Trybunał Gazy. Deklaracja z Sarajewa.
My, członkowie Trybunału Gazy, zebrani w Sarajewie w dniach 26-29 maja 2025 roku, deklarujemy nasze zbiorowe moralne oburzenie z powodu trwającego ludobójstwa w Palestynie, naszą solidarność z narodem palestyńskim oraz nasze zaangażowanie we współpracę z partnerami z całego globalnego społeczeństwa obywatelskiego w celu zakończenia ludobójstwa i zapewnienia odpowiedzialności sprawców i osób umożliwiających, zadośćuczynienia ofiarom i ocalałym, budowania bardziej sprawiedliwego porządku międzynarodowego i wolnej Palestyny.
Potępiamy reżim izraelski, popełnione przez niego ludobójstwo oraz trwającą od dziesięcioleci politykę i praktyki kolonializmu osadniczego, supremacji etnicznej, apartheidu, segregacji rasowej, prześladowań, bezprawnego osadnictwa, odmowy prawa do powrotu, kar zbiorowych, masowych zatrzymań, tortury oraz okrutne i nieludzkie traktowanie i karanie, pozasądowe egzekucje, systematyczną przemoc seksualną, wyburzenia, przymusowe wysiedlenia i wypędzenia, czystki etniczne i wymuszone zmiany demograficzne, przymusowy głód, systematyczne odmawianie wszelkich praw ekonomicznych i społecznych oraz eksterminację.
Jesteśmy przerażeni systematyczną dewastacją palestyńskiego życia, ziemi i źródeł utrzymania przez izraelski reżim, w tym celowym niszczeniem wszystkich źródeł i systemów żywności, wody, opieki zdrowotnej, edukacji, mieszkań, kultury, a także meczetów, kościołów, placówek pomocowych i schronisk dla uchodźców oraz atakowaniem personelu medycznego, dziennikarzy, pracowników organizacji pomocowych i personelu ONZ, a także bezpośrednim atakowaniem ludności cywilnej, w tym dzieci i osób starszych, kobiet i mężczyzn, dziewcząt i chłopców, osób niepełnosprawnych i chorych.
Żądamy natychmiastowego wycofania sił izraelskich i zakończenia ludobójstwa, wszelkich izraelskich działań wojskowych, przymusowych wysiedleń i wypędzeń, działań osadniczych, oblężenia Strefy Gazy i ograniczeń w poruszaniu się po Zachodnim Brzegu. Wzywamy do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia wszystkich więźniów, w tym tysięcy palestyńskich kobiet, mężczyzn i dzieci przetrzymywanych w izraelskich aresztach. Nalegamy na natychmiastowe wznowienie masowej pomocy humanitarnej dla całej Strefy Gazy bez ograniczeń i ingerencji, w tym żywności, wody, schronienia, materiałów i sprzętu medycznego, sprzętu sanitarnego, sprzętu ratowniczego oraz materiałów i sprzętu budowlanego. Wzywamy również do całkowitego wycofania wszystkich sił izraelskich z całego terytorium Libanu i Syrii.
Wzywamy do zaprzestania oczerniania UNRWA i innych pracowników organizacji humanitarnych, do swobodnego i nieograniczonego dostępu UNRWA i wszystkich innych organizacji ONZ i organizacji humanitarnych do wszystkich obszarów Strefy Gazy i Zachodniego Brzegu Jordanu, do pełnej rekompensaty ze strony reżimu izraelskiego za szkody wyrządzone obiektom ONZ i organizacji humanitarnych, wraz z pełną rekompensatą i odszkodowaniami dla narodu palestyńskiego, a także do pełnej odpowiedzialności za nękanie, uprowadzanie, torturowanie i mordowanie UNRWA i innych pracowników organizacji humanitarnych oraz ich rodzin.
