawie rok wcześniej, 6 maja 1955 r., przystąpienie Republiki Federalnej Niemiec do NATO stało się prawnie skuteczne na mocy prawa międzynarodowego wraz ze złożeniem dokumentu przystąpienia w Waszyngtonie – Niemcy stały się w ten sposób oficjalnie 15. członkiem sojuszu. (2)
Artykuł 24 ust. 2 Ustawy Zasadniczej stanowi podstawę dzisiejszych działań zagranicznych. Artykuł ten został ostatnio zmieniony w kontekście integracji europejskiej 22 grudnia 1992 r. Nowelizacja ta stworzyła podstawę konstytucyjną dla udziału Republiki Federalnej Niemiec w systemach bezpieczeństwa zbiorowego (później ONZ, NATO itd.) i ograniczenia jej suwerennych praw w tym celu – wyraźnie „dla zachowania pokoju”. (3)
Decydujący moment zwrotny nastąpił wraz z tzw. orzeczeniem o nieistnieniu kraju z 12 lipca 1994 r .
Zgodnie z tą zasadą, rozmieszczenie niemieckich sił zbrojnych poza granicami Niemiec jest generalnie dopuszczalne, jeżeli odbywa się w ramach i zgodnie z zasadami systemu bezpieczeństwa zbiorowego oraz za uprzednią zgodą Bundestagu. Dało to początek obowiązkowi rezerwacji parlamentarnej .
Każde zbrojne użycie siły za granicą wymaga zazwyczaj zgody Bundestagu (niemieckiego parlamentu federalnego). Zostało to później uregulowane bardziej szczegółowo w ustawie o udziale w parlamencie (2005). Użycie siły w kontekście „bezpieczeństwa zbiorowego”
Otwarcie konstytucji na „systemy bezpieczeństwa zbiorowego” dotyka również przeciwnego bieguna w Ustawie Zasadniczej: podczas gdy artykuł 24 ust. 2 Ustawy Zasadniczej wyraźnie zezwala na integrację Republiki Federalnej z ONZ i NATO „dla zachowania pokoju”, artykuł 26 Ustawy Zasadniczej wyznacza czerwoną linię, po przekroczeniu której taka integracja staje się użyciem siły z naruszeniem prawa międzynarodowego – mianowicie gdy działania zakłócają „pokojowe współistnienie narodów” i „w szczególności przygotowują do prowadzenia wojny agresywnej”.
Niesprowokowane bombardowanie pozostałej części Jugosławii, przeprowadzone bez mandatu ONZ przez 78 dni i nocy, niewątpliwie stanowiło zwykłą wojnę agresywną, według Willy’ego Wimmera, ówczesnego wiceprzewodniczącego Zgromadzenia Ogólnego OBWE. Oświadczenie Wimmera popiera większość ekspertów prawa międzynarodowego, którzy uważają, że atak nie jest objęty obowiązującym prawem międzynarodowym. (4)
Ponieważ wojny agresywne są w Niemczech przestępstwami karalnymi, między innymi, emerytowany admirał Friedrich R. Schmäling złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Prokuratura Federalna nie wniosła jednak oskarżenia, argumentując, że zdaniem prokuratury nie było wystarczającego podejrzenia popełnienia przestępstwa „przygotowania wojny agresywnej” w rozumieniu obowiązującego wówczas artykułu 80 niemieckiego Kodeksu karnego. Niemcy nie brały udziału w „przygotowaniach wojny agresywnej” lub uczestniczyły w nich „tylko” w ramach operacji sojuszniczej. To skutecznie otworzyło drogę do dopuszczenia udziału, o ile przygotowania formalnie odbywały się gdzie indziej. (5)
Niemcy aktywnie uczestniczyły w tym przedsięwzięciu, m.in. poprzez użycie myśliwców Tornado, które wykonały setki lotów bojowych i wystrzeliły ponad 200 pocisków na terytorium Jugosławii. (6)
W 1999 roku Jugosławia wniosła do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości sprawę przeciwko dziesięciu państwom NATO – w tym Niemcom – za naruszenie zakazu użycia siły zawartego w artykule 2, ust. 4 Karty Narodów Zjednoczonych (atak bez uprzedniej agresji ze strony Republiki Federalnej Jugosławii). (7)
Liczne niezależne raporty ekspertów oraz „Trybunał Międzynarodowy” (bez formalnego upoważnienia ONZ) jednoznacznie zakwalifikowały to rozmieszczenie jako nielegalną wojnę agresywną w świetle prawa międzynarodowego, również w odniesieniu do udziału Niemiec. (8)
Podjęta przez Jugosławię próba prawnego zakwestionowania ataku NATO z 1999 r. przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości (MTS) okazała się nieskuteczna, jednak politycznie operacja ta nadal stanowi ważny dowód na to, że naruszała ona zakaz użycia siły zawarty w Karcie Narodów Zjednoczonych.
Co dokładnie zrobiła Jugosławia w 1999 roku?