Wzywamy wszystkie rządy oraz organizacje regionalne i międzynarodowe do zakończenia historycznego skandalu bezczynności, który charakteryzował ostatnie dziewiętnaście miesięcy, do pilnego zareagowania wszelkimi dostępnymi środkami w celu zakończenia izraelskiego ataku i oblężenia, do przestrzegania prawa międzynarodowego, do pociągnięcia sprawców do odpowiedzialności oraz do zapewnienia natychmiastowej pomocy i ochrony ludności Palestyny.
Potępiamy ciągły współudział rządów w popełnianiu izraelskich zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości i ludobójstwa w Palestynie, a także haniebną rolę wielu korporacji medialnych w tuszowaniu ludobójstwa, odczłowieczaniu Palestyńczyków i rozpowszechnianiu propagandy podsycającej antypalestyński rasizm, zbrodnie wojenne i ludobójstwo.
Potępiamy również falę prześladowań i represji wobec obrońców praw człowieka, działaczy pokojowych, studentów, naukowców, pracowników, profesjonalistów i innych osób, popełnianych przez zachodnie rządy, agencje policyjne, sektor prywatny i instytucje edukacyjne. Czcimy tych, którzy pomimo tych prześladowań mieli odwagę i moralne przekonania, aby stanąć i wypowiedzieć się przeciwko tym historycznym okropnościom, i nalegamy na pełną ochronę praw człowieka do wolności wypowiedzi, opinii, zgromadzeń i stowarzyszeń, a także prawa do obrony praw człowieka bez nękania, odwetu i prześladowań.
Odrzucamy niesprawiedliwą taktykę oczerniania jako „antysemitów” lub „zwolenników terroryzmu” wszystkich tych, którzy ośmielają się zabierać głos i działać w obronie praw narodu palestyńskiego oraz potępiać niesprawiedliwość i okrucieństwa izraelskiego reżimu oraz popełnianie przez niego apartheidu i ludobójstwa, a także tych, którzy krytykują ideologię syjonizmu. Solidaryzujemy się ze wszystkimi, którzy zostali w ten sposób pomówieni lub ukarani.
Jesteśmy przekonani, że walka z wszelkimi formami rasizmu, bigoterii i dyskryminacji z konieczności obejmuje równe odrzucenie islamofobii, rasizmu antyarabskiego i antypalestyńskiego oraz antysemityzmu. Obejmuje to również uznanie przerażających skutków, jakie syjonizm, apartheid i kolonializm osadników wywarły i nadal wywierają na naród palestyński. Zobowiązujemy się do zwalczania wszystkich takich plag.
Odrzucamy również destrukcyjną ideologię syjonizmu, jako oficjalną ideologię państwową reżimu izraelskiego, sił, które skolonizowały Palestynę i ustanowiły państwo izraelskie na jej ruinach, a także organizacji proizraelskich i ich dzisiejszych pełnomocników. Nalegamy, zgodnie ze słowami Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, że wszystkie istoty ludzkie rodzą się wolne i równe pod względem godności i praw, i że nie ma wyjątków od tej reguły. Wzywamy do dekolonizacji całego kraju, położenia kresu etno-supremacjonistycznemu porządkowi i zastąpienia syjonizmu dyspensą opartą na równych prawach człowieka dla chrześcijan, muzułmanów, żydów i innych.
Inspiruje nas odważny opór i odporność narodu palestyńskiego w obliczu ponad stuletnich prześladowań, a także rosnący ruch milionów ludzi solidaryzujących się z nimi na całym świecie, w tym pryncypialne poparcie i pokojowe działania tysięcy żydowskich aktywistów, którzy odrzucili izraelski reżim i jego etno-nacjonalistyczną ideologię oraz oświadczyli, że izraelski reżim ani ich nie reprezentuje, ani nie działa w ich imieniu.
Uznajemy prawo narodu palestyńskiego do oporu wobec obcej okupacji, dominacji kolonialnej, apartheidu, podporządkowania przez rasistowski reżim i agresji, w tym poprzez walkę zbrojną, zgodnie z prawem międzynarodowym i potwierdzone przez Zgromadzenie Ogólne ONZ.