29 kwietnia 1999 r. Republika Federalna Jugosławii wniosła do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w Hadze pozew przeciwko dziesięciu państwom NATO: Belgii, Niemcom, Francji, Wielkiej Brytanii, Włochom, Kanadzie, Holandii, Portugalii, Hiszpanii i Stanom Zjednoczonym. (9)
Jugosławia oskarżyła te państwa o naruszenie zakazu użycia siły zawartego w artykule 2 ust. 4 Karty Narodów Zjednoczonych (atak militarny bez uprzedniej agresji ze strony Jugosławii i bez mandatu ONZ), a także o naruszenie zakazu interwencji, zasady suwerenności i norm międzynarodowego prawa humanitarnego (ataki na cele cywilne, oskarżenia o ludobójstwo). (10)
Wynik w MTS
MTS rozpatrywał równolegle dziesięć odrębnych spraw – co było pierwszym tego typu przypadkiem w historii – i miał rozstrzygnąć o legalności użycia siły.
Jednakże w swoim wyroku z dnia 15 grudnia 2004 r. MTS uznał się za niewłaściwy:
Uzasadnienie: W momencie interwencji NATO Jugosławia nie była członkiem Organizacji Narodów Zjednoczonych i nie uznała skutecznie jurysdykcji Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości; w związku z tym nie miała podstaw prawnych do wniesienia pozwu.
W rezultacie nie zapadł żaden wyrok merytoryczny – to znaczy nie wydano żadnego oficjalnego orzeczenia Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie tego, czy operacja NATO była sprzeczna z prawem międzynarodowym, czy też nie. (11)
Ocena w świetle prawa międzynarodowego pomimo braku orzeczenia MTS
Niezależnie od MTS wielu ekspertów prawa międzynarodowego (Simma, Cassese, Hilpold i inni) uważa, że rozmieszczenie sił stanowiło naruszenie artykułu 2(4) Karty Narodów Zjednoczonych, ponieważ nie było ono samoobroną ani nie opierało się na rezolucji Rady Bezpieczeństwa. (12)
Grupy badawcze zajmujące się pokojem, Unia Humanistyczna i Trybunał Berliński jednoznacznie określiły tę wojnę jako nielegalną wojnę agresywną w świetle prawa międzynarodowego, naruszającą bezwzględny zakaz użycia siły. (13)
MTS oddalił sprawę z przyczyn formalnych (brak jurysdykcji), a nie dlatego, że uznał atak za zgodny z prawem.
Eksperci nadal powszechnie uważają, że użycie tej broni stanowi naruszenie prawa międzynarodowego, mimo że w samej sprawie nie zapadł żaden wyrok Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości. (14)
Równolegle w jurysprudencji niemieckiej można zaobserwować następującą linię:
W 2006 roku niemiecki Federalny Trybunał Sprawiedliwości (BGH) wydał orzeczenie w sprawie ataku NATO na most, stwierdzając, że niemieckie samoloty nie brały bezpośredniego udziału w tym konkretnym ataku; naruszenia prawa międzynarodowego przez inne państwa NATO można było przypisać Niemcom tylko wtedy, gdyby niemieckie władze zostały poinformowane o szczegółach operacji. (15)
Linia polityczna rządu federalnego
Rząd niemiecki do dziś oficjalnie utrzymuje stanowisko, że operacja ta nie była sprzeczna z prawem międzynarodowym, lecz stanowiła raczej rodzaj „interwencji humanitarnej” mającej na celu ochronę Albańczyków z Kosowa; wyraźnie zaprzecza, że stanowiła ona wojnę agresywną w rozumieniu artykułu 26 Ustawy Zasadniczej. (16)
Uniemożliwia to państwu i władzy sądowniczej zakwalifikowanie tej operacji jako wojny agresywnej – a tym samym stwarza podstawę do odstąpienia od wszczęcia postępowania karnego przeciwko odpowiedzialnym.
Konsekwencja: „Udział jest dozwolony”
Zgodnie z prawem międzynarodowym użycie siły jest powszechnie uznawane za naruszenie zakazu stosowania siły.
Zgodnie z prawem karnym i konstytucyjnym odpowiedzialność Niemiec interpretuje się w ten sposób, że nie były one „organizatorami” wojny agresywnej, lecz uczestnikami operacji sojuszniczej, która jest politycznie uzasadniona jako akcja humanitarna.
Praktyczną konsekwencją tego jest to, że dopóki inicjatywa, planowanie i „przygotowanie” operacji wojskowej naruszającej prawo międzynarodowe leży po stronie partnerów sojuszu, a Niemcy mogą powoływać się na udział w ramach systemu bezpieczeństwa zbiorowego (art. 24 ust. 2 GG), udział ten nie będzie ścigany jako wojna napastnicza.
Zgodnie z artykułem 87a ust. 1 Ustawy Zasadniczej Rząd Federalny tworzy siły zbrojne w celu obrony.
Pierwotna zasada przewodnia Ustawy Zasadniczej z 1949 r. miała wyraźnie charakter defensywny: dlatego też Bundeswehrę po jej utworzeniu w 1955 r. można było postrzegać jedynie jako armię obronną.
Pierwotne stwierdzenie konstytucyjne, iż „Siły zbrojne mogą być użyte w celach obronnych jedynie w zakresie wyraźnie dozwolonym przez niniejszą Ustawę Zasadniczą”, nie dopuszczało, aby użycie sił zagranicznych zostało objęte wyjątkiem do czasu zjednoczenia.
Termin „wyraźnie” jest tu kluczowy. Ustawa Zasadnicza rzeczywiście zawiera wyraźne upoważnienia do rozmieszczania Bundeswehry na terenie Niemiec, na przykład:
Artykuł 35 Ustawy Zasadniczej (Pomoc administracyjna w przypadku klęsk żywiołowych i szczególnie poważnych awarii),
Artykuł 87a ust. 3 i 4 Ustawy Zasadniczej (ochrona obiektów cywilnych),
Artykuł 91 Ustawy Zasadniczej (stan wyjątkowy).
W przeciwieństwie do tego, żaden przepis Ustawy Zasadniczej nie stanowi wprost, że Bundeswehra może prowadzić misje zbrojne poza granicami kraju.
Z tej obserwacji liczni prawnicy konstytucyjni i krytycy dochodzą do wniosku, że artykuł 87a ust. 2 Ustawy Zasadniczej pierwotnie miał obejmować jedynie wyjątkowe przypadki wyraźnie uregulowane w Ustawie Zasadniczej – zwłaszcza te dotyczące spraw wewnętrznych.
Federalny Trybunał Konstytucyjny w tzw. orzeczeniu Out-of-Area z 1994 r. przedstawił odmienne stanowisko.
Otworzyło to drogę do rozmieszczania sił zbrojnych za granicą na mocy artykułu 24 ust. 2 Ustawy Zasadniczej.
„Federacja może, w celu
zachowania pokoju,przystąpić do systemu wzajemnego
bezpieczeństwa zbiorowego…”
Zdaniem sądu, taka klasyfikacja obejmuje również gotowość do wypełniania zobowiązań wojskowych w ramach tego systemu. Z tego wynika konstytucyjna podstawa do zbrojnego rozmieszczania sił poza granicami kraju w ramach tych systemów.
Krytycy twierdzą jednak:
Artykuł 24 Ustawy Zasadniczej nie wspomina o siłach zbrojnych ani operacjach militarnych .
Mówi tylko o zintegrowaniu się z systemem bezpieczeństwa zbiorowego.
Gdyby twórcy konstytucji zamierzali zezwolić na zbrojne rozmieszczanie sił poza granicami kraju, wyraźnie by to uregulowali – zgodnie z brzmieniem artykułu 87a, ustęp 2 .
Odnosiło się to wyraźnie do działań krajowych, takich jak reagowanie na wszelkiego rodzaju katastrofy: powodzie, pożary, śnieżyce. Działania policyjne zostały włączone dopiero później.
Tło historyczne
Wojny agresywne przeciwko Polsce (1939) i Związkowi Radzieckiemu (1941) doprowadziły do powstania Bundeswehry w 1955 roku, która stała się siłą obronną. Podczas rozważań nad konstytucją wojskową priorytetem była obrona narodu i sojuszu; interwencje militarne na całym świecie nie były wówczas brane pod uwagę.
Kilku ekspertów prawa konstytucyjnego i międzynarodowego – w tym Norman Paech, Dieter Deiseroth, Erhard Denninger i Martin Kutscha – argumentuje, że możliwość zbrojnego rozmieszczenia Bundeswehry poza granicami kraju nie wynika bezpośrednio z brzmienia Ustawy Zasadniczej, lecz została dopuszczona konstytucyjnie dopiero poprzez daleko idącą interpretację artykułu 24 ust. 2 Ustawy Zasadniczej w wyroku Federalnego Trybunału Konstytucyjnego z 12 lipca 1994 r. w sprawie „poza obszarem działania”. Inni eksperci prawa konstytucyjnego nie zgadzają się z tą interpretacją i postrzegają orzeczenie jako doprecyzowanie uprawnienia już zapisanego w Ustawie Zasadniczej.
Ważne jest zatem rozróżnienie dwóch poziomów:
Brzmienie Ustawy Zasadniczej stanowi istotną część krytyki konstytucyjnej działań zagranicznych.
Jednakże obecny stan prawny jest determinowany przez orzecznictwo Federalnego Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z tym orzecznictwem, zbrojne rozmieszczenie wojsk za granicą jest zgodne z konstytucją w warunkach ustalonych przez Trybunał.
Argument przedstawiony przez Normana Paecha i in. jest interpretacją konstytucyjną, którą można obronić , ale nie odpowiada ona obecnie dominującej interpretacji Federalnego Trybunału Konstytucyjnego. Właśnie z tego powodu pozostaje przedmiotem debaty konstytucyjnej.
W tym momencie należy krytycznie ocenić rezultaty dotychczasowych działań zagranicznych podjętych na podstawie artykułu 24 ust. 2 Ustawy Zasadniczej (GG) – „Federacja może w celu utrzymania pokoju przystąpić do systemu wzajemnego bezpieczeństwa zbiorowego …”.