Przypominamy, że prawo Palestyńczyków do samostanowienia jest jus cogens i erga omnes (uniwersalną zasadą niepodlegającą wyjątkom i wiążącą wszystkie państwa) i nie podlega negocjacjom i jest aksjomatem. Uznajemy, że prawo to obejmuje samostanowienie polityczne, gospodarcze, społeczne i kulturowe, prawo do powrotu i pełnej rekompensaty za wszystkie krzywdy poniesione w ciągu stulecia prześladowań, do stałej suwerenności nad zasobami naturalnymi oraz do nieagresji i nieinterwencji. Szanujemy palestyńskie aspiracje oraz pełną palestyńską agencję i przywództwo we wszystkich decyzjach wpływających na ich życie i solidaryzujemy się z nimi.
Jesteśmy poważnie zaniepokojeni kierunkiem, w jakim zmierzają stosunki międzynarodowe, polityka międzynarodowa i instytucje międzynarodowe, a także atakami na te instytucje międzynarodowe, które rzuciły wyzwanie ludobójstwu i apartheidowi w Palestynie. Uważamy, że normatywne fundamenty globalnego porządku, oparte na prawach człowieka, samostanowieniu narodów, pokoju i międzynarodowych rządach prawa, są składane w ofierze na ołtarzu bezwzględnego realizmu politycznego i posłuszeństwa wobec władzy, a naród palestyński pozostaje niechroniony i bezbronny na pierwszej linii frontu. Nalegamy, że inny świat jest możliwy i zamierzamy walczyć o jego urzeczywistnienie.
Obawiamy się, że rodzący się i wadliwy międzynarodowy porządek normatywny, budowany od czasów II wojny światowej, w którego centrum znajdują się prawa człowieka, jest zagrożony upadkiem w wyniku ciągłego ataku prowadzonego na ten system przez zachodnich sojuszników izraelskiego reżimu w ich dążeniu do wzmocnienia izraelskiej bezkarności. Zobowiązujemy się przeciwstawić temu atakowi i pracować na rzecz ochrony i rozwoju projektu budowania świata, w którym prawa człowieka są regulowane przez rządy prawa, począwszy od walki o wolność Palestyny. Wierzymy, że słabości i nierówności wpisane w system międzynarodowy od samego początku, w tym geopolityczne prawo do wyjątku skodyfikowane w wecie Rady Bezpieczeństwa ONZ, pozbawienie władzy Zgromadzenia Ogólnego oraz przeszkody strukturalne, które ograniczają wykonalność decyzji Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (MTS), muszą zostać zreformowane i naprawione.
Żądamy podjęcia natychmiastowych działań w celu odizolowania, powstrzymania i pociągnięcia do odpowiedzialności izraelskiego reżimu poprzez powszechny bojkot, dezinwestycje, sankcje, embargo wojskowe, zawieszenie członkostwa w organizacjach międzynarodowych oraz ściganie jego sprawców. Domagamy się również pociągnięcia do odpowiedzialności karnej wszystkich izraelskich przywódców politycznych i wojskowych, żołnierzy i osadników zamieszanych w zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości, ludobójstwo lub rażące naruszenia praw człowieka, a także pociągnięcia do odpowiedzialności wszystkich osób i podmiotów organizacyjnych winnych współudziału w zbrodniach reżimu, w tym zewnętrznych pełnomocników izraelskiego reżimu, urzędników państwowych, korporacji, producentów broni, firm energetycznych, firm technologicznych i instytucji finansowych.