Zagraniczne rozmieszczenie niemieckich sił zbrojnych po wydaniu decyzji o wyłączeniu ich z obszaru działań wojennych
Po orzeczeniu Federalnego Trybunału Konstytucyjnego z 12 lipca 1994 r. Bundestag zatwierdził pierwsze zbrojne rozmieszczenie wojsk za granicą 22 lipca 1994 r. Od tego czasu Bundeswehra brała udział w licznych misjach ONZ, NATO, UE lub koalicji międzynarodowych. (17)
Do najważniejszych misji należą:
Ponadto prowadzono liczne mniejsze misje, na przykład w Sudanie, Sudanie Południowym, Saharze Zachodniej, Gruzji, na Rogu Afryki i na Morzu Śródziemnym. (18)
Niezależnie od dopuszczalności prawnej ustanowionej w artykule 24 ust. 2 Ustawy Zasadniczej, w niniejszym rozdziale dokonano krytycznej analizy politycznej i praktycznej oceny rozmieszczeń :
Po ponad trzech dekadach niemieckiej obecności za granicą, rezultaty są otrzeźwiające. Ani w byłej Jugosławii, ani w Afganistanie, ani w Mali, nie da się zaprowadzić trwałego pokoju. Zamiast tego, spuścizną są rozległe zniszczenia infrastruktury, szkody w środowisku, wysokie ofiary wśród ludności cywilnej i niestabilna sytuacja polityczna. Ta ocena nasuwa fundamentalne pytanie, czy zbrojne rozmieszczenie wojsk za granicą jest rzeczywiście odpowiednim sposobem na zapewnienie pokoju, czy też często staje się elementem eskalacji napięcia.
Czy operacje te służyły pokojowi na świecie?
Pogląd ten podzielają Rząd Federalny Niemiec, NATO i Organizacja Narodów Zjednoczonych. (19)
Siły KFOR odegrały znaczącą rolę w zapobieżeniu nawrotowi szeroko zakrojonej przemocy po wojnie w Kosowie.
UNIFIL przyczynił się do stabilizacji granicy między Izraelem a Libanem.
Operacje antypirackie u wybrzeży Somalii chronią międzynarodową żeglugę.
Misje szkoleniowe wzmocniły struktury bezpieczeństwa państwa.
Krytycy twierdzą:
Wiele operacji nie osiągnęło zamierzonych celów politycznych, a nawet wywołało nowe konflikty.
Afganistan (2001–2021): Po dwudziestu latach wojny talibowie ponownie przejęli władzę.
Mali: Mimo wieloletniej obecności sił międzynarodowych sytuacja bezpieczeństwa uległa znacznemu pogorszeniu; niemieckie siły zbrojne się wycofały.
Somalia: Misja ONZ nie była w stanie zapobiec upadkowi państwa.
Kosowo: Mimo że przemoc została osłabiona, konflikt polityczny między Serbią a Kosowem trwa do dziś.
Z tej perspektywy wiele misji zagranicznych postrzega się raczej jako działania mające na celu zarządzanie konfliktami , a nie trwałe budowanie pokoju .
Kosowo (od 1999 r.): Zwolennicy argumentowali, że interwencja zapobiegła dalszym przesiedleniom. Krytycy wskazują, że interwencja odbyła się bez mandatu Rady Bezpieczeństwa ONZ, ustanawiając tym samym precedens dla interwencji wojskowych poza systemem bezpieczeństwa zbiorowego. Co więcej, konsekwencje dla środowiska i zdrowia – takie jak użycie amunicji ze zubożonym uranem przez państwa NATO – są nadal przedmiotem debaty.
Afganistan (2001–2021): Pierwotnym celem była walka z Al-Kaidą i stabilizacja kraju. Po dwudziestu latach misja zakończyła się dojściem talibów do władzy. Nawet wielu ich byłych zwolenników mówi teraz o otrzeźwiającym lub nieudanym wyniku. Zbudowano infrastrukturę, ale jednocześnie wojna spowodowała ogromne straty ludzkie i środowiskowe.
Mali (2013–2024): Niemcy uczestniczyły w misjach MINUSMA i EUTM Mali. Pomimo wieloletniej obecności, sytuacja bezpieczeństwa uległa pogorszeniu, krajem wstrząsnęło kilka wojskowych zamachów stanu, a misje międzynarodowe zostały ostatecznie przerwane. Wielu obserwatorów uważa, że pożądanej stabilizacji nie udało się osiągnąć.
W tym kontekście krytycy stawiają zasadnicze pytanie, czy tego typu operacje rzeczywiście służyły „zachowaniu pokoju”, o którym mowa w artykule 24 Ustawy Zasadniczej, czy też były prowadzone w celu realizacji geopolitycznych celów USA i dążenia do jednobiegunowego porządku światowego.
Nie ulega wątpliwości, że:
Broszura TRADOC 525-3-1 Zwycięstwo w złożonym świecie 2020–2040 (2014) skupia się na złożonym środowisku bezpieczeństwa, w którym ściśle ze sobą powiązane są instrumenty wojskowe, ekonomiczne, informacyjne, cybernetyczne i polityczne;
Stany Zjednoczone i inne państwa w ostatnich dekadach kilkakrotnie popierały lub zabiegały o zmianę reżimu (na przykład w Iraku w 2003 r. lub w Libii w 2011 r.; inne przypadki budzą kontrowersje w badaniach);
Tak zwane „kolorowe rewolucje” są oceniane w kręgach akademickich bardzo różnie. Podczas gdy niektórzy postrzegają je przede wszystkim jako wewnętrznie napędzane ruchy demokratyczne, inni podkreślają rolę wsparcia Zachodu za pośrednictwem organizacji państwowych i niepaństwowych. Nie ma jednolitej oceny w tej kwestii.
Z tej perspektywy zagraniczne działania Bundeswehry nie powinny być rozpatrywane w oderwaniu od reszty, ale raczej w kontekście szerszej zachodniej strategii bezpieczeństwa i interwencji.
Historia niemieckich działań zagranicznych staje się jeszcze bardziej krytyczna, gdy rozpatruje się ją nie w oderwaniu od kontekstu, lecz w strategicznym kontekście zachodnich doktryn bezpieczeństwa. Koncepcje takie jak broszura TRADOC 525-3-1 „Zwycięstwo w złożonym świecie 2020–2040” opisują krajobraz konfliktu, w którym środki wojskowe, ekonomiczne, informacyjne i polityczne są ściśle ze sobą powiązane. W tym kontekście interwencje, zmiany reżimów i wspieranie przewrotów politycznych w różnych państwach nie wydają się być niezależnymi zdarzeniami, lecz można je interpretować jako elementy szerszej strategii geopolitycznej. To, czy strategia ta promowała pokój w perspektywie długoterminowej, wydaje się wątpliwe w świetle wydarzeń w Afganistanie, Iraku, Libii, Mali i niektórych częściach byłej Jugosławii.
Sekcje 2-4 („Zwiastuny przyszłych konfliktów”) pierwotnej Koncepcji Operacyjnej Armii (2020–2040) oraz późniejszych dokumentów dotyczących operacji wielodomenowych wyraźnie określają Chiny i Rosję jako „konkurujące mocarstwa”, a Iran i Koreę Północną jako „mocarstwa regionalne”, przeciwko którym armia amerykańska ma się przygotować. Dokument opisuje te państwa jako centralne wyzwania polityki bezpieczeństwa, do których siły zbrojne muszą dostosować swoje zdolności.
Patrząc na wydarzenia, które nastąpiły po wydaniu tych dyrektyw – zwłaszcza wojnę na Ukrainie, konfrontację z Chinami i eskalację działań wojennych przeciwko Iranowi – można odnieść wrażenie, że strategiczne założenia tego dokumentu znajdują odzwierciedlenie w amerykańskim bezpieczeństwie i polityce zagranicznej. To, czy stanowi to jedynie przygotowanie do przewidywanych konfliktów, czy też aktywny udział w ich kształtowaniu, jest kwestią kluczową i budzącą kontrowersje.
Od zakończenia zimnej wojny można zaobserwować ciągłą linię strategicznej polityki hegemonicznej Ameryki.
11 września 1990: W swoim przemówieniu przed Kongresem George H.W. Bush podkreśla kierunek polityki „ ku nowemu porządkowi świata ”. Kilka tygodni później rozpoczyna się rozmieszczenie sił w ramach operacji Pustynna Tarcza przeciwko Irakowi.
1992: W projekcie doktryny Wolfowitza (Wytyczne planowania obrony) sformułowano cel trwałego zapobiegania pojawieniu się równorzędnego konkurenta dla USA.
10 marca 1993 roku republikański senator USA William S. Cohen przedstawił Senatowi rezolucję S.Res. 78. Rezolucja wzywała prezydenta do zachęcenia rządu federalnego do stworzenia warunków konstytucyjnych umożliwiających wszechstronny udział niemieckich sił zbrojnych w misjach pokojowych, egzekwowania pokoju i wymuszania pokoju. Rezolucja nie została jednak przyjęta przez Senat, lecz pozostała w Komisji Spraw Zagranicznych.
12 lipca 1994 r. Orzeczenie Federalnego Trybunału Konstytucyjnego dotyczące sytuacji poza obszarem
1 sierpnia 1994:Broszura TRADOC 525-5 – Operacje Sił XXI rozwija koncepcję Operacji Innych Niż Wojna (OOTW) i przejście między poziomami eskalacji Pokój – Konflikt – Wojna i Niepokoje – Kryzys – Konflikt – Wojna . To wyraźnie rozszerza myślenie wojskowe poza klasyczną wojnę obronną.
Podczas gdy niemiecki Federalny Trybunał Konstytucyjny nie zdefiniował nowej strategii wojskowej , ale raczej ramy konstytucyjne , w których Niemcy mogą rozmieszczać siły zbrojne poza terytorium NATO (20), TRADOC 525-5 opisuje przyszłe amerykańskie postępowanie operacyjne. Uderzające jest to, że Operacje Inne Niż Wojna nie są już traktowane jako wyjątek, ale jako regularny element działań wojskowych. Należą do nich między innymi: utrzymanie pokoju, egzekwowanie pokoju, interwencje humanitarne, reagowanie kryzysowe i operacje stabilizacyjne.
Tego typu operacje odpowiadały dokładnie misjom, których liczba wzrosła na początku lat 90. (Somalia, Bośnia, Haiti itp.). (21)
Po zakończeniu zimnej wojny Stany Zjednoczone opracowały doktrynę wojskową, która przewidywała globalne operacje wykraczające poza tradycyjną obronę narodową.
Niemal jednocześnie Niemcy, poprzez orzeczenie Federalnego Trybunału Konstytucyjnego, stworzyły konstytucyjną możliwość udziału w takich operacjach międzynarodowych. Stany Zjednoczone opracowały doktrynę operacyjną dla interwencji globalnych.
Niemcy stworzyły mechanizm konstytucyjny umożliwiający udział w odpowiednich misjach NATO i ONZ.
1997: „Projekt Nowego Amerykańskiego Stulecia” w kilku dokumentach politycznych postuluje zapewnienie amerykańskiej hegemonii globalnej.