Wyrażamy uznanie dla Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (MTS) za toczącą się historyczną sprawę o ludobójstwo przeciwko reżimowi izraelskiemu oraz za przełomowe ustalenia opinii doradczej w sprawie nielegalności izraelskiej okupacji, muru apartheidu oraz izraelskiej praktyki apartheidu i segregacji rasowej, a także za ustalenia, że prawa narodu palestyńskiego nie zależą od negocjacji z ich ciemiężycielem ani nie podlegają takim negocjacjom oraz że wszystkie państwa są zobowiązane do powstrzymania się od stosunków traktatowych, gospodarczych, handlowych, inwestycyjnych lub dyplomatycznych z izraelskim reżimem okupacyjnym. Świętujemy pryncypialne działania Republiki Południowej Afryki, która wniosła do MTS historyczną sprawę o ludobójstwo przeciwko izraelskiemu reżimowi.
Wzywamy wszystkie państwa do zapewnienia wdrożenia wszystkich środków tymczasowych przyjętych przez MTS w sprawie ludobójstwa przeciwko Izraelowi, do pełnego poszanowania ustaleń MTS w jego opinii doradczej z lipca 2024 roku, do przestrzegania wszystkich elementów rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ z dnia 13 września 2024 roku (A/ES-10/L.31/Rev.1), zakończenia handlu bronią z reżimem izraelskim i wdrożenia sankcji wobec niego, a także do wspierania odpowiedzialności wszystkich izraelskich sprawców. Wzywamy organizacje społeczeństwa obywatelskiego i ruchy społeczne na całym świecie do inicjowania i wzmacniania kampanii wspierających decyzje i opinie MTS w sprawie Palestyny oraz do wywierania nacisku na własne rządy, aby ich przestrzegały.
Podobnie pochwalamy Międzynarodowy Trybunał Karny za (choć spóźnione) wydanie nakazów aresztowania dwóch wysokich rangą przywódców izraelskiego reżimu i wzywamy MTK zarówno do przyspieszenia działań w tych sprawach, jak i do wydania dalszych nakazów wobec innych izraelskich sprawców, zarówno cywilnych, jak i wojskowych. Wzywamy wszystkie państwa-strony MTK do pilnego podjęcia działań w celu aresztowania tych sprawców i przekazania ich na proces, a także żądamy, aby Stany Zjednoczone zniosły wszystkie sankcje MTK i zaprzestały utrudniania wymiaru sprawiedliwości.
Wyrażamy naszą wdzięczność i podziw dla niezależnych procedur specjalnych Rady Praw Człowieka ONZ za ich wkład ekspercki oraz za ich zdecydowane i pryncypialne głosy w pociąganiu izraelskiego reżimu do odpowiedzialności i obronie praw człowieka narodu palestyńskiego. Pokazali oni, że są sumieniem organizacji i wzywamy Organizację Narodów Zjednoczonych i wszystkie państwa członkowskie do obrony i wspierania tych mandatariuszy. Pochwalamy również pryncypialne działania tych agencji ONZ, które podjęły działania w celu obrony praw narodu palestyńskiego oraz zapewnienia pomocy i ulgi ocalałym z ludobójstwa w Palestynie w obliczu bezprecedensowego ryzyka i przeszkód, przede wszystkim UNRWA.
Wierzymy, że świat zbliża się do niebezpiecznej przepaści, której przednia krawędź znajduje się w Palestynie. Niebezpieczne siły zarówno w sferze publicznej, jak i prywatnej popychają nas w kierunku przepaści. Wydarzenia ostatnich dziewiętnastu miesięcy i nasze własne rozważania przekonały nas, że zarówno kluczowe organizacje międzynarodowe, jak i większość krajów świata, działając indywidualnie lub zbiorowo, zawiodły w obronie praw człowieka narodu palestyńskiego i w odpowiedzi na ludobójstwo izraelskiego reżimu w Palestynie. Jesteśmy przekonani, że wyzwanie sprawiedliwości spoczywa teraz na ludziach sumienia na całym świecie, na społeczeństwie obywatelskim i ruchach społecznych, na nas wszystkich. W związku z tym nasza praca w nadchodzących miesiącach będzie poświęcona sprostaniu temu wyzwaniu. Stawką jest życie Palestyńczyków. Stawką jest międzynarodowy porządek moralny i prawny. Nie możemy zawieść. Nie ustąpimy.