2000: Raport PNAC „Odbudowa obronności Ameryki” opisuje wymogi militarne niezbędne do odgrywania przez USA długoterminowej roli światowego lidera.
2002: „ Strategia bezpieczeństwa narodowego” administracji George’a W. Busha ustanawia doktrynę zapobiegawczych i wyprzedzających ataków militarnych.
Od 2001 r.: Afganistan, następnie Irak, później Libia i Syria stanowią dłuższą fazę interwencji wojskowych, których rezultaty do dziś budzą kontrowersje.
20/21 lutego 2014 r. Zachód zorganizował zamach stanu na Ukrainie
Wrzesień 2014:TRADOC 525-3-1 – Zwycięstwo w złożonym świecie 2020–2040 przygotowuje armię USA do długoterminowej rywalizacji strategicznej z Rosją, Chinami i regionalnymi potęgami, takimi jak Iran i Korea Północna.
2025/2026: Wraz z restrukturyzacją organizacyjną TRADOC w T2COM, ten kierunek strategiczny będzie kontynuowany instytucjonalnie.
Od zapowiedzi Busha o „Nowym Porządku Świata”, poprzez doktrynę Wolfowitza, koncepcje TRADOC z lat 90., aż po „Zwycięstwo w złożonym świecie”, można zaobserwować niezwykłą ciągłość myślenia strategicznego. Dokumenty różnią się językiem i tematyką, ale z tej perspektywy dążą do wspólnego celu: zapewnienia Stanom Zjednoczonym globalnej roli lidera w zmieniającym się porządku międzynarodowym, dążąc do utrzymania jednobiegunowego porządku świata.
Celem nie jest krytyka poszczególnych wojen w oderwaniu od kontekstu, lecz pokazanie ciągłości myślenia strategicznego na przestrzeni kilku dekad, za pomocą oficjalnych dokumentów. Ta ciągłość w istotny sposób kształtuje obecną politykę.
Orzeczenie o wyjściu poza obszar traktatowy z 12 lipca 1994 r. ustanowiło, z niemieckiej perspektywy, konstytucyjne podstawy udziału Bundeswehry w szerszym spektrum międzynarodowych operacji bezpieczeństwa. Kilka miesięcy później, z perspektywy armii amerykańskiej, TRADOC 525-5 opisał strategiczną koncepcję operacyjną, która przewidywała operacje wojskowe w kontinuum od operacji pokojowych i kryzysowych po wojnę.
Orzeczenie w sprawie Karlsruhe z 1994 roku uchyliło istniejące wcześniej przeszkody konstytucyjne dla zbrojnego rozmieszczania Bundeswehry za granicą w ramach systemów bezpieczeństwa zbiorowego. Od tego czasu Niemcy uczestniczyły w licznych międzynarodowych operacjach wojskowych. Nasuwa się zatem pytanie, kto przede wszystkim odniósł korzyści polityczne i strategiczne z tej nowej swobody działania. Krytycy postrzegają ją nie jako wkład w trwalszy i bardziej pokojowy porządek świata, lecz jako silniejszą integrację Niemiec z architekturą bezpieczeństwa kształtowaną przez Stany Zjednoczone i ich interesy geopolityczne.
Z tej perspektywy orzeczenie to jawi się jako element procesu, w którym Niemcy coraz bardziej integrują się z zachodnią strategią bezpieczeństwa. Z pewnością można dostrzec analogie do geopolitycznych tradycji myślowych, takich jak te sformułowane przez Halforda Mackindera w jego Teorii Heartlandu, które później, na różne sposoby, rozwijali różni stratedzy. Z tej perspektywy liczne interwencje wojskowe ostatnich dekad wydają się raczej zabezpieczać strategiczne strefy wpływów i eksponować siłę niż być krokami w kierunku stabilnego porządku pokojowego.
Ostatecznie to od nas, jako społeczeństw demokratycznych, zależy nie tylko akceptowanie decyzji dotyczących polityki bezpieczeństwa, ale także ich krytyczna analiza i ciągłe podkreślanie, że siła militarna nie staje się celem samym w sobie, ale służy ustanowieniu bardziej pokojowego i humanitarnego porządku.
+++
Notatki i źródła
Wolfgang Effenberger, urodzony w 1946 roku, zdobył dogłębną wiedzę na temat „pola bitwy nuklearnej” w Europie, przygotowywanego przez USA, służąc jako kapitan w niemieckich oddziałach saperskich. Po dwunastu latach służby studiował nauki polityczne i edukację średnią (budownictwo/matematyka) w Monachium, a następnie do 2000 roku wykładał w uczelni technicznej budownictwa. Od tego czasu publikował prace na temat najnowszej historii Niemiec i geopolityki USA. Do jego najnowszych publikacji należą: „Czarna księga UE i NATO” (2020), „Niedoceniana potęga” (2022) oraz „Od wojny do porządku światowego” (2026).
Kiedyś amerykańscy giganci przemysłowi budowali koleje, huty i firmy naftowe. Dziś miarą wpływu są dane, sztuczna inteligencja, chmura obliczeniowa, media i informacje. Niewiele rodzin ilustruje tę zmianę lepiej niż Ellisonowie.
Larry Ellison zbudował Oracle z małej firmy programistycznej w jedną z największych korporacji technologicznych na świecie. Jego ścieżka kariery i historia „od pucybuta do milionera” są niezwykle interesujące. Dziś Oracle jest wiodącym dostawcą korporacyjnych baz danych i infrastruktury chmurowej, obsługującym rządy, instytucje finansowe, placówki opieki zdrowotnej, wykonawców zamówień obronnych i wiele największych korporacji na świecie. Oprogramowanie Oracle przenika ogromne obszary globalnej gospodarki. Gdy rządy pobierają podatki, szpitale zarządzają dokumentacją pacjentów, banki przetwarzają transakcje, a firmy analizują dane, systemy Oracle często działają za kulisami.
Majątek Larry’ego Ellisona od dziesięcioleci plasuje go wśród najbogatszych ludzi świata. Jego wpływy wykraczają daleko poza sektor technologiczny. Zainwestował miliardy w nieruchomości, jest właścicielem niemal całej hawajskiej wyspy Lanai, finansował badania medyczne, inwestował w sztuczną inteligencję i utrzymuje relacje z politykami i liderami biznesu z obu stron sceny politycznej. Tegoroczna afera z TikTokiem została rozwiązana, gdy kontrolę nad nim przejął konglomerat Ellisona. Ogromna ilość danych, do których ma dostęp ta rodzina, jest oszałamiająca. Bogactwo na tym poziomie naturalnie zapewnia dostęp do decydentów w rządzie i przemyśle.
Następnie przechodzimy do jego syna, Davida Ellisona, który w 2010 roku założył Skydance Media. Firma produkowała lub współprodukowała takie ważne serie filmowe, jak „Mission: Impossible”, „Top Gun: Maverick” i „Star Trek”, zanim rozszerzyła swoją działalność na telewizję, animację, gry i streaming. Nigdy nie był to tylko syn bogacza grający hollywoodzkiego producenta. Skydance stał się wehikułem, dzięki któremu rodzina Ellisonów wkroczyła w machinę amerykańskiej kultury.
Przejęcie Paramount przez Skydance za 8 miliardów dolarów wprowadziło CBS, CBS News, Paramount Pictures, Paramount+, Nickelodeon, MTV, Comedy Central, BET, Showtime oraz dekady praw filmowych i telewizyjnych do sfery wpływów Ellisona. Ojciec zbudował imperium wokół przechowywania i przetwarzania informacji. Syn zajął się selekcją, przygotowywaniem i dystrybucją informacji do opinii publicznej. Ta kombinacja powinna niepokoić wszystkich, niezależnie od ich poglądów politycznych. Oracle zajmuje kluczową pozycję w infrastrukturze technologicznej wykorzystywanej przez rządy i korporacje, podczas gdy Paramount dociera do milionów ludzi za pośrednictwem wiadomości, rozrywki, sportu, programów dla dzieci i streamingu. Jedna strona rodzinnego imperium pomaga zarządzać danymi. Druga może kształtować narrację.
W ten sposób we współczesnym świecie powstają oligarchie. Nie muszą one znosić wyborów ani otwarcie przejmować kontroli nad rządem. Przejmują infrastrukturę, platformy, studia, bazy danych i kanały komunikacji społecznej. Następnie pojawiają się politycy i błagają o dostęp, korzystne relacje, wsparcie w kampanii lub pomoc techniczną.
Pisałem obszernie o rozwijającym się państwie inwigilacji, ponieważ dane stały się nowym narzędziem kontroli politycznej. Oracle nie tylko sprzedaje oprogramowanie biurowe; jego bazy danych i systemy chmurowe stanowią podstawę działania rządów, banków, szpitali, korporacji i agencji obronnych, przetwarzając informacje o niezliczonej liczbie osób. Nie oznacza to, że Larry Ellison osobiście przeszukuje czyjeś prywatne dane, ale oznacza to, że jego imperium zajmuje potężną pozycję w infrastrukturze, w której te informacje są przechowywane i zarządzane. Rządy nie muszą już wyważać wszystkich drzwi, skoro mogą naciskać na garstkę firm technologicznych, aby dobrowolnie przekazały dane lub uzyskały je legalnymi kanałami. Teraz jego syn kontroluje imperium medialne zdolne do wpływania na to, co miliony Amerykanów widzą, słyszą i wierzą w ten właśnie system. Świat ojca pomaga w przechowywaniu informacji, podczas gdy świat syna może kształtować postrzeganie społeczne – a każdy, kto nie dostrzega niebezpieczeństwa związanego z połączeniem tych dwóch form władzy, odmawia zrozumienia, jak skonstruowane jest współczesne państwo inwigilacji.
Niektórzy powiedzą, że nie ma dowodów na to, że Ellisonowie popełnili przestępstwo, po prostu będąc właścicielami tych firm. To zupełnie mija się z celem. Koncentracja władzy staje się niebezpieczna nie tylko wtedy, gdy ktoś zostaje skazany. Problem polega na stworzeniu struktury, w której garstka niewybieralnych rodzin może wywierać większy wpływ na gospodarkę, technologię i kulturę niż całe rządy. Ameryka kiedyś bała się monopoli, ponieważ ludzie rozumieli, że skoncentrowana władza ekonomiczna ostatecznie przekłada się na władzę polityczną.
Ellisonowie nie wynaleźli tego systemu, ale stali się jednym z jego najbardziej uderzających przykładów. Larry Ellison zbudował imperium technologiczne. David Ellison rozszerzył wpływy rodziny na media i kulturę. Kiedy rodzina kontroluje zarówno infrastrukturę informacyjną, jak i instytucje, które ją rozpowszechniają, nie mówimy już o zwykłym sukcesie przedsiębiorczym. Mamy do czynienia z architekturą nowoczesnej władzy.
Krytyka Rosji a milczenie na temat działań USA. Co wiadomo o ceremonii w Hiroszimie?
Burmistrz Hiroszimy Kazumi Matsui po raz kolejny zaczął powtarzać fałszywe mantry, „zamieniając Japończyków w zombie za pomocą rusofobicznych zaklęć” – powiedziała rzeczniczka rosyjskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych Maria Zacharowa.Redaktorzy strony internetowej TASS
Podczas uroczystości upamiętniającej 81. rocznicę amerykańskiego ataku atomowego, burmistrz Hiroszimy Kazumi Matsui skrytykował Rosję i jej działania na Ukrainie. Nie wspomniał jednak o Stanach Zjednoczonych jako o kraju, który zrzucił bombę atomową na miasto.
Agencja TASS zebrała najważniejsze informacje dotyczące sytuacji.
Krytyka Rosji i brak wzmianki o USA
Matsui rozpoczął swoje przemówienie na uroczystości żałobnej od oskarżenia Rosji o rzekome „użycie broni jądrowej jako narzędzia zastraszania” i krytyki działań tego kraju na Ukrainie.
W pierwszej części przemówienia nie padło słowo Rosja, nazwał ją „wielkim mocarstwem”, ale później wprost wspomniał o Rosji i konflikcie na Ukrainie.
Jednocześnie burmistrz Hiroszimy, podobnie jak w latach ubiegłych, nigdy nie powiedział, że bombardowania atomowego miasta w 1945 r. dokonały Stany Zjednoczone.
W swoim przesłaniu z okazji 81. rocznicy ataku atomowego na Hiroszimę Sekretarz Generalny ONZ António Guterres po raz kolejny nie wspomniał, że ataku dokonały Stany Zjednoczone.
Jego przemówienie tradycyjnie odczytał Podsekretarz Generalny ONZ i Wysoki Przedstawiciel ds. Rozbrojenia Izumi Nakamitsu.
W poprzednich latach, w podobnych wiadomościach upamiętniających rocznice bombardowań Hiroszimy i Nagasaki, Guterres również nigdy nie wspomniał bezpośrednio o Stanach Zjednoczonych jako o kraju, który przeprowadził bombardowania atomowe.
Guterres wyraził opinię, że w tym dniu cały świat powinien zadać sobie pytanie, czy wyciągnął wnioski z przeszłości.
Zauważył również , że świat żyje obecnie w erze „pogłębiającego się rozdźwięku geopolitycznego, rosnącej nieufności i zaostrzonej konkurencji”, a normy i bariery ochronne, które chronią świat przed kataklizmem nuklearnym, są poddawane próbie.
Reakcja
Matsui znów zaczął powtarzać fałszywe mantry, „zamieniając Japończyków w zombie za pomocą rusofobicznych zaklęć” – napisała na Telegramie rzeczniczka rosyjskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych Maria Zacharowa.
Zauważyła , że japoński urzędnik „po raz kolejny zapomniał powiedzieć światu, kto odpowiada za cierpienie jego miasta, pomijając Stany Zjednoczone jako kraj, który zrzucił bombę atomową na ludność cywilną”.
Stanowisko Japonii
Japońscy urzędnicy z reguły nigdy nie podkreślają w swoich publicznych wystąpieniach, że to Stany Zjednoczone przeprowadziły bombardowania Hiroszimy i Nagasaki.
W poprzednich latach japońscy premierzy i burmistrzowie obu miast również unikali bezpośredniego wymieniania Stanów Zjednoczonych w przemówieniach wygłaszanych podczas uroczystości upamiętniających tę tragedię.
Jednakże Muzeum Pokoju w Hiroszimie prezentuje wszystkie szczegóły bombardowań atomowych z 1945 roku.
Ich historia jest również szczegółowo opisana w podręcznikach do szkół i uniwersytetów w Japonii.
Atak atomowy na Hiroszimę
Bombardowania atomowe dwóch miast zostały przeprowadzone przez Stany Zjednoczone pod koniec II wojny światowej. Oficjalnym celem ataku było przyspieszenie kapitulacji Japonii.
Są to jedyne w historii ludzkości przykłady bojowego wykorzystania broni jądrowej.
Według różnych szacunków, w wyniku zrzucenia bomby na Hiroszimę w ciągu jednego dnia zginęło od 70 000 do 100 000 osób.
Pod koniec 1945 roku liczba ofiar śmiertelnych wzrosła do 140 000, gdyż większość osób zmarła w szpitalach na skutek odniesionych ran i narażenia na promieniowanie.
Łączna liczba ofiar bombardowań przekracza obecnie 350 tysięcy.
Lista ofiar tej tragedii wydłuża się z każdym rokiem, gdy ginie któryś z Japończyków, którzy przeżyli amerykańskie bombardowania atomowe.
Stany Zjednoczone nadal nie uznają swojej moralnej odpowiedzialności za bombardowania atomowe, uzasadniając swoje działania „koniecznością militarną”.
